 Dit is een opname voor LibriVox. Alle opnames van LibriVox zijn vrij van haar teusrechten. Voor meer informatie of als je vrijwillig wilt worden, ga naar LibriVox.org. Vorgelezen door Bronco Collin. Onder moedersvleugels door Louise M. Elcott. Hoogstuk vier. Lasten. He, wat is het moeilijk onze pak weer op te nemen en voor te gaan? Zucht een metes morgens naar de partij. Want nu de vakantie om was, maakte de week van pret maken haar weinig geschikt tot het opgewekt hervatten van een taak waar zij nooit meer op had. Ik wou dat het altijd kerstmis of nieuwjaar was, zou dat niet genoeglijk zijn? Vroeg Joe, akelig geowende. Wij zouden niet half zoveel plezier hebben als nu. Maar het is zo heerlijk soepetjes bij te wonen en boeketten te krijgen en aparteien te gaan en een eigen rij daart naar huis te rijden, veel te lezen en te rusten en niet te werken. Dat is zoals rijke mensen het hebben. En ik benijdt altijd meisjes die zulke dingen kunnen doen. O, ik houdt eigenlijk zo dol veel van beelden, bekende meta. Terwijl ze onderzocht welke van twee versleedte Japanen de minst versleedtene was. Kom, laten we maar niet zanenken, we kunnen het nu eenmaal zo niet hebben. Laten onze pakken dus me opnemen en even tevreden voortstappen als moeder. Jullie weten, Tante March is een echte nachtmerrie voor me, maar ik denk dat als ik geleerd heb haar nukken zonder klagen te verduren, de last van mijn afstal vallen of zo lichtwoorden dat ik er niets meer omgeef. Deze gedachte prikkelde Joe's verbeelding en bracht hij in een goed humeur. Maar meta klaarde er niet doorop, want haar last uit vier bedoven kinderen bestaande, is geen zwaarder dan ooit. Zat zelfs geen lust zich als naar gewoon tussen mooi mogelijk te maken door een blauw dasje om haar boord te knopen en haar haar op de nette manier op te steken. Wat doet het er toe of ik me netjes aankleed als niemand me ziet, behalve die lastige apen? Niemand geeft er een zieer om of ik er netjes uit zie of niet. Pruttelde ze en deed haar laar met haar rug dicht. Ik zal mijn hele leven door moeten toppen en zoeken, en alleen nu en dan hun z'n pretje hebben, en oud en lelijk en kribbig worden, omdat ik arm ben, en niet van mijn leven kan genieten als andere meisjes. Het is heel lendig. Meta ging naar beneden met een verongelijkt gezicht en was haar net dan bij het alles behalve vriendelijk gestemd. Iedereen scheen wel uit zijn humeur en knorrig. Pets had hoofdpijn en lag op de kanapé, en moest zoekende bij de kat met haar drie kleintjes. Amy perrolde omdat zij haar lessen niet geleerd had en haar overchoenen niet kon vinden. Joe wilde niet uitscheiden met fluiten en maakte veel onnodige drukte en beweging om klaar te komen. Mevrouw March deed haar uit als de beste brief af te krijgen die volstrekt dadelijk op de post moest. En Hannah had een boze bui, want laat op blijven vleiden haar niet. Ik heb nog nooit zo'n brompottenfamilie gezien, Joe, die uit haar humeur raakte toen ze een inkooker omgegooid, haar veters gebroken had en op haar hoed was gaan zitten. En jij bent de brommeristen van allemaal, antwoorden Amy, en veegde de som die maar niet wou lukken uit met de tranen die op haar lijf vielen. Pets, als je die akele hik katten niet beneden in de kelder opsluit, laat ik ze verdrinken, dreigde met haar boos, terwijl ze zich zorgde om doen van het katje dat langs haar rug was opgekropen en zich als een klis aan haar vast klemde. Joe lachte, meta-bromde, Bets meekte omgenade en Amy helde, omdat zij niet kon onthouden hoeveel negen hem al twaalf was. Kinderen, kinderen, wees toch een ogenblik stil? Ik moet deze brief afmaken en jullie brengt mij totaal in de warde dat gekibbel. Riep me voor March, die voor de derde keer een zin in haar brief doorhaalde. Er was een poosje rust, onderbroken de Hannah die naar binnen stormde. Twee hete blikken puntingvormen op tafel zetten en weer weg vloog. Dit was een vaste gewoonte en de meisjes noemden ze Moffen, want ze hadden geen anderen en op koude ochtende warmden ze hun handen en die hete blikjes. Hannah verga nooit ze te maken, hoe druk of knorig ze ook mocht zijn, want de wandeling was lang en eentonig en de arme schapen kregen niets anders dan die kleine trommelkoek voor hun twaalf uurtje en kwamen zeel ervoor drieët thuis. Liefkoosje Katjesmaar een beterschap met de hoofdpijnbetsche. Goedendag moeder, we zijn vanmorgen een troep aakkelijkheden geweest, maar we komen als engelachtige wezens thuis. Kom, meta! En Joe stapt de weg. Ten vallen overtuigd dat de pilgrims niet volgens hun plicht de reis aanvaarde. Voor ze de hoek omgingen, keken ze altijd nog eens om, want mevrouw March stond altijd aan het raam om ze nog eens toe te knikken en na te werven. Het was net of de meisjes de dag niet goed zouden kunnen doorkomen als ze dat moest te missen. Want in welke stemming ze ook mochten zijn, de laatste glimlach van moeder's liefgezicht liet nooit na als een zonnetje op hen te werken. Als moeder haar vast tegen ons behalde in plaat van onze vriendelijk na te wuiven, zouden we ons verdiende loon hebben want ondangbaar dat spoken dan wij zijn, heb ik nooit gezien, riep Joe, en totseerde met een zekere voldoening de modderige weg en de scherpe wind. Gebruik er zo gekrassen uitdrukkingen niet, zijn mee te van het de dichte sluyer waarin ze zich gehuild had als een non, die wars is van de wereld. Ik hou van flinke krachtige woorden die iets betekenden, antwoordde Joe, haar goedgrijpende die op het punt stond weg te vliegen. Je hebt jezelf zoveel scheldnamen als je verkist, maar ik ben nog een akeligheid, nog een spook en verkies niet zo genoemd te worden. Je verdrukt de onschuld en vandaag bepaalt ongenietbaar omdat je niet altijd in de schoot der wilde kunt zitten. Armschatje, wacht maar dat ik mijn vertuin heb gemaakt, dan zul je genieten van rijtuigen en van vanieën ijs en van hooggehakte schoentjes en boeketten en van roodhaarige jongens om mee te dansen. Wat ben je toch twaast Joe, maar Meta lachte om de onzin en voelde zich of ze wilde meest blij dat ik twaast ben, want als ik mij ook zo beledigd aanstelde en net zo diep neerslachtig trachten te zijn als jij, zouden wij een heerlijk leven hebben, gelukkig maar dat ik altijd iets kan vinden om het hoofd boven water te houden. Toe, mocht niet langer, maar kom vrolijk thuis, dan ben je de beste. Joe gaf haar zuster een bemoedigend tikje op de schouder toen ze afscheid namen, waar iedereen verschillende kant op ging, drukte haar klein warm trommeltje aan het hart en deed haar best opgeruimte zijn in weerwill van het koude winterweer het harde werk en veel onvoldraane begeerten. Toen meneer March zijn vermogen verloor door een ongelukkig vriend bij te staan hadden de twee oudste meisjes verzocht of zij niet iets zouden mogen doen om tenminste in hun eigen behoefte te voorzien. Daarin ouders menen dat ze niet te vroeg konden beginnen met zich te gewennen aan werk en te streven aan onafhankelijkheid, dat was hun toestelling en beide vatten hun werk op met die vaste goede wil die in spijt van alle moeilijkheden ten laatste zeker slaagt. Meeta vond een plaats van schovenante en gevoelde zich rijk met haar kleinselaris. Ze kwam er rond vooruit dat ze hunkerde na wilde en armoede haar grootste verdriet was. Geen geld te hebben viel haar zwaarder dan de andere omdat zij zich in tijd konden herinneren toen alles in huis mooi, en genot en ontbeering van welke aarde ook onbekend was. Terwijl ze haar best deed niet Jaloershof om tevreden te zijn was het niet meer dan natuurlijk dat ze dikwijls verlangden naar mooie dingen, vrolijke vrienden en een gemakkelijk leven. Bij de familie King voelden ze dagelijks wat haar ontbrak want de oudere zus zoals die herkinderen gingen die winter voor het eerst uit en Meeta zag tikkels met een oogwenk keurige baljaponnen en dure boeketten moonden levende gesprekken bij over comedies, concerten sleefvaarten en pretjes van allerlei aard en zag geld weggegooid voor kleinigheden die voor haar schatten zouden gezien geweest. De arme Meeta klaagde zelden maar een gevoel van onrechtvaardigheid maakte dat ze soms bitter gestemd was jegens iedereen want ze had nog niet leren beseffen hoe rijk ze was in datgene wat alleen het leven waardig heeft. Joe viel in de smaak van Tante March die verland was en behoefte had en een bedrijf heeft persoontje om haar te bedienen. Toen de slag viel had de kindeloze oude dame aangeboden één van de meisjes als haar kind tot zich te nemen en zich zeer beledig getoond omdat haar aanbod werd afgeslagen. Andere vrienden deelden de marches mee dat ze alle kans verloren hadden op een lichaat van de ouderen dame maar de onbaatzuchtige marches hadden geantwoord wij kunnen onze meisjes niet afstaan voor geen dozeinlegaten rijk of arm, we blijven bij elkaar en zullen samen gelukkig zijn. Geruime tijd wilde de oude dame niet tegen hen spreken maar toen ze Joe op zekere dag bij een vriendin om moeten werd ze getroffen door een zeker iets in haar grappig gezicht en vrije manieren en stelden ze voor haar als gezelschapsje vrouw te nemen. Dit viel volstrek niet in Joe's smaak maar ze nam de betrekking aan wat ik niets Peters voor deed en tot ieders verbazing kon ze het zeer goed vinden met haar oplopende bloedverwand. Nu en dan had er wel een stormachtig turneel plaats en één zelfs was Joe thuis gekomen met de verklaring dat ze het niet langer kon uitstaan maar dan de marches draaien er altijd gauw weer bij en verzocht haar niet je met zulke aandrang te willen terugkomen dat ze niet kon blijven weigeren want in haar hart hield ze veel van de oude ik geloof eigenlijk dat de ware aantrekkingskracht zat in een grote bibliotheek die sinds de dood van Omarge een prooi geworden was van stof en spinnen Joe herinnerde zich de oude vriendelijke heer nog zeer goed die haar van zijn grote woordenboeken spoorwegen en bruggelied bouwen haar vertelseltjes vertelden over de wonderlijke plaatjes in zijn Latijnse boeken en lekkers voor haar kocht telkens als hij er op straat tegen kwam de sombere, stoffige kamer waar de bustes haar van de hoge boekenkasten aanstaarde de Globus maar vooral de onafzienbare massa boeken waarin ze zich naar hartelus kong graven maakte de bibliotheek een paradijs voor haar zodra de tante Marge niet had dutje of kreeg ze bezoek of weg vloog Joe naar dat rustige plekje nestelde zich in de grote stoel en verslond dichtwerken, romance, geschietboeken reisbeschrijvingen en plaatwerken als een echte boekworm maar ook dat geluk duurde als naar gewoonte niet heel lang Joe kon er zeker van zijn dat zudra ze het beslissende punt in de roman het aandoenlijkste couplet in een lied of het gevaarlijkste avontuur van haar reiziger genaderd was een schillen stem zou roepen Josephine Josephine en dan moest ze haar eede verlaten om wol te vinden, de poedel te wassen of urenlang uit Belgium's verhandelingen voor te lezen Joe's eerzocht ging aan haar uit iets grootste doen ze kon zelf niet zeggen wat maar ze liet het aan de tijd over dit te openbare en inmiddels bestond haar grootste verdriet hierin dat ze niet naar hartelust kon lezen lopen en beweging nemen een driftig humuur een scherpe tong en een rusteloze geest pracht haar telkens in moeilijkheden en haar leven bestond uit vallen en opstaan maar de oefenschool die ze bij Tante March bedoel maakte was juist wat ze nodig had en de gedachte dat ze iets deed voor haar eigen onderhoud maakte haar gelukkig in spijt van het onophoudelijk Josephine Pets was te teer en te verlegen om naar school te gaan er was een proef meegenomen maar ze had zoveel geleden dat men het had moeten opgeven ze leerden nu thuis bij haar vader zelfs na zijn vertrek en terwijl haar moeder geroepen was om haar beste krachten te wijden aan een vereniging tot hulp en ondersteuning van de militairen te velden ging Bets trouw alleen voort en deed haar uiterste best ze was een huishoudelijk schepseltje en hield Hanne het huis netjes en gezellig houden voor de werkende leden van het gezin zonder ooit enige andere beloning te wensen dan de liefde daar haren de dagen waren lang en stil voor haar maar werden niet eenzaam of in ledigheid doorgebracht want haar kleine wereld was bevolkt met denkbeeldige vrienden en ze was van nature een werkzaam bijtje elke morgen moesten er zes poppen opgenomen en aangekleed worden want Bets was nog een kind en hield nog even veel als vroeger van haar lievelingen al was geen van de zes ook megaaf of mooi het waren allemaal afgedankte involieden want toen haar zusters te groot waren geworden voor die liefde ging ze op haar over ze hebben het oud en lelijk was Bets vertroedtelde ze juist om die reden en richtte een hospitaal op voor gebrekken gepoppen Nooit stak ze een speld in hun katoenen ledematen Nooit hoorde ze een onvriendelijk woord of werden ze geslagen het hartje van de meest terugstootende zelfs werd nooit gekrenkt door verwaarlozing maar alle werden met onuitputtelijke tederheid gevoed en gekleed, verzorgd en geliefkoost Eens werveling uit het poppendom had een joe toe behoort en was na een stormachtig leven in de prullermand terechtgekomen uit welk somber armhuizen bevrijd werd door Bets en naar het hospitaal gebracht Daar de stakker het haar achterhoofd kwijt was zette Bets haar een liefklein mutsje op en daar de armen en benen in de slag waren gebleven wikkelde ze haar in een deken om dit gebrek voor alle ogen te bedekken terwijl ze haar beste kripje aan deze kwijnende zieken afstond indien iemand getuige was geweest van de zorg en dit popje besteed zou het zeker zijn hart getroffen hebben al wekte het ook tegelijkertijd te lachlust op Bets spracht haar kleine boeketjes las haar voor ging met haar in de lucht warm ingestopt onder haar mantel zong wiegelietjes voor haar en zou nooit naar bed gaan zonder een kusten druk op het verfeloos gezichtje en zacht te fluisteren om een goeie nachtsel te hebben Bets had haar moeilijkheden zo goed als de andere en daar zei geen Engel was maar een zeer menselijk klein meisje schrijden ze dikkels een duintje omdat ze geen muziekles en geen mooie piano kon krijgen ze hield zoveel van muziek deed zo haar best om vooruit te komen en studeerde zo gelukkig op het rammelende oude instrument dat de een of ander mocht maar niemand deed het wanneer ze alleen was de tranen afwisten van de gele oude toetsen die zo ontstemd waren ze deed haar werk zingend als een kleine leeuwrik was nooit te vermoeid om voor moeder en de meisjes te spelen en zei telkens weer opnieuw hoopvol tot zichzelf ik weet dat ik met haar tijd mijn muziek nog eens krijgen zal als ik maar goed oppas er zijn veel van die Betsies in de wereld verlegen en stil in een hoekje verscholen tenzij mensen nodig heeft en zo opgeruimt zichzelf vergetend veranderen dat niemand hun opofferingen ziet totdat de kleine krekel aan de haard ophoudt met zingen en de lievelijke zonnige verschijning verdwijnt stilte en schaduw achterlatend als iemand aan de ene gevraagd had wat de grootste bepoving van haar leven was zou ze zonder aarzelige antwoord hebben mijn neus toen ze nog heel klein was had Joe haar bij ongeluk in het kolenhoek laten vallen en Amy hield vol dat die val voor altijd haar neus bedroven had hij was niet dik of rood alleen maar een beetje stomp en al het knijpert ter wereld kon hem geen zierlijke punt geven niemand dan zijzelf vond het bijzonder protrurenswaard en het lichaamsdeel deed zijn best te goeien maar Amy gevoelde diep het gemis van een grieksneusje en teken de velle exemplaren om zich te troosten de kleine Raphael zoals de zusjes haar noemde had een bepaald talent voor tekenen en was niet gelukkiger dan wanneer ze bloemen kopieerden of verhaaldjes met allerlei zonderlinge plaatjes conversieren Dikkels klaagde haar onderwijzers erover dat ze in plaats van haar sommer te maken haar lijf vol tekenen met dieren de witte bladen van haar adlas gebruikten ze om kaarten op na te tekenen en de bespotelijkse caricaturen flattende op een ongelukkige ogenblik uit al haar boeken ze rolden ze goed second door haar lessen en wist aan straf te ontkomen door een verbeelde goed gedrag da ze een goed gemuur had en de gelukkige gaven bezat te behagen zonder er moeite voor te doen was ze de lieveling van al haar kennetjes haar kleine gemaaktheden en pedanterieën werden zeer bewonderd even als haar talenten want behalve tekenen kon zij 12 stukjes spelen aardig handwerken en Frans lezen zonder meer dan 2 derde der woorden verkeerd uit te spreiken daarbij kon ze op zo'n droevige toon zeggen toen papa rijk was, deden wij zo en zo dat het huis aan doenlijk klonk en de meisjes op school vonden haar lange woorden wel wat driftig maar toch leuk men was mooie weg eenmiet te bederven want iedereen vertroetelde haar en de kiemen van eidelheid en zelfsucht ontwikkelde zich verspoedig er was echt iets dat die eidelheid beteugelde Amy moest de kleren van haar nichtje afdragen nu had Florence' mama volstrekt geen smaak en Amy vond het vreselijk dat ze een rode in plaat van een blauwe hoed moest opzetten bij jurken die haar niet kleurde en akelig mooie boeslaars die haar niet pasten alles was goed netjes gemaakt en weinig versleten maar Amy's kunstenaars oog werd pijnlijk aangedaan vooral deze winter nu haar schoolpak bestond uit een donkerpaarse jurk met gele moestjes en zonder enig gaan neersom mijn enige troost is dat moeder tenminste geen opnijs als in mijn jurken doet telkens als ik ondeugend ben zoals de moeder van Mary Park zij ze met tranen in de ogen tegenmeten oh dat is wezenlijk iets verschrikkelijks want Mary is soms zo brutaal geweest dat haar jurk tot boven haar knie komt en ze niet naar school durft als ik aan z'n deger radar zie denk heb ik nog liever mijn platte neus en mijn paars jurk met gele stippen Meta was enigst vertrouwde en raadsvrouw en door de wondelijke aantrekkingskracht die had dikkelst tussen twee tegenovergestelde natuuren bestaat was Jodie van de Zachte Vriendelijke Bets alleen aan Joe vertelde het schuwe kinder haar gedachten en zonder het te weten oefenden ze op haar grote wilde zuster meer invloed uit dan enig ander lid van het gezin de twee oudste meisjes waren veel voor elkaar maar bij de naam een van de jongeren onder hun bescherming en zorgde ervoor op hun manier bemoedelde ze zoals ze het noemde en gaven de zusjes de plaats ter ontroonde poppen met het moederlijk instinct van aankomende meisjes heeft niemand iets te vertellen het is zo'n saaie dag geweest dat ik naar een opvrolijking verlang zijn Meta toen ze samens bij elkaar zaten te naaien ik heb nog al een grappige dag bij Tante gehad en ik trok vandaag in het langste eind begon Joe die heel graag vertelde ik moest natuurlijk uit die eindeloze belchum lezen en dreunde maar voort zoals gewoonlijk want Tante valt gauw in slaap en dan haal ik het een of andere mooi boek voor de dag en lees als een bezetende totdat ze wakker wordt vandaag werd ik er zelf slaaprecht van en voordat ze nog begon te knikken bollen gaapte ik zo hoorbaar dat ze mij vroeg wat ik ermee bedoelde mijn mond zo wij het open te zetten het was of ik het hele boek wel zo wil opslokken ik wou dat ik het kon dan was ik er af zei ik met een ernstig gezicht jullie begrijpt toen kreeg ik een lange prik over mijn verkeerdheden en raadden ze me aan er is stil over te blijven nadenken terwijl zij zich eens voor een ogenblikje van binnen zou gaan bekijken nou, dat ogenblikje duurt gewoonlijk nog al heel lang en zodra ik dus haar mud zag heen en weerwiebelen als een topsware dahlia haalde ik de predikan van Wakefield uit mijn zak en last zo vlucht ik kon met één oog op hem en één op Tante ik was juist gekomen tot waar de hele familie in het water valt toen ik hart op begon te lachen ik dacht niet meer aan Tante dat snap je ze werd wakker maar bleek na haar slaapje wat beter gehumurd commandeerde me haar een eindje voor te lezen en ons te laten zien welk beuzelachtige boek ik te voorkrug af boven de waardige en leerzame belschem ik deed mijn uiterste best en het beviel haar puik maar ze zei niets anders dan ik begrijp niet wat dat allemaal over is begin nog eens van voor af aan kind ik begon hem nieuw en maakte de primroses zo belangwekkend mogelijk toen het haar juist erg boeide geelde ik midden in een passage op en zij zag zinig ik ben bang dat het u vervelen zal Tante wil ik nu maar uitscheiden ze nam haar breiwerk op dat ze had laten vallen kijk mij heel scherp aan door haar bril en zij kort af lees het hoofdstuk uit en wees niet brutaal jongen je vrouw erkende ze later dat ze het mooi vond voeg mij dat wel nee maar ze liet de oude belschem gelukkig rusten en toen ik vanmiddag terug kwam en zat ze weer zo verdiept in haar lievelingsschrijver dat ze niet eens hoorde hoe ik in de gang liep te springen en te dansen uit bijschap over de goede tijd die op handen is wat zou ze een plezierig leven kunnen hebben als ze maar wou ik beneed haar niets al heeft ze ook nog zo vergeld want alles wil beschouwt heb rijke mensen bijna even veel moeilijkheid als arm geloof ik voeg de Joe er filosofisch bij nu schiet mij ook iets te binnen om te vertellen zijn meta het is niet zo leuk als dat van Joe maar ik heb er op mijn terugwandeling overlopen denken bij de kings vond ik vandaag alles van streek en een van de kinderen zei dat haar oudste broer iets heel verschrikkelijks had gedaan en dat papa hem weggejaagd had ik hoorde me vrouw kings schrijden en meneer king heel hard spreken en Grace en Ellen keerden hun gezicht af toen ze mij voorbij gingen om niet te laten zien hoe rood hun ogen waren ik vroeg natuurlijk na niets maar het speet me zo voor hen allemaal en ik was eigenlijk blij dat ik geen broer had die slechte dingen deed en de familie onterde ontzettend lijkt me dat nu maar ik vind op school te pronk gezet worden ook iets ontzettends zei Amy en schudde haar hoofd alsof haar ondervinding in het leven al bijzonder treurig was Susie Perkins kwam vanmorgen op school met een beeldig ringetje aan met een donkerrood steentje ik wilde vreselijk graag hebben en dacht me al ik wilde dat ik Susie was maar later teken ze een portret van meneer Davis met een mondstrachtige neus en een bochtel en de woorden jonge dames mijn oog is op u gevestigd kwamen uit zijn mond in een soort van belom wij stikten erom maar opeens was zijn oog op ons gevestigd en schreeuwde hij Susie toe hem haar leid te brengen ze was geparalytiseerd van schrik maar ging toch en oh wat denk jullie dat hij deed hij trok haar bij een oor verbeeldje is het niet verschrikkelijk en duwde haar onder het bord maar ze een half uur moest blijven staan en haar leid zo voor zich houden dat iedereen de tekening zien kon moesten de meisjes niet onbedaarlijk lachen vroeg Joe die erg veel schrik had in het geval lachen geen één ze zaten zo stil als muizen die vreselijk, dat kan ik je wel zeggen ik benijde haar toen heus niet meer want ik geloof dat zelfs duizend gouden ringetjes mij na zoiets niet meer gelukkig zouden hebben gemaakt nooit, nooit zou ik zo vannederende morgen hebben kunnen doorkomen en Amy Nijden weer voort in het trots bewust zijn van haar braafheid en het gelukkig ten einde brengen van zo'n zieelijke zinsneden ik heb helemaal vergeten aan tafel te vertellen wat ik vanmorgen voor aardigs gezien heb kwam nu ook bats uit de hoek terwijl ze al praten de Joe's rommelig man je opruimde toen ik van hand naar Oesters ging halen was meneer Lawrence in de viswinkel maar hij zag me niet want ik stond achter een ton en hij was bezig met katten, de visboer toen kwam er een arme vrouw met een emmer en luidwagen en vroeg katten of ze de straat mocht schroppen voor het vis omdat ze geen eten had voor haar kinderen en haar werk was misgelopen katten had haast en zijn nog wel knorig nee, en ze wou al hongerig en bedroefd weggaan maar toen schooft meneer Lawrence haar met zijn wandelstok een grote vis toe het arme mensje was zo blij en verbaasd dat ze de vis in haar arm nam en meneer wel 10 maal bedankte hij zei dat ze nu me gauw heen moest gaan en de vis dadelijk koken en toen liep ze dol blij op een drofje naar huis aardig van hem he o, ze zag haar zo grappig uit toen ze die grote, glibberige vis zo aan haar hart drukte en zei dat meneer Lawrence er de hemel aan had verdiend toen alle overbedsverhaal waren uitgepraat vroegen de meisjes of moeder niets beleefd had en na een ogenblik nadenken ze brommen voor een march terwijl ik vanmorgen blauw baan je borstrokken zat te knippen in het magesijn voelde ik me ongerust over vader en dacht er over hoe eenzaam en bedroefde toch zouden zijn als hemmens iets over kwam dat was nu wel niet heel wijs van me maar ik bleef aan het toppen totdat er een oud man binnenkwam met een briefje van enkele dingen hij ging dicht bij me zitten en ik sprak hem eens toe want hij zag er zo arm en vermoeid en bezorgd uit heb je zo'n zin het leger vroeg ik want het briefje dat hij bracht was niet voor mij ja mevrouw vertelde de man ik had er vier maar er zijn er al twee doodgeschoten en nu ga ik de vierde ons opzoeken die ligt hartziek in een hospitaal in washington je hebt wel veel voor je vaderland over gehad zei ik en ik voelde nu eerder hoogachting dan medeleide geen zieer meer dan ik moest mevrouw ik zou zelf gaan als ik maar iets waard was omdat ik het niet ben geef ik mijn jongens en ik geef ze van hele harte hij sprak zo opgeruimd keek me zo oprecht aan en zo gelukkig dat hij zijn alles geven kon dat ik mij over mij zelf schaamde ik had maar één man gegeven en vond het veel terwijl hij er vier gaf zonder moeren ik had al mijn dochtertjes thuis op mij toosten en zijn laatste zoon wachten mij lever op hem om hem misschien voor altijd van wel te zeggen ik voelde mij zo rijk zo gelukkig toen ik mijn voorrechte overdacht dat ik een flink pakje voor hem maakte en hem hartelijk bedankte voor de les die hij mij gegeven had vertel nog eens wat moeder zo'n soort verhaal als dit ik denk er graag later nog eens over na als het wezenlijk gebeurt en niet te preekachtig is zijn Joe na een ogenblik van algemeen stilzwijgen mijn vrouw March glimlacht en begon ter stond want ze had sinds jaar een dag vertelsetjes verteld in dit kleine gezelschap en wist hoe ze bezig te houden en waren eens vier meisjes die alles bezaten wat ze nodig hadden kleren, eten en drinken in overvloed tal van gemakken en genoegens lieve vrienden en ouders die ze inig lief hadden en toch waren ze niet tevreden hier veerp het roer de resten ook anders steelsgewijze blikken toe en begon een verrechte naaien deze meisjes verlangen niets liever dan goed te zijn en namen veel flinke besluiten maar ze zijn best na een zijde gedurig als wij dit maar hadden of als we dat maar konden doen helemaal vergeten hoeveel ze al hadden en hoeveel prettige dingen ze toch al konden doen daarom vroegen ze ons aan een oude vrouw of ze hun niet een tovenmiddeltje kon geven om zich gelukkig te voelen en het oudje antwoorden zodra als je ontevreden bent denkt dan eens na over je zegeningen en wees dankbaar hier keek Joe plotsling op als of ze iets wilde zeggen maar ze veranderden van gedachten toen ze zag dat het verhaal nog niet uit was daarns er verstandige meisjes waren besloten ze haar raad op te volgen en wildruim waren ze verbaasd over de goede uitwerking de ene ontdekte dat geld niet bij machte is schande en doofheid uit de huizen der rijke te bannen een andere dat zij hoewel arm vrij wat gelukkiger was door haar jeugd gezondheid en opgeruimd humeur dan zeker ik knorrige zwakke oude dame die niet genieten kon van haar schatten en derde dat hoe onaan genaamend ook wezen mocht het eten te helpen klaarmaken dat het naar veel harder was erom te moeten bedelen en de vierde dat zelf schouderingetjes niet zoveel waard zijn als een goed gedrag daarom sloot ze een verbond niet langer te klagen maar te genieten van het geluk dat ze hadden en te trachten zich dat waardig te maken en ik geloof dat ze nooit teleurgesteld werden of beroel kregen dat ze de raad van die oude vrouw hadden opgevoerd moeder moeder dat is ondeugend van u om onze eigen verhalen als een wapen tegen ons te gebruiken en ons een prik te geven in plaat van een lang verhaal rip meta ik houdt wel van dat soort prikken ze leken op die vanvader zei bats terwijl ze pijnzint de speelde op joost kussentje gelijkstak ik klaag niet half zoveel als de andere en ik zal nu meer dan ooit mijn best doen want ik heb een waarschuwing gehad door Susie zei Amy op cd getoond we hadden het lesje nodig en zullen het niet vergeten als we het soms doen moeten we maar tegen ons zeggen wat Tante Chloe in de negen roed zei denk aan je voorrechte kinders denk aan je voorrechten voeg de Joe erbij die al zou het haar ook haar leven gekost hebben niet nalaten kon uit de kleine prik een grapje te halen hoewel ze die evengoed te harde nam als de andere einde van hoofdstuk 4