 Dəli izləyəcilər, 13 deqabır kimi 22. yil tariq, kanılı şefirində asqsöz proqramının canlı bağlanısındıyıq. O ke gündəmi zəngindir. Amma yəyin ki, bugün bütün diklətlər laçına, laçın dəlizində yönəlib, vaxtunan maşın maşın, laçına qeyti, fəalı, medya təmsilcisi gedib. Hər hala, bizə deseydilər, bəkə də gedəbləri, amma demiblər görülən budur ki, yenə də xüfəyə gedilən kimi, digər bölgələrə gedilən kimi, öz məsləh bildikləri quruplar aparılır. Yətərki bir soncu olsun, biz Azərbaycan adına nəsə bir adım atılsın. Amma orda nələr baş veririz? Son durumu necədir? Bu məsələyə aydınlı kətrəciyik, Naxsıvan olaylarına aydınlı kətrəciyik, yolkədəki siyasi həpsləri, özəlliklə bəxtiyar aciyibim, bizim üçün çox mühəmmalı olan Niyyə hakimiyyət israrla bəxtiyar əpsiddi, bu məsələyədə aydınlı kətrəciyik. Programımızın qonabı, aydınlar partiya sərdərinin birinci mağabini, milli ərakatçılar bir lideriyyətin üzvü qormaz ibrahimidir, qormaz və issalam ərvaxtınız xeyr olsun. Ərvaxtınız xeyr, sizi və seyricilərimizi salamlayıram günümüz xeyrli uğurlu olsun, nəyəzək ki, nahratılırlarımız keçmir. Nişalla, yaxın vaxtlarda dövlətimiz bunu bitirər, vətəndaşların dəstəyilir. Ümum edirik ki, elə olacaq. Bir başa laçından başlayaq suyəpətimizi, qormaz və issin dəələndirməniz nədir? Artıq dünən bu proses, Volkovın gəlməsini tələb edirdi bizim soylaşlarımız, vətəndaşlarımız, nə baş verir ki, şeydən Volkovın gəlməsilə nəhəl olunacaq, bunu bilək. Sonra biz nəyə sual doğur ki, nəyə Volkovı qıtəb edirik, vəkədə Putinı qıtəb edirik, buna bugün ki, şərtlər nə qədər imkan verir? Bun da dəyələndirək. İlk öncə budur ki, orada bizim vətəndaşlarımız bu soyuqda dəyanıblar, onlara dəstəyimizdir maaş etdirək. Mahiyyət nə olursa olsun, həralda orada qadınlar var, yaşlılar var, onlar da gediblər. Onların da bu hava da orada dayanması təqdir olunasıdır. Amma nəyə qətmişi? Bir donu danışaq. Buyurun, Qorkmaz bək. Rüfət bəy, təşəkür eləyirəm. Yəni, çox mühim bir məsələyə diqqət səkirsiniz. Önzəlilə onun bildirim ki, mən də iki gün əvvəl orada qehtməli idiyim, mən də dəvət olunmuşdum. Lakin sağlıqın səvəbi ilə bilirsiniz ki, mənim sağlıqında vəzi problemlər var. Onlar da mənə anlaşılıqla qarşıladılar. Amma gedməməyəmə demək, deyil ki, mən oranə yaşamınam, yaşamadın. Bu iki günü üç günü, hətta ondan qaba bilirsiniz nazirli indimaildələr gedmişdir. Həmişə diqqətdə sağlıdırdır. Amma bu son iki günü, mən öz kalliyə qalarımda orada olduğuna görə çox həyəcandı, çox narahatım, demiyorlar ki, bütün günü telefonla ələqə sağlıdır amm, vəziyyətü ölər, ötən gecəni bir necə də vəzən görmüşəm orda dostlarımızın narahat eləyib xəbərt kuşan. Çünki vəzət oldukça qoşa gələn deyil. Buna görə bir də həyəni dostlarımın yanında olmadığını görürüz üzüntüləyəm. Lakin mənə oradayım, buradan da hər cürə dəstəyilir, sosyal medya və digər vasilərinə dəstəyilir. Nə deyirlər dostlar? Qaqmaz be, indi, siz mütəhmadi orda sus. Dostlar orada lazım olan hər şeyi eləyiblər. Maşallah olsun, bizim cənzlərimiz, mənim yaşımda olanlar, bizdən yaşlı insanlar, orta nəslim və cənzləslim nimandalar orda çox mühüm işlər gördülər. Rus askerlərinin orda, mən onlara suh nəramlı deməmişəm, demərimdə, Rus askerlərin orda qurmaq sədikləri posta açdılar, keçdirlər, lazım olan yeri tutdular, orda çadır qurdular, khan kendindən gələn gələn yolu deməyələr ki, bağladılar, tuş su istiqamətində, laxın istiqamətində, və oradan əç sərəfə hərəcəti, yəni laxın karedoğru deyilən, o mənfur ermənlərin istifadəyilərdiyi o karedoğru deməyələr ki, bağladılar. Lakin sizin də dediniz ki, Volkov nəyə lazım idi? Volkovla görüş nəyə lazım idi? Biz bilirik ki, yəni burada mədənlərə bir gün kezdə nəzərət eləyə bilərik, 5 gün kezdə nəzərət eləyə bilərik, amma 2020-ci ildə ermənlərin təstim olduğu bir vaxtdan bəri çi il keçib, biz orda lazımı işlərimizi görmüş, 3-4 bir çox yerlərdə əsas nəzərəti Azərbaycan dövləti elə alıb, lakin oradan o karedov vasitəsi ilə hem silahlılar daşınır, hem əskərlər daşınır, hem silah daşınır, bizim xan kəndə rəzimi zə Azərbaycan ölkəsində ölkənin icazəsi olmadan həm hərbəyi, küvvələr, həm sursat, həm də, deyək ki, başqa ölkərin vətəndaşları daşınmağa başlı. Bu nəvvəl aqır qarşı salınmalıdır, iki ildə səbrillədir, iş bilirsiniz, zəngəsür dəhlizinin asrəmlar üçün hərcür bəhanələr ürəttilər, sürsaz işini uzatmaq üçün hərcür bəhanələr, imzalamamaq üçün hərcür bəhanələr ürəttilər, lakin Azərbaycan dövləti indir, daha qətiyyətlidir, daha ciddi hatunlar atır, inanırım ki, yaxın vaxtlarda məsələ həll olunacaq. Volkov deyəndə isə mənə, nədən isə, Arkadiv-Volsky asasasiyedir qulağımda. Yəni, bu mənin üçün hər zaman Volkov'un adı gəldiyində və ümumiyyətlə Rusəs cərlərin orada yerləşməsi, mənə 1988-ci ildik hatırladı və mən o dövrə döndürəm, o dövr də Arkadiv-Volsky qurumu yaranmışdır orada. Arkadiv-Volsky'ın rəhbərli ilə bir qurum yaranmışdır. Və Azərbaycan resul qasının o zaman ittifak ərasində müddəfək resul qan rəhbərli, ümid edildi ki, Volkov və Qarbacan və s. nəsə həll eləyəcək. Təbii ki, o zaman bizim həm dövlətimiz yoxudur, dövlət müstəqirliyimizi bərkələməmişdir, ki, çox zəifliyimiz vardır, silahlı dövbələrimiz yoxudur. Ona görə, bəzən Azərbaycan resul qasının o zaman ki, rəhbərli, deyək ki, əbdurahməm vəzir oludur. Əbdurahməm vəzir olub elə bilirdi ki, Qarbacan və hər şeyi Azərbaycan üçün həll eləyəcək. Və əsva elbəyil ahir, məhəm dostumdur, filan deyirdi. O da təbii kəl olunmadı, gətirdi bugünkü duruma çıxartdı. Nə yazıq ki, minlərinə, o minlərinə şəhidimiz oldu, o minlərinə qazilərimiz var. Qarşı tərəftən də insanlar öldülər və işxalçı Yermenistan ordusunun nə qədər insanlar öldü. Yəni, onlar da bir insanıdı, ölməməl edirlər burada. Gəldilər, Azərbaycan torpaqlarında öldülər. Məsələ, burasında da ki, bugün Arkady Wall üzülstiləm, General Walk-off-dan nə isə cözləməyin bir yeri yoxdur. Amma başqa bir şey var ki, artıq 2022-ci il Azərbaycanı, 2020-ci il gələbəsini qazanmış Azərbaycan dövlətidir. Və həmən Azərbaycan dövlətinin isər, başlısı isər, və tanıdaşları isər, müzəffər ordusu istədiyimiz qədər, kifak qədər cüzülüdür, kifak qədər bazarıqlıdır və yericəsə, yəgin ki, ona da ehtiyaz yaranabilər, silah cüzünə biz məsələlələri həlləyə bilərik. Həlləlik xoş məramdan Wolskidin görüş tələb olunur. Yenə deyirəm ki, mən Wolskidin, Walk-off-dan bir şey gözləmirəm. Belə. Teşəkküldə qoxmaz bey. Bizim Aziz bey belə bir fikir yazıb burada, mən istirəm onun əksiyeti. Aziz bey dir ki, Lachun dəlizində insanların sayarı artır, son da təxribat olabilər. Necə dəyələndirir siz? Yenə deyirəm, mən artıq kandıqın onlarla insan, gəlibləri dəlizə. Həralda indi insan qurbəsində dəyişməyə lazımdır orada dağın düzündə, ətəyində, əhribət təki soyuq olacaq. Amma orada insan sayına artırma alan, gəlib şeydən bir təxribat imkanı var mı? Yəni, dəbii ki, təxribat Ruslar da törədə bilər, amma elmənlər üçün daha maraq olabilər. Və özümün də sualın olacaq, öncə bunu sitrə olandırılır. Röfbət bey, mən dədiyim kimi, iki günün, üç günün həyacanıyla yaşayıram, hər an oranına ilə qəsaqlayıram. Bu gün gün orta saatlarında danıştığım vaxtı çox belə adamın köksün qabardan bir jawab aldım. Dedilər ki, mənə burada Azərbaycan xüsus təyinətləri var bizim yanımızda, siz narahat olmayın, nijaran olmayın. Yəni, Azərbaycan əskəriyi artıq öz sözünü deyibdir. Yəni, burada təxribat olabilər, hətta dünən bir televiziyaların bəz ilə də, bəzi informasiya kanallarında da təxribat olacaq haqda necəd yerlər söz gəzməyə başladı ki, Rusya əskərləri bildiriblər ki, əər beləcəsizə silaha əlahtılacaq, güya Rusya əskərləri, orda olan Rusya əskərləri qətiyyəri ilə şey olabilməz. Oraca dən insanlarımız kifayət qədər sivil insanlarda, sivil toplum təşkilatları deyir isə, qeyrökmət təşkilatları deyir isə, ora jurnalistlər deyir isə, yazarlar deyir isə cədiblər. Onlar kifayət qədər bilcinin insanlardılar, kifayət qədər hazırlı insanlardılar, savaş üçün, qətmi bilər, dinç etiraz aksəsına cədiblər, cədiblər bizim orda daha çox çevrət ki, qeyrökmət təşkilatları, sivil toplum təşkilatlarımız iştirək eləyir, ekoloji və təbii səvvətlər nazirinin mavinət səbiyəsində dövlətni maindəmiz orda iştirək eləyir. Orda tələb odu ki, siz bu əncələr ortadan qaldırmalsız, biz öz mədənlərimizə qızıl və digər molibdən mədənlərimizə, digər mədənlərimizə nəzərət eləməliyik. Bəli, dədiyim kimi, biz o mədənlərimizə biraz ciznəzərət eləyə bilərik, amma bu aksiə keçililməliyik. Orda insanlarımız soyu da dayanı bulaq, mən də hətta bugün danışanda da dedim, dedilər, yox, siz qəti yəni, yaxşı cəlməmsiz, siz burada mükləq xəstələnərdiniz, ona görə orda olmanız lazımdır. Orda olan insanlar soyuqa tətinliyə gözürlərməyək, ehtiyazlar olabilər, qidə ehtiyazlar olabilər, amma artır insanlarımız bunu unudublar. Bunlar öz torpağımızda dint aksiə keçirlər. Hiçbir provokasiya gözlənmir orda olabiləcək şüphəsiz ki, yəni biz Pəyqən Bərliyəliyib deyə bilməli ki, orda hansısa provokasiya, provokasiya olatır, yox, olabiləcək hər hansı bir provokasiyanın qarşısı Azərbaycan güzləri tərəfindin alınacaq. Bəli, başqa məsələ ki, orda işin arkasında Volkov deyil, onun daha böyük sahibləri durub, daha böyük mərkəzi durub, Rusya durub, Rusya nə burada maraqları nə deyil? İranın bilirsiz bundan binəsə gün əvvəl keşfiyyətçiləri daha doğrusu təlimçiləri gəlmişdiklər orda, hətta keşfiyyətçiləri de orda vardı. Yaxşı ki, bizim təlimcəsi kidməkləriniz keşfiyyətimiz orda işdir. Mən təxribat olacaq gözləmirəm, insanlar orda dəyişilir, qedirlər, gəlirlər. Siyasi partiyalardan bu gün hətta mən çox məmin oldum ki, bir çox müxalifətli olan siyasi partiyalardan da bəyanatlar yayıldı ki, biz də bizim dəni malindələrini zoru cətmək istəyir. Yəni, biz hər zaman aydınlar partiyası olaraq da, millər kətirlar birli olaraq da, hər zaman bəyanələmişi, hiç azərbaycan dövlətinə qarşı hər hansı bir təxribat da, hər zaman hazırıq, hər zaman dövlətimizə yalınlar. Bunlar da birbirlərin dəyişəcəklər. Bilirsiniz, biz insan səvəri, xihir səvəri milləti, vətəndaşlarımız buradan çönüllü cətməyə çalışırlar ki, orda qedib insanlara vəzələsinlər. Hiçbir provokasiya, hiç bir təhlükəmən görməm oldu. İnsanların da növbəylə birbirin dəyişməsini arz uluyur və təşrif edin. Təşəkkürlər. Demərdə izləyici yazıb, Qoxmaz Bey səhətinə görə, yəgin ki, izləyici anlamadığı əvvəldən söhbəti. Ne isə, rəfiləq alın, mənim soruşacaqın suallardan birini soruşur. Mən qalamləzim soruşacaq, dir ki, qüçləm məqsət o olabilər ki, Rusya əlavə qürbələr töksün ora və dünyaya göstərsin ki, mən olmasam sabitlik mümkün deyir. Oyrun mən bu suala bir əlavəm deyildim. Təşəkür edin, rəfiləq alma. Deməli, bu məsələlən Rusya əmdə iğrafana məsaş verə bilər mi ki? Bakın, mən orada olmasam Azərbaycanlılar hələ sivil şəkildə bura hücum çəkə bilərlər. Yəni, əslində yenə deyirsiz. Mən də qaqduram isə ki, bu aksi sivildi. Amma bizim torpaqımızda öz aksiye keçirməyəmizə imkan vermir. Dayana bu Ruslar qarşımızı kəsib buna imkan vermirlər. Əgər imkan vermeyecək isə biz orada nə qədər dayanmalıyıq, nə qədər Rusların övzələt çatacaq? Bu günləri qəribə bir dialogu paylaşmışlar sosial şəbəkidə ki, Ruslar deyir, biz 2.000 nəfərə yaxınıq növbəli dayanazıq. Siz yorulacaxız, bu da deyir, biz 10 milyonu. Yəni, belə bir biraz da populist tərəfi var bu məsələlələ. Erytorika, belə. Erytorikdir, hər haldı. Bak, bu məsələdə sanki elə bil ki, Ruslar ermənlərə göstərmək istir ki, Bakın, biz olmasaq bunlar gələcə yaxal, bu ki elə bir hədəf yoxdur. Hədəf olarsa da bunu Azarbaycan ordu səllətməlidir, də ki, sivil insanlar gəlsin, Khan kənlində daxil olsun, hər haldı bu, bir başqa söhbətəmə yoxdur. Amma mən istəyərdim, bir şeydən bu Rusun elinə oynamak imkanı yaramaz mı bu vəziyyətdə? Bilirsiniz ki, biz baştan, yəni, 2010-cu ilin, 2020-cu ilin 10 noyabrından Rus askərlərin oraya gəlməsini etiraz eləmişik. Amma fakt Rus askeri artıq gəldi oraya yerləşdir. Nəcə deyələr zəzələdən ya vəl-vələdən Rus askeri oraya yerləşdir. Oraya yerləşdikləri müddətdə, Laçın Karidoru vasitəsi ilə kifayət qədər silahlı qurbələr gəldi, silahlı askerlər gəldi oraya yerləşdir. Halbuki, o anlaşmanın maddələrinə birinə görə Rus askerləri oraya yerləşdir, müddətdə, Khan kənlində bilirsiniz ahdərədə silahlı dəslələr var, onların buradan çıxarılmasını təmin edəcəklər. İki ilərzində Azərbaycan tərəfi bunu müşahidə ilədir və Rus askerlərinin oradan nəyik ki, erməni silahların çıxarılmasını, ermənlərdən silahların yıqılmasını təmin edədir. Əksinə zaman-zaman bizim kəlbəcələ gedən hər bir çarvanlarımız belə, qıda paran çarvanlarımızı belə ermənlərinə bələr yoxladılar, bilirsiniz, ötən yayıda biz bunun şahidi olduk. Bunların hamsı gözümüzün önündə olan məsələləridir. Nəyə azıq ki, Azərbaycan hükümeti o zaman, Allah azələ bu sənə deyimizə alıyerkən bu şeyləri nəzər almamışdı, bəlçədə bu şeyləri hizablanmamışdı, ya zemana bırakılmışdı. Rus askerə orada qaldığı müddətcə zərər birdir. Bu müddətdə bilirsiniz, erməni silahları girdi, bizim xüsusü təinatlarımız onları həbsələdirlər, nəfələrinə dəşdirildi. Sonraki müddətdə Rus, ermən askerlərinin, ermənistan askerlərinin, ermənistan xüsusü təinatlarının bura girməsi olduğu, həbsi olundu və s. bələlədir. Bunlar onu göstərdi ki, Azərbaycan keşfiyatı, Azərbaycan təlkəsi xidmətləri orada boşlayan məyib, Azərbaycan askeri kifaya qədər nəzərət edir. Rus askerlərinin elə dişlərinini biz görür. Ruslar bugün orada, də ki, bizim sivil qaydada, dint qaydada yolu kəsməmizə elə bir maniçili töredə bilmirlər. Təbii ki, iləlik etməyə də qoymurlar, tur su tərəfə keçməyə qoymurlar, biz tamamen o sahədən onların çıxmasını, çəkilməsini istəyir, hətta bunlar yaxşu olar ki, çıxalısınlar, sərhəddə yerləşdirəsində, gələyə ermənistan məsələsində, ermənistanın içerisində bilirsiniz ki, azərbaycanların sül sazişi imzalamak istəyən qüvvələr var, istəməyən qüvvələr var. İngi şeydə Qarabağda ki, erməni vətəndaşlarımızın arasında var. Erməni vətəndaşlarımızdan artıq bir çoxu barış, azərbaycan kansiyasına uygun yaşamağın tərəf darıdlar. Bunların hamısında azərbaycan küt nazilikləri belə deyək, azərbaycan küt qüvvələri hamısını hesablayıblar, hamısını adlıma atılır. Mən cuman eləmrəm ki, ermənistan'da ki, bu gün ki, azərbaycanların sülhə gətmə istəyən, barışa gətmə istəyən qüvvələrə, bunun, yəni bu barış, çetin orada keçirilməsiniz zərar olsun. Onun əçsinə xeyr olacaq. Bildiğiniz qədəlilə, bildiğiniz qədəlilə ermənistan'da daha çox barışa meyilli insanlar bugün aktivləşməyə başlayıqlar. Hə, Rus səskərlər məminə görədirəm. Burda Volkov əsas deyil. Burda Rusya nün ermənistan'da yerləşən, hər bir kantin genetini rəhbərliyi əsasdır. Burda masquada ki, hər bir qüvvələrin, hər bir güclərin mərkəzinin fikirə əsasdır. Onların nə məqsəti var? Biz o fikiri okuyabilməsəkdə, onların hərəkətində burada daimi qalmaq üçün, bilirsiniz ki, iki il etib artıq bir netrə müddəttən sonra onların vaxtının uzadılması və yaxud çıxıb keçməsi problemlər ola bilər. Ula bilər ki, bu vaxtesindən, burada Ruslar bir provokasiya törədib, həmən posta deyil, həmən yerdə deyil, ermənlərin öz içərisindən, kan cəndində və yaxud artırədə müəyyən provokasiya törədə bilərlər ki, burada daimi qalsınlar, mən onu da cumay eləmirəm. Bu gün Azərbaycan dövləti 2020-ci ildə onlaya burada bıraqdırı, də ki, o açıqı doldurmaq üçün, Rus askərinin buradan çıxıb keçməsinə qədər sərt müəvvəq qoya bilər ortalığa. Ən azından laçında Azərbaycanın rəsm-i gömröyünün yerləşməsi və oradan daxrı olan hər bir əşyanın belə kontrol edilməsi, nəzələt kontroluna əlçakanlıqı olmasını mən cumay eləmirəm. Cumay eləmirəm, buna inanram ki, Azərbaycan dövləti bu hadisə ilə tək mədənlərə nəzələti deyil, yeni zamanda Rus askərinə özgüdünü göstərib orda lazım olan yerə çəkilməsinə nəil olacaq. Mövzuqla bağlı bir nəsə sual var, amma fərqli-fərqli olduğunu görə Qohmaz bəydən soruşacaq. Dəyəli zəyicimiz film araya dəkibəri soruşur ki, ziyallarımızın belə ayağa qalqmasında dövlət səbiyyəsində razlıq olması şüphəsizdir. Bu tədbirlərin sayesində qayrdora nəzarət və teraristlərin təmizlənməsi təsir edə bilər mi? Mən hesap edirəm ki, dövlət bu iştə elbət də marağlıdır. Eyni zamanda çıxşımda qeyd elədiyim kimi? Azərbaycanın müxalifətdə olan siyasi partiyaları, yəni tanınan bütün o necə deyələr iktidaranın sevdiyi, sevmədiyi müxalifətdə dayanan partiyalar belə sivil toqrum təşkilatları və azərbaycanın aydınları, dəvlətin xətində dayanan aydınları bu iştə dövləti və bunun nəticəsində azərbaycan dövləti orada elini qüvvətləndirir. Bunu kimsə çişkə azərbaycan dövləti vaxtında müxalifətin hərəkətinə imkan versəkdir, bugün daha da asanlıqla orada azərbaycan müxalifətinində siyasi partiyalarında müxalifətdələrin görədik, siyasi partiyaların rəhbərlərin görədik və biz onunla məmin olacaqdır, bir yumruv və iləşmişik. Bunu göstərə bilmir azərbaycan iktidarı və yən səbəblərdən göstərə bilmir. Yəkin ki, hesab eləyəm ki, bunun tənzimləm məsəndə bu işin yoluna qoyulmasında azərbaycan vətəndaşlarının birki hərəkəti öz rolunu oynayacaq, öz sözünü deyəcək. Bunun başqa adını mən görmürəm. Hesab eləyəm ki, belə bir vəziyyətlər müddülək və müddülək biz dövlətimizinə, ordumuzunan bir hərəkət eləməliyik. Və təbii səvvətlər nazirliyi bilməsələ qaldırıbsa təbii ki, bu dövlətin nazirliydi və dövlətin də bu iştə qəbər var. İktidarında qəbər var, necə diyələr bu iştən nazirlər qabiliyətində hükümetində qəbər var. Azərbaycan vətəndaşlarla bu iştə bir yumruv, bir iləşiblər adımlarını atacaq. Qaldır burada, hərəkəti silahlarını. Buyurun, buyurun. Bu sualda soruşum, sonra bir iləşdirin o fikirinizi iktidunu da. Çünki düşünürəm bu suala yaxınlaşdıq, səni sizin fikirinizdə. Belə bir sual Azərbay soruşur. Tələbə edək, olmaz bu ki, tələbə edək bizim polisi xan kəndinə bıraksınlar, yoxsa orada hiç kimin tanımadığı hansısa, sarsaq polisinin nə iş var? Arsağdan gedir, yəgin söyləbək. Hər halda Azərbay, təşəkkür eləyirik, amma bizim görüstik siyamız xan kəndin də bərpə olunmayı baxı? Ben düşünürəm belədir, amma qoxmaz deşdəm, məsələ, yənan bağlı. Bakın, Azərbay öncəliklə təşəkür eləyirəm. Azərbaycan polisi xan kəndinə girebilər. Azərbaycan polisinin oraya girməsi üçün, əskərin öncə attım atması lazımdır. Bizdə normal oradan, mən hisə beləm ki, daha doğru attımdı ki, elməni vətəndaşlarına bildiyiniz kimi son dövlər, xüsusən eləin olunur ki, bizim vətəndaşlarımızın, yəni, digər türk insanlarımızın, Azərbaycan resulkasının vətəndaşlarında, yəni, azərbaycanların hüquqlarına siz də istifadə edəcəsiniz. Bunun üçün öncə Azərbaycan əskər ora girməlidir. Orada təmizdəmə işini işəparmalıdır, daha sonra polis yerləşməlidir. Bu mənada biz Ruslardan gözlüyorduk ki, təbii ki, mən gözləmirdim onu, inan mərdimdə, yəni, azərbaycan dövlətinin, ilçatdım bu idi ki, Ruslar orda silahları təmizdə edəcilər. Azərbaycan dövlətinin qurumları, polis deyək ki, prollu, icra hakimiyyətləri, digər belə diyələr, sonra sətçilərlər orda təbii ki, digər yerli icral qurumları yavaş yavaş orda təşəkkül tapaca, yerləşəcək. Birdən bürə polisi orda yerləşdirməylək ki, yerləşdirək, diyək ki, ərməni vətəndaşlarımızın da hamsını həbsiyeliyəş və yaxud da başta cəza verək, bu olmaz. Ərməni vətəndaşlarımızın dövlətdə tabi olan, anayasamıza tabi olan insanlar gələcəklər işimize yarayacaqlar. Fə qət, Azərbaycan polisinin orda bu dəyəqə yerləşməsə üçün öncəlişlə bizim orda polisimiz yerlər. Əskərimiz getmələr, Əskərimiz nəzələt eləmələr. Amma məlumat üçün deyim ki, yəni siz də bilirsiniz, sabaş vaxtı hətta bizim xan kəndinə qədər gelip çıxan qubələrimiz vardır, bunu bilirsiniz, bilənlər bilirlər. Xan kəndinin içerisində gedən prosesdən Azərbaycan hətumiyyətinin yətəri qədər xəbər var. Buna görə də adımlar qətiyyətlə inamlatılır. Məsələ, burasında bilirsiniz, bir müdətəbəl, səhvəl əmləmcə Avğust ayna sonuna doğruydu, xocalı ətrafında bir dövüş doldu, bir nəcətəpən üç səliyin alınması da baş verdi, və s. və laxır bunların ham sonu göstəri ki, Azərbaycan dövlətdə orda işin görüb. Biz orda polisimizi yerləşdirək bu yəgin ki, yaxın vaxtlarda gözlənməyətik. Bələ, biraz ləncidik, məsələn, şuşaya bizim yurttaşlarımızın yerləşməsində ləncidik. Yurttaşlarımız tamamen əhalimiz oraya yerləşmiş olsaydı, bugün hətçınardan qürbən getirilməsində çox deyitəc qalmazdı elə orda ki, şuşalı vətəndaşlarımız bu məsələni təmin edəcək. Amma bunlar hamsı yavaş yavaş olacaq, övlət də biz bəzən anlayışla qarşılır ki, vətəndaşlarımızın daha sağlıqlı, daha qağlıçı qalması üçün, yerləşməsi üçün ön hazırları görür. Suallar çoxlu, mümkün olsa biraz qısa cevaplandırıq. Bizim dəyəli rəfləxanın sualıda diklətmək çektir. Biz niyə Putin-i Kənarda buyur, Valkov'dan məsələ tələb edirik. Qarabağla bağlı həll olası məsələ oraya gidip, Aksya keçerəyə Azərbayda da analoji fikri yazıb, biz İlanın başını başlığı Rusya səhviliyində buyur. Şakalı oldu, ondan nə istəyirik. Mən düşünürəm ki, kifayət qədər məntiqdir suallardı və çablandırmağda fayda var. Buyurun. Azərbayda də təşəkür edirəm. Bir sualda sələr üçün sizdən, çi ki, həmin kandeksdədir. Bu məsələri mümkün insanlar yok, dövlət başlılar və diplomatlar həll etməldir. Mən belə düşünürəm, siz nezə düşünürsünüz? Qayiş edirəm, elə həmin sualın cevabını da bunun o cevabıya girdi. Bakın, Vulkovdan, düzdoğru da, Vulkovın muhabini dünən İskili vəziyyətdə gəlmişdir, onu belə qarşılamadılar. Vulkov gelsin deyirlər. Bu necə deyirlər görüntüdür. Dünə bildiyiniz kimi, Putin, Azərbaycan prezidentirə və Yermenistan başına Azərbaycan telefon ilədi. Başka hansı danışıqlar cədi, bizim onunla məlumatımız yoxdur. Bu məsələdə bir başa sorumlu şəhz. Putin deyil. Putinlən tələbulun malıdır, Putinlən istəməməlidir. O da Cumana eləyirəm ki, istənir. Vulkov bugün orada görüntüdür, Vulkov dediğim kimi, Arkady Volskin 2022-ci il variantıdır. Başka bir şey deyil. Bu baxımdan hiç kimsə hər şeyi Vulkov həlləyədəcəyini düşünmür. Hətta ne orda olanlar, nə də biz burada oturan siyasətçilər, istimasi asxadınlar bunu düşünmürük. İçincə sual necəydir? Bu məsələni, nəyə mülk şəxslər yox diplomatlar və dövlət həlləyətmir? Nəyə quraxıblar diməri Diplomahtiya təbiiq, birisiz ki, hətta vaxtilə ahtətin numarindələr olan vaxtı belə xar-diplomahtiyasının ortaya soqdular, xar-diplomahtiyası güya həlləyəcək, nəyəcək, amma onlar o diplomatlar bu işi pozdular. Bugün Azərbaycan, bu işdə küsusən çalışır ki, məsələ diplomatik yolun həll olasın. Avrupa birliği səviyyəsində qaldırılması bu məsələnin diplomatik yolun həlləni nəli olmalıdır? Birisiz ki, elə məsələlər qalxanda, hətta Amerika məsələsi qalxanda, Putin ortaya cilir, rüs diplomatiyası ortaya cilir. Diplomahtiya bəzən nə yazıq ki, məsələni həlləyələmir uzadır, ahtətin mənələ belə müsad səkmədim. Elə yeri var ki, orda diplomatiya həllələyə bilməndə xalq ortaya cilir, ictimaat təşilatları ortaya cilir, keşkə hakimiyyət 2020-ci ildən bu yana imkan bir sədi, müxalifət də ortalıqda öz gücünü qoymuş olsaydı, xalqın məliyyən qisimi də böyük bir qisimi də belə deyə ki, müxalifətin arxasındadır, o özünü arxalanın müxalifət partiyaları da bu məsələti öz güclərin qoyacaqadır. Məsələn həllələmək ki, məsələni yəm müharibələr olun, diplomatiya həllələyə bilməyəndə müharibələr olun, bizdə müharibə olmasın deyirik, diplomatiya həllələyə bilmədiyiniz sevil toplu təşilatları belə piketlərlər, belə deyək ki, dinç, ələmlərlərlərlər hərdə keçirilir. Bu normal bir şeydir. İnanırım ki, Azerbaycan xaldı bunanın hali orda ki, baştan da qeydilədiyimiz kimi Azerbaycanın qalib əskəri var. Yeni zamanda, çox gücülə bir qardaşımız bizimə məsələdə, bu məsələdə haqqışımızda, bizim yanımızda. İran məsələsini də, yəni, ayrıca danışaraq yəkin ki. Bu məsələlə nə bağlı bir iki-üç də qeydik unlaşdıraq, çünki suallar çoxdur. Bakıdakini, əfərin normal, sosial tərəbinə icazi verməkiklər, laxçında meeting-i dəstək verəcək. Niyər əsm-i şəkiddə bu bəyana səsləndirilmir? Çişirdə var, əslində bu bakıdakini məsələlən ən tam davanda bana ziddi. Teşəkkür edin. Zəfər, bəyin bir başqa sualda var. Niyə indiyəcən süs şərhətində ərvən təhribatı ilə əskəlimiz şəhid olanda iktidar sötməramlara teşəkkür edirdi? Niyə bəyana səslərinə olan səslərimələ dəpdatlarımız gizlənirdi? Bələ bir paradoksal durumla da üzləşmiş. Əslində İran-ləm bağlı da biz onu yaşayırıq. Söydaşlarımızdan bağlı ölkə prejənti son 29-30 ilərcidən kəski mövqeyi qoyub ama azərbaycan nivayəndə yədi bəymtədə İran-ləm ilə səslərim elə şühtirak etmirli, yəni bu nezə diplomatiyyədə mən bir az ətçılığı yer edədik, beydim. Biz illərdir, illərdir azərbaycanda baxçıda və dikər şəhərlərdə müxalifətin bəyaxta xalqın məyən qisibini miting eləmək eləmək eləmək eləmək bu nə? Avropa şurası da Avropa birli də zaman zaman ətraz elədə bilirsiniz ki, onların ətrazı məyən zaman cələr gələr amma biz davamlı bunu ətraz eləmişik və xalqın ətraz hətta piki et məyən aksiyara çətirməsi hübubunun əlinlən alınmamasını istəmişik, bunu tələb eləmişik. Buxun baxçıda fəvarələr bağında meydanında və yaxud da azadlıq meydanında və yaxud da harlam etin qarşımda piki çət çətirmək miting eləmək imkan verməyən iktidar, nədən laçında bunu eləyir? Baxçıda imkan vermirsə orada imkan verirsə bunu dəsləyələm iktidəyə bir şey yoxdur. Bu bizim milli məsələmiz olduğuna görə biz dəsləyəlir. Biz bugün dün əndə azərbaycan iktidarının yanlış siyasətini hər zaman demiş iş, dəzi işdə. Dediğiniz məsələdə bir əmtədə İran'ın bağlı məsələdə əsləsi, deyək ki, millətimizin güneydə yaşlayan bizim millət daxil haqqı əzilən, haqqı tapdanan digər millətlərin haqqını müdafi eləməməsə bizi dəvüzdür. Biz müxalifət oran bunu hiç zaman təbtir eləmədiyik və susmada da. Biz bilirsiniz ki, Mətbahtda, sosial medyada imkanımız olan hər yeri də bunu yetin az elədik. Amma laçın məsələsi laçın məsələ, laçının qaridoru məsələsi, imun milli məsələmiz olduğuna görə biz burada bunu hər bir halda, dediyim ki, müxalifət belə bunu dəstəyələməyi hazırdı və dəstəyələməliyik. Bunu bil, dedik. Bakıda aksiyaların keçirilməsinə etin az imkanı verməmək, bu iqtidarın ən böyük yanlışıdır, zəyvidir. Çünki bu gün ki, iqtidar sabahın müxalifət olabilər, sabahın sabahı iqtidar hakimətlə gədə bilər. Nə qədər ki, Azərbaycan'da hebu bir slatlar bir vətəndaşların, siyasilərin hüquqları tanım məyib, bu iqtidarın özünün hüququ belə təhlükə altında da bilirsiniz, bu eyni şey, naxtivanda da baş verir, baş qerdə da baş verir, təməl hüquq necə deyələr pozuntusu illər sonra, ölkədə böyük problemi əsəbə bu. Madam özünüz keçirətdir Qofmaz bəyi, əslində mən bununla bağlı sual verəcəydim, ölkədə siyasa paniyatlar qarşı çox ciddi, son günlərdə adımların şahidi olmuşu. Bir ilərzində vətəndaş və inkişap partiyasının səvdə əli eləyəbə qarşı dört dəfə cinayət şahsılı. Sonunda gördülər ki, adamı dizə gətirə bilmirlər üçün altı aylıq həp cəzasına məhkum edilər. Sonra, tərtər işinlə bağlı araşdırmaşsa, jurnalist və yüksunasa həp cəzası meynitlə, abid, qafaro və ilham aslan olur. Sonra, ötən əftə güldəkin azibə edilən bağlı bir qəribə bir azərbaycanında düşünüləm ki, adam separatçı şuarlar səstəndirib, amma ona separatçı deyib güldəkin xanım, sonra o güldəkin xanımı o şəkildə məhkemiə verib mən başa düşə bilmirəm, nə baş veririr, hakimiyyət nə istinə edir və nəyyət bütün bu prosesin, Qulminasə yüktəsi azərbaycanın belə deyidə dünyada tanımış bir gəncidi, bəxtiyar Hacıyevin həbsi oluması idi, o da absurq bəhanələrdə. Siz demək ki, hakimiyyət qumuna nə demək istiyir? Bəxtiyarın həbsinin gerçək mahiyyətini necə deyələndirisiniz? Niyə bu şəkildə öz apenitlərlə qarşı azımasızdır hakimiyyət? Buyurun. Bakın, bir az əvvəlmən özümdə sosyal medyada bir şey paylaşdım özümə qarşı bugün baş vermiş bir həxsızlığa ətirazmı bildirdim. Dövlət yol polisində hər hansı bir vəzifə tutmuş məmur. Mənim haxlı və ya haxsız mən hər yerdə haxlıyım deyə bir şey yoxdur. Hərəkətimdən dolayı mənim istədiyi kimi dur-durub təzələndirmaz deyir. Nə yazıq ki, azərbaycan iktidarı bugün bu hüquqsuzluğa, bu hüquq pozuntuların, hüquq pozmaların yaranmasına səbəb olan məhkəmə hüquq sistemində islahat bu işlər baş verir. Polis öz başına aladı, də ki, məhkəmələrin mühtirliyi yuxarıdan sifariş gözləməyi gətirib müstəqil olmaması, gətirib bu yeri çaktırdı. Əl əliyəvin həpsiyi üç il iş verilmə, üç il yarım iş yerilməsi və s. və ilaqır, bunlar çox üzücü faktorlar. Yəni, tək əliyəv deyir ki, ondan qabaq nə qədər bizim siyasi tutsaqlarımız olubdur? 90-ci illərdə siyasi tutsaqlarımız olubdur? Bəzən, məzbur eləyibləri insanlar sonda ərizə yazıblar, əfb üçün, khayış eləyiblər, əfbə olub çıxıblar, ailələrinə boğuşma. Yəni, bu, barmaq sayıla deyir. Bu, onlarla da, yüzlə elədi belə hadisələr baş verir. Bu gün, bəxtər hazir ilə bağlı məsələ, məsələ, məhsizlə razıyam. Yəni, bu, hər hansı bir hadisiye görə, də ki, cültəkin hazib elini dediniz, cültəkin hazib elini kimsə məhkəmiyi vərə bilər. Bu, normal haldi kimsə məhkəmiyi vərə bilər. Ona qarşı ifadəni, düzgün sahibi məhkəmiyi vərə bilər. Bu, vətəndaşın və yaxud da siyasi parktan öz müvqə yola bilər. Amma, nə yazıq ki, cültəkin qanım olsun, bəxtər hazib olsun, və dikərləri, siyasi bakışlarına görə daha ciddi formu da cəzəlandırırlar. Cəzəlandırırlar. Bu, bizi özür. Yoxsa, Azərbaycan'da məhkəmiyə verməsin, nərdəyə bir tələb eləmək ki, müxalbət. Bizim də tələbimiz budur. Bəxtər Hacıya və bildiğimiz, yəni, biz ne olun, məlumata görə, xüsusilə polislərlə bağlı ciddi çıxışlar elədiynə görə, cəzəlandırırlar. Əl belə dəsi, biz bunu üzülürük. Nolar ki, məsələn, polis haqqında Bəxtər Hacıya yanlış bir ifadə işlətmiş olsun, və yaxda yanlış bir status-ya paylaşım eləmiş olsun. Buna görə, məhkəmiyə verin, cəzəlandırın. Haqqsızsa, cəzəlandırılsın. Nəcə ki, əvvəz zeynə alınır, aynərdə həbsi sarıqlar, amma milyarlarla rüşvet almış insanlarla bağlı, tis bir məsələ, yoxdur ortada. Əslində bəz beynin bağlı cüsusu danışacaqdırm, amma madam ki, gəliriz, bəz beyni azalı tələbiyyik. Bu insanları sübut olunmamış, bir məsələ nə bağlı xüsus-təlücəli insanları kimi həbsi səhirlər. Ələ əliyə fələ, məhkəməsi olmamışdan qabaq, dəfələrlə biz məsələ qaldırmışdır. Tələbələmiş deyik ki, azadlı evdustalloruna bırakın. Yəni bugün insanları, deyək ki, hər hansı bir vətəndaş, cinayətkar olmasın, olsun olmasın belə dövlət istəsə, onun sərhətlərinə kenara çıxabilməz. Ələ əliyə bu ölkədən qaqcazak insan deyildik ki, Ələ əliyə sadəcə öz YouTube kanalı başlasınlar, kifayət qədər sərh təngid eləyirdik. Bu, sərh təngidlərinin qarşılığında da, deyək ki, istəməyən bürbələr, nail oldular, adam axırda həps olundur. Nə olacaq, bir müdət həpsə saklıya çıxaracaqsız. Bu, nə olacaq ki? Amma bunlar düşünürlər ki, kimlərisə oradan sındırıb çıxaracaqlar, hər adamı oradan, sındırıb, fikirini dəşdir, çıxarmaq olmur. Yəni, ələ bu məqsədindən eləyirlər, sə bu, yenə çox bir yanlışdır. Ələ əliyə bu azadlıqda olsaydı, mən inanırım ki, bugün ələ əliyib, bəkədə özü şuşuya getmək üçün, o yoluna getmək üçün, birinci cəhd eləyən olacaqdır. Eləcə də əvəz zeynallığı, və yaxudda bəxtər hacıyaq. İnsanları, bucür siyasi bakışlarına görür, bir yana həbsi atmaq doğru deyil. Biz bunu ətiraz eləyik, hər zaman ətiraz elədik. Bundan sonra da biz haqqı pozdan, yoxu pozdan insanlarımızın yanında yox. Amma təbii ki, bize sual olunabilər ki, siz nə elədir bucünə qədər? Bucünə qədər biz əlimizdən cələni elədik, vətandaşları marifləndirmək, siyasi, digər marifləndirmək elədik. Bucundan sonra da bunu eləcəyik, qalır, qarşıdan cələn, vətandaşlar göz mərkələr ortaya quyma altına. Təşəkkürlər. Borçmaz bəyq, hər haldə biz də kürsətdən istifadə edirik. Mən də okudun bayaq, sizin yol polisinin bəz fəli şəxsinin sizin yolunuzu kəsməsi. Dərə bəydiydi, bu ölkədə qamunların dəfnidirdiyi bir ölkədə yaşayır. Amma da bu qədər yox. Hə, biz bilirik ki, ölkədə də alətli məhkəmə yoxdu, polis öz başınalığı var, bizdə yol polisi gəlsin desin ki, niyə görəsən flan yerdən döndün? Tüş gəlməndən, aftanavildən düşmələsən, gəlməndən üzrü istəməzən, bədər yox. Bundan qaba, bundan bir netraya bəl, vaşi şəhərində mühim bir bərafak tədbil kətirlərdir. Bütün yorular bağlıdır. Mən də istimai televizyada bir çəkilişə getirməlidir, saat 12-da ora çatmalıdır. Polislər bizi yolumuzu çərkən mən mütövqəti kəsməşən, bilmədən. Mütövqəti kəsməşən, efirdən çıxanda gördüm ki, telefonuma mesaj gəldi, 100 manat çərimi ormumsuz, bir də nə qədər sə bal, mən ona etiraz eləmədim. Yazdım, taqil işlərin hazırlığından mənə izzah eləyətlər ki, flan yerdə qayda polsumsuz, tamam, dedim, oldu başlısıdə. Mən etiraz eləmərim ki, bizim, dediyim kimi, bizim hər hansı bir qayda polsuntumuz varsa, o qayda laraxamın tabi olmalıdır. Hiç kimsə deyimiz ki, mənim dərim ağdı, diğərinin dərisi qaradı. Biz qətiyən, irqiyi başbət ayrı seçiliyələmdir. Yəni, bu dövlətdə nə qədər ki, hüquq islahı taparılmayıb, nə qədər ki, məhkəmə hüquq islahı keçirilmayıb, bu hal var biz yaşayacaq. O cümlədən də həpstolan digər dostlarımızı, siyasi dostlarımızın azad olunması üçün, hər zaman tələbmizə, məsəl üçün, əli əliyəvin azadına buraqılması üçün, kimdən istəzəz, əliyə bilək ki, buraqın bu tələkəlik deyil, bu dövlət üçün tələkəlik deyil. Çıxarın, ispatlayın adamın vəkirləri, hər şeyi ispatlayıcəm, bu necbə cünaya yoxdur. Sizin də vəkirləriniz tərisini eləsin. Çeşikə məhkəmələr azad olardılar. Biz də əliyəvin məhkəmələrini nəcə qazandığını görərdik. Ola artı, normalı bir şey. Haqlısız, haqlısız. Hər haldə biz siyasi məhkusuları azadlıq diləyi də bir daha füsyət məhkət ispat edirik. Və ülkədə bu yeni represiyada olasıdır. Məlum deyilir, ülkə silahlara mı yedir, sonra qərbi, sivil dünyaya integrasyamı etmək istəyir, yoxsa Rusya-yədə mühtəfirlik sağz işinə sağdik qalmaqsıdır. Bir az bu məhsələlər yer şeydən müzemələ. Sürə baxmayın, burada sözünü kəsəcəm, bir şey deyiyim. Baxın, Türkiyə, bizim qardaş dövləsimiz Türkiyə uzun müddət Avrupa birliğinə daxil olmaq üçün çox mübarizə fardə bilirsiniz, müxtəlif iktidarlar bununla bağlı mübarizə fardə cömrüs birliğinə daxil oldular, filan bilmən. Amma sonunda Recep Tayyip Erdoğan iktidarı, Akb iktidarı bugün ruhtanı dəyişdirib. Türk birliğinə doğru gedir. Türk birliğinə doğru gedildiyi yerdə, hiçbir Avrupa filan nəzərdə tutulmur. Azərbaycan dövlətinlə bircə iləlləmək üçün. Azərbaycan dövlətinlə bircə iləlləmək üçün, Azərbaycan dövlətində ciddi-hibogu islahatlar aparılmalıdır. Bu parlamentdə, yerli izraşmətlərində, bələdiyələrdə həllərdə islahat aparılmalıdır. Nidə ki, artıq Türkiyə dövləti daha çox türk birliğinin avangardına çevrilib, Azərbaycan də həmən avangardlardan biridir. Öndə gədən dövlətdir. Azərbaycan dövlətində islahatlar mütləq aparılmalıdır. Sizin sözünüzdə getirməsindir ki, bu üçün islahatlara sanki ciddi malı olan qüvvələr var. Bu, Rusya'nın 5. kalonudu, Iran'ın 5. kalonudu, ya hansısa qüvvələrdir hakimətin içərsində bunlar bir fərmanla, bir sərincağımdan təmizdən bil ki, hakimət, əl bunda marağlıdsa, artıcıl islahatlar aparılmalıdır. Amma öncə qadr islahatları və hüquq islahatlara parılmalıdır. Bunlar olmadan olmayacaq. Yəni, biz buna yalnız üzüləci iş, sədəcə sözümüz necə deyələr taşa divara də hep yeri üstümücə görəcik. Naxsıvan olaylarına keçiddən öncə, Türkiyənd edis, son günlər Bəxtiyar, Paşa, Azərbaycan müdafəni azirinin müşabiri təhəni olunur. Bəzi fikirlər var ki, Rusya bundan bağlı Azərbaycan orsunu təxribada çeke bilər. Geri gəlmişəm müdafəni azirinin bir mabini də Paşa-Holdingin, Həmək Taşına parbora təhəni yələr. Tənmuram, yəni kegint Azərbaycan da tənmuram, amma biz dünə dolandı ki, Türkiyəri genral və qurt dört günlük savaştan, adna duyduqumuz bir hər bir xadim deyək. Azərbaycan orsuna müşabir təhəni olup, bizə düşünürsünüz, bunun ne kimi təsirlər olabilər? Türkiyə Azərbaycan Rusya orsunu təhəni. Önzəliklə müdafəni azirinin mabinin təinatından danışa, müdafəni azirinin məlki şəxs olsaydı, müdafəni azirlində mülki şəxslər, bugün bəli işləyəm mülki şəxslər var elbətdə, amma müdafəni azirinin mabinin mülki şəxs olmasının istimayətdən cizlədilir, müxalifətdən cizlədilir, bugün bəl olur ki, Paşa-Holdingin Paşa investmentdə üçsəyə fəzifə tutmuş bir məmur, birdən bürə müdafəni azirinin mabili təinolunu. Bu təcrüblidir. Bizim şəxsən tanımırız, hiç bir intriq almasın, yoxdur. Əər lazımı vəzifədisə, lazımlı kadirdisə orda olmalısa, biz buna bir müxalifət olaraq, bir iştimai insanlar olaraq, sevinəri ki, olsun. Amma bilinməyən sualda oran o qədər addımlar bu günki addımı da, daha doğrusu dünənki addımı da bizi təcrübləndirir. Bəxtir Paşa. Bəxtir Paşa Azərbaycan da Qarabakh Savaşımızda, Böyvetin Savaşımızda, Azərbaycan ordusuna yətərə qədər, müzəffər ordumuza, yətərə qədər məsliyyətdər verib, yətərə qədər yardımları olmuş, düşüncələri inə kömə eləmiş bir insandı. Bugün də müdafəni azirinin normal qarşılandı. Biz sevinirik, çünkü bizim istəyimiz və hətta Azərbaycan resulkasının prezidentinin özünün də elədiyi cimi Azərbaycan ordusu, türk ordusundan demiyorlar ki, integrasyona da bircə hərəkə təlləcək. Və biz istiyir ki, dicər sahələrdə də bunlar olsun. Kanfədərə səcəlməsə nə qədər biz həm məhəbi olaraq, həm də əki aydınlar partiyası olaraq, siyasilər olaraq, bir çox müxtəlif siyasilərdən bir qrup olaraq kanfədərə səcə edilməsin, tərəf tariq. Bu, Azərbaycan ordusuna vəqtər paşanın müşabir təyin oğlunmadan verdiğini zəhtən vermişdir. Bu gündürsə, artıq o vəziklət təyin oğlunması o deməkdir ki, Azərbaycan dövləti hər bir sahədə qəti attım atır və bu işte qətiyətlidir. Mən hezə biləm ki, tək vəqtər paşa ilə bitməyəcək, vəqtər bəya uğurlar diliyəm, təşəkür eləyəm, yəni son illər apardığı işlərdən dolayı və canından təşəkür eləyən bir siyasi Partiya, bir sivil toplum təşilatının rəhvərliyində təmsir olman insan olaraq Türkiyənin bir kə bizim işimiz davam eləməyəldi. Ama Türkiyə, Azərbaycan, Rusya üç kəni biraz xıxıntılı məsələdi. Azərbaycan burada Türkiyənin qadırlarını istifad elədiyədi istə bilirsiniz, onlaya vədə da orada bəyanatla Türkiyəni adısı alınmamışdı, sonradan Azərbaycan prezidenti elələdi ki, Türkiyə bu işləri müklək cəlbi olunacaq gerçəkdən də biraz zorla çətin işlədə olsa Rus, Türkiyə ordusunun bura gəlib yerləşməsində müşahidə, ən azından müşahidələrdir bir kək müşahidəni təşkilindir istirək eləməsində Azərbaycanlı, Türkiyəli nəil oldular. Ama Rusya'nın bir kə hərəkəti çox çətindir, çünki Rusya'nın maraqları biraz başqa da, Türkiyənin maraqları başqa da. Rusya, eğer Türkiyə-Azərbaycan maraqları indən bərabər hərəkət eləsə Rusya'nın özünü də gələdək, iki faqədər yaxşolar Rusya İmperiya xislətindən əlcəkər normal qonşullu principlərindən yaşıyor. Normal qonşullu əlbəktək ki, Türkiyəya, Rusya'ya iqtisadi baxımdan, siyasi baxımdan da böyük dividendlər verər. İster uqrayına da, istər, məsələn elə bu gün Qarabağda Rus əskərin törehtiçləri, din estiriyanı bölgədə gözləri ki, Rusya hələ ki, buna hazır deyil. Mən çox inanslıyan, ümitləyəm ki, Azərbaycan, Türkiyə ilə bircə bu məsələni yoluna qoyacaq. Çünki qarşıda özbəkistan, qazastan cimi, tüş dövlətlərimiz, hətta tüş mənistan cimi dövlətlərimiz var ki, bu məsələdə vizə, Türkiyələyində böyük dəstək verəcələr. Qırıxızistan var, Yerecazə, Tacıqistan da var, bu məsələdə bir şey da var ki, burada hamının türk olması önəmli deyil. Bu dövlətlər, türk dövlətləri öz torpaqlarda yaşam bütün insanların Rusuna da, dəcəri milləkinə də hər zaman həyat qarantiyası verib və hər cür şəraiti yaradıb. Hə, bu çox önəmli məqamdır. Mən də zaman-zaman bu məsələləndə türk birliği təkcə etnik türklərin birliği deyil ki, milli kümdik deyilən bir ifada var. Azərbaycan qalc cumhuriyyətinin quranların çərisində etnik türkü olmayanlar da var da məlumlar milli kümdik yollara türk türkü götürdü. Çox zaman bu məsələlər, Azərbaycan'da fərqli manipüliyəsə alabə olunur, sonra Azərbaycanlı fəlan-fəlan bu məsələlər. Bərdaşım, türk deyəndə etnik türk yollu. Türk milli kümdik. Yəni, bizim milli liderimiz Rusuza dənin bələ etnik kümdik ilə bağlı məqtəli və işyalar var ama Rusuza da bu millətə türk adını qazandırmış birisidir. İllərlə Rusiyada müsəlman tatar adlandıran insanlara Rusuza da rəhbəliyində cümhuriyyət qurucularımız türk adını qazandırlar. Bundan qırı duymalıyıq. Lütfen məsələlədə çox duyarlı olaq. Yəni, bu, bizə bugün ümumiyyətlə xoş olmayan məsələlərdir ki, insanların arasında son günlərdə mən sosial şəbəki də görürüm. Əslə bu texribatlara gəldə olmaz. Gənzliyimiz aydınlarımız bu məsələdə ayrolmaladılar. Və lazımı dəstəyi verilməyətlər. Gənzlik və aydınlarımız bu məsələdə ciddi dəstəşfətməyətlər. Təşəkkürlər. Biz izləyicilərdən, ürüstiyyələyə bizim və iləşimimizin texminlə bir on üç dəyəgası qalı. Bizdirəm nəxsıvan məsələsindən bağlı Görfmaz Bey nəxsıvandan bağlı, fərgi yoxdur, harda da olmasından son məyərə. Yalnız məlumatlar daha çox olabilər Görfmaz Beydə. Nəyə görə bizdə bu məvzuya döndürəm? Dünən, hər kəs Azərbaycan Mətbaatında, şusur da yandaş mediyyət Vasif Talvovun artıq vırılması var. Artıq Vasif Talvov faktırı yoxdur, belə filan, və dünə Vasif Talvov yenidən Hedər Evin naxsıvandakı ikenlə və sanki bir əzələ numajiyətdir, ki, mən gerimdiyəm və digərlərinə də o mediyyalara da bir məsaş verdi. Nəzə düşünün, nəxsıvanda nə baş verir və Vasif Talvov gedə bilər mi? Gedər sə, hansı şərhətli gedə bilər, bunu sizdən işlə lütfen. Bakın, Yenə bizim ölkəmizdə olmayan islahatların, yüqi, digər islahatların bir tərəfində də bizim işimizi burada çətinləşdirir. İllərdə, Azərbaycanında müxalif məhbuağat, azad məhbuağat, sosial media da naxsıvanda baş verənlər nə bağlı, yazdılar, insan haqları nə bağlı, insan haqların posuması nə bağlı, yazdılar, iktidarın qulağı tutuldu. Iktidarın, necə deyirlər dili tutuldu, danışmadı, qulağı tutuldu, eşitmadı. Nəticə nə baş verdi? Uzun illər sonra, naxsıvanda birdən bürə bir necə məhburganda naxsıvanda baş verənlər nə bağlı, bilci yayıldı. Bu məsələrin nə dərəcə də doğru oldu, nə qədər yalnız oldu, onu hiçbir hüquq mağasi organı təsdikləmədi, bir iki qadrların həbs olunması, istindagın getməsi, naxsıvan gömrünün nəzərdə götürməsi dışında. Orda olan yeğendi bir 30 milyardan danışan oldu, 130 milyon manaktan danışan oldu, müxtəlif rəqəmlər səsləmdir idi. Burada, naxsıvanda və ölkəmizin dikər yerlərində baş verən karrupsiya hallarına, zamanında hökümətir reaksiyon verməməsi, müqalifətin normal ışıqlandı, mətbaatın normal ışıqlandıra bilməməsi, nəticəsində xalqın heçədə xəbər olmadı. Birdən birlə naxsıvanda məsələlər ortalqa çırpdı, gömrüştə baş verənlər açıqlandı, səsləndirildi və hətta mətbaatə servis olundu ki, yeğdər əliyəm mərkəzində yapın toplantısı 30 yıllıyı keçirlən toplantıya vasit talbub gəlib daxil olmağısı deyip, hətta onu təhkil edilip qətə arablar müxtəlif, şayələr halanda bu yayıldı və sonradan təcrib olunmadı. Ardından da bu son hadisələr baş verdi, indi də dədiyiniz ki, mütbələn yeğdər əliyəmin ölüm cönəmi rəsibəti ilə vasit talbubun hərəcəti yenə mətbaatda səsləndirildi, göstərildi, yayılandı. Bunlar hamsu o deməkdir ki, ölkədə işlər doğru aparılmır. Rəhmetli afiyyətin cələv orda nəxçıbanda prezidentin sələyətli nümayindəsi təin olundu. Mənim özüm o zaman prezident aparatımda çalışdıqma görə mənim özümü sələyətin nümayindəmi mabin təin edilmək, məsələyətlə məsələt edilmək, məsələt edilmək, məsələt edilmək, məsələt edilmək, məsələt edilmək sələyətin nümayindəm, mabin təin edilmək üçün mən dəvət edətlər aparatda oturduq məsələrimi zəkir olundu. Naxçıvanın muqtariyyətinin bağlı məsələlər işləfə deyildi. O zaman da naxçıvan-muqtariyyət resulüqası mərkəzi hakimiyyətlə tabi olmurdu. Sıxıntılar var. Üstündən illə bir ilçə çeviliş oldu naxçıvanda həydələl yəvcəldi mərkəzi hakimiyyətlə rəhbəriyi elədi naxçıvan da onun yerinə mərkum Nami Kəsenov ağliməlsin sədir oldu. Amma naxçıvan məzəlisinin sədirinin o zaman elə bir sələyətləri, yoxudur mərkəzi hakimiyyətlə yedən tabişörünləri yerini yətirildi. Bilmək də sonra o istifəyə gəndərildi daha doğrusu sosial müdafənin azilində vəlsiqə gətirildi aşağı vəlsiqə olsa da belə bahçeye gətirildi, yerinə wasif talubov sədir seçildi. Wasif talubov sədir seçildi. Həvvələmiz, hər zaman deydiyimiz kimi orda uzun müddət vəzifələrdə qalmanın azı nəticəsi budur. Təki orda deyil, ölkən bütün yerlərində uzun müddət vəzifədə qalanlar mütləq harubsaq, qurşan olan. Wasif talubov orda vəzifədə qaldı gədərək 2005-ci ild səhvəl əmrəmsə konstruksiyasi dəyiş illiyyində, rəferendumunda ya 2000-ci ildə 2005-ci ildə rəferendumla naxçıvanı səlahiyyətdə rətdə artırıldı. Bunlar olmamalıdır. Naxçıvan bir müxtar cumhuriyyət səbiyəsindən çıxıb, özü müstəqil hərəkətlər ilədir. Məsələlən, Azərbaycanın deyəki, azər su, azər gaz, azər ışığı, digər qurumları naxçıvanda baxlantılı fəalət göstərəmirlər. O cümrədən, daxıl işlərin hazırlığı. İndi, hökumət naxçıvanı bunları gətirdi, mərkəzi tabi elədir. Bu yaxşı haldir. Naxçıvanda nə baş verir? Naxçıvanda öncəlişlə, məhdbaatın, azər məhdbaatın inkişafına şəhərat elətməq lazımdır. Naxçıvanı, vətəndaşların sərbəs gedib, gəlməsinə şəhərat elətməq lazımdır. Təsəvililərin naxçıvana köş vətəndaşa daxır olabilir. Oradan təyəriyəmini paçya gələ bilmir, çünkü ormaz. Bu, belə bir şey mi olur? Naxçıvanda nə baş verir? Son vaxtlar bilirsiniz ki, orda olan bəzi şirkətlərdə, olan böyük yeğintlərdən söhbət getdi, banklarda ciddi yoxlamalar aparnır, ciddi işlər aparnır, hələ bəzi şəhirlər ortalığa çıxarılmayıb deyilmiyib. Ama son dünənki məsələdə göstərir ki, biraz sanki hakimiyyət hirsinlə azıqına su səkmiş kimidir. Burda vasıq talubov gedər mi, getməz mi? Bu mərkəzi hakimiyyətin işidir. Orda vasıq talubov seçilib səkilib, yoxarlıdan göstərir isə, o seçilib imtən eləyib gedə bilər. Mən keçən televizyalardan birində çıxşında da dedim ki, vasıq talubov əslində özü yəgin ki, ərizə verib, deymişdilər təbubarədə, ərizə verib getməyə hakimdir. Ər elə bir şey olubsa, qarşılayın, ər cizsəkdən orda bir yeğinti olubsa adam travaq verilməyə hazırdır, olmuyubsa da yenə siz ölçü götürədəcəsiz, travaq verədəcəsiz, amma bu demət deyil ki, 30 il qırxil bir adam en vəzifərin taşımaldır. Ordun vəzifədən getməyə etmalı var. Yəni, bizdə olan məlumata görə vəzifədən gedə bilər. Amma gedəcəkmi, o artıl mərkəz hakimiyyətin öz qərarıdır. Bizim taləbimiz, istəyimiz, haşimiz, yəni, azərbaycan parlamentindən də odur ki, qarşıdan referendum gelir yəgin ki, növbətil də referendum kesirləcək, tam mərkəs hakimiyyətin taləbiliyində olan bir muqtar cümriyyətə getirib çaktırmaq lazımdır. Bilirsiz ki, qarşıda müqabirəsindən bu qorun... Yəni, siz oqtar cümriyyətinin qalmasını amma salihiyyətlərin mərkəcə təpşirləsiniz ki, oradan basqa müqabiriyyəsindən basqa müqabiriyyəsindən var. Nə qədə ki, Rusiya İmperiyasının və İranın, azərbaycana basqısı davam eləyir. Geləcəkdə bu təhlükə var. Bilirsiz, hələlə, zəncazıq kari doruda açılmayır, naxçıvanın bu təhlükəsinin olmaması üçün, hətta bilirsiz, İçay bundan qaba İran tərəfindən belə bir söz servis edildi ki, naxçıvan İran'a birləşmə istəyir. Bütün bunlar olmasın deyə qarşı müqabiriyyəsinin mütləq qüvvədə saxlanmalıdır. Onun dəsas, dəticələrindən biri naxçıvan muqtariyyətinin qorunmazıdır. Naxçıvan muqtariyyəti belirlən zaman o vaxtı çox çalışıqlı irəbana bağlansın, amma azərbaycana bağlanmışdır. Bu muqtariyyət qalmalıdır. Bu səviyyədə deyil. Müdləq azaldılara qalmalıdır. Bir müdləs sonra zəncazıq kari doruda açıldıktan sonra ermənlərləm bizim cələcəkdə, yəni on illər sonra bəlkə bu başvurəcək, normal integrasyamız olsa onlar bu coğraf ya da normal, necə diyələr, insan üçün bizdə yaşama ası təsələr, o zaman azərbayc, bizdən işxalilə dillər uqbaqlarımızda əldorundurdan sonra o muhtariyyət ləhbə olunabilək. Urum azərbayc, çox təşəkyədir. Yəni amma istəyərdim, sonunda bir daha bu naxsıvandan bağlı yaxın günlərdə naxsıvanda nə gözlənir, bunu sizdən soruşaq. Çünki, vasif talvovla bağlın sizdə geydə etdir. Bir rizam faktoruna misal getirdilək ki, bir anla münasibətlər biraz qəribə görünür. Mən düşünmürəm ki, ilham əliyəvə qarşı demaf şeyləyə biləcək bir cesaretə malikdir. Amma hər hal bəndi naxsıvanda möyən profarktik tədvirlər gedir. Hara qədər gedircək bu? Siz nizə düşünürsün? Naxsıvanda müdafiə nazirlinin orda bilirsiniz ki, böyüş əlahiddə ordu günbələr yerləşib, daxılı qoşumların günbələr yerləşib, sərhət qoşumları günbələr yerləşib. Tünə, ya əvvəlçi gün, burada naxsıvan hərbi istələrində baş qəri yəntilərlə bağlı məsələ qaldırılmışdı ciddi səstəndirlədi. Bunların bizim də məlumatımız var və bunlar belə məsələlər gündəmdəkən, naxsıvanda təlicəsi xidmətinin ciddi şapardığı bir vaxtda hər şey gözələnə bilər. Düzdürm, mən də hiç inanmaq istəmirəm ki, naxsıvan alim əlsiniz sədri və onun ətirafı, bu və yəqi cərşəkildə Iran dövlətindən biznesdəri və var bilirik məlumatımız var. Bu və yəqi cərşəkildə bağlı dılarsa mən inanmaq istəmirəm, inanmağında üzülərəm. Amma varsa belə bir şey, bu sibut olunursa təlcili bunlar işlim aləştirilməlidir, məsələlə sürətlə nəl olunmalıdır. Orada istər Azərbaycan dövlət təlkəsti xidmətinin, istər polis orqanlarının öz xüsusu xidmətlərinin, müdafiə nazirlininin öz xüsusu xidmətlərinin məlumatımız var. Dediyim ki, müdafiə nazirlinin orda ki, Allahiyyətdə korpsiyonla bağlı bilirsiniz. Vasif Talubov bağlı bir grumdur. Ondan bağlı ciddi iş yaparılır. Yəqin, yaxın vaxtlarda o məsələlərdə ortalga çəcək. Onu görə, mən inanırım ki, dövlət orda məsələrinin ciddi həllələyəcək. Vasif Talubov mərkəzi hakimiyyət qarşı çıxacaq deyə, belə bir cəsərətə maliş deməzdim mən belə bir cəsərət belə bir iddia edəcəyənə inanmıram. Çünki, ən azından illə də naxçıba muxtar resul qası kimi dünyada tanımış bir, kifayəkədə tanımış bir muxtar resul qadı hadisələr ilə bağlı bilirsiniz. Nə bilim, Nuhun qəmisi orda var belə bir çox şeylərdən dünyada tanımış muxtar cümriyyətdir. Orda, orda rəhbəri eləmiş bir adamı birdən belə mərkəz hakimiyyətlə qarşı demarş eləməsi, hər hansı bir çəvbiliş çəhətində olması, dək ki, əmirlərə tabi olmaması bən buna inanmıram, yaxın vaxtlarda biz bunları görədik. Nə baş verəcək yaxımda? Yaxın da baş verəcək şeylər şüphəsiz ki, birinci növbədə, əni indiə qədər olanların dışında, birinci növbədə müdafiə mənizləri orda ki isslərinə bağlı. Adınlar atılacaq ki, biz bunu dəstəkliyirik, algışlıyırız, maliyyə ilə bağlı, orda ciddi məsələr var. Onları aydınlaşılmasın istiyirik, onları aydınlaşılır ki, müdə, ictimailəşməlidir. Elə məsələr var, hərbi nə bağlı olabilər ki, ictimailəyətə çatırılmasın. Amma maliyə məsələr ilə bağlı, deyək ki, polis nə bağlı məsələr müdələk ictimailəştirilməlidir, kömrü ilə bağlı, qizməni ictimailəştirilip, amma bu məsələr kifaya qədər deyil. Hə, rayonların icra başlıları, nə ciddi problemdir? Rayonların icra başlıları, qizazil, qədər icra başlıları istiyirdilər, onları çartlılar yerlərində qizməm müddi, amma yenə həmən oğru, yenə həmən ələri icra başlıları oturdular, həmən icra başlıları da, deyək ki, paçıya deyil, naxçıvan alim ədisi nə tabi oldular. Bunlar, mütləq paçıya mərkəzi hakimiyyətə tabi olmalıdır. Təcili, ən azından icra başlıları orada dəyiştirilməlidir. So, təşəkürəyəyirəm, Borkmaz Bey, bizi izləyəm, bize dəstəyə olan hər kəsi çox təşəkürəyirəm, mərkəzə öz münaqlarımı bildirirəm. Dəli izləkçilərin əzərində çatdırıram ki, bizim efirdə Ailunlar Partiyası Səridinin 1. mavini və milli ələkəslələr birli idarə etin üzvü, Qotmaz İbrahim deyidir. Sağ olun, sağ olun, qalın, Qotmaz Bey deyik. Ne yadır ki, İranı danışanmadı, amma inşallah kələdəkdə danışarız. İranı haklında danışarız. Sabah təsat verm bizim efirdə bütövülük ilə bağlı çox önəmli bir insanı son günlərdə teröre məruz qalmış. Biz soydaşımızı efirəl qoşacıyıq, o vaxtda danışacıyıq. Amma yaxın günlərdə sinəndə görüşərik. Allah amanda sağ olun, sağ olun, qalın. Sağ olun.