 Halo, witam wszystkich. Wybiła 18. Poczekamy jeszcze dosłownie kilkanaście sekund, żeby wszyscy mogli się połączyć, że pozarowałem się platforma i będziemy zaczynać. Ok. Jeszcze raz witam wszystkich. Podczas drugiego webinarium organizowanego przez TickMeal, poświęconym podstawą rynku walutowym, ja nazywam się Paweł Mosionek i reprezentuję portal forex.pl. Na początku dajcie znać, czy dobrze mnie słychać. Dajcie też znać, czy widać pulpis, z którą dostępiam. Będę przeskakiwał między oknami i wszystko powinno wsprawnie działać, sprawdzaliśmy to, ale jeszcze. Panie, dajcie znać tutaj, tu, gdzie możecie zadawać pytania obąd na czacie. Ok. Mam już informację, że wszystko działa, tu będziemy zaczynać. Tutaj klasycznie jeszcze przypomnę, odnośnie webinarów w podstawie rynku forex, w każdy wtorek o godzinie 18.45 minut prezentacja i 15 minut sesja pytań. Drugi rodzaj spotkania jest live trading, czyli sesję handlu na żywo prowadzony przez Piotra Wilczyńskiego. Każdy czwartek o 9.00 przez półtorej godziny Piotra analizuje na żywo rynet, na realnym rachunku, w dokładnie transakcji i pokazuje, w jaki sposób on patrzy na forex. W dzisiejszym odcinku skupimy się na platformie MT4, platformę MetaTrader 4, który jest najbardziej popularną platformą na rynku forex. Platforma transakcyjna, która ma już 12 lat, ponad 12 lat, wyszła na początku 2005 roku, więc swoje już ma, od tego czasu przeszła szereg aktualizacji, choć jeśli sobie porównamy tą pierwszą wersję i tą, którą mamy do czynienia obecnie, czyli z tym tak zwanym buildem, 1090, taka większa aktualizacja, ostatnio było 19 maja tego roku, to zauważycie, że aż tak spektakularnych zmian, szczególnie w wyglądzie nie ma funkcji, trochę noszło, natomiast nie są to jakieś terastyczne zmiany, więc nawet jeśli ktoś używał dawno temu te platformy, to teraz właśnie powinien być zszokowany tym, jak ona wygląda. Ja osobiście używam MT4 od 2006 roku, więc niewiele pod tym, jak zadybiutowała ona na rynku i muszę powiedzieć, że cały czas, mimo tego półu lat, nie zostaje ono mocno w tyle za nowszymi konkurentami. No to jest to z czego wynika ta popularność. MT4 jest swego rodzaju fenomenem, w czytałem jakiś dwa lat temu artykuł, który powoływał się nadane, nieoficjalne, że z MT4 korzysta ponad 300 brokerów forex na całym świecie. Jeśli sobie porównamy do polskiego rynku, gdzie obecnie mamy sześciu brokerów forex, to widzimy jaka to jest skala, ile brokerów obecnie korzysta z tej platformy, na jaka to jest potęga. Więc mamy MT4, później długo-długo nic, i potem już mniej popularne platformy. Co prawda, z czasem z najbliższym roku, mnóstwo dwóch lat, przejdziemy się z nim poszegnać na rzecz nowszego dzieła MetaCodes, czyli firmą, która jest twórcą tego programowania, ponieważ od trzech czy czterech lat bodajże na rynku jest dostępna równolegle piąta wersja tej platformy MT5 i będzie pewnie stopniowo wypierać MT4. Tam już zmiany są bardziej spektakularne, gdzieś więcej różnicy wyglądowych i funkcji, które doszły, których cały czas nie ma na MT4, no ale to dopiero przed nami. Na razie MT5 jest w tle MT4-ki cały czas, jednak traderzy wolą korzystać, mimo wszystko z MT4, czyli jego starszego programowania. Naszego właśnie wynika ten fenomen. Jest przede wszystkim funkcjonalna i przejrzysta, mimo tego pół-latnym design, który jest zaprojektowany już na samym początku, cały czas odpowiada traderom, czyli wszystkie rozlokowane narzędzia, to gdzie, jak się poruszamy po platformie, jak one oglądam, cały czas jest pożądane przez traderów i po prostu wygodnie się z niej korzysta. Jest po prostu intywicyjna, wiemy co gdzie jest i automatycznie, jeśli później włączamy sobie inną platformę, to otrzymy zawsze na nią przez pryzmat MT4-ki. Ten fenomen tego jak bardzo, jak szybko i dynamicznie rozpowszechniła się ta platforma na całym świecie, jest też zasługą tego, że możemy tam tworzyć własne narzędzia w oparciu o stosunkowo proste język programowania. Nawet jeśli osoby, które nigdy nie programowały, to po jakimś krótszym czasie, krótszym być, dłuższym, poznawanie tego języka programowania, nie są w stanie może nie tyle stworzyć od postaw własne narzędzia, ale chociaż je modyfikować, takie, które już istnieją. I przez to też jest zastępna w sieci cała masa darmowych rozwiązań, artesz i komercyjnych bardziej rozbudowany, które możemy sobie bardzo szybko, łatwo zainplementować do platformy. Więc istnieją same serwisy, gdzie są pod tysiące wskaźników, które możemy sobie dodać. No i to też jest tym, co bardzo rozciąga możliwości tej platformy. Możemy sobie dopasować do własnych potrzeb, korzystać z narzędzi, których inne platformy nie mają, a to jest bardzo, bardzo proste do zainplementowania. Oczywiście MT4 to nie i dało. Cały czas, mimo tych wielu aktualizacji, które przeszło przestrzeni ostatnich 12 lat, czyli daty premiery, cały czas ma za jakieś słabsze strony, na które traderz narzekają, mimo że bardzo długo z niej korzystają. Przede wszystkim trajling stop, gdzie platforma musi być włączona, o tym powiem jeszcze później, są graniczenie, jeśli chodzi o testowanie automatów oraz stosunkowo niewiele interwałów czasowych. Tutaj może przejdźmy sobie już na platformę, bo na tym będziemy bardziej bazować. Myślę, że ta prezentacja będzie tylko takim dodatkiem, natomiast lepiej pokazywać w praktyce, jak to działa. Tutaj mamy platformę MT4, którą także oferuje TICME. Tutaj jesteśmy zalogowani na koncie demonstracyjnym. Włączam sobie podlejt. Teraz widać mój kursor. I tutaj mamy widok domyślny, czyli to, jak mniej więcej wygląda platforma MT4 po pierwszym ruchomieniu. Co prawda, tym uczyłem jakiś inny szablon, ale mniej więcej tak to wygląda. I na początku mówimy sobie o przeżobocze, to, gdzie co jest, jak tym się obsługuje, staram się wam przestawić, jak najwięcej ciekawostek, które później trudno ciężko zaleźć na rozsiedzi, a które przydają się w codziennym użytkowaniu platformy. No tak, główny, na pierwszym planie, tak jak zresztą dominuję tutaj w neforach się analiza techniczna, to mamy oczywiście wykresy, które są podstawą domyślnie. Tutaj mamy ustawione jakieś wskaźniki, prawda, kolorowe kreski, słupki migające okienka. To sobie zaraz wszystko ładnie uporządkuje. Na pierwszym planie są wykresy i później mamy kolejne moduły. Na samym górze mamy tak zwane górny pasek narzędziowe, czyli tu mamy pierwsze menu z ustawieniami i drugie później niżej z paskiem narzędziowym. Z lewej strony później jest moduł związany z kwotowaniami oraz dostępnymi instrumentami. Dostępny także jest navigator z danymi dologowania i na dole wartość naszego konta wraz z historią rachunku i narzędziami dodatkowymi, jak też logiem, czyli zapisamy tego, co dzieje się na naszej platformie, ale poklejmy. Zacznijmy od górnego paska narzędziowego i tego, co możemy sobie z nim zrobić. Tak wyglądam w standardzie, natomiast to możemy sobie go speransjonalizować w własnych potrzeb, czyli np. jeśli chcemy oszczędzić sobie miejsce, możemy sobie go później poprzysuwać, albo pododawać poszczególne ikony, klikając prawnym przyciskiem myszy na te narzędzia, możemy sobie wybrać dostosuj i tutaj z listy można sobie wybrać to, co chcemy, aby było widoczne. Czyli jeśli np. korzystamy bardzo często z linie Ghana, możemy wstaw i tutaj na tym pasku jest zadawane określone narzędzie. I tak samo możemy sobie też wyeliminować to, czego nie chcemy, żeby po prostu skrócić ten pasek i tym samym oszczędzić miejsce. Co samo możemy zrobić z każdą, i ono są podzielone na takie ministrefy, czyli tutaj mamy narzędzie analityczne, tu mamy narzędzie dotyczące wykresów i tak wszystko po kolei możemy sobie personalizować takie, jak nam wygodnie. Tak samo możemy usunąć sobie dane interwał czasowe, domyślnie są widoczne wszystkie dostępne, jakie są na NT4 i tu dodatkowe narzędzia ono się samej platformie, testry, strategii czy też to, co nam się wyświetla. Okres oknorynek, navigator, terminal, backtest i tak dalej i tak dalej. Więc jeśli ktoś na przykład nie używa backtestera, może też sobie z tego paska to usunąć. Wykres domyślnie są porządkowane po cztery w jednym oknie, tak możemy sobie bardzo szybko powiększyć, dwukrotnie klikając i wtedy mamy pełno wymiarowe wykres na całym oknie, więc też można sobie to szybko zmniejszyć. Mamy kilka sposobów na ich rozmieszczanie, np. kastradowe, poziom pionowe, albo porządkowane, jeśli mamy np. coś tutaj, no nie gra prawda, bierzemy porządku i to powinno sobie wskorzyć coś. Akurat korzystam z platformy przeznaczonej na walkbukach, a nie na Windows, więc niektóre funkcje czasem nie działają tak jakby powinny, ale z grubsza to jest wszystko to samo, więc nie powinno być tutaj większych różnic. Ok, przejdźmy sobie teraz do okna rynek. Rynek to jest okno, w którym znajdują się wszystkie kwotowania oraz lista instrumentów. Domyśnie, nie widzimy wszystkich instrumentów i pierwszym krokiem, aby zobaczyć to, jakie instrumenty mamy dostępne do handlu, danego prokera, wystarczy, że klikniemy prawym przyciskiem myszy a następnie wybierzemy pokaż wszystko. Wtedy lista rozwija się dużo, dużo bardziej i tutaj mamy wszystkie instrumenty, które możemy handlować. Prokera ma w ofercie na tej platformie. To też nie istnij dużo, dużo więcej. Możemy także sobie tutaj ukryć wtedy zostawiać tylko te, które są aktywne na wykresach, ale dobrajmy sobie to wszystko. Możemy także tworzyć własne zestawy, więc jeśli pasuje to, co tutaj mamy, to możemy sobie ten zestaw zapisać, tylko wszystko, lub też na przykład, jeśli korzystamy tylko z indeksów, posuwamy sobie pozostałe instrumenty, zostawiamy indeksy i tyle. Tutaj wchodząc sobie w symbole, mamy także dostępne posegregowane te rodzaje instrumentów, na szczególne plasy. Tak samo możemy sobie ukrywać, np. CFD, pary walutowe i tak dalej, i tak dalej. Jest tu naprawdę sporo opcji do konflikowania i w ten sposób zostały nam instrumentoparte na obligacjach oraz indeksy. Warto tutaj sobie zwrócić uwagę na to, że mamy dostępne tylko ceny Bit i Ask, natomiast bardzo fajną rzeczą jest, bo wydaje się, że rok lub dwa lat temu jest pokazywanie tutaj wpłotowania wartości spreadu. Też klikamy prawem, wybieramy spread i tutaj w punktach w tej kolumnie, gdzie oznaczony myślnikiem, mamy pokazane wartości spreadów wydanej chwili, które na bieżąco się zmieniają. Trzeba pamiętać oczywiście, że to są punkty, czyli te piąte miejsce po przecinku na bieżąco się wynikające z ceny Bit i Ask. No i to na bieżąco będzie nam się tutaj zmieniało. Warto sobie to rozszerzyć, bo przy niektórych kwotowaniach po prostu braknie miejsca, jak np. indeksy, czy na złocie. Co dalej? Z tego poziomu możemy także bardzo szybko otworzyć sobie nowy wykres. Klikamy na dany instrument, okno wykresu i automatycznie otwiera nam się nowy wykres. Tu możemy także sobie rozciągnąć to okno kolejne kolumny, dodając czas pokazać cenę maksymalną i minimalną w danym dniu. Nawet u mnie to zakłóca przejrzystość całego tego modułu i lepiej sobie po prostu to darować. To okno jest już tak na tyle małe i jest sporo miejsca szerokości, że według mnie nie jest to potrzebne. Tutaj widzę jakieś pytania, pojawiają się od was, więc może zróbmy także, zostawimy je na koniec i po prostu możecie rzeczywiście śmiało zadawać, a na sam koniec po prostu chór, te wszystkie wątpliwości postaram się rozwiać. Nie skocnując, to okno jest według mnie drugim najważniejszym po wykresach, więc tutaj one idziemy wykres, co się dzieje na danych instrumentach, a tutaj wiadomo cały czas, jak warto monitorować. I tutaj ważne jest sama góra, tego okienka, obok rynek. Tutaj też jest zegar, to znaczy, że jeśli ten zegar się zmienia, to mamy połączenie z serwerem. Drugi taki sygnał jest, po czym możemy poznać, że jest ich połączenie z serwerem rockera, to prawy donny rok i te paseczki, które czerwone i zielone, które informują nas o aktywnym połączeniu. Tutaj też warto sprawdzać na bieżące, czy ten zegar cały czas tyka, bo to zdarza się, że nawet jeśli mamy połączenie z serwerem, a zegar stoi w miejscu, to znaczy, że coś jest nie tak i możemy mieć po prostu problem, na przykład złożenia zlecenia, bo serwer po prostu będzie stał w miejscu. I warto co jakiś czas sprawdzać, że wszystko tutaj jest ok. Co więcej, pod tym okienkiem mamy taką zakładkę jak wykrestikowe. Szczerze powiedziawszy, nie znam nikogo, kto korzystałby z wykresu tykowego, z tych wykresu tykowego, na bieżąco, według mnie jest mało, że też jest mało okienko, żeby cokolwiek, które można było sobie analizować. Możemy dodać i nie ask, zobaczyć, jak zmienia się spread, bo te dane nie są zapamiętywane, nie możemy w żadny sposób cofnąć się, co wyglądało historycznie, więc to jest w pewnym stopniu mankament, metatradera, że nie mamy dostępu do tych rekrestyfikowych, więc szczerze poważsze nawet nie ma co tutaj zaglądać. Okno navigator to przede wszystkim okno, w którym mamy dostęp do naszych rachunków, na których się logowaliśmy na danej platformie. Możemy logować się także na rachunki innego brokara, niż tego, z którego mamy się w nim do platformy, o tym powiem jeszcze trochę później. Możemy też w bardzo szybki sposób dodać wskaźniki, strategie czy skrypty na dany wykres. Wystarczy, że sobie rozwiniemy psalistem wskaźników. Znajdziemy interesujący nas wskaźnik, niech to będzie CCI. Metodą przytrzymaj upuść, więc jeśli ktoś stosuje wskaźniki, to tutaj w bardzo szybki sposób możemy sobie je pododawać na wykres. Tak samo z automatami, ale ten także później. Dona zakładka, terminal jest to zakładka, w której znajdują się otwarte pozycje aktywne zlecenie. Na razie w sposób, bo nic jeszcze nie otworzyłem. Jest też w podziałem na aktywa, tylko ma nowe, jeśli udziałem te cztery, to ile jest na rynku historię zawartych transakcji. Wiadomości są tylko w języku angielskim, są to wiadomości dotyczące rynku, do których podłączą proker, podłączą platformę. Zazwyczaj są tu informacje bardzo krótkie i raczej nie trzeba się na związku, jeśli chcemy poczytać jakieś wiadomości obszarne, no to mamy już taki dostęp do nich w sieci, że bez sensu sobie zabracać głowę tym, co jest tutaj na platformie. Są też alarmy, czyli tak zwane powiadomienia o przekroczeniu przez rynek danego połapu cenowego, o tym także później, przy obsłudze wykresów skrzynka posztował. Tutaj naprawdę warto zaglądać. Właśnie tu dostajemy wiadomości od brokera, na przykład dotyczące naszego konta, czy też instrumentów, które oferuje. Zdarza się, że tutaj właśnie są informacje dotyczące zmian w godzinach handlu, na przykład w okresach świątecznych, więc tutaj nawet mamy tylko informację z 30 czerwca od tych mil, a on nas tutaj informuje w gnoście okresowych zmian w stosowaniach instrumentów. Jest to pewno warto sobie to trochę ich czas tutaj zajrzeć. Biblioteka, to barat możemy sobie pobrać wskaźniki, bądź też inne narzędzia z biblioteki i metakłołuc, którą oni oferują. No z reguły są darmowe, są też wersje płatne, więc co kto lubi, co kto potrzebuje, można sobie też to poszukać jeśli korzystamy z jakichś właśnie wskaźników czy automatów, to tutaj zapisywane są wszystkie działania, które dotyczą tych narzędzi. Tu właśnie dodałem to wypresu wskaźnik CCI, później go usunąłem, no to właśnie tutaj mamy o tej informacji. Dzieńnik wszystkie dane dotyczące rachunku. Tyle rzeczy trzeba pamiętać, że są to informacje, które odbyły się na rachunku, na reformie, na które jesteśmy właśnie zalogowani, czyli tylko na tym komputerze. Jeśli na tym samym rachunku będziemy korzystać, będziemy się zalogować, ale z innego komputera, no to tamte czynności wykonane na tamtym komputerze nie będą znajdowały się w dzienniku. No i tu prawy dolny ruk, czyli ten strat od połączenia, widzimy takim serwerem, jesteśmy w konkretnym połączeniu, przykliknięciem, prawda, 37 sekund, czyli nie tak źle. I to są właśnie to okienko w prawy dolnym rogu i w lewym górnym, przy zakładce rynek formują nas o aktywnym połączeniu. Oczywiście możemy sobie tutaj zrobić mały szablon, na przykład poprzestawiać. Ta okienka wystarczy przytrzymać na główek i przeciągnąć tam, gdzie chcemy, więc nie musi jej jest wszystko na sztywno. To możemy sobie też tutaj w dół dać. Terminal możemy sobie przesunąć to samego góra, jak komuś wygodnie. Ja szczerze powiedziałem, przypreweruję ten standardowe ustawienia, które jest wytopnione najbardziej intuicyjne i przejrzystwa. Tak samo możemy sobie przesunąć tutaj interwały i oszczędzamy sobie między jedną linią w czasie mamy wszystko na jednym pułakie. Więc jeśli ktoś mają jakieś inne preferencje, na przykład chciałbym mieć nowe, teraz z drugiej strony to śmiało można sobie to przestawić. I tu już wszystko mówiliśmy, a teraz personalizacja ustawie. Są różne preferencje wśród traderów. Jednie lubię mieć właśnie z jednej strony, drugie lubię mieć inne kolory. To co możemy sobie zmienić w styki. Na MT4 to wykres, czyli kolory, które są w oknie rynek czy też tła w terminalu, navigatorze, to jest nietykalne. Z tym nic nie zrobimy, to już jest nasz trend zaprogramowane i nie możemy w ten ingerować. Co innego jest z wykresami, to tak naprawdę mamy całkiem sporo możliwości i aby takone wzmiany można sobie nacisnąć F8 na klawiaturze, to jest też prawy przycisk myszy i nam samym dole są właściwości. To myśli mamy dostępne trzy projekty kolorystyczne, czyli żółty na czarnym tle, zielone na czarnym i czarne na białą. Szczerze powiedziawszy, dla mnie najbardziej wyglądną jest opcją zielone na czarnym, racji że najmniej męczy z roku, a mi to czarne to i zielone kolor, nie obciąża zbytnym wzroku. Jest to najwygodniejsza opcja, jeśli ktoś duże i siedzi przy komputerze. Co prawda, to zielone świece nie są aż tak, czy czarwone z białym czy też czerwone z niebieskim, bardziej wyróżnia te świece, natomiast to już możemy zmienić sobie z prawej strony. To mamy dostęp na całe kolorystyki, możemy sobie zmienić tu, a to przez cały czas mamy podląd te same świece na czerwone. Możemy sobie całe je pomalować i tutaj też na czerwone, bo to też od razu wydaje mi się dużo bardziej czytają. Ale to nie koniec, możemy sobie zmienić dużo, dużo więcej rzeczy, np. kolor wolumenu, kolor linii ASK, czy też poziomów stop, czyli to są te zlecenia oczekujące, jak w tej profit stop loss oraz zlecenia by stop by limit, ser stop steady limit, to też możemy sobie zmienić, a tak jak nam się podoba, kolor siatki, przecież powiedziawszy, ja z reguły preferuję, że ta siatka była po prostu wyłączona, dodatkowo po prostu według mnie, wciąża wzroki i zmniejszy czytelność wykrasy. I możemy sobie zmniejszyć takim myszy, albo pod skrótym kontrol G, siatka odkaczona i, według mnie, jest dużo, dużo bardziej czytelnie. Są separatory okresów. Separatory okresów są akurat tutaj w właściwościach, trzeba wejść w ogólne i oznaczamy sobie. Nie znikają nam te poziome linie, które wyznaczają nam gdzie zaczyna się kolejna doba. Tyle, co trzeba pamiętać, że ten zegar, który jest podany na MP4 zawsze dotyczy czasu serwera brokera, więc nie mamy tutaj aktualnej strefy czasowej, w której my się znajdujemy, tylko zawsze jest czas serwera brokera. I tu jest kolejna bolączka MP4, nie mam możliwości zmian, więc zawsze będzie to ten czas serwera i to na nim według niego będą wyświetlane świece. Czyli jeśli sobie najedziemy na aktualną świecę, to mamy podaną godzinę 19.00 mimo, że jest 18.00. Tak samo, tutaj będzie, jeśli chodzi o czas zawierania zlecenia, to służymy sobie zlecenie. To będziemy, ono, 19.29 w czasie serwera, a nie 18.29. Niestety z tym też nie da się nic zrobić. Nowsze platformy, są dużo krócej na rynku niż MP4, już taką funkcję mają, no to tutaj niestety trzeba się przemęczyć. Co dalej? W ustawieniach wypresów możemy dodać sobie taką fajną rzecz, jak pokażli nieask. I szczególnie na początku są Wam, abyście sobie ją też dodali. Dzięki temu będziecie widzieć, jak sztautuje się aktualne spread. Jeśli spread się rozszerzy, to mamy tą linię, która jest tutaj czerwona, to jest linia ASK, a tu jest linia BIT, czyli aktualne kursy. Jeśli spread się rozszerza, to automatycznie dystans między tymi liniami, także olegawianie, to przede wszystkim było widać, jak jedna jest tutaj w miejscu, tylko druga skacze, czyli ta linia ASK, to jest spread, jak się kosztowuje. Jest to tyle fajne, że osoby, które zaczynają swoim przygodem z forex, bardzo często mają problem, że otwierają pozycję krótką, ustawiają tej profit, na przykład tej profit jest na tym poziomie, prawda, natomiast kurs też dochodzi dotąd i dziwię się czemu ta transakcja nie została zamknięta. Otóż cena BIT doszła do tego poziomu, natomiast cena ASK, w której zlecenie jest zamykane, nie doszła, bo gdzieś tutaj, skutek tego my widzimy na wykresie, że cena doszła do naszego TP, natomiast praktyce było inaczej. Patrząc na jej ASK, wiemy do jakiego poziomu faktycznie też od kursu zamknięcia i czy zostało sięgnięte pułap naszego tej profitu czy nie. Więc szczególnie na początku warto, warto sobie to włączyć. Z kolejnych rzeczy, no tutaj już nie ma specjalnie nic interesującego, mamy też ten wolumen transakcyjny, który de facto wolumenem nie jest. Jeśli ktoś chce wiedzieć, jaka wartość zmiany, ilość zmiany, ceny w przedziale czasowo, no może sobie sobie korzystać, natomiast pamiętajmy, że to nie jest wolumen informujący nas o ilości zleceń, bądź też o ich wartości w danym przedziale czasu. MT-4 czegoś takiego w standardzie nie ma, może to kombinować sobie niestandardowymi wskaźnikami, natomiast ten wolumen, no nie jest wolumen. Tu jeszcze zapomnieć, że mamy dostępne trzy rodzaje wykresów w standardzie stoliniowych, świecowych i słupkowych. Ale tu każdy wie, jak sobie go korzystać. Są też te produkty podstawowe, możemy sobie też te wykresy oddalać. To jest to maksymalne oddalenie, maksymalne przybliżenie, wypnienie, ta wartość, są te optymalne, gdzie jeszcze widzimy, jak prezentują się dane świece i też daje nam podląd szersze to, co dzieje się na wykresach. Tak jak wspomniałem, 4 posiada, są stosunkowo niewiele interwałów czasowych, jest ich w sumie 9 i nie mamy możliwości tworzenia własnych, więc jesteśmy skazani na te interwały czasowe. Możemy kombinować kimś niestandardowymi wskaźnikami i wykresami offline, ale według mnie są to kolejne kombinacje, więc jeśli ktoś chciałby skorzystać z tego, to już tak próbował, natomiast standardzie jesteśmy zmuszeni korzystać właśnie tylko i włącznie z tych interwałów. Bardzo ciekawym narzędziem jest celownik, z którymi ja osobiście bardzo często korzystam i są dostępne do tej obok kursora. Jestem także dostępny pod scrollem, my się chwijemy sobie na myszkę, na środkowym przycisku myszy, automatycznie świecę nam się celownik. Celownik służy do tego, automatycznie wiedzieli, jaki jest pułapce nowe, miejsca w którym trzymamy kursor oraz jaka jest data. Tutaj widzimy na dolnej osi data i na prawej aktualny kurs, miejsca w którym mamy kurski. Dlaczego nam to jest potrzebne? Przede wszystkim łatwo zokalizować nam gdzie był dany szczyt lub dołek. Tak bardzo szybko idzie. Łatwo dzięki temu wpisać sobie wartości parę to stopnią w tej profit. Ale też mają złoczony celownik. Ciczkując lewy przycisku myszy możemy sobie bardzo szybko zbadać zasięg danego ruchu. Czyli tutaj mierzymy sobie dołka, czekamy na samym dole tej świece, przyciągamy do góry i wyskokują nam wartości od razu przy kursorze. Oczywiście cały czas możemy trzymać. Więc pierwszą wartością jest ilość świec, czyli sobie zmniejszczamy, widać, że one także doda wartość się zmniejsza, czyli pięć, czterdzieści i tutaj też czterdzieści dziewięć. Kolejną wartością jest zakres w pipsach, a wysiwie w punktach, jest tysiąc dwadzieścia dziewięć w tym przypadku z tego ruchu. Nie jest takim, to jest wartość ceny, na której tutaj kończymy. Wartość się zmienia wraz z ruchem kursora. I tutaj razu taka ciekawostka, mamy taką strzałeczkę w dół przy wykresie. Jeśli ją sobie przesuniemy, to automatycznie tutaj też kończy się nasz wykres, więc jest to taki punkt, do którego wykres będzie się przesuwał, a potem też wraz z kolejnym świecą będzie się przesuwał w lewo. Co jeszcze? Przestawiłem wam, jak konfigurować wykresy. W sposób usunąć te skazniki, na pewno będzie nam dużo przyjeździć i sobie korzystać. Ustaczę kliknąć prawie przyciskie myszy na dany skaznik i wybieramy usunię. Tak samo z tym, które są naniesione na sam wykres, a nie tylko podnień. Po narzędziach analitycznych nie będę mówił, bo po prostu warto sobie poprowadzić, co jak działa, jak działa i nie trendu. Wreszcie tej linii trendu powiem ciekawostką, o którą często pytają nowi użytkownicy, te czwórki. Zaułuszmy sobie, znajdźmy sobie jakiś trend i będzie na przykład tutaj trend spadkowy i zaznaczamy sobie tą linię. Natomiast u no, jak widać, biegnie od punktu do inskończoności. I na co zrobić, aby to był odcinek, a nie ciągnęła się, nie wiadomo, gdzie. Sklitamy na nią prawe, przyciskiem myszy, dwukrotnie klikając na dany linię, wskarpiono takie kropeczki. I po prostu wtedy jest to edytowalny obiekt. Możemy sobie po prostu modyfikować. Klikając prawe przyciskiem myszy możemy też zmienić jego właściwości. Tak też teraz robimy, właściwości. Następnie w parametry i oznaczamy prominię. Dzięki temu zyskujemy linię trendu w formie odcinka. To się na pewno bardzo często będzie wam przydawać. To możemy też sobie stworzyć na przykład w poziomie wsparcia i oporu w formie odcinka, które także nie będą biegły z tej linii horyzontalnej. Nie dają takiej możliwości i zawsze one zajmują zawsze biegną niesmoczone w obie strony. To sobie usuniemy. To też fajna rzecz. Możemy sobie usuwać ostatnie nanieśnione obiekty naciskając w klawisz Backspace. Wtedy usuwa nam ostatnie nałożone obiekty. Dwa razy klikamy i od razu mamy wyczyszczony ten wykres ostatnie nałożone filmy. Jeszcze jedną rzecz powiem odnośnie zarządzania tymi wykresami. Takie wcześniej mówiłem można je sobie w tutaj bardzo szybko posegrekować w oknie. Możemy sobie zrobić kaskadę i tak dalej i tak dalej. Także było wszystkie widoczne. Wziąłem sobie je w pionie. I tutaj możemy sobie automatycznie przestawić, natomiast tylko w obrębie danego okna nie możemy sobie wyjść z tymi wykresami platformy. Więc jeśli chcemy tak takie coś zrobić, aby ten wykres był widoczny dziennie i musimy sobie odtworzyć drugą platformę. Mamy teraz profilę i szablonę. To jest kolejna część personalizacji ustawień platformy. Takich sobie już stworzymy interesujące nas instrumenty, czyli tutaj klikamy prawę przyziskiem i okno wykresu. Już na przykład jakiś zbiór interesujących nas wykresów. Nie chcemy, żeby nam to przepadło. Na przykład chcemy to też przenieść w innym platformę i tak dalej i tak dalej. Aby chcemy korzystać sobie z kilku ustawień, gdzie będziemy mieć tutaj tylko parę walotowe. Właśnie sobie tutaj na przykład parę walotowe. A na innym ustawieniu tylko indeksem. Co w tym przypadku zrobić? W tym miejscu możemy otworzyć dany profil. Tutaj mamy właśnie listę profili. Natomiast drugim miejscem, który jest bardziej według mnie w tym miejscu, to jest dany profil. To jest dany profil. To jest dany profil. To jest dany profil. To jest dany profil. To jest dany profil. To jest dany profil. Mnie podręczne. Tu, jak sobie klikamy, właśnie to jest nazwa naszego profilu na samym dole, klikałem mężką i wybieramy inny profit. Tu się chwilę poładuje. Wola. Wałmy otwarte inny zestaw we wszystkich wykresów. Wracamy do naszego poprzedniego profilium I już stworzymy sobie wykres, który nas interesuje, czyli tak jak chcemy na nie pracować, możemy stworzyć sobie szablon. Szablony są dostępne tutaj pod tą ikonką niebieską z wykresami. I już stworzyliśmy interesujący nasz wygląd wykresu. Wybieramy i zapisz szablon, opisajmy szablon parywalutowy, pojawiają się szablon na liście. Teraz wchodząc na inny wykres, klikamy tutaj w szablony i wybieramy szablon parywalutowy. I automatycznie mamy taki sam wygląd wykresu na innym instrumentcie. Tyle, że trzeba pamiętać, że jeśli zapiszemy wygląd szablonu wraz z daną linią, np. linią horyzontalną i zapiszemy taki szablon, to wraz z wyglądem świecy zapieszą się nam także te linie. I na każdym kolejnym instrumentcie one będą widoczne, więc sugerują zapisywać szablony z użyciem tylko i wyłącznie czystego wykresu, czyli cały wykres świec, cały wygląd świec, ewentualnie wskaźniki, natomiast obiekty zalecam usuwać. Teraz przejdźmy sobie do zawierania zleceń, co prawdopodobnie zeszło nam dużo czasu, bo mamy już 18.43, więc postaramy się tutaj jak najszybciej omówić. Mamy kilka sposobów na zawieranie zleceń, czyli ten klasyczny sposób z poziomu wykresu, one click trading i sposoby niestandardowe. Klasyczny sposób to ten, gdzie dwukrotnie klikamy len w przyciskie myszy w zakładce rynek i o tym otwiera nam się okno zlecenia. Kiedyś to była jedna możliwość do otwierania pozycjami tercery, teraz jest parę więcej sposobów, natomiast wydaje mi się, że wśród traderów jest tu dalej jeden z najbardziej popularnych sposobów. I tutaj szybko sobie konfigurujemy plonda volumen, zlecenia stop loss, profit, egzekucja, czy to jest zlecenia zlecenia na tych miastową, czy też oczekujące. Wybieramy sobie rodzaj tych transakcji i potem wszystkim wystarczy stąd się kupić lub sprzedać poręgowy. Automatycznie transakcja jest otwarta. Drugim sposobem jest skorzystanie złą klik trader, czyli tego modułu, który znajduje się w lewej górnej części wykresu. Domyślnie jest ono włączone, więc możemy sobie też schować tu klikając tę małą strzałeczkę. I tu mamy właściwie do wyboru tylko volumen transakcyjny. Może tylko wpisać ręcznie, może też zwiększyć, zmniejszać, klikając myszką. Klik i jest zlecenia otwarta. Możemy sobie też wykonać prawym przyciskiem, podprawym przyciskiem myszy tutaj. I tak samo możemy też dokonać postawienie transakcji z poziomu wykresu. Czyli klikając prawym przyciskiem myszy na dany połat, możemy ustawić set limit, tutaj by limit. Więc od razu tam gdzie klikniemy, tam możemy ustawić dany pozycję. No to więc tutaj, jak widać, mamy tylko zlecenia limit dostępu. To tutaj jest by limit, to jest set limit. To jest, gdzie są wtedy transakcje by stop i set stop. Otóż jeśli chcemy zagrać by stop czy zmniejszać prawym przyciskiem myszy, weź w handel i tutaj wybrać by stop. Tak samo tutaj set stop. Najszybszym sposobem na zamknięcie transakcji jest klikanie tutaj na te kliksy w dolnej części platformy w terminale. Drugim sposobem na zamknięcie transakcji jest dwukrotne kliknięcie na nią i tutaj wybór zamknij. Więc tu mamy dwa sposoby na zamknięcie pozycji. Możemy tak, że to zrobić poprzez otwieranie pozycji przeciwstawnej i później równoważenie tego. Więc na przykładzie euro, funda do dolara możemy tworzyć pozycję długą, później pozycją krótką, dwukrotnie w terminal kliknąć na tę transakcję na dowolną z nich i tu w typie egzekucji wybrać zamknięcie przez. Automatycznie wyskakuje nam przeciwstawna pozycja, dlatego nie zamykamy obiecy transakcji. Można także zawierać transakcję z poziomu głębokości rynku. To jest nowość wprowadzona, dałem te cztery w ciągu ostatnich dwóch lat i nie pamiętam niestety dokładnie kiedy. Co prawda z głębokością rynku nie ma to zbyt wiele wspólnego z racji, że niestety MT4 nie daje dostępu do wolą transakcyjnego, czyli do właśnie tej głębokości. Natomiast mamy tutaj poziom zlecień z kursami, który zawsze to zmienia. Kolejny poziom to jest jeden punkt różnicy i tu też możemy zawierać sobie transakcję. Różnicę jest tylko taka, że tutaj możemy automatycznie dodać sobie wartość tych profit i stop loss wybierając wartości w pizza. Nie tak samo tutaj. Kup zlecenie jest otwarte. Mamy tak prawie stop loss. Więc czas nas trochę nagi. Mamy już 18.47. Jeszcze sesja pyta i miała być więc tylko po krótce, tylko wspomniał o rodzajach, o dodaniu tak zwanego stopu kroplącego, czyli trajling stop. Jeśli mam otwartą transakcję, aby dodać trajling stop, czyli 8-stop loss, który będzie podążał za ceną wraz z powiększającym się zyskiem, wystarczy to z prawej przyciskiem myszy na zlecenie w terminalu, będą się w sumie wygrać trajling stopu. I to wybieramy wartość w punktach, a u siebie w piksach. To jest właśnie problem z różnicą na zalicie, na przykład na 30. I jeśli nasz profit wyniesie 30 pips, to po prostu zostanie ustawione na 0, czyli na punkt otwarcia transakcji i będzie ponążął dalej. To jest jak rozpowiedzieć, czy mamy dodane to zlecenie trajling stop. Tu z lewej strony w kolumniu zlecenie widać numery zlecenia i na tej karteczce jest widać na małe t. I po tym t widać, że trajling stop jest dodany akurat do tego zlecenia. Jeśli otworzymy sobie kolejną pozycję, widać, że tego t tutaj nie ma. Jest też w drugi sposób kliknięcie prawej przyciskiem myszy na co zlecenie i w trajling stop widać zaznaczoną wartość. To jest kiedy klikniemy tutaj, to zawsze jest zaznaczone a 0 tam, gdzie tego trajling stopu nie ma. Klikamy usunie wszystkie. Usuwano te automatycznie wszystkie trajling stopy dodane do zlecenia. Byłem już przygotowany do was zestaw skrótów klawiszowych, które bardzo często są wykorzystywane, natomiast tu już czasu trochę nie ma, żeby to wszystko po kolei umawiać. Jeśli ktoś chciał, będę wiedzieć się o najciekawe skrótów klawiszowych łącałą listę zapisaną. Wystarczy napisać do mnie na maila, czy też na Skype czy po prostu podejśle o idzień, gdzie to jest. Są to według mnie takie rzeczy, z których najczęściej korzystając, że ja z tego korzystam od lat. Tu z ciekawostek powiem mu, tylko o tej najciekawszej rzeczy, gdzie mamy dostęp do historii konta i co zrobić, abyśmy widzieli transakcje, które zawarliśmy na wykresie. Po zapchnięciu transakcji automatycznie, może nie tutaj, ale na kaby utworzą pozycję. One jest widoczne tylko do momentu, kiedy to zlecenie jest otwarte. Jeśli chcemy, aby ta transakcja była widoczna na wykresie, weźmy sobie mniejszy interwał. Znaczy lewym przyciskiem muszę nacisnąć na jedną pozycję, przytrzymać ją i upuścić na wykres. Niebieska strzałka pokazuje miejsce otwarcia pozycji długiej, żółta zawsze oznacza zamknięcie. Jest ich bardzo fajny sposób, żebyśmy nie musieli za każdym razem przerzucać pojedynczej transakcji nowy kres, tylko automatycznie dodali sobie wszystkie chórte. Postaczę, że podczas przenoszenia tej transakcji, czyli zdjęcia, lewym przyciskiem muszę na pozycję, przytrzymajmy klagę shift i wtedy upuścimy to na wykres. Ja o tym też nie widać, że te transakcje, które zawarliśmy na kablu podczas ostatnich paru lat, 100 minut, są dodane. Dominowały pozycję długie, dlatego jest tyle niebieski strzałek czerwona i niebieska kreska oznacza już wartości tych profit i staplostor, zostały dodane do transakcji. Możemy sobie oczywiście, żeby to było lepiej widać na wyjście, wstawienia wykresu i tutaj jest taka opcja, jak mi się to znajdą. A żeby to było lepiej widoczne, wykres na pierwszym planie, tylko nie tylko szukałem. Teraz lepiej widać, jak te transakcje przebiegały. Z tych skórtów jest całkiem sporo. Taki trików, np. klonowanie obiektów, czyli jeśli mamy nałożone na wykresie, np. nałożoną linią trendu. Szybko sobie tutaj dodamy. Z przytrzymanym klarybiszem shift możemy zwiększać i zmniejszać jej długość niezmieniającej konta, więc to przetrzymanie klarybisza shift powoduje, że blokujemy promień, natomiast jeśli przetrzymamy klaryk kontrol, możemy ją sobie w bardzo łatwy sposób sklonować, czyli tworzyć kanały czy też kolejne linie, bądź też inny obiektek, który będzie im mniej, czyli ipsy, kwadrate itd. To w bardzo szybki sposób możemy sobie powielić. Dobrze, że zabrałem wam już sporo cześć, secji pytań, więc przejdźmy do tego, co tutaj mamy. Franciszek, czy tam co tu jest? Czy są jakieś skuteczne automaty do fundowania? Na pewno, natomiast ja żadnego nie polecam z racji, że każdy automat ma to do siebie, że działa, ale przez pewien czas. Czyli jeśli nawet znajdziemy skuteczny automat, który jest sprawdzony, on będzie działał, ale w pewnym momencie może się okazać, że potrzebne są kolejne modyfikacje, zmiany parametrów, zmiany w kodach, które spowodują, że dalej trzyma on tę samą skuteczność, bądź też na zbliżone poziome, co będzie powodowało, że dalej jest zyskowne. Więc nazwę tutaj żadne nie rzucę, sam korzystam z kilkunastu automatów, z reguły zarabiamy one tylko w krótkim terminie, bądź też w dłuższym, ale wymagały odpowiedniej ilości pracy, aby dalej utrzymywać zadowalające powod. No niestety tutaj nie ma już czasu, żeby Wam pokazał, jak ta automata dodawać. No, ale nadzieję, że na kolejnych webinariach odnosi już bardziej zaawansowanych kwestień, poruszą to i nawet jeśli ktoś by miał teraz już jakieś wątpliwości, to zapraszam do kontaktu, wyjaśnię całej akcji. Nie ma problemu. Czytasz się w jakiś prosty sposób zapisać i przenieść na inny komputer? Jak najbardziej. Platformy MT4, tutaj były pewne zmiany, byli gdzieś 650, bo jeżeli się dobrze pamiętam i teraz, aby odnaleźć katalogi, gdzie to wszystko mamy zapisane i prosi i trudnie, po prostu trzeba wiedzieć, gdzie szukać, więc tutaj wchodzimy sobie w pig, następnie otwórz folder danych. I tu mamy katalogi dotyczące MT4. To, co nas najbardziej interesuje, się w katalogach MQL4. To właśnie tutaj mamy dostęp do experts, experts, czyli automaty, indicators, czyli wskaźniki i scripts, czyli skrypty. I to właśnie stąd możemy, do tych folderów możemy sobie przerzucać inne narzędzia, to właśnie tutaj wrzucamy, te, które znajdziemy w sieci, ona może mieć format MQL, MQ4 lub EX4 i potem wystarczy zresetować platformę, żeby móc nie korzystać. Dodatkowo, cofając się, czy do tego katalogu głównego mamy tutaj profiles i widać nasze zapisane profil pary walutowe i stąd właśnie przerzucamy np. do innej platformy, do całego profil, do tego samego katalogu i templates, co są zapisane szablone, pary walutowe. Więc wystarczy sobie wejść jeszcze raz w plik, następnie otwórz folder danych i tu są zawarte wszystkie pliki dotyczące tego, co dzieje się na platformie, tak samo logii, z każdego dnia po kolei konfig, czyli dotyczące ustawień serwerów i historii, czyli dane wykresów, będzie tutaj oczywiście okwotowania. Więc wystarczy sobie to wejść i później to samo zrobić na drugie platformie i poprzerzucać odpowiednie pliki do innych folderów. Następne pytanie od Józefa. Jakie czynności należy wykonać, aby uruchomić tester strategii? Tester strategii jest dostępny pod tą ikonką pliki i lupy, więc wystarczy sobie tutaj kliknąć i dalej już działamy. Możemy sobie otworzyć, tutaj wybieramy sobie przede wszystkim strategię, z pierwszym krokiem, instrument, na którym chcemy ją sprawdzać, a potem rodzaj modelowania danych historycznych. Najczęściej wybiera się to najbardziej dokładne, czyli każdy klik. Tylko tutaj, aby ten wynik tego testu był wiarygodny, najlepiej zapatrzeć się w dobrej jakości dane historyczne. Te, które są dostępne standardnie, nie zawsze są na tyle wiarygodne i na tyle długie, aby te testy były coś warte, więc musimy sobie to dobrze sprawdzić, na jakich danych operujemy, tak abyśmy mogli uznać te testy. Po prostu wiarygodne takie, a które faktycznie pokazuje nam, jak dana strategia działała. Wtedy też pomaga tryb wizualny, czyli wtedy widzimy, jak automat pracuje na tworzących się po kolei świeczka. I tutaj możemy sobie po prostu zwiększyć to tempo. Co ważne, warto sobie tutaj wybrać rodzaj spreadu, kiedyś nie było takie możliwości, teraz jest. Czyli możemy bazować na spreadie aktualnym, wtedy bierze platforma ten, który jest aktualne w momencie, kiedy klikniemy w ścisku start, czyli uruchomimy test i interwał dostępne są tylko tak. I też oczywiście konfigurujemy sobie parametry samej strategii, więc możemy sobie to później dowolnie zmieniać pod optymalizacją zmienić także kolejne wartości, abyśmy automatycznie mogli zrobić, wykonać paręnaście tych testów, czy nawet parę dziesiąt z różnymi ustawieniami i konfiguracjami wszystkich parametrów. Wtedy wszystko nam wyrzuca tu optymalizację, to trzeba tutaj zaznaczyć. No i ustawienie konta. Więc możemy na przykład wybrać krawotko, otwierał krawotko cyduji, albo tylko krótkie. Mamy naprawdę sporo możliwości, aby pokonfigurować ten tester. Ale tak jak mówią, najważniejszą rzeczą są dobrej jakości dane historyczne. Bez nich żadnych test nie będzie wiarygodny. Pytanie od Ryszarda. Pój pan, że platforma MT4 ma trochę małą funkcję w porównaniu z innymi platformami. Czy jest więc planowane wprowadzenie innych platform? To akurat jest pytanie do Tickmila. Tutaj nie mogę się wypowiedzieć wychymieniem, natomiast jestem przekonany, że w perspektywie roku czy dwóch lat wszyscy brokarze będą musieli pożegnać się z MT4, także i traderze i będą przerzucali się na MT5. Ta funkcja jest sporo więcej. To niestety konstrukcja wyjściowa MT4 przenicza dostawcy tego programowania w wielu rzeczach. Więc ta nowsza wersja platformy otworzy wiele drzwi, ale też spowoduje, że będziemy musieli zmienić zawsze przyzwyczajenia. Czy testy są wiarygodne? Strategia potem bez problemu zarabia. To pytanie od Franciszka. To właśnie trudno powiedzieć, bo testy historyczne to jest to wstęp do wstępu. Czyli jeśli mamy strategię przetestujemy ją na danych historycznych i tam wypadnie ona dobrze, to tutaj jeszcze nie jest niespowiedziane, że ta strategia będzie zarobić w przyszłości. Musimy mieć na uwadze, że sprawdzamy ją na danych historycznych a nie na danych bieżących. Więc musimy tutaj wziąć pod uwagę o to, że te warunki w przyszłości będą się zmieniały. Że ta strategia będzie w różny sposób pracowała na danych realnych, gdzie też możemy mieć inną egzekucję z leceniem nie w tych warunkach tak zwanych neutralnych, tylko też musimy brać pod uwagę, że mogą być różnego opóźnia, tego rodzaju opóźnienie przy realizacji z leceniem, na przykład przy zbyt dynamicznej ceny, mogą być poślizgi cenowe. Tego niestety tester nie uwzlenie. Więc tester przeprowadza badanie czy bardziej, czy nasza strategia działa zgodnie z założeniami, które jakie mamy, prawda, czyli czy otworzy pozycję w neutralnych warunkach w miejscu, w którym byśmy tego chcieli. Natomiast to wynik pozytywny na danych historycznych nie wywarantuje w żaden sposób tego, że będzie ona zarabiała. Czy jeszcze jakieś pytania? Po prostu na wszystkim udało mi się odpowiedzieć. A czas, niestety nas tutaj nagli. Dobrze, jeśli nie ma więcej pytań, to ja mi pozostaje zaprosić Was na sesję live trading, która odbywa się już z najbliższych czwartek o dziewiętej rany z Piotrem Wilczyńskim. Będzie 1,5 godziny hałdu na rok mógł o rzeczywistym, więc będziecie mogli zobaczyć prawdziwego tojdera w akcji, więc serdecznie zapraszam. Tymczasem ja dziękuję i do zobaczenia za tydzień podczas kolejnego webinarium postawu na rynku Forex. Na następnym spotkaniu zajmiemy się z leceniami stop-ups. Dziękuję, pozdrawiam.