 Vâng, xin chào tất cả các quý vị tôi là Miltella, tôi là một trong các phó chủ tịch của Viện Hội bình Hoa Kỳ. Và xin nhiều lời phát ngang các quý vị, đến đây xin cảm ơn các vị đại sứ, các vị và các nháu vắc nhau và các quý vị đại biểu đang tham gia trực tuyến cùng với chúng tôi. Đó là 50 năm đã trôi qua kể từ khi Hoa Kỳ, Việt Nam dân chủ Cộng Hòa, Việt Nam Cộng Hòa đã ký một hiệp định để chấm rất chiến tranh. Và tiến sĩ John Nigreb Ong Tei chắc là chắc chắn là người rất hiểu quá trình này và sẽ chia sẻ chúng ta trong buổi sáng ngày hôm nay. Và điều đó nó cũng dễ cho phát chúng ta quay trở lại. Hiệp định đó đã cho phép Hoa Kỳ giúp quân khỏi Việt Nam và chấm giúp sự tầm ra trực tiếp của Hoa Kỳ tại cuộc chiến tranh này. Và 50 năm đã trôi qua và chúng ta sau đó bước vào gia đoạn sau chiến tranh. Nhưng mà không phải là không có khăn, không phải là có những vấn đề sau khi mà quân đội nhân dân Việt Nam đã tiếp quản Việt Nam. Sau khi Sài Gòn sụp đổ thì phải mất 20 năm thì Việt Nam và Hoa Kỳ mới bình thường hóa quan hệ ngoại giao và sau đó thì chúng ta cũng đã cải thiện được mối quan hệ hợp tác trong quan lĩnh vực chính trị, kinh tế, giáo dục và an ninh. Thương nghị sĩ Patrick Leahy đã nêu một ý rất là quan trọng và ông nói rằng chúng ta đã đi qua một trọng đường rất là dài và vẫn có một trọng đường dài nữa phía trước chúng ta. Viện Hoa Bình Hoa Kỳ thì chúng tôi cũng tập trung vào những nỗ lực để phong hừa giảm nhẹ và chấm giúp các cái xung đột và hướng đến Hoa Bình. Và ngày hôm nay chúng ta không chỉ là hướng đến quá khứ mà còn nhìn đến tương lai, chúng ta nhìn lại những gì đã diễn ra và từ đó có thể đốt quyết tận những bảo kinh nghiệm cho các cuộc xung đột. Chúng ta hào khỏi từ cuộc xung đột trong cuộc chiến tranh Việt Nam và từ những bảo học này chúng ta có thể đáp dụng cho tương lai. Tôi rất vui được khoan ngênh các diễn giả đã tham gia cùng với chúng ta ngày hôm nay để chúng ta cùng điểm lại và nhìn lại 50 năm sự kiện dàn giúp Hoa Bình ở Việt Nam. Ở đây chúng ta có đại sứ Negroponte. Tôi cũng đã theo sát đại sứ Negroponte. Tôi đã theo cùng với ông tại Negroponte tại Việt Nam. Ông là trợ lý cho Henry Kissinger trong quá trình đàm phán tại Paris, giáo sư Liên Hằng Nguyễn và Karen Eisenberg. Cả hai giáo sư đã viết những quân sex rất là quan trọng về cái cạnh này về cuộc đàm phán nhìn thấy cốc độ của Bắc Việt Nam và của Hoa Kỳ. Và diễn giả đầu tiên sẽ là đại sứ Việt Nam tại Hoa Kỳ. Ngày đại sứ Mỹ Quốc súng và ngày đại sứ thì cũng đã quen chúng ta rồi và tất cả chúng ta cũng đều đều với đại sứ rồi và một đần nữa xin nhiều lần hơn ngay. Đại sứ và tôi nhìn lời cho đại sứ Phát biểu. Tôi xin trọng cảm ơn. Xin chào buổi sáng tất cả các quý vị. Thưa đại sứ William Cheller, Phó trừ tịch viện Hoa Bình Hoa Kỳ, trung tâm Nga vào chỗ Âu của Viện Hoa Bình Hoa Kỳ. Dễn giả thưa câu vị cách quý trước kết. Tôi xin trọng cảm ơn. Viện Hoa Bình Hoa Kỳ đã mời tôi phát biểu tại một sự kiện rất là quan trọng ngày hôm nay. Đúng một năm kể từ khi tôi đến Washington đảm nhận vị trí đại sứ và ngày hôm nay tôi thấy rất là vinh dự đánh giấu sự kiện một năm kể từ khi trở thành đại sứ Việt Nam tại Hoa Kỳ. Và tôi cũng xin trọng cảm ơn. Viện Hoa Bình Hoa Kỳ, UCP đã có những vai trò hết sức quan trọng và tích cử trong việc thúc đẩy Hoa Bình hoạt giải cũng như giải quyết con vấn đề sau chiến tranh trên toàn thế giới trong đó có Việt Nam trong những năm vừa qua. Hôm năm 1973 thì tại Paris thì Hiệp định Hoa Bình đã được ký kết để chấm dứt chiến tranh tại Việt Nam và lập lại Hoa Bình tại Việt Nam. Hiệp định này đã được ký kết cách đây đúng 50 năm. Các bên khác nhau đã tham gia và các nhà lịch sử cũng như tất cả các bên cũng đều nhìn lại quá trình này từ các góc nhìn khác nhau. Và vì vậy, ngày hôm nay tôi xin chia sẻ với các quý vị, những xuyên ngẫm của cá nhân tôi về sự kiện này nhìn từ góc độ của nhà ngoại gia Việt Nam. Rất một cách tổng thể thì Hiệp định Hoa Bình Paris 1973 đã phản ảnh một su hướng tổng thể về Hoa Bình độc lập dân tộc cũng như là phong trào phản chiến trên toàn thế giới trong đó có cả ở Hoa Kỳ vào thời điểm đó trong lịch sử. Hiệp định Hoa Bình là kết quả của một nỗ lực có thể hỏi là phức tạp nhất lâu dài nhất trong lịch sử ngoại giao Việt Nam hiện đại và nó cũng đã thể hiện khác phòng của người dân, của nhân dân Việt Nam về Hoa Bình. Và điều đó nó sẽ phát từ mong muốn của chúng tôi, đó là độc lập tự do và thống nhật đất nước. Và khi mà chúng ta nhìn lại những gì đã diễn ra trên chiến chiều thì chúng ta thấy Hiệp định cũng là kết quả của các kết quả của các nhà đàm phán, nỗ lực của các nhà đàm phán của chúng tôi đã tận dụng cơ hội tuyệt vời như vậy. Và đây chúng ta có đại sứ Johnny Grappentec, có mật ở đây cùng với chúng ta. Ông là người trực tiếp đã tham gia quá trình tàm phán đó và ông là trợ lý của Henry Kissinger là một người trần đoàn tàm phán của Hoa Kỳ. Và chúng tôi cũng thấy rằng suy cho cùng sau cả một thời gian dài thì sau khi máu của hàng triệu người Việt Nam đã đổ xuống đi chúng ta đã có một hiệp định Hoa Bình. Và hiệp định này nó là một bốc son quan trọng, một dầu ấn quan trọng đối với cả Hoa Kỳ nữa. Bởi vì nó đã chấm dứt sự thịt trực tiếp của Hoa Kỳ ở trong một con chiến xanh dài nhất ở thế kỷ 20. Và đó là cuộc chiến tranh mà đã gây ra rất nhiều những thiệt hại các bạn và kinh tế và con người đối với Hoa Kỳ. Đối với Việt Nam thì nó đã chấm dứt đối đầu trực tiếp giữa hai bên tại chiến trường và mở đường cho quá trình thống nhất đất nước sau đó, tái thiết đất nước cũng như là phát triển đất nước của chúng tôi và để đất nước của chúng tôi có được như ngày hôm nay. Đối với toàn bộ khu vực Đông Nam Á thì hiệp định Hoa Bình, Paris cũng là thời điểm chấm dứt đối đầu giữa hai khối và giúp cho ASEAN có thể mở rộng và trở thành một khối thống nhất, một hiệp hội thống nhất, một quan hệ đối tác chiến được với Hoa Kỳ và cũng là một chủ thể quan trọng ở trong kiên trúc của Ấn Độ Sương Thái Bình Dương ngày nay. Đối với quan hệ Việt Nam và Hoa Kỳ nắm cách cụ thể thì hiệp định này cũng đã khép lại một trường đầy đau thương trong lịch sử của hai quốc gia và mở ra một trường mới và hiểu biết lẫn nhau cũng như là hòa dài giữa hai bên. Mặc dù là còn mất rất nhiều thời gian và rất nhiều nỗ lực giữa hai bên để có cả như vậy, cả hai nước đã bình thường hóa quan hệ ngoại giao vào năm 1995 và quan hệ đối tác toàn diện và chúng ta tổ chức kỷ niệm 10 năm tiết lập quan hệ đối tác toàn diện năm 2023. Và nếu như không có hiệp định hoặc bình parry cách đây 50 năm thì tôi không dám chắc là liệu chúng ta có thể có được một quan hệ. Đối tác giữa Việt Nam và Hoa Kỳ như ngày hôm nay một cách toàn diện như ngày hôm nay hay không. Chúng ta thấy là Việt Nam đã trở thành một quốc gia tự ý tác thương mại lần thứ 7 của Hoa Kỳ và thương mại hai bên thì cũng đã đạt 130 tỷ USD vào năm ngoái và quan hệ nhân giao lưu nhân dân thì cũng đã phản ảnh qua việc 37.000 học sinh sinh viên Việt Nam đang học tập và lo động tại Hoa Kỳ, là việc tại Hoa Kỳ. Tôi hoàn toàn nhất chí với Ngài đại sứ William Taylor trong bài phát biểu khai mà của mình, một quan hệ xong phương của chúng ta đã được tăng cường trong tất cả các lĩnh việc từ chính trị, kinh tế, cố phòng, an ninh, giáo dục. Trợ lý ngoại trưởng Chris Bittenbrink cũng đã nói và tôi xin chích dẫn chỉ có bầu trời là giới hạn trong một quan hệ giữa Việt Nam và Hoa Kỳ và tôi hoàn toàn đồng ý với nhận định này. Chỉ có bầu trời là giới hạn tôi và tôi tin rằng quan hệ xong phương giữa hai bên là tuyệt vời 50 năm kể từ khi mà chúng ta kí được hiệp định Hoa Bình Paris 1973 và chúng ta vẫn còn có dư địa để mạnh hơn nữa. Mới quan hệ xong phương lên một tầm cao mới. Thưa tất cả quý vị, nhìn lại hiệp định Hoa Bình Paris và 50 năm vừa qua, một chặng đường 50 năm vừa qua, tôi thấy có một số những bay học như sau mà chúng ta có thể học hỏi thứ nhất. Đó là sự thành công của ngoại giao. Nó đã giúp chúng ta kết thúc hầu hết các cuộc chiến tranh và lãi dĩ nhiên. Kết quả của đàm phán thì nó cũng quan phản ảnh những diễn biến ở chiến chiến trường. Tuy nhiên, nếu các bên có thể hợp tác với nhau qua đối thoại thì trên cơ sở có thiện trí và trên tinh thần nhân đạo, thì sẽ vượt qua được thù nghịch và sẽ tìm được giải pháp và sẽ đáp ứng được các kỳ vọng và lợi ích của mỗi bên. Điều đó là điều kiện quan trọng để có thể chấm dứt cuộc chiến hoặc là xung đột và cứ hàng chăm ngàn thập chiến hàng chiệu tính bạn các nhau. Bài học này vẫn còn nguyên giá trị đến ngày hôm nay. Và các cuộc chiến tranh đã về đặc biệt bao nhiêu tiền thại và vẫn đang diễn ra trên thế giới ngày hôm nay. Những cuộc chiến tranh mà lẽ ra có thể ngăn chặn được. Tứ 2, ngăn chặn chiến tranh rất là khó nhưng chúng ta cũng nên thử, thay vì là tham chiến thì phòng ngừa chiến tranh và hãy nghĩ đến những hậu quả của chiến tranh và diễn giữ Hoa Bình và phòng ngừa bạo lực đặc biệt là những cuộc chiến tranh quý mô lớn. Thì điều đó hỏi chúng ta về những lạ lịch sử và hiểu được nguyện vọng của những nước nhỏ, của những người dân và hiệp định Hoa Bình Paris 1973, nó cũng đã phản ánh được khát vọng của người dân Việt Nam về Hoa Bình, về độc lập dân tộc cũng như là tại thống nhất đất nước. Và tôi tin rằng các nhà lãnh đạo Hoa Kỳ lúc đó giả sử như họ đã hiểu được lịch sử Việt Nam và hiểu được khát vọng xấu xác của người dân Việt Nam thì lẽ ra họ đã không tham chiến một cuộc chiến như vậy. Và bà học thứ 3 là không có cách nào để có thể sử dụng vũ lực để nén và đập tan được ý chí của một dân tộc. Chúng ta thấy là chiến tranh vẫn dựa ra ở nơi này hơn đấy khác. Nhưng hợp tác Hoa Bình và phát triển vẫn là su hướng chủ đạo ở trên thế giới. Đối thoại vẫn là phương án tốt để có thể giải quyết sự cấp biệt, sự cấp bên. Hợp tác và đối thoại cần phải được để mạnh thay cho đối đầu. Và bà học thứ 4 đó là tinh thần nhìn lại quá khứ, khép lại quá khứ để hướng đến tương lai. Hợp tác tương lai trong quái trình hoa giải, cũng như là mở rộng quan hệ đối tác của Việt Nam và Hoa Kỳ, đều đó đã trở thành một ví dụ và một minh chứng về những gì chúng ta có thể làm sau chiến tranh. Chúng ta đã trải qua từ gia đoạn cựu thu trở thành các đối tác. Và chúng ta đã qua từng bước một hiểu nhau hơn, tăng cường hợp tác và hiểu biết lẫn nhau trong các lĩnh vừa khác nhau. Và chúng ta cũng đã có quan hệ đối tác toàn diện vào năm 2013 và năm nay. Chúng ta sẽ kỷ niệm 50 năm ngày kí hiệp định Hòa Bình Paris. Và năm thứ 10, quan hệ đối tác toàn diện Việt Nam Hoa Kỳ, nhìn lại quá khứ, là một cách rất tuyệt vời để tựa ra chúng ta có thể hiểu rõ hơn hiện tại và chúng ta có thể chuẩn bị tốt hơn cho tương lai. Và tôi tin rằng những bài học của quá khứ trong đó hiệp định Hòa Bình Paris 1973 nó sẽ giúp cho Việt Nam vào Hoa Kỳ hiểu rõ nhau hơn. Chúng ta sẽ thúc đẩy mối quan hệ của mình chặt chẽ hơn và có tôn trọng lẫn nhau và lẫy ích của nhau nhiều hơn. Tôi có rất nhiều các lý do để có thể tin rằng chúng ta có một tương lai sán lạn hơn giữa Việt Nam vào Hoa Kỳ để đem lại lý cho cả hai quốc gia của hai dân tộc và đem lại Hòa Bình ổn định và hợp tác, cũng như phát triển ở khu vực Ấn Độ Dương Thái Bình Dương và xa hơn nữa. Và đó là những gì tôi xin chia sẻ với các quý vị. Một lần nữa xin cảm ơn các quý vị đã chú ý lắng nghe phần trình vài của tôi và xin chúc các vị sức khỏe, hạnh phúc và thành công. Xin chào tạm ơn. Xin cảm ơn đại sử Nguyễn Quốc sử đã có chia sẻ những xuyên âm của mình về lịch sử của hiệp định Hoa Bình Paris 1973, cũng như mối quan hệ của nó với quan hệ hợp tác Việt Nam Hoa Kỳ. Cảm ơn các đồng nghiệp Việt Nam tại Đại sứ Quán tại Hoa Kỳ đã hợp tác với chúng tôi cùng với Viện Hoa Bình Hoa Kỳ có thể tổ chức sự kiện này trong quân cổ, sáng kiến, hoa dài cuối thật quả chính tranh Việt Nam. Đây là một sáng kiến của chúng tôi đã triển khai được một năm rưỡi rồi. Chúng tôi cũng xin chào ông giới thiệu với các quý vị, các diễn giả tham gia cùng với chúng ta ngay hôm nay. Chưa kết đó là đại sứ John Negroponte cũng đã giới thiệu mình rồi. Ông đã có một sự nghiệp ngoại giao có thể nói có cả chùa sâu và chùa sợ ông đã có mặt tại Việt Nam tại Huy với các tổng lãnh sự vào những năm 60, và ông cũng là trưởng làm tránh văn phòng của Hội đồng quân đình quốc gia Hoa Kỳ hỗ trợ cho các quốc đàm phán với Việt Nam trong giai đoạn đó. Và sau đó thì ông cũng là đại sứ của Hoa Kỳ tại Honduras, Mexico, Philippines, đại sứ Hoa Kỳ tại Liên đợp Quốc và Iraq. Và gần đây nhất thì ông là phổ cứu vấn an ninh quốc gia giới thời tổng thống Reagan và tổng thống George W. Bush với cách là giám đốc thứ nhất về tình bảo quốc gia. Và ông cũng là người đều gọi là nhạc ngoại giao Hoa Kỳ cuối cùng Last American Diplomat và cũng đã nhận được rất nhiều những giải thưởng và những phần thưởng cao quý của bộ ngoại giao Hoa Kỳ về những đồng quốc của ông. Và sau đây xin mời đại sứ sẽ phát biểu. Xin mời ông. Vâng, tôi biết là tôi không phải là người nhạc ngoại giao Hoa Kỳ cuối cùng đâu. Thưa đại sứ Taylor, Xin chào, cảm ơn đại sứ. Cũng như Viện Hồi Bình Hoa Kỳ đã tổ chức sự kiện rất là quan trọng ngày hôm nay. Chúng ta nhìn lại 50 năm kể từ ngày Hiệp định Hoa Bình Paris đã được ký giữa Hoa Kỳ với Copping, với Việt Nam. Và xin cảm ơn đại sứ. Nguyễn Quốc sụng đã có bài phát biểu đại sứ nói rằng là chúng ta nhìn từ cốc độ của Việt Nam và chúng ta thúc đầy Hoa Bình và chúng ta có thể nhìn nó từ nhiều khí cạnh khác nhau. Và tôi cũng có thể nói rằng là tôi cũng nhìn từ tất cả các cốc độ như vậy. Tất cả chúng ta đã trải qua chính tranh, sống trong gia đoạn chính tranh. Và chúng ta cũng biết rằng có rất nhiều những cuộc tranh luận khác nhau nội bộ diễn ra mỗi một bên Sài Gòn. Và có rất nhiều những cái tranh luận mà chúng ta cũng tự đặt ra trong chính bản thân mình. Chúng ta sẽ làm gì và chúng ta sẽ đi đâu. Và cá nhân tôi cũng tương tự như vậy thôi. Tôi cũng đã trứng khiến rất nhiều những cái cuộc tranh luận nội bộ như vậy. Rất nhiều người khác nhau và rất nhiều người cũng đã nói ra là cần phải chấm dứt cuộc xung đột này. Nhiều người đã phản đối việc đánh bom tại miền Bắc Việt Nam vân vân. Và chúng ta nhìn lại từ góc độ khác nhau thì chúng ta có thể có một cái góc nhìn nó nhất quán hơn và sâu sắc hơn được cuộc chiến này so với thời điểm đó. Bởi vì chúng ta đã có thời gian để nhìn lại. Nhưng mà tôi cũng muốn chia sẻ với các quý vị một góc nhìn lịch sử trước khi mà tôi đề cập đến những ý kiến khác. Điểm đầu tiên tôi rất ấn tượng với các nhà báo. Của Wister Jetton và Roosevelt có thể nói họ đã trải qua cuộc chiến tranh thế giới lần thứ hai. Và cũng đã có rất nhiều những cái cuộc tranh luận các nhau và đối với Roosevelt thì họ nói ông nói rằng là cần phải tài thiết mạnh mẽ hơn trên thế giới. Và trước trên thì cũng nói rằng là tôi được bầu là thủ tướng để giải quyết có vấn đề còn tuần tại sau đế chế anh. Và đấy là những gì mà ông đã kiên quyết thực hiện và Roosevelt vào thời điểm đó đến tháng 4 của năm 1945 khi bởi trên tranh kết thúc. Sau đó đã tiếp quản và chúng ta cũng có thể đặt câu hỏi là Liệu Roosevelt. Thật ra thì đây là những ý tưởng mà chúng ta nhìn lại. Nhưng mà nó rất hữu ích nếu chúng ta đặt câu hỏi điều gì sẽ xảy ra nếu như lúc đó và thời điểm đó chủ tịch của chính mình. Tôi biết là vào ngày 9-9-45 thì chủ tịch của chính mình đã tin bố Việt Nam độc lập và thời điểm đó nếu như Roosevelt mà không nhận thì mọi thứ nó sẽ rất khác đúng không? Điều đó nó sẽ rất là khác với những gì mà Harry Truman đã làm. Đó là lắng nghe tất cả những tiếng nói và của những nước khác nhau cả nước lớn và nhật tiểu. Và ở đây chúng ta biết lúc đó thì châu Âu thì rất là hùng mạnh. Tôi còn nhớ là họ nói chúng ta chỉ có một siêu gần duy nhất thôi vào sau năm 1945 và họ cũng đã tư vấn cho ông Atcherson và thời điểm đó hoặc là Martian. Tôi không nhớ chính xác, ngoại trưởng và Harry Truman nói rằng người Pháp thì rất cần có sự hỗ trợ bởi vì họ đã tiệt hại rất lớn sau chiến tranh thế giới thứ 2 và cần phải hỗ trợ và đưa quân trở lại đến các cái thuộc địa của Pháp. Và vì vậy chúng tôi cũng đã giúp họ giúp cho những nước thực dân trước kia trong đó có Việt Nam quay hỗ trợ cho người Pháp và tại Việt Nam sau chiến tranh thế giới lần thứ 2. Cho nên đấy cũng là điểm mà chúng ta cần lưu ý và đấy cũng là một trong những bức ngoặt và cũng có một điểm nữa mà chúng ta xuyên gấm lại và có thể chia sẻ. Khi bức tưởng Bắc Linh xuột đồ và sau đó Linh Sô xuột đồ, lúc đó thì tôi là đại sứ tại Mexico. Tôi đang dựa một bữa tiệc tại đại sứ quán vào thời điểm đó và có Cherepachas đó là một trong những vị khách và là chiếc xa của Mexico. Và ông cũng đã có hỏi là những gì đang diễn ra tại Linh Sô và ông cũng hỏi tôi. Ông nói đó là ông có nhận định gì về những gì diễn ra ở Linh Sô hay không? Và tôi cũng hỏi thế ông nghĩ thế nào và ông nói là lịch sử không bao giờ dừng lại, bánh xa lịch sử vẫn cứ tiếp tục quay thôi. Và chúng ta cũng phải lưu ý và nhớ rằng là tất cả mọi thứ vẫn tiếp tục diễn ra chứ không phải chỉ dừng cái thời điểm bức tưởng xuột đồ hay là Linh Sô xuột đồ. Và nhìn lại 50 năm đã chơi qua và chúng ta xem là chúng ta có thể làm gì ngay đây và chuẩn bị gì cho tương lai. Chúng ta có thể nhìn lại một cách nó rõ ràng hơn và chúng ta có thể nhìn thấy những khả năng khác nhau để có thể thụ đổi một quan hệ tốt hơn. Và tôi biết rằng là có rất nhiều điều mà chúng ta có thể cảm thấy không hoài lòng. Chúng ta có thể là chưa thỏa mãn thực sự 100% với hiệp định Hòa Bình Paris và thời điểm đó. Thế nhưng mà chúng ta nhìn lại sự phát triển và những diễn biến ở Hoa Kỳ cũng như là những gì đã có được giữa Việt Nam và Hoa Kỳ sau chiến tranh. Thì chúng ta thấy nó thực sự là đẹp ra những kết quả tích cực, cá nhân tôi và rất nhiều người khác. Trong đó có đại sứ Pete Peterson cũng đã cố vũ cho một cái tinh thần tất là gác lại quá khứ. Chúng ta hướng đến tương lai và hãy xây dựng một quan hệ đổi tác, xây dựng một quan hệ xong phương và gả tất cả những khó khăn về lịch sử sang một bên. Và tôi cũng nói với Comedy tôi rất lâu rồi về vấn đề này. Chúng ta dường như là hơi sợ, hơi e dẻ để có thể tìm hiểu những khả năng khác nhau có thể có trong một quan hệ và rõ ràng từ đây chúng ta có thể mở rộng. Và xuy dụng ra trong các bố quan hệ các cũng vậy thôi. Chúng ta có thể phóng rộng tờ mắt của mình để có thể tìm các cơ hội khác nhau để để mạnh bố quan hệ đó. Thì đấy là điểm mà tôi cũng muốn chia sẻ với các quý vị khi mà chúng ta nhìn lại năm bên năm lịch sử. Tôi đã có mặt tại Việt Nam từ 1964 đến năm 1968 lúc đó tôi làm việc tại sứ Quán và tổng lãnh sử tại Hối. Và đấy là nhiệm kỳ thứ hai của tôi. Đấy là tuần thứ hai mà tôi đi nhiệm kỳ. Tôi cũng đã đi hầu hết các địa điểm khác nhau và đến miền Trung của Việt Nam. Đấy do nhiệm tôi đã rời khỏi Sài Gòn rời đồn năm 1968. Ba tuần trước cuộc tổng tấn công Tết Mộ Thân năm 1968. Ba tuần trước đó thì tôi đã rời khỏi Việt Nam rồi. Và đó không là một cái bước ngoặt bởi vì đại tướng Westmoreland cũng đã mắc một cái sai lầm rất là lớn ở Việt Nam Việt Nam trước cuộc tổng tiến công. Mộ Thân thì ông cũng đã yêu cầu có thêm 260.000 quân. Tôi nghĩ đó là một trong những cái thông điệp mà tôi tệ nhất được đưa ra được gửi được chính trường về Washington DC. Chúng ta hãy tưởng tượng. Lúc đó đại tướng Westmoreland nói rằng là thương tổng thống, tương hại tổng thống chúng tôi phải đối mặt với những cuộc tấn công rất lớn của Việt Cộng. Và những cái cuộc tấn công đó đem lại gây ra những thế đại rất lớn và cần phải có tăng thêm quân cho chiến trường. Và kiến nghị này thì nó là một cái rửa do rất lớn đối với Hoa Kỳ và thời điểm đó. Và nó có thể nó đã ảnh hưởng đến tư duy của người dân Hoa Kỳ và thời điểm đó và sau chiến tranh. Thì khi chúng ta nhìn lại chúng ta thấy rằng là thay vì là tăng thêm quân thì lãi dạc phải có một cái phương gán khác thì có lẽ tốt hơn. Có thể là giúp quân và thời điểm đó có thể là tốt hơn không tránh những cái thiệt hại. Cho nên đây cũng là một điểm mà tôi muốn nêu ra để chúng ta cùng xuyên ngẫm. Đại tướng Westmoreland đã giải quyết vấn đề một cách thức như vậy. Tôi nghĩ là nó có thể hướng tiêu cực. Vì vậy cho nên là sự căn dự của Hoa Kỳ vẫn tiếp tục và thời điểm đó. Tôi có tranh luận trong nội bộ chính bản thân mình. Trong nội tâm mình cũng có những chân trở và tôi cũng đã có hỏi phải chăng cuộc chiến ở Việt Nam là cuộc chiến mà chúng ta nên thực hiện. Và cách thực hiện cuộc chiến như vậy có phải là đúng đáng hay không? Tôi cũng đã có một số những cuộc họp tại sứ quán tại Saigon và thời điểm đó và có một nhóm có chuyên gia và thời điểm đó. Và chúng tôi có một nhóm gọi là có đạo sứ Hoa Kỳ vúc đó là trưởng nhóm cùng với ca tương lĩnh và rất nhiều người khác nữa. Tôi nhớ có một năm khi mà nói về chính lược của chúng tôi đối với Việt Nam, chính lược quân sự. Và ông nói rằng tất cả mọi thứ đều rất là rõ ràng, đều hoàn hảo. Ví dụ như đây là phía Bắc, mà chẳng rất đầu vài phóng biển Bắc. Đây là khu vực mà có sự tâm gia của Hoa Kỳ. Tôi là ông tin rằng là binh lính của Hoa Kỳ có thể chiến thắng. Tôi quyết khỏi cuộc họp đó và tôi không tin tưởng là như vậy. Và tôi cũng đã có hỏi, thì đâu là những lỗ lực mà có thể giúp cho lực lượng của Việt Nam cộng hòa tốt hơn thì có phải hơn không? Hay là chỉ có dựa duy nhất và sức mạnh của binh lính Hoa Kỳ trên chiến trường và có thể đổi chính lược đối với Nam Việt Nam. Tôi cho rằng là cần phải tăng cương những năng lực cho quân đội của Việt Nam cộng hòa thì nó sẽ lâu dài hơn. Tức ra thì họ, nếu mà làm như vậy lễ rã ra thì mọi thứ có thể sẽ khác đi và chúng ta có thể đặt cố hỏi. Nếu mà có chính sách Việt Nam hóa trên tranh sớm hơn thì liệu điều đó có tạo ra sự khác biệt hay không? Theo tôi thì Việt Nam hóa, vấn đề Việt Nam hóa là một vấn đề có tính chất tồn tại và nó được đưa vào trong chính sách của chúng ta. Tôi đến Iraq, lúc đó chúng tôi thấy là không, hoàn toàn không có gân sách dành cho tài tiết ở Afghanistan, đào tạo rồi trang tiếp bị sau sự kiện ở Iraq. Và tôi nói rằng là thực ra thì nếu mà làm như thế này thì không ổn rồi. Chúng ta có thể có gân sách cho chiến tranh để đảm vào an toàn vất vân. Thế nhưng mà sau chiến tranh thì lại không có những cái dự án để có thể tài tiết thì rõ ràng là không ổn. Và sau đó thì đã cấp 17 tỷ đô để tài tiết ở Iraq. Nhưng mà lối nâng óc, lúc đó thì không cấp gân sách cho lực lượng quân đội của Iraq. Và tôi cũng nói với Washington là cần phải ra xoát lại cái chính sách. Và chúng tôi kính nghĩ đối với Washington, đó là nếu mà không có những cái sự thay đổi về điều trình với chính sách và chiến lược thì sẽ có những hậu quả rất là lớn. Tức là nếu như không có đảm tài lực lượng của đội của Iraq thì sẽ rất là khó có thể duy trì được lâu dài. Và đấy cũng là bài học mà có thể giúp ra từ Việt Nam. Đây là bài học mà chúng ta có thể đúp kết được. Tiếp theo chúng ta nói về tiến trình Hòa Bình. Tôi đã tham gia vào tiến trình này ở trong 2 gia đoạn khác nhau. Thứ nhất, đó là với đại sứ Harry Van, chứ giới thời tổng thưởng Leiden Johnson. Và lúc đó thì có 1 phái đoàn đã được cử đến Paris vào năm 1968. Và lúc đó thì tôi đã tham gia phái đoàn đến Paris. David là người dẫn đầu. Ông cũng đã tập hợp các chuyên gia lại với nhau trong 1 phái đoàn. Cùng với chúng tôi đã đến Paris vào thời điểm đó để tham gia đàm phán vào năm 1968. Tôi đã có mặt ở đó khoảng 1 năm rưỡi. Tôi nghĩ là khoảng 14-15 tháng. Tôi đến đó và đã giúp truyền giúp đánh bom vào năm 1968. Và bài học tiếp theo, đó hơi đàm phán. Và nó cũng xảy ra vào năm 1972. Có 1 số chuyện ngữ nhiên xảy ra về đoàn Bắc Việt. Bắc Việt Nam cũng đã đưa ra 1 số đề sứ, đặc biệt vào năm Bộ Cơ tổng thống Tây Hoa Kỳ. Tôi vẫn còn nhớ. Ông Lê Đức Thọ có lấy giấy khỏi túi của mình và nói với tiết sĩ Kessinger. Đây là đề sứ của chúng tôi vào năm 1972. Ông Lê Đức Thọ đã đưa ra đề sứ rất là thẳng thán vào thời điểm đó vào năm 1972. Và tiết sĩ Kessinger đã theo sát đề sứ này. Và đề đó cũng dại diễn ra vào năm 1968. Và những trật đánh bom đã bị dừng lại phía Bắc Việt Nam. Nhờ đàm phán, và đây có 1 cái điểm mà chúng ta nhìn lại. Để từ chúng ta có thể hiểu rõ hơn bối cảnh. Cái thức mà có thể là phóng cách của Hoa Kỳ. Tức là họ đã nghĩ thế nào về Việt Nam. Harry thì lại theo tư tưởng của chín chạy tiết giới lần thứ 2. Frank Roosevelt đã cử đã dựng của mình đến London để đàm phán vào thời điểm đó. Để chứng giúp sau chín chạy tiết giới lần thứ 2. Và ông nghĩ luôn luôn nói với đoàn Việt Nam về Stalin. Không biết là họ có quan tâm đến Stalin hay không? Thế nhưng mà thời điểm đó thì đề cập liên tục đến nội dung này. Xin lỗi nói với Stalin. Tôi nghĩ là lúc đó thì ông muốn nói rằng ông ấy đã từng làm việc với những người cộng sản rồi. Làm với việc với Stalin rồi. Thế nhưng sau đó thì ông ấy cũng nói với tôi ở Vân Phòng khi quay trở về sau khi mà đàm phán ở Paris. Ông ấy nói rằng là miết nữa thì chúng ta sẽ đến phòng safe house để tôi có thể chia sẻ thêm với anh. Ông nói rằng chúc nữa đến giờ giải lao một lắt nữa thì sẽ đến viên bí mật và tôi sẽ cho anh thấy 1 cái điểm rất là hay. Tôi thì không phải là chuyên gia về Văn Hóa Việt Nam. Tôi nói là được thôi. Một lắt nữa thì cho tôi xem cái gì. Tôi biết là cái món đó gì đó nó hơi ngọt ngọt và dẫn chữ và lúc giải lao có 1 cái bánh rất là ngon. Tôi cũng thử. Tôi đi đến cửa Hồng Kha Via và tôi mua bánh. Và phía đoàn Việt Nam thì rất thích đồ ngọt ở đó. Và chúc tôi thì mang đồ ngọt về và chia sẻ của mọi người vào thời điểm đó. Ngoài là chuyện ngoài lê thôi. Nhưng mà đấy là điểm 2 bên chia sẻ với nhau ở thời bên ngoài, phòng đàm phán. Có 1 cái thỏa thuận chấm rất chiến tranh và lập lại hòa bình tại Việt Nam. Đó là dụng ý rất là tốt. Và đây là 1 khái niệm đã được đưa vào trong hiệp định rồi. Và bạn chất thì nó cũng đã mở đường cho việc Hoa Kỳ rước quân khỏi Nam Việt Nam, đình chiến, vân vân. Đại sứ của chúng tôi và tìm đó tôi vẫn vẫn nhớ chính xác là đàm phán kết thúc. Và giao tranh thì không kết thúc. Vẫn tiếp tục diễn ra sau khi hệp định được ký kết. Và khi kết thúc nhiệm kỳ của tổng thống Bush, chúng tôi cũng đã điểm lại những gì cho tôi làm Iraq. Chúng tôi nói là chúng ta đang lập lại những gì mà chúng ta đã làm vào năm 1973. Chúng ta cũng đã ký hiệp định Hoa Bình và cho đó đã giúp vân khỏi Nam Việt Nam. Và bây giờ cũng tương tự như vậy. Cũng ký hiệp định và giúp khỏi Iraq. Chúng tôi cũng đã nhìn lại và cũng xem xét hiệp định của chúng tôi ký. Và tôi lúc đó cũng nghĩ rằng là đấy là những gì mà có thể làm. Và tôi cũng đã trao đổi với tiến sĩ Kissinger là có thể viết một quấn sách sau khi hệp định này ký kết và của chiến tranh Việt Nam kết thúc. Tiến sĩ Kissinger thì đã tạo ra cơ hội. Tôi có thể nói rằng là ông đã tạo ra cơ hội. Và về phía Bắc Việt Nam cũng đã có thiện trí để cùng ký kết và chấm dứt cuộc chiến tranh. Và nói như vậy tôi hoàn thành nhất chí rằng bầu trời là giới hạn trong mối quan hệ Việt Nam và Hoa Kỳ. Tôi cũng đã có hỏi vài trang chỉ có bầu trời là giới hạn thôi. Tôi có thể nói rằng chúng ta đã đi một trạng đường rất dài trong quyết hệ xong phương này từ năm 1995 trở lại đây. Điểm tiết cơ cử ở đây, cá nhân tôi cho rằng đó là nó đã mở đường cho chúng ta hàn cắn có thể sau chiến tranh. Và chúng ta đã có sự kết nối giữa hai dân tập, giữa Việt Nam và Hoa Kỳ. Tôi cho rằng nó cũng phù hợp với lễ của Hoa Kỳ để mà xây dựng một quan hệ với Việt Nam một cách tốt nhất và chúng ta có thể. Không chỉ là vì lý do địa chính trị. Nó có lý do địa chính trị nhưng tôi nghĩ rằng nó thực sự là đem là lễ cho cả hai bên lễ của Hoa Kỳ và cả lễ của Việt Nam nữa. Nó phù hợp với những lợi ích của chúng ta trong việc tăng cường tối đa có thể mối quan hệ với 700 triệu dân sống ở khu vực Đông Đà Má, khu vực ASEAN. Và đây là một khu vực rất quan trọng ở trên thế giới. Đã có những nô lực khí sức to lớn mà Hoa Kỳ còn quan tâm. Vâng, đây là những gì mà tôi xin chia sẻ với các quý vị, xin chào dọn cảm ơn. Xin cảm ơn đại sứ NGVT đã có phần chia sẻ quan điểm cá nhân cũng như là lịch sử. Chúng ta có hai diễn giả tiếp theo, đều là hai sử da. Và họ cũng đã viết những quấn sách rất là quan trọng về những trải nghiệm trong cuộc chiến tranh Việt Nam. Và họ cũng sẽ chia sẻ với chúng ta những suy ngẫm của mình. Phải giáo sư liên thằng Nguyễn là phải giáo sư lịch sử và đã viết quấn sách mang tên. Đó là lịch sử chính tranh Vy Hồ Bình tại Việt Nam. Và xin nhật liệt hoan nganh và xin mời phải giáo sư liên thằng Nguyễn ạ. Sẽ có phần chia sẻ. Tôi cũng rất là khó để có thể tiếp đối sau hai phần chia sẻ đặc biệt của hai vị đại sứ. Chính khách đi tôi cũng xin chàom cảm ơn VNHK đã mời tôi. Cũng như xin cảm ơn Bộ Ngoại gia Việt Nam. Và vối hợp với VNHK đã tổ chức cùng với đại sứ William Taylor, đại sứ Nicole Ponte. Và cảm ơn đã mời tôi tham gia cùng với các diễn giả khác ngày hôm nay tại đây. Sau hai đại sứ đã chia sẻ. Tôi có thể nói rằng là tôi đã sinh sau hiệu định Paris. Tôi không trực tiếp trải qua tiếng trình hòa bình tại Paris. Tôi là thế hệ sinh sau hiệu định đó. Nhưng mà tôi nhìn từ góc độ của VNHK và cả phía Nam nữa. Tôi nhìn lại một chiến tranh này và tiến trình này với cách là một sửa da và nhìn nó từ góc độ lịch sử. Và tôi cũng đã chia sẻ với xuyên viên của chúng tôi về những gì họ học từ cổ chiến tranh. Và chia sẻ những xuyên cảm của thương tự như là đại sứ Nicole Ponte vừa nói. Và Henry cũng chia sẻ với chúng tôi rất là quan trọng để chúng ta có thể cùng kỷ niệm và nhìn lại 50 năm ngày hiệp định Hòa Bình Paris đợi ký. Và như chúng ta thấy trong tiêu đây. Đấy là một hệp định cho phép Hoa Kỳ giúp con coi Nam Việt Nam để chấm dứt sự can thiệp trực tiếp của Hoa Kỳ tại đây. Và đến 1975 thì Sài Gòn xuất đổ. Cho nên đấy cũng là một sự kiện rất quan trọng và ngày hôm nay chúng ta cùng nhìn lại. Và có rất nhiều lý do mà chúng ta có thể chia sẻ với nhau những xuyên cảm của mình. Với thế cách là những người trực tiếp thương gia hoặc với thế cách là những người nghiên cứu về lịch sử. Đây bộ ngoại gia Việt Nam cũng đã chia sẻ và tôi cũng đồng ý. Đại sứ dụng cũng đã nếu ngày hôm nay. Đối với chính phủ Việt Nam thì coi hiệp định này là một cái thắng lợi rất là quan trọng. Có phần kết thúc cuộc chiến tranh đó để mà có thể chấm dứt cuộc chiến tranh và chia sẻ hai bên. Và có thể đã cứu sống hàng chiếm bạn người. Lẽ ra có thể bị thiệt mạng nếu như không kết thúc được cuộc chiến tranh này. Và tại sao đàm phán Hoa Bình, Hoa Bình, Hoa Tây điểm đó. Nếu mà nhìn từ góc độ đem lại Hoa Bình biển vững thì nó chưa thực sự là như vậy. Nhưng mà chúng ta thấy rằng là để có bốn bên Hoa Kỳ mà chẳng dân tập dài phóng, rồi Việt Nam rất chuyện của Hoa và Việt Nam của Hoa. Tất cả thì đều tham gia vào tiếng trình đó. Và có những phiên hợp cả công khai và cả những phiên hợp kín rồi có cả phiên xong phương giữa Việt Nam và Việt Nam Dân Trường Cộng Hòa và đoàn của Hoa Kỳ trong các cuộc họa bí mật mà không được công khai và không được chia sẻ với tất cả mọi người. Và mọi người cũng đã có hỏi là có thể là đàm phán đã diễn ra, tất cả mọi thứ được diễn ra rất là tốt. Và từ thứ chúng ta cũng không biết được tất cả ngoại trừ những phiên công khai thôi, còn tất cả những cái gì biến bí mật đằng sau chúng ta không thể biết được. Như vậy xét thể gốc độ nở đó về mặt cấu trúc thì nó chưa phải là một quái trình công khai. Chúng ta có thể nhìn thấy đâu là những tòa hiệp mà tất cả các bên đã phải đưa ra. Nếu mà chúng ta nhìn vào sự tham gia của các bên thì chúng ta thấy là cũng không phải là một quái trình mà chỉ có một bên chi phối. Một cái hiệp định Hoa Bình đã được, đã được tại Paris. Với sự tham gia của tất cả các bên vào cuối cùng đã có sự ký kết của tất cả các bên trong quái trình đó vào năm 73, sau 4 năm đàm phán. Đối với hầu hết các sự ra thì có nghĩa là gì? Thực ra thì cũng là cái chiến lược mà cũng đã được áp dụng bởi chính quyền tới trước. Đó là ngăn chặn sự mở rộng của cộng sản tại phía miền Nam của Việt Nam. Và đó cũng là lý do tại sao Hoa Kỳ đã căn dự vào cuộc chiến tranh này. Thuy nhiên thì điều đó lại không thực hiện được đúng như dự kênh ban đầu và cũng không có nhiều dư địa trở cho các chính quyền sau và thực hiện. Và đối với Việt Nam dân chủ công Hoa thì họ cũng đã có một cái chiến lược rất là rõ và ông Lê Thức Thọ là người có vai trò hết sức quan trọng trong tiến trình này. Các bên đã tàm phán để chấm dứt chiến tranh. Tôi có thể lập luận rằng họ đã vừa đánh vừa đàm và điều đó có nghĩa là như thế nào. Họ đã kết hợp cả đánh ở trên chiến trường để có những cái ưu thế để có thể đàm phán, có được ưu thế ở trên bản đàm phán và rõ ràng là cổ chính vẫn cứ tiếp tục trong quá trình đàm phán và người ta vẫn kết hợp giữa đánh và đàm. Và đối với Việt Nam công Hoa giới thời tổng thống Nguyễn Văn Thiệu thì chúng ta cũng thấy là họ vẫn tiếp tục nhưng đến khi mà họ thất bại, đến khi mà ông Nguyễn Văn Thiệu đã thôi cuộc và nếu như tất cả các bên mà không thực sự mong muốn đàm phán, thì rõ ràng là sẽ khó có thể được một cái nền hòa bình lâu dài và khó có thể chấm dứt được quan hệ thu nghịch và đạt được một cái thỏa hiệu về mà chính trị. Thực ra từ năm 1969 thì đã có ý tưởng như vậy nhưng mà không đạt được thực sự mặc dù hiệp định đã được ký kết. Nếu mà chúng ta nhìn vào cả hai phía và thì có rất nhiều những cái điểm phức tạp và nếu mà chỉ dựa vào hiệp định không thôi thì sẽ rất khó để cho cả hai bên, Bắc Việt Nam và Đại Việt Nam có thể hòa bình thông qua quyết trình chính trị và vì vậy cho nên Hoa Kỳ và Việt Nam Dân Trường Cộng Hòa đã có những cái phiên đọc riêng để giải quyết và như vậy đầu tiên là cố chúc và thứ hai đó là chiến lược của cao bên, của các nhà lãnh đạo của cả Hà Nội, của Sài Gòn, của Hoa Kỳ tại DC và điểm thứ ba khi mà tôi dạng về sự tất vại của hiệp định này thì chúng ta nói đến bối cảnh quốc tế và đây cũng là một điểm rất quan trọng và có rất nhiều những cái ít thay đổi lớn diễn giao thời điểm đó nhưng khi mà chúng ta dạng dạy về chính trị Việt Nam thì chúng ta sẽ phải nói về bối cảnh quốc tế nói chung vào thời điểm đó đó là chính trình lạnh giữa số và Mỹ, đối đầu giữa số chung rồi chúng ta thấy là ngay bắt đầu thời điểm, bắt đầu đàm phán thì đã có sự đối đầu rất là mạnh giữa liên sâu và Trung Quốc sâu chung và tạm chí là còn nổ súng ở bên giới chung sâu và khi mà tôi dạy về định này tôi đã có hỏi vậy thì cuộc chiến nào diễn ra quan trọng nhất và quan hưởng lớn nhất đến cuộc chiến chức Việt Nam và họ nói rằng là đó chính là đụng độ tại bên giới giữa liên sâu và Trung Quốc thực ra thì nó không phải là diễn ra trên trực tiếp chiến chức Việt Nam đâu mà nó là từ bên giới giữa Trung Quốc và liên sâu và thời điểm đó thì Trung Quốc nói rằng liên sâu là kẻ thù lớn nhất chứ không phải là Hoa Kỳ là đối thù lớn nhất của Trung Quốc nữa và thời điểm đó chúng ta biết là Hoa Kỳ sân cũng đã đến Trung Quốc sau đó chúng ta thấy căng thẳng và xung đột giữa chung sâu đi ngày càng cho nên mạnh mẽ hơn và nó cũng gọi hưởng trực tiếp đến cuộc chiến tại Việt Nam và đấy cũng là một thế khó của Hà Nội và thời điểm đó là thế nào để có thể cân bằng giữa 2 người anh lớn và như vậy rõ ràng là nó sẽ có cơ hội cho bên thứ 3 đó là cả liên sâu và Trung Quốc đều có những tác động đối với tiến trình Hoa Bình tại Paris và vì vậy chúng ta cũng phải nhìn vào bối cảnh lịch sử quốc tế và thời điểm đó để thấy được tác động của bên thứ 3 rồi tiếp theo đó là chúng ta cũng phải xem những gì diễn ra vào năm 1969 đến năm 1973 trên chiến trường thế như thế nào chúng ta thấy có rất nhiều những chiến dịch khác nhau đã được tổ chức trở lại như là những chiến dịch trở lại như là sấm xét vân vân đã được tổ chức ở trên chiến trường và có những chiến lực về một quân sự để dành được ưu thế ở trên chiến trường dành cho Hoa Kỳ và vì vậy trên là Hoa Kỳ đã đánh bom cả gia phía Bắc rồi mở rộng cái biên giới của cuộc chiến chúng ta thấy là sự tham gia của Campuchia trong cuộc chiến này chúng ta cũng đã thấy sự mở rộng của cuộc chiến này là sang cả Campuchia và vậy chúng ta thấy là cuộc chiến không phải là thu hệp lại mà nó thậm chí nữa còn mở rộng ra con phình ra ngoài cả lãnh thổ Việt Nam rồi những chiến đánh bom diễn ra liên tiếp hết chiến này đến chiến khác trong quá trình đàm phán đó rồi chúng ta cũng thấy các cuộc tổng tiến công của Việt Nam đặc biệt là tổng tiến công vào năm 1968 và sau đó là năm 1972 trở ra rồi cuộc tiến công vào mùa xuân chúng ta thấy là đàm phán diễn tha nhưng mà chiến chiến trường cuộc diện của nó không thu hệp lại mà tiếp tục mở rộng vào ngày càng tăng cường hơn và đây cũng là nơi mà giao trành diễn tha ác liệt hơn giữa Camp Ben và cuối cùng và tôi cũng muốn xem là chúng ta hãy xem là cuối năm 1972 đầu năm 1973 khi mà hiệp định ký và tôi cũng đang đều ở trong quân giết của tôi vào năm 1972 không kiểm chế được quảng trị hoặc khi mà đàm phán vẫn đang diễn ra và lúc đó thì cả năm Việt Nam và Hoa Kỳ biết rằng không thể duy trì được nữa trên chiến trường sức mạnh không còn duy trì được nữa và vì vậy cần phải thoái lưu và ngoài ra để xử nên các công ty có thể biết rất rõ tại sao phía Bắc Việt Nam thì họ đã đẩy mạnh vào tháng 10 của năm 1972 và thời điểm đó đó là thời điểm diễn ra bầu cử tại Hoa Kỳ, bầu cử tổng thống và phía Việt Nam cũng đã đẩy mạnh và tận dụng cái thời cơ bầu cử tại Hoa Kỳ như vậy để có những cái ảnh ngừa và thời điểm đó chúng ta biết rằng quý định rút khỏi Việt Nam là bắt buộc rồi và vì vậy cho nên ông tổng thống vào thời điểm đó của chúng tôi cũng đã thối túc là vài rút khỏi Việt Nam và năm 1972 chúng ta thấy đã có 69 điểm xử đổi với thòi thuận để tôi cũng đã xem xét rất nhiều những cái tài liệu của CIA tại sao Saigon lại gặp nhiều khó canh như vậy về mặt cố chúc cơ cố chính quyền của họ. Xin xin quyền. Đó là vấn đề về cơ cố của chính quyền có vấn đề ở Nam Việt Nam. Đó là sự thiếu tiên tưởng. Nó đang tổn tại rất lớn ở trong chính quyền ở miền Nam Việt Nam và thời điểm đó. Và sự không tiên tưởng giữa các đồng minh và vì vậy cho nên là Hoa Bình không đã được nhờ cái hiếp định này và tiếp theo nữa ngay chức hay điểm ký kết thì có một cái đánh bòm rất là lớn và khiến cho hơn 2.000 người Việt Nam đã bị thiệt mạng vào thời điểm ráng sinh của năm 1972 lẽ ra điều đó nó không nên được xảy ra. Thế nhưng tất cả những cái nhân tố đó nó đã khiến cho hiệp định Paris thực sự không chiếm thức được cuộc chiến tranh. Và tôi cũng đã đến một số khóa lý do tại sao mà nó thực sự không chiếm thức được cuộc chiến tranh này. Và tôi cũng xuyên kết tức và nói rằng liệu đây có phải là cái cơ sở để cho Hoa Kỳ về Việt Nam có thể hàn gắn hay không. Và tôi nói rằng là mặc dù là có hiệp định Paris năm 1973 đó nhưng trong ra thì cũng phải mất cả một trạng đường dài thì mới có thể hàn gắn được bối quan hệ này với bình thường Hoa Đức quan hệ này vào năm 1995 cả một trạng đường dài sau đó chứ cũng không phải là ngay sau chiến tranh chúng ta có thể làm được ngay. Như đại sứ nơi của Ponte cũng đã đề cập đến rất nhiều nỗ lực vào thời điểm đó cũng đã muốn thực hiện để có thể chấm dứt cuộc chiến tranh. Và tôi cho rằng xét thể cốc độ đó thì hiệp định này nó là nền tảng để chúng ta có thể hàn gắn và bình thường Hoa quan hệ sau chiến tranh. Nguyên đề cốc độ của người Việt Nam cả trong nước và người Việt Nam ở nước ngoài thì chúng ta thấy đây cũng là một nền tảng để cho quá trình hoa dài bởi vì đã có quá nhiều những bất vắc xảy ra trong cuộc chiến tranh này. Tôi cho rằng đó không là quá trình mà chúng ta vẫn tiếp tục đến ngày hôm nay không chỉ những người dân ở trong nước mà cả những người vì kiểu như chúng tôi bây giờ xin chào cảm ơn và xin chào cảm ơn và diễn dài cuối cùng của chúng ta đây là bà Caroline Eisenberg, giã sư lịch sử Hoa Kỳ và chính sách đối ngoại Hoa Kỳ tại Đại học Hofstra. Bà là tạc giả của quân sách gần đây đó là vạch gia đường ranh giới chia sẻ nước nước vào năm 1944 buôn chịu. Vâng xin mời bà Caroline Eisenberg. Vâng xin chào cảm ơn. Tôi rất vui và bình sự có mặt ở đây ngày hôm nay và xin cảm ơn các diễn dài đã tham gia cùng với chúng tôi và chia sẻ về một chủ đề rất là quan trọng này tại Viện Hoa Kỳ và xin cảm ơn Viện USAIP, Hội Bình Hoa Kỳ đã mời tôi và vì vậy tôi thấy rất là vinh dự. Năm mê năm đã trôi qua. Chúng ta đã được một hợp định Hoa Bình nó được ký kết vào năm 1973 cũng khó có những bên mà có thể nhìn lại năm mê năm như thế này Mặc sư có rất nhiều cuộc chiến tranh diễn ra và ngày hôm nay chúng ta có mặt ở đây, chúng ta cùng nhìn lại sự kiện đã diễn ra các đây năm mê năm và đây là một sự kiện rất là quan trọng và đây cũng là dây phước rất là quan trọng của chúng ta bây giờ và chúng ta nhìn thấy nhiều góc độ khác nhau đối với người mà có tuổi như tôi đã đến Washington và nói đến vài đã từng trải qua và trứng kiến tất nhiêu những cuộc xuống đường biểu tình của người dân phản đối cuộc chiến này đã thành vì Hoa Bình tại Việt Nam và vào thời điểm đó thì chúng tôi rất mong muốn đã có thể thay đổi được cuộc chiến và tạo ra một kết cục nó tốt hơn và như vậy, như từ lịch sử, như từ bối cảnh thì chúng ta thấy nó có ý nghĩa như thế nào còn bây giờ thì tôi cũng xin chia sẻ với các bạn một số những cái sinh gẩm của tôi Tôi cũng xin chích dẫn một câu câu của Richard Nixon Bốn ngày trước khi ký hợp định Hoa Bình Paris 573 thì Richardson đã lên TV và nói rằng nói với người dân Hoa Kỳ rằng đối với tất cả các điều kiện được đưa ra thì đều được đáp ứng và những nỗ lực quan trọng mà Hoa Kỳ đã đạt được và cuối cùng thì đã đạt được Hoa Bình và ông nói với người dân Hoa Bình rằng đã đạt được một tỏa thuận, một tiến trình và đã được sự thống nhất với cả tổng thống thiệu và Việt Nam dân chủ cộng hòa với các đồng minh và hy vọng là sẽ có một nền hồi bình lâu dài bên vững Chúng ta biết rằng không hẳn núc nào ông Richard Nixon cũng có thể nói chúng ta toàn bố sự thật được không nào, nhưng mà không có gì ông ấy nói, tất cả những lời đó thì không phải là sự thật Chúng ta biết là Hoa Kỳ trong nhiều năm cũng đã cố gắng là rút quân khỏi Việt Nam, Việt Nam và hy vọng đó thì thật ra đã phải cáo dài hơn rất nhiều so với thực tế và rất nhiều điều kịa đưa ra thì không được đáp ứng và ông ấy cũng đã khiến cho ông tổng thống thiệu bị mất thể diện và ông tổng thống thiệu đó cũng nói rằng là gần như chúng ta đang bên bờ vực thẩm và khi mà ông tổng thống Nixon nghe tới ông thiệu nói như vậy thì ông ấy nói rằng là khi mà chúng ta nhìn những gì chúng ta đã làm cho ông thiệu và nhìn lại là các bố chia thì chúng ta thấy đây chính là kết quả tốt nhất mà có thể đạt được và ông Nixon thì đã rất là rõ ràng về kết cục của những gì và muốn đạt được tại miền Nam của Việt Nam ông ấy nói là đạt được một nền hỏi bình nâu dài nhưng mà trên thực tế thì không phải là như vậy giao tranh vẫn tiếp tục chúng ta đã có hỏi vậy thì giao tranh bắt đầu từ khi nào chúng ta thấy là nó diễn ra liên tục và giao tranh vẫn cứ diễn ra ở trên chiến trường và thiệp ĩnh này nó thực sự chỉ là thỏa thuận để cho hoa quý giút quân khỏi Nam Việt Nam nó cũng là cách để giữ thể diện cho hoa kỳ thôi chỉ còn thì thực sự hoa bình thì chưa có vậy thì tại sao ông Nixon và Kissinger lại ký một ký hợp định như vậy tôi cũng đã viết 500 trang về chủ đề này và có lẽ tôi sẽ nói ngắn thôi vì thời gian không quần nhiều và một số lý do tại sao ông Nixon và Kissinger đã ký hợp định này như đã nói một số lý do thì nó sớm phát từ lâu dài đó là mong muốn chấm dứt sẽ can dự trực tiếp và họ cũng nói rằng có thể ở trên chiến trường chỉ còn lại giữa Bắc Việt Nam và Việt Nam Việt Nam thôi và hát cả hai bên được quyết tâm giao chiến với nhau và hoa kỳ thì mong muốn giúp quân khỏi sự giao tranh đó những cái điểm yếu của hoa kỳ cũng đã bộc lộ đến thời điểm đó rồi và trên đực tế thì Nixon và Kissinger thì biết rằng không thể thành công được và năm 1979 đến đầu tiên họ đã điểm lại và đã nói đó là những cái giây phút và thực sự mất thể diện đối với hoa kỳ bởi vì càng ở lâu thì càng khó có thể đạt được những cái bước tiến và đấy là điểm mà ông Kissinger và ông Nixon không muốn tiếp tục nghĩa là không muốn nhìn thấy chỉ cái sự tất bại ở trên chiến trường và chúng ta cũng nhìn vào cái cuộc tập tiến công năm 1968 đối với miền Bắc thì đây chính là mở cái thời điểm mà thận lợi để tấn công bởi vì đấy là thời điểm Tết và phía Nam thì người ta cũng theo truyền thống cũng an tết và đó là thời gian mà phía Bắc đã tấn công và cũng có một số những cái áp lực nhìn từ phong trà hoa bình và nhìn từ cố hội nếu mà chúng ta nhìn vào cả bộ cảnh tộc thể chúng ta có thể thấy những cái nhân tố đến sự ký kết của hiệp định này về phía Hoa Kinh đặc biệt bây giờ chúng ta nhìn lại thể góc độ của các nhà nghiên cứu sử họ không còn lựa chọn nào khác ông Tổng thống, Nixon và Kissinger không còn sự lựa chọn nào khác vào năm 1972 họ đã cho một cái định hướng mà không còn có quân được cửa đến nữa và họ cho rằng thế mà giữ được thể diện thì cái tốt nhất đó là gần giúp quân khỏi Việt Nam vào đấy là một cái nhân tố hết giữa quan trọng để ký hiệp định này và tiếp theo đó là quốc hội quốc hội thì liên tục phản nạn về cuộc chiến này và có rất nhiều những cái tranh luận diễn ra quốc hội thì đã không thông qua những cái đạo luật về trống chiến tranh vào tháng 12 của năm 1972 sau cuộc bầu cử với một cuộc thắng lợi vang dội của ông Nixon thì thì có ít nị sĩ phản chiến hơn so với gia đạn trước đó và lúc đó đi có từ bị sĩ Stannis Better Go Work rồi đại diện cho phố quốc hội môi thì họ đã đến ông Nixon và nói rất rõ là họ không còn tiền để dành cho cuộc chiến này nữa không còn phân bổ ngân sách cho cuộc chiến này nữa và họ cũng đã yêu cầu là cần phải đưa ra một cái tòa thận ngay vào thời điểm đó tổng thống và cố vấn đề nước ra gần như không còn sự lựa chọn nào khác để có thể đạt được một tòa thận lớn hơn tại Paris nhưng từ góc độ nào khác thì hệp định Hòa Bình này thực sự nó cũng là một hệp định Hòa Bình nó đánh dấu sự tất bại của Hoa Kỳ chứ không phải là sự thành công của Hoa Kỳ đâu và một trong những hế điểm sự ra vẫn còn đang tranh luận và công luận vẫn còn đang tranh luận liên quan đến hệp định Hòa Bình Paris là liệu đây có phải là sự phản bội hay không liệu đó có phải là sự phản bội hay không của Hoa Kỳ đối với Đen Cộng Hoa Nhìn thấy góc độ nào đó thì có có sự thật ở đó có sự không tôn trọng, sâu sắc diễn ra vào thời điểm đó đối với chính phủ Việt Nam Cộng Hoa và tổng thống Nguyên minh thiệu người ta không quan tôn trọng chính phủ Việt Nam Cộng Hoa và tổng thống thiệu nữa khi mà họ nhìn vào Nam Việt Nam họ thấy bản thân tưởng tướng Dickson và Kissinger thấy rằng cần phải đạt được một bế tòa thận ngay cả khi Việt Nam Cộng Hoa đồng ý hay không đồng ý tôi chơi rằng quan trọng ở đây đó là nó có phản bội ở đó nhưng phản bội với ai tôi nghĩ rằng sự phản bội lớn hơn cả đó là sự phản bội đối với người dân tức là đã đưa quân sang Việt Nam và quốc chính đó cuối cùng thì chúng ta thấy nó đã thất bại với sự thất bại và thất mất mát qua lớn về người và của đã có rất nhiều người Mỹ đã đổ xuống đã ngã xuống rồi hàng triệu người ở Việt Nam ở là Câm Bối Chia cũng đã ngã xuống và họ đã phải hy sinh tính mại của họ để đã được mối tiêu của Hoa Kỳ tôi nghĩ đó là sự phản bội lớn nhất có 1 điểm nữa cũng rất là quan trọng về phía Hoa Kỳ chúng ta đất nước chúng ta đã học được điều gì từ trải nghiệm này và nếu chúng ta đọc báo thì chúng ta có thể sẽ đặt câu hỏi này ở Hoa Kỳ với chúng ta nhìn lại những cái tham kịch mà chúng ta đã tạo ra thì chúng ta có lúc kết được bà học gì hay không thực ra thì Hoa Kỳ cũng chẳng có quên gì để có thể ấp đạt hàng triệu quân của mình đến cốc gia khác đấy là vấn đề thực tế tôi là giáo sư đại học và tôi cũng chia sẻ với sinh viên của chúng tôi thường Xuyên tức là có thể nói tham kịch ở Việt Nam là một tham kịch cực kỳ lớn và tôi cũng không biết là mọi người đã biết sự kiện Mỹ Lai chứ không ai biết sự kiện Mỹ Lai nó diễn ra như thế nào cả đúng ạ và tôi đã nói đến Mỹ Lai đó là một cái sự kiện cực kỳ quan trọng để chúng ta hiểu rõ là chúng ta đã bị thiệt hại như thế nào chính xách và đối ngoại có thể gây ra thiệt hại như thế nào cho người dân nước ngoài và tôi cũng đau đảo với tình hình diễn ra tại Ukraine và tại định hiện nay như gì mà Nga đang thực hiện tại Ukraine thì thực sự đã gây ra thiệt hại rất lớn cho người dân Ukraine thì đi câu hỏi đàn ra là vậy thì Hoa Kỳ đã tham gia một cuộc cạnh tranh để giành được ưu thế và một quân sự tại chợ Âu vậy thì cuối cùng thì đã đạt những cái kết quả diện để đã khẳng định được sức mạnh của Hoa Kỳ thì chúng ta đã phải trả những cái giá như thế nào và bây giờ chúng ta đang phải đối mặt với những cái cuộc xung đột như Ukraine mà chưa thấy hồi kết của nó và thương tự như vậy ở khuộc châu Á các nhà hội định chính xách đối ngoại của chúng ta nên nhìn vào các cái tình huống đã xảy ra ở các quốc gia khác nhau để chúng ta có thể thấy được những bài học này và chúng ta cũng đã xây dựng các cái căn cứ quân sự khác nhau và thiết lập các một con đại đối tác và đồng minh khác nhau nhưng chúng ta cần phải nhìn lại bài học từ của chính trách Việt Nam để thấy được cái giá của chúng ta phải trả để có thể trở thành một cái quốc gia siêu cường và chúng ta cần phải tư duy lý và chúng ta cần phải nghiêm túc nhìn lại những gì đã diễn lại trong cuộc chiến trách Việt Nam này và ngày hôm nay tôi rất vui bởi vì chúng ta có mặt ở đây để cùng nhìn lại 50 năm kể từ khi hiệp định hội bình Paris được ký kết đã được bởi thỏa thận vào thời điểm đó chúng ta cùng suy nghĩ lại và chúng ta hướng đến tương lai nếu đây có phải là một cái bài học, một tấm hương cho chúng ta xoay lại mình để có thể thay đổi trong tương lai hay không chúng ta thấy Việt Nam đã đứng dậy từ một cuộc chiến và bây giờ đã trở thành một quốc gia yếu trụng hòa bình đã có lực lượng giữ hòa bình trên thế giới và đấy cũng là điểm chúng ta cần phải học hỏi và một lần nữa xin cảm ơn tất cả các quý vị thưa các quý vị có rất nhiều các quan điểm khác nhau đúng không? 50 năm kể từ khi hiệp định được ký kết nhưng mà vẫn có rất nhiều các quan điểm khác nhau và cũng xin chăm cảm ơn các diễn giả đã tham gia cùng với chúng tôi đã chia sẻ các cóc nhiên của mình những suy nghĩa của mình tôi cũng nghĩ rằng là lẽ chúng ta phải có thêm thời gian để có thể trở đổi thêm nhưng chúng ta cũng biết là thưa thưa qua hiệp định này thì Hoa Kỳ đã giúp quân khỏi Việt Nam và sau đó là cảm ơn tiến trình dài để có thể chấm dứt cuộc chiến và chúng ta nhìn lại quá trình bình thường khóa quan hệ giữa hai nước cũng như sử dụng quan hệ đối tác sau chính tranh giữa hai nước và đấy cũng là lý do mà chúng ta cùng nhìn lại giữa kiện này trong ngày hôm nay và một lần nữa xin cảm ơn tất cả các vị diễn giả cũng như tất cả các quý vị đã tham gia cùng tra đổi với chúng tôi ngày hôm nay xin chào