 Hər vaxtınız hər handa xeyr olsun, dəyəri kanal üç izləyiciləri, kanal üç efirində bu gün 25 febral 2002-ci tariqdə yüq uxşıqında biləşindəyik. Ənəb olaraq əbcəmə sadı ki, də sizin yüqla bağlı, yüqlu məsələlər qanbaq usallarımızı ceablandırdıq. Təbii ki, bu həftə rəst fərqli dönəmətə sadıf eliyir. Bu gün dünyanın bütün dikləti Ukrainiradır. Biz də təbii ki, bu məsələdən yən keçə bilməliyik. Şüphəsiz, sabah 26 febral Azərbaycanın çağlaşı taraqında kozalı faciəsinin, kozalı soy qırımının il dönümüdür. Şəhədlərimizi sahir və sevgi il anırıq. Bugün Ukrainiyə də vətən savaşında, həyatın itrənlərdə sahir və sevgi il anmaq özümüzün borzunuz bilirik. Ukrainiyə yər bizim vəfa borzunuz var. Ukrainiyə qırt dört günlük savaşda Azərbaycanın yanında oldu. Bugün də bu fərəhləndirici meqandır ki, Azərbaycanında 7-dən 77-i hər kəs Ukrainiyə deyib, Ukrainiyə dəstək imaşa etməkdir. Hətta ötən günlərdə Rusiyanın simpatizanlığı yapanlar, və də görür ki, bugün Putin kinsin dünya savaşında bitləyərin getti yolla gelir. Putin avantörasına dur demək lazımdır. Biz bugün həm Ukrainiyə məsələsi, həm kozalı soydurumu, həm təbii ki, bir gəl hüquqi məsələlərinimiz haqqında etməkdir. 22 fevralda masqada imzalanmış mütəfəli bəyanaməs haqqında da, sırf hüquqi müqtələzəri məsələk hər gimi gəlir. Yama sizin də hüquqi suallarınız olsa, hüquqla bağlı suallarınız olsa, yəxil mənim 1 saat ərzində örmətlər ekilimiz, Fuad Agaevlə sizin qarşınızda olacaq, Fuad bə xoş gördük, xoş gördük, gəlimiz. Fuad bə elə ilk öncə Ukrainiyədən başlayaq, mən yəginizləyicilərimizlə gözləyirlər. Ukrainiyə hərbi tecavüz, hətta bizə buyumu almaq verirlər ki, keyib ətrafında vədə savaşlar gedir. Yətta prezident aparatının qarşısında da savaşlar gedir. Yəs, psixoloji savaşdır, biz məsələlərinin siyaq sələfini bilirik, raman zaman eflimizin onu dəyələndirmişik. Bu, hərbi tecavüzün beynəqaq yuqa ziddiyəti. Nəyə görə, məsələn, belə bir yanaşma var ki, məsələn, Azərbaycan 1992. martin içisində, Birləş üç binətlər təşkilatına, dağılık qarabax o vaxt ki, o ərazi sizdakil olsaydı, bugün bizim beynəqaq yuqda əlimiz qolunuz bağlı olardı, də deyil. Bak, bugün də beynəqaq yuq çərçivəsində Ukrainiyə hərbi tecavüzün, mən istəyərdim hüquqi tərəflərinin sizdən eşidək. Nə baş verə bilər, niyə dünyaya hələ ki, Rusya xalqını biz demirik? Sövhbət Rusya da bir nəfərin iddiyası, bir nəfərin ambisiyası, bir nəfərin belə deyək, psix problemindən doğan problemlər biz dəyələndiririz. Mən Ukrainiyə səbaşın səf hüquqi yönlən dəyələndirməsi tərəfləriyəm. Biz bu hüquqi vəlişimizdə təbii izləkçilərdən qarşı elə məfiri paylaşın bəynin. Biz də yeni qorşulanlar üçün təkilə edirəm ki, vəlişimizin qanalı hüqşun az tanımış vəkid Fuat Aqayıqı. Buyurun Fuat Bəri. Bilirsiniz. Burada Rusya'nın tecavvüzünün hüquqi əsasandıqılmasından danışmalı ümumiyyətdir qeyri mümküncə, qeyri ciddir. Ümumiyyətdir və ikinci dünya müharibəsindən sonra birinci belə haldı ki, Avropada, Ukrainiyəsə Avropa merkezidir, deməyə olab, Avropada belə bir hadisə baş verir, iri bir dövlət, Rusya isə nə qədər zəifləmiş olsa belə ərazicə dünyanın ən iri dövlətidir. Əharisin sayedinizdə elə çox deyil, Rusya qardaş azlandırdığı, Şərqi Slavyan azlandırdığı Ukraynağlara qaşı müharibə başladı. Müharibəndə nəcə əsasandırıb ki, mən müdafiq məqsədi ilə BEMT-in Yizam Naməsinin əlbinici maddəsində isnadən müdafiq məqsədi ilə xüsusi əməliyyət aparıramıq. Rusya əməliyyət ona getirmiş qaldır ki, nəcə yeri dən, üç dörd yeri dən, nəinki Rusya ən ərazisindən, nəinki Ardulo, o Danyetsk və ya Lugans bilayetlərinin ışxal altında olan, Rusya ən ışxalında olan ərazilərindən, həmkinin belə Rusya risbubikasının ərazisindən Ukraynia hücum edir, bu dövlət. Hərbətdə ki, bir mənalı olaraq bu təcavüzdir, hər bir təcavüzdir. Və təcavüz anlayışı haqqında BEMT-inin ələ 1974-ci ildə qəbul etdiyi qətname var, BEMT-i tərkəzi şurasının və bir mənalı olaraq, nəinki hindi ki, Əttımları, hindi ki, hərəkətləri, hindi ki, hücumları Rusya ən həmin anlayışa aətdir. Həmkini hətta 2014-ci ildə Danyetsk və Lugans bilayetlərin də, Qrım adasında tövələtdikləri, Qrım işrə al-sora ənləksi edilməsi, bunlar da həmin o anlayış, təcavüz anlayışıla eğitibə olunur. Təcavüzdir və BEMT-i alfaq hüquqda bir mənalı cinayət sayılı. Və o cinayətə görə dövlət başlıları müvaqik və məsələn, məsələn əmdə Qutinin ən yanaşı şoydu, ədikə bir sərə vətəndaşıla məsələtə gəlb olunabilərlər, beynəlxal künayət məsələt nəcəlb olunabilərlər. Bu bir qədər ayrı müvzudu. Məsələn, beynəlxal qət künayət bənkəməsi haqqında statut var, roma statutu var. Həmin statutu bir sərə dövlətdə imzalıyıb, o cümlərdən Ukrayna da imzalıyıb, ratifikasi etmir, təstik etmir. Məsələ bilərək ki, həmin təstik etməməsinə baxmayara Ukrayna nın imkanı var ki, birinci ratifikasi etsin. İkinci, müracət, yəni, ədə bir mekanizm də var, müracət etmək yolu ilə həmin statutun Ukrayna... Ratifikasi etməsə bilən müracət uygunu saxlayır. Müracət edə bilər və həmin statutun Ukrayna'da ki noharibiyə tətbüq edilməsini xayiş edə bilər. Yəni, bədə olduğu və buna bağlı günlər məlmət okudum ki, artıq mülafiq proqror icraata başlayır. Məlbət də, mən ümumiyyət əsab edirəm ki, Putin bu hücumu ilə nəçəsi necə olacaq? Bu təcabı və üzülə nəçəsindən asılı olmayaraq özünün fatihəsini okutturdu. Və onun etdiyi hərəkətlər bilə söylülərəm neyikə Ukrayna qanu beləcili baxımlər, neyikə Rusya-Federaçya qanu beləcili baxımlər, beynalqak quyubu normalara baxımlər, beynalqak cinayət quyubu normalara baxımlər, ağır beynalqak cinayətdir. Yəni ki, orada artıq biz dünən səhəvdən izləyir iha əsələri, baş verənlər çox sayılı müharibə cinayətləri insanlıqa qarşı cinayət və sahir əlamətləri özündə eğitibə edir ki, bu da beynalqak cinayət, ağır cinayətlər sayılır və həmin bayaq söylədiyim statutun tətbiqi dairesində düşəyən hərəkətləri. Bunlardan başqa bilirik ki, biriləşmiş statılar, Avropa itifadı, Kanada, Büyük Britanya və Şumalı İlilancı Krallıqı artıq Rusya qarşı gitti sanksyalar tətbiq ediblər. Bu sanksyalardan məsələn, Rusya'nın aparıcı banklarına tətbiq edilən sanksyalar, o cümlədən VTB və digər banklara, zber banka tətbiq edilən sanksyaların nəçələri Rusya üçün çox ağır olacaq və neyikə Rusya'nın rəhbəliyi üçün, neyikə ansı alı qarqlar, ansısa oların qohum agravaları üçün, o cümlədən Rusya xaldına da çox mənfi təsirlər göstərəcək. Yəni, dolayısından yanaşma belədi ki, xalq öz də məsələt taşıyır, onun rəhbələrinin cinayetlərinə görə. Yəni, Rubulün bir neşe günərzində tətbiq? Rubul artıq, yəni ki, ölə ölə gedir. Yəni, dülənləri arada 105 Rubul bir Avru idi, arası 90 Rubul bir Abış dolar idi. Yəni, bu iki, yəni, yeni məlmaktır, əbkir verməm ki, yüqarı aşağıya, amma Rubulün, bu təndensiyası, yəni, düşmət təndensiyası, davam edəcək və həmin o allarını sadaladığının bankların da səhmləri kəşkin şəkirdə fond bizalarında dəyerini itirmək edir. Yəni, artıq Rusya dəymiş, Rusya dövlətinə dəymiş, ziyanda 10 milyardılarla, bəki də artıq 100 milyardılarla dolar də yerini də, qeymətləndirlə birlək. Və bu da davam edəcək, nəzərə alsaq ki, həmin o barələrin də xansıca tətbiq edilmiş banklar, 1 trilyon, artıq 300 milyar civarında belə deyik aksimləri var həmin bankların, bu Rusya nün mailiyyə sisteminin artıq 70-80 faizi ətrafındadır. Yəni, təxmin etmək olar ki, nəcəsin nəcə olacaq? Hər halda bu məsələnin bir sanksiya tərəfi də var. Yəni, siz gəlirədiniz, benəxal cünayət məhkməsi ilə bağlı Romans təbhudunu gəlirədiniz. Amma bunun sanki siyasının tətbiq edə biləcək mehanizmindədir. Benəxal cünayət məhkməsinin çarqılı gərarların plak ki, muharibə cohansi, bütün bugün muharibə cohansi. Biz, məsələn, muharibə cohanlərdə yəndə ağızlı ilk asosasiya olunan nürünbəl mərkəməsi. Həmin o nürünbəl mərkəməsini saba hansı oradan da hansı tərkibdə, hansı ölkələr, hansı mehanizmlərlə və yaxud hansı farmaqda tərkəyələyə bilər. Yəni, bayaq isnat etdiyim Romans təbhudunu, bu beynalqa cünayət məhkməsinini təhsis edib, həmin beynalqa cünayət mərkəməsi haqada faylət göstərir. Bu mərkəmi var, daim faylət göstərəm mərkəməsi. Məsələn, nürünbəl mərkəməsi, tribunalı, faxist almanyaqsan cünayətlərinin araşdırılması üçün təhsis edilmişdir, yəni, konkret olaraq. Həmin Romans təbhudu əsasında faylət göstərən mərkəmi daimidir. Müracət edilə bilər beynalqaq, məhrib iləşmiş mələtlət təhsilatının tərkəzi o suratı var, səhsləməm müracət edilər. Bayaq söyləyədim ki, Ukrayna rəhbəli özlə bilə var, səhsləm müracət edilər. Tərkəzi suratında, BNP'nin tərkəzi suratında, sanslar eləyə yüksə yedəyir. Niyə görə? Rusya orda. O görə ki, Rusya nəyin ki orda? Rusya daimik üzülərinləmdir. Nəndə tim var orda? Çin də daimik üzülərinləmdir. Və onların betə hüquqları var. Betə hüququna sadecə bu məsələnin müzakiləsi həldi ki, tərkəzi göstərə bilərlər, məhribi tərkəzi göstərə bilərlər. Başka bir mekanizmi da var. BNP'nin baş asambiliyəyə yıksanı çağrılması, çünki orda bütün BNP-li ücru olan dövətlər iştirak edir, aynı şeydir ki orda səhsöğətlə olunan hansıq qətnamı qabula edilə bilər. Lakin həmin qətnamı hər BNP-li tərkəzi göstərə bilərlərlərlərlərlər məhribu xaraktil dəşimə, dövşey edici xaraktil dəşimə. 10 gürə şəxsim mən dövşey edərdim Ukrayna rəhbəliyində özü həmin mekanizmdən bəhrələsən. Fikirləşiləm ki, orta Ukrayna da bu mekanizmdən də düşününlər və orda kifayət qədər səviyyəli peşikallar var. Azərbaycandan fərqılı olaraq, əmiyyəti dərəcədə fərqılı olaraq, orda dövət organlarında, orda qaraca işləri nazibdində yüksəki peşikallar var. Yəmin ki, bu məsələlər üzəlində onlar işliyirlər. Və əlbət də ki, bu iqsadi və hüquqlı tədbirlərin qanbinasası düşünüləm ki, yaxın zamanda Rusya rəhbəliyində çox ciddi təsiri göstərilmiş olacaq. Amma bir məsələyərdə dikkatə yətirəm ki, yəni ki, bu baş verənlər, bu baş verənlər həm də onu numarş etdirir ki, artıq bəmtə, birləşmiş millətlər təşilatı, mikanizmləri hazırda muhasif çağrışlara lazımı çabab vələ bilmir, aparativ çabab vələ bilmir. Məsələyilə bağlı Qatırlı İran-Türkiyətlə izləyindir, Canavar Doğanın da belə biləmir. Və əlbəliyik ki, dünya 5 dövlətdən yəndə o, nəzələ tutdurduq BMT Tərkəlişi Urasının daim üzlərinin. Və əlbət də ki, çünki çox dəyişiklər olub. O zamanları məsələn, esəri var idi, Tərkəlişi Urasında. Esərinin yetənəcə böyük hərisi var idi. Və Fransa hansı nəyə yarına oradə düşmüştün, məlumdur. Fransa 1 əftənə çin də Almanya təslim olmuş dövlət, BMT'nin təlikəlişi Urasının daim üzlərinin. İndi, hazır ki, dünyada çox iri və iqsaadik müdürətli dövlətlər var ki, o cümlədən inkişaf etməyidə olan, inkişaf etmiş artıq üvətli tutak ki, Türkə dövləti var, Türkə dövləti. Almanyanın özü də? Almanyanın özü də daim üzlərin. Almanya daim üzlərin. Almanya daim üzlərin. Almanya'nın kentiliyama arabesindən sonra daim üzlərinə dəxil edilməsə, əvvətdə ki, təəzim olub. Belə bir farmat doldu o zaman, Fahad bəyi sözlərin. 5-də gəl bir farmatı doldu 5-də 5-də gəl Almanya. Yəni, bunlar hər haldı son 10 ildə Almanya dünya pulunun taqminən 3 pliyonunu öz iqsaliyyatında belə deyik cəzb edən bir ölkədirsə, Fransadan daha gücdə iqsaliyyata malikdir, əhalisi də Fransadan az deyik. Yəni, bu baxımdan ədaləsiziy olar, tam haqlısınız. Yəni, sözüm canı onda da ki, BMT-dən qabaq, başqa bir, buna oxşar grubun mövcudadığı millətlər liyası, və həmin millətlər ligasının iflası uğramasının səbəbi, Hitler Almanyasının, Nassis Almanyasının 2. dünya müharibəsini başlaması, soy grum və digər ağır beyinakar cünayetlər tövədməsi, müharibə cünayetlər tövədməsi, insanlıqa qaşa cünayetlər tövədməsi oldu. Və o millətlər ligası sıradan çıxdı və sonra danışıqlar əsnasında, Səbhət Münəmsi 45-ci ildə San Fransisqada, bu beyinakar biriləşmiş millətlər təşilatı təhsus edildi. Və indiki vəziyyət on göstərir ki, biriləşmiş millətlər təşilatına ya ciddi dəşilər edilməlidir. Onun fəiləti, onun qurumları, onun idarətmə organları, onun təlikətlili şurasın strukturu və s. Yadakı hansısa, başqa bir yeni qurum yaradılmalıdır. Aydın şeydik ki, yeni qurumu yaradılması çox vaktələb edir. Amma ən azı bəymtədə ciddi isalatlar aparılmasına ehtiyac duyulur. Çox təşəkürəyirəm. İzləyicilər nəzərinə şartdırram ki, bizim canlı efrimizdə, hüquq şıqında efrimizdə hüqq şunas və ki, quad qəyəpşidə kedir. Bugün biz adətən, hər cümə gün sadıki də vətandaşların hüquq suallarını cəvvlandırıq. Amma yenə deyirəm, bugün gündə mövzu, Ukraynadır gündə mövzu 22 fevralda Rusya və Azərbaycan arasında bağlamış müddəfəqliyə haqqında bəyanlar mədir. Gündə mövzu qocalı soy qurumudur. Bütün bu məsələrdən gələn keçə bilməri. Ona görə, məsələrinin səf hüquq tərəflərinə deyələndiririk. Sizi bu vəddi yer mövzularda hər hansı bir hüquq suallar olsa yazın. Mən quad beydən sorucum. Quad beydəkdim Ukraynaya savaşdan, yəni total savaş deyəkindir biz buna. Əvvəllər lakal savaşlar idi, tə aynı girmizi yə girin biri 2 nəfərdə həyatını etirmişdi. Həmən günlərdə Azərbaycan prezidenti Mosqviyaya gittik. Quad Putin ilə görüştü və orada müddəfirliyi haqqında bəyanlama imzalandır. Bu, bəyanamanın hüququ yüksünə qələrdir. Səkərdim onu, biz də hüquq pizmasında deyələndirək. Bu, bəyanlama imən belə cümay edirəm ki, ilk növbədə Putin alarsamıdır. Azərbaycan rəhbəliyi orada dəvət edirləndə hələ ki, Ukrayna da Təcabışkəm müharibənin Rusiyanın Təcabışkəm müharibə başlaması haqqında məlmaq yoxudur. Və çoxları o cümlədə misal cümlən, gümana edirdi ki, Rusiya rəhbəliyi nə dərəcədə riyalıq izsində itirmələri idi ki, Ukrayna ya bir başaq silahlı müdaqil eləsin, Təcabış eləsin. Lakin elə oldu ki, Rusya rəhbəliyi Putin numashkarına şəkildə Ukraynaın tərki pisələrini, dövbülət kimi tanıdır və onun sabası günü bu səhər də başladı. Ərbəli, bir şey biz nəzər almalıq ki, Azərbaycan elə böyük dövbülət deyil, nə ərazicə nə insan kemiyyət baxımından. Və belə bir vəziyyətdə artıq bəyan edilmiş o mütəfirli bəyanatının imzalanmasından qaşmaq elbətdəki problemlər yaratabilərdir. Azərbaycan rəhbəliyi nə qaşıq, dövbülətə Azərbaycana qaşım problemlər yaratabilərdir. Yəni ki, Rusya rəhbəliyinin qeyr adikvat belədik hərəkətləri bunları güman etməyə asas verir. Azərbaycanın hala hazırda müsləq eləyinin əsas təmini açısı Türkədir. Yəni, bu çək köpəsidir. Və biz bu iki əyanləməni müzakir etsək, onun əçəkə gələk ki, Azərbaycan rəhbəliyi nə qaşıq, türkəri rəhbəliyi nə qaşıq, arasındaki bəyanləmə bilmənalı hər bir müdaxılı olarsa, təcabiz olarsa, ki, Azərbaycana qaşıq, kallikçif müdafiə öhdəliyi nəzərdə tutur. Kallikçif müdafiəyi dair, yəni bir dövlətə qaşı təcabiz olacağı təqidirlək, digər dövlətin o cümlədən hərə bir yardım etməsi öhdəliyi, həmin bəyanlərdə əkşinin tapıb və bu o bəyanləməni beyin lakak müdafirləyi çevirir. Həmin bəyanləmə, həm Azərbaycan, resmulüqas parlament tərəfindən rətifqası edilip, təstikləndir, həm türkə resmulüqas parlament tərəfindən. Onun əhəmiyəti, baxməyə rəhqiqdir xüçbəndən ibarətdir, rüsyanın imzalanmış bəyanləmə, bu ikinci bəyanləmədən dəfələrləmə artırdı. Sövvət, şu bəyanləməsinə girdi. O, ki, dəaldı bu sonuncu bəyanləməyə, o əsas, mən deyəlim ki, anca qiqlaratif mühtaqlar nə ibarətdir? Əvbət də ki, Putin heç vaxt qiqlaratif mühtaqlar dəyandırmdı. Yəni ki, bu tərcübə də bunu göstərim. Maldoviya baxabiləri, Nisr-i Yanı, əraziya, Ukaniya də baş verənlərə, Gücistanın, Abqaziya, Cəhəni, Asiyasiya bilayətlərinə də baş verənlərə. Lakin, şimdi bu bəyanləmi imzalanır. Şəf sən, mənim üçün bu bəyanləmi arzı olan sənət deyir. Əmə, mən bunu facə kimi də qiymətləndir, mələm. Yəni, bunu belə təfsil edənlər də var ki, bu Rusiyanın müdaqiləsində, bir başa müdaqiləsində getirib çıxarabilər. Aşın üzməni, Rusiyab, sürməramılar adı altında, azırbaycandadırlar artıq. Rusya başınları. Və həllə ki, onlar ümü götürdüydə, elə bir ciddi tərbikələr yaratmayıb. Amma azırbaycan özü öz problemlərini həl etməlidir. O zümrədən, büyübüm müstəlbidir. Yəni, Qaydram Həmin o bəyanləmiya, o bəyanləmini, mən elə ciddi sənək həsab etmirəm. Həsab eləyəm ki, o bəyanləmiya paraləmetin müdaqiləsində çıxarılmalı deyir. O bəyanləmi, beynəlxal müqavilə həsab edərə bilməz. Və hətta Rusya qanun vericili bakımından da, o bəyanləmi Rusya parlamentində təslik edilməli deyir. Amma bilirsiniz, azırbaycan qanun vericili bu saat elə bərbat vericiyyətdədir ki, o cümrədən beynəlxal müqavilələrin imzalanması, təsliklənməsi haqqında qanun nəzə etməlidir. Elə gündə qoyublar o qanunlu ki, mətəlci bilən mənim azırbaycan parlamentin müdaqiləsində çıxarılsa. Azırbaycan, bəyanləmini, bir də deklarativ müdaqiliyə çıxaralarda yalnız bir parmal çıxardılar. Yə ki, parlamentin müdaqilə çıxarılması, yəni ki, Rusya də çıxarılmasın müdaqiliyə təslik edilməli parlamentiniz, düməri bu artıq, konkret-kankret, hüübün normalarda, sayırsızsız bunu. Buna ətiyyazı yoxdur çıxarmalı. Aydın, aydın. Mən binəc izləcimizin fikirlərini əksiyyətdirim və izləcdərdən qarşı eləm əfiri paylaşın bəyəmin. Üstən, aktiv olun. Yəni, hüvq ışıqında vələşib, təxminən bir aydı efirə gedir. Biz çalışmış ki, sizin hüvqi suallarınızı burada əksiyyətdirək, hüqşunasların vələşin qonaqlarının fikirlərinin sizə təyidini dək. Ezi yazır. Salam, Fuad Aqayib. Kim çox savalı? Belki dəvət etmizə görür, təşəkür edirəm. Ersüven Aqayib, çox sağ olun. Bizə təşəkür edirik. Sağ olun. Sonra, başqa bir izləyicimiz yazır ki, burada məzar-guliv yazır. Hüquqlarımızı bilsək, belə nə edə bilərik ki? E, gələzər bacında qanıla üçdək və ziyyətdə deyir və hüvq, mamzör qanılar və sistemi özü olaraq qanı və hüquqları qormaqdan alabə özlərdə hozullar. Mən, İreliyen Dqlərdə bundan bağlı, Fuad Bəyə sualım olacaq. Amma madəm ki, benaxaq hüquqdan danışırıq, madəm ki, konstitusiyaya hüquqdan danışırıq, dövlət hüquqdan danışırıq, elə həmin konteksistə biz də sualı vermək istəyəm. Bundan bağlı mən bugün biz yanaşmam olubu açırıq. Zelenski göçəyi. Zelenski paraşenqədan sonra kimsənin gözləmədiyi bir halda, yəni, Azərbaycanda son 30 illə form ulaşmış belə bir steorektif var ki, sen dövlət idarəçləyində iştirak etməm isəm, sen prezident olabilməssən, sen mən də biləməcirə başçı olabilməsəm, nazir olabilməsəm. Amma dünyada qəbul olunmuş bir siyasətçi imici var. Azərbaycanda siyasəli misoların durumu elədi. Bunun özlün də hüquq tərəfləri çox ciddi şəkildə pozulub. Zelenski gəlir, çox gənt bir prezident şəkidir. Və adam showmenli idən gəlir də asrıqdan uşaq. Yəni, dünya tariximdə reyqandan sonra ikinci sənət adamıdır. Və Zelenski, cesaretli, abiektif, vicdanlı, və en zamanda kifayətlədər vətənsəyə və obraca ortaya qoyur. Və kime qarşı dünyanın əsas güdərətlərinə birində Rusiya qarşı? Mən neyi sizdən soruşmaqsıdırım? Sizcə bu cesaretli, bu abiektifliyi, bu vətənsəyəvərdəyi bir de onun legitimliyi təmləyirdir. Bak, bizim ölkəmizdə legitim seskülər uzun zamanda olmadır. Ümumiyyətlə olunmur? Yəni, mən qatıladaqın bir dosancı ilə nərbələrinin de olup sizdə çox gözəl qatırlayıram. Sizin o dönəndə kifayətlərinizdir. Bak, bu legitim prezident olmaq, legitim parlamentin olmasının önəmli mən istəyərdim sizdən. Üzübüksün az kimi peşidə. Biz Ukrayna, Rusya və Azərbaycan kimi dövləslərdən Ukraynanı fərqləndirən cesaretlərdən biri oldu ki, orada reaal seçkilər keçililir. İndi kiminsə xoşuna gələ bilər? Biz eləyənsik ki, kiminsə xoşuna gəlməyə bilər? Bayrı söhbətdir. Şəhb sən, mən ona münasibətin bir mənalı deyir. Elbətik istəyədir adlı adamdır. Amma həmin vəzvəçin kifayət qədər peşikarlığa və bilirlərə malik adamdır mı? Və bu hakimiyyətdə olduq, prezident olduq, arısa iki ildə ərzində belə bilik və vəldişlərə yiyələnir mi? Bu böyük sualdır. Amma istə, istəməz xoşumuza gəldik, xoşumuza gəlmədir. Ukrayna xaldı, Ukrayna seçiləri ona səs veriblər. Və o hindi ki, failətində bacardığı seviyyədə Ukrayna xaldının iradesini ifade etməyədə dalam edir. Və son günlərdə onun çıxışlarını rəbətlə qarşılır insanlar. Bunu biz nəzara almalıyıq. Əlbətdə ki, arzı olunan odu ki, parlament seçkilərində, digər seçkilərdə peşikarlığa gəlsin hakimiyyətə. Yəni, Azərbaycan parlamenti götürən də, seşkilər nəcə keçirilir, keçirilir? Oğuran bir kən hədər. Amma bizim parlamenti bu saatləri cəmin bir nəfər parlament üzü olmaqa, ceputat olmaqa laxıq adam mən görürəm. Üzlü, yəni ki, o yapı təhmislilir, amma peşikarlıdır. Nizami səfər, kifayət qədər saladını höyükşün astıq. Digərlərin də mən o kefiyyətləri görmürəm. Yəni, kimsə deyə bilər, elkin elkin höyükşün astıq, elkin o səviyyə höyükşün astıq deyil. O peşikarlığa höyük faaliyyətindən məşğul olmaqa, mübqamın və keçirilir, çehnik həsindən qəbəri yoxdur və s. Yəni, xalqın iradesi bizim karnisöz adıdır, dəliyə azıb. Qalqın iradesi dövlət hakimiyyətin əsası olmalıdır, mənbəy olmalıdır. Yəni, biz Azərbaycan'da da bunun gəlcə girəştirməri. Bayağı var, dedis, mən o dəmanda ki, faaliyyət bir sahtılırsız. Mən mən belə götürsək, mən Mərkəli Şətçikan viziyasında hüso olmuşdum, dosan zirlərdə. Jəfər vəliyev, Mərkəli Şətçikan viziyanda səhdir oldu bu dönəmdə. Və mən size deyə bilərəm ki, Şəxsən Mərkəli belədir ki, Azərbaycan'da ən hədəyətə çeşkilər 90-ci ildə olub. Hətta əsəri dar olmamışdan qaba, 90-ci ildə aili seviyyətə çeşkilir. Yəni, 90-ci ildə payizindəki çeşkilir. Yəni, ideal çeşkilər deyir də, əlbətdə ki, amma orda seçimlər əlçinlə dildik. Yəni, bu müdəfirlik məsələsi ilə bağlıdır, müdəfirlik beyanaməsi ilə bağlıdır. Belə bir fikir var, fikir, əslində Ültünas ələskər Ahmədə olunan məxsustur. Yəni, bunu sizinlə bir müzakir etmək istədim. Bu, əlçikər bəyə yazıl ki, istər mülkü yüklüq, istər sələ dövlətlə arası nəsibətlər, müqabilələr yalnız tərəklər bərabər olduğu təqdirdə itibar oldu. Məlumdur ki, Azərbaycanla Rusya bərabər mövqiyyədə qərarlaşan dövlətlər deyil. Rusya faktikolara ideyidən, Azərbaycansa qeyfalitik durumunu qormaq üçün zaman-zaman müəyyən gücəşlərə məzbur olan tərəftir. Bu, baxımla Rusya-yədə bağlılan istərindən sağz üçtə onun tətbiqində daha üçlək meqanizmi qöqmiş. Bunu şübbəsi ki, siz də qeyd ediniz. Yəni, mən bu fikirlən bucır, formulə edilmiş fikirlən ifam razılaşa bilmələm. Yəni ki, necə yəni? Amerika beləşmişlətlər böyük dövlətləni deyil. Azərbaycan qeyfalitikəsə ondan hanslı mögablələr bağlamalı deyil ki, Amerika hansısa təziqlə üzdəkdirəcək bizim dövlətləni yox. Bir var özünün civil, bəyin xalqaq siyasət arəamində civil aparan dövlətlər. Böyük, mübətli, müdürətli, ancaq civil aparan dövlətlər. Sivilizasiya münausibəti çox qəribə olan ruh çəkimi dövlətlər. Fərdi çeydi, əlbətlə ki, əgər həmin o adını çəkdiyimiz bəyanləmə təciq altında imzalanıbsa, yəni bunu sahtar ancaq bir nəfəl deyə bilər, təciq altında imzalanıbsa onu heç biləm yəti yoxdur. Bununla belə, bununla belə, yəni ki, mən onun dəyərini ədə də yüksək qeymətləndir bir an. Həmin səhəlinin dəyərini. Yəni, orada tərəflərin bərabər olması, riyalı olsa da belə hüyub baxımınla keçəli deyir. Bir isiz, əlbətlə ki, keçəli deyir. Keçəli odu ki, əl təziq varsa, yəni ki, bu olabilərdir nəbcıl olsun. Yəni ki, istəməs, həmin o bəyanləmənin imzalanması atmosferi, atmosferin də təciq oxsu var idi. Çünki, həmin ələfədə Rusya Federasiyası Ukrayna kimi, yəni, keçmiş əslərinin həm ikinci ərazicə yok. İqsaadi müdürətinə görə əharizin sayında ikinci dövrəti parçalayırdır, əslənə artır parçalayan bir darar ortalığı Rusya Federasiyası. Əlbətdə ki, Ukrayna nəm müqarisədə həm ərazicə, həm əhalicə, həm əqsaadi baxımdan xeyri belə deyik kişi olan Azərbaycan bunun sabahsı günü Rusya nəm bu kontekstə rəstlaşanda, rəstlaşanda əlbət ki, o təciq atmosferi ortalığı da olub, oxsu olub ortalığıdır. Çox təşəkürə, İran. Foğot Agaif, Rüksunas Vəkir canlı yayımımızdadır. Lütfen effiri paylaşın, bəyənin. Suallarınızı bələ bilərsək, hətta bu məsələnin hüquq tərəklərindən bağlı suallarınızı bələ bilərsək. Amma təbii ki, 25 fevralda bu belələşəkizə təqdim olur, canlı təqdim edirik. Sabah bizim üçün tariximizin ən dəşətli günlərdin ən biridir. Hocaal soygrumun bildörün müdür. Əm əsləyərdim ki, Hocaalı soygrumun ilə bağlı. Uzun zamandır, əvə, təhviyon on il dolar, %4 Hocaaliya ədalət kampanyalarla başladı. Biz dünyaya Hocaalı soygrum kimi təqdim edə bildik. Ümumiyyətə soygrumun beynəqaq hüquqda tərəfi nədir? Əm əsləyərdim ki, biz Hocaalı soygrumuna bir hüquqınas fikrini, hüquqınas prismasından dəyələndirək Hocaalı soygrumunu və soygrumun ki, olmaq üçün Hocaalı faciəsi mi deyək, Hocaalı dəhşəti mi deyək, yətərli deyilm, yəni bu faktın azın. Hocaalı soygrumunla bağlı vəziyyət belədir. Bu hası başverilmiş 1992-ci yılın qeybramıda. Və o zaman bu məzləyə beynəqaq diqqət elə də yüksək olmamışdır. Yəni, islələn səbiyyədə olmamışdır. Azərbaycan təzəkə müsləqirlini bərpə eləmişdir. İmkanlar məhdud idi. Yəni, Ermeni Ciyas Barınan müqayesədə, Azərbaycan xeydi dərəcidə zəhəfi idi və başverənlər ortalığa lazımı səbiyyədə çıxara bilmirdi. Və o zamanları bayağını çehtiyyim beynəqaq cina edəm, faydət göstələnən beynəqaq cina etməkiməsi deyikudur. Dəki, onun statutu da qəbul edilməmişdir, imzalamamışdır. Ona görə də onunla bağlı əsas işi görməliyi də Azərbaycan iskası proloqluğu və cəlb edilməliyi di Ruhşiya, Hüquq Maruz organları hansı dərəcədə bu işlər görülür məhədimək çətindir. Çünki, yetərli məlumat, yetənincə məlumat mən okumamışam görməmişim. Və ədə, harqısı bir əftir bundan qabaq gələkidir. Azərbaycan iskası proloqluğunun məlumatı yayaldırmışdır ki, bəs Ermenistan iskubuqasının keçmiş prezidentləri Kaçıriyan və Sarkisiyan barisində axtarış e ilan ediləcək interpolu bahsidəsidir. Məhə sadəcə maraqlı gəlir. Bəs bundan qabaq bu axtarış e ilan edilməmişdir ki, o zamanları Ruhşiya'nın əsrinin sonra Ruhşiya'nın 366. alayının həmin proseslərdə iştirakı tam ortalığı deyilir. Və bizim dostlarımız var. Ruhşiya'nın vətəndaşlarını həmin o polqun, hərpçilərini dindiriblər. Olardan yuvafiq etraf edici ifadələr de alıblar, hasələr necə cərəyan edir? Bə niyə görə həmin bu smutlar ortalığı da olan yeri də Kaçıriyan və Sarkisiyan barisində 10 gün bundan qabaq axtarış e ilan edilməkdir? Məhə çox maraqlıdır da bundan qabaq e ilan edilməyib. Üstündən 30 il keçib, 30 il ərtində, yəni ki, onlar axtarış e verilməmişdir. Verilməmişsə niyə? Yəni, burada anlaşıqlı olmayan çox məsələr var. Və əsab edirəm ki, bu proseslərə tək dövlət organları deyir. Həm də digər şəxslər də o cümlədən vətəndaş cəmiyyətinin fəalıları, keşikalılar da cərb edilməzdir. Həç təq də, yəni, ictimayət verə də yanımçıq məlmətdə... Yəni, amma dövlətin iradesi ortada olmalıdır. Dövlətin iradesi əlbətdəki ortada olmalıdır. Yəni, də məhə maraqlıdır. Və niyə görə, bahindir o məsələlərən səhsə çıxır ki? Qaçır yan və sarkış yan. Qaçır yan, sarkış yan, bəlkə öləydilər, öləndən sonraq daha şeydə ilan edilməkdir. Yəni, razılaşarsınız ki, bəlzən, bəlzən yoxaləq çox zaman bizim gerçəliyimizdə hüquq siyasətin qurbanına çevirir. Məsələn, 1990-cu ceni girmiyan var faciəsində siyasi hüquqı qeymət verilər şəhəm parlamentdə o zaman da keçmiş Hursiyanın xarcışlarına hazırı pirmakovun adı çıxarılmışdır. Lə deyilməkdir. Lə deyilməkdir. Yəni, faktuallarak siyasi münasibətlər... Tək pirmakovun adı çıxarılmamışdır, yəni ki, o cümrədən pirmakovun adı çıxarılmışdır. Hansı ki, mən yaxşı qatır edəm, o dövrü bakıda maskıvanı, yəni o zaman esələrə mövcudurdir. Maskıvanı təmsil edən bir nömrəladan məs pirmakovdır. Və bu, hər bir hissələrin bakıya getirdilməsi, qanlı yan var façəcəsinin baş verilməsinin bir nömrəli səbəkərim, yəni ki, bunu demək lazımdır, pirmakovdır. Və pirmakovun adı çıxarıldı. Pirmakov tutaq ki, ölüb, ölüb gedib, yaxşı, və bu, qatır yan, sarkis yan... Doğru, doğru. Pirmakov ölüb getisə də bizdə, şəhətləmən, 5. qalon ifadəsinin son zamanları o qədə istifadə edirlər ki, siyasləşdirməyə edir ki, də təkəlim. Yəni, bu 5. qalon testizdə, yəni ki, bu bayarda danışılırlar, bu 5. qalon parlamin tipdətləri var, olardan soğuşmaq lazımdır. Şahsız yəni, sizdə. Bayarlar biz, Məzahir bəyin fikirini okuduq, uygularımızı biz sək biləni edə bilərik ki, yəni, Azərbaycanı qanlı üç rək vəziyyətlə deyir və hür, mazor qanları və sistemizi olaraq... Yəni, tamamilə doğruf ki, tamamilə doğruf ki. Yəni, Azərbaycanı qanlar da pozurlar. Yəni, tamamilə doğruf ki. Başqa bir izləyicimiz, sağ ol, hədiyyə, hələ bir fikir yazıq. Facebook seyfəm bizdəki yayımızda yazıq. Yazıq ki, uygularımızı biləsək nə faydası, sanki hiçbir bəhdanda şihez hüqugu yoxdur, hüquq millətin haqqına girenlərindir. Fuat bəyi, mən yaxışıq hatırlıram ki, ölkənin müstəqiliyyə haqqında, Azərbaycan reis bul qəzm, dövlət müstəqiliyyə haqqında, kansususya aqqda hazırlanırken, sizin doğurda böyük zəhmətiniz var. Yəni, o dönəmdə deflat deyiliriz, amma bir hüqşun asr kimi orada zəhmətiniz var. Azor məlumə Allah can sağlı verirsin. Bir gəlb, bütün dünyasını dəyişən, bütün istiqvaltısı deflatlarımızı sahir və sevgi ilə anırıq. Amma bir məsələ var, niyə biz gəldik hüququn bu şəkildə məhdurlaşdırıldığı bir sistemiə düştü? Yəni, Azərbaycanda insanlar öz yüqlarnın bilmirlər, yəni, Azərbaycanda insanlar öz yüqlarnı bilməməyəməz börekt edirlər. Məsələn, mən son zamanlar, mən özün pisləsəyə üçün asam. Amma təsəbür edin, hüququn ələbbasın bilirik. Uzun zamanda, 25 il deyip, mən hüquqan məşğul deyiləm. Amma hüququn dilini o qədər qəldizləşdiriblər ki. Mənət-doq qaunların mahiyyətini anlayabilmirəm. Bunun biz pazisyəsində deyip, pazisyəsində deyiləm. Anlama oldu. Niyə insanlara hakimiyyət bu şəkildə hüquqa münasibətini belə də kısıtlı yer məhdurlaşdırır? Sanki dövlət və hüquq anlayışları, bəradə yaranmış anlayışlarda dövlət və hüquq nəzəriyyəsində keçdiyimiz? Niyə ölkəmizdə bu şəkildə hüquq bu şəkilə sağlam? Biraz da belə o biraz şəkildə desin. Yəni, biz görürük ki, neşə illərdə, neşə illərdə iqtidar değişməz, kimiyolar ki, değişməz halda qalıq. Bu da ki, hansısa nazir, yaşlı nazir, çaralar yerində gənti qoyulur, bakırsan ki, bunun əmələri yaşlısından da bətərdir. Və məhz, hüquq sistemi də belə vəziyyəti sağlamaga principle aid barindən yönədir. Yəni, Azərbaycanda bu saatları ələ bir vəziyyət yaranıb ki, götürük hüquq normalarını, götürük hüququn tətbiqini, hüquq normalarının icrasını, bütün səbiyyələrdə böyük problemlər var. Yəni, bayaq mən sizə beynəlxalq müdavilələr aqqında Azərbaycan qanunundan danışdım ki, il bəyil hər dəyişkildən dəyişkiliyə pisqinə qoyublar həmin qanunu. Və bu teki həmin qanunundan gedmiş və cina etməcələsində bakaq, mülkü məcəldiyə bakaq, diyət, yəni ki, məcələlələrə bakaq. Bu yaxınlarla dövdər ki, rüsumu aqqında qanuna dəyişkilər edildi. Məsələn, kiminse evi sökülür, evi sökülür, evinin kompinsi aslasını tələb etmək ki, evlər məlkü məhim müralcətlərinə uzaqı 30 manad dövdət rüsumu ödəməlidir. Hindiyan mahəmin və sahir, bu evin bilmətə asla 100.000 dilindir. Dümələli, bu haradası ödəməlidir deyil, təkək, əlzə və ilməkşin, iddia əlzəsə və ilməkşin harada ödəməlidir. Yəni, təxmini məndirəm yoxarı aşaqı, 1.500 və sahir, hatta yoxarı və sahir də düməlidir. Şələ bakılmayı bayaq, yəni ki, bu ansa iddia ələsini və ilməkşin tələb etmək. Yəni, diyət və ilmə imkanlarını məhpullaşdırırlar. Yəni, mən çox az saydı adam tanıram ki, məhkəməm müraciət edinmək ki, dövlət rüsumu buq məhbələkini ödəsin. Yəni, bu dövlət rüsumdan başqa ayrı xəcidərdə var. Bunun önündə ki, bu yardımı məsələsi var, vəkir qirmətləri məsələsi var. Bu, nədir meydir? Başka vaxtlı yapsılar diyələk ki, sosial dövlət bizdə yaratılır. Yəni, sosial dövlətdə insanların sosial hüquqları, iksadı hüquqları bu şəkildə korunmalıdır. Sövbət də ki, yəni ki, iş bununla bitmir. Bu, bir mərhələdi. Yəni, qamın belicili seviyesində ortalqa ədə yeni normalar atılır ki, o normalar insan hüquq və azadıllarının müdafəsinə yardım etmir, əks təsir göstərir. Diğer tərəfdən, hətta mövcud olan qamın belicili aqları belə izibatı organlar məhkəmələr tərəfindən çox zaman düzgün tətbiq edilmir. Bilirsiniz, yəni, bu, bəzən məhkəmədə çıxış edirəm, Baxıram, hakimin isfətinlik ifadesindən başa düşürəm ki, o mən də digərmə başa düşmür. Yəni, bu qədər. Yəni, həvvəllər də zəhif, nisbətən zəhif hakimlər olurdu. Bən Azıq Dərqiləyaxında da bu sistemdə ya olurdu. Amma birinci, oların saya çox az olurdu. İkinci, ikinci, hətta o zamanın zəhifləri belə minimum bilgilələrə maliş olurdu da. İndiki rəziyyət mən məhtəl qalarımda, yaxşır, bu hakim, burada gələ bəyələşim. Mən maraudu, o təsdəri necə verir? Necə keçir, müsahibədən necə keçir? Necə keçir? Bu çox ciddi problemlərdir. Yəni, mən Avrupa məhkəməsinə kifayet qədər sayıda şikayətlər göndərəm. Yəni, o da bilər sayı o dərəcilə çox deyir. Ama kifayet qədər əhəmetli işlə rüzgulə şikayətlər göndərəm. Amma ahı, ha mı bütün öz problemlərinə Avrupa məhkəməsinə həlləyə bilməz? Həlbəttir, həlbəttir. Azərbaycan üzərində bir sira beyin alqaq uygulu əlgirlər götürüksə, o cümlədən Avrupa şurasının bir sira kandviensiyalarına, insan uyguları, vəsas alalığına müdafiət səqqında kandviensiyar, bundan qabax vətəndaş uyguları və siyasi uyguları haqqında beyin alqaq vaktinə və s. Bir sira, yəni, ki, çox sayılı beyin alqaq müqavilərə boşalıqsa, həmin müqavilətə yazılanlara Azərbaycan dövləti ilk mövbidə əmər etməlidir. Azərbaycan dövləti kimlərdir? İnzibatı organlardır, dövləti vəzifəli şəxsəridir. Niyə bunlar edilmir? Avrupa itifadı, Avrupa şurası milyonlarla Avruha xəclər çəkiyir. Azərbaycan hakimlərinə təlimlər aparılması, prakörolu organları ilə müsləntiklərlə təlimlər aparılması. Amma nəhçəsi görünmür bunu. İlbəli vəziyyət daha ağırlaşır. Fuhad beyi, izləyicilərimizin bilincə sualları var. Styrem onları imkan daxilində daha çox mülkü yugundan bağlıdır. Yaşar əsrədə bir yazır ki, salam, dünyasını dəyişmiş adam üçün, onun vərəsəsində son iş yerindən əməhyaqqı ödənləndə ondan belgi və tutunlar tutulur. Çözüncə də mən bu suallıca avalandara bilmiyəcəm. Ya bu çox konkret sualdı, çox konkret sualdı. Yaşar be, biz bu suallan bağlı araşdırma parada, çünki hüquq o qədər geniş məhfumdur ki. Hər əmə hüququnun özlün mütəqətisi olur, hüquqün özlün mütəqətisi olur. Ama əmə hüququndan bağlı suallarınız olarsa, cavalandırabilə bilərik hal hazırda. Fuad bəyi bu, konkret sualdı. Ona görə bəki də hər müəssənin bundan bağlı özlün də daha çox. Yəni, Biricinöv bədə danı ve ezilinin ormalarına dedik, baxmaq lazımdır. Çox konkret sualdı. Yəni, o cümlərdən bu əməhyi məcələsi olabilər, sahət danı ve ezilinin aqları olabilər. Sosial terminatından bu bağlı olabilər, yəni, baxılmalıdır. Yəni, olabiləsin ki, hansısa məlsədə, hansısa belədiyə imtiyazlar nəsədə tutulub, yəni, başqalarında olmalıdır. Ondan görə, yəni, burada... Bir də Fuad bəyi, yəgin razılaşarsınız ki, o qədər son zamanlar qanunlar dinamikləşib. Yəni, yaxşı məhanda yoxa. Yəni, əhalinin hüquqlardın məhdurlaşdıracaq seviyyədə dinamikləşib. Məsələn, mən son zamanlar izləmişəm vericüdağının vericiliyinə bağlı. Təsəbür etmək siz. Vətandaşın vericiliyə bağlı, hüquqlardının təmin olunmasından daha çox. Vətandaşı mütləq cərmə. Üz-Azərbaycının alternativ sanksiyalar yoxdur. Yə adam ya həps olunmalıdır. Onun, səviyyətlər dönəmdə veriştirmayı, qınan var idi, nuxtalib alternativlər var. İndan da həps var. Qanun nəzərdə tutur. Mərbəl qanun nəzərdə tutur. Yəni, uzağa gelmək elə-elədiyə bir işini götürəyik. Yəni, onun məkum olunduğu mahtə maksimum nəzərdə. Ən ağır cəzəndə ölür, nəzərdə tutur, azaldan məhvum etmək. Onun da dələcisi 6 ay, müddət 6 ay. Amma orada cərmədə var, orada islah işlərdə və əs. Yoxdur, bu mənələ o məsələn qoyram qıraqa nə dərəcidə məhkəmənin hökümü, onu təksili bilmələrə əssasıldır. Yoxdur, o aytınlar ki, cəzəndə öləri olan yerdə. Tütafki, sən bunu təksili, hesab eləyirsən. Cərmo olan yerdə. Məhkumuqu yoxdur bu insanın. Hansısa, yəni, başqa ağırlaşdırıcı hal olmayan yerdə ay hakim. Sən, nəyə görə bu az qala maksimum cəzəni təqdur qəyirsən 5 ay? Siz, cədə hakimin iradesindirəmək. Yoxdur, aytın şeydir, yəni ki, siyasi rəngili işlərdə hakimlər ədbəttə ki, müstəqil deyil. Yəni ki, biz bunu dəfələrlə də görmüş vədəfələrlə müşahidə etmişiz. Başqa bir izləyicimizin də təxminən elə bir sualı var Ruslan Məhmədov. Nə asılı sualı özün başa düşmədim deyir, salam mən üçünüz qurub əlin. Iştə 400 manate və edər. Virgidən azad olunmalıyım. Sual mənə aydın olmadı Ruslan bəy. Lütfen, eləyi verişimizin ənə sonuna var, dəygələr var. Lütfen sualı ətraflı yazın və ki, o suala cevaplandırabildik bu məsələrdə. Yəni, məli, yaşar əsədov deyir ki, anam rəhnədə gedir. Məli, Allah rəhməd eləsi müəlləmə işləyirdi. Son, haqqə hesabı alarken üç bin azəyini yedi. Kimin 400 verdilər ki, Rusunlar qutublarım. Mənə çox marağlı, dünyasını dəyişmiş insan hansı Rusun ödiyə bilər. Nəzə bu sualın cevaplı aydındır? Və ki, ondan üç bin maaşı qalıb, ondan kimin 400-ün ödiy bilər. Dünyasını dəyişən, bunun maaşıdan tutulmalı, də elə deyil mi? Nə Rusun tutulabilir? Rusun varırsız aydın, yəsi yedik biz ondan də bilər. Yaxşı, tutaq ki, gəlir bilgisi tutublar ya, hansır Rusumdan söhbət gedə bilər. Pense fonduna, sosyal müdafə fonduna, hansı belə deyik, ödənçlərdən söhbət gedə bilər ki, badan rəhmətə yedimdə, yəni rəhməti yedən adamdan pense fonduna nəsək? Aqlısız, aqlısız. Rafael ben Madoq elə bil ki, belə işimizin möhsusuna, yəni sizin yanaşmanızda belə bir fikiri səsləndirik. Məhkəmədən qorxuru, ona gör ki, məhkəmədə qanlılar pis işlidir. Mən belə bir adıdə də yüksünatlardan bu suallısa oluşuram qaballar. Halkimlərin təyinatı, gizbaşa parlamenta bağlıyı da parlamentdə təstil olunurdu. Mən həm bir şey deyirəm onu ki, sanki müntəsküönün, yəni, hakimətlərin bölüksü, principinin məlisin şəhər müntəsküədir. Yəni, onun ruh her zaman ıssızdırır Azərbaycanı. Çünki Azərbaycanı da, məhkəmə hakimiyyətin, yəni, hakimini, məhkəmə hakimini, məhkəmə hakimiyyətin təmsislələrinin, icra edici hakimiyyətin başında duran şəxsiyyəni prezident təyinir. Bu, sitcə, burada paradoksal deyilmək. Yəni, hürbaxımınla. Biz bununla bağlı hələ bu hazırda qövvədə olan 95-ci Kainstusiası, her şey müzakirə olan da onunla bağlı öz fikirlərimizi bildirmişdik ki, məhkəmə hakimiyyəti pakçiko olaraq icra hakimiyyətindən tövəməməməlidir. İstəl olmalıdır. Yəni ki, əgər icra hakimiyyəti, ali icra hakimiyyəti müəyyəni edisi kimlər hakimlər olmalıdır, elbət ki, həmin hakimlər ali icra hakimiyyətindən asıl olacalar. Hətta bu nəzəliyədə bunu belə götürək. Hətta əvvəlki qaydalara uygun olaraq, indiün özündə belə parlament hakimləri, yəni, onsuzda Ali Məhkəmə, Kainstusya Məhkəməsi, onların tərkibləri parlamentə təslikləndir. Amma digər hakimləri də parlament müəyyə nələsəydir, təslikləsəydir, nə deyişəcəydir? Yəni ki, əsas problem odur ki, Azərbaycanda real seçki hüqugu reallaşmalıdır. Yəni, hər şeyin başında o seçki dayanır, bayaqlarda biz zəliyiz ki, ən bağlıq sual verəndə, qanunu seçilmiş dövlət başlısı, qanunu seçilmiş deptat haqsızlıq qarşımda susmaz. Sözün diyər, hər ansibir güzəkdə yetməz. Çünki orada milli maraqlar var, orada seçicinin ona göstərdiyi ektimad var sandıq başında, seçki qutlarının başında. Lütfə nəfiri paylaşın, bəyənin verir işin sonuna yakınlaşırı. Bir izləyicimizin də sual var, bilmirəm, bu da konkret sualdır. Ölmüş şəxsin, pensiya fonduna yığılmış vəsahətlinin taliyi necə olur bundan bağlıq? Pensiya fonduna. Pensiya fonduna yığılmış. Yəni, bən qümana edirəm. Mən o sahəni mütaqətəsidir. Mütaqətəsidir, işte. Pensiya fonduna, özər pensiya fondundan söhbət gəlirse, bu bilməni alı olaraq, yəni ki, o vələsələrə ismət olmalıdır. Amma dövlət sosial müdaqifə fonduna gədirsə, gədirsə, və tutaq ki, bətanında pensiya yaşına gəlip çatmırsa, həmin vəsahətin taliyi də bilmir. Yəni, bir misal deyim size. Azərbaycan sefirlərindən biri adını çəkməcəyəm. Amma yaşı 80-i keçib məhəkəmə qərarı da olmasına baxmayaraq. O cümlədən alı məhəkəmə dərəfinlə deyişləyilmədən saklanmış məhəkəmə qərarı da olmasına baxmayaraq. Ös pensiyasını, lazımı pensiyasını alabilmir. Yəni, sefirlər vələs vəsində o 5.000 apış doldarı maaş alır məhək. Və onu 80% bir qıdana da pensiyalı malıdır. Amma o pensiyalı, buəcə məhək dediyinə görə 250 maaş alır məhəkəsə... Həncə o ifirdə səsləndirilir. Məhək ki, Svəndiyar Bəydisi, o ifirdə səsləndirilir. O deyir, o deyir. Ona da qarşı o tətriq olunur. Ona qarşı o tətriq olunur. Sosial ayrımlar olmayıb, ayrımalar olmayıb, o adına. Yəni, paketəymiş, yəni... Yəni, səlmaraq olunur. Bir sual da var. Yəni, məhək sözlümün cəhəni ondalı ki, məhəkime qərarı var. Məhəkime qərarı icra olunur. Mən size onlarla iş deyə bilədən 5 il, 7 il, 8 il, 9 il bundan qabaq qəbul edilmiş məhəkime qərarlarını, izibatı oradanlar icra etmir. Və ədliya nazirliyi onun məhəkime qərarların icrasına məşhul olan qurumları heç bir tədbül görmür. Bir sünnəcədə, məhəkimi qərarı icra olunursa, izibatı oradanı, dövlət oradanın tərəkindən onun pakisi barəşində, izibatı xətayı dair protakol tətbedilmərdir. İzibatı xətayı görür məhəsədə cərbedilmərdir. İldər uzun bunu etmirlər. Mən insanlar tanıyıram ki, oların daxşılmaz əmla ki, edin məhədilir. Fakat qədər dəyədir. Bir qətayı kulaq məhəl. Üstündən qərarın qəbul edilməsində, məhəkimi qərarının qəbul edilməsində, yetdiyi 8 il, vaxt keçir. Qulo dəmdir. İki dəfə cibali bası olur. Özür də başarı çürsün, nə də edir, də də dəyərinə etilib ol, vəs. Qulo dəmdir. Ümumiyyət də çalışıram, kimi konkret dəsfəli şəxsləri nazivləri təngidələm, immiyə görə, sabahları götürün, o çardalar yerini ondan bəhklərinə qoyallar, sonra kimlərsə deyişəkib etsin. Fostin, fostin. Fostin, fostin. Amma indi birisiz və əliyə nazivində baş verənlər alasılmayan bir şeydir. İldər uzunlu, məhəkimi qərarlarını icra etdirmürsün. Niyə görə hansısa belə deyik fəhələ 300 manad, vəs. ödəmədiyi halda 10 barisində patakol tərt belətdirirsiniz. Onu izvati məhəs edəcəl belətdirirsiniz. Və hətta təhdə də edirsiniz ki, cünayet məhəs edəcəl belətdirirsiniz. Amma tutaq ki, bakışəl icra hakimətinin başçıları haqqında əvvəl abutalıbab barisində, hindi evdar əzılabab barisində bu pratakolu tərt beləmirirsiniz. Olar başqa vətandaşlardan belə artıqdırlar. Riyan qanımında suabını son olaraq cevablandırar. Riyan qanım soruşur ki, məhəmiyyə müracət məşidə bu harada yazılır. Müracət məhəmiyyə əyət hansısa ərizə belirirse ərizə belirirse. Yəni ki, əsas ətibandan iddə ərizələri belirir, məhəmiyyə. Bu ərizələr nəxsədə uyubundu ki, onu yüksunas tərt beləsin. Çünki, son illər kifayet qədər qəvizləşdiriblər, kanunu belətdir də qəvizləşdiriblər. Əkçiləri də başqa problemlər çoxdurər. Bir dəki bilir üçün necədi, bəzən məhəmiyyəma gəlirlər, mənə müracət elirlər vətandaşlar, o vətandaşlar ki, onlar işlərin özləri aparıblar məhəkəmələrdə və bütün məhələləri keçibir. Ellər var, uyubu baxımdan kifayet qədər, yəni səbiyədir. Amma hətta uyubu savadları yüksik olanlar belə bəzən köbul səhvləri yol verildə. Və tutar ki, Avropa məhəkəməsində biz göndərəcəyimiz ərizənin perspektivu olardı. Hansısa, konkret məsələlər Azərbaycə məhəkəmələri qarşını qaldırılsaydı. Bu məsələlər bəzən qaldırılır, şifahi qayıdada qaldırılır. Kavuzda öz əkçinin taqmırsa, məhəkimi aqlağında əkçinin taqmırsa, məhəkimi hicazı prodigolarında əkçinin taqmırsa, o işlərin Avropa məhəkəməsindəki perspektivu xeyri dələcədə bitir. Və mən də bir yaşadığım olayla bağlı, sizin fikirinize işledim. Təcrübəli dəkil kimi, üçün az kimi. Belə bir president yaşadıq, yəni olay yaşadıq. Pandemiya dönəmində Canıbı Qareya'dan daxil etdiyimiz Avtomobil, təxminən on üçü gün kömüriyyətində yattıq, apyrətçib gələcə cazə verəndən sonra yedi bu Avtomobiləyi təxsirədik. Avtomobilin imboj təyəri 5600 amerikan doğları idi. Amma kömürükdə uzun çək çevirdən sonra Avtomobilin girmətini 9500 dolar dəyələndirdilər. Sonra mübahisələrdən sonra 8000 dolar. Yəni, böyük mübahisi oldu orada. 8000 dolardan sual verdik ki, 8000 dolar ödənməsə, nə baş verəcək? Biz apeliyyəsi şurasında mürajiyyət edə bilərsən, Avtomobil burada qalacaq, gündəriq yazılacaq ona. Ona yürə borç çıxərs, Avtomobil təxsolundu 8000 dolar. Amma orada deyildik ki, mən məhkəmiya mürajiyyət etməyə uyğumu saxlıyor. Bu məhkəmə, bakınızı Batı məhkəməsində belirli, hakim Orkan Həsanov. Və Orkan Həsanov 8 aydan sonra kömürük komitəsini qeyrində belə bir qəlar çıxartdı ki, siz orada öz isteyinizdə 8000 dolar Avtomobilin deyərinə razılaşımsınız. İnsan razılaşımsa sonra niyə məhkəmiya mürajiyyət edərsən? Siz nizə düşünürsünüz? Məhkəmə bu halda invoysu, riyal sənədi qəbul etməliyi deyə, və ya inzibatı Orkanı, yəni söhbət kömürük komitəsindən gedir, kömürük hibmətindən gedir. Məhkəməni qərar necə deyələndirirsiniz? Bu mümkünsüz qəbul etməli, baxılır. Baxılır, amma təhəmli etmir. Bilirsiniz, inzibatı məhkəmələrin, inzibatı prasal məcələ əsasında olanın yanaşması ümum məhkəmələrdən fərqlidir. Fərqlə olmalıdır, hər haldı. Yəni, olanın baxdığıları işlərdə inzibatı Orkanı ispat eləməlidir ki, o haqlıdır. Yətəndə ispat etməlidir. Siz də anışlıqlarınızdan, təsvil etdiklərinizdən görünür ki, inzibatı Orkanı təqdim eləyik ki, baxıl, imzalıyı bu qeymətdən razılaşır, razılaşır. Və biz də hesablanmışız, nə bilim? Kömürük hürüsumunu, digər qəlcələrə hesablanmışız. Onu 8.000 doldara uygun olaraq. Əlbətdə ki, məkimə buna təngidə yanaşmalıydı. Yəni, qarşı dərəfini söylədiklərlə. Çünki doğrudan da, əgər invoistəyəri 5.000 isə və həmin o invoistəyərinin realılığını şüphə altına alan, kömürük organın dedilərindən başqa, 8.000 dolduran başqa bir sibut yoxdursa, əbətdə ki, məkimə sizin mövbəyinizdir, mövbəyinizdir, dəyərləndin məliyi. Yəni, bu işin məkimə perspektivini davam edirələk. Çünki hapiliyəsiya baxılmalı və lazım olsa da bu məsələlə, ölköydurlarında keçircək. Çünki bu ölkədə çox mənfəd bir prezident var. Gömürük qabağına keçənləri soymaqla məşquudur. Açıq dəyə, buna itiraf ediyək. Yəgin mövbəti verilişlərimizdə məsfi hüksunaslarla bu mövzunu müzakir eləyəcək. Yəni, Fad bəyi imkan olsa bu məsələləyələ bağlı da bir müzakir açalım. Yüzlərlə, millərlə bələ insan var. Yəni, gömürük kapitəsinin qurbanına çevirlik. Amma hər halda bir məhkəmə var da, fermallı olsa, ölkədə ilə də aləsizliklə üzləşsək də bir məhkəməyə müracaik etmək elə bizim hüququmuzdur. Fad bəyi çox təşəkür edirəm, bu hünki bir iləşimizdə mən bil ki... Ənlərsizə, təşəkür edirəm, də əvvət üçün. Çox təşəkür edirəm, var olun. Hizsiz görmək istiririz sizə ifrimizdə. Əzləyicilər, bu hünki bir iləşimizin qonağı tanımış və ki, Fad əqəyə bildir. Biz həm beynəqah hüququdan, həm mülkü hüququdan, həm də hüququn ayrı ayrı tərəfləri haqqında danışdıq. Zanlı bağlanatımızı burada sona çatdırırız, sağ olun, sağ olun. Gələn cümə günü saat 14-də yenə də həmin nöktəmin kardinat, karnat yəni kanun studiyasında, hüquq şıqında sizlərin sual və əm istəklərinin zəsası nasıl, sizlərin fikirlərinin zəsasında növbəti hüquq şıqında toqlanıcı yox. Sağ olun, sağ ol, əqalın. Tanrı və təminimizi, Tanrı, bir dəkimizi qoruz.