 par septima operis de civitate dei, heka transcripcio a societate Libri voce facta bono publico usui est. Caput unde vicesimum, de corrupzione romane rei publice priusquam cultum deorum Christus au ferret. Eche romana respublica, quod non ego primus dico, sed autores eorum unde heka mercede di dicimus, tanto ante dixerunt ante Christia dventum, paulatim mutata ex pulcherrima atque optima pessima ac aflagitiosissima facta est. Eche ante Christia dventum, poste deletam cartaginem, mayorum mortes non paulatim utantea, sed torrentis modo precipitati, adeo juventus luxu atque avaritia corrupta est. Legant nobis contraluxum et avaritiam preceptan deorum suorum popul romano datta, cui utinem tantum casta et modesta reticerent, ac non etiam abilo probrosa et ignominjosa deeposcherent, quibus per falsam divinitatem perniciosem conciliarent autoritatem. Legant noxtra et per profetas et per sanctum evangelium et per apostolicos actus et per epistulas, tan multa contra avaritiam atque luxuriam u bicoe populis ad hoc congregatis quam excelenter, quam divine, non tan quam ex filosoforum concertazionebus strepere, sed tan quam ex oraculis et dei nubibus intonare. Et tamen luxu atque avaritia sevisque ac turpibus moribus ante atventum Christi rem publikam apessimam ac aflagitiosissimam factam non imputant dis suis. Addefliktionem e vero eius quankunque isto tempore superbia deliceaque eorum per pese fuerint religioni increpitanta cristiane. Quius precepta dei justis probisque moribus si simul audirent atque curarent reges terre et omnes populi, principes et omnes judices terre, juvenes et virgines seniores cum junioribus, etas omnis kapax et uterque sexus et quos baptista joannes alokitur exaktores ipsi atque milites, et terras vitae presentis ornaret sua felicitate res publika et vitae etarne kulmen beatissime regiatura conscenderet. Sed quia isto audit ille contemnit plerusque vitis male blandientibus quam utili virtutum asperitati sunt amiciores, tollerare cristi famuli juventur, sives interreges, sives principes, sives judices, sives milites, sives provinciales, sives divites, sives paupers, sives liberi, sives servi, utrius libet sexus etiam pessimam, siita necese est, flagitiosissim amque rempublikam, etin illa angelorum quada santissima atque augustissima curia celesticue republika, ubi dei voluntas lexest, clarissimum si bilokum etiam yista tolleransia comparare. Caputo vicesimum, quali velint felicitate gaudere et quibus moribus vivere, qui tempora cristiane religionis incusant. Verum tales cultores ed dilectores, deorum istorum, quorum etiam imitatores ine celeribus et aflagitius se esse le tantur, nun lo modo curant pessimam ac aflagitiosissimam esse rempublikam. Tantum stet inciunt, tantum floria ta copis referta, victoris gloriosa, vel quodeste felicius, pacce secura sit, et quid adnos, imo id adnos magis pertinet si divitias quisque auge atseemper, què cotidianis effusionibus supetant, per quas si bi etiam infirmiores subdat quisque potentior. Obse quantor divitibus pauperes causa saturitatis, atque ut eorum patrociniis quieta inertia perfruantur, divitias pauperibus ad acli entelas et ad ministerium sui fastus abutantur. Populi plaudant, non consultoribus utilitatum suarum, sed largitoribus voluptatum. Non dura yubeantur, non proi beantur impura. Regis non curent quambonis, sed quam subditis renient. Provincie regibus non tankuam rectoribus morum, sed tankuam rerum dominatoribus et deliciarum suarum provisoribus serviant, e osque non sinceriter honorent, sed nequiter ac serviliter timiant. Quid aliene vine, posthius quam quid sue vite quisque nociat, legibus advertatur. Nullus ducator adjudicis, nisiqui aliene rei domui e saluti, vel quiquam invito furit importunus autonoxius. Ceterum dei suis vel cumsuis vel cuma quibus que volentibus faciat quisque quod libet. Abundent publica scorta, vel propteromnes quibus furui plakurit, vel proptereus maksimi quihabere privata non posstunt. Extruantur amplisime at quhe ornatisime domus, opipara convivia frequententur, ubiqui quhe libuerit et potuerit, die noctuque ludatur, bibatur, vomatur, difluatur. Saltazionis undi quhe concrepent. Theatra inoneste alletitie vokcibus at quhe omni gener sive crudelissime sive turpissime voluptatis exestuant. Illesid publicus inimicus quihheca felicitas displicet, quisquis eam mutare vel auferretem taverit, eum libera multitudo avertat abauribus, evertat asedibus, auferat aviventibus. Illi abeantur di iveri, quihank adipisendam populis prokuraverint adentamque servaverint. Colantur utvolurint, ludus exposkant quales volurint, quos cumsuis, vel desuis, possint habere cultoribus, tantum efficiant uttatali felicitati nihila boste, nihila peste, nihila bulla clade timiatur. Quis, aink rempublicam sanus, non dikam romano imperio, sed domui sardanapali comparaverit. Quih, quondam rex itafuit voluptatibus deditus, utin sepul crosuo, scribi fecirit ea sola se habere mortum, quhe libido eius etiam cunvivret hauriendo cumsumserat. Quem regem si isti haberent siibi intalibus indulgentem, nek ineis quiham ulla severitate adversantem, quihic libentius quam romani vetres, romulo templo et flaminem concekrarend. Caput vigesimum unum. Ques sentencia furet ciceronis de romana republika. Sed sicom temnitur quih romanam rempublicam pessimam aca flagitiozissimam diksit. Nek curant isti, quantamorum pessimorum aca flagitiozorum labe aca dedekore impleatur. Sed tantum modu ut consistat et maniat, audiant eam non uta solustius narrat pessimam aca flagitiozissimam factam. Sed sicut cicerodisputat iam tung prorsus perisse et nullam omnino remansisse rempublicam. Inducit enime scipionem eum ipsum quih cartaginem estinxerat dere publika disputantem quando presenzi ebatur ea corrupzione quam describit salustius, iam yanquem peritura. Eo quipetempore disputator quohiam unus grakorum o cizus fuit, aqo scribit sediziones graves cepisse salustius. Nam mortiseius fit in eizdem libris commemoratio. Cum auta miscipio in secundi libri fined existet, utin filibus auta tibis aqe canto ipso aqe vochibus concentus est quidam tenendus ex distintis sonis, quem imutatum auta discrepantem aures erudite ferre non posund, disque concentus ex dissimilarum vochum moderazione concorstamen efficiture et congruence, sig exumis et infimis et emedis interiectis ordinibus utsonis moderata razione civitatem consensus dissimilarum concinere, et quem armonia amusicis dicitur incantu eam esse incivitate concorgiam arctisimum aqe optimum omni in republica vinculum incolumitatis, e aqe sine justizia nullo pacto esse posse, aqe deinde cum ali quanto lazius et uberius disseruiset, quantum prodeset justizia civitate, quantum quem obeset si afuiset, susepite deinde filus, unus eorum aqe disputazioni aderant, et poposit ut heq ipsa questio dili gentius tractaretur aqe dei justizia plura dicerentur, propterillud quod yam vulgo ferebatur, rem publicam regi sine inuria non posse, hanqe proinde questio nem disputi ndam et enodandam esse asensus est cipio, responditque nihile esse quod aduq dei republica dictum putaret, quod possent lonjus progredi, nisi esset confirmatum non modo falsum esse ilud sine inuria non posse, sed hoq verisimum esse sine summa justizia rem publicam regi non posse, cuyus questio nis explicatio cum ndiem consequentem dilata esset, in terthio libro mania conflictione res acta est, susepit enim filus ipsa disputazione meorum, quyi sentirent sine justizia geri non posse rem publicam, purgans apre cipue ne hoq ipse sentire credaretur, e jitque sedulo pro injustizia contra justiziam, ut hanq esse utilem rei publice ilam vero inutilem, verisimilibus razzionibus et exemplis velut conaretur ostendere. tum lelius rogantibus omnibus justiziam defendere agressus est asserwitque quantum potuit, nihil tam inimicum quam injustiziam civitati, ne comnino nisi mania justizia geri autestare posse rem publicam. Qua questio ne quantum satis visum est per tractata, cipio ad intermisa revertitur, recolitque suum atque commendat brevem rei publice definitium, qua dixerat eam esse rem populi. Populum autem non omnem cetum multitudinis, sedhetum yuris consensu et utilitatis comunione, sociatum esse determinat. Docet de inde quantasit indisputando definitioni sutilitas, atque exillis suis definitionibus colligit tung esse rem publica, idaest rem populi, cum bene ac juste geritur, sive abunorege, sive apautis optimatibus, sive abuniverso populo. Cum vero injustus estrex, quem tyrannum more greco apellavit, autinjusti optimatis, quorum consensum dixit esse paccionem, autinjustus ipse populus, qui nomen uzitatum non reperit. Nizi utetiam ipsum tyrannum vocaret, non jam vitiosam sikut pridye furat disputatum, sed sikut rathio exillis definitionibus coneksadokuiset, omnino nulam esse rem publica, quanyam non esset res populi, cum tyrannus eam a faccione capesaret, ne kipse populus jam populus esset, si esset injustus, quanyam non esset multitudo, yuris consensus et utilitatis communione asociata, sikut populus furat definitus. Quando ergores publica romana talis erat, qualem ilam describit salustius, non jam pessima acaflagitiosisima, sikut ipse ait, sed omnino nula erat, sekundum istam rathionem, quam disputatio de re publica intermagnus eius tum principes habita patefecit. Sikutetiam ipsetullius non scipionis nek cuiusquam alterius, sed suo sermone loquens in principio quinti libri, come morato prius enni poete versu, quo dikserat, moribus antiquis res stat romana virisque. Quem quide ille versum inquit, vel brevitate, vel veritate, tankwam ex oraculo, quodam mici esse effatus videtur. Nam neque viri, nisi ita morata civitas fuiset, neque mores, nisi hi viri prefuisent, aut fundare, aut tam diiu tenere potuisent, tantam et tam vaste lateque imperantem rem publica. Itaque ante nostram memoriam et mos ipsepatrius prestantes viros adibebat, et veterem morem acmaiorum instituta retinebant excellentes viri. Nostra vero etas, qum rem publica a cepiset e gregiam, sed evanescentem vetustate, nom modo eam koloribus isdem quibus furat renovare negleksit, sed neide quidem curavit, ut formam saltem eius, et extrema tankwam lineamenta servaret. Quid enim manet ex antiquis moribus, quibus ille diksit rem starem romana, quas ita oblivione obsoletus vedemus, ut nom modo non kolantur, sed etiam ignorentur, nam deviris quid dikam, morem enim ipsi interierunt virorum penuria, cuius tanti mali nom modo redenda rathionobis, sed etiam tankwam reis capitis, quodam modo dicenda causa est. Nostris enim vitis, non casu aliquo rem publikam verbo retinemus, re ipsa vero yam pridem amisimus. Hec cicero fatibatur longe quidem post mortem africani, quem in suis libris fecit dere publika disputare, aduk tamen ante adventum Christi, ques si difamata et prevalescente religione cristiana sentirentur aque dicerentur, ques non istorum ea cristianis imputanda esse censaret. Quam obrem cur non curarunt di eorum, netung periret aque amiteretur illa reis publika, quam cicero longe ante quan Christus incarne veniset, tam lugubriter deplorat amisim, viderint laudatore seius etiam illis antiquis viris et moribus qualis furit, utrum inea vigurit vera justitia, anforte nenk tunka furit viva moribus, sed piktakoloribus, quod et ipsa cicero nesciens, quem ea ama preferret expressit. Sed alias si deus voluerit hok videbimus. En itar enim suo loco, utostendam secundum definitiones ipsius cicero nis, quibus quid sit reis publika, et quid sit populus, loquente cipione, breviter posuit, attestantibus etiam multis sive ipsius, sive eorum quos loco i fecit inea dem disputatione sentensis, nunquam illam fuisse rem publika, quia nunquam inea furit vera justitia, secundum probabiliores autam definitiones prosu o modo quodam respublika furit, et melius abanticioribus romanis quam aposterioribus administrata est, vera autem justitia non est nisi inea republika, quius conditor rektorque Christus est, si etipsam rem publikam placet dicere, quoniam eam rem populi esse negare non posumus. Si autem hoqnomen quod alibi aliterque vulgatum est, abuso nostre locusiones est forte remotius, inea certe civitate est vera justitia, de quascriptura santa dicit, gloriosa dicta sunt dete, civitas dei. Caput alterum et vicesimum, quod diis romanorum nulla unqa cura furit, nemalis moribus respublika deperiret. Sed quod pertinet ad apresentem questionem, quan libet laudabilem dicant istam fuisse vel esse rem publikam, secundum eorum autores doctisimus eam longe antekristi adventum pesima acaflagitiusisima facta erat. Imoveru nulla erat aque omnino perirat perditisimis moribus. Dumergo non periret, di custodeseius populokultori suodare precipue vitae ak morum precepta debuerunt, aqquot tot templis tot asacerdotibus et asacrificiorum generibus tam multiplicibus variisque sacris tot festis solemnitatibus tot tantorunque ludorum celebritatibus kolebantur. Ubinihil demones nisi negocium suum egerunt non curantes quem ad modum ili viverent immo curantes utetiam perdite viverent. Dumtamen honori suo ila omnia metu subditi ministrarent. Autasi dederunt proferatur ostendatur legatur quas deorum eleges ili civitati datas contemser integracchi ud seditionibus cuntaturbarent quas marius et cinna et acarbo utimbelia etiam progrederentur civilia causis iniquissimis sushepta et crudeli tergesta crudeliusque finita quas deni quesulla ipse cuyus vitam mores facta describente salustio aliisque scriptoribus historie, quis non exorreat. Quis ilam republicam non tunke perisse fateatur. Anforte proptere huyushe modi civium mores ilianam ilam sententhiam sicut solent pro defensione deorum suorum oponere audebunt dicesere omnes aditi salisque relictis di quibus imperium hox teterat. Primum si ita est non habent cura querantur de religione cristiana, quod ac ofensi eos di sui deseruerint quoniam quidem mayores eorum jam pridem moribus suis aburbis altaribus tam multos acminutos deos tan quam muskas abegerunt. Setamen hec numinum turba ubi erat cum longe ante quam mores corrumperentur antiqui agallis Roma capta et incensa est forte dormiebant. Tunkenim tota urbe in ostium potestatem redacta, solus colis capitolinus remanserat, quiethiam ipse caperetur, nisis altem anseres diis dormientibus vigilarent. Unde pene in superstitionem egyptiorum bestias avesque colencium Roma deciderat, cum venneri solemnia celebrabant. Verum de his adventiciis et corpuris potius quam animi malis quie vel abostibus vel alia clade acidunt non dum interim disputo. Nun cago de labe morum quibus primum paulatim decoloratis, de inde torrentis modo precipitatis tanta quam vis integris tectis menibusque fatta estruina rei publice uta mani auctores eorum eam tung amissam non dubitant dicere. Recte altem avesceserant uta miteretur omnes aditis a risque reliktis di, si eorum de bona vita atco justitia civitas precepta contemserat. Nunc vero quales di fuerunt si no luerunt qum populo cultore suo vivere quem male viventem non dokuerant bene vivere? Caput vicesimum terthium varietatis rerum temporallium non ex favore auto impugnazione demonum sed ex veri dei pendere judicio. Quid quod etiam videntur eorum cupiditatibus implendis et ostenduntur non aprefuise refrenandis qui enim marium novum hominem et ignobilem cruentisimum autorem bellorum civilium atque gestorem utseptiens consul fieret adjuverunt atque utinseptimo suo consolatum reretur senex ne immanus sulle futuri mox ektoris irrueret. Senim atque eum di eorum non juverunt non parum est quod fatentur etiam non propitiis diis suis posse acidere homini istam temporallem quam nimis diligunt tantam felicitatem et posse homines sicut fuit marius salute viribus opibus onoribus dignitate longevitate comulari et perflui diis iratis posse etiam homines sicut fuit regulus captivitate servitute inopia vigiliis doloribus excruciari et emori diis amicis. Quod si ita esse concedunt compendio nihil eos prolesse et coli su perfluo confitentur. Nam si virtutibus animi et probitati vithe cuius premia posto mortem esperandasunt magis contraria ut populus diisheret institerunt. Sinil etiam nihis tranzeuntibus et temporallibus bonis vel eis quos oderunt nocent vel eis quos diligunt prosunt ut quid coluntur ut quid tanto studio colendi requiruntur cur laboriosis tristibus quetemporibus tanquam ofensi absceserint murmuratur et proptereos cristiana religio convicius indignisimis leditur. Si autem habit in his rebus vel beneficii vel maleficii potestatem cur in eis atfuerunt pessimo viro mario et optimo regulo defuerunt anexok ipsi inteleguntur iniustissimi et pessimi quod si proptere magis timendi et colendi putantur neque hoca putentur neque enim minus eos invenitur regulus coluise quam marius neq idio vitapessima eligenda videatur quia magis mario quam regulo di favisse existimantur metellus enim romanorum laudatissimus quia habuit quinque filios consulares etiam reerum temporallium felix fuit et katilina pessimus opressus inopia et imbello sui shelleris prostratur in felix et verissima atque certissima felicitate prepollent boni deum colentes a quo solo conferri potest illa iditur respublica malis moribus cumperiret nihil di eorum prodirigendis velprocorrigendis egerunt moribus neperiret immo depravandis et corrumpendis adiderunt moribus utperiret nexe bonus fingant quod velut ofensi civium iniquitate diceserint prorsus ibi erant produntur convincuntur nec subvenire precipiendo nec latere tacendo potuerunt omito quod marius amiserantibus minturnensibus marice dee in luco eius comendatus est ut ei omnia prosperaret et exuma desperazione reversus in columis in urbem duxit crudelem exercitum ubi quam cruenta quam incividis ostilique imanior eius victoria furit eos quix scripserunt elegant qui volunt sed hoc ud dixi omito nec marice necio cui tribuo marii sanguinem felicitatem sed oculte potius providenciae dei adistorum ora claudenda eosque aberrore liberandus qui non astudiis agunt sed hoc prudenter advertunt quia et si aliquid in his rebus demones possunt, tantum possunt, quantum secreto unipotentis arbitrio permittuntur ne magnipendamus terrinam felicitatem quesicuta mario malis etiama plerunque conceditur nec eam rursus arbitremur cum ea multos etiampios akbonus unius veri dei cultores invitis demonibus prepolluise videamus nec eosdem inmundisimos spiritus velpropter hec ipsabona malave terrenapropitiandus aut timendus existimemus quia sicutipsi mali homines interra sic etiam ili non omnia que volunt facere possunt nisi quantum ilius ordinazione sinitur cuius plene judicia nemo compreendit juste nemo repreendit finis partis septime par soktava operis decivitate dei hec transcriptio associetate libri vocefacta bono publico usui est kaput vigesimum quartum de su lanis actibus quorum se demonis ostentaverint adiutores su la certe ipse cuius temporatalia fuwerunt ut superiora quorum vindex es vitevatur ilorum comparazione coerrentur cum primum ad urben contramarium castramoviset adio leta eksta imolanti fuise scribit livius uto custodiri se posthumius haruspex voluret kapitis suplicium subiturus nisi ea quae inanimo sul haberet diis juvantibus impleviset ece non diceseran adiutis atque aris relictis dii quando dei rerum eventu predicebant nilque dei ipsius sul correxione curabant presagando felicitatem manjam nec malam cupiditatem minando frangebant dei nde cum eset in asia belum mitridatikum gerenz per lucium titium ei mandatum esta jove quod eset mitridatem superaturus et factum est akpostea molienti redire in urbem et suas amikorunque iniurias civili sangui iterum mandatum est abeo dem jove per militem quendam legionis exte prius se demitridate pronunciaces viktoriam et nunc promittere daturum se potestatem poa recuperaret abinimicis rem publicam non sine multo sanguine tum per contatus sulla quae forma militi visa furit cum ille indikastet eam recordatus est quam prius abillo audierat quide mitridatica viktoria abeo dem mandata pertulera quid hik responderi potest quare di curaverit velut felicia ista nunciare et nunlus eorum curaverit sulla monendo corrigere mala tanta factum celestis armis civilibus qualia non fedaret sed auferrent omninorem publicam nimpe inteleguntur demones sicut sepedixi notunque nobis est in litteris sacris resque ipse satis indikant negocium sum agere ut prodiiis abeantur et colantur uttea illis exibeantur quibus hi qui exibent associati unam pausam cumeis habent in judicio dei deinde cum veniset tarentum sulla at qu'ibi sacrificasset vidit in capite vitulini yekoris similitudinem corone aurê tuk postumius haruspex il respondit preclaram ei significare viktoriam yusitque ut estis illis solus vesheretur aste a parvo intervallo servus cu yusdam luchii pontii vaticinando clamavit abellona nuncius venio viktoria tua est sulla deinde a diecit ar surum estse capitolium hoq cum digiset continuo egresos e castris posterodie concitatior rever sus est et capitolium ar si se clamavit aseret autem revera capitolium cuod quidem demonii et previdere facile fuit et celerrim enunciare ilud san e intende cuod adcausa maksime pertinet suba qualibus edii se cupiant qui blasfemant salvatorem voluntates fidelium adominatu demonium liberantem clamavit homo vaticinando viktoria tua est sulla aque ut id divino spiritu clamare crederetur nunciavit etiam aliquit et prope futurum et mox faktum un de longe aberat per quem il spiritus loquebatur non tamen clamavit aba celeribus parces sulla quae ilik viktor tam horrenda commisit cui corona auria ypsius viktoria illustrissimum in vitulino ekore aparuit qualia sinia sedii justi dare solerent ak non demonis impi profecto illis ekstis nefari aposius atque ypsi sulla graviter noxia mala futura monstrarend neque enim eius dignitati tantum profuit illa viktoria quantum noquit cupiditati cua faktum est oderatis inians et secundis rebus elatus ak pracipitatus magis ypsi perireti moribus quam inimikos incorporibus perdere ek ili di evere i tristia evereque lujenda non ekstis non auguris non noquius quam somnio velvaticinio pronunciabant magis enim timebant ne corrigeretur quam ne vinceretur immo satis ajebant ut viktorachivium gloriosus viktus atque captivus nefandis vitis et pereque ypsis etiam demonibus multo obstrictius subderetur caput vicesimum quintum quantum malinni spiritus at flagitia incitent homines cum incometendis shelleribus quasi divinam egzemplisui interponuta autoritatem ilinque vero quis non intelegat quis non vidiat nisi quitales deus imitari magis elegit quam divina gracia abeorum societate separari quantum moliantur malinni istis spiritus egzemplusuo velut divinam autoritatem prebere shelleribus quodetiam incuadam campanie lata planitie ubinom multo post civiles acies nefario prelio konflixerunt ypsi interse prius puniare visisunt nanque ibi auditi sunt primum incentes fragores mosquemulti se vidisse nunciarunt per aliquotadies duas acies preliari quepunia ubi destitit vestigia quoque velut hominum et ecuorum quanta de illa konfliktasione exprimi poterant invenerunt si ergo veraciter interse numinapunia verunt jam bella civilia excusantur humana consideretur tamen coesit talium deorum vel malithia vel miseria si autem se puniasse finxerunt quid aljud egzerunt nisi utsibi romani bellando civiliter tamquam deorum eksemplo nullum nefas admittere viderentur jam enem ceperant bella civilia et aliquot nefandorum preliorum strajes eksekranda preceserat jam multosmoverat quod miles quidam dum oceso spolia detraeret fratrem nudato cadavere anyovit et estatus bella civilia se ipso ibi perimens fraterno corpori adjunxit utergo hujus tanti mali minime teederet sed armorum celestorum magis magisque ardor incresheret noxie demones coes ili deos putantes colendos et venerandos arbitrabantur interse puniantes hominibus apparere voluerunt ne imitare tales punias civica trepidare tafexio sed postius humanum shellus divino excusaretur egsemplu ha castuzia malini spiritus etiamludos unde multa jam diksi shenikos sibi dikari sakrarikwe yuserunt ubitanta deorum aflagitia teatricis kanticis atquefabularum aksyonibus celebrata et quis quis eos fecisse crederet et quis quis non crederet sed etamen illos li bentisime si bitalia exiberi cerneret securus imitaretur ne quis itaque existimaret in deos convicia postius kwam eis dinium aliqui descriptitasse ubikunque illos interse puniasse poete maratn uta ipsi addecipiendos homines poetarum karmina firma verunt punias videlichet suas non solo persenikos in teatro verumetiam perse ipso in campo humanis oculis exibentes hecadicere compulsi sumus kwonyam pessimis moribus civium romanam rem publikam nullamque remansisse ante adventum Christi Jesu domini nostri auktores eorum dicere et ascribere minime dubitarunt kwam perditionem diis suis non imputant quimala transitoria quibus boni seu vivant seu moriantur perire non posunt Christo nostru imputant cum Christus noster peromoribus optimis precepta contra perditos moris dii veru ipsorum nullis talibus preceptis egerint aliquid cum suo cultore populo pro ila republica ne periret immo eos dem moris velut suis exemplis auktoritate noxia corrumpendo egerum posius utperiret kwam non idio tungperis e quisquam ut arbitoro jam dicere au debit quia discesere omnes aditis alisque relictis dii velut amici virtutibus cum vizis hominum offenderentur quia totasignis extorum auguriorum vaticinorum quibus se tankuam apresios futurorum adiutoresque preliorum iaktare et gestiebant konvinkuntur fuisse presentes quii si vere absceserint, mitius romani im bella civilia suis cupiditatibus kwam ilorum instigasionibus exarsissent kaput vicesium sextum desekretis demunum monitis quia pertinebat adbonus moris kum palam insacris eorum omnes disheretur quee kumitasint kum palam aperteque turpitudines crudelitatibus mixte obrobria numinum e crimine sive prodita, sive conficta ipsis ekspoxentibus et nizifieret irascentibus ethiam certis etatutis solemnitatibus concecrata illis et dikata klarurint aque adomnium oculos ut imitanda proponerentur spektanda proceserint quidest quod idem ipsi demunes quise huyushe modi voluptatibus im mundos esse spiritus confitentur quee suis flagitzis et facinoribus sive indikatis sive simulatis eorum quesibi celebrazione peti av impudentibus extorta apudentibus autores se vitae sheleste imundeku et testantur peribenturtame inaditis suis sekretisque penetralibus dare quedam bona precepta demoribus quibusdam velutelektis sacratis suis quod si ita est okipso calidior advertenda est et convincenda malizia spiritum noxiorum tanta enim vis est probitatis et castitatis utomnis velpene omnis eius laude moviatur humana natura necusque adeo sit turpitudi nevitiusa utotum sensum honestatis amiserit proinde maliniitas demunu nisi alikubis e quemad modum scrittum in nostris litteris novimus transfiguret in angelus lucis non implet negocium decepcionis foris itaque populis celeberrimus trepito impietas impura circumsonat etintus pauchis castitas simulata vix sonat prebentur propatula pudendis et sekret alaudandis decus latet et dedecus patet quod malum geritur omnes convocat aspectatores quod bonum dicitur vix alikus invenit auditores tankum honesta erubeshenda simt etin honesta glorianda sed ubi hoq nisi indemunum templis ubi nisi infalace diversoris illud enim fit hut honestiores quipauchisunt capiantur hoq altem neplures quisunt turpisimi corrigantur ubi et quando sacrati celestis audiebant castitatis precepta neximus ante ipsum tamen delubrum ubi simulacrum illud locatum conspiciebamus universi undique confluentes et ubi quisque poteratstantes ludos qui ajebantur intensisime spektabamus intuentes alternante conspectu hing meretriciam pompam iling virginem deam ilam supliciter adorare ante ilam turpia celebrare non ibi pudibundos mimos nullam verekundiorem scenicam vidimus cungcta obscenitatis implebantur officia siebatur virginali numini quid placeret et exibebatur quod de templo domum matrona docchior reportaret non nulle pudensiores avertebant facem abimpuris motibus scenicorum et artem aflagitii furtiva intenzione di shebant hominibus nanque verekundabantur ne auderent pudikos gestus ore libero cernere sed multominus audevanta sacra eius quam venerabantur casto corde damnare hoctamen palam dicendum prebebatur intemplu adacuod perpetrandum saltem secretum querebatur indomo mirantenimium siullus ibierat pudore mortallium quod et aflagitia non libere homines comiterent que apodedeos ethiam religiose disherent iratos habituri nisi ethiam exibere curarent quis enim alius spiritus oculto instintu ne quissimas agitans mentes et instat faciendis adulteris et pasitur factis nisi qui ethiam sacris talibus oblectatur constituens in entemplis simulacra demonum amans inludis simulacra viciorum susurrans in occulta verba justitia ad decipiendos ethiam paucos bonos frecuentas inaperto invitamentan equitie adaposidendos innumerabiles malos caput vicesimum septimum quanta eversione publice et discipline romani diis suis placandis sacraverint obisena ludorum vir gravis et filosofa ster tullius edilis futurus clamat inauribus civitatis intercetera sui magistratus officia sibi florum matrem ludorum celebritate placanda qui ludi tanto devotius quanto turpius celebrari solent digitalio loco jam consul in extremis periculis civitatis etludos per decemendies factos neque remulam qui ad placandos deus pertinaret pretermisam quasi non sathius era totales deus irritare temperansia conestate etiam adenimicizias provokare quam tanta deformitate lenire neque enim gravius fuerant quam libet crudelisima imanitate nocituri homines propter quos placavantur quam noce bantipsi cum viciositate fedisima placarentur quando qui de uta verte retur quod metu ebatur eaboste incorporibus eo modo di conciliabantur quo virtus de bellaretur inventibus qui non oponerentur defensores opuniatoribus menium nisi prius fierent expuniatores morum bonorum hankatallium numinum placazione petulantisimam impurisimam impudentisimam mundisimam cuyus autores laudanda romane virtutis indoles honore privavit tribu movit aniovit turpes fecit infames hank inquam pudendam vereque religioni adversandam et detestandam tallium numinum placazione fabulas indeos illecebrosas atque criminosas deorum velcelleritate turpiterque facta velcellerastio turpiusque conficta oculis etauribus publicis civitas tota dicebat hank conmissa numinibus placere cernibat edidio non solum ilis exibenda, sedsibi cuoque imitanda credebat non illudenesio quid metonestum quod tampaucis etam oculte dicebatur citamen dicebatur utmagis ne innotesheret quam ne non fieret timeretur kaput duodetrigesimum dechristiane religioni salubritate abistarum imundisimarum potestatum tartare juugo esocietate penali dechristinomen homines et ilucem saluberrime pietatis abilla pernicisime impietatis notte transferri queruntur et murmurant iniqui et ingrati et illone fario spiritu alfius obstritiusque possessi quia populi confluunt adeclesiam casta celibritate honesta utriusque e dixon e ubi audiant quam bene hik ada tempus vivere debiant utpost hancavitam beatis emperque vivere mereantur ubi santascriptura justitiequa doktrina desuperiore loco inconspextu omnium personante et qui faciunt audiant ad apremium et qui non faciunt audiant ad judicium quo et si veniunt quida matallium preceptorum irrisores omnis eorum petulansia auta repentina mutatione deponitur auta timore velpudore comprimitur niquil enim eis turpe acaflagitiosum aspectandum imitandunque proponitur ubi veridei auta precepta insinuantur auta miracula narrantur auta dona laudantur auta beneficia postulantur capu tundetricesimum de abiciendo cultu deorum acoortazio ad romanos hec posius concupice o indoles romana laudabilis o progenius regularum cevolarum cipionum fabriciorum hec posius concupice hec abilla turpissima vanitate e fallacissima mandemonum malignitate di cherne si quid in te laudabile naturaliter eminet non nisi vera pietate purgatur acoeperficitur impietate autem disperditur et punitur nun quiam elige quid secuaris ut non in te sed in deo vero sineullo errore lauderis tung enim tibi gloria popolaris atfuit sed oculto yudicio divine e providencia vera religio quam eligeres defuit ekspergishere diecest sigut eksperrecta es in quibuzdum de quorum virtute perfecta et profide vera etiam pasionimus gloriamur quii usque quacque adversus potestates inimicissimas confligentes e asque fortiter riendo vincentes sanguin enobis hank patriama peperere suo ad quam patriam te invitamus et exortamur utheius addiciaris numero civium cuius quodam modo agilum est vera remisio pecatorum non audias degener estuos Christo-christianisve detraentes et accusantes velut tempora mala quam queran tempora quibus non sita quieta vita sed potius secura nequitia haek tibi nunquam nec pro terrena patria plakuerund nunc jam celestem arripe pro qua minimum laborabis et inea veracitre semperque renyabis ili kenima tibi non vestialis focus non lapis capitolinus sed deus unus ed verus nec metas rerum nec tempora ponit imperium sinefine dabit non li deus falsus fallacescuere quirere abice potius atue contemne in veram emicans libertatem non sunt di maligni sunt spiritus quibus eterna tua felicitas pena est non tam iuno troianis a quibus carnalem originem ducis arces videtur invidise romanas quam isti demones quos aduc deus putas omni generi hominum sedes invident sempiternas et tu ipsa non parva ex parte detalibus spiritibus judicasti quando ludis eos plakasti per quos homines eos de meludos fecisti infames ese voluisti patere asere libertatem tuam adversus in mundo spiritus quytuis acervicibus imposueranta sacrandam cibi et celebrandam ignominiam suam actores criminum divinorum removisti abonoribus tuis suplica deo vero enta te removiat ilos deos quyt delectantur criminibus suis seo veris quod ignominiosisimum est seo falsit quod malitiosisimum est bene, quod tu asponte histrionibus et ascenicis societatem civitatis patere noruisti evigila plenius nullo modo his artibus plakatur divina mayestas quibus humana dinitas incuinatur quod igitor pacto deos quyt talibus delectantur obsekuis haberi putas innumero sanctarum acelestium potestatum cum homines per quos eadem aguntur obsekuia nonputastis habendos innumero qualium cunque civium romanorum incomparabiliter superna est civitas clarior ubi victoria veritas ubi dinitas sanctitas ubi paks felicitas ubi vita eternitas multominus habet in sua societate tales deos si tu intua tales homines haberi erobuistu proinde si atbeatum pervenire desideras civitatum devita demonum societatem indigne habonestis coluntur quyt perturpes placantur sik isti atua pietate removeantur purgazione cristiana quamodo ili atua dignitate remotisunt notazione censoria debonis autem carnalibus quibus solis mali perfrui volunt et demalis carnalibus ques sola perpetinolunt quod neque in his habent quam putantur habere isti demones potestatem quam quam si haberent deberemus pocius etiam ista contemnere quam propterista ilo skolere et eos colendo adilla quenobis invident pervenire non posse tamen nec in istis eos hocavalere quod hiputant qui propter hec eos ioportere contendunt de inceps videbimus ut hiq sit huyus voluminis modus finis partis octave pars nona operis de civitate dei hec transcripcio asocietate librevoce fakta bono publico uju est liberterthius caput primum de adversitatibus quas solas mali metuunt et quas semper pasus est mundus quam deos skolere et yamsatis dictum arbitor de morum malis etanimorum qu'e precipu e cavenda sunt nihil deos falsos populo cultori suo quominus eorum malorum agere premeretur subvenire curasse sed pocius ut maxime premeretur e gisse nuk de illis malis videodicendum qu'e sola isti perpetinolunt qualia sunt famez morbus bellum expoliatio captivitas trucidiazio et si quas similia jam in primu libro comemoravibus hec enim sola mali depuntant mala qu'e non faciunt malos nec erubescunt interbona quelaudant y mali ese quilaudant eis ques tomacantur si villam malam habiant quam si vitam quasi hoca sit oominis maximum bonum habere bona omnia preter seypsum sed ne quetalia mala qu'e isti sola formidant di eorum quando abeis libere colebantur ne illis aciderent obstiterunt quem enim varis per diversa temporibus entum redenturis nostri innumerabilibus non nulisque etiam incredibilibus cladibus genus con tereretur humanum quos alios quam istos deus mundus colebat excepto uno populo hebreo et quibuzdam extraypsum populum ubicunque gracia divina dini occultisimo atque justisimo dei judicio fuerunt verum ne nimis longum faciam ta cebo aliarum usque quacque genthium mala gravisima quodada romam apertin et romanumque imperium tantum loqvar id est adipsam apropri acivitate et quacunque il diterrarum vel societate coniungte vel condicione subiectasunt ques int perpese antadventum christi cum yam ad eius quasi corpus rei publice pertinus caput alterum anandii qui eta romanis eta grecis similiter colebantur causas habuerint quibuz ilium paterentur ekshindi primum ypsatroia vel ilium unde origo esta populi romani ne quenima pretere undum auta disimulandum est quod et imprimo libro attigi e osdem habens deus eta colens quur agrecis victum captum aquedeletum est priyamo inquiunt sunt reddita laomedontea paterna periuria ergo verum est quod apolo at queneptunus eide laomedonti mercenaris operibus servierunt illis quippe promisis mercedem asse peribetur miror apollinem nominatum divinatorem intanto opificio laborase ne sientem quod laomedon furat promisa negaturus quankuam neqypsum neptunum patrumeius fratrem jovis regem maris dequit ignarum estse futurorum nam hunk homerus destirpe aenea acuius aposteri roma est qum ante illam urbem conditam idem poeta fuis sedicatur inducit manium aliquid divinantem quem etiam nuberapuit utdicit ne abakile ocideretur quperet qum vertere abimo quod aput vergilium confitetur strukta suis manibus periore mania troia ne sientes iditur atante dii neptunus etapullo laomedontem sibi negaturum estse mercedem strukta suis manium atroyanorum gratis etingratis fuerum vidiant negravius sitales deus creder quam diis talibus peierare hokenim neqypsum homerus facile credilit qui neptunum quidem contratroyanos apollinem autem pro-troyanis puñantem facit qum illo periurio ambos fabula narret ofensos siiditur fabulis credunt erubescant talia kolere numina si fabulis non credunt non obtenda troyana periuria aut mirentur deus periuria punisse troyana romana onde enim coniuriazio catiline intanta tamque corrupta civitate habuit etiam eorum grandem copiam quos manus atque lingua periurio auta sanguin e civili alebat quid enim aliud totiens senatores corrupti eniuricis totiens populus insufragis velin quibusque causis que apudeum coniunibus ajebantur nizi etiam peyerando pecabant nanque corruptissimis moribus ad hoc mos yurandi servabatur antikus non utab sheleribus metu religionis proibibi erentur sed ut periuria quoque sheleribus chetiris aderentur capo terthium non potuisse ofendi deus aparidis adulterio quod interipsos traditur frequentatum nulla itaque causa est quare dii quibus ut dii cunt steterat iliud imperium cum agrecis prevalentibus probentur victi trojanis peyerantibus fingantur irati nec adulterio paridis ut rursus a quibusdam defenduntur seroiam desererent su censuerunt autores enima doktoresque peccatorum esse assolent non uttores urbem romam inquitas allustius sicutego acepi kondidere atquehaboere initio trojanis qui aenea duce profuji sedibus incertis vagabantur siergo adulterium indicandum numina censuerunt automagis in romanis autacerte etiam in romanis puniendum fuit quia aenea mater hoque fecit sed quomodo in ilu ilud flagitium oderant qui in sua socia venere non oderant utalia omittam quod cum anchise commiserat exco aenean pepeperat an quia ilud factum est indignante menelao ilud autem concedente vulcano di enim, credo non zelant cogniu jesuas usque adio uttaeas etiam cum hominibus dinentur habere comunes irridere fabulas fortassis existimor neke graviter agere tanti ponderis causam non ergo credamos siplacet aenean ese veneris filium ece concedo sinek romulum martis siautem ilud quurnon et ilud andeos fast est hominibus feminis mares autem homines deabus misheri nefas dura velposius non credenda condicio visiure veneris incungubitu marti likuit hokin yure suo ipsi veneri non licere atutrumque firmatum est autoritate romana neque enim minus credidit recenzior cesar aviam venerem quam patrem antikior romulus martem caput quartum desentencia warronis qua utile ese diksit utse homines diis genitos mentiantur dikserit alikis ita ne tu ista credis ego vero ista non credo nam et vir doktisimus eorum warro falsa hek ese quam vis non audacter neque evidenter penetamen fatetur se utile ese civitatibus diksit utse viri fortes etiamsi falsumsit diis genitos ese credan ut e o modo animus humanus velut divin estirpis fiduciam geres res manjas agrediendas paresumat audacius agat veementius edobok implant ipsa securitate felicius que warronis sentencia ekspressa utpotui meis verbis cernis quam latum locum aperiat falsitati ut ibi intelegamus plura jam sacra et quasi religiosa potuise konfingi ubi putata sunt civibus etiam de ipsis diis prodesse mendacia caput quintum non probari quod dii audulterium eis punirint quod in romuli matre non ulti sunt sed utrum potuerit venus eksconcubitu anchise eenean parere velmars eksconcubitu filie numitoris romulum gingire in medio relinkvamos nam pene talis questio etiam descripturis nostris aboritur quo queritur utrum eis angeli kuma filiabus hominum concubuerint undenatis gigantibus okest nimium grandibus akfortibus viris tung terra completa est proinde adutrunquem interi modo nostra disputatio referatur si enim vera sunt que aput illos de matre eenea et de patre romuli lecti tantur quodo posssunt diis adulteria displicere hominum que a inseipsis concordit erferunt si autem falsa sunt nek si ke quiden posssunt irasci veris adulteris humanis qui etiam falsis de lectantur suis hook accedit quoniam si illu de de matre non creditur utok quo que de venere non credatur nullo divini concubitus obtentu matris romuli causa defenditur fui tautem sacerdos il lavestalis et ideo di magis in romanos sacrilegum illu de flagitium quam introyanos aparedis adulterium vindicare debuerunt nam etipsi romani antiqui instupro detectas veste sacerdotes vivas etiam defodi ebant adulteras autem feminas quam vis ali qua daminatione nulla tamen morte plectebant usque adio gravius quae putabant aduta divina quam humana cubilia vindicabant caput sextum de paricidio romuli quod di non vindicarunt ajud adicio quia si pecata hominum ilis anuminibus displicerent ut ofensi paridis facto desertam atroyama ferro ignibusque donarent magis eos contra romanos moveret romuli frater ocesus quam contra introyanos grecus maritus illusus magis irritaret paricidium nascentis quam reniantis adulterium civitatis negat causam quam nunc ajimus interest utrum hoca fieri romulus userit aut romulus fecerit quad multi impudencia negant multi pudore dubitant multi dolore disimulant negnos itaque ineare diligencius requirenda permultorum scriptorum perpensa testimonia demoretur fratrem palam constat ocesum non abostibus non abalienis si autoperpetravit aut imperavit hoca romulus magis ipse fuit romanorum quam paris trojanorum kaput quur igitur trojanis iram deorum provokavit ille aliene cogngis raptor et eorumdem deorum tutelam romanis invitavit iste sui fratris extintor siautem illu de shellus afacto imperiocque romuli alienum est quoniam debuit utique vindikari tota hoca illa civitas fecit quad tota contemsit et noniam fratrem sed patrem quad estpeius ocidit uterque enim fuit conditor ubi alter shellere ablatus non permissus est esse reignator non est ut arbitor quod di katur quid mali troiameruit uteam di deserrent quo pose textingui et quid boni roma uteam di inhabitarent quo pose taugeri nisi quad victi inde fugerunt et se adistos pariter de ciprent contulerunt immovero et ilik manserunt adeos more suo de cipiendos qui rursus e asdem terras habitarent et hik e asdem artes fallacie sue magis ethiam exercendo mayoribus honoribus gloriati sunt caput septimum de eversione ili quod dux marii fimbria excidit certe enim civilibus eiamabellis skatentibus quid miserum con miseratilium uta fimbria marianarum partium hominepessimo everteretur multo ferocius atque crudelius quam olima agrecis nam tung et multi inde fugerunt et multi captivati saltem inservitute vixerunt porro altem fimbria prius edictum proposuit ne cui partceretur atque urbentotam cungtosque in ea homines incendio concremavit hocmeruit ilium non agrecis quos sua irritaverat iniquitate sedaromaniis quos sua calamitate propagaverat diis illis comunibus adhec repellenda nil juvantibus seu quod verum est nil valentibus nun quid et tung apsesere homines aditis aresque relictis dii quibus ilud opidum steterat post antiquas grecorum innes ruinasque reparatum saltem apseserant causam requiro et opidanorum quidem quanto invenio meliorem tanto deteriorem deorum ili enim contra fibriam portas clauserant utsule servarent integramacivitate hink eos iratus incendit velpothius penitus extinxit aducautem meliorum partium civilium sul aduxpuit aduc armis rempublicam quid ergo melius cives urbis ilius facere potuerunt quid onestius quid fidelius quid romana parentela diiños quam meliori causa romanorum civitatem servare et contra parricidam romane rei publice portas claudere ad hoc aes ili enim contra parricidam romane rei publice portas claudere ad hoc aes incantum exitium verterit attendat defensores deorum deseruerint dii adulteros iliunque flammis grecorum relinquerint ut exeius gineribus roma castior nasheretur quur et postia deseruerunt eamdem civitatem romanis cognatam non rebelantem romam nobilem filiam sed justioribus eius partibus fidem costantissimam pissim amque servantem eamque delendam relinquerunt non grecorum viris fortibus sed viro spurcissimo romanorum aut si displicebat diis causa partium sulanarum qui servantes urbem miseri portas clauseran quur eidem sul tantabona prometebat et pranunciabant anet hik annioskuntur adulatores felicium pocius quam infelicium defensores non ergo ilium etiam tung abeis kum deserueretur eversum est nam demones ad decipiendum semper vigilantissimi swerunt fecherunt eversis quipe et incensis omnibus kumopido simulacris solum minerve subtanta ruina templi ilius ut ascribit livius integrum stetisse peribetur non ut diceretur di patri quorum semper subnumine troia est adeorum laudem sed ne diceretur excesere omnes aditis arisque reliktis di adeorum defensionem ilud enim posse permississunt non unde probarentur potentes sed unde presentes konvincerentur caput octavum ann debuerit diis iliacis roma komiti diis itaque iliacis posta troia ipsius documentum quatandem prudencia roma custodienda komissa est dixerit quispiam jam eosa rome habitare solitos quando expugnante fimbria cecidit ilium unde ergo stetit minerve simulacrum deinde si apud romam erant quando fimbria delevit ilium fortasse aput ilium erant quando agallis ypsa roma capta et incensa est sed ut sunt auditu acutissimi motuque celerimi advocem anseris cito redierunt ut saltem capitolinum collem quie remanserat tuerentur ceterum adalia defendenda serius sunt redire caput nonum anillan pacem ques sub nume reiño fuit deos prestitisse credendum sit hi etiam numam pompilium sucesorem romuli adjuvis secreduntur ut toto reińi sui tempore pacem haberet et eiani portas quae belis patere assolent clauderet eo merito shilicet quia romanis multa sacra constituit ili vero homini protanto otio gratulandum fuit si modo iderebus assolubribus shiset impendere et perniciosissima curiositate neglecta deum verum vera pietate perquirere nun cautem non ei di e contulerunt ilu dotium sed eum minus fortasse decepissent si otiosum minime reperissent quanto eni minus eum ocupatum invenerunt tanto magis ipsi ocupaverunt namquid ille molitus sit et quibus artibus deo stales cibi vel illi civitati consociare poturit, varro prodit quod si domino plakurit suo diligencius diseretur loco autem quia de beneficis eorum questio est manium beneficium est paks sed dei veri beneficium est plerunque ethiam sicut sol sicut pluvia viteque alia subsidia super ingratus et nequam sed si hoc tam manium bonum di illi rome vela pompiglio contulerunt cur imperio romano per ipsa tempora laudabilia id nun quam postea prestiterunt an utili ora erant sacra cum instituerentur quam cum instituta celebra rentur at quit tunk non dumerant sed utessent ad debantur postea vero jam erant què ut prodessent custodie bantur quid ergo est quod illi quadraginta tres vel utali evolunt triginta et nove mani intam longa pace transakti sunt renyante nunma et postea sacris institutis diisque ipsis quie isdem sacris furant invitati jam presidibus at quetutoribus vix post tam multosannus aburbe condita usque ad augustum promagnu miraculo unus con memoratur annus post primum bellum punicum quo belli portas romani claudere potuerunt caput decimum an optandum furit ut tanta bellorum rabie romanum augeretur imperium cum eo studio quo subnuma actum est et quietum esse potuisset et tutum an nrespondet quo denisi assiduis essibique continuo succedentibus bellis romanum imperium tam longe lateque non poset augeri et tam grandi gloria difamari idone avero causa ut manium esse t'imperium cur esse debere t'inquietum nonne incorporibus hominum safius est modicam staturam cum sanitate habere quam ad molem alequam giganteam perpetuis aflikcionibus pervenire nec cum perveneris requiesere sed quanto grandi oribus membris tanto mayoribus agitari malis quid autem mali esset ag nonn potius plurimum boni si ea tempora perduraret coe perstringsit salustius biait iditur initio reges nam interris nomen imperii id primum fuit diversi pars ingenium ali corpus exerchebant etiantum vita hominum sine cupiditate agitabatur sua coe quesatis plachebant an ut tam multum augeretur imperium debuit fieri detestatur dicens deterior donek paulatim ak de color ea etas etabelli rabies etamor sucesi tabendi sed plane protantis bellis suseptis et gestis usta defensio romanorum est quod inruentibus asibi importune inimicis resistere cogebat non aviditas adipisende laudis humane sed necesitas tuende salutis et libertatis itasit plane nam posquam res eorum sicuta scribit ipses salustius legibus moribus agris augtasati prospera satisque paulens videbatur sicuta plerakue mortallium habentur invidia ex opulencia orta est igitur reges populike finitimi bello temtare pauci examici auxilio s nam cetri metu percursi apericulis aberant atromani domi militiaque intenti festinare parare allius allium ortari hostibus obviam ire libertatem patrium parentesque armis tegere post uvi pericula virtute propulerant sociis atque amicis auxilia portabant magisque dandis quam accipiendis beneficis amicitias parabant decenter his artibus roma crevit sed renyantenuma uttam longa pa acceset utrum iruevant imprubi belloque temtabant annihil eorum fiebat uttaposet apax illa persistere si enim bellis etiam tum roma lacessevatur nec armis arma obvia ferebantur quibus modis ajebatur uttanulla punya superati nullo marcio impetu territi sed arentur inimici his modis semper ageretur et semper roma clausis yani portis pakata renyaret quod si impotestate non fuit non ergo roma pacem habuit quamdiu di eorum sed quamdiu homines finitimi circum quacue voluerunt qui eam nullo bello provocaverunt nisi forte di itales etiam id homini vendere audebunt quod alius homo voluit sive nulluit interest quidem yam vitio proprio malas mentes quatenus sinantur isti demonis vel terrere vel excitare sed si semper hock possent nec alius de secretiore aca superiore potestate contra eorum conatum sepe aliter ageretur semper impotestate haberent paces bellicasque victorias ques semper fere per humanorum animorum motus acidunt quas tamen plerunque contra eorum fieri voluntatem non sole fabule multa mentientes et vix veri aliquid vel indicantes vel significantes sed etiam ipsa romana confitetur historia caput undecimum dei simulacro cumani apollonis cuyus afletus kreditus est cladem grecorum quivus opitulare non poterat indicasse neque enim alius de apollo ille cumanus cum adversus achivos rejenque aristonicum belaretur quatriduo flevisse nunciatus est cigio haruspices terreti cum id simulacrum imare putaviscent ese proiciendum cumani senes interceserunt atque retulerunt tale prodigium et antiochi et persis bello ineodem apparuise figmento et quia romanis feliciter proveniset dona missa ese testatisunt tunke velut peritiores achiti haruspices responderunt simulacri apollinis afletum idio prosperum ese romanis quoniam cumana kolonia greca ese suisque terris unde achitus ese idest ipsi grecie luctum et cladem apollinem significasse de inde mox regem aristonicum vintum et captum ese enunziatum est quem vinci utique apollo nolebat et dolebat et hoc sui lapidis etiam lacrimis indicabat unlenon usque quacque incongrue quanvis fabulosis tamen veritati similibus mores demonum nibus poetarum nam camillam diana doluit aput virgilium et pallante moriturum hercules flevit hink fortassis et numapompilius pace abundas sed aco donante nesciens necere quirens cum cogitaret otiosus quibusnam diis tuendama romanama salutem renjunquem acque onnipotentem sumum deum curare opinaretur istaterrena acque recolaret trojanos deus quos eeneas advexerat neque trojanum neque la vinyense abipso eenea conditum renium dio conservare potuisse alios providendos existimavit quos ilis prioribus quisive cum romulo yam romam transierant sive quandoque alba eversa fuerant transituri velltanquam fugitivis custodes adibaret velltanquam invalidis adiutores finis partis nonea