 Xoş gördüyü əziz və dəyərili izləyicilər, kanal onu çifirindən hər birinizi canlı yayımda salanlayıram və bizi izləyən izləyicilərimizi yaynımızı maksimum bəyənməyə və paylaşmağa çağırıram. Hürmətli izləyicilərimiz bugün, Sad 20.00'da Naxtriban Sadı verilişində sizin qarşınızda olmalıydıq. Amma baş verən hadisələr və Heydər bəyən də münasib olmaması səbəbindən biz hər birimizin gözərtandığı və Azərbaycan iştim ayətində də maraqla dinləndən qonuqlarımızdan birini dəvət etdik. Söhbət Türkiyədən bizim studiyamıza canlı bağlantı ilə qoşulan sənət tarixçisi siyasət uzmanı İbrahim Ufuk, kainak hocamızdır. İbrahim Bey, xoş gördü sizi. Xoş bulduq, əfəndə. İyi gördük sizləri, inşallah ki, hər daima iyi olarsınız. Evet, dəşəkül ediyorum. Bəndən hər kəsi sələmlər bütün Azərbaycanı. Aləküm səlam, İbrahim Bey. İbrahim Bey, bildiniz gibi dün Azərbaycanın Tehrandakı səfirliyində böyük elsiləyi binasında bir terör saldırısı oldu. Mən istəyərdim ki, biz paralellər aparaq və qarşılaşdırmalar ediyək, hansı qarşılaşdırmalar da bunlar. Türkiye'nin 70-ci, 80-ci illərini biz gənci olsa da amma hesablardan, internetdən, araşdırmalardan, videolardan və siyasətçilərin dilinən eşilmişik. Dəyəgən ki, siz də bu işlərin bir başa mecədiyələr həmən tarixi şahidi olmasınız. Həmən dönəmlərdə, sütakı bu dönəmərə qədər Türk diplomatlarına qarşı terör saldırları olurdu. Və artıq bir ildə üç dəfə də Azərbaycan da bir Türk sunhüriyyəti olaraq bu pis terördən mecədiyələr zərər görməyə başlayıb. Əvvəlcə Böyük Britanya da bizim böyük elçiliyə binasına İran meyilli qövvələr saldırıda bulundu. Daha sonra Fransa da Parisdəki elçiliyə binağımıza irmənlər tərəfindən bir saldırı oldu. Dün isə, ən ağır bir terör saldırısına məruz qaldı. Bizim böyük elçiliyə binası bir diplomatımız şəhət döşdü, ikisi ağır yaralandı. Mən istəyərdim ki, siz Azərbaycan uçuşunu, artıq Azərbaycan olan bu hücumları nədə görürsünüz? Vaxtilən, Türkiyənin bir dönəmlərdən çeşdiyi bir necədiyələr terör dönəmi artıq Azərbaycana da tətbiq olunmağa başlayıb. İstəyərim, bu haqda sizin fikirlərini zəlaq. Şimdə, bən şöyle düşünürüm, artıq Azərbaycan ən üstlige çıktı, ən üstlikdə bunun qurallarıyla oynanıyor. Başta do qurallar size deyişləməyə. Şimdə, büyük güçlər dəima yaptırmaq istədikləri şeyləri yumuşak və sərküç vasıtasıyla göstərirlər. İşte bunlardan bir tanisi də terör eylemdəri. O sərk gücün iki işarisindən bir tanisi, bir tanisi ekonomik olaraq, sıkıntıya sokarlar sizi sürekli olaraq iki terör eylemdəri ilə. Ər bunların hiç birisi işe yarmasa düzlənlə ordu girir. Azərbaycan nə yaptı da bunlar oldu? Əsasında bu 30 yıllık askıda bəqliyən Karabav məsəlisinin çözülməsi bu işin ateşliyici faktörüdür. Yəni, siz amelika mülişik devlətləri Rusya, Fransa gibi ülkələr varken bunlara 30 səlidr çözümə bayalıyamadığı bir işi çözümə bağladınız. Bu isəd istəməz, onların diqqatini çəkəcəkdir. Yəni, bu zamana qədər Azərbaycan kəndi arasında top koşturan bir eyleman olarak qabülediriyordu. Artıq şu anda dünya sahnisində çox daha sık görülməyə başladı. Məsələ, Fransiyaya kafa tuttuk, keçənlərdə hatırlarsınız. Artıq bəndə bir Azərbaycanlı olaraq rahatça söyləyə bilirim. Bakın, bir az evrə, haberləri bir konuşma daha indi. Sayın İlham Aliyevin bir açıklaması. Nərdə, Mısır Devlet Başkanı sisi gəldiğində onu diyor ki, Birleşmiş Milletlərin şu anki sistemindən yenilik yapılması, revize yapılması lazım diyor. Yəni, İslam işbirliyi teşkilatından bir devletin doğruya diyor, Birleşmiş Milletlərin genel kuruluna asil üye olaraq girməsindən bahsediyor. Bu nə deməkdir? Türkiye Cumhurbaşkanı də Recep Tayyip Erdoğanın dünya 5-lən büyüktür, sələminin aynısıdır. Bu, isər istəməz. Var olan düzləni götürənlər tarafından kendilərini təhdit olaraq algılınıyor. Çünki adam dünyayı hiç kimsə ilə paylaşmaq istəməyəm. Sən dahil, sənin ülkəni bilə sənlə paylaşmaq istəməyəm. O yüzden də türk devlətlər teşkilatı kurulduğu zaman da, Hatırlarsınız, yinə böyle bir konuşma yapmıştık. O zaman demişdim ki, bundan sonra hər kəs hədəftedir. Hətik ülkələrdə hədəftə. Özələdik ki, türk devlətlərin həbsə hədəftə. Bakın, bir yara Qazakhistan qayrışlı. Bu, diyərlərinin karışmayacağı anlamına gəlmir. Şu anda hələ də, məsələ sizinki gibi bir problemi yoxdur çözümə qavuşturulabilecek. Siz Karabağı kəndi başına almaq demək çox büyüklü olay. Bəndi, olayın büyüklüyü çox kısa 40 gün içerisində bütün toprakları qeyrə aldınız 30 sənidir sürüncəmədə bəyik, diyən bir olay. Ve bunu siz Amerika'nın, Rusya'nın, Fransa'nın, yəni Anglosaksonların və Sılavların izni olmadan yaptınız, isteyi olmadan yaptınız. Bugünkü olayların həbsi İran'da da olsa bunun sonucudur. Bən o İran'da ki, eylemdə bir dəfə hayatını qaybedən o diplomatımıza, koruma müdürünün aslında Allah rəmeti eğrisin, diyorum. Azərbaycanında başı sağ olsun. Şimdə bir tanrı yaralımız var, ona da geçmiş olsun. Rabbim, inşallah, en kısa zamanda şifa övərsin. O, diğer kahramanı arkadan atlayıp da onun etkisi səaliyyə gətilən utdan bir kahraman oldu artıq. Bunu haqiyyətlidir, yaralı. Həm qazi oldu, həm kahraman oldu. Çox büyük bir olay yaptı. Şimdə bunun tahranı seçilməsi ilginç. Tahranı seçildikdən sonra, içeriya girlən vatandaşın bu kadar kolayca fırlaması, içeriya girməsi ikinci bir qaribdik. Ama ən iləmsini biliyor musunuz, bu eylem yapıldıktan sonra adam yakalanıyor və üç ayrı İran kanalında konuşuyor. Bu şaka gibi bir şey ya. Sanki bunu bən yaptım, baxın, işte adamdan dinləyin gibi. Tutuklu olan bir adam qay etirhat televizyonu dəmək veriyor. Halbuki ilk açıklamaları neydi? Bir akıl hastası idi. Zətən, akıl hastası dedikləri anda şunu anlayın. Bu işi biz yaptıq, bu eylem işidir, bu bilinç deməkdir. Yoxsa həmin, akıl hastası demək, bən bu adama ceza vəlmeyecəm. Övür kapıdan çıxartacağım iki üç gün sonra hastan edən demək. Buna bənzər şeydəli, Türkiye, Cumhuriyeti, Devleti dediğim gibi sizin də belirtmiş olduğunuz gibi yıllar boyu ərmeni suikastçılardan çəkti. Şimdə siz olayın içerisində İran dedik. İranın içerisində ərmenilər çox aktif, çox faal. Ülkenin ər tarafında çox faalə və çox güçlülə. İki İran, yəni şu anki farsilər, bunlara dəstək veriyolar. Oradaki ərmenilərin illə görünmələri lazım deyil. Həri zaman çox böyük dəstək alıyolar. Şimdə Azərbaycanın kendi sınırlarında, İranlı olan sınırlarında ki, 60 oldu, həni, qəçən səfərdə konuşmuştuk, o tətbiqatlar vardı. Bakın, bunların hepsi, bu olayların hepsini bir ilə işlirin. O zaman onlar da qarşı tarafta tətbiqatlar yapmışdı. Bir diyeri çox güzel bir şeyi takip ediyolar. Yəni, ən az sizin qada, ən az bizim qada, Azərbaycandaki bütün gelişmələri tək-tək takip ediyolar. Hangi olayın sonucunda nasıl bir kər əldə ediyo bu ülkədiyə? Bir diyeri, Türkiye-i olan ilişkilirək çirisindəki özəlliklə askeriyesinin modələşməsi çox büyük rahatsızlıq bir, bu həm Ruslara, həm Amerikan-İngilizlərə, həm Avrupa-ya, həm Erbeninin de istəyi olan hər kəsə, həm İranan. Yəni, sizin şu anki gelişminizdən Ruslan beyi şöyle düşünün, Azərbaycanın gelişməsindən kim məmlu olabilir yeryüzündə? Sizin sınırlarınız çevresində, yakınca o rap yanızda. Yə, bunun, emin olun buna, bunu ilk başta Türk devlətləri, bən Türkiye Cumhuriyeti birinci sırada gidiyorum. Niye? Çünki bir başqası söz konusu deyir, senin də bələbər bütün devlətlər orada rəkabet halində bulunuyor. Bən sizin də bələbər yəpmiş olduğumuz proqramlarda, o son birkaç proqramda deyip, aynı şeyleri belirtdim və dedim ki, Hazar Denizinin içerisində muhakqq, dedim, dərhal Azərbaycan güçlü biz donanma yapmaq zorunda, dedim. Şu anda insanlara bəki qırib geliyor, ya bən önümüzdeki salı akşamı, Türkiye də TV netdə artı kəndi canlı yayında, kəndi proqramı yapıyorum. Orada da belirtecəm və özəlliklə bu, həm NATO konusunu, həm də o bölgədə bir şeylər oluyor aslında. Şöyle söyləyim, bəqın, Ukrayna ilə Rusya'nın savaşı yox. Üçüncü, dünya savaşının başlaması var. Şu anda düşük kapasitedə gidiyo, amma bu işin sonucu muhakqq oraya doğru gidiyo. Pək hoş şeylər gibi gəlmiyə, təbii ki, kula. Amma bunun için ən önəmi şeylərdən bir tanesi Azərbaycanın Hazar Denizində dərhal donanması olması lazım. Çünki sizi tehdit edəcəklər, karadan etdiklərində savunma faaliyyətləriniz çox kolay, amma denizdən gəldiklərində, amam zayıf qalınabilir deyə düşünüyərim. Özəlliklə, Hazar Denizinin içerisində bunu həm Türkmenistanla, həm Azərbaycanla bəncə tez əldən elə alınıp dikkatli cə incələnməsi lazım. Ən azından iki üç dəni denizaltı üç dört tanədə furqatəyin lazım orada. Bu, bir tanesi həm havu savunma sistemi görevini yapacak bir furqatəyin. Aynı zamanda, böyle bir saldırı düzeyindir, arkasında helikopterini də taşıyan. Yəni, bu Türkiyeni yapmış olduğu sədiyyilərdən bəqın. Bu iki gün öncü üç dəni yeni korveti sayın Cumhurbaşkanı xıza qoydu üçünü birdən üç dəni aylanda. Bu yarın öbür gün həm bizim bu denizlərin kontrolündə, həm Hazar Denizindəki İranın çox güçlü olma isteyi var və yarın öbür gün hər hən gibi tehtik durumunda bunu durdurabilmək için ki, bən technoloji olaraq bunu çox rahatlıkla durdurabilecək seviyədə bir Türkiyə var. Bakın, Pakistanə yapıldı, dört dəni korvet yapılıyor. İkisi Türkiyədi, ikisi Pakistanda. Bunların bir qısımları təslim edildi. Bu çox önəmli. Özəliklə, Azar Veycanın denizdən korunması. O yüzden bən hər bağlantında özəliklə vurguluyorum. Keşke oralarda basın yayındalı, aynı şəkildə bahsedilse deyi istərim. Çünki, dedim ya, size üçüncü dünya savaşının ayaq sesləri geliyo. NATO içerisindəki hər şey sorgulanıyor. Rusya'nın şöyle düşünülmüştü, bakın, bu olayı başladığında. Biliyosunuz, Türkiyi ilk başta nərdə isə barış tağlamak üzere idi. Savaş başladıktan bir ay sonra Ukrayna ilə Rusya arasında birdən belə o zamanki İngiliz başbakanı Boris Johnson gəldi və hər şey altüst oldu. Amerika'nın İngiltirənin, MI-6inin başkanı iki hafta əvvəl Ermenistan dayıdı. Bir yeri İngiltirəyi girməyə başladığı zaman daha ima və daha ima iyi düşünəcəs. Çünki, bəndə, diyorum ya, məsələ, bu haftakı programında salı günü özelliklə anlatacağım, hangi kritik noktalarda nələr oluyo yer yüzündədiyi. Amma şöyle düşünün, Azərbaycan artıq bu olayların hiç birisindən ayda deyil. Yalnız başına şu anda eləy enerji açısından demiyorum, öbür gün Türkmenistan və Kazakistanla gələcək hatlarla bir iləşdikdən sonra bən başqa bir gücü ulaşıcaq. O zaman, yəni, şöyle düşünəlim, yer yüzündə şu anda açıq bulunan ticaret, qaradaki ticaret yollarının dört yol var, üçü kapalı. Bir tanesi açıq, onu Azərbaycan üzerindən Türkiyəyi ulaşıya. Yəni, Çin dən başlayan ticaret yolunun Avrupa'ya qədər ulaşabilməsinin tək yolu yine siz biz və Türk devlətləri, diğer Türk devlətləri. Bu, okyanus ticaretini kontrol edən Amerika Birleşik devlətlərinin hiçbir zaman hoşuna gitməyən bir şey. İki, Hazar denizi kəndi başına bir deniz, ama Amerikan etkisinin ən az olduğu deniz. Amerika nə yapıq-yapıq burada etkinliyini sağlamak isə, şahit sağlayamıyorsa, karışdırmaq isə. Bu, böyledir. Bən adamlara qızmıyorum. Niye biliyor musunuz? Adamlar zətən bu stratejilirini, devlətlərinin bütün qurallarında, kitaplarında yazıyorlar. Adam nələr yapacağını anlatıyor. Yəni, George Friedmanın gələcək yüzyıl adlı kitabında 2035-2050 arasında Türkiyə Cumhuriyeti devlətinin nasıl olacağını yazıyor. Və diyor ki, e, büyübüyük, iktimal 2040-2050 arası diyor, türksilallı quwwətləri, kara, hava və denizdə insansız robotlarla savaşıcaq, diyor. Ruslan be, bu, dediyi şu anda oldu biliyor musunuz? 2023-də o, dediyi, hava, kara, deniz və deniz altı azdır. Həm də robotlarla. Yəni, bu vaktindən öncə olan bir ön görü. Şimdə, aynı şeyi siz, Türkiyəyi də hər şeyi paylaşan Azərbaycan için düşün. Hiçbir şeyiniz yokken hədəf olmanıza ihtiyacı yok. Niyə? Çünki hazır yəmsiniz. İslendiriliyə an girib alınabilir. Bakın, şu anda, şu anda, şu kara vağ savaşından sonra, həm kendinizdən, həm ülki içindikdir durumdan, özelliklə gənçləyə bakaraq, şöyle bir şey söyləyin, acaba haqiqətən biz ülkemizi savunmaq micibüriyyətində qalırsak? Çəkinirmiyiz, sorusunu sorun? Bakın, eskidən bu oran %15 hayır, çəkinməm isə, şu gün %95'e çıxmışdı. Çünki, kendisine bir güveni gəldi. O güvən, karşıdakini rahatsız ediyo, size nə qədər çox güvən gelirse, karşı tarafa o qədər güvənsizlik deməkdir. İbrahim bəyi, bu şu, karşı tarafla ilgili bir qaç konuya dəvinməyədə fayda görürəm mən. Bakın, şimdi bakdığımızda İran-Islam bir cumhuriyyəti, ən azından adı belədir ki, bu İslam cumhuriyyətidir. Ancaq bu günləri rejyonda Türkiyənin, Azərbaycanın və Türk dövlətləri təşkilatının apardılı strateji hədəflər və yürütdüyü siyasət. Fransa kimi, hətta sizin dəliyiniz kimi olabilər ki, böyük Britanya və Amerika birləşmiş dövlətləri kimi böyük gücləri nə rahat edə bilər. Ancaq mantıq açısından bakdığımızda İran-Islam cumhuriyyəti və bunların özlərinin kəndi ideolojilerində Amerikaya karşıın, İngiltiləyəya karşıın bir söylənləmələr var, bir çağrışlar var. Amma Azərbaycana qarşı bir terör eyləmini kimi lazım olduğunu bakdığımızda, sual verdiğimizdə İranı görməyə bilirik. Demək ki, nəymiş? Demək, buradan bu nəticəyə gələ bilirik ki, İran bunlarla birleştədir. Bakmaya raqşı onlara qarşı çıxışlar edir. Amma Fransayla və dicər o böyük cüzülərdən İran birleştədir. Və mən bilirəm ki, Sayın Hocaq, Sayın Erdoğan'ın stratejisində komşu ülkələrdə minimum en az şəçildə qarşı çıxılıqların olmasıdır. Şunu biz Ukrayna Savaşından öncədə gördük, savaş başladıktan sonra da barış sabalarının yapmasını da gördük. Bir məsələ də var, bunu İran'a ayd etmək olar mı? Yəni, Türkiye Cumhuriyyatının stratejisi, komşu ülkələrdəki parçalanmaların, savaşların, iş savaşların olmaması yönündə. Amma bunu İran'a ayd edə bilir miyiz? Çünki İran yıllardır. İranın ideolojisi, İranın kendisi, İranın bünövrəsi tüç düşmallığı üzərindən kurulmuş. 1925-də gələn darbəylə, pəhləvi daha sonrasında onun başqa bir yüzü olan Hümeyli və şimdiki hamli hükumətləri. Yəni, sırf tüç düşmallığı yaxdılar bu insanlar. Türkiye-lə də bən bəliyorum ki, böyledə söyləmləmələr var ki, sanki İran karışırsa, İran parçalanırsa, Türkiye-lə zarar görür. Böyledə düşüncələr var. Siz nasıl düşünüyorsunuz? Yəni, bir strateji qerişdirilmək lazım gelirsə, Türkiye Cumhuriyeti bu siyasətini deyiştirə bilir mi? Yəni, İranın karışmaması lazım tezisi, İranın karışması lazım tezisi ilə əvəz olunabilir mi? Çünki bildiniz ki, İran, Güney Azərbaycanı 40 milyonluq bir Azərbaycanının böyük bir parçasını diğer böyük yüzlərin də dəstəyilən ışxal altında saxlıyor. Nəcə düşünürsünüz? Qarışması lazım mı? Qarışmaması lazım mı? İstersiniz, şöyle bəqalım onu, Güney Azərbaycanın içerisindəki hərəkətlənməyə bakarak anlayabilirsiniz bunu. Mən size bir şey söyləyim mi? Tahminimizin çox altında. İşte bu, istəd istəməz, bütün istihbarat belgələrində də yansıya. Şimdə, o belirli bir bilincə uğraşmaq. Çünki İran çox ilginç bir yöntəm izliyor. İran sürekli olaraq vurguladığı bir şey var. Bakın, bir tarihi boyunca, hiçbir zaman Türk dərarı, kimsə ilə savaşı, hiçbir zisyanla savaşmadı. Yəni, İngilizlər orayı işqal ettiklərində 5-6 gemi ilə Güneydən girdilər. Tahrona, Kuzeyə, Tevriza qadar, yukarılara qadar çıqdılar. Bak quya qadar gəldilər. O gelişlərində İran, hiç bir şəkildə karşılık vərmədir. Hiç. Yəni, bəl size şöyle söyləyim, bəya İranın rejiminin adının değişməsinin fazla bir önəmi yox. İnsanlara hep zəndirir, işte İran, İslam, Cumhuriyyed. Hayır, əpəndim, öyledi. Şöyle söyləyim, yani kuruluş amaçları bunların zaten angolusak sonlar tarafından, yəni İngiliz tarafından kurulmuşdur İran. Türklərin elindən bu sisi alınır, onlara bərinmişdir. Onun karşılığında da bir söz alınmışdır. Hocam, sözünüzdür də kəsiyorum ya. Şimdi Sattarhan hərəkatını İngilizləri, İngilizin güç birliyirləri yardımıyla boğudular. Daha sonra xiyabanlər hərəkatı oldu, daha sonra pişəvəri oldu. Onu da Stalin'in isteyi ilə mahvettilər, yəni binlərcə adam asıldı. Stani də həməm dönəmdə İngiltəri tətir etmişdir. Yəkək ki, Günü-Azerbaycan Cumhuriyyetini təslim etməzsən fəhləviyə, bən vururum, dəli, yəni 2. Dünya Savaşından sonra. Yəni, böylə bir olada yaşanmışdır. Moskuvaya vurmağla tətir etmişdir, Stalin. Şimdə Ruslan beyi, bunların hepsi çox böyük bir planın parçası. Biz şöylediyəlim, baxın istərsəniz 1. 16 Haziran 1924. Leninin ölümündən 5 ayı, 5-6 gün sonra Stalin'in emri ilə Türkistan adı deyişdirildi və orta Asya yapıldı. Yəni, tarih boyunca Türkistan denilən devasa bir coğrafyanın adı orta Asya yapıldı. Şimdə biz həbimiz orta Asya konuşmaya başladık. Bir bölgeyi anlatır kən orta Asya diyoruz. Orası bildiğimiz Türkistanlı. Türkistanın içerisində yaşayanlarda Türklərdir. Şimdə olayı öyli bir hale getirdik ki, boy-boy ayırdılar və bunu rəsmən qabul ettirdilər. Rusya nın bütün Türk illerini yayılmasındaki ana etkən İngiliz sərvaisidir. Şaka gibi, amma öylə. Ayni İngiliz sərvaisi Doğu Türkistanı işgal edən Çin birliklərini harekətlə geçirən güçlür. Yoxsa Çinin oraya qanar ordu sevk edicək ne gücü ne parası vardı. Japonlar tarafından mahvedirmişdi ülkə. Hiç bir gücü yoxdu. Japon işgalindən yeni kurtulmuş bir Çin birdən bəri harekəti geçirildi və Doğu Türkistan alındı. Doğu Türkistan dediğin topraqlar, Türkiye Cumhuriyeti Devletinin yakışık iki katından fazla. İki buçuk üç katı. Ya bakın, inanılmaz, büyük bir coğrafya yetmədi. Çin bir parça aldı. Ruslar ən büyük bölümü aldı Türkistan bölümünü və Osmanlı imparatorluğundan qalan enerji və ticaret yollarını kontrol edən Devasa bölüm de İngilizlərin elində geçti. Bu da yetmədi. İran coğrafyası ki, son 950 yıldır Türk devləlikdir idi. Oldu gibi, gələn gidən həbsi, qaznelillərdən sonraki bütün dönem Türk hanedanıdır İran'da. Hiç son 950 senedir, hiç farsi ilər gəlməmişdi 1925-ə qadar. Bir böyle bir şey olmadı. O bölgede bizdik. Zətən biz istəsəydik, yeryüzündə bir tane farsi kalmazdı. Dilini, dinini, aklına alırdıq adamı. Biz Avrupallar gibi köləyə yapmadığımız için bunlar keşke bunun farkına varə bir sənə. Biz eğer asimülasyon istəsəydik, şu ana qadar 950 yıld içerisində biz hükmətdik bölgəyə. Hiç kimsə kalmazdı. Tam tərsinə biz onlarla çoğunluq şeyimizi bilə bölüştük. Hatta öylə bir dönəm gəldi ki, Sərçub bu devletində bilə bütün komutanların, şey, fadişahların adları işte key qubat oldu. Anladınız mı? Gıyasettin oldu. Bunları hiçbir zaman, həni, Araplı İslamla bağlantısı yox. O yüzden diyorum, bakın, biz o coğrafyanın içerisində bir ırçılık yapmadık. Bən yine əsas ana-büyük konuma döneyim, olayı bu qadarda basit deyim. Hindistan, Hindistan, ya bu yaklaşık bin sənilik Türk toprağı aynı zamanda, Kuzey Hindistan, hiç bahsədərimiyoruz bilə. Biz Babür imparatorluğundan konuşamıyoruz bilə. Afganistanın dörtlə biri, dörtlə üçü Türk bölgesi. Biz bizim bahsətmiş olduğumuz şey, biz küçücük orada bahsətmiş olduğumuz şey, uyanan bir Azar Bey canı varlığı və keşke bunları iyice inceliyə bilse, öylə bir çalışmaya başlayabiliriz. Şimdi, gəlisləri soruyorlar. Şimdi, Haritadan baktığımızda Hindistanda bazı kənslər var, burada bizim kənslərlə aynisində. Şimdi, baktığımız zaman anlaşlamıyor. Söylediğiniz zaman, hər şeyin net ortaya çıxın. Bakın, ne diyorum? Benim iki kızın bir oğlun var. Kızımın bir tanesi, Abus Suralya'da üniversiteyi yeni başlamışdı. Arkadaşla mimarlıq bölümündə okuyor. Bir gün, evə gəldiklər, babacım dedi. Hiçbir bilgim var mı? Ben bir babama soralım, dedim, dedi. Arkadaşın mimari dərsə alıyor. Ona dedi, Taci Mahalə öğren, demişlər Hindistanda, dedi. Bir bilgim var mı? Təbək üzüm dedim, Taci Mahal, bizim Taci Mahal, dedim. Yəni, şimdi o kadar qəlit gəldik ki, çoxca bölübə suratıma bakı, ya babacım, nə olur? Hər şeyi Türklərə bağlama falan, dedi. Kızım dedim, bizim Taci Mahalə. Yəni, Cihan Şah eşim mümtal Şahir için yaptırdı. Bizim dedim, ya başlana ya. Yaptıran usta, Sultanahmət camini yapan usta. Nə dədən bahsediyorsun? Bə neyini söylüyüm? Tariq söylüyor bunu. Nəyə xisi olur ki? Türkiye dən İstanbul'dan usta gidiyor, Hindistan da Taci Mahalə yapıyor. Taci Mahal bir türbə, eşi için türbəyə yaptırıyor. Oradaki camilərimizin çoğunluğunun altına kibri suya ektirəm. İngiliz oradaki sistemin adına bilə ölə yaptı ki, Çağatay Dili konuşan Babür İmparatorlu, Çağatay Türkçisi ilə yazıb konuşan, Bu devlət Mughal, yəni, Moğol İmparatorluğu deyə literatülə yazıldı. Şimdə bakın, devasa bir coğrafi çizdim bə. İran, Afganistan, Hindistan nözəllikli kuzeyi oradan Çin sarı denizə qadan uzanan bir alan və bugünkü Çin sətlinin yerini düşünün, onun doğu tarafında, qalbası tarafında qalandırın həbsi Türkün ərazisi. Şu anda Çinin içinde, amma oradan itibaren həbsi Türkün ərazisi. Və bu qadar coğrafiya Balkanlara qadar uzanıyor. Ukrayna deyə bir devlət tariqdə hiç olmadı. Ruslar 1774 kaynarca anlaşmasına qadar qırımı hiç bilmədir. Türk yurduydu, ya Türk yurdur. Biz öylə bir devir qeşdik ki, öylə bir şeylər oldu ki, üzərimizdən biz şimdi kəndi kəndimizi yenidən bulma çabasındayız. Bir deliz dəriyanın içerisində yüzüyoruz, amma suyun içinde olduğumuzun farkında olmayan balıqlar gibiyiz. Türkiye, bir bakın, nərdən bir Azərbaycandaki saldırıdan gəldik bu olaya? Nədən biliyor musunuz? Çünki olayın aslı o. Biz olayı yapan iki tənə adamın şunun bunun peşini gitməkdən, bunlar hiç bir şey çözməyiz. Olayın bütün resmini, büyük resmi görə bilir sək olay bizim için çox kolaylaşacak. Bən dedim ki, Stelinin yattığı isim deyişdirme olayı Türkün aqlını aldılar. Şu anda bugün ne Çinin içerisində ne Rusiyanın içerisindəki Türklərin hala konuşmaktan bilə korkuyorlar. Boylarını, soylarını, söyləməkdən bilə korkuyorlar. Hala bu iki devletin içerisine İran dahil Türkləri incələmək için gidecəm. Biz sizin nə aynı soydanız deməyəyə kalktığının ikinci günü seni içeriya alırlar. Bütün bunlar, eğer bir örnək deyisi, bu milleti hangi örnək verilməsi lazım ya? Şu anda bire bir diyorum, bəqın. Bütün Türk əsərləri gizleniyor və saklanıyor. Şu anda ulaşımımız, gitməmiz yasaklanmış. Qunlardan kalan bütün çeylər qalıntılar orada doqunamıyoruz, gidemiyoruz. Hala da Rusiyanın içi bunlarla dolu. Çinin içerisindəki Şiyyandaki o muhteşəm piramitlərin üzərləri topraklı kapandı. Oraya giren Türklər hocalar var. Vakti zamanda çekilmiş resimlər var. O uskanın ay yıldızlı başında olan kocaman heykeli var. Yoksa Çin bütün gururuyla anlatmazdı dünyaya, benim tarihim buydu deyə. Ruslan bir Amerikalı qadın profösör var. Valerie Henson deyə. Qadının ipək yolu deyə bir kitabı var. İpək yolu kitabında bunun Türkçesi də var. Bu kitabında qadın Çin medeniyyətinin muhteşəm dinini allatıyor. Həyər bir alırsanız orda haritalar yapmışlar. Haritaların üzerində Çin medeniyyətinin başladığı yer bugünkü doğu Türkistan orun çive civarı. Turfan bölgesi. Hər şeyin təməli diyor. Amma bunu Çin diye açıklıyor. Bir kitab düşünün Türk keliməsi bir kələ bilə keçmədən kitabı bitiriyor. Bakın, Türkistan coğrafyasından bahsediyo. Türk keliməsi bir kələ keçməyə və bu qadın Yələ Üniversitesində profösör. Anlıyosunuz deyimi şimdi kimin nələri oynadığını? Vallahi bir milletin tarihi yaşamı coğrafyası aklı çalınıyor. Öyledə bir büyük mücadirin içerisində ilk öncə bu işə Türkiye başladı. Və bən deyə bilirim ki, bizim sayın başqan Recep Tayyip Erdoğan benim gözümdə apaydiyə bir yeri var. Çünki Oğuz Kağı'nı səvən bir adamın Erdoğan'ı səvməməsi mümkün olmaz. Yusuf Has Hacibi bilməyən bir adamın Erdoğan'ı anlayabilməsi zordur. Kutakku bilikibili bilibdə. Bizim kəndə bir inanılmaz bir boy soy büyüklüyü var. Biz aynı zamanda ortak bir inaç sistemini bağlı milletdəriz. O yüzden qazadan korkmayan, daima həp şöyle denir, ölməkdən korkmayan Müslumana Türk denir, dərlər. Və Avrupa'nın bütün belgəlirində 18. yüzyıla qadar Müslüman oldu keliməsi yerinə Türk oldu keliməsi konuşuluyor. Literatürə hep böyle. İçlərin də öylesinə bir öfke var ki, Yəni Bolon idi şu anda bir kilisə və kilisənin quppesinin üzərində bir şeytan resmi yapmışlar. O 1390 yılından kalma və Hazreti Muhamməti göstəriyor. Onu söylüyorlar. Onun için yapmışlar, 1390 yılında. Bu öfkenin sahibi həm seni, həm beni, həm Azar, Veycalı, həm Türkiyeyi, həm Özbekistanı, həm Kırqızistanı, həm Kazakistanı, həm Türkmenistanı. Bunlar ortak inanç sistemini, ortak deyərlər sistemini, ortak bir dil birliyinə bu haqif millətlər. Bu adamların bütün dünyaya birləşsin, amma bu insanlar yan yana gelmesinlər deyə hər şeyi yapmışlar. Biliyor musunuz? Şu anda bu olayı çatlamaya başladığı için də Azar Veycan hədəftə. Yoxsa siz olayı sadıca bir terör saldırısı olaraq görürsünüz, olayı çox basit qalır. Esas resmi kaçırırız. O yüzden insanlar dələk, yox, şurayı yaptı, şurada gelməsiydi, böylə olsaydı ya, bana ne onlardan? Bu adamlar bizim bir ton diplomatımızı öldürdülər və öldürənlərin hepsi sərməskaldı. İçeriye aldıqları da mümiddə sonra sərməskaldı. İran da aynı şeyləri yapacak. Çünki o coğraf ya da ki, əsas amaçları türkü-türklüyünü unutturmaq. Bu, böylə bir pinanın parçası və içeridə bir sarici bütün böyük güçlər var. O yüzden bən həni bütün konuşmalarımda belirtiyorum. Amma bən bütün bunlar həmin ümitsizmir, bən çox ümitliyim. Biz zaten rahatsız etmemiş olsaydık, bu qadar olay çıxmayıcaqdı. Bundan emin olun. Bənlar eərsən onların kontrollerində isən, səninle uğraşmaya ki, ihtiyaçları yoxdur. Sən kontrol dışına çıxmaya başladığın zaman başlarlar. Və bən şuna inanıyorum. Azərbaycan çox kısa bir süre içerisində inanılmal devrət bilincinə gidiyor. Yəni, 150 yıldır unutturulmaya çalışılan, 200 yıldır unutturulmaya çalışılan belirli dönəmlərdə yapayım istiyosun, 2-3 sene sonra yıqılıyor. O bilin, şu anda oturdu. Bu, karşıda gelin. Yəni, 15-9 yıl öncəyə qadar, bən o zamanlar öğrenciydiyim. Yəni, Türk olduğumuzu söylədiyimizdə və yaxud da bir türkü simgələyən bir işaret göstəriyimizdə bu konuda bir tartıştığımı yaptığımızda və ya hərhangi bir sokakda bir sıradan bir kişiyə bir soru sorduğunuzda türklüklə ilgili, yəni, adam bilmiyordu. Amma şimdi bu İran olaylarından sonra televizyonlar da sokaklarda rekordajlar yaptı. Adamlar trondan konuşur, adamlar Büyük Türkistan'dan, adamlar Türk birliyindən, Türk devlətləri birliyindən konuşur. Yəni, bu, devlət bilincinin kəndinə dönüşüyün. Yəni, bən burada, yəni, siz kənardan bakıyorsunuz, amma bən burada isərdəyini daha iyi görüyorum. Yəni, şimdi bizim bu Bahtiyar Paşa da biliyorsunuz. Bizim Savınma Bakanlığının danışmanı oldu. Yəni, bu da bizim milliyyət tarafından çox büyüc, oşqur da qarşılandı. Buyurun, davam etmək. Yəni, şimdi nə qadar bir güzəl söylədiniz? Bak, siz 9 sene öncədən bahsettiniz və Azərbaycandan bahsettiniz. Bir də diyərlərinin halini düşünün. Adamlara zorla, zorla, adama diyoruz ki, sən Türk müsün, duruyor, örnək veriyor, bən özbəyim, diyor. Dəsin özbək, fanlar özbək, nə özbək kim? Sən Türksünlə özbək bir parçası. Sən bir Türksün. Anlamıyor, yinə boş bakıyor. Diyiyorum ki, birdən ona qadar say. Başlıyor, 1, 2, 3, kendi dilindən diyorum, 4, 5, 6. Dədim, biz de aynisini yapıyoruz. Ağzı açık bana bakıyor. Işte bu. Anladın mı? Yə bak, çaya çay diyor, suya su diyor, anaya ana diyor. Yəni özbək, özbək, özbək istanda şuanda konuşulan Türkçə, o şive, yəni bütün Türk dünyasını ən yaxın olan bir şive yəni, onu da sövbəyim, yəni bu barədə onların kəndi bilim adamları da konuşdular zaman-zaman. Evet, və daha, və daha, sizin devlətliniz falan, yinə öyle və ya böyle bir bir, bir niç seviyesində oturmuşdur. Türkdük deyir. Diyərim ki, Azərbaycanlı olaraq, öyle bir fikir. Ama Rusya'nın içerisində şuanda şimdikləri yox edilmiş, boy isimlərini ayrılmış, kendini söyləməklən, ifadə etməklən, korkan, nice insanlar var. Ruslan be, Sılavların yeri Ural Dağlarının batısıdır. Tariq boyunca Ural Dağlarının doğusuna hiç keçememişlərdir. Biz gitmiştik, Moskova'ya almıştık, Altunordu Devleti ilə. Bunlar hiç keçememişlərdir. Ruslar tariqdə, dünya tarihini, çıkış zamanları çox yenidir. 1502 yılından sonra, yani Altunordu Devleti yıqıldıktan sonra Ruslar dünya sanesini çıqdı. Rusların bütün bu ilərləmələrinin arkasında Saxonların və Angolo Saxonların dəsliyi vardın. Nəsıl göstərə biliriz? Çox basit. Ruslanın ən böyük kırılçələrindən bir tarisi kimdir? Çaricə, Kateri ilə. Kateri ilə bir Almandır ya. Bir Alman plensisidir. Yəni, qeçti, koca su öldükdən sonra ülkənin başına qeçti və bütün işi Türk dünyasıyla uğraşmaq oldu. Bu işi hiç bitmədi ki, o yüzden bən bizim bu konuşmalarımız var ya, Nisaoğlu sizin sayenizdə bən deyici olması Azərbaycanda ki insanlara bir tarih birinci o ş uğrunu vərmək istəyərim. Çünki bizim sorumluluğumuz Türk dünyasıyla bitməyəcək. Gözünü bize bağlamış, gönlünü bize bağlamış, nice Müslüman coğrafya. Kalbini sizin də birlikdə atan bir Pakistan var. Korkusundan başını kaldırabilsə, bəndə varım, deyicək bir əndenozya, malizya və ya hud, ne bileyim, bir Banglədiş gibi bir Müslüman coğrafya var. Afrikanın kuzeyində və ya bizim, bize ölətdikleri deyimi ilə orta doğudur ki, tüm Müslüman coğrafyası var. Bosna, hər səkədər olan coğrafyada, yine bizi gözləyən bir insan grubu var. Ruslan beyi, sizdə şöyle bir şey söyləyim, lütfen beni oradaki arkadaşlar da Azərbaycanda dinləsinlər. Bakın, yer üzünə gəlmiş ən şeytani rejimlərdən bir tanesi komünist sistemdir. Komünist sistem çox güzəl bir vaatlərlə gəldi, amma aslında bütün milleti bunun içerisine Ruslanın kendisi də dahil, mahvettikahvettik. Nə dən inanç sistemi ilə de oynadı, daha sonra insanlar kendilərini koyacaq bir yer bulamadılar. Bililərinin toprağını almak istersən uygulanacak yöntən bəllidir. İçkiyə alışdırırsın. İçkiyə alışan bütün toplumların topraqları elləndən alınmışdır. Kızıl dərələrə, ateş suyur, ya Amerikalılar içkiyi içirdi, bütün ülkeyi elindən aldı. Bütün Pasifik adaları Hindistanı uyuşturucuya alışdırdılar. Çin də opiyum savaşları yapıldı. Çini uyuşturucuya alışdırıyor, İngiliz və Çin İmparatoru direnmək istiyor, darbəyə yapılıyor, bütün Çin işqal ediliyor, həbsin də uyuşturucu sərbəs bırakıyor. Adı bunun opiyum savaşları iki dəfa oldu. 1835-40-də bir də 1850-lərdə. Bu iki savaşın sonucunda, bakın, adam aynisini vizə yaptılar. Bütün Türk coğrafyasını içkiyə boğdular Ruslar. Ruslar içkiyilə uyuşturdu, bu aziz milleti, ahlak sistemimizi deyişlirdi. Kafayaqımızı, biz dünyanın örnək güzəl insanları idi. Yəvdüzünə, mədəniyəti götürürkən, hiç bir Türk devləti, həbsi bənim anlayışı gütmədi. Həb qazan-qazan plensibi. Bakın, sayın, bizim devlət başkanımız sayın Erdoğan bütün konuşmalarında qazan-qazan diyor. Yəni, sən də qazan bəndə qazanayım. Yəni, bələbən eşit işbirli yapalım. Yə, bunu bir İngilizm, bir Anglosaksu, bir Sılabın anlaması mümkün deyir. Onlar təktir haqlı düşünürə, həbsi bənim də. Senin toprağında olsa, həbsi bənim də. Yahu, bənim də, adam paylaşmak için falan, öyle bir şey yok. Bir yabancının hələl qavramından ne anladığını sorun, hiçbir şey değildir. Hələl qavramı yoxdur. Biz anlarız Ruslan beyi, biz aynı coğrafiyanın insanıyız. Biz abirisini hələl etdim deyince rahatlarız, gönlümüz rahatlar. Türk güzəlin adıdır. Türk tarih boyunca yer yüzünə yön vərmiş, kınayanların kınamasından korkmayan Allah yolunda hiç hekimmədən can verən insanları yurdu. Həbbə öyle oldu Türkistan. O yüzden bu, yer yüzündə bu, dediyim, güçlər. Oynadıkları oyun hiç deyişmədi. Toplunları uyuşurdular, topraklarını elindən aldılar. Yəni, ne diyor kızı dərəri? Beyaz adam geldiğində elində incili vardı, diyor. Bize incillə içki vərdi, diyor. Biz uyuduk, uyandığımızda bütün topraklar elimizdən gitmişdir, incili də kucağımızda bulduk, diyor. Bu nə dəmək? Bütün standard yaptıqları hər şeyi bəlli. Niyə? Çünki bu adamlar çakal, çakalın yaptığı metod bəlidir. Bu adamlar tilki, yaptıqları metodlar bəlidir. Bən hep söylərin, tilki çox kurnaz bir hayvandır. Amma həb açdır. Şimdisiz fox kanalını düşünün. Yəri yüzünün hər yerində fox vardır. Fox tilkidir. Hiç bir tavuk şeyini girsin, bütün tavukları öldürür. Yəci bir tanedir, doymans. O yüzden bən qarşıdakı adamın mantıq yapısını anlatmaya çalışıyorum. Yəni Ruslar girdiyi zaman yaqutların toprakları, yaqutlar baştan, ayaa Türk. Hala Türkçe konuşuyor adamda. Amma öylə bir coğrafya, öylə bir zorlu coğrafya. Bən anlıyorum, tamam. Uzun bir zaman ayrı kaldıq. Biz uzaklara giden bir qurup olduk. Biz Batıya doğru gıcın ənlərdən olduk. Amma bak, aradan bu qədər zamanki işte, biz hala kəndi lisanımızda bilbidimizi anlayabiliyoruz. Çox ilginç bir proqram oldu İbrahim Bey, hiç bitməsin istərdim. Amma maaləsəf, artık zamanımız dolmaya gəldir. Son olaraq söyləmək istəyiniz bir şey varsa, qısa olaraq alabilirsiniz. Bundan sonraki dərikin önləm alınması lazım. Amma bu önləmin emin olun, ölə tək təkanı şuraları, buraları fiziki olaraq düzətmək, onlar ən qolay yollar. Ən basiti onlar. Əsas, qarşımızdaki fikriyata qarşı cəpə almaq durumundayız. Bir diyeri həp söylüyorum, Azərbaycanın korunması, Türkistan coğrafyasının korunması, Hazar denizindən qəcər. Bu çox önəmli. Nə yapıb, yapıb? Nə yapıb, yapıb? Yapılması qədikən ən önəmi şeylərdən biri, ən önəmlisi. Və bunun içində bəyə ediyormək, çox güzəl bir şans var, Türkiye var. Recep Tayyip, Erdoğan gibi bir liderlik var. İnşallah hər şey yolunda girecək, 2023 yılı həm sizin, həm bizim için çox güzəl bir zaman olacak. Tarihin dönüştüyü zamanlardan biri, inşallah. İnşallah, inşallah. Belə bir deyim var, Allah ağzınızdan eşsin. Ona görə də ümid edirik ki, yaxın zamanda daha böyük nəticələr əldə edəcək, bütün böyük və bütün tüş dünyası olaraq. Bir daha size var olun deyirəm. Çox dəyərli, hocam, zamanınızdan ayrırsınız. Zaman zaman bizim qaldımız üçün, üçün piçirlərinizi böyürüşürsünüz. Mən hesab edirəm ki, hər dəqə bunu deyirəm və demək də hesab edirəm ki, fayda var. Bilinc, bilincinin kəndinə qayıtması üçün, bu çimi çıxışların, bu çimi çağırışların çox mühüm əhəmiyyəti var, çox mühüm rol oynayır. Ona görə də bu, önəmli işi gördüğünüz üçün, sizə bir daha minnətlar ezilət, hocam. Təşəkür ediriz. Bəndi çox təşəkür ediyorum. Siz dinləyip də təbəki Ruslan və şöyle diyenlər olacaktı. Yə, sən nədən bahsək edirdiniz? Bak, hər şeyin fiyatı artdı. Bir qurub böyle deyəcəkdir. Çünki bir qurub insan, sədici midəsini düşünür. Onlara gəvcək ne zaman vurur biliyor musun? Tıbqı bundan öncəki olduğu gibi Allah korusun, təkrar əlmeli gelip də baküdə qaqliyam yapmaya qalqarsa, amma iş işdən geçmiş olur. O zaman akıllanmak için iş işdən geçmiş olur. O yüzden bir şeyin də dalga geçmədən əvvəl hepsini düzəltə bilmək için kəndi ülkesinə dəstək vərmək zorunda, yoxsa yıqmak ən kolayı. Azərbaycanın özür dəmi İranın yıxılışından sordunuz, siz şu aşama da dəlim ki, həmən deyil, kontrol bizdə olmadan hiçbir şey olmasın. Kontrol bizdə olsun. Mütlək, kontrolü əlalmaq lazımdır. Bir daha teşəkkirlə İbrahim və iyi akşamla dələrim sizə. İyə akşamlar, efenim. Çok teşekkürlə. Örmətli izləyəciləv, dəylə kanonistamaşasları bizim studiyamızın qunalı, Türkiyədən qoşuldu, çox dəyərli hocamız İbrahim Ufluk, kainaktı hər birinize minnət darlığını bildirirəm və yaymı maksimum bmv və paylaşmağı sizdən qaş edirəm ki, daha çox insana bizim bu belişləriniz çata besin. Hər elə isə bu qədər savunun salmaq qalın özüzə yaxşı baxın. Gizmət olsa sabahın inşallah eyni vaxtda görüşərim. Hər elə iç.