 Salan dəli izləyicilər, hər vaxtının səranınız qəyil olsun, 13 Mayabr 2022-ci ildi tariqdə Başqıvaqtla Saad 22 canlı yəmin başlıdır. Təslar olsun ki, saadlar öncə təxminən Başqıvaqtla iğrimdə, qardaş Türkiyədə, bizim bəkədə həmkanı olan İstanbul'a gədən hər birinin çox yaxıştandığı İstiklal çəddəsində, hain bir terör partlaşının şahidi olduk. Ölənlərimiz var, çoxlu yaralananlar var, rəhmət diliyək və hain terörlərinətliyək. Bugün bizi çox üzlü bu olay. Nə vaxta qədər Türkiyə hədəftə olacaq? Bak, bu da bizi çox naradilir. Bir daha ölən əzirlərimizə hain terörlə, rəhmət diliyək canlı yayma başlayırıq. Dəli izləyicilər bildiyniz kimi ənişaydır ki, ülkə gündəmdə önəmlə müzakirə mövzularından bir də hakimiyyətin siyasi partiyalar haqqında yeni qanolahiyyəsini bililməcisi də müzakirət çıxarmasıdır. Biz sonu girmil də isər siyasi partiyalara, isər qeyri hükmət əşraqlarına, isər isə də mediyolarına asbələt, gözümüzün önündə oluq. Nə baş verib, hər kəs bilir. Yəni, siyasi partiyaların bugün yaşadığı qeytelər hansı durma salındılar və mediyada göz önündə. Yəni, Azərbaycanda bir niçə sözünü deyə bilən medi organı qalıq alanı, kiminə əvvərdilər, kiminə incətlilər, kiminə buvaya digər şəkildə bu proseslərdən uzalaşdırqlar. Yətər ki, bu ülkədə alternativ fikir olmasın, yətər ki, bu ülkədə mühalif düşüncə olmasın. Görünən, bilir ki, hakimiyyət bu proseslə bir daha davam edir. Yəni, bunun üzüntü üçün də deyirəm. Yəni, siyasi partiyalar haqqında qanunla bağlı, siyasi partiyaların bəzlərinə özünün də aşıqlamalar olub son günlərdə. Yəni, o aşıqlamalarda siyasi partiyalar haqqında ki, son qanunla həsi ilə bağlı, pozitiq məqamlar var. Yəni, o qanunla həsində nələr var, nələr yoxdur. Yəni, çox dəyədi ki, qonağımız var. Yəgin, bizim ifirlərdən yaxışdan yırsız. İlgar Söylüni, sosial tədədətlər istimai birliyinindir. Tanılmış vətəndaş cəmiyyət numayindəsi. Yenə də tanılmış vətəndaş cəmiyyət numayindəsi və Hürqınaz, dəyədi dostumuz Mürəli Süynuq al-Azırda canlı yayımdadır. Hərki dostumuzu, hərki qonağımızı salandirəm. Salam Mürəli, bəyi salam İlgar bəyi. Hər vaxtınız, hər vaxtınız, hayır. İlgar bəyi son günlərdə bundan bağlayış olama verdi, sonra Türkiyə səfələ gətti. Və biz səfəri gözlədik ki, üsiyası partil olaraqda qanılın müzakiləsində biz gəhdət təmsid iskimi İlgar bəyi dəyiştirak ediyib. İstersiz İlgar bəyi məlumat versin, sonra Hürqınaz kimi Mürəli bəyində detallı şəkildə qanılınların həm benaxaq yıqa, həm də yerli kansusiya uygunlubuyla bağlı səhbətimizi davam etdik. Hər halda, səhbətimiz bu izləyicilərinin sualları da olacaq. Və ülkədə siyasi partilərin yaşadığı geri şeydə olacaq. Bugün burada siyasi partilə təmsid isi ilə danış masalda. Hər halda mən şəxsan özüm siyasi partilə təmsid isəyəm, geri şeylər bilir. Buyurun İlgar bəyi, sizə işləyicilə izləyicilərdən xayrış edəm, kefir, paylaşın, bəyənin. Təxminə bir sada yaxın bərabə olacaq. Təşəkkür eləyəm, Rüfət bəyi bərmətli təmaşasılarımızı salamlayıram. Və mən də bugün Türkiye Cumhuriyyatında İstanbul'da baş verən terrorda həlaş olanların aylələrinə başsağılığı veriləm və bir vətəndaç çəmiyyəti təmsid isi olaraq terroru kəsimliklə pisliyirəm. Ümumiyyətlə, Azərbaycanında cəmiyyətin inkişafı istiqamətində müəyyən adımlar atılmalıdır. Və bu, atılan adımlar təbii ki, demokratik inkişafa və Azərbaycan cəmiyyətində liberallaşmalara aparıq çıxana biləcək islahatlar şəkində özünü təzahir etməlidir. Təbii ki, burada vətəndaçların hüquq və azadlıqlarının qurumasi istiqamətində əsas istisaltı qurum belə deyək ki, mən bunu simulik olaraq istisaltı deyirəm. Ümumiyyətlə, Azərbaycan isbüqasının milli məclisidir və milli məclis, qanunların bir lavasi hazırlanmasında, qanunların bir lavasi qəbul olunması prosesində əsas önəmli dövlət həkibiyyət organının bir qoludur. Və çox yaxşı olardı ki, Azərbaycan isbüqasının milli məclisəsində hazırlanan və cəmiyyətinizə təqdim olunan qanunlar, geniş müzakirədən keçmiş olsun. Və bu qanunlar geniş müzakirədən keçərkən bütün tərəflərin, mövqeyləri, bütün siyasi prosesin bütün aktörlarının burada nəzərə alınması çox əmiyyətli bir məsələdi. Təbii ki, istihalatlar həm də demokratik təşirliklərə stat verə biləcək bir istihalat olmalıdır. En zamanda yeni qanunlar hazırlanırken təbii ki, elə bir ciddi mexanizm qurulmalıdır ki, bu qanunlar mümətlə biri digərini təksib etməsi. En zamanda Azərbaycan isbüqasının mümətlə ölkəmizin ən aili qanun verəcilik sənədi olan ölkə konstitusiyasıyla ziddiyyət təşkil etməməlidir. Ötəs əfslar olsun ki, bu günləri cəmiyyətimizdə ən çox müzakirə mövuslu olan qanun, yeni qanun lahiyyəsi, məsələ siyasi partiyalar haqqında qanundu. Al-hazırda milli məsələ bu qanun lahiyyəsinin müzakirələri gedir. Və en zamanda milli mədris tərəfindən həmin qanun verəcilik, deyət ki, toplumunun müzakirəsində həm vətəndaş cəmiyyətinistləri təmsidəcəlib edilib, həm də ölkənin müxtəlif mövqeyli siyasi partiyalara cəlb olunur. Ötəs əfslar olsun ki, bu siyasi partiyaların bütün sferalarını əhatə edə bilmək. Mətəlif mətəlif cəmiyyəti ilə bu məsələ məzakirəsində sözsüz ki, bizim də mövqeylərimiz əhəmətli dərəcədə nəzəri alınmalıdır. Öncə qanunu, əgər biz preambola hissəsində biz nəzəri yetirsək, burada qeyd olunur ki, bu qanunun azərbaycan rizqası kanun su hissəsinin 94. maddənin maddəsinin birinci hissəsinin birinci və onuncu bəndinə uygun olaraq siyasi partiyaların təhsis edilməsi, dövlət qeydiyyatı, faaliyyatına, nəzəriyyət, faaliyyatın dəyəndirması və bərfası, lərh qaydaları, faaliyyatın təşkilü, üzbirlik və s. deyək, dövlət təminatı məsələrinə özündə əhtibay edir, özündə müəyyən edir və ələ ən azından preambola hissəsində siyasi partiya haqqında yeni qanun lahyəsinin, azərbaycan rizqasının kanun su su hissəsinin adaptasiya olunmasının özündə çox ciddi problemlər var, çox ciddi nöksanlar var və insan yuxub azadıqlarının birləşmə və sərbəc toplaşma azadıqlarının məs kanun su hissə normalarında təksib edər maddələr var. Yəni, biz vətəndaş cəmiyyəti quruvcuruqu projəsində tövvə vermək istəyəcikləri real, kanun su su hissəli isləhatlara keçid etmək istəyək isə təbii ki, biz öncə, öncə hazırladığımız qanun lahyəsinin kanun su su hissə normalarına uygunlulunun belə dəki nəzələ almalıyır. Biz konkret maddələr əsasında daha çox müzakilə olunan, daha çox cəmiyyətimizi narazı, salam dek ki, yeni kanun belcilik maddəsində, səs partiləqini kanun maddələri ilə konkret olaraq fikirimizi təbii ki, bildirəcək burada. Qüsusən, bizim ölmətli Mirəli Məllim Hüquqçunassu və bu proseslərdə yaxınlanışdırak edir və en zamanda biz milli mevzis tərəfindən təşkil olunan o müzakilələrdə qatılmışıq və orada da kifayət qədər ölsət mövqeyimizi və qanunun konkret maddələrlə olan mövqeylərimizi ifade etmişik. Sözdür ki, baxın, nə baş verir? Əgər biz bu siyasi partilələr qanunun qanunda yeni dəyişiliklərin belə də çıxəritəsində ciddi şəkildə biz nəzər getirsək, automatik olaraq biz burada hansı qəna etəcəyik. Birinci, Əgər biz yeni siyasi partilələr qanunu qəbul edəcik sək bir mənəli şəkildə kansusiya da öz əksini tapan məyəyən maddələrdə dəyişilik yapar olunmalıq. İkincisi, Əgər bu qanun qüvviyə minəcəksə, bu qanun qüvviyə minməmişdən öncə, en zamanda Azərbaycan Resulikasının seçki məzəlləsində dəyişiliklər həyata keçirilməlidir. Əgər seçki məzəlləsində dəyişiliklər də həyata keçirimədim və referendumə gədib kansusiya islahatlarına, birbaşa seçki islahatlarından bağlı olan məsəllələrlə bağlı kansusiya islahatlarına biz gedməyə ciksə, təbii ki, bu qəbul olunan siyasi partilə rəqində qanun yalnız imitasiya karakteri olacaq, və bunun düşünürəm ki, gələcəkdə ciddi şəkildə böyük bir ilüsqlar tərəfindən bunu yenidən analizi və yenidən müzak elələri təşkil olacaq, ki, kifat qədər ciddi qusurlan ortaya qoyulacaq ki, həmin Azərbaycan resulkasının burada kansusiya normalarının ciddi şəkildə pozulması baş verir. Qüsusən, biz burada siyasi partilə rəqində qanunun bəzi maddələri ilə bağlı, mən fikir bildirə bilərəm məsələlə, qanunun yeni qanun lahyəsinin bir nöqdə yerdindici maddəsində belə bir nəzərdə tutuluş ki, 18 yaşına çatmış, tam fəaliyyət qabiliyətləşək siyasi partiyanın üzvü olabilə. Aha, burada artıq qanunun digər bir tələbləri var ki, siyasi partiyaların üzvülə təhsistisi ən azı 20 il müddətinə Azərbaycan resulkasının ardızı olaraq ərasında yaşamalıdır. Belə çıxır ki, belə çıxır ki, artıq bu maddə, birinci maddənin bir başa konstruksiyon normasını tozur. Niyə görə, çünki 18 yaşına çatmış şəxslərin siyasi partiyanın üzvü olmaq yüqququnu verir, amma onun automatik olaraq təhsistisi olmaq yüqququnu yasaklayır. Çünki 18 yaşına qədər olan şəxsl, automatik olaraq hələ, 20 azərbaycan resulkasının ardızıda yaşamış sayılımdır. Belə bu çox paradoksal məqandı, siyasi partiyaların qeydiyyatı ilə müddətinə, lərbi ilə bağlı çox anormal maddələr tətbiq olunur. Bu indihal hazırda ki, kanun lahiyyəsində ömrə nəsə bilirəm ki, nəsə bilirəm ki, burada cəmiyyəti daha çox narazısalan müddalar var, daha narazısalan maddələr var. Məsələn üç nöqtə yedi maddələr siyasi partiyanın qeyyiyyətin lərbi və falətin dəhəndirilması apiləsi məhkəməsi tərəfindən baxılır. Ümumiyyətlə, nəyə görə biz siyasi partiyanın lərbi və qeyyiyyətinin dəhəndirilmasını bir müdəli olaraq bura daxil edirik. Bu siyasi partiyalar haqqında olabilirsiniz ki, müəyyən qusurlar olabilər, siyasi partiyanın falətində müəyyən müəyyən ada də ki, Azərbaycaya resulika konstruksiyon normalarını pozan, maddələr, falətlər əşkər edilə bilər və burada siyasi partiyaların lərq olunmasıyla baxılı məsələnə qoymaqı deyil, müəyyətlə siyasi partiyalarına həmin o vaş verə biləcə qusurların aradan qaldırılmasıyla baxılı dövlət izra hakimətli orqanları tərəfindən töksiyələrin verilməsi və daha yaxşorlardır, nəyə ki, məhkut udaşdırıcı uquq və normaların tətbüq olunmasını tətbüq etməkləsə. Yəni, burada xeyr sayda bizi narahat eləyən problemlər var. Bu problemlər çəksində təbii ki, qanun lahyəsinin 5.1. maddəsində siyasi partiyaların Azərbaycaya resulika arasında 20 daimi yaşayan 200 vətəndaş tərəfindən təhsiz edilməsi ilə baxılı məhdutlaşdırıcı normalı. Niyə? 200. Aqsu al olunur da bunun fəlsefəsi nə deyib, bunun anlamı nədir ki, məhs bir siyasi partiyanın təhsiz olunması üçün 220 il Azərbaycaya resulika arasında daimi yaşayan vətəndaş təhsizçi tələbulunmalıdır. Eni zamanda siyasi partiyanın təhsiz olunması üçün 10.000 nəfər üzvin olması əsas olaraq şəhf kimi götürülür. Mən əsəbə eləyəm ki, birdən belə yeni yaranmaqda olan özündə güçdə bu yeni bir ideoloji ətrafında birləşərək siyasi partiyi yaratmaq isteyən bir toplumun bu boyda 10.000 vətəndaş tərəfindən, 10.000 üzv tərəfindən təhsiz olunması kimi bir məhdutlaşdırıcı normalı tətqiqi özüdə ets bir, birdən deyək ki, fəlsefi və ets bir, yoxuqu ets bir deyək ki, strateji əsası olmayan bir rəqəmdir. Mən düşünürəm ki, bu istiqamətdə, bu istiqamətdə biz öz valiyyətimizdə hər an bunun nədən doga biləcəyilən bağlı suallarımızı məs qanun vericili organa verməliyik. Yəni, burada vəlki qanun və qanunda birisiz ki, bu minnəpər nəzərdə tutulur. Erhazı prinsibləri ilə bağlı orada çox ciddi məhdudiyyətlər var. Azərbaycan resulkasının hardsa mən səhvətmirəm ki, altmışa yaxın regionunu əhatə edərək, edərək siyasi partiyaların üzülərinin sayının on binə çatdırılması məsələsi var. Yəni, burada hal hazırda Azərbaycan resulkasının da siyasi partiyaların faaliyyətinə olan məhdudiyyətlər o qədər belə deyik ki, geniş açıq şəkildi, aydır şəkildi görülür ki, təzədəndən bunu qanunla məhdudlaşdırıb, qanunla siyasi partiyaların üzərində cədməyə mənələ gəl ki, bu bir qədər də bizim deyik ki, istihalhaqlardan daha çox belə deyik ki, bu istihalhaqların geriləməsinə və mən düşünürəm ki, daha çox o yasakların tətbiqinə gönəlmiş bir adım olacaq və mən düşünürəm ki, bəni xan qədər və norma, en zamanda Azərbaycan ümumiyyətlə Avropma məkanında yüquq və qanunların qəbulu zamanı öz müstastınar oğlu oynayan, Veynesiya Kami siyasından bağlaya qət, bu məsələn müzakərisində çıxarılacaqsa, sözsüz ki, Azərbaycan ümumiyyətlə bu qanunla gəzik, Veynesiya Kami siyası dələrindən etcək, müslübət deyirləndirməyəcək. Və mən bu mənə də fikirlərimi sonura davam etdirəcəm və mən düşünürəm ki, örməkli mərələ mələmində bu bayradə konkret fikirləri olsun və biz yenə də mövzumuzu davam elətdirəyəm. Sox təşəqgür eləm İdqar bəyək. Yəni, əslində Mirli bəyə konkret olaraq hüqq, kandeksindən sual vermək istəyərdim. Yəni, nədir? Yeni qanunla həsində mübəhissə doğra biləcək məqan var ya, məsələn o 200 nəfərlik təsici, 20 ölkə xaricində yaşaması, ya ölkə xaricində davamlı şəkildə 20 ölkədə yaşaması, digər tərəftən bayaqları İdqar bəyəd edilir, paradoksal məqamda bu dükkəyə qəri 18 yaşında olursa, bunu necə təsisi olmayabilər? Partiyazı bilirse, bu da təsisi de olabilər. O zaman, menfi içidən başlayacağı yaşamaqı. Yəni, bu qədər hüqqda bilmirəm, bunun adını nə qoyaq? Əralda no sense-dir, mən düşünürəm. Digər tərəftə 10.000 üzül məsələsi, ölkədə riyallıq var da, 6-10 şəyxən partiya var, istəməzdim, mən burada siyasım, zakirasım sizdən, amma riyallıqımız var. Bu partiyaları biriləşdirmək istəyirlər, tamam biriləşin, zətən biriləşiblə soqsa sizə. Digər tərəftən hərə də biriləşmər prosesi gedir, son günlərdən yıqarı son 2-3 yıldə ortaya müqadir mövqəq qoyan bir partiyada asıq aşıya rüzv mövqək, o da getti qoşuldu sizə. Burada bu qanunun qəbul edilməsi də sanki bir partiyalar üçünün də bir xof yaradılar, sanki onların hakimiyyətin dediklərinə gedirlər, milli məzlisdə dinləmələrdə üçün bilmənalı şəkendirə deyirlər, biz bunu dəstək edirik, hər qinə də varmalar normalar, açıq aşıya biriləşmə uyğuna ziddi. Amma bunu mirəli bəyiniyəcə, mən istəyərdim ki, onun təyidin oqna bir uyuşmaz ki, mənim üçün çox onəmdi ki, bütün bu dəyişi iliklərin yeni səkəndə qanuna, hakimiyyətin dedikləkdiyə bu normaların həm beynəxaq yüqla, həm qansu siyasi ilə nə qədər təzarlı olmazdı, mən istəyərimiz uyuşmaz nöklə nəzərindən məsl birəri bəy açıqlasın. Buyurun, birəli Söyünov uyuşunasın, buyurun. Təşəkədə edərim Rüfəd bəy, eləbət də salam verəm sizləri və bizim taməşərçiləri və qeyd edim ki, ilbar bəyini qeyd ettik, mənim meqamları bölüşürəm və çox haqqlı ordaq bəz məsələri doğru şəkildə ifadə etdik, təsvid etdik. Ümumikdəsi qanun, loayəsini üzün gəlirətdə buna bir zəvulət ehtiyarç var idi mi? Bəyət kədə formal həquqi nöklə nəzərindən buna mənim bir ehtiyarç var idi. Və hakimət rəsimləri də daha çox əsaslandırmalar buna izah edilirət ki, qanun ruhən köhnəlmişdir, qanun 1992-ci ildə qəlir edilmişdir və həmini vaxtın ehtiyarç varən, ölkən istimasyal çəyətində çox önəmli dəşinə qarşı vermişdir. İn zamanda daha çox yubu əsaslandırmalar buna ibarətdir, narmat yubu aqraqında kansi qanu qəlir edilmişdir. Bərbətdə ki, bu mündəktə bir çox qanunlar dəşmiş və qanunlar narmat yubu aqraqda qanun, kansi aqraqda qanuna uyğunlaşdırılmışdır. Və baxımlarında o siyasi patəqində yeni qanunun qəbulun ehtiyarçı vardir və qanunlar qanusya qanunu uyğunlaşması mənim bir ehtiyarçəsi var idi. Farma baxımlarla əbətdə müəyyən mənada qəlb etmək olardı. Ancaq o halda biz bunu müsbətqə yaşamış olardı ki, yeni qanun birləşmək azahdılığında geniş qaplar açmış olaydı. Məxdulaşmazdır. Ancaq təsib ki, və biz bu qanun lahəsində bir çox məqamlarda çox ciddi məxdulaşmaları şahidə olurur. Gündəlbətdə, mən dəki rələndə gələrdə bu məxdulaşdırılan məsələrdə daha konkret şəqirlədə təxin toxunacaqım. Yəniqdə qeyd edəyəm ki, mərkcə bu qanun lahəsi ne ölkə kansi aqraqda sınana də ki, ölkəni nüzəlik getirdi və yəni xaqlı qorbanı his bir şəqridə uyğun deyil. Yəni ki, kansiyanın 71. maddəsini uyğunara, ölkədə insan-hüquq vəzəqlər məxdulaşı qanun lahə qadan edilir. Birləşmək hüququ kansiyanı təsvibmiş hüquqlardan biridir. Yəni, 71. maddə bir hüququn məxdulaşmasını qadan edilir. Və kansiyanın 71. maddəsi göstəyərik ki, insan-hüquq vəzəqlər yalnız öylət dərəkindən qarşiya, boynan, nətəcəyə müthumansıq şəkildə məxdulaşılabilər. Yəni zamanda mülki və siyasiqəlmək biyano fakt 66. yiyil. Azıb oda əsqası faktın, üsvidif faktı, qəbulidif faktın, ilmkinci maddəsini yenəz. Birləşmək hüququ təsvib edilip, yəni zamanda Avropa İnsanovalı Kandiyasiyasının 11. maddəsini birləşmək hüququ təsvib edilip, həb birləşmək hüququ ilə bağlı hər ki, biyanofas sənədin qədilən normaldi göstərilək ki, və hətkandaşa azı şəkildə digər birlə yanaşı yəni zamanda siyasiq faktirlərdir, birləşmək hüququ var, o birləşmək hüququ təsvib edilmək müthumansıq şəkildə və yalnız birləşmək hüququ mən idilmiş hallarda, demokrasi çəmətdə o zərorelik principi var, o zərorelik principinə uyubun şəkildə və aglabatan şəkildə müthumansıq hüquqlar, o zərorelik principi özünlərdə itibaydə, özünlərdə göstərir. Yəni qeyd edilən hüquqlar o halda məhfləşə bilər ki, bu hüquqlar dövlətmə cəmətin təlqəli üçün, eyni zamana iştima saşın qorunması üçün, əhalinin sağlamları üçün, mənimətin qorunması üçün, insanın hüququ fədəklərin müdaffət üçün zərolmuş olsun. Bak, bu hallarda mühaz olmalı olmuş olarsa birləşmək azadılığı məhfləşə bilər, amma yəni məhfləşmə qarşıcə qoyulan o nəhticiə müthumansıq şəkildə olmalıdır. Yəni, o məhfləşmə istənilən şəkildə deyir, yalnız real şəriyyət adıqmalı şəkildə müthumansıq şəkildə olmalıdır. Yəni, bizim dəhət qanun yalancıları bu qanun layasında məhfləşmək hüququ azadılığını, bu hüququ dəlki məhslərdə, yəni susulə bu partilərin təhsil edilməsində, partilərin idar edilməsində, partilərin tövləktin əzarətində, en zamanda partilərin özün fəalətilə bağlı çox ciddi məhflədə duyətlər məhindir. Ki, bu məhflətlər də heç pəralıda, o dədiyimizdən bir yənihaq hüquq normalarına, dədə ki, kansiyalın hüququn maddəsində uyğun deyir. Gözlələrin nəticiə nədik? Gözlələrin nəticiə buna yıbarət ki, ökümət rasimlərində, parlamentarların rəqid rasimləri buna yıbarət ki, daha çox bu qanun mula həsinin məksəlidir, əkədə o birləşmək azaltılığı hüququnu təşkil etməkdə, bunun inkişalın dəsək hərməti yıbarətdir. Yaxşı, bu məhdulaşmaların inkişalın dəsək yerir mi? Qarşı buyuran o nəticiə adikvaqdır mı? Əbət də adikvaq deyildir. Və biz bunu istifak etmək üçün, il qar bəlin də toqundur, bəzi məhsələ, en zamanda daha geniş kontekstə biz qanun məhdələrini baxsa, görək ki, məxsət heç də gözünə nəticiə uygun deyir. Birinci onu qeydiyə deyim ki, Ətfət bəyi, mən artıq iki də, ki, bəliyəni o xarhebuq normasını qeyd elədiyim, Əm asmış altıncı mülükiyyəsiyasının qanın haqqını at, ilmkinci maddəsi en zamanda, Avropa insanlı qanumiyyəsiyasının 11. maddəsində birləşmək azaltılığı təskid edilip və dediyim ki, birləşmək azaltılığı mülükiyyəsiyasının əsasıları mən edilipdir. Və bu parlamentar eləmək, xüsus, dəriq parlamentarın rehtərliyi, daha çox bu qanun ləhəsinin biləv vasıb məsələ bağlı, tənziləməm haqqını çıxışı eləyən, Avropa Şurası Yenis Kambisiyasının siyasi partilədə tənziləmət deyilən bir sənədə var, tövhsiləs sənədə var. Bu tövhsiləs sənədə 2020-lərdə qəyabrı edilipdir. Yəni, iki də bədə qəyabrı qəyabrı, daha tətmək bir şekilde qəyabrı edilipdir. Və bizim parlamentarlar hürmətli daha çox qanun yələtlərdə də və bunun rəhbəllik, daha çox bu qanun ləhələrinin o qeyd edilən Avropa Şurası Yenis Kambisiyasının qeyd edilən o tövhsiləs sənədə uyugun şəkildə hazırlandı, və ona uyugun olduğunu çox qətiyyət deyifad edilər. Ancaq qanun ləhəsinin özü ilə bizim qanun ləhəsi Avropa Şurası Yenis Kambisiyasının qeyd edilən sənədən yəni tövhsilərinə, siyasi partilə də tənidilən sənədən çi çox hallarda uyugunsuzlulq təşkil edir. Uyugunsuzluluq özümlədə göstərir. Birinci onu göstərir ki, qanun verilik qətli şəkildirməyə edilir ki, siyasi partilə qeyd edilər. Yəni, qeyd ediyəsiz fiyaliyyət qanunla qədam edilir. Amma gədiyimiz Avropa Şurası Yenis Kambisiyasının 10 sərədəmdə qeydiyatın mütulə şəkildə qoyulması tələb edilmir. Eyni zamanda qeydiyata alınması də qanun pozumsu kim qəbul edilmir. Sadəzi tələbınla ibarət ki, əkər hökumətlər qeydiyat tələbini məli edirlər isə, bu halda qeydiyat prasiduru sadəri əlçatan olmağıldır. Yəni, bu asan olmağıldır. Amma gəlin görək bizdə partilərin qeydiyatı üçün prasidur əlçatan və asandırmı? Sadəzi yəni zamanda göstəyələr ki, qeydiyat partilər üçün nə lazımdır? Qeydiyat partilər üçün mən yən o prasidur oladını istifadə etmək üçün lazımdır. Yəni, partilərin seçilişsak etmək üçün lazımdır. Namizəni ilə istifadə etmək üçün lazımdır. Və ya da partilərinin dövlət moaliyasına çıxışı üçün lazımdır. Yəni, partilər, dək ki, o məyə demiş bu imkələrin partilərini qeydiyat fəalat göstəməsən nə man olur? Yəni, zaten biz partilərini dövlət moaliyasına çıxışı üçün lazımdır. Fəaliyat prinsiklərində funksiyarına baxsı görək ki, məyə demiş funksiyarına çıxışı üçün lazımdır. Və bu funksiyarına qeydiyat tələbələmir. Və bu funksiyarına qeydiyat tələbələmir. Və bu funksiyarına qeydiyat tələbələmir. Və bu funksiyarına qeydiyat tələbələmir. Yəni, yəni, el zaman da bax o qeyd etdiyimiz və Nisqamisiyasının özün sələdinə bilə göstəməlir ki, hətta pisrə inşa etmiş ülkələrdə bilə partilərini qeydiyat tələbi yoxdur. Məsələn, Almanya da göstəməlir, İspanya da, Belçika da, bax bu kimavruf ölkələrinin də bunun səhəndə artma olur. Qeydiyat tələbi yoxdur. Sadece partilisiyə qeydiyat alınan, o niyətlə qeydiyan açı o, dövlət məliyyəsindən çıxışəl qeydiyat etmiş olsun və yaxud da ki, səkişi şakəliməyə yoxdur. Fartən gələbini yoxdur. Fartən başta funksiyolar da var, siyasi marbləndirmə, əhal edəkdir, əhal marbləndirilməsidir, bugün bəramı artılması, yəni, Fartən əslət funksiyolar bir bunla ibarətizə. Bunun də ki, sərbə şəxiddə para bilə, bunun üçünbür gəlcət tələbi də yoxdur. Anca pisdə, qəlcət tələbi idi ki, Fartən mükaşət şəxiddə gəlcət alınmalıdır və gəlcət üçünbə edilmiş prasidurlar müddətlər müddətlər demələk ki, Fartən gəlcət üçünbür çox qeyri əlvərişi müdət yaradır. Ən bir problemi birinizi bunla ibarətdir. İkinci problem, il qarbədə gəlcət edilərdim, bə bir daha dəkdir ki, problemin əhəmətini gəlcət üçünbürlə gəlməsidir, təlcət edilən səhənin minləfərimə edilməsidir və üzülsürəm, üzülən səhənin 10 minləfərimə edilməsidir, təlcət edilən səhənin 200 nəfərimə edilməsidir və bunların 200 nəfərin ölkədə dəlimi yaşamak kibu bunun müəyyid edilməsidir. Yəni, zoru gəlirim ki, hüquqda qanvezikdə dəlimi yaşamak anlayışla bağlı bir izah yoxdur. Dəlimi yaşamak nə də dəqdir? Bu, qanvezikdə bizim başında hüquqdə edilməsidir. Bunun bir izahı yoxdur. Bəlçərin bunun bağlı, də ki, yoldaşlar məyəm bir şəhf edilməsidir məsələn, məyəm, vətnaşlaran, məyəm, də ölçün, qəti, yaşaması daim yaşama hüququnu pozdur. Ancaq mən tam əminlə də biləm ki, pozdur. Ona görək ki, birinizin daim yaşama hüququnun özünün izahı yoxdur. Yəni, zamanda ölkət həcibəsində bununla bağlı mani püriyəsi mədum şahidləm ki, o da bələdi şəhslələm, bələdi seçilərin birində, sonunuzu bələdisi onunla qabaklək bələdi seçilərin birində. Qasmaz arayanına olan bir bələdi zülə namizət olmaq istəyən şəhəs son üç yüc yüli Rusya'da yaşayırdı amma həmin hiqətdə qeydiyətdə yedi bələdi zülə namizət yedi mişdəmi seçilə namizət son qeydi almamışdı ki, bu yəciniyip abilə asıb həm dəki aizime olmayan həm də hər zaman manifləris üçün imkanı verən bilə bilə bir məhbudiyyətlər mücəxərət müddiyalar məhəlilib, yəni bax bu 200 vəhtanlar şəhəsi birinişi təhsilət, çünkü 200 vəhtanlar şəhət həbdən artışı oxdur. Bu, bunun hansı mehər asası məhəlibdir. Kimsiz daim yaşamaq tələbi və 20 il daim yaşamaq tələbi, o hansı mühəntikəsiz, çünkü yenə də və və yenəsi kamisiyasının qeydiyən sənədində belə bir müddiyyətlər məhər tələbi yoxdur. Göstəli ki, bütün məsələlər ağlabahtan müddiyyətlərdə, ağlabahtan məhəlilib, dəki halları üçün məhidilmərdir. Məhər bu hədində ağlabahtan müddiyyətlər məhidilmərdir. Bir dəki, bir dəki Rüfət Bəhvə, 20 il müddiyyətliyət, həm də özünün rəkimətisində onu göstəri ki, prezident üçün dəki 10 ildən art daim yaşamaq tələbi var. Məhər çəp parlamentarılar üçün, dəki xüsuslar üçün mühət tələbi yoxdur. 18-60 hər bir şəxf, dəki müddiyyətlər məhidilmərdir üçün səsilə bilər. Onca partiya təhsətçi 20 il daim yaşamaqdır. Partiya təhsəsi, başa üçün məhidilmərdir, prezidentdən və yaxudda ki, müddiyyətlər məhidilmərdir, əhmətli, salayətli, qəra verən birə bir şəxfdir. Yoxsa partiya təhsətçi üzülsürəm əmkindir. Bəkə etək ki, bu adın ədə xüsus xidmət, orqanın imanindəsi ki, bunun bu qədə bir cil tələbi var üçün. Hərçinə ki, gəlim ki, bizim nazirlər üçün, eşi bu qədə sət tələblər yoxdur. Məhəyən yaş və dək ki, məhəyən dək ki, təcrüb tələbi var. Bu, 20-lik tələb həm təhsətçilər üçün, həm partiya sədür üçün, həm də partiya sədürünün mavini üçün məhidilip deyir. Buna anlayışdırmı də, mənə və dədə dək ki, məhidilmərdir bir müddiyyətlərdir. Misal, aqla vaxtdan belə bir müddiyyətlərdir. Apsuq bir müddiyyətlərdir. Əm böyük projərdən bir üçüncə, bu, bununla ibarətdir. Bununla başqa digər vaatçı məhidilmərdir var. Əm önləmdə ki, bunlara indiqeyi deyirim, yoxisda əksini sual azıla sualca aflandırım, sonra daha ciddi məsələr var ki, hansı ki, bu vəkədə partiyaların müodu tula demək ki, ciddi projərdən çəklətir. Buyurun, müləli bəyi. Siz fikirlərinizi tamamlayın, sonra suallara keçək. Həralda bizim də suallarımız həli o fikirlər uyğundur. Buna başqa, bununla başqa. Digər məsələ, qanul oyyətinin 7. majəsi var, partinin fəalətinin dayandırılması. Qanul oyyətinin gösterilir ki, partinin fəalətinin 2 əsasa dayanılabilər. Partinin vizu özün də həral ilə. Kimsi isə, partiya kanvezin müdləların pozuxta. Məhəm müdləlar pozuxta nə deyir? Məsələn, partinin fəalətinin də məhənin sullara şəllənir, çasmazıda şəllənir. Buna bağlı, dəvək ki, görə, taşmət orqanı, kangri dəkərləri nə azıxir, mən bundan bağlı, və sullarda mı ardından bağlı bir yazılı göstəriş verir, ona bundan bağlı qəbərdarlığı edir və partiya bu qəbərdarlığı müdlətdə və müdlətdə yəni getirmərikdə partinin fəalət dayanılır. Məsələn, də həsasa dayanılır. Partinin özün də elə qəyidim, də mühümdə çox ciddi məhətdə bir bunların barətki, partinin özün də rəyesinə farma aldı. Və bir ildə iki də fəmudlətdə həni yamvarı aynın birinə qədər və məncə, iulayın birinə qədər yamvarı və iulaylarında partiya, özünlərinin rəyesi rəxinlə məlumatları təqdim etməlidir. Təsələn ki, 10.000 haqqınlığı məlumatı partinin müslumatı şəkədir, ildə iki də də də, də edilən azilin təqdim eləməlidir. Məsələn, bu özün arasında, özünlərinin yerində olmaması, bu özünləri haqqında məlumatları doğur olmaması, həm də ki, partiya məliyyən bir də ki, ona həm o, göstər iş, rəsmi qacda da göstər iş, də ki, verilmək özün asasiyaradır. Həm də onu qətərəm ki, nəfəyələkini dəhəndəlmasın, səhürlələn biri bududur. Ki, eqər partiya də ki, o, rəyesi də məlumatı, o, aşqara çıra çıxarmış məsələn, ədlən azili və yaxud onun təhs edilmək, səhürlələn qarın pozuna baş veribdir qarın pozuna baş veribdir, ona göstər iş veribdir ki, məsələn, iki haftə müdətin bunu aradan qaldır, ama iki haftə müdətin də partiya də ki, uyğum məlumatları verilməkdə, verə bilməkdikdə, ədlən aziliyə bunu fiyalətin dayandırır bir müdətinə. Bir müdətin də, məsələn, fiyalətin verilməkdikdə, bu məlumatı verilməkdikdə, bir müdətin əsə, onun fiyaləti müdətinə qıtan verilir, ədlən aziliyə, apiləsi məhkemlərdə qarşısında iddia ilə çıxış eləyir. Görürsünüz, yəni 10.000 üzüdən, birisi 5 haqqında məlumat doğru olmazsa və doğru olmayan məlumatı, siyat parti bunun bağlı, də ki, doğru düzgün müdətlə və qaycada məlumat təqdüz edilməsdə, artıq siyat partyanın fiyalətin dayandırılması verilməkdikdə, ləyədə bəsün əsaslar form alışmış olduğu. Yəni, iraqədərdə bir hana verirdə bu hakimiyyət, çünkü biz 500 il şiir 5.000 il şiir imzat koptiyarında bulanın şahidi olmuş. İnzibat-i ükü artı, bu da problemlədi, partiın izzibat-i ükü artı, ilə ki, parti də ki, əsaslar qarşı qarşı qoydanda əsərlər boyu bir çenara, ancaxal 10.000 üzüdür toplamı aldı, 10.000 üzüdün riyasına parma aldı, məlumatı parma aldı, məlumatı nələt tələbə olunur? Üzün, də ki, adı, soya adı, onun telefon numarası, onun yaşarışı il aqnı, bütün məlumatı əqmi bilməlidir. Əgər, əstap ola, bu məlumatın bir doğru olmasına, birinci də ki, oları məlumatı xəbərdarlıq edilir, bu xəbərdarlıq yerin yetilməsi fiyalat təyandırılır, fiyalat təyandırılması müdətlətində bu, bu suların qaldırması, parkanın təyandırılması, ləvinəsi baharasında də ki, apiləsi məlumatı qarşında iddiyələ çıxışı edir. Əm böyükdəki problemin sonuna ibarət ki, 10.000 üz topunması üçün nə siz nə qədər vaxt edilir? Cəbəməsi 3 ay. Daha onun bir ilə tələməni edir ki, də məlumatı birinci, 200 təhsistçi təhsistçi, parkanı təhsistidir, bununla bağlı protokolu ədlə nazildən təqdim edir və 3 ay müdətində 10.000 üzünün toblama alıq bu reislərin parma alıq və bu reislərin məlumatını təqdim edir məlidik Ədlə nazildən 1. bir tələbdən parkələrin qeydiyaqsız fiyarətli qadağın edilir 2. bir tələfini 3 ay müdət edilir məsələn, də ki, laf 200 vətandaşı yaxşı 1. 200 vətandaş qirariya nezə toplarsınlar təbək ki, insan qirariyaqsız qiq toplama alışın mənə bir ideoloji iş yapar maha lazımdır Ədlə, təşqid çəpar maha lazımdır ki, sən o iki dün insanla ilə etmələ edirsən yaxşı, o iki dün insanla ilə etmələ edirsən təşəb üçün bəllədir təhsilçü bəllədir və bundan bağlı də ki, yılınca keçirməlidir və Ədlə nazildən 1 ay müdətində Ədlə nazildən Ədlə nazildən Ədlə nazildən Ədlə nazildən Ədlə nazildən Ədlə nazildən Ədlə nazildən 10.100 toplama aldı 10.100 Ədlə nazildən Ədlə nanə dəki Ədlə nazildən Əni convert, qədə Əni convert, qədə Əni convert Ən dəki Əni convert Əni convert qədə, Əni convert 10 binə sətmələr var. Nəç o qəsir edək ki, siyas partiya ya bu gündə hətək bilirlər. Yə, yə qağımın işətlək ki, bunun məyət səvrədən göz yumurlar. Bu, iniki zamanda siyas partiya nəkə alətir üçün çox ciddi, çox böyük problemini məhdud yetdir. Hansı partiya, təsirəmək ki, 10 bin izin toplamaq üçün həm müddə çox azdır. Həm də kəxbunu üçün böyük listo lazımdır. Yaxşı, əgər, bu gündə qısa müddək məhə edilirsə, 10 binə tələbi qoydursa, çox yaxşı müdək edilir, bunda yaxşı, bu hətə gəlmirəsiniz, partiyalar üçün müəyyən bir vəsaat-i ayrımdır. Vəsaat-i verirəm partiyalar ki, partiyalar təhək sona desinlərdir. Yəni, bu bədər, bu gündə afsid bir müddələr var ki, inizamanda, Qabbi-i Şiirək edilir, Qabbi-i Hədansı dəkönətə hundur. 2 dəfəl seşkidə şiirək etməyəm partiyaların partiyal dəkki ləğb üçün müəyyəsinizdir. Yəni, 2 dəfəl vələdiyək, 2 dəfəl parlament, 2 dəfəl vələdiyəm seşkidə 3 dəkə etməyəm partiyalın partiyalın dəkki ləğb-i əsasalın birikimi çıxışı edir. Yəni, hansı dəməyətdir. Siyas partiyaların müəyyət bir şey var ki, siyas partiyaların seşkidə şiirəkəyi Onların fiyaləhtinin yalnız biridir. Qanun Lâhiyyəsinin, səvdəniz 11. 9. maddesində Siyas Partiyalın Fiyalət Sıqamətləri göstərlifdir. Olursa, səvdə maddəni ki, partiyalar hansı fiyalətini məşğuladır elə, bələminə qeyd edirək. Siyas Təblətə parmağıq, ondan sonra ideoloji şafarmağıq, insani qazdanıq, ormağıq, hund təşmirəmək, onların biri də seşkidə şiirək eləməkdir. Bir təxminə, səhqiz əsas maddəlifdir də fiyalət sıqamətdir. Bu, səhqiz fiyalət sıqamətindən 70 qoru bir kenara, birisi də əsas kötülür partiyaların fiyalətinin ləhibüsün, hansı maddiklə, nəyə görə. Yə, sadəsə, bax, bu cür, o qədə dək bir müddələlə maddilik ki, bunun maddikini başa düşmək, çox çətindir, bunu izah eləməkdə çox çətindir. Mülərim ələməkdir. Bu, iki məqama istəyəcəm. Əgər üzü istəyələn, burada iki məqama, sizin bu toqundugunuz iki vacib məqama mən istəyələn fikir bildirəm. Birisi 10 bin məsələsi ilə baxlı istəyələn fikir bildirəm. Bələ götürsək, Azərbaycan'da 57 dilap 60 ilə götürsək siyasi partiyalət göstərin. Əgər, nəzəri cəhdən bulanın hər birinin üzvünün sayını 10 bin ilə də Azərbaycan vətandaşı ilə mütləq şəkildə biz bu götürsək Bu, 600 bin 600 bin vətandaşı ilə siyasi partiyalət göstərin. Hələ mən deyəmələm ki, məsələm Tariq kəriminin partiyası özün artıq bəyan edək ki, güya 17 min üzi var. Nəbələm, vətandaş həm əmrəli partiyası artıq ilə də deyik ki 34 min üzvümüz var. Bura biz ən Azərbaycan partiyası 777 min üzvünü də əgər əla beləsək Belə çıxır ki, Azərbaycan resmukasında 2 milyonundan da bir qədər artıq 1 milyon, 7-1 milyon 800-də yaxın aktif siyasi fəaliyyətlə məşğul olan vətandaş lazımdır. Ki, bu siyasi partiyaların arasında ən azından bölüştürürsün hətta nəzəri cəhdən belə deyəsən Burda bir apsürd yanaşma var. Yəni, 57-60 ideolojiya ideolojyanı müxtələ bir ideolojiya pris bilər ərsasında formalaşmış partiyaların ən azı hamsında bu qədər üzvün təmsil olması üçün siyasiləşmiş 2 milyona yaxın mətandaşımız tələbi olur. Bu çox apsürd bir güliz bir məsələdi Artıq 777 minin bunun ən Azərbaycan partisi artıq indidən belə deyik ki mənirsiyib mən ikinci bir məsələdiya gəlmək istəyirəm artıq zıl olarak siz haqlı olaraq burguladınız mən onu toxunmamışdım bayaq maddə 90-da göstərilik ki siyasip partiyanın əsas olabilərmə artıq zıl olarak iki seçkidər iştirak etməlikdə siyasip partiyak onun əlqbına gətirib çıxara bilərməmdir üç burada əsas bunu təksib eləyən mütlək şəkildə proporsional seçki sistem olmalıdır ki siyasip partiya adından seçkiya qatılsın yəni bu günləri hətta yən Azərbaycan partiyasının özlünün üzvüləri belə mazartar qayda da 125 dairədə mazartar qayda da iştirak eləyirər seçkidər bu siyasi partiyanın seçkidə iştirakı deyir ikinci məsələ ilə bilərəktən qeydiyətə alınmaz 2010-cu ilin təcrübəsi əgərsizin yardımınızda dısa Aqacepi Müsabat səfiləməmizə 170 namizədindən cəmi 15 nəfər qeydiyətə algıqlar qeydiyətinin bu bəyədikər formalı olanın qeydiyətindən intinayələdən bir partiyanın namizədinin tuta ki sayı 20 mədisə olalı bu bəyədikər qeydiyətə alınmaz onda bu seçkidə iştirak imkanını itirər və en zamanda həmin partiyanın gələcəkdə real prezident seçkilərində real namizədə olmasa artıq bu belədiyə seçkilərindən sonura prezident və parlament seçkilər ardızıl gəldiynə görə artıq bu partiyə öz iki ardızıl seçkidə iştirak imkanlarını itirir baxın əndi schema baxıq belədiyə seçkilərində tuta ki x partiyası iştirak edib və üzü var 10 nəfər üzü var prezident seçkilərindən namizədə yoxdur qatılabilməkdir, düzdürməkdir bir hər bir seçki lideri yoxdur normaldır və parlament seçkilərində də həmin partiyanın həmin partiyanın namizədlətlərinin qeydiyətindən maniyyət tövətlər və ətta keçimiyyətlə belədiyə də namizədə olmadı ki tələb olunan imzanı toxulaması üçün və beləlikdən parlament seçkilərində qatılabilmədir, o zaman nə baş verəcək belədiyə seçkilərində ki üzvülərini belədiyələrdən xariz eləcəyələr xariz eləcəyələr bu belədiyə seçkisində o partiyəm üzülü kim qatılmışdır bilirsiniz bu çox anormal bir yanaşmadığı həddən artıq anormalı yanaşmadığı mən təsə bilərəm ki biz siyasi partiyaların seçkidə iştiraklarını məhdutlaşdırıcı normanı tətbüq etməyimiz özün də bir kan ususiyanın normasını pozulmasadır yəni artıq siyasi partiyanın özünün sizdədi sünni o qanın lahiyəsində 11. maddəsində künayət qədər çoxun sayda faaliyyət istiqamətləri nəzərdə tutulub ki, onun birim əs seçkidə iştiraktı əgər onun 20 faaliyyətin sohbətə edirisə və birində qatılmırsa bir pürində iştirak etməyim kənnları məhdutsa bunun yenilər və etməliyik biz kəni sohbətləri en yetkəni ammızə deyilmək bir ilyələ yani farmal ammızə ilyələ gədir biri izləcimizin də sulamadır bu da varmızı o da sizdən soruşum elə sohbətinizin əslasında dəyəli izləcimizin əfləxanım soruşu ki, qanunda partiya dövlətçili maraqlarını hər şeydən üstün hürmət edin, maliyyə dəstəyə olma qəvəzlən, partiyaların fəaliyyətli məhqutlaşdırma olsun, belə qəbul edirsə partiyadan necə belə bir şey gözləyə bilər, mən düşünürəm çox məntiqli bir sualdı. Yəni, ülkədə siyasi insutları məhvətməkdir bu, siyasi edirəməkdir bir sualdı. Kanın çox haqlı meqamı toxunub. Uryadı, Livia'dı, buyurun bunu İlqar Bey. Kanın çox haqlı bir meqamı toxunub ümumiyyətlə bu gün Azar Bacan Riyallıqında, bu gün Azar Bacan Riyallıqında hal hazırda milli məhzislə təmsirlə olan, təmsirlik hüququ kimi görünən siyasi partiyaların maliyyələşməsini ümumiyyətləmən bir ekspert olaraq məxsədə uyğun, kanınla uyğun olsa da məxsədə uyğun hesab etmirəm. Bu sadəc olaraq yenə də deyirəm ki, hakimətin müxtəli projələrə səs verən hə, onun qanunlığı və qanunsuz olmasına bakmək, imitasiya imkanlarını roll olan siyasi partiyaların sadəc olaraq varlandırılmasına, mən pul olan əla alınmasına xidmət eləyən bir məsələdə. Niyə? Yenə də mən tətbiq eləyərim, o maddə 25-də siyasi partiyaların dövlət tərəfindən maliyyələşməsini nəzərdə tutur və burada o siyasi partiyalar dövlət tərəfindən maliyyələşməsini nəzərdə tutucaq, Azar Bacan Riyallıqsının milli məhzislə səskilərdə iştirak edərək ehtibarılı səslərdə qazan məhzisi siyasi partiyaların. Əxı bu günləri majoritə seçki sistemi tətbiq olunan bir norma əgər müəyyənləşdirilibsə, kansusiya norması müəyyənləşdirilibsə siyasi partiyanın yə maliyyələşdirilməlidir. Həmin siyasi partiyanın həm də parlamentdə təmsil olunan üzvləri həm də əməyət qalınlar. Dövlət gürcəsindən iki dəvə maliyyələşirlər, həm küvayət qədər ciddi əməyət qalınlar, əniz zamanda dövlətdən parlamentdə təmsil olunqlarına görə, əməyət qalın, partiyaların maliyyələşir. Və bu partiyaların aldığı maliyyənin Azar Bacan cəmiyyətində şəffaf və demokratik olaraq xəzlənməsi ilə bağlı, şəffaflı nəməqlı müdcə və sayətlərinin hara necə qəslənməsi nəməqlı, həşbir sənət bəyəmləmə təqdim etmirlər. Və təsəqir edin ki, hətta bugünləri elə siyasi partiyalar, mən diyərəm ki, o siyasi partiyalar ümumiyyətlə dövlətdən maliyyə alınlar, amma milli məzlisə seçkilərdə ümumiyyətlə olanın həşbir numayandası qatılmamışdır. Partiyaların üzvləri parlamentə düşdikdən sonra bir deçə müddət sonra həmin siyasi partiyalar qeydiyətə alındıqdan sonra bunlara Azərbaycan Bövləti müdcəsindən maliyyə yardım alınır. Yəni, konkret olaraq deyirə, məsələli, liyal partiyasının üzvü elkin qədirli parlamentə bihtərət kimi üçün? Eyni zamanda milli cəpə partiyası adında Razi Nurulayev parlamentə bir tərəf kimi qatılıbılar və bunlar parlamentə bir tərəf kimi qatıldıktan sonra oların təmsil olunduğu partiyaya dövlət qeydiyətini alınır və dövlət qeydiyətini aldıktan sonra bunlar həm, əməyət qalınlar həm də partiyalarını maliyyələşir. Bu necə olabilə? Yəni, burada mənim sizin və Azərbaycan qətəndaşların ödədiyi, vergi hesabına formulaşan dövlət müdcəsinin gerçək talanması baş verir. Burada nə olmalıdır? O zaman dövlət müdcəsindən siyansiq partiyaya maliyyələşmirədi ki, həqi qətəndə ölkədə siyansiq partiyalarına, rəqabət imkanları yaradılsın və parlament seçkiləri profesyonal seçki sistemi asasında formulaşdın, tələb olunan barajı üç vaizlıq, beş vaizlıq müəyyən o barajları, barajı keçən siyansiq partiyaya dövlət tərəfindən maliyyələşdirəsin. Əgər bu baş vermirsə, profesyonal seçki sistemi yoxsa ümumiyyətlə bir partiya üzülərinin, diyək ki, parlamentdə sadəcə təmsil olduğuna görə, həm əməyəq qalması, həm də onun yaratdığı bir partfiyeli və biri özü olan partiya, siyansi partiyaya görəkəm i nə, Azərbaycan həsikasının müdcəsindən maliyyələşmirəsi bən düşünən mənəvi etik baxımından, əxlaqı baxımından doğru deyin. Əmən bir şey dəsiləm ki, burada əzər alaq ki, bu günləri Azərbaycan həsikasının müdcəsində siyansi partiyalar nəndə yanaşı həm də bitərəv namizətlər var. Onda bələ çıxır ki, burada bir pis pəresidentin şahidi olabilərik. Azərbaycan həsikasının müdcəsində təmsil olun, əlləyəxin bitərəv deptatın hər birisiyi, Sabah bu maliyyələşməni gördükdən sonra yenidən parlamenti partiyyə yaratmaz həsində düşər ki, həm də mən bir partiyyə yaratın, oradan da vəsaikamın. Əlli deptatın hər həsinin hüququdu mu partiyyə yaratmalı? Hüququdu. Deptat olduğuna görə çössis gəzər bazar nəsikasının ədləyən hazırlıyı da, automatik olanın yaratdığı partiyyəni qeydət alaqıq. Qeydət alaqın kimi də bulabda övlət müdcəsində maliyyət alaqıq. Həni, burada bir məhdudlaşdırıcı norma tətriq olunmalıdır. Bu, mən düşünürəm ki, həm də etik davranış kodexisi deyilən bir məsələ var, hər bir qurumun özünün etik davranış kodexisi olmalıdır. Eyni zamanda milli məzisinin özünün etik davranış kodexisinin də, bu daxil edilməlidir ki, milli məzis seçkilərinə qədə parlamentə, manlət allanı qədə siyasi partiyanın üzvi olmayan şəxslərin, sonradan milli məzisinin dəptəti olandan sonra parlamentin deyət ki, iştirakçı zamanı dövründə partiyaya yaradarsın, onun maliyyələşməsinin məhdudiyyət qoyulmalıdır. Mənim ümumiyyətlə fikirlərindən bir isəsini məhz buna yönəlikdir. Və mən eyni fikirli, təbii ki, milli məzis də kamisyalar ilə vətəndəc cəmiyyəti temsilətçiləri arasında qanun lahiyəsinin müzakiləsi zamanı, bu fikirlərini çox konkret və səlçəkildə, həmin o qanunun yaradılmasında iştirak edə komitələrin, məhz sədirləri və komitə özürlərinin iştirakı ilə baş tutmuşdır və onların hər birinə öz fikirlini çaktırmışım. Təşəküllə, İlgar Bey. Mən əslində partiyaların isəsinin daha həssas olması düşüncəsində, yəminəyə görə siyasi partiya haradan maliyyələşməldi. Bir niçə insansiyə var, yəni bundan bağlı, bir niçə mənbə var. Zübli haqqları var, sol tönumli ianələr var. Bir də xaricdə maliyyələşmə, mən kiəsən maliyyələşməsinin əriyini olan birisi yəni. Amma nə deməydi, partiyalar bir tərəfi kimi seçkiyə qatlı, sonra parlamentə daxır olandan sonra, sünki o guzu deputat olsun deyə və onun partiyası parlamentdə konkret olaraq gerçək mühalif olmasın deyə, bizdə onun partiyasını maliyyələşdirirlər. Bir 5 il sürür, sonra 5 il də sı xidmət təklif eləyir, haqqı olan aşağıda düzdü bu siyasi mevzudu, yüqla aşağıda yoxarı əlagası yoxdur. Amma bu azərbaycanın aşı gerçəkdir. Mən bu maliyyə məsələsindən bağlı, çox siyərdim ki, Miralibəyəndə fikirini eşidək, sonda qəri vaxtımız qasil qaribəyələ devam edəcək. Buyurun Miralibəyək. Fəvvəl, əvəl qədiyəlim ki, bizim ölkə dana vericili, hazırlı bu vədə olan siyasi məsələsini dana vericili yiqdiyin zamanda vahiyyədə, yəni, bitməyən o şekilde xarici mənvələdə maliyyələşmədə dədəgan edəcək, yəni, adroqin et bilməsələdi. O çıxal bansı mənvələdə maliyyələşir. Siz qeyd elədiniz, üzülərinin üzülü haqqı, en zamanda iyanələr, dəvulət bücəsindən ayrılan, vəsələtlərinin bücə vəsələtləri. Artıq rəallıq ki, yəni, Fakti ülkədə yəni demona ki, üzülərinin üzülü haqqı deyilən bir kədi yoxdur. Iyani, demona ki, o da yoxdur. Çünki iyanə edilməsə, həm bir bücə, əhətən fasəli oluşa xaqırdəmdə ki, əsas etməli lazım ki, vətnaşların siyasi partiləri iyanə etlərinin varı mənəm bir məhbütə çək çəkinəcəklər mənhallar var, və iqanədə. Nihiz amansiyasi partilərinin daha çox yüklü, mən bəyin təşkiləri, gəlməm mən təşkilərin yəni vəsələt kisimə çıxış yəni, dürət bücəsini arəni vəsələtlər. Və çox haqqıldakilə yəni dəki, bu vəsələtlər ədalı çişəkələrdə paylan mırç. Qanın üzət bürkü, qanın əslində, bütün hanlarda gücülülü partilərin yanında, güzülülərin müəvqeyinlərin çıxış yəni, yalnız onları dəsləkəlir. 50 faiz partilərinin 50 faiz partilərin özünə yalnız qar 10 faiz, 10 faizdə 5 faizdə, 3 faizd barajı kəsin partiyi ya partilərin amma partilərin vətət təmsilərin, 3 faizdə 5 faizdə qaran dəki çox yəni, dəkirərin, nöbbbəni, kənsəli, keçilərin dəki partilərin üçün ayrılı. Yəni, bütün hanlarda partilərin, bütçədən harilə və s. bir məna şəkildə partilərin təmsil olunan, yəni, özücən, partilərin təmsil olunan partilərin üçün dək nəzətulüktür. Əlbət də bu yanaşma doğru deyir, mən o məqamı bölüşəm ilk harifəyində izan sizdən ki, bu maliyyə en zamanda ədəməl, partilərin müəvqeyin təmsil olunmayan partilərin üçün də karnanmalıdır. Yəni, əgər, bəq bu qədər ağır şartlar mən edilirsə, yaxşı, omsu da belə də təzməti göstərək ki, bir şahallarda hükumət istədikini qəbul edir, yəni, bir şahallarda demolar ki, bu aparlan büştma etinləmələri, iliştməm, cüakirələrin, orada birilən təkliflərin demolar ki, böyük əksərə etli və demolar ki, məsəl bir də təbul edimcəm, mənkəlik, karakterik məsələr, qasmik karakterik məsələr, nəzəl alınmaqla qanunları istədiklər şəkildən, gəbul edirlər. Yaxşı, sonrası bu qədər məhdiləşdir, müddialar şəhətlə meydis istə, yaxşı, sonrası qanun, bu partilə müşahəcim məhəmi zəmi şəhət eladında, yəni, 10.000 % toplama, 3.000 % müdət məli eləmək, və ya da ki, adın ədə, maliyəsiz şəhətdə fəalət göstərmək, ahmün ki, o məsələ deyir. Yəni, mən, rüfətlə, bu iki dəfədən artış, şəhətlə, şəhətlə, şəhətlə, meki niyyətlə yənin, ki, bu niyyət olmalıdır, hər kəsə bəllidir. Burada məhəmi, siyasi niyyət durur. Siyasi niyyətlə buna ibarət ki, məxtsət keçirədən, şəhətlə, səhətlə, səhətlə, səhətlə, səhətlə, səhətlə, səhətlə, səhətlə, səhətlə, səhətlə, şəhətli gətlə, pis veyətlə rəvkə səbə barreli birləli- meçdəs həyətmlə, maqad internetinin sizə Blessd cəddiqiya alırsa, belə文 Wooli mins ki, estimates təs tournaments bundan Nothingцевin iqanSad 2300-1500 nəsə də məbələni vəsaat ağrılır və ya da party-yərabılması üçün məyəm vəsaat nəzət bulur. Pəskir vəsaat nəzət bulur, yalnız və yalnız bir mənağrı şəkirələk, güzlü vədə güzlüsü şəhdir yandana arasma gizləm, party-yəlar üçün də nəzət bulur, əbəktə bu yol verilən dəyir. Mən bir şey də qeyd edin, bu kəsədən əspadilərək. Və biz oqları deyirlər ki, məqsət bu güzlü party-yəqməki barətdir. Yəni, ülkədə party-yəranın sayının çox olması, yəni, və bilə bir ağır, prasiduran məyədirməsinin səvabı kimi əsaslandırılır, kökünlən yanmış bir yanaşmadı. Cəmiyyətdə party-yərarın nə qədolması, party-yərarın nə qədər böyü yolması, neçə sayda party-yər olması, nə qədlü güzlü olmasını, subyektim lozərəlməyətmək, mümkün deyir. Bunu cəmiyyət məyələməyədi. Cəmiyyət özüdə kansı siyasi party-yə nə qədər dəstək verirəsə, nə qədər simpatik göstərirəsə, bunun səhsləlməyədə bu göstərəcəyəkdir. Bu party-yə, cəmiyyətdə nə qədər birəqbət varsa, nəxtizə seşi kutuvarını özün göstərməyədi. Bu partinin böyüklüğünü sonra seşiciləni iradəsi, seşiciləni nəxtizələ göstərməyədik. Yoxsa sen suyunu şəkərdən və çox ciddiq məhdikdə yarat, yəni vaxt yubun ormalarını ölkə kansu yəsində kemağımın tamamı ilə ziddənə gətə, əxrı xalqına atdənə ki, məhsələdəmi ölkədə siyasi party-yəsə ayranı azaltmaq və belə dəhətə böyük party-yələr, amelika tipri iki party-yəransın, bir re-sqaçlar, demokraklar, yəsin-yəsin-yəsin gəlsin, və əbət də bu, bunu subyektib müvazelərinin daha doğrusu suyunu şəkildə təhəmi istəməm mümkün deyil. Bunu tələbət təklim mələməyədik, cəmiyyətin yanaşması mələməyədik. Və bir çox olaraq bizim yanaşma əslə onu göstərək ki, bizim siyasi ləri nə çox təsdiyik ki, və bunun bağlı məl maxtılıqı təsəbləri yerində deyil. Və də mən bir də bir şey də gədiyiləyim, rüfət də edirsən, İlqar Bədə işrak eləmişdir bu, dəhək parlamət, bu işlim alakalı iləmət təşkil eləmişdir ki, qan olayasına bağlı. Yədiyir, bax siyasi party-ləri mələməni mələt çatmadan əzumad ki, siyasi party-ləri görülər ki, bu qan olayasi, əslə onun olan fiyalat dini bir dəxitam verəcəkdir, doğa dəyəmirəcəkdir. Şövkə də də mələti siyasi party-ləri gədiyik. Fərdə mələti əslə onu böyət də təsdiyik ki, mələti bə işdir ismi təsdiyik ki, Bu qanı dəstəkliyirlər, dəstəkliyirlər, adamı dəstəkliyirlər. Mans party-ləri mələt mələt sələn, orada binisi party-ləri gəlirdir. Düzdə məyəni etrazilər varəyə, bu etrazilər ism nəyə mələti? Bu, sanki binisi bir etrazilər hətəni görəsən etrazilərdir. 10.000 olmasın olsun də 5.000 dək, 100.000. Olmasının 3.000 olsun dək, 4.000. Olmasının 200 olsun, 100 bu tiplə, amma var. Sövvət dək ki, bundan git qurafaq. Kansiyeptor yanaşın bunayı bəzə olmalı ki, bax bu məsələlər, party-lərin təhsiz çirini onun fiyalatini məhvurlaşdırır. Partianın ləvilə bağlı müddələr, party-lərin istəyən əsaslar yərabdırır. Hər zamanı fiyalatını dağındıran mümkündür. Yəni, bax bu, hallar, faqqi, müstəqil party-lərin fiyalatini çox ciddi təhdi dəliyir. Farkıya, faqqi görət tərəfəni dəsi olmadığı halda. Məhv məsələlərə dəki göz yumadığı halda party-lərin mövzu olmasa, halda faqqi göstərməsin mümkün deyir. Amma çox təhsüktir. Həm dəki, iştimayı dinləmədə şu sakinin partilər, həm də qeydi qeydi ediləm ki, mən zə sosial təhətəm ərtədə, zəhət orijun mərkəzi bir re-source kesmişdir və həmə re-sourceun nətəcələri məsələ iştimayı dinləmət təqdim edildi. Deyəm olar ki, sanki belə bir təsat yorandı ki, həm bizi vətandaşlarımız, həm də siyasi partilər, bu qanun layasını çox təhvəni qəvridirlər, onu bəvə nələrlər. Yəni, deyəm, çox nadir istəsinə halı var ki, partilər, buna təqdim edildi, dinləmət də nasıl bildim iştik, amma bu da çökül deyildi, həməti deyildi, deyilər. Yəni, əslində, biraz çobut səslənsə də bu yanaşma mazaqisi yanaşmadığı, yəni, səni faktüq olaraq məhbəlidlər, səni cəhətdən öləyə çevirirlər, amma sən də dirsən çox yaxşıdı. Hər halda görülən budur, yəni, ədəfləri kiçiyə olan partiyalar üçün və əli, bu qanun olmasın başqası olsun, nə qədər mürtəcə olur olsun, onlarsın fərqi yoxdur. Mən və iləşimizin sonuna yaxanlaşdım, təbii ki, İlqar Bəkirin deyəcə, amma mənim düşüncən budur. Yəni, bu ülkədə siyasi partiyanın adlı institutun, olmasının müvcud hakimiyyət istəmir. Amma görə bu və ya digər şəkildə qanunları mürtəcə edəşdirmək. Hət, bu ədəcə vəziyyət, siz çox gözəldir, QT-ləri aydı, QT-lərin başlarında oyunlar yadır. Mürtələ ona gələzik, meydəyə qanun da əni şəkildə. Niyə belədir? Məşhur bir doksanıcı ilərin lətifəsi var idi. Deyirlər Azarbaq, Gürsüslal, Ermenistan, Avropa şurasına daxı olan da onlara sual verirlər. Gürsüslalına kevurmaq ki, Ermenistanına kevurmaq üç. Acana çox çətni suallar verirlər. Azarbaqcanın tərəfi dədir ki, daydınə qəbul eləmir idi. Həmiyyətin bu yanaşması, siyasi partiyaları, yəni el dilində desək, budur. Daydınə ki, bu ülkədə siyasi partiyolmasın, istəmrək. Burin Lüqar Bəyi, vaxtımız sualan çatıb ama sizin sözü atmaz qalıb, sizə işləcik. Rıfət Bəyi, mən gəli gəlmiş kəl 2010-çün baxırlarında, 2014-ci ildə. Mən xatırlayıram ki, o vaxt əli Bəhəsənov siyasi qeyrejmət təşratlılarıyla, vətəndə cəmiyyətin istuvarını təmkisizələri ilə bir görüş keçiklə təxidən orada bütün 80-an yaxın, siyasi vətəndə cəmiyyətin istuvarının 80-an yaxın problemlərinini qeyd elədər və hesab elədik elədik və bildirdik ki, ən yaxın müddətdə bu 80 problemin küva et qədər bir vaxt istuvarını aradan qaldıratır və çox belə də güzel bir filavon bir cəmiyyət qurulacaq, və tətəndə cəmiyyətinin qeytələrinin inkiyafı üçün hərcə şəriyyət yaratılacaq. Mələ çox təsla olsun ki, 2014-cu də bu toqlanan, dək ki, problemlərinin əvvəzində elədərin problem yarattılar ki, və qanın bildirlikdə elə bir sistem, elə dək ki, bürokratik bir əngələr yarattılar ki, əktə azərbaycan müətəndəş təmiyyətinin böyük bir istəsi sıradan çıxdı və yox oldular. Biz bəzi az bir ismi, biz müxtəlif məhələrinin ayaqlarının səsabında özümüzü ayaqda saklayabilmişim. Mən əsə bilirəm ki, bu günləri siyasi partiyalar haqqında qanının qəbulu mələ nə görsə, həmin bu müzahçilələr və qeyd olunan problemlərinin toqlanması nə görsə, həmin 2014-culdə qeyrəcumət təşkilatlar haqqında bu günə qədərdə dəşdirilmirəm, düzəliş olunmayan və liberallaşdırılmirəm, həmin o qanunu beləzilik aksiyasını yadımasaldı. O dir, aqqaların bir sözü var, dir ki, biri gəlir dir, əzral dir sənə bala paylayıram, dir ki, balama dəyimin, artıq bala istəmirəm, mən. Özür də istəyərim nəsə, mən də internetdə bir bağlantıda problemi yandım. Həmin, dir ki, balama dəyimin, bala istəmirəm, sənlə. Yəni, təxminə, mən elə gəl ki, hətta nəzələcə həttən indik ki, qanun vericiliyi, siyasi partilakında qanunun qalması belkəmdə daha uyğundu, daha uğurlulardır. Nəyən ki, bak bu, həmin o bizim sadalarımız problemli yeni qanunun qəbul olunması. Həmin buna görə də, mən düşünürəm ki, buradan müstəqli meydana rolu, müstəqli mətana çəmiyyətinin sularının rolu, həm də bir lafa istə bu problemlərin aradan qaldırılması və bu problemlərin yenidən qanunun vericilik toplumuna daxil edilməməsi üçün hərkəsi öz fikirlərini bildirməlidir, öz əməyini, səfər beləyiliyi bortya qoymalıya. Bunlar görə də, mən düşünürəm ki, bu qanun qəbul olunasağı bu şəkildə. Söz-süz ki, azərbaycanda siyasi partiya, siyasi insuların ümumiyyətlə indiki ağır durumda yox vəziyyətə gətirilməsi istiqamətində gönəlik ən deyək ki, müxtəcə adamlardan biri kiməyi daxil olacaq. Çox təşəkürə yəni də yəni, dostlar. Mən düşünəm ki, bugün çox ilə nələyirdin bizakirəmiz. İzləyicimiz azdır. Başa düşürən, izləyicinin günlərik problemləri belkədə bu mövzudə xəks olulmuş. Amma çox sənmi deyirəm. Bu ülkədə nə baş verəcə isə, onun baş verilməs üçün bir siyas iləşmərik. Siyas iləşməkdə mütri siyasi partiyalar çox vaat. Bakın, azərbaycanda azad səkisi olmasa, azərbaycanda bizim həyat səhbiyyəmiz düzəlmir. Azərbaycanda demokratikədə, azərbaycanda rifahdə, azərbaycanda sözün üç geniş anlamında demokratiyi azadlıq da məz bir siyas iləşəndən sonra geləcək. Bak, biziə qarşı bu şəkildə görürsüz. Azərbaycan xaldının boğazından kəsirlər, düzədən kəsirlər özlərinə ləbbək deyən sərf edilər. Bak, o partiyaların sayda çox təsqar olsun ki, dünən səkim bəyanatlarla çox şeyləyənlər bugün revereansı siyasət üstün tutublar. Amma biz bunu haqq etmirik. Bizim hüzün öncə, bize miras görmək kişilər, azərbaycan parlamentində hətta daşnaklara bədə, irmənlərə bədə, bakislar yanlarına bədə yerlər vermişdə. Yəni, demokratikə cəlumumuzda da o demokratikanı azərbaycanda məhvələyə bilməcəyələr, mən düşünürəm. Onlara biz danışırıq, biz deyirik və dəyərin Mirali Bəyvə, İlqar Bəydə sağ olsunlar ki, bugün bu siyasi partiyalar haqqında yeni qanulla yəsilə bağlı cəmiyyətin marifləndirdilər. Sa olun! Sağ olun! İlqar Bəyv, Sağ olun! Mirali Bəyv, Sağ olun! Sağ olun, fəsbələlə!