 Salam dəyyəli izləyicilərimiz, 19. okduya vur, kimi 23. tariqdə Açıq Söz Programının canlı bağlanısında xoş görür sizlərim. Hər gün ənləm vaxtımızda, vaşı vaxtlə Sad-i 22-də Açıq Söz Programını kanalın üç Bakuifm və kanalın üç xəbər internet platformalarından sətək bilirik. Bu gün İstanbul'a bağlanırıq, İstanbul'dan dəyyəli soydaşımız, bir de və azərbaycan bir deyil mərkət şurasının sədri Agil Səməd bəyli artıq canlı yayımızdalar. Agil bəyi salam yihram. Aliki, salam üfət bəyi xoşu yihrədi, akşamınız xeyri olsun. Hər vaxtlısı yihrədi. Hər vaxtlısı yihrədi, agil bəyi salam yihram. Soh təşəkkürlər. Agil bəyi sizin ilə ötən ayanın sentiyabının əbbərlərində görüşmüşdük. Ondan sonra Qarabağdan ki, terör əməliyyatlar oldu. Ondan sonra Ortağı Doğu da çox ciddi bir can bazarına bir şahid olmalıdır. Elə dün ən sırağı gün çox dəşətli olaylara şahid olmuşu. İstanbuldan nezə görünür? Çünki aşıq etrafı diyək. Siz də bu məsəliyə toxumuştuz ki, bəzlərinin özəliklə Türkiyədə bəzlərinə, Nazarbacan-Türkiyə qardaşından baltalamak üçün bir pürsət düşüb sanki. Mən istəyərdim ilk öncə Ortağı Doğu da nələr baş verir? Bəlk ədə Bakıdan görünməyə meqamlar var ki, İstanbuldan görünür. Siz də siyasi çevrələrə yaxınsız ilə qələriniz var. Və ki, Azarbacan insanının ne isə müşahidə etmək imkanı yoxdur buradan. Ortağı Doğu da gəl şəydən nələr baş verir? Bəkə, biz də məsəliyə din aspektindən baxırıq, biz də məsəliyə Azarbacan strateji partiniyor olan İsrailin problemləri açısından baxırıq. Amma başqa yəgin ki, pəncələlər var. Mən istəyərdim ki, ilk öncə bu məsələ rəqqında danışıq, və elbətdə ki, Qarabağ probleminin həlli bizim gələcəyi də tarixı torf bağlarımıza qayrış perspektivii. Və elbətdə bundan öncə də ölkə problemlərin həllə haqqında sürpətlərimiz olacaq, amma orta Doğu da nə baş verir? İlk öncə bundan bağlıdanışıq. Şəhidlərimizi saygıyla, sevgilə, rəhmətlə anaraq sözlərimə başlaması dirəm. Azərbaycanın təbii cənnət köşəsi olan Qarabağımızın azad olunmasında, birinci növbədə şəhidlərimizi boşluyux, qazilərimizi ordumuza boşluyux, qalgımıza boşluyux və mən təşəkür eləyirəm Azərbaycanın torfaqlarının azad olunmağı orunda bir damcı əməyə olan hər kəsə. Qarabağ məsələlərisində qaydəci ixtəbi ki, orta Doğu da Həmasın İsrailə hücumu inan başlayan və bir anda bütün dünyanı saran orta Doğu münaqi şəhsi dediyimiz əslində münaqi şəhə deyil, bir başa müharibə deyil və təkcə Fələstin İsrail müharibəsi deyil. Həmas İsrail müharibəsi olaraq başladı, Fələstin İsrail müharibəsində dönüştü. İndi səhədləri hər gün bir az daha da genişləyərək davam eləyir. Və bilirsiniz, artıq İsrail Türkiyədən vətəndaşlarını gəliyə çağırdı. Amerika, İngiltərə vətəndaşlarını Livanla gəliyə çağırdı. Çox qəribə, çox mürekqəp və çox təhlükəli bir vəziyyət yaranıb. Təbii ki, ilk günlər müharibə başlayanda Həmas İsrailə hücum eləyəndə sosial şəbəkələrdə, medyada, Azərbaycanın bir xeyli vətəndaşları sosial şəbəkədə İsrailinə haxlı olaraq həmin günlərdə İsrailinə həmrəylini bildirdi, paylaşdı və Türkiyədə də soydaşlarımızın buna çox ciddi bir təpkisi formalaşdı. Açıqını deyim, hətta naraha tədici səviyyəyə çattı. Mən ona görə Facebook-da bundan bağlı bir satisyazmaq məcbüriyyətində qaldım. Türkiyədəki soydaşlarımızın təpkisi, bələ deyim, duygusal təpkiydi. Yəni, araşdırmadan Azərbaycanda ki, qardaşlarının niye həmasın hücumundan sonra İsrailinin həmrəylik bildirməsini, araşdırmadan, arxasındaki səbəkləri bilmədən belə bir təpki ortaya qoydur. Hətta AK Parti'nin üzüləri olan və sosial şəbəkələrdə fəal olan bir nəçən əfər Azərbaycanlılar Türkiyənin tərkələsin Azərbaycana qaytsın deyə Twitter-da yazılar yazdılar. Və Azərbaycanı sevən eyni zamanda qənayət öndəri sayılən bir nəçən əfər telefonuna zəng eləyip, Türkiyədə Azərbaycanla bağlı bu məsələyənin ələqədər mənfi fikir formalaşdıqını müşahid ettiklərin və bunun səbəbini soruşlar. Mən onlara izah elədim, təbii ki, izah eləyəndən sonra başa düştülər, haq verirlər ki, Azərbaycan vətəndaşları özlərinə görə haxlıdır. Amma təsvülər olsun ki, kütləvi informasiya vasitələrin də ulusal televiziya kanallarında bu məsələləyənin bağlı geniş aydınladıcı açıklamalar yoxdur. Yəni, Azərbaycanın bu istiqamətdə ən azından mən rast gelmədim. Türkiyəq kamu oyunda bizim əlihimizə formalaşan bu istimai rəyi ne itirallaşdırmaq üçün Diyas boranımızın və ulusal kanallara əli rahat çatan və ulusal kanallara rahatlıqla çıxan fəyallarımızın da bu məsələlinin bağlı. Aktif təbluğa taparması lazım, çünki həssas, çox həssas bir dönəmə girmişik gözümüzün önündə hər iki tərəfdən günahsiz insanlar, yüzlərlə hətta minlərlə günahsiz insanlar ölür. Və təbii ki, belə bir vəziyyətdə Azərbaycan dövlət olaraq hal hazırda çox doğru bir mövqedədir. Azərbaycan vətəndaşlarda Azərbaycan dövlətinin mənafeyini müdafiə etməyə məcburdular. Və görünən odu ki, Azərbaycanda əhalinin böyük əksəriyəti məsələyə objektif yanaşabilir, haxlı mövqe ortaya qoyabilir. Və təbii ki, biz hamasında sivillərə qarşı ilədiyi hərəkətləri pislədik, eyni zamanda bundan bərabər İsrailində sivillər bombalamasını pislədik. Yəni, heç kimin günahsiz insanlara hansı tərəf olmağından aslı olmayaraq, bize nə dərəcədə yaxın olmağından aslı olmayaraq, heç kimin şaqları öldürməsinə haqq qazandırmaq, bərəyyət qazandırmaq və müdafiə eləmək doğru olmaz. Mən Azərbaycanın bu mənada apardığı antiterror operasyonunun, bizdən əvvəl Türkiyənin apardığı antiterror operasyonunun dünya üçün bir örnək olabilecəyini inanıran və gözümüzün qabağında başverdi bu hadisələr. Nə sivillər zərər çəkmədi, nə bir nəfərdə olsun uşaq ölmədi, günahsiz heç kimse ölmədi. Sadece və sadecə terroristlər hədə falındı və nöxtə atışları inan terroristlər məqlub edildi, susturuldu, biz çöktüruldu. Ancaq burada gözümüzün önündə çox təsvülər olsun ki, əxlaqsızcasına bir savaş var. Yəni, savaşın da özünə görə bir əxlaq olmalıdır. Təbii ki, bu millətlərə görə dəyişir, hər millətin özünün əxlaqını əltsə, müharibəni də eləyəndə ona uyğun davranır və bu baxımdan gözümüzün önündə çox iğrenç bir vəziyyət yaranıb açıqı. Belə deyim ki, dünyada artıq bu insan haqlarından bağlı, demokratiyayından bağlı, yüksəktiri bunalardan uca səslənən danışanların hamsı mənəvi olaraq iflas elədi haminin dünyanın gözünün qabağında və məsələlələrə bir tərəfli yanaşma Biden məsələ bir mənalı şəkildə Amerika dünyanın ən böyük dövləti, ən güclü dövləti sayılır. Gəldi İsrailə və bir mənalı şəkildə İsrailin akıra qədər nə ilə mənindən aslı olmayaraq, arxasında duracağını bəyan elədi və çox təsuflər olsun ki, Birləşmiş Millətlərdə fələstinə yardım üçün ateşkəs müəyyəm müdətətə ateşkəs olunmasından bağlı olunan bir Səvduya, ərabistanı və Rusiyanın birlikdə elədiyi təklif qəbul olunmadı, rətdolundu. Türkiyənin Cumhurbaşkanı Sani Recep Tayyib Erdoğan, Birnəçə Gündü televizyaya inandı. Dünyanın müxtəlif ölkələrinə həmzən geliyir, Cumhurbaşkanlarından, başbakanlarından, Türkiyənin xaricişlər nəziri Hakan Fidan eyni zamanda xaricişlər nəzirlərindən çox intensif telefon danışıqlar aparırlar və bir an öncə bu savaşın durdurulmasını sivilərin zərər görməməsini orda susuzluq, işıxsızlıq və aclıqla qarşı qarşıya qalan, soy quramına uğramak təhdikəsi ilə üzə qalan fələstinlilərə yardım edilməsi məsələsini müzakir edirlər ancaq konkret olaraq heç bir adım atılmayıb, hələli təsivlər olsun ki, sədəcə İsrailin bir açıklaması var deyib ki, Misirdən humanitar yardımların daşınması üçün oda məhdut çərçibədə hələsində yardımların daşınması üçün imkan verəciyi, icazə verəciyi. Yəni, o da İsrailin icazəsinə bağlı vəziyyətdə qalıq. Çox qəribədi ki, İsrail qəzzənin bir mənalı şəkildə boşaldılmasını və orda yaşayan əhalinin tamamən oradan ya Misir ərazisində ya başqa bir əraziya, Misirdilər də təklif edirlər ki, onları Irak ərazisine köçürdə bilərlər və belə bir vəziyyət yaranıb ki, qəzzə tamamı ilə yerli əhalidən boşaldılabilər. Bundan bağlıda çox qeyri müəyyən bir vəziyyət yaranıb. Qəribədi ki, Yahudilər özləri 1492-ci ildə İspanya'dan üç gün vaxt verdi İspanya, Yahudilərə və müsəlmanlara ki, ya Hristiyanlığı qəbul eləyəcəksiniz ya da İspanya'nı tərk eləyəcəksiniz. O zaman, Piri Reisin əmsi Türkiyənin bilirsiniz, Dənizlər qıralı sayılan Piri Reis, əmsi Kamal Reisə dönəmin Osmanlı padişahı ikinci bəyazid təlimat verdi ki, oradaki Yahudilər və İspanya'daki Yahudivə müsəlmanları dərhal Osmanlı ərazilərini getirin. Onları da getirdilər, iməli İstanbul, Selanik, ədirnə və Adanya əsasən çoxluğunu bu ərazilərə yerləşdirdilər. İndi o dönəm 1492-də belə bir tələpnən qarşı qarşıya qalan və Osmanlı nın sayəsində xilas olan Yahudilərin qurduğu dövlətin bu günlərdə başnaziri Netanyahu 24 saat vaxt verdik əzallara ki, 24 saat ərzində gəzzə zolağını, gəzzə ərazisini tərk eləyin. Ondan sonra biz bombalamağa başlayacaq və dedikimi deyilədi təbii ki, bombalamağa başlayıplar, bombalamağa da davam eləyirlər və çox təsiflər olsun ki, bu muharibənin əslində niye başladığı və nəticəsin haraq edəcəyi onu planlı yerlər tərəfindən sadecə bilindiyi halda, ündi bütün dünya yorumçular, uzmanlar, hansı başlındırırlar ki, bu neyə bil oldu, necə oldu haraq edəcək, necə böyəcək, necə sonlanacaq amma görünən o dükkü, hələlik ortak gənəyət bu dükkü, yaxın zamanda bu muharibə dayanmayacaq, hətta sərhədləri daha da genişlənəcək. Bura hətta bu muharibənin konkret olaraq üçüncü dünya savaşına dönüşmə təhlükəsinin çox yüksək olduğunu və hər keçən gündə bu təhlükənin daha da böyüdüyünü deyir, mütəxəssirlər uzmanlar və görünən də o dükkü, həqi qətən də çox böyük bir təhlükə var bu istiqamətdə muharibənin sərhədləri daha da genişlənə bilər, livanı içinə alabilər, iraqi içinə alabilər, Suriyanı içinə alabilər və İran, İranı içinə alabilər. Çünki İsrail açıq şəkildə bəyan eləyir ki, biz İranı həmasa və hizbullah verdiyi dəsdəkdən dolayı cəzalandıracıq. Bizim qəzzə məsələsinə, həlləyətikdən sonra fələstin məsələsinə, həlləyətikdən sonra növbəti hədətimiz İrandı. Deyirlər, İranın da müdafiə naziri başlı olmaqdan cumhurbaşkanı, qarcişlər naziri çox sərt açıklamalar verirlər onların da İsrailin Suriyaya müdaxilə eləyəcəyi təqdirdə, qəzzanı işgal eləyəcəyi təqdirdə İranın bir başa müdaxilə eləmək məcbüriyyətində qalacağını açıqlı yıllar və höksələn xətdüzrə, təhlükələr höksələn xətdüzrə artmaqa davam eləyir. Orta Doğu, Qangölnə dönmə təhlükəsindən ciddi mənada üzlədi, hal hazırda qan tökülür, tökülməyə davam eləyir. Ancaq bunun çox böyük himiqiyasda olabilmə etmalı var. Və Rusya, Çin, İran, Türkiye, Sevdiya, Arabistanı, Suriya, Irak, Livan, Qatar bir başa bu məsələ ilə qəli ölkələrdir. Məsələ ilə ciddi şəkildə məşhul olan ölkələrdir və münaqişənin bir an öncə müharibənin bir an öncə barışdan yekunlaşmasını istəyir bir çox dövlətlər. Amma faktiki olaraq, fəyili olaraq, heç bir nəticə əldə olunmur. 22 ərap dövlət var. 22 ərap dövlətinin artıq iki əftədir təxminən bu müharibə davam eləyir, iki əftəyə yaxındı. Bu müddətdə bir araya gəlip ciddi bir qərar qəyabilədiklərində şahid olmamışıq. İslam işbirliyi təşkilatının 57-di üzü var, 57-di dövlətku təşkilata üzüdü. Hələ bu təşkilattan ciddi bir adlım görməmişik. Birləşmiş millətlər təşkilatı bu məsələ ilə bağlı artıq həqi qətən nə qədər fəaliyyətsiz, nə qədər təhsirsiz bir təşkilat bir qurum oldu onu ortaya qoymuş oldu. Necə ki, Birləşmiş Millətlərin 1993-də qəyabil elədiyi qərar, 93-dən 2020-ya qədər. Yəni, 27-di il havadan aslı vəziyyətdə qaldı, ta ki, Azerbaycan ordusu o qətnaməni öz gücü ilə gerçəkləşdirənə qədər. Eyni zamanda İsrail fələstin məsələsindən bağlı, Birləşmiş Millətlərin qəyabil elədiyi qərar var ki, iki dövlətli çözüm, yəni, fələstin dövlətlərdə olmalıdır, İsrail dövləti zaten var qurulub. Ancaq bu günə qədər fələstin dövlətmin qurulma mələləsi gerçəkləşməyib, yəni, fiili olaraq hal hazırda fələstin də iki hakimiyyətlih var, bir tərəfdə hamasın liderlik elədiyi hakim olduğu, bir tərəftə də Mahmud Abbasın resmi olaraq başcılıq elədiyi fələstin hökuməti var. Ancaq fələstin əhalisinin əksəriyyəti Mahmud Abbasın təsirsiz fəaliyyətindən, effektiv olmayan fəaliyyətindən narazı olduğu üçün daha çox haması dəstəklərlər və hamasın da getirdiyi nöqdə budu. Hamas artıq elə bir addım attı ki, addımın sonunda belə bir muharibənin ortaya çıxacağını təxnin eləmək. Niyə bu addım attı? Zətən, hamas da belədi ki problemlər olacaq. Türkiye də bu məsələlələrinə bağlı qənaət belədi ki, haması, səsulə Fatih Altaylılarının açıklamaları, konkret olaraq bu dükə haması İsrail və Amerika bərabər quruplar, bu fələstin məsələsini militarizə etmək və radikallaşdırmaq və daha çox haqlalıq payı əldə eləmək üçün Amerika və İsrail birlikdə quruplar haması. Və hamasın bu addımı da o məqsətləm təşkil olunup ki, nəcə ki, 11 Eylül'də, 11 Centiyabr Amerika'da ekiz dürlələrin vurulması, Amerika nın əlinı qolunu açdı, eyni zamanda hamasın bu addımı da İsrailin orta doğuda əlinı qolunu açdı, dünyada İsraililə haqlılıq payı qazandırdı, ciddi dəstək qazandırdı, eyni zamanda İsrailin içində siyasi böhran yaşanırdı, siyasi krizi yaşanırdı və bu maharibə İsrailin içindəki o krizi unutturdu. Ama buna baxmayara bütün Yahudilər nətan Yahunun tərəfində deyirlər. Yəni, dünyada hətta bir qurup radikal Yahudi kəsin var ki, İsrail bayrağını belə yandırdılar, onların iddiyası budur ki, məsih gəlmədən İsrail dövlətik qurulma malıdır, məsih gələcək İsrail dövlətini ancaq və ancaq qurma selahiyyəti məsihe aittir, və o baxımdan ciddi mühaliflər Amerikada Yahudilər ətraz elədlər İsrailin qəzda şəhridini bu şəkildə bombalamasına və dünyanın bir çox ölkəsində ətrazlar davam eləyir. Xüsus ilə Türkiyədə Qəstəxana nın bombalandığı gecə bir milyona yaxın insan ətraz elədlər. Hətta İsrail və Amerika konsulluqlarına hücum eləməyi niyət eləmişdilər. Polis Qarsın zornan aldı, çətin bir vəziyyət yaranmışdı. Əhalinin içerisində ciddi şəkildə bu məsələ ilə bağlı bir qəzəp var və təhlükəli bir vəziyyət var. Hər an nəzarətdən çıxma ehtimalı var. Və vəziyyət gəttikçə gerginləşdikçə bu qəzəbin də nifrətin də həddi idare olunmaz vəziyyətə gətirib çıxar qüplələri. O baxımdan həmasın başlattığı, attığı addım kimin işinə yaradı? Amerika 2-dən ən böyük əskər gəmsini Ağdənizə göndərdi. Fransa-İngiltərə gəmi göndərdi. Və Rusya açıqlamak prezident Putin açıqlama verdi ki, Amerikanın gəmləri bizim hipersonik raketlərimizin mənzeli daxilindədir. Bu bir təhdik deyil, bu bir xəbərdarlıqdır, xatırlatmadı. Yəni, bunlar bəlidir ki, kim kimin nə məqsətlən bu coğrafyada olduğunu və nə eləmək istədiyini çox gözəl bilir. Dövlətlər hansı özmən afiyeni qormaq üçün mübarizə afarmak məcburiyyətindədir. Və burada açıqıb bizim ən çox maraqat olduğumuz məsələ Türkiyə inən bağlı bir təhlükənin yarana biləcəyi məsələsidir. Çünki Türkiyə bizim üçün son dərəcə önəmli bir dövlətdir. Azərbaycanın müstəqilliyi və ərazi bütövlüyü üçün Türkiyə olmazsa, olmaz bir tərəftaşımızdır, qardaşımızdır, strateji müddəfəqimizdir. Ülə nərək çıxması, bütövlüyünü qoruyaraq çıxması, zələr görmədən çıxması bizim ən böyük yarzumuz. Ağdil beydən internet bağlı antımızda problemi yarandır. Hər halda, Ağdil beydən xayr-i şirəmkiyəndən daxıl olsun, bizim üçün əlbəttə, Azərbaycan respublikasının resmi mövqeyi bundan ibarəttir, ki, İsrali və Həmas Savaşına münasibətdə həm də İslam həmvəliyyinə sadıq olduğunu eyalan edib Azərbaycanı hakimiyyəti. Amma, digər tərəfdən də əlbəttəki, İsrali və Azərbaycan arasında çox ciddi ilə əlagələr var. Və bu əlagələr özəlik də dört dört günü savaşta da, günümüzdə də hər bəməktaşlıq sifirasında da açıraşkar özünü göstərir. Ona görə Azərbaycanı mövqeyi də Türkanı mövqeyi arasında məyən fəqdar ortaya çox. İstər, rəsmi mövqeydə, isəsə də toplumun, çutumayətin mövqeyində. Əlbəttəki, bugün gəzzədə kimsə körifələrin, sivirlərin bombalanmasına normal baxabilməz. Bunun üçün, əlbəttəki insanlıqdan kənar düşünmək lazımdır. İstər, İsrail evlad olsun, istər fələstinli olsun, sivirlərin insanların bombalatında qalması insanlıq ələkini cünayətdir. Və biz bütün hallarda, bütün parametirərdə bu cünayətləri pisləyirik və pisləməlikdir. Amma bir məsələ var, məndi Agil bəy qoşulsunun əfrimizə bu haqqda danışıcaq Agil bəyləm. Problem bunla ibarəddir ki, biz İndia qədər tariximizdə heç bir ölkəyilə Türkiye qədər yaxın olmamış. Agil bəy qoşul, Agil bəy yine xıntı yaranda, məhər halda davam ediyək. Bir sual sizdən soruşmaq istəyirəm, mən az öncə izləyicilərini dedim. Sibillərin bombalanması insanlıq ələkini cünayətdir, fər yetməzdir. İsrail fərəstin qaruşturmasında, savaşında bu savaş 70 ildən artırdı, davam ediyir. Və hələ-hələ, dayanan savaşa da oxşam asıq etrafı diye bunu qəlmiş, keçmiş ən uzunumirli dünyanın savaşlarındandır. Çünki bu savaşlar evlərin üçün də də davam ediyir. Bakın bu məsələ də bizim üçün negativ tərəflərdən biri də, həm Türkiye toplumunda, həm Azərbaycan toplumunda, rəsmi münasbətlər qoyram kenara, sanki bir fikir ayrıqı yarandır, özü çox köklü bir fikir ayrıq. Hətta Azərbaycan tərəfində də bu məsələdə çox maksimali siyan aşanlar oldu, Türkiye tərəfində də. Və siz haqlı olaraq dediniz ki, bu Azərbaycan-Türkiye qardaşlılığı, sanki baltalamaksın, bəzlərlərlərlə fırsət keçin. Həm sə Azərbaycan sosial şəbəkələrində, Türkiyəliyi nə çox sərt bəyanatların şahidə oldum ki, mən buna çox üzülürəm. Bak, bu nədən qaynaqlanır və bunun hərli yolu nədə sipcə? Fikir ayrılığının səbəb var təbii ki, dedim hər dövlətin özünün mənafeyi var. Hər dövlətin özünün mənafeyini düşünür, birinci növbədə və bu təbii şeydi. Azərbaycan və Türkiyə arasında yaranın fikir ayrılığının səbəbi odur ki, İsrailin Qarabağ Savaşında Azərbaycana verdiyi dəstəkdən dolayı, Azərbaycan xalqı İsrailə bir yaxınlıq duygusu hissələyir. Birinci səbəb budu, ikəncisi Azərbaycandan köçmüş, xarici köçmüş Ameriki olsun, İsrail olsun, Rusiyi olsun, köçən Yahudilər Azərbaycana ciddi bir sevgi vəsliyirlər. Azərbaycan mədəniyyətini yaşadırlar. Azərbaycana hər yerdə müdafiəliyirlər. Bunun özü ciddi bir səbəbdi. Eyni zamanda Azərbaycanla İsrail arasında, Azərbaycanlarla Yahudilər arasında bugünə qədər hər hansı bir problem olmayıq, yaşanmayıq və bizim iş adamlarımızın ciddi şəkildə Yahudilərlə ortaxlıqları var, bərabərlihləri var. Bunun özü də məsəlilərə təsir eləyir. Türkiyədə isə fərkli bir durum var. Üçən özündə də ikili bir vəziyyət yalanır. Yəni, bir kəsim Azərbaycanla eyni düşünür. Deyirlər ki, fələstin İsrail davası bizim davamız deyil. Bizim davamız Doğu Türkistan davasıdır, bizim davamız Qırım davasıdır, bizim davamız Güney Azərbaycan davasıdır. Bizim davamız əsirlikdə olan Türklərin azadlığı uğrunda mübarizə davasıdır. Fələstin İsrail məsələsini ərəplər məşğul olsunlar. 22 ərep dövləti var. Onlar fələstinin məsələsindən məşğul olsunlar. Bunu müdafiələyən ciddi bir kəsim var və bunların içerisində siyasi olaraq Zəfər Parklasının rəhbəri Ümit Özdal, ciddi qazitəci kimi son zamanlarda da daha çox siyasətə belədiyim gəlməyə çalışır elə görünür. Fatih Al-Taylı araşdırma ciddi qazitəci televizyonlarda kamu oyunda çox yaxrı tanınan Fatih Al-Taylı, bu fikir müdafiələyir və onlarla məsələ bir çox ziyalı bu xətli müdafiələyirlər ki, biz bu məsələyə çox girməməliyik. Bu, Türkkəni məsələsi deyik. Amma beləli bir kəsim var ki belədiyim siyasi İslami qanat fələstin məsələsini fələstinlirlərdən daha çox sahiplenirlər və əraplərdən daha çox sahiplenirlər. Onların da iddiyası budur ki, burada hədəf əslində Türkiyədi İsrailin böyük İsrail proyektinin, içerisində Türkiyənin ərazlərin ciddi bir isəsi var. Dəcləfırat arası ərazləri onlar vədedilmiş torpaqlar sahirlər. Yahudlərin əslində İsrailin davası burada ideolojikdi. Yəni, İsrailin ne pula ətiyacı yoxdur, ne neftə qaza ətiyacı yoxdur. O puldan istədiyi hər şeyi alabilər. Bunların davası tamamen ideolojik nəcəki ermənlərin böyük ermənistan, Yunanların böyük Yunanistan ideolojisi var və insanların beynini bundan zəhərliklər. Eyni qaydada Yahudlərin də bir kəsiminin böyük İsrail ideası var və bunu qerşəkləşdirmək üçün hər şeylərinə keçməyə hazırdırlar. Və o baxımdan məsələ, biraz ciddi. Amerikanın davası bu bölgədə ideolojik deyil. Amerikanın davası, konkret olaraq hakimiyyət davasıdır, enerji davasıdır, neft davasıdır, bölgəya hakim olmaq və daha çox pay almaq davasıdır. Eyni qaydada onların ki, konkret olaraq hakimiyyət uğrunda mübarizət, gücü uğrunda, amma İsrail ki, sırf ideolojik olduğu üçün və onların dini kəsimləri də çox radikaldırlar. Yəni, həbdindən artıq radikaldırlar. Yəni, Azərbaycanında tutaq ki, bir ara cennətdən torbax satmışdı göz açıqın birisi. Bizim insanlar mızında içində buna aldananlar olmuş. Yəni, 5 milyon dolara qədər pulödiyənləri var. Yəni, cennətdən yer almaq üçün pulödiyirlər və bapelə fanatikçəsinə ideoloji bir kəsin var. Din-i siyasi ideoloji bir kəsin. Bu da məsələni biraz da mürekətləşdirir. Burada əslində Azərbaycanın tuttuğu hal hazır ki mövqə, çox doğru mövqədir. Dostuq münasibətlərinə digər tərəftən fələstindən əlagələrini davamilətdirir və fələstinə İslam işbirliyi təşkilatı çərçivəsində edilən yardıma qoşulur. Yardımını eləyir, insani olaraq məsələlələrə yanaşır. Bu baxımdan Azərbaycanın mövqeyi kifayət qədər abyekti və ədalətli mövqədir. Dədiyim ki, burada Türkiyə nə Azərbaycanın mövqeyində biraz fərqillik yaranır doğal olaraq. Çünki Türkiyə bölgəyə daha yaxınlı və dediyim, səbəblərdən Türkiyə bu məsələni öz üçün bir təhlükə olaraq da görür. Hətta Türkiyənin özü bir başa hədəf alınmasa belə Iran hədəf alınsa, tutaq ki, hesab eliyirlər ki, Iran vurulsa, Irandan Türkiyə ən az bir 5-6 milyon insan gələcək və bu 5-6 milyon insan da Türkiyə nonsuz da içerisində kifayət qədər ağır bir vəziyyət yaranır. Bu köşkün məsələsindən bağlı 10 milyona yaxın vəzlərdəyir, 10 milyon üstündəri. Ortalama 10 milyona yaxın, kənardan gələn insan var Türkiyə. Bir 5-6 milyonda gəlsə Türkiyənin vəziyyəti daha da gəlginləşə bilər, ağırlaşə bilər. O baxımdan bunun Türkiyə üçün daha həssas olması və Türkiyəndə məsələyə daha həssas yanaşması təbii hadisədi. Yaxşı hal oldu ki, Azərbaycan da Türkiyədə dövlət olaraq bir-birini başlatışırlar, bir-birinin mənafilərinin olduğunu qəbul eliyirlər və soğukkanını davranırlar. Son günlərdə də Azərbaycan eləyini aparlan təbliqat birə sən giyim. Çox teşəkkürə, İrem, həm halda Türkiyə bu məsələdə məsudiyyət ağırdı, Türkiyəni bu məsələdə yükə ağırdız. Türkiyə həm də o torbaqların 100 idlərlə sahibi olub, istanbuldan dağra olmalı o torbaqlar bunda nəzər almalıyız. Bir məsələ də var ki, əgər İran vurulacaqsa, Türkiyə qədər Azərbaycan da bundan təsirlənə biləcək. Yəni çövbət soydaşlarımızın Türkiyə qədər Azərbaycanı da ahın etməsinləndir. Çox ciddi problemlər olabilər, bölgədə gerçə edən bir insan faciəsi də üzəşə bilərik. Onu görə, tam soyqanlığı qorum alıq bu məsələdədir. Aqid bəyq, bizim vəydə işin yarısından çoxun qətti, amma çox istəyərdim ki, biz 19-20 sentiya buradan sonra görüşürüz sizləm. Ondan qaba görüşmüşdük. Bu Qarabağda aparılan anterror əməliyyatları şudur olsun ki, uğurlu nəcə və erdiyim. Rüfət bəyəm, özür səyirən, bir dənə məsələn də deyim, bu fələstində vurulan xəstəxana ilə bağlı Azərbaycanda sosial şəbəkələrdə yanlış informasiyalar getdi. Oranın erməni xəstəxanası olduğunu yazanlar oldu, xaçdan dolayı. O xəstəxananı əhli-baptist xəstəxanasını orada İngiliz-Anglican kilisesi tiktiribdi. Və o xəstəxananın finansörü də hristiyan əhledi, yəni daha çox hristiyanların finanse elədiyi bir xəstəxanaydı. O baxımdan orada xaçın olmasın normaldı və xaçda ermənlər təmsil iləmir. İndi o xəstəxanan vurulmasıyla bağlı da fikir ayrıqı yarandı? Ondan bağlı da fikir ayrıqı yarandı, və xəstəxananı konkret olaraq İngiltəri-Anglican kilisesi tiktiribdi. Və hristiyanların maliyyələşdirdi üçün xəstəxananı orada o xaçın olması gayə normal şeydir. Və fələstinin əhalisinin hamsıda müsləlman deyir. Hətta 2 milyon ərab İsrailin vətəndaşıdır. Və onların İsrail parlamentində partiyaları təmsil olunur. Kifayət qədər demokratik bir şəkildə Yahudlardan əslə və əslə ayrı tutulmadan, heç bir ayrı seşkiləyə məruz qalmadan eyni bərabər hüquqlu vətəndaşlılar, yaşayırlar və ölkənin bütün sahələrin də iştirak eliyirlər. Kifayət qədər də demokratik bir şəra et var orada. Çox dəşəkkürlər. Sizin internetdə yenə tutulma var. Mümkünsə yenidən daha xoğun Agilbək. Değerli izləyicilər proqramımızın qonalı İstanbul'dan Bütöv Azarbaycan Birliyinin mərkət şurasının sədirib Agil Səməlbəldir. Sövbətimizi Qarabağı Zəfəri və Qarabağı da hələ də Rus hərbi bir iləşmələrinin qalması yönündə davam ettirdik. Agilbək işlir siz mənim. Səsimi gəlir mi? Səsiniz gəlir, amma təsviriniz getdir təsqar olsun ki, görüntünüz yoxdur. Mümkünsə yenidən daha xoğun. Bizdə yenidən daha xoğun Agilbək. Və Agilbək ilə bağlantımızda problemi yarandı. Mən bəz izləyicilər müzum fikirlərin də burada. Ədbətdə ki, dəyərləydik Qarbaycazı, İsrailən terör əməliyətə aparmağın tərəfdə arayın. Bildiyim qədər bugün Azarbaycan hakimiyyətlə istələrinin tərəfindən suş edib. Mənim bildiyim qədər hakimiyyətin açıqlaması İslam həmrəliynə sadıqniydi. Bunda gəlini etraf ediyək ki, Azarbaycan hakimiyyəti Türkçəni mövqeyinə adəqfat mövqeyi ortaya qoyub. Yəni, bunu nəzərdən qasırmayaq. Və Agilbək efirimizə qayettim. Təşəkür edirik bir də izləyicilərimizdə zaman olur qədər. Mən o xəyizam fikirləriniz. Agilbək, Qarabağ Zəfərim hən kəndində Azarbaycan bayrağının dalgalanması, amma eniz zamanda Rusların Azarbaycanında qalması. Buna bir mövqeyinizi eşlidək, sonra ölkçə problemləri dən bağlıdır suallarımı ocaq, buyrun. Qarabağın azad olmağı təbii ki, hammızı Azarbaycanlar başta olmaqla Azarbaycanı sevən hər kəsi, Qarabağ məsələsindən bağlı Azarbaycanı bu illərdə müdafiə edilən başta Türkiyə olmaqla bütün dostlarımızı sevindirdi və əmən bir daha bütün xalqımızı təbrik edirəm, bir daha şəhidlərimizin ruhu qarşısında saygılar müifad edirəm, qazilərimizə can sağlıqı və dövlət qayıqısı arz edirəm, bunu xüsusi olaraq vurgulamaq istəyirəm. Çünki artıq Azarbaycan Qarabağ məsələsini həll eləyip sayılır. Qarabağın işxaldan azad olunması bizi rahatlaşdırmamalıdır. Tam tərsinə, ən çətin dövür bundan sonra başlayır. Görürsünüz ki, ərimənlərin təzədən geri qaytarlılması uğrunda Fransanın və Avropa Birliyinin xüsusi ilə Fransan camfəşanlığı əniz amanda Avropa Birliyinin də bu məsələdə çox ciddi təşəbbüsləri var. Ərimənlərin təkrar oraya qaytarlılması məsələsinin üzərində dayanırlar. Və bu, demək ki, təhlükə hələ tam soluşmuyum. Çünki Azarbaycana təhsil imkanlarının olabilməsi üçün, Azarbaycanda istədikləri zaman bir münaqişə ocağının alovlandırılması üçün, ərimənlərin orada olması onlar üçün çox önəmlidir. Ruh sordusunun Azarbaycana 2020-ci ilin Noyabr ayının onunda gecə daxil olmasına ən sərh təpki göstərən adamlardan biri olmuşam Azarbaycan vətəndaşları içerisində və mən həqi qətən bir neçə gün yaşamışam, çox əsəbə olmuşam. İndi çox şükür ki, ruh sordusunun o əvvəlki effektir deyi, əvvəlki təsri, əvvəlki gücü yoxdur. Yəni, Azarbaycana qarşı hər hansı bir şey eləmək niyəti də yoxdur. Niyyəti olsa da eləyə bilməz. Çünki Rusya artıq o vəziyyətdə deyil. Yəni, Azarbaycana əsələ də Pashinyanın tutduğu mürqi bizim çox işimize yaradı. Pashinyanın qərf meyilli olması və Rusya qarşı açıqlamaları, Putinə qarşı açıqlamaları isər istəməz, Putini də agressivləşdirdi onlara qarşı. Və bu bizim işimizi xeyli dərəcədə rahatlaşdırdı, gündürləşdirdi. Və Ermenistanın da Rusya nın təsirindən kurtarmağını isteyən, xüsusi ilə Amerika və İngiltələ, bu məsələ də Pashinyana dəstəh verilər, Qarabagdaki Ermenlərin oradan Ermenistana getirilməsi və Rusya nın həm Azarbaycandan, həm də Ermenistanın qətməsini təmin eləmək üçün. Bu çox vacib idi, çünki Qarabagda Ermenlər qaldığı müddətçə Ruslar onları bəhane eləyib həmin o müşahədə məntəgələrinin, nəzarət məntəgələrinin sayının yetti isə azaldırlar indi məcburen. Çünki yəxpə biləcəyələri bir şey yoxdur. Olan yerlərdə Ermen olmadığına görə onlar nəyi müşahəd eləyib, nəyi qoruyacaqlar. O baxımdan Rus ordusunun Azərbaycanda qalması hal hazırda simbolik məna daşıyır. Və bunun Azərbaycanın üçün hiç bir təhlükəsini görməmdən. Çünki Azərbaycandan bərabər Türkiyə var. Türkiyənin də Azərbaycanda getdikçə güclənən mövqeyi var. Və o baxımdan Rus ordusunda Azərbaycandan tam olaraq çıxacağına inanram. İnşallah hətta sadəcə bununla da qalmayacaq dəhlizinin açılacağı və göçəmahalının zəngəzurun Azərbaycanın ərazi, qədim ərazi olan və haxsız bir şəkildə elimizdən alınır, İrmənistanı verilən bu ərazilərin də Azərbaycanda qaydacaqına inanıran. Bu ən azından Azərbaycanda İrmənistanın vurduğu maddi zərin təzminatı qarşılığı olaraq da olsa, mütləq o ərazilər Azərbaycan torpaqlarını qaydmalıdır. Bununla bərabər Azərbaycan həm də 1919-cu ildə Fransa da qəbul olunan xəritəni gündəmə çarqmalıdır. Bunu Azərbaycan diasporası ciddi bir şəkildə etməlidir və İrmənistanı Azərbaycan ərazisində 9.000 km ərazi də İcazəsinin verildiğini dünya kamuoyunun digətini çatdırmalıdır. O geri qalan Rusların bizdən alıb zaman zaman ərimənlərə hədiyyə elədiyi torpaqların bizim haqqımız olduğu da gündəmdə canlı tutmaq lazım. Yəni, əslində bizim işimiz bundan sonra daha da çox alır. Yəni, azalmır. Həm ərimənlərin bize qarşı olan agresiyası artıb isə istəməz. Həm də ərimənlərin sahiblərin agresiyası başta Fransa olmaqdan artıbdır. Yəni, el dəyişdirildə, əvvələr Ruslar idi sahibləri. Yəni, Rusların sahibliyindən imtini elədlər. Üzlərinə qərbə çevirdilər deyə Fransa əsasən bunlara daha çox sahib çıxmağa çalışır. Çünki, Fransa da birincisi əriməni lobbisi kifayət qədər güclüdü. Onun səbəkləri var. Birincisi, Fransa ərimənləri kullanaraq Afrikadan qovulan Fransa qafqazlarda öznə mövqi qazanmağa çalışır. Bir tutunmağa çalışır. Çünki, bu bölgədə Fransa yoxdur demək olar ki, yəni böyük dövlətləri çərisində Fransa yox deyiləcək qədər zəifdir. O baxımdan burada hərbi olaraq, əskəri olaraq varlığını mövcutluğunu gerçələşdirməyə çalışır. Orada da ərimənləri istifadəyir. Burada birbirlərindən faydalanmağa çalışırlar. Ərimənlər Fransadan Fransa ərimənləridən faydalanmağa çalışır. Həsə belirəm ki, Azərbaycanın, Türkiyəyə nən olan yaxınlığı, əniz zamanda Rusya nən bu bölgəyə Fransanın girməsinə qarşı olan, həm də İranla, ərimənistanın son zamanlarda bu Amerika ilə birlikdə keçirdiyi tətbüqatdan dolayı ərimənstana qarşı olan mövqiyi bütün bunların hamısı Azərbaycan işinə yaradı və nəticədə çox gözəl bir zamanda Azərbaycan buqara var məsələsini həllilədi. Bu, çox önəmli bir adlı mı idi? Çox önəmli bir tarixi hadisə idi? Və təbii ki, bizim hamımızı sevindirdi. Amma, dediğim kimi bundan sonra bizim çox işlərimiz var. Bizim cəmiyyətin pasivləşməməsi üçün, ideoloji boşluğun yarammaması üçün, Azərbaycanın birliğini, bərabərliyini, daxili aytoriyanın vahid məqsədə yönəlməsini təşvikələmək üçün mütləq və mütləq, Azərbaycanın güneyinin azadlığı, bizim digər işxal altında olan ərazilərimizin azadlığı, Azərbaycan ideyası canlı tutulmalıdır, gündəmdə olmalıdır və insanlarımız diri olmalıdır. Ideolojik olaraq bu ideoloji yayınan tam mənədə silahlanmış olmalıdır. Çünki, əks təqdir də ideoloji boşluğ, mənəvi boşluğu yaradır, mənəvi boşluğ cəmiyyəti çürüdür. Aqil be, təşəkürəyirəm. Bu məsələ, gerçəydən bizim bir yaralı yerimizdir. Biz dünə nə qədər azıq etraf edeyim ki, deyirdək ki, biz xan kəndiyə gire bilmir isə, zəngəzurə necə gire bilir? Yəmə, xan kəndi Azərbaycanın deyir ərazisidir. 1992-ci din Mart Aniksində xan kəndi qarışıq Azərbaycan sərədləri bəymti tərəfindən qəbul edilir. Bu şəkildə benaxaq ediməli platforma da qəbul edilmişik, tanınmışıq. Amma bizim tarqı torpaqlarımız olan qəyib, gerçə zəngəzuru da, dünya ərimənsən razı kim tanıyıq? Bu, tarqı torpaqlarımıza qayıdış üçün, mən düşünürəm bu çox çətin məsələdi, amma məsələn razı yəm, gündəmdə tutmalıq daim. Amma bugün ən azından zəngəzur xətlinin çəkilməsi Rusya bundan bağlı İsrar elədir. Bak, bu məsələdə Rusya'nın İsrarlarının səbəbi nədir, Agil Bəkin? Əslində zəngəzur məsələsinin zəngəzur Qari Dorunun açılmasının ən çox Rusya'ya xeyri var. Niyə? Çünki 10 Noyabrda Putinin o gecə canlı yayında açıqladığı maddələrin içərisində o Qari Doru'na nəzarətin Rusya'da olması məsələsi var. Yəni, oradan keçəcək nəqliyyət vasitələri hamsı Rusya'nın kontrolundan keçək gələ biləcək. Yəni, ona görə Rusya üçün həyatı önəm daşıyır burada qalmaq məsələsinə görə. O Qari Doru olsa o anlaşmadan doğan haqqını istifadə eləyəcək və orada qalacaq, zəngəzurda qalacaq. Hətta hamsı qalmasada o əskərlərinin, amma ən azından Rusya'nın təmsil eləyəcək seviyyədə orada hərbi varlığı davam eləyəcək. Rusya buna görə daha çox maraqlıdır Qari Dorunun açılması. Paşinyan da İranla, Türkiyə və Azərbaycan arasında anlaşmanın gerçəkləşliyini gördükdən sonra kenarda qalmamaq üçün Qari Dorunun olmasına razlıqlarını açıqlardır ki, biz o dəmür yolu hətlinin bərpasını qəbul eləyirik və tərəftarıyıq. Aynıdır. Vən bir izləyicimiz dəyəri, İlqar bəyin sualını sizdən soruşum, sonra öz sual olacaq. Qarabaq iki dəfə 1905-1918-20-ci idlərdə təmizlənmişdir. Vəkin sonradan irbənlərin xiyedinə Rusya qərarlar qəbul etmişdir. Üçüncü dəfə bunun təkrar olacağına sizi minasibə etiniz. Yəni mümkündür mü yedindən təkrar olunan. Rəhmətlik çöhərduda evin bir sözü və edir. Ruslarla bağlanan müqabilə suaya yazılmış yazıdır. Belə bir fikir var. Əlbət də mən bu təhlükənin gerçəkləşə biləcəyi ehtimalını nəzər alıram. Çünki olabilər ki, ərimənlər təkrar Rusya inan biz səhv eləmişik, qələt eləmişik desin. Biz təkrar sənin sahipliyini, sənin himayeni müklək şəkildə qəbul eləyirik desin. Və təkrar ərimənləri hamsı olmasa da, bir isəsini, ətta 5.000-ni də oraya qaytara biləsələr öz varlıqlarını orada davam eləttirmək üçün əsasları yarana bilər ki, burada Susi ilə Fransanın da Avropa birliyi ölkələrinin bir xeyli isəsi də və xarişdə olan ərimən diyas qorası da, ərimənlərin orada qara bağda qalmasını arzu eləyirlər istiyirlər və bunun üçün dəstəh verməyədə hazırdılar. Təbii ki, az bir isə, ağlı başında olan bir isə ərimənlərin oraya qaytmasını istəmir. Amma onlar çox azdıxtadlar təhsiflər olsun ki, və onların say, iştimai rəyə və bu böyük dövlətlərin qərarlarına təhsir edəcək seviyyədə deyil. Bu, əttimalı nəzər almaq lazımdır. Amma bunun qarşısını almaq üçün çox təhsiflər olsun ki, biz adikvat addımlar atmırıq. Məsələ, mən dəfələrlə bunu yazmışam Facebook-da. Tam bu günlərdə ərimənistandan qovulmuş 88-də sahib 500.000 olan, indi sahib 1 milyonu keçmiş olan soydaşlarımızın ən azından 200-300.000lik bir meetingini Bakir'da təşkil eləmək lazımdır. Bütün dünya görsün və onlar tələp qoyma aldılar ki, əgər qarabağa ərimənlər qaydacaqsa ancaq və ancaq ərimənistandan qovulmuş Türklər öz tarixi torpaqlarına qaytdıktan sonra, yəni, ən azından paralel olaraq qaytmaları mümkün olabilər və o ərazilər haralar olacaq bunlar müzakirə olunduqdan sonra. Yəni, bunu gündəmə çıxartmaq lazımdır. Gündəmdə olmadığı müddətcə, yəni, ətraf eləyək ki, dünyada bir çox dövlətlərin o cümlədən o dünyanın əhalisinin 99 faizinin 88-ci ildə ərimənistandan 500.000 Türkün qovulduğu haqqında xəbəri yoxdur. Türkənin özün də bundan bağlı əhalinin təbəri yoxdur. Ancaq konferanslar da, bəzi televizya kanallarına çıxanda bunlar dilə gətiririk. O da hamın əhat eləmir. Əhalinin maksimum Türkənin bir 10 faizi bilir ki, 88-ci ildə ərimənistandan 500.000 Türk qovulduğu. Əsrar olsun, güne-yəzərbaycana münasibətdə də anoloji vəziyyətdir. Əhalda, yəni, bugün fələstinlə bağlı ortaya qoyulan Türkədəki performanslığa, bugün Qarabahanan bağlı. Həvaldır, Qarabahan məsələsində biraz istisnadır. Çünki Qarabahan, həm də dövlət siyasəti var idi bundan bağlı. Həma haqlısız. Zəngəzuru tanımlılar dold Türkistanla bağlı səhsizlikdir. Həralda bundan bağlıdır bir dövlətin, bir siyasət olmalıdır. Qayda yine Qarabahan zəhərinə. Qarabahan da böyük, yəni, böylə deyir. Bizim üçün etraf ediyək ki, biraz gözlənməz oldu. Çünki bələ bənihaq şərtlərdə yöndə baş verənlər Paşiniyanın anti-Rusiya mövqiyi, bu prosesər bir təşan verdi, bunu insafla deməliyik. Həma Azərbaycan xalqının əsas problemi Qarabahan idi, uzun üdlərdir. Problemlərimiz zətən bitmir. Yəni, bir fakt var. Torpaq üzərindəki insana görə dəyər qazanız. Yəni, məsələn, İranın ərasinin yarısından çoxu dəşdir, kevir, dəşdir, lüt. Qalb orda hiç yaşayan da yoxdur, hiç prallama yoxdur, torpaqdır da. Səhdiyər Həbistanı və s. və s. Mən demək istəyirəm ki, bu Qarabahan azadolundu, amma Azərbaycanın digər problemləri sizcə bundan sonra gündəmə gələcəyəmsüz ki, hakimiyyət illərdə deyirdik ki, bizim əsas problemimiz güzümüzü Qarabahan məsələsində qoyruq. 30 yildi biz bunlara eşidirdik. Amma ölkədə karopsiya var, azaz ses ki, yoxdur. İnsan uyguları problemi var, siyasi məhbuzlar hər gün artır. Hər gün siyasi məhbuzlar bu sabaşla paralye olaraq artır. Və ədbəttəki ölkənin tanımış alimini partiya səhdiyəndir, bu gün Qulad bəyi həbcidə saxlanılır. Bu özü də Azərbaycan adına böyük bir zərbədir, həm də beynaxaq seviyyə də Azərbaycanı bir biya vursu zərbə, biya vursu bir imiziyar alır. Mən istəyərdim, Qarabağ məsələsi bitəndən sonra ölkə problemlərinin həlli öz ne dəyələr aharına düşəcək mi? Təbii ki, biz arzu eləyirik, ümid eləyirik ki, aharına düşəcək. Çünki Azərbaycanda mövcut hakimiyyətin Qarabağ məsələsinin həllinlə bağlı elnə tarixi bir fırsət düşük. Azərbaycanın tarixində heqiqətəndə həm Qarabağın azadlığı, həm də Azərbaycanda normal mühidin yaradılması, demokratik mühidin yaradılması, Azərbaycan xalqının rifah seviyyəsinin yüksəldilməsi, daxili bütünlüğün təmini istiqamətində çox böyük işlər görə bilərlər qısa müddətdə və Azərbaycan xalqının sevgisini qazana bilərlər. Bu mənada Azərbaycanın yətər incə resursları var. Azərbaycan uşaq pulu da verə bilər, Azərbaycan verilən penisiyaların təqaiklərin miktarını da dəfələrinən artırabilər, Azərbaycan qazilərə türkədəki kimi yüksək maaş verə bilər və onları hər şeyinin təmin edilə bilər. Azərbaycanın bunlara potensiyalı var, resursları var. Yətər ki, Azərbaycanın mövcud hakimiyyətin bunları gerçəkləşdirmə niyəti olsun. Amma bu da bir gerçəklikdir ki, Azərbaycanın daxilində hakimiyyətin içərisində müxtəli strukturlarda təsiflər olsun ki, Azərbaycana bağlı olmayan, xarici ölkələrə bağlı olan kifayət qədər məmurlar var. Və bu məmurlar Azərbaycanın mənafiyni deyil, onlara təlimat verənlərin təlimatlarını yerini yətirməkləm məşquudlar. Və Azərbaycanın daxilində bu gün tam mənada həmrəliyin olmaması da məs bundan bağlıdır ki, Azərbaycanın potensiyalının nə qədər güclü olduğunu əslində bizdən daha yaxşı bilirlər. Və bu potensiyalın bir araya gələcəyi təqdirdə Azərbaycanın nələri eləyə biləcəyini də yenə bizdən daha yaxşı bilirlər ki, bunun ən gözəl örnəini biz yaxın dönəmimizdə gördük. Yəni 2020-ci ildə xalqın 99 tamında 90 faizi bir nəfər kimi, təksəstək yumruq kimi bir yerə vurdular və ordumuzun arkasında dayandılar. Qarabağ məsələsində çox ciddi bir dönüş yarandı. Və eyni zamanda Səntiyabr ayında başlanan və bir gün sonra terroristləri diz üstə çöğhtürən yenə də həmin o birliydi. Yəni, Azərbaycan xalqı gəlşəkdən vətən mənasında, vətənə sevgi mənasında çox fövqələrdə bir üstünləyə sahibdi. Yəni, başqa heç bir yerdə mən deyim ki, bu qədər rejimin xalqı əzməsindən sonra bu xalq o qədər dəstək verməzdi. Amma Azərbaycan xalqı o dəstəyini verdi və Qarabağına azad olunması üçün hər şeyini fəda eləməyə hazır olduğunu bütün dünyaya göstərdir. Bundan sonra əgər həqi qətəndə Azərbaycanın prezidenti İlham əliyə və Azərbaycan tarixində bir mənalı olaraq həm Qarabağın azad olunmasında Azərbaycanın prezidenti olmuş, Ali Başkanıdan olmuş şəxs kimi tarixtə qalmaqla bələri həm də Azərbaycan xalqına doğrudan da sevgisini ispat eləməyəldik ki, Azərbaycan xalqının xoşbəxt yaşaması üçün əgər bu günə qədər Qarabağ məsələsi problemi itəsə indi Qarabağ məsələsi yoxdur. Qarabağ məsələsi o problem çözülüb. Qarabağ azaddı, Azərbaycanın tərkib hissəsidir və orada bizə əngel olabilecək, heç bir problem qalmayıdır. Azərbaycanın enerjisinin resurslarının bir hissəsi, Qarabağın yenidən qurulmasına sərf olunmaq nəm bələri, bir hissəsi də Azərbaycan xalqının rifah səviyyəsinin yüksərdilməsi nə sərf olunmalıdır. Və bu, yaxın dönəmdə müdləq əhali öz yaşayışında, öz həyatında bunu hissəyələməyəldi. Əxiz təqdirdə Azərbaycanın daxili bir tövlüyünü təmin eləmək mümkün olmayacaq və Azərbaycanında bu qarşı durmadan xarici qurvələr daha çox istifadə eləyəcək ki, burada itirəng yenə Azərbaycan olacaq, itirəng yenə Azərbaycan xalqı olacaq və gələcəyimiz zərər görəcək bundan. O baxımdan təbii ki, biz umud eləyirik, arz eləyirik ki, bunlar olacaq. İnşallah, onlar. Amma olmayacaq təqdirdə nə etmək lazımdır? O artıq, konkret olaraq Azərbaycan müxalifətinin cevab verilməsi gələkən sualını nə etməli? Son sual olarak izləyicimizin sualını sizdən soruşacaq. Sizcə bu, böyük qələmə minasibətlə böyük ammisi deyilən etmək olmaz mı? Həmişəz, qanallarımıza bu sualını vallə ayrıq. Sizin də qubad və eləyəcəsində minasibətlisi bilmək istərdik. Məcə, tam və ilişlərdə deyib aqilbəyəm, amma bir daha da izləyicilərimüsün deyə bilər təbii ki. Qubat bəyin həpsinə minasibətimi bildirmişəm. Qubat bəyin dərhal azad olunmasının tərəfdəriyəm və təkcə Qubat bəyi deyil. Azərbaycanında siyasi məhbüslər kifayət qədər çoxdur və o siyasi məhbüslərin hamısının, bu qələbədən sonra əsində olması gələkən odu ilham əliyəv azərbaycan xalqına bir çağrış eləməlidir. Biz qaraba məsələsini həllilədik. İndi hamımız ələlə verib azərbaycanı birlikdə gücləndirmək, birlikdə qorumak, birlikdə irəliyə aparmak əzmində ihtiməlidir və bunun üçün çağrış eləməlidir. Mən inanam ki, belə bir çağrış eləsə, azərbaycan xalqın memuniyyətlə bu çağrışa səs verər və dəsləyini davam iləttirəcəm. Çox təşəkürləs. Aqil bayla bu dilləklə də boyunki və iləşimizi bitirək izləyicilərmizə təşəkür edirəm İdgar bəyin suallarını görə İdgar bəyi və digər izləyicilərmizə təşəkür edirəm və canlı yaymı burada sona çatlarır. Programımızın qonağı İstanbul'dan dəyəli soydaşımız bütəv azərbaycan birlikinin sədiri Aqil Səməlbəli. Aqil bay, çox təşəkürləs. İzləyicilərmizə binətlə araxisi ilə canlı yaymı burada sona çatlarır. Tanrı vətəlimizi, Tanrı milletimizi qoruz. Sağ olun. Amin, amin, sağ olun.