 Aşağıma sıyrı olsun değerli kanalı iş izleyicileri. 25 Centiyabur kimi 22. tarihde kanalı iş eferinde asık söz programının canlı bağlantısında hoş gördüğü sizleri. Bugün kanalı iş eferinde bir tarihı gündür. Bugün Türk dünyasının ayrar noktalarına bağlanacak. Bugün bilirsiniz, vatanımızın güneğinde insanlar, yani herhalde İran coğrafyası'nın ayrar noktalarında insanlar küselerde ediler, rejime karşı savaşladılar. Bu hakiteden çalışıyoruz. Bugün Türk coğrafyası'nın, Türk dünyası'nın bir başka nüktesinde on illerdir varlık savaşı veren, on illerdir kamünitçin mügabilinde öz milli varlıkını, öz dini varlıkını, öz dilini, öz yaşan tersini koruyup saklayan ve bu yönde çoklu şehitler vermiş, Doğu Türkistan'a bağlanacak. Bugün Anadolu'ya bağlanacak, Anadolu'nunla sesine işilecek. Ben konaklarım ilk önce dâbeti gireyim. Azarbaçan'dan, tanımış alemimiz, Milerimler Akademiyası'nın elmüksüsü bütüv Azarbaçan Hareketi'nin Sedri Yasemin Gargoy'un eferimizde de Yasemin Hanım'ı hoş gördük. Anadolu'dan sayın hocamız Hürmetli Profesör Ömer Kul. Ömer Hoca hoş gördük. Sizi her vaktiniz geri olsun. Teşekkür ederiz. Ve hal hazırda Amerika Bileşmiş Udatlarında yerleşen Doğu Türkistan Muacirat Hükümetinin başkası başkanı Mver Yusuf Turani Bey de hal hazırda canlı yayımızda da Mver Bey hoş gördük sizi, sizi eferimizde görmeye çok şahdık. Başborduk, başborduk. Yaranız yaramızdır, sevinciniz, sevincemizdir. Zaman zaman Doğu Türkistan adı gelende Azarbaçan'da bezleri Nengi Doğu Türkistan, Türk Dünya'sı adı gelende zaman zaman Azarbaçan'da bezler vardı ki değiller. Problemler var ülkede, sorumlar var ne Doğu Türkistan'a ta Merhun prezidentimiz, Cumhurbaşkanımız, Ölfe Zelici Bey bir zaman Doğu Türkistan haklarını savunan da burada Ölfe Zelici Bey'e karşı çıkanlar bugün Türkçü olabılar. Ama biz her zaman Türk Dünya'sının ses olduğu her zaman Türk Dünya'sının sözünü dedik, bunu özümüze bir vefa borcu bildiği, bir kardaşlık borcu bildiği, bir de özümüzlük, öz sözümüzü dedik. Belki etmiyor bizim için. Doğu Türkistan ola, Türkistan'ın güneyi ola, Türkistan'ın guzey ola, Azarbaçan ola, Anadolu ola. Allah sizler de razı olsun. Bugün biz hem de Güney Azarbaçan'dan danışacağız. Çok teşekkürler Mver Bey. Bugün Güney Azarbaçan'dan da danışacağız. Doğu Türkistan'dan da danışacağız. Ama esas Doğu Türkistan'da da neler başverir o vakit de danışacağız. Eğer itiraz etmesez ilk önce sözü Yasemin Hanım'a veren Yasemin Hanım bizim hal hazırda niğara encik haberler alırız. İllilerle biz Güney Azarbaçan'da milli hakkında mehrum olan soydaşlarımızın sesi oldu. Sizler tabii ki daha çok bu prisesi de önde olduğumuz taba bu güney Azarbaçan hareketini yaratmamız. Bugün İran'da farklı bir prisesi gelir. Bugün artık Kürt, Türk, Fars, ne bileyim Loğur, herkes kalkıp rejimin geçmesini istiyor. Ben istiyordum önce bu mesele hakkında danışacağız. Çünkü birisi günde hele Baku'da bu değerli insanların işte aykı ile bir konferansımız olacak. O konferansın da mevzusu Güney Azarbaçan'dan Doğu Türkistan'a dek Türk dünyası, İntegrasyası adı olacak. Yani bu İntegrasyaya, Güney Azarbaçan nece gelecek? Doğu Türkistan nece gelecek? Bu akta kısa, evvelse fikirinize eşi de sonra değerli hocamız Ömer, hocamızı ve Enver Bey'i eşilecek. Buyurun Yasemin Hanım, ilk önce size eşirdek. Çok teşekkür ederim, sualınıza göre. İlk önce Enver Bey, Doğu Türkistan'dan Kuzey Azarbaçan Türklerine danıştığı için hem bu bir yeniliştir. Son yüzyılda Kuzey Azarbaçan'da Doğu Türkistan hiç müzakire olunmadı. Benim bu yönümde bir sıra faaliyetlerim oldu. Ama bir Doğu Türkistanlı artık gelip 27 Sentyabır'da bizim düzenlediğimiz konferansta Doğu Türkistan'ı konuşacak. Üz yüze, iç içek, dertlerimizi beraber konuşacak. Kuzey Azarbaçan Türkler nerede? Buradan Türk dünyasına bütün değerli soydaşlarımıza bir bildiri demek istiyorum. Biz 27 Sentyabır'da, Azarbaçan'da, Bacı'da Türk dünyası integrasyaprosesi Doğu Türkistan'dan Cüneyt Azarbaçan'a adlı bir konferans düzenledik. Bu konferansta Sayın Enver, Yusuf Turani Doğu Türkistan Nuhacir Gökümeti'nin başkanı İstanbul Üniversitesi'nin profesörü Sayın Ömer, Kulucağımız, Azarbaçan'a konakçı mı geleseşler? Konferansımızla konuşması olacaklar. Ömer Kulucağının biz çok değerli çalışmalarını biliriz. Turan Jiyo Palitiği adlı bir çalışmasını biliriz. Çin'in batı topraklar teorisine karşı Ömer Kulucağımız Turan Jiyo Palitiği alternatif bir bakış azısı içeren bir kendi strateji konseptin hazırlanmıştır. Çok önemlidir. Ömer Kulucağımız çok cuman ki konferansında da kendi o programı hakkında konuşacak. Enver Yusuf Turani ilk kez Kuzey Azarbaçan'a gelir. Çok önemli, çok saygılı bir konuğumuz. Kuzey Azarbaçan ilk defa Doğu Türkistan Gökümeti'nin bir temsilçisini konak edir ve Doğu Türkistan'ın sorunlarını, derdini kendi dilimizde, ana Türkçemizde Doğu Türkistan'ın ve Turan'ın dilinde bize anlatacak, konuşacak. Enver Bey danışarken ben çok duygulanırım. Çünkü onun dili o kadar güzel ki Uygur Türkçesiyle Azarbaçan Türkçesi arasında hiçbir fark yok. Ayrıza da genelişlemen Türkçe Türkçesi, Azerbaycan Türkçesi, Doğu Türkçistan veya Uygur Türkçesi değilim, bir ayrım yapmıyorum. Bizim ortak dilimiz var, o değil Türkçelidir ama hiç Enver Bey farklı şivete de konuşur. Aynen benim dedelerim nasıl konuşurdu, o tür konuşurdu. Biz Türk dünyasının sorunlarını bahçıda ortak şekilde ele alacağı bu konferansımıza Azerbaycan'dan en tanımış Türkçolok aydınlar ve siyasi parti liderleri, medya mezkuları davet edilmiştir ve konferansımızda Türk dünyasının sorunlarını ortak konuşacak. Hal Azar'da Türk dünyasının bir Türk devletler teşkilatı kuruldu ama Türkçe orafiyası çok sıcak. Türkçe orafiyası büyük bölümünü ehat eden Doğu Türkçistan'da siyasi mücadele verilir ve her gün bizim can kardeşlerimize, kan kardeşlerimize orada bir soykırım yapılır, zulüm yapılır. Doğu Türkçistan Türkçileri zulüm ve soykırım altında bunun yanında İran'daki bizim sınırlarını, kültürel sınırlarını, siyasi sınırlarını ve tarihini çizdiğimiz İran'da yine de 40-50 milyonluk Türkçülük bir milli haklar uğruna bir mücadele verir. Bu günlerde İran rejimi, ideolojik bir çöçüş dönemine girmiştir. Artık halk o rejimi istemir. İran'da yaşayan tüm soydaşlar, Türkçüler, Fahedda Farslar'ın özleri, Türkler, Belutlar bu panfarsiz ideoloji bir sisteme karşı mücadeleye kalkmışlar. İran'da rejim çöçmeştedir. Panfarsiz şi ideolojisi artık çöçmüştür. İran, yenileşmenin, yenileşme arayışları içindedir. Hal hazırda bu etirazlar, sosyal etirazlardır ama önümüzdeki günlerde siyasi bir mücadeleye de evrilebilme kapasitesini taşıyır. Ve saatler ve günler kestişse artık bir siyasi mücadeleye dönmeştedir. Biz konfransımızda Güney Azerbaycan'ın ve İran'ın kaderinde Türkçüler hangi rol oynayacak? Bu büyüç coğrafyada bizim geleceğimiz ne yapmalıyız? Milletimiz nasıl bu olaya hazır mı? Milletimiz ne yapacaktır? Bunu konuşacak. Güney Azerbaycan'ın çok önemli şeysileri devlet ettik, Çeyrek Han'ını devlet ettik, Ahmet Obal'ını maşallah rezmini inşallah koşularak, Güney Azerbaycan hakkında da kendi fikirlerini bildirecekler. Ve elbette siz vuruladınız ki ben bütün Azerbaycan her ekihatı kurumuştum. Bizim teşkilatımız Güney Azerbaycan'ın istiklalını telebeden bir teşkilattır. Şu anda da biz mücadelemizi devam ettiririz ve önümüzdeki yıllarda bu coğrafya tamamıyla değişecek. Dünya tamamıyla değişir. Rusya'da ki Türklüğün sorunu, İrandaki Türklüğün sorunu, Doğu Türkistan'da Türklüğün sorunu, Çin içindeki ııı esir olan Türklüğün sorunu cündeme gelme işlerdir. Türk dünyası bu sorunları halletmeye hazır mı ve hazır olmak zorunda o yüzden de ister sizin Cüfet Bey ııı kanala on üç ekranında sizin başkanlığınızda ki bu programımızda ister konferansımızda bu mevzuları tartışacak. Amacımız Türk dünyasının bu sorunları çendim ben fethileri ve stratejileri doğrultusunda çözmesidir. Ona göre de ııı ben ııı herkese bir konferansımıza davet edileyim. Inşallah burada Türk dünyasının ııı sorunlarını ııı sorunlarına ortak çözüm yollarını müzakir edeceğiz. Çok teşekkür ederim Yasemin Hanım. Herhalde ne baş vereceğine ııı orada hansı müzakireler olacak bulunan bağlı ııı ve leşimizin davamında fikirlerimizi eşileciyiz. Bu gün yine değilim. Konferans niye keçirdiler, niyemez Güney Azerbaycan ve Doğu Türkistan adında var. Doğu Türkistan savaşına bir de Baku'dan sesimizi uzatmak istiydik. Zaman zamandır Doğu Türkistan'da soydaşlarımız ııı Halkmı barçelerine parırlar. Bahçe Türk dünyasının merkezidir. Asrımızın evvellerinde de cumhuriyet döneminde ve ııı Türkçü'ye de ki kurduluş savaşlarına keder ve Azerbaycan'da cumhuriyet dönemine keder ııı ister Rusya Türkçüler içerisinde ki istiklal hareketlerinde ve Türkçülüğünle mücadele de ister Türkistan'da ister ııı Osmanlı Turgut Abiyasının da İsten İran'da ııı Türk lüç bilincinin oluşmasında ve Türk istiklalı Türk ııı ııı ııı milletlerimin azatlı uğruna mücadele de Bahçe Azerbaycan önsaklarda yer almıştır. Türk dünyasına yön vermiştir. Yine de Azerbaycan olarak Türk dünyasının manevi merkezi olarak o staklımızı korumaktayık. Yine de Türk dünyasının sorunlarını Bahçü'den ııı konuşmakta haykırmakta ve Bahçı özellikle de İçinci Karabal Savaşı'ndan sonra Türk dünyasında yükselen Türkçülüş bilinci Azerbaycan'dan tüm Türk dünyasına yayılır. Bizim konferansımız da ııı bu bağlantıda ııı düşünür emki Bahçı Merkezli bir Türkçülüş bilincinin inşasında çok ciddi Türk dünyasına katkılar sunacaktır. Teşekkürler. Teşekkürler ben ııı Demeli Enver Bey'i sesine işitmezden önce sitrem Ömer Bey'i işi değil. Çünkü yaygın ki Enver Bey'in diyeceği daha çok olacak. Enver Bey ilk defa de Azerbaycan televizyonuna, Azerbaycan Efir mekanına çıkır. Lütfen ııı ezilejler bunu çok ııı beğenin, çok ııı paylaşın ki ııı bakın biz hem de azat medyaya yok hem de Türk kardeşlerimiz var. Dünyanın istenilen noktasında olan Türk kardeşlerimize ve özellikle Doğu Türkistan'a bizden uzak kalan ele bir destek verir bundan bağlı. Bize çoğu salamlar diyenler var. Türk dünyasına salamlar diyenler var ama burada bir dostumuz belediye bir azade resulzade, belediye bir fikir seslendirip çok siyerdim ki Ömer Hoca'mızdan bu fikre. Ömer Hoca'mız hem de Doğu Türkistan Vahfı'nın başkanlığı. Ele değil mi Ömer Bey? Eee gene sekreterini yaptık. İsa-i Suat'daki ve başkanlığı yaptık. Şimdi sadece HTV'yimiz var. Çok teşekkür ederim. Her aldım bu sahâha sizin için doğma sahâdi. Yani bütün hayatınız Türk üniasıyla, özellikle Doğu Türkistan meselesiyle gelişip azadere suzade soruştur ki Turan gururluğu diyenler Doğu Türkistanı eee Vecin'i almıyor. Yani bizde de Azerbaycan'da da Türkiye'de de Turan diye diyen çoklu diyenler doğurduk. Ama bugün Doğu Türkistan'da olan kardeş ve bazılarımızın durumuna biz sessiz kalırıksa bizim Turan düşüncemiz semimi değil. Biz Turan düşüncemizde eee yeterli değildik. Ben istiyordum ki Turan düşüncesinde Doğu Türkistan'ın yerinedir, Münye Azerbaycan'ın yerindedir. İlk önce bu sual sizden eşit ey. Sonra Doğu Türkistan hakkında Doğu Türkistan'ın muhacir eee sürgünde olan hükümetinin başkanı gibi Enver Bey işleceği. Buyurun Ömer Hoca'm. Fuhat Bey teşekkür ediyorum. Iıı konuklarımıza da hayırlı akşamlar, izleyicilerimize de saygılar, selamlar, hürmetler ııı İstanbul'dan. Iıı siz tarih yazıyorsunuz öyle söyleyeyim. Iıı bu programla beraber aynı zamanda Yasemin Hanım Salı günüki ııı Doğu Türkistan'dan Güney Azerbaycan'a ııı Güney Azerbaycan'a böyle bir program yapıyor. Kendinizin de ifadesiyle bu ııı Azerbaycan'da ilk. Onun için inanıyorum ki tarih bunu yazacak. Iıı bu anlamda hem sorumluluk hem mesuliyet ııı hat safhada. Güzel bir program olacağını düşünüyorum. Başlamak bitirmenin yarısıdır derler bizde. Iıı onun için başlangıçlar önemlidir. Iıı takdirlerimi teşekkürlerimi sunuyorum bu vesileyle bir kez daha. Inşallah bizde yarın akşam bakıya uçacağız. Iıı ve Salı günü sizlerle beraber olacağız orada. Rahmetli Elçi Bey Türkiye'de çok dolaşan bir konuşmasında videosunda ııı bana diyorlar ki diyor işte Güney Azerbaycan'daki Türklerden bahsetme. Işte sen çok sert konuşuyorsun. Çinli aramızın bozulmaması için Doğu Türkistan'daki Türklerden bahsetme. Doğu Türkistan'da yaşanan vahşetten bahsetme. Iıı diyor ki nasıl bahsetmeyin? Onlar benim kardeşim. İnsan kardeşine bir şey yapılırken sessiz durabilir mi? Nici olacak halimiz diyor devamında. Yani ben bu makamı işgal edebilmek, bu makamda bulunabilmek adına kardeşimin ırzına geçilirken sessiz mi durayım? O zaman sessiz durup burayı koruyacaksan bu makamı o makamı bana kazandıracağı ne vardır? Diyor. Dünyada herhalde en yüksek makam bir ülkenin cumhurbaşkanı olmaktır siyasi olarak diyelim. Elçi Bey kardeşleri için o makamı elinin tersiyle itiyor. Ben hakkın, hakkaniyetin, kardeşimin yanında olmayacaksan böyle bir makam benim neyime gerek diyor. Iıı o noktadan hareket ederek biz bugün Doğu Türkistan diyoruz da ııı Ulu Türkistan diye ifade edilir tarihte. Onun bir zamanlar Rusya'nın çarlık ve sovyetler dahil Rusya'nın işgalinde olan yerlerine Batı Türkistan diyorduk. Çin işgalinde olana Doğu Türkistan diyorduk. İran'ın işgalinde olana İran Türkistan'ı diyorduk. Bir de bugün Afganistan'da olan kısmı da Güney Türkistan'da ifade ediyorduk. Bunların hepsi Ulu Türkistan'ın birer parçası. Türk tarihine baktığınızda Türklerin ilk ortaya çıkıp yayıldıkları devletler kurdukları, bölgelerden birisi de o Türkistan. Siz Hunlardan bahsedecekseniz siz Göktürklerden bahsedecekseniz Uygur Kaanlığı'ndan bahsedecekseniz Karahanlılardan bahsedecekseniz Akabinde Moğol İmparatorluğundan bahsedecekseniz bu coğrafyayı anmadan tarihi yazamazsınız. Sayı diye milli devletinden bahsedecekseniz hocalar devrinden, Yakupanbe devletten bin dokuz yüz otuz yüz ve kırk dörtte kurulan cümhuriyet derden bahsedecekseniz yani Türk tarihinin ayrılmaz birer parçasını oluşturan bu coğrafyayı yok sayarak siz Türk tarihi yazamazsınız. E hal böyle olunca Doğu Türk İstan bizim için ne anlamı ifade ediyor? E onun da anlamının manasını iyi görmüş olursunuz. Tarih ben hep şöyle derim bir tarihçi olarak tarihi aslında bir paranın mücadelesi olmuş, savaşı olmuş bu coğrafyanın tamamı da tarihi ipek yolunun başladığı ve geçtiği güzergahlardan oluştu. Işin garip tarafı ve acı tarafı şudur bana göre. Iş ne zamanki ekonomik gücümüzü o tarihi ipek yolunun kıymetini, ehemmiyetini ve değerini anlamadan onu kaybettiğimiz gün sömürülmeye, işgal edilmeye, ırzımıza tecavüz edilmeye başlanmış. Bugün acı olan şu ki dünyanın en büyük pahada değer doğal gazından, petrolüne, değerli madenlerine, tarım arazilerine bu coğrafyada. Yani sadece Doğu Türkistan bağlamında düşünmüyorum. Bugün belki birçok noktada Çin'in enerji ihtiyacının yüzde kırk yüzde ellisini neredeyse karşılayan bir coğrafyadan bahsediyorum. Ama halkın maalesef açlık çekiyor. Entegrasyonu düşünüyorsak bu tarihi ipek yolunun yeniden ihyası noktasında ama Türk milletinin menfaatini olmak üzere. Bunu yeniden ortaya koyup bunun üzerinde kafa yormamız gerekiyor. Birilerinin övündüğü işte pekinden kalkan bir trenin Londra'ya aralıksız gidecek olmuş olduğu sistemin bu dünyaya bize Türk milletine ve Türk devletlerine faydasının olmadığını hepimizin kulağına küp etmesi gerekiyor. Sadece transit olarak üzerimizden geçen belki cüzibir ücret aldığımız bu coğrafyada bu sistem üzerinden kazananın sadece Çin olduğunu hiçbir anlamda rekabet edemeyeceğimiz bir devletle devletin arka bahçesi haline dönüşeceğimizi herkesin görmesi gerekiyor. Aslında önümüzdeki süreç evet dünyanın birçok noktasında sıkıntılı bir gidişat var. Evet yeni bir dünya düzeni kurulacak Yasemin hanım da söyledi. Ben onu önümüzdeki on on iki on üç yıllık belki on beş yıllık süreçte tamamlanacağını düşünüyorum. Ama bu sürecin sonunda bence iki çeşit devlet ve insan kalacak dünya üzerinde. Bir sömürenler iki sömürenler. Sömürenler evet teknolojik olarak kendileri güçlü olabilirler. Ama o sömürenlere sömürenlerin yanında olmamak ve sömürünmemek adına elde var olan kıymetleri iyi bilmek gerekiyor. O zaman her zamankinden daha fazla Türk dünyasının hem entegrasyonu hem de Türk dünyasını yöneten devlet liderlerinin çok daha duyarlı belki ivedilik de hareket ederek hızlıca hareket ederek o açık noktaları kapatması gerekiyor. Birlikten kuvvet doğar anlayışını her zamankinden daha fazla yerine getirmemiz gerekiyor. Evet bu Türk dünyasının kalbine iki tane hançer saplanmış. Birisi Azerbaycan'la Türkiye'nin arasında bulunan güneyinde İran'ın kuzeyinde Ermenistan'ın olduğu bölge. Diğeri de maalesef Doğu Türkistan. Evet karşımızdakilerin kim olduğunu ne istediklerini, yöntemlerin neler olduğunu herhalde bizim Amerika yeniden keşfetmemize gerek yok. Yazılanlar, çizilenler, anlatılanlardan her şey ortada. Bizim bu saatten sonra tekrar bir Amerika'yı keşfet çıkmamıza da gerek yok. Çin'in bize nasıl baktığını, İran'ın nasıl baktığını, Rus'un nasıl baktığını, Batı'nın nasıl baktığını, bizim çok net bir şekilde duygusal da olmadan, objektif bir şekilde ortaya koymamız, bunu değerlendirmemiz ve alternatifimizin olmadığı ümitsizliğe kapılmadan alternatiflerimizin olduğunu da bilerek bunu da masaya koyarak gereğini yerine getirmemiz gerek yok. Bu kadar nettir. Ama birlik beraberlik işte programın başında Rıfat Bey siz söylediniz. Acımız, acımız, acınız, acımız, sevinciniz, sevincimiz. Bunu Türk dünyasının bütününe şamil hale getirmeliyiz. Evet bin dokuz yüz doksan bir de sovyetler birliği dağıldı. O günden bugüne güzel şeyleri yapıldı. Ama eksik kalan yerleri de bu neslin tamamlaması gerekiyor. Iş aslında bu kadar ucuzdur. Yani siz sağlam bir vücudun bir urzunun kopmuş olması onu tam hale getirmeyeceği gibi bugün Türk dünyasından bahsediyorsak bahsediyorsak bahsedeceksek de o Türkistan'ı buraya saymadan, de o Türkistan'ı bunun dışına tutarak bir Türk dünyasından bahsetmeniz mümkün değildir. Bunu net bir şekilde ortaya koymamız gerekiyor. Şu işte Çin'le olan ekonomik ilişkiler dolayısıyla işte Doğu Türkistan meselesinin veya Doğu Türkistan'a yaşanan soykırımın konuşulmamasını abes olarak değerlendiriyorum. Enver Bey dinleyelim. Ondan sonra da en azından şu ekonomik anlamda nasıl bir çıkmaz içerisinde olduğumuzu nasıl tek taraflı bu sadece Türkiye açısından değil, Azerbaycan için de öyle, Kırgızistan için de öyle, Özbekistan, Türkmenistan, Kazakistan için de öyle. Yani bir satıp on almak zorunda kaldığımız bir ekonomik sistemde bizim Çin'e ihtiyacımız yok. Bunu görmemiz gerekiyor. Asıl ihtiyacı olan Çin'dir. Bunun da farkında olacağız. Bu yani değerlerimizin farkında olduğumuzda masaya oturan siyasilerimizin bürokratlarımızın eli daha kuvvetli olacaktır. Ve gerekirse haddini Çin'li bürokratlara bildirecektir. Yani çok özetle bir şey ifade edeyim, aklımın almadığı, hafsalamın almadığı mesela otuzuncu bağımsızlık yıl döneminde doksu iki bin yirmi bir yılında Türk dünyasının Çin'le olan ilişkilerine dair bir makale yazmıştım. Çok enteresan bir bildi söyleyeyim. Bakın Çin, Çin'in Azerbaycan'la yaptığı anlaşmalara da bakın. Aynı sonucu görürsünüz. Kazakistan'la yaptığı anlaşmalara da bakın aynısını görürsünüz. Türkiye'yle yaptığına da baktığınızda aynı şey görürsünüz. Mesela diyelim ki Çin devleti bir yerde bir projeyi destekliyor, madde olarak destekliyor. Bu projeyi zaten desteklerken para kazanıyor. Ama çok enteresandır. Sizin bir projenizi mesela diyelim Hazar kenarındaki bir limanın genişletilmesi ihalesini alıyor. Çin bu anlaşmayı siz de yaparken iki tane madde koyuyor oraya. Diyor ki bir istihbarat bilgi paylaşımı yapacaksın. Iki tek Çin mümessili temsilcisi olarak Çin'i tanıyacaksın. Yani Tayvan'la ilişkin olmayacak. Bu bir de Doğu Türkistan gibi ayrılıkçı hareketleri desteklemeyeceksin. Ya her siyasi liderimiz zaten Çin'in toprak bütünlüğüne dair ifade de bulunuyor. Işgal etmene rağmen uluslararası okuk Çin'e demek adına. Ama bir ülkede almış olduğun bir haleyi para kazanacak olduğun kendi insanına istiktam sağlayacağın dahası imalatını satı satacağın bir projeyi böyle bir anlaşmayı imzalarken hangi haklı hangi mantıkla siz devletlerin önüne bilgi paylaşımı terörle mücadele Doğu Türkistan'daki ayrılıkçı hareketleri desteklememe ve tek Çin diye Çin Komünist Partisi'ni tanıma maddesi koyarsınız. O zaman bunu sorgulamayacak mıyız? Çin istediği gibi hareket edecek, istediği gibi kazanacak ama biz ilişkilerimiz iyi olsun diye sesimizi çıkarmayacağız. Böyle bir dünya yok. Evet uluslararası ilişkilerde karşılıklı mütekabiliyet esassa o zaman Çin İstanbul'da konsolosluk açabiliyorsa biz de Türkiye olarak gidip Urumçı'da konsolosluk açabilmeliyiz. Çin Azerbaycan'da büyük elçilik açabiliyorsa Azerbaycan'da evet orada açıyor ama başka bir şehrinde konsolosluk açabiliyorsa ırktaşı ve dindaşı olan Doğu Türkistan'da Azerbaycan'ın da bir konsolosluk açabilme hakkı olmalı. Farklı bir şey istemiyoruz. Biz özel bir şeyde yapılsın demiyoruz. Ama devletler arası ilişkilerde karşılıklı mütekabiliyet esas bunu gözden kaçırmayalım diyoruz. Yani amyana tabirle bizde çok söylenen bir sözdür bu. Yani Çin keser gibi hep kendine yontar. Ama uluslararası ilişkilerde devletlararası ilişkilerde hızar gibi olmak gerekir. Yani bir Çin kazanıyorsa bir de karşısındaki devlet kazanmalı. Biz onu geçtik. Yani on Çin kazanıp bir biz kazandığımızda bile ya aman ilişkilerimize halel gelmesin, ilişkilerimiz bozulmasın, eee onun için şu ifadelerimize dikkat edelim diye birçok yerde birçok şekilde bizlere de ulaşıyorlar. Yani bunun artık duygu sallığın bir tarafa bırakılması gerektiğini ve el politikten hareketle devletlerin ve milletlerin menfaatleri vardır. Onları da göz ardı etmeden bu ilişkiler geliştirilecekse geliştirilir. Ama Türk dünyasının net olarak bilmesi gereken husus Türk dünyasının Çin'e değil, Çin'in Türk dünyasına ihtiyacı var. Ben şimdilik sözüm burada keseyim. Vakit kalırsa soracağınız başka soru olsun. Teşekkürler Ömer Bey. Çok teşekkürler izleyicilerden karşılayacağım ki eee paylaşım beğenim bu eee bu program bu program eee başka programlardan farklıdır. Bu sohbet başkalarından farklıdır. Burada daha çok menevi değerler hakimdi. Adeten siyasetin bir prak prak politikanın bir pragmatik tarafı olur. Bir menevi değer ideallar tarafı olur. Bir siyasetin menevi değerler tarafını her zaman destekledik. Bizde Mehmet Amir Suzadeleri, Elçi Beyleri ııı kardeş Türkiye'de Mustafa Kemal Paşa'ları ve aynı zamanda Doğu Türkistan'da Yusuf Alt Tekinler'i hiç unutmadık. Bugün onların eee varisi danışır. Bugün Emver Yusuf Turan'ı bizim efirimizdedir. Emver Bey Eşidek, Emver Bey hal hazırda Amerika Bileşim Üstatlarında yaşayır. Değerli dostlar. Ve Amerika Bileşim Üstatlarında Doğu Türkistan Muazir Hükümetinin başındadır. O Doğu Türkistan ki erazısı eee Azerbaycanın arasından yirmi defa çok. Kardeş Türkiye'nin arasından iki defa O Doğu Türkistan ki min dokuz kur dokuzun cilden bugüne kadar o Doğu Türkistan Çin işgahı altındadır. İki defa otuzun cildilerde ve kırkın cildilerde azarlığını resmubik olmasını eyalan etmiş. Ama bugün sürgünde öz dava sınaflar. O davanın başında da Emver Yusuf Turan'da yani buyurun Emver Bey size eşideyiz. Bizim izleyiciler size eşidirler. Teşekkür ederim. Öncelikle sevgili Söğüt arkadaşlarım ve Yasemin hanım başta olmak üzere bütün dava arkadaşlarımı en derin sevgi ve muhabbetle salamlamakla beraber hepinizi Doğu Türkistan sürgün hükümeti adına cümleden Çin işgahı altında olan kırık milyon Doğu Türkistan halk adına sevgi ve muhabbetle selamlıyorum. Ve sözümü bundan yani yetmiş yetmiş sene önce Emver yani bin bin dokuz yüz otuz üçüncü yılı Kaşgar'da korulan Doğu Türkistan İslam Cumhuriyeti devrinde Muhammed Muhammed Ali Tevfik tarifinden yazılan ve uzamanlarda ve şimdiye kadar yani Doğu Türkistan halkının ıstıklal marşı olarak okunmakta olan kurtuluş yolunda Söğüt'e aktı bizim kanımız namli Doğu Türkistan halkının ıstıklal marşı ile başlamak istiyorum. biz yüz gücünle kan bilen pakizladık yurtumuz biz yüz gücünle kan bilen pakizladık ürlügen yalkum din haklan debel kinam ürlügen debel kiz atıla cingiz dümür dünyan eti yeni de kan biliz biz uniz kan biri yollemiz biz uniz çıktıcaktık an düşmendin bol diel aman çıktıcaktık an düşmendin bol diel aman yaşı sun hiç ölmesin parlansın istik bal is yaşı sun yüz ben yaşı sun parlansın istik bal is yarın himmetimiz sen için yarın himmetimiz sen için dünyayı sorgan idik himmet bele ecdad biz dünyayı sorgan idik himmet bele ecdad biz teşekkürler hepiniz için teşekkürler buyurun devam edin demek doğuk turkistan bütün dünya turklarının ana vatanı oğlan şimdi kadım dini itibaren orta asya'nın tam ortası oğlan turk dünyasının yarısı kan yarısı doğuk turkistan bildiğiniz gibi 1949'dan beri komünist için işgalatındadır bu günlerde yani arkadaşlarımız bahsettiği gibi doğuk turkistan'ın durumu yani bilmeyecek dercede en harap bir hal düşmekte olmaktadır yani ben burada doğuk turkistan'ın durumunun ne kadar kötü olduğunu bir cümleyi sözle bahsetmek istersem isteme gerekirse doğuk turkistan halkı bir günlerde ölmeden cehenneme görmektedir yani yani doğuk turkistan halkı işgaliyetçi zalim çiller tarafından ölüme mahkumu edilmiştir ama bunu rağmen dünya özellikle bizim yani Türk soydaşlarımızdan oluşan Türkiye Cumhuriyeti başta olmak üzere Türk dünyası ve İslam dünyası yani sessiz kalmaktadır en özücü olay budur bizde bir eee hikaye vardır yani rahmetli babam arkadaşlarıyla her zaman söylerdi bir gün bir gün bir uduncu udunu kesmek için gider udun kesmek için ve udun keserken udun aklımaya başlar bunu bunu görgen uduncu hemen udunu kesmeye durdurur ve udundun sorur eee udun neden ağlıyorsun diye demiş ki yani eee uduncu senin bilmiyormusun yani benim canımın ne kadar acıdığını bilmiyormusun onun için acıyor acaba söyle anlayalım yani neden ağlıyorsun yani eskiden ağlımıyordun yani bugün çok aklımaya başladın diye ısrar eder uduncu udun der ki yani ben senin beni kestiğim için sen uduncusun udunu ihtiyacım var kesersin bunu aklımıyorum beni ağlatan beni ağlatan senin elindeki o baltanın baltanın sabbe sabbe benim cinsimdımdımdır o benim cinsimdın olan yani o udundur yani o benim cinsimdın olan udunun benim cinsimdın olmayan o baltı demere destek olarak beni kesmesinden ağlıyorum demiş anladınız değil mi yani biz Doğu Türkistan halkı Türk dünyasından kendi soydaşlarımız olan Türk dünyasından ve din dini soydaşlarımız olan kardeşlerimiz olan ıslan dünyasından bekledi beklediklerimiz hakikaten çok ama bu kadar beklediklerimiz yoramaya şimdilik gelin Doğu Türkistan halkının başını gelin bu musibircilik bu ağır dert alem yani bu yani soy kırmana uğramasın rağmen kendi kardeşlerimizin tekrar ediyorum yani Türkiye başta olmak üzere bütün Türk kardeşlerimizin sessiz kalması hemen hemen sessiz kalması ve ıslan dünyasının sessiz kalması bizi çok üzmüktedir onun için yani bütün kardeşlerimi Türk kardeşlerimi ve bütün musliman kardeşlerimi onu seslenmek istiyorum ki çağırmak istiyorum ki yani eğer hakikaten yani kendilerinin kardeşleri sayarsa yani bir Türk olarak bizim soydestirimiz olarak yani bizlere sahip çıkması lazım bizlere sahip çıkmak için elinden elinden gelen imkaniyetlerin hepsini kullanması lazım elinden gelmeyen çok şeyler var yani belki bir şeyler yapmaya çalışabilir Türk kardeşlerimiz ve yani dünyadaki musliman kardeşlerimiz elinden gelmeyebilir yani imkanlı, imkanetli yetmeyebilir unerame biz birşey demeden her zaman yani teşekkürlerimizi bildiriyoruz ama elinden gelen bu kadar çok şeyler var ki yani hiçbir işe yapmadan böyle seyret durmak sadece Türk kardeşlerimiz ya musliman kardeşlerimiz ya değil hiçbir insana da yakışmaz yakışmaz ben bugünkü bu konuşmamda yani bunu uygulamak istiyorum yani biz hakikaten bir ezilen hürriyet ve bağımsızlık ateşine olan böyle Türk kardeşiniz kardeşiniz olarak Türk kardeşlerimizden ve dünyadaki musliman kardeşlerimizden beklediklerimiz hiçbir şeye uğraşamadık şimdiye kadar durum çok kötü yani bütün Doğu Türkistan halkı kendini kaybetmek üzere ölüm bir Doğu Türkistan'da bunu tek tek konuşacağız inşallah sözümü uzatmak istemiyorum teşekkür ederim biz teşekkür ediyoruz çok tersler olsun ki ve büyük üzüntü için de demeliyim ki enver beyin dedikleri yer şeydi çok zaman menevi değerler milli haklar olduğunda mücadele de soydaşların yanında olmayan ötesine geçen siyasi maraklar olur sade maraklar olur bugün de onu görürükmen bu verilişte siyasi mevlamı ortaya koymuyorum çünkü bu veriliş bu program asla sen Türk dünyasının birliği içindir birlik mesajları verir ki Doğu Türkistan'ın yanında olmak bir vefa borcumuzdur bir kardeşlik borcumuzdur dün emmen izledim Türkiye'de kafka stratejisi araştırma merkezinin başkanı çok sayın Hasan Uktay Bey çok böyle bir ifade işletti ki Doğu Perincekler incimesinler çim parçalanacak ve orada Doğu Türkistan zomriyeti de çok üzüntü için de demeliyim ki kardeş Türkiye'de de Doğu Perincekler az olmadı ortaya sığdılar ve Doğu Türkistan hakkına girdiler ama biz biliriz ki Türkiye'de ekşeriyet insanlar Doğu Türkistan'ın yanındadır Azerbaycan'da ekşeriyet insanlar Doğu Türkistan'ın yanındadır bakmayarak ki Türkiye'de de sorunlar var Azerbaycan'da biliriz savaş içinde de herhalde savaş içinde de Azerbaycan'ın bir sesli yeni aruslar işhalla saklıyır bununla beraber bu o demel değil ki Doğu Türkistan'ın yanında olmamalıyız Yasem Akham'la devam edin Yasem Akham'ın bildirim her zaman diyeceği sözü var çok teşekkür ederim Rüfet Bey Çin'in nece işlediği hakkında bir menzere yaratmak istiyorum biz nezerede tuttuğumuz konferansımıza Doğu Türkistan bayrağı konferansı alanı asmak istedik her terapi aradık o bayrağı bulamadık sonra arkadaşlar böyle dediler ki Çin burada bütün bayrak ticilen yerlere birçok yerlere gizli nezaret edir ve Doğu Türkistan bayrağının ticilmesini ve toplum arasında yayılmasının karşısına almış bir alâve de ben ödeyim Yasem Akham'ın bir alâve dedik ekser bayrakları Çin'de ticip getirirler ekser bayrakları Çin ona da icaze vermiyor yani biz Azerbaycan'da Doğu Türkistan'ın bayrağını ticilmedik ve Çin Azerbaycan için de bayrağın ticilmesini yayılmasını yasaklamışsa celezeşte Doğu Türkistan'ın sorunlarını biz kaldırmak isterken mühtemelen medyaya da bu yasakları koyacaktır Ömer Kulocan çok güzel anlattı birçok iktisadi o şirketlerle ihaleler bağlayarca mügavleler bağlayarca şirketler karşısında koyduğu telebi ve hükümetler karşısında da koyuyor, insan hakları kurumları karşısında da koyuyor kültür sayesinde de koyuyor siyasi sayede de koyuyor yani Çin tüm Türk dünyasında Turan coğrafyasında Doğu Türkistan konusunun söylemesinin cündeme taşınmasının alabilecek her şeyi yapar ama biz mutlak şekilde Çin'in kurduğu bu Turan dünyasında Çin'in kurduğu bu Çin sevdiğini dağıtacak ve dağıtmak mecburiyetinde hiç biz Doğu Türkistan'ın da İran'ın da Rusya'nın içindeki Türkçülerinde Irak'taçı Türkçülerinde Çerçüş Türkçülerinin Afgan sandaki Türkçülerinde hak ve hükuklarını müdafiye etmeye borçluyup bundan sonra da müdafiye edecek ve Türk dünyası Türk devletleri teşkilatlanmalıdı bu yönünde Türk dünyasında fareç gösteren medya kurumları bütün bu geniş coğrafyada Türk sorunlarını cündeme taşınmalıdı ve Türk sorunlarını içtimayileştirmeldi yumrukçimi öyle çenetlenmeliydi öyle birleşmeliydi hiç bir yerde bir Türk'ün kanın lahmasına hakkının haptalanmasına burnunun kanamasına esla ve esla izin vermeyecek bir millet haluna gelmeliydi ve Doğu Türkistan'ımıza İran'daki 40 milyon Türkümüze sahip çıkmalıyım sahip çıkmak ne demektir sahip çıkmak sözde sahip çıkmalıyım demektir sahip çıkmak sahede çalışmaktır medyada çalışmaktır Doğu Türkistan sorunlarını dünya cündemine taşımak demektir sahip çıkmak insan haklar kurumlarında çalışmak Çin kamplarına hepsi edilmiş milyonlarla Doğu Türkistanlının hayatını sorunlarını cündeme taşımak insan hakları teşkilatlarında onların haklarını korumak ve onların siyasi teşkilatlanmasına yardım etmek onların maddi durumlarının düzenlenmesine yardım etmek ve dünyada Doğu Türkistan'dan dünyaya sepelemiş siyasi sığınacak almış Doğu Türkistanların siyasi mücuhadelesine güç katmak onların gücünü güç katmak amacımız nedir Doğu Türkistan Çin Zülümünden kurtarılırsın bakınız Çin tibeti dünyada tibetilerin bir lideri var Dalaylama tibetilerin mücuhadelesi Çin'e karşı mücuhadelesi Doğu Türkistanların mücuhadelesinden dünya kamu oyunda daha çok yayılır ve daha çok desteklenir Çin mancuryağını işgal etmiştir mancurlarında mücuhadelesi hakkında dünyada bilciler var Çin tibeti işgal etmiştir tibetilerinde mücuhadelesi hakkında belceseller seçilmiş ve ne kadar bilciler var Çin Doğu Türkistanı işgal etmiştir fakat Doğu Türkistan Müslüman olduğu için Türk olduğu için özellikle batı toplumunda ve dünya kamu oyunda o kadar desteklenir çünkü Doğu Türkistan'ın sorunu İslam dünyasını ve Türk dünyasını sorunu bilirler kendi sorunlarını bilmirler ama bunu da vurguluyum bu yüzden sorunu Avrupa'da Amerika'da daha çok son yıllarda gündeme gelmiştir neyce Türk dünyasında Türk coğrafyasında elbette bunun sebeplerini de biz biliriz Türk dünyasının Çin ile karşı durma seviyesine çatacak bir cücde olmaması Türk dünyası arasında integrasyon sürecinin olmaması tehlike sizliği, ortak strateji ortak ordu kuruculuğunun olmaması için sorunlar Doğu Türkistan meselesinin gündeme taşınmasını önlüyen meselelerdir ama son birkaç yılda Türk dünyası da önemli bir mesafe kat etti Türk devletler teşkilatı kurulduğu içimin kırkıncı illere kadar Türk dünyasının integrasyon sürecinin fızlandırılması yönümünde kansep iktisadi, siyasi, egetim tehlike sizliği ordu kuruculuğu yönünde ortak platforma, ortak strateji kanseptin hazırlanması çalışmaları sürdürülüyor şu anda şu anda Türk dünyası özü Türk devletler teşkilatı vasitesi ile bir integrasyon sürecine girmiş bu integrasyon süreci tamamlanmamıştır Merkel hocam çok güzel vurguladı içimin kırkıncı illere kadar içimin otuzuncu illere kadar Türk dünyası bu süreci tamamlayacaktır integrasyon süreci tamamlanacaktır ama bunun yanında Türk dünyası, Türk devletler teşkilatı integrasyon sürecini çeçirdiği bir dönemde de Doğu Türkistan'ı mütlak şekilde gündeme almalı ecel içimin kırkı kadar Türk dünyası, integrasyon sürecini tamamlayacaksa Doğu Türkistan da istiklan sürecini tamamlayacaktır ve Türk devletler teşkilatını en aparıcı bir gücü, menevi gücü siyasi gücü demografik gücü, iktisadi gücü olacaktır o yüzden de 15-10 yılda Doğu Türkistan'ın istiklalına konuşması için sadece Doğu Türkistan'da 40 milyon Türk arkadaşımız bilce haganın gültecinin torunları olan gücü Türkçülerimiz çalışmalı değil her bir Türk çalışmalı şu anda dünyada 350 milyon Türk var şu anda bu 350 milyon Türk'ün her birinin Doğu Türkistan davası var ve bir Çerçuç davası var ve bir Helep Şam davası var ve bir Tebris Tehra Erdebin davası var Meşhed davası var, Kul davası var yani İrandaki Türklüğün davası Doğu Türkistan Türklüğün davası 350 milyonluk her bir Türk'ün davası olmalı milli enerjimizi Türk milleti olarak içi istikamete yönlendirmeliyiz devlet olan Türk devletlerinin integrasyon sürecini tamamlamalıyız devleti olmayan Türklerin devlet guruculuğu ve istiklalını elde etmesi sürecini tamamlamalıyız şimdi bizim karşımızda içi büyük yol var her bir Türk bu yolda bu anas uğruna kendisini hazırlamalı ve bu amat uğruna çalışmalıyız el birliği ile çalışmalıyız İsmail Kaspral'ın güzel sözü var dilde fikirde, işte birliç ve 350 milyon Türk arasında mehneviyat birliğinin kurulması sadece iktisadi birliğin değil mehneviyat birliğinin kurulması ve son yüzyılda Türk çoğu rakyasının ve Türk milletin bir yumruk çimi birleşmesi bir millet olması önemli olan budur biz 350 milyon Türk bir millet hiç ama çoklu devletlerimiz vardır nasıl ki? bu gün Erebler kendilerini bir millet, 22 devleti ola bir millet hesap eder biz de çoklu devletleri ola bir milletiz bizi bir millet çimi hissetmek için tüm süreçlerini tamamlamamız lazım davamıza sahip çıkmamız lazım Doğu Türkistan davasının sahip çıkmak ve önündece etmek lazım Doğu Türkistan davası sadece Doğu Türkistanlıların uygur kardeşlerimizin davası değil bütün Türk dünyasının davasıdır her bir Türk'ün davasıdır şimdi Ember, Yusuf, Turani konuşurken siz dikkat ettiniz mi onun konuşmasıyla yani onun şivesiyle bizim şiveniz arasında hiçbir farkı yok hatta asıl Türkçe Ember, Yusuf, Turani konuşur hatta bizim dilimize bizim dilimiz biraz arablaştı, biraz farslaştı, biraz ruslaştı biraz Türkçede de bilimsel dil, Fransızlaştı incilisleşti ama bakınız Ember, Yusuf, Turani Washington'da yaşamasına bakmıyarak hiç şivesinde katkılı sözler yok aynen özbe öz Azerbaycan şivesinde konuşur ve biz onu çok rahatlıkla anlayırım budur Türk dünyası son yüzyılda Türk coğrafyası, siyasi acıdan parçalansa kültürel acıdan parçalanmamıştır meneliyatta parçalanmamıştır aynı millet hiç ve bu aynı millet ortak dil, ortak elif va, ortak tarih ortak ordu ortak strateji, ortak tehlikesizlik ortak gömrüc ve ekonomi esas alarak bucuncu Avropa Birliği modelinde bir Turan Birliği kurmağa başaracaktır amacımız budur, amacımız Turan'dır amacımız kızıl almadır amacımız son yüzyılda tarihten çıkartılmış Türk'ün yeniden tarihe gaydarak kendi coğrafyasında kendi gücünü berpa etmesidir bizim davamız budur konferansımızı da bu büyük davamıza bir vesile olarak bir katkı sağlayarak konferansımızda keçirmeye karar aldık son yüzyılda Doğu Türkistanlar hiç Azerbaycan'a konak olmadılar ilk cesdir Doğu Türkistan'ın çok saygılı bir dava adamı çok saygılı bir şeksi konağımız olur biz bundan çok mutluyuz vesile olduğumuz için de çok mutluyuz Doğu Türkistan uğruna mücadele eden bir akademisyen Ömer Kulocan'ı ağırlamamıza çok mutluyuz bütün Azerbaycan siyasi partileri bu konferansdan heberdardır her Azerbaycan'da, medyada da konferansımız hakkında malumatlar yayıldı partilerimiz de geleceştir aydınlarımız, Türkçoluk aydınlarımız da geleceştir Doğu Türkistan'ımızı baharımıza basacıl ve bu davaya çok önemli katkılar sağlayan Kulocan Azerbaycan aydınlar için de bir örneçtir neden? Azerbaycan akademisyeleri de Türkçülüç davasının ön sıralarında olacaklar ve Doğu Türkçistan davasına Türkçülüç davasına katkı sağlayacaklar nasılçı? Ali Bey Hüseyin Zade, Yusuf Akçura Sedri Maksudu Arsal Mehmet Aga Oglu aynı zamanda İsmail Gaspuralı Ziya Göçar başta Atatürk olmakla başta Emver Paşa'mız olmakla nasılçı hep beraber çalıştılar nasılçı Emver Paşa'mız Türkçülistan'da basması ericadının liderliğini yaptı Zeki Valedi Toghan'la birleşti Bu günde Rüfet Bey siz ben Emver Yusuf Turani Ömer Kulocan Azerbaycan Akademisyenleri 27 Centiyaburta Azerbaycan'da görüşerek Türk dünyasının Doğu Türkçülistan'ın Güney Azerbaycan'ın sorularını konuşarak ortak çözüm yolları bulacak ve ortak çözüm yolları arayışı içine girecek Bu başlangıç eli çok büyük bir adam attımdır inşallah Bu başlangıçsı bir yola devam ederek mutlak şekilde dağımızı uhurlu bir sonuçla sonuçla teşekkürler çok teşekkür ederim burada bir dostunuz yazı birleşin zamanı bitip ama 5 lege uzada yazır ki sen Türk olduğunu unutsan da düşmanların sen Türk olduğunu unutmaz böyle bir ifade işledi birçok yaşı hatırlıyrık bu ifade ise Mehrum Ebu Fezeliçi Bey'e aittik demiş de İran tebrizin bir yumruğuyla dağılacak Allah hazır da siz müşahidi ettiğiniz kadar Ebu Fezeliçi Bey'le Yusuf Alptekin görüşürler uzun ayrılırdan sonra Ebu Fez Bey'le Türkiye'de görüşürler herkisinin ruhu şahdolsun bugün olan ruhu da bu belli işledim cesaretten yilem ama sonda Ömer Ömer Bey neze görürsüz Türk dünyasının geleceğini Yasemin hanım şahretti bak bugün Güney Azerbaycan'da ayaklanmalar var doğutuşsan zaten savaşır bizden kenarda kalsa da elimiz ona yetmese de tek başına savaşır Türk dünyasının ayrı ayrı noktalarında savaşlar var tüklü mücadelesi var bak bir de Türk dünyasının bir başka bölümünde de tüklü mücadelesi var onlar da Türklüğü davasına bir rengeldiler ama onlar da son illerde bir Türklüğü davasına gelmeli de yani onların da bir istekleri bululur siz neyse düşünürsüz doğutuşsanın geleceğini Güney Azerbaycan'ın geleceğini ve Turan'ın geleceğini bir neçe çok uzun sistemren tabi ki bunları konfrasta konuşucaksız ama bizim verişin izleyiciler üstünde maraklı onlar buyurun sen saat sonu lütfen evet özür diliyorum evet geniz kapsamlı bir soru sordunuz Fatih İnşallah Azerbaycan'da fırsatımız olacak bunları ayrıntılı anlatacağız ama kolay olmayacak onu bir kere kabul edeceğiz artık duygusallıktan öte bizim ciddi olarak neyimiz fazla, neyimiz eksik neyi nasıl yapabiliriz noktasında çalışmaları yapmamız gerekiyor bir kere bizim fikrimiz olacak Enver Bey bir husustan bahsetti Türk dünyasından ve İstan dünyasından bekledikleri işte bu odun hikayesi benim Enver beyden bu vesilele bir ricam olsun muhtaka onlar sürgünde hükümet olarak çalışma yapmışlardır mesela Türk dünyası Türk dünyasının bağımsız devletleri ve o Türkistan konusunda ne yaptı, ne yapmadı ne yapmalı, ne yapabilmeli yapabilir mi yapamaz mı sorusunu sordukları ve bunu da bir rapor halinde eğer bizlere paylaşabilirse onun üzerinden bizde bir değerlendirmeli bulunmuş oluruz şimdi yani biz öyle bir dünyada yaşıyoruz ki artık dünyanın en uç noktasında bize uzak olan noktasındaki bir olay bizi etkileyebiliyor ama Azerbaycan etkiler bu Çin'i de etkiler, Japonya'yı da etkiler Türkiye'yi de etkiler böyle bir dünyada yaşıyoruz bunun bu Turan'ın konseptini de tartışalım benim arzu ettiğim şey olabilirliğini tartışıyorum, yazıyorum Yasemin Hanım da bahsetti Turan Jevapoliti diye evet biz Türk ırkının bir araya gelmesini birlik olmasını ama tabii ki siyasi sınırların kalkarak değil de her devletin devlet olarak varlığını devam ettireceği evet doğu Türkistan'da da bir devletin bu birlik serisinde olabileceği bizim bir hayalimiz var ama bu hayalin gerçekleşmesi için neler yapılması gerektiğine dair fikirlerimiz de var ortada problemlerimiz de var yani bir problemimiz Rusya bunu kabul edeceğiz, yani bu Rusya'da öyle yabanı atılacak bir devlet değil yani askeri gücü anlamında söylemiyorum yani sizin iyi niyette yapacak olduklarınızı ortadan kaldırılacak onun içerisinde nefak tohumları sokacak, orada farklı sesler çıkaracak ve sizi demorla edecek işler de yapabilir ondan daha haince çalışan bir çim var bunu da bileceğiz onun nasıl çalıştığı yöntemlerini ben çok iyi biliyorum yirmi yıldır üzerine çalışıyorum bunlardan farklı olmayan bir İran var ama biz aynı zamanda özelliğinden bahsediyoruz bir kere şunu peşinen dünyaya ilan etmemiz gerekiyor kimsenin bir karış toprağında gözümüz yok kimseye durup dururken düşmanlık etmiyoruz, etmeyeceğiz ama bize düşmanlık eden de seni seviyoruz demeyeceğiz kimsenin sevgisine ve merhametine ihtiyacımız yok ama kimse bizi de aptal yerine koymayacak yöntemimizin sonuna kadar savunucu olacağız hakkımız olanı başkası gasp etmek isterse canımız pahasına da onun karşısına duracağız ama hakkımız olmayan hiçbir şeye talip olmayacağız bu kadar net bu durum Güney Azerbaycan'da da böyle Kıbrıs'da da böyle Batı Trakya'da da böyle Kırım'da da böyle Doğu Türkistan'da da böyle Doğu Türkistan'ın nefes son damla kana kadar biz hakkımız olanın mücadelesini veririz ama hayalde kurmayız yapılan iyiliği unutmayız kötülüğü unutmadığımız gibi Doğu Türkistan davası evet beklentileri var her Doğu Türkistanlığın var benim de var ama Doğu Türkistan davasını konuşurken benim istirahımın Türklük ve İslamlık üzerinden konuşmayalım bunu Doğu Türkistan'da yaşayanlar insan orada aynı zulüm bir Çinli'ye yapılmış olsaydı bir Çinli tarafından ben bugün Doğu Türkistan'a gösterdiğim hastasiyetin aynısını gösterirdim çünkü orada vahşet var orada soykırın var orada keyfi uygulamalar var orada kadınların, genç kızların köle olarak çalıştırılması var orada kadınların, genç kızların Çinli erkeklere peşkeş çekilmesi var onların keyfi olarak ırzlarına, namuslarına geçilmek var artık bu Türklüğü ve İslam'ı açmış bir şey orada insanlık olur şerefi, haysiyeti üzerine saldırılar var ve bunu insanlıktan nasibini almamış bir milletin oradaki temsilcileri yapıyor o zaman Türklüğü de İslam'ı bırakalım bir kenara ama benim Ender Bey'den istirahımım mesela Sayın Cumhurbaşkanı'nın birleşmiş milletler konuşmasını yabana atmayın onu da değerlendirin Pakistan'da İslam İşbirliği Teşkilatı toplantısında Çin Dışişleri Bakanı davet edildi oraya yani hiç hakkı olmamasına rağmen davet edildi karşılıklı bir kabahale kabiliyet diyoruz ya ayaklar altına alındı bir Çin Dışişleri Bakanı İslam İşbirliği Teşkilatı Çin Dışişleri Bakanı onun gözünün içine baka baka orada Doğu Türkistan'da Uygur Türklerine zulüm yapılıyor bunun da hesabını vermelisiniz dedi Türkiye'de 60-70 bin civarında benim tahmin ettiğim Doğu Türkistanlı kardeşim var belki 60-70 tane Doğu Türkistan'la ilgili seteka var Türk dünyasından benim talerim arzum isteyeyim inşallah onlarda demokratik ülkeler yaparak şiddete başvurmadığı ölçüde şiddete meyletmediği ölçüde terörize olmadığı ölçüde fikir-üskürriyetinden istifade ile merhamlarını anlatacak imkanlara sahip olmalı gerekirse bunun üzerinden sivil toplum kuruluşları kurulabilir basın açıklamaları yapılabilir konuşmaktan korkmayacağız bakın biz konuşursak Çin ile ilişkilerimiz bozulur diyenlere bir tane örnek vermek istiyorum Çin'in diş ticaretinde yaklaşık 200 milyar yuruluk bir hacme sahip Almanya ile o tam Covid'in çıktığı dönemlerde Almanya Dışişişleri Bakanı Çin'de Mevki Daşı ile Çin'de basın açıklaması yaparken Almanya Dışişişleri Bakanı dedi ki biz Doğu Türkistan'daki bu kampları kabul edemeyiz bundan biz tarihte utanıyoruz bizde de olmuştu bunlar bu kabul edilemez dediğinde Çin Dışişleri Bakanı siz nasıl böyle bir şey söylersiniz sizinle ilişkilerimizi kesiyoruz demedi ne dedi biz o konuları değil de ekonomimizi daha nasıl fazla geliştirebiliriz ona bakalım dedi demem o ki siz Çin'e eğer edebince haddi aşmadan uluslararası ilişkilerdeki kural kaideleri de göz evinde tutarak fikirlerinizi söylerseniz evet Çin bunlardan hoşlanmaz ama sizi de düşman olarak ilan etmez daha fazla ilişkilerinizi nasıl geliştirebiliriz ona bakar onun için evet Doğu Türkistan'da bir vahşet bir soykırın var her insan Türk ve Müslüman olmasını geçtim gayrimüslim de olsa orada yaşananı insanlık adına karşı durmalı ama dönüp bir taraftan da ilişkileri ne noktaya gidiyor bu ilişkide kim kazanıyor sorusunu da benim can kardeşlerim Türk dünyasının bağımsız devletleri samimi olarak masaya yatırıp konuşmalı çünkü Çin onların geleceğini çalıyor çok teşekkürler mütlayer bu sohbetin devamı Sağlı günü Azerbaycan'ın başkendi başkıda düzenlenecek olan teklim olası ve konferansı da biz kanalın üstü izleyicilerine teklim edecek yagik soydaş programımız özel bir bıraklaşı olacak Türk dünyası İntegrasyal Prosesi Güney Azerbaycan'ından Doğu Türkistan'a gider herbirinize teşekkür ederim değerli dostlar İlhıs Bey diyeceğiniz var mı sonda Başka bir diyeceğim yok inşallah konferansı da inşallah bakçıda görüşmek ile inen değerli izleyiciler ilk defedre Azerbaycan'ı Doğu Türkistan'la bağlı bir de bir konferans geçirir konferansın Teşekkür ederiz Teşekkürler değerli dostlar daha bir kanalı yapalım teşekkürler teşekkürler Sağ olun Ömer Hoca'm Sağ olun Yusuf Bey Sağ olun Yasem Akhan Tanrı milletimizi görsün Tanrı büyük ve tanrımızı doğrusu ne zeki bilmez ziyak öfkal demişti ki Tanrı ne türkiye'dir Türklere ne de büyük Türkistan Tanrı müebbet bir ülke adattı Sağ olun Sağ olun Allah'a kalın Teşekkürler