 Academic Forum organiseerde het symposium Dikke Bult Eigen Schuld. Hoe krijgen we een gezondere samenleving? Met twee pleiters en een wetenschappelijk panel van Tilburg University... werd gezocht naar de grenzen van de zorg. In de gezondheidszorg moeten we strenger tegenover elkaar zijn. We zijn naar mijn gevoel te tolerant. We zijn naar mijn gevoel te veel ingericht op de persoonlijke keuzes. Mensen moeten het zelf maar uitzoeken en zelf hun keuzes maken basis van informatie. Zo werkt het niet. Het ondergescholven kind in de gezondheidszorg is preventie... terwijl we allemaal weten dat juist preventie heel erg noodzakelijk is. Op het gebied van alles wat al gezond is te beginnen met de belangrijkste en dat is Roke. Roke is zo'n enorme schadepost voor jezelf, voor je gezondheid en voor de maatschappij... dat we daar echt heel serieus met elkaar mee aan de slag moeten. En daar kun je niet streng genoeg zijn. Mensen zijn verslaafd, ze doen het niet uit vrije weel. Geen sprake van dat je kunt zeggen, maar ik zoek het zelf nog even uit. Ze moeten erbij geholpen worden en we moeten er regels bij stellen. Dus ik zou pleiten voor een steeds strenger, wordend, antiropeluit. Mijn belangrijkste boodschap is zorg is niet te duur, maar een zorggestelsel is te duur. Te veel bureaucratie, te veel onzin, te veel meeeters als consult en snoen allemaal open. Laten we naar de basis gaan en die basis ook gewoon vergoeden. We hoeven ook geen patiënten te straffen met hoge boetes. We hoeven ook niet gezonde mensen te belonen met financiële prikkels. Gezond wordt de maat, zorg wordt vergoed. En als we het dan niet te duur maken, geen verspilling hebben... dan is dat echt een basis om trots op te zijn. Waar we niet in moeten tuinen is dat de ene patiënt beter is dan de ander patiënt. Of de ene persoon gezonder is dan de ander. Dat heet tegen elkaar uitspeler. Moeten we niet doen. We hebben elkaar nodig. Als wij met elkaar aan de zorg betalen en erop kunnen rekenen... dat je zorg goede zorg krijgt als je dat nodig hebt... dan hebben we de optimale solidariteit. Volgens mij willen we dat allemaal. Er zijn twee dingen die de overheid kan doen om onze samenleving gezonder te maken. Allereerst, de BTW op voedsel moet omhoog naar het normale tarief. Niet langer het verlaagde tarief van 6 procent. Vroeger gaven we een derde van ons budget uit aan het voedsel. En nu nog maar 10 procent. Dus het is toch een koop? Dat is eigenlijk één van de problemen. Het andere probleem is dat in de gezondheidszorg... er is een overbehandeling. Omdat veel van onze zorg collectief gefinancierd is... ziet nog de verleden van zorg, nog de ontvangen van zorg... de rekening, als het eigen risico eenmaal betaald is... en dat leidt tot heel veel overbehandeling. Een voorbeeld, dat zijn antidepressiva. Meer dan 10 procent van Nederlanders gebruikt antidepressiva. Maar in slechts 30 procent hooguit van die gevallen... is het ook een effectief middel. Dus dan is het alleen maar een heel duur placebo. Ons gedrag is een product van... een grotendeels onbewust proces van informatieverwerking. Dus de manier van... vertel nou maar wat gezond leven is... en dan gaan mensen dat vanzelf doen. Dat is eigenlijk helemaal niet zo werkt het niet. Je moet mensen proberen van jongs af aan... gezond gedrag mee te geven. En de omgeving zo in te richten... dat gezond gedrag het gemakkelijkste gedrag wordt. Want dat is de beste manier om te zorgen... dat mensen gezond gedrag gaan vertonen... heel vanzelf en heel automatisch... zonder dat ze daar over na hoeven te denken. Ja, voor mij is de belangrijkste kwestie... de vraag hoe wij eigenlijk te verzorgen... dat wij als samenleving gezond zijn... eerder dan de vraag of wij allemaal gezond zijn... en dan in de samenleving zitten. En die gezonde samenleving heeft juist ook ruimte... voor mensen die niet gezond zijn, die met ziektekampen enzovoorts. En dus wat mij betreft... zou een gezonde samenleving zijn... waar mensen ook de mogelijkheid krijgen... om met hun ziekte om te gaan. Nou, klopt dat in zekere zin... juist met nieuwe definities van gezondheid... waarin gezondheid eigenlijk niet gezien wordt... als afwezigheid van ziekte... maar als iets wat ook het leren omgaan met... nou ja, zo heet dat dan altijd uitdagingen... in ieder geval de dingen die moeilijk zijn... ook illegamelijke kwesties. Dus wat gezondheid dan zou moeten zijn... wat een gezonde samenleving zou moeten zijn... is een samenleving waar mensen leren... ook met hun ongezondheid om te gaan... maar dat wel zelf te leren. Dus niet op een soort nieuwslaafsgedrag van de overheid... te volgen maar zelf leren... hoe zij op hun manier goed kunnen omgaan... met hun eigen grenzen... en daar soms ook best even overheen mogen gaan... want niemand is altijd verstandig... en dat hoeft ook helemaal niet.