 Hofstuk 22, van naar het middelpunt der Aarde. Deze LibriVox opname is vrij van auteursrechten. Opname door Bart De Leeuw. Naar het middelpunt der Aarde door Jules Verne, Hofstuk 22. Zeldzaam geologisch genot, verdwijning van Hans. De nederdaling begon ditmaal weer door de nieuwe galerij. Hans ging naar gewoonte vooruit. Wij waren nog geen honderd schredever of de professor, zijn lamp langs de muren bewegende repuut, zie daar de oorspronkelijke gronden. We zijn op de goede weg, voorwaard, voorwaard. Toen de Aarde in de eerste tijden van haar bestaande langzame hand afkoelde, veroorzaakte de vermindering van haar een omvang in de schors afwijkingen, scheuren en enkrimpingen kloven. Deze gang was een dergelijke bast, waardoor vroeger het uitgebraakte graniet wegvloeide. Zijn duizend kronkelingen vormden een hoogst verwaarde doelhof door de oorspronkelijke bodem. Naarmate wij daalde, vertonen zich de opevolging de oorspronkelijke lagen met meer duidelijkheid. De geologische wetenschap beschouwt deze oorspronkelijke grond als de grondslag der delt stoffelijke schors en heeft bevonden dat hij uit drie verschillende lagen bestaat, de schiever, het gnijs en de mica-lijsteen, rustende op die onwakkerbare rotsoort die men gra niet noemt. Nooit nog had de delt stoffkundigen in zulke vreemde opstandigheden verkeerd om de natuur op de plaats zelf te bestuderen. Wat de boor, dat redeloze en onhandige werktuig van de inwendige samenstel des aardbols niet op zijn oppervlakte kan brengen, zouden wij bij onze ogen zien, met onze handen tasten. Door de heerlijk groen geschakkeerde schieverlaag kronkelde metaaladeren van koper, van manganesium, met enige sporen van platina en goud. Ik dacht aan die rijkdommen in de schoutenaar de bedolven waarvan het hebsuchtige mensdom nooit enig genood zal hebben. De alleroudste omkeringen hebben de schatten op zulke diepte begraven dat haalweel nog breakeizelse ooit aan hun graf zou kunnen ontdrukken. Op de schiever volgde het laagvormige gnijs merkwaardig door de regelmatigheid en evenweiligheid ter schilvers, dan de mykalijsteen die zich voordeeld als grote platen, welke nog meer in het oog diepen door het fonkelen van de witte myka. Het lichter toestellen, teruggekaat door de kleine vlakken de rotsachtige massa, schoot zijn stralen onder alle hoeken en ik verbeelde mij door een holle diamant te reizen waarin de stralen op duizend verblinnende wijzen praken. Tegen zes uur der avonds begon dit lichtfeest merkelijk te verminderen. Ja, bijna op te houden, de wanden kregen in gekristaliseerd, maar somber voorkomen. De myka vermengde zich inniger met het veldspaat en het kwart om de rotssteen bij uitnemendheid, de hartste steen van alle te vormen, die zonder erdoor verpletterd te worden, de viergrondlagen van de airbal draagt. We waren in de onmetelijke gevangenis van graniet ingemetzeld. Het was acht uur der avonds, toch altijd ontpakken ten water. Ik leed verschrikkelijk. Mijn oom diep vooruit, hij wilde niet stilstaan. Hij spitste de oren om het gemurmel enige beek te vernemen. Maar de vergeefs. Mijn benen wilden mij in tussend niet langer dragen. Ik verzette bij tegen mijn pijnen om mijn oom niet de doodzaken stil te staan. Dat zou voor hem een donderslag geweest zijn, want de dag, de laatste die heb toe behoorde, spoed het en einde. Eindelijk begraafen mij mijn krachten. Ik slaakte een kretenviel. Help, help, ik sterf. Mijn oom keerde terug. Hij zag me aan met overrokande geslagen armen. Daarna kwamen deze dofverwoorden over zijn lippen. Alles is uit. Een verschrikkelijk toerde gebaar trof nog eens voor het laatst mijn blikken en ik sloot mijn ogen. Toen ik ze weer openen zag ik mijn beide reisgenoten onbewegelijk in hun dekens gehold liggen. Slippen zij? Ik kon geen ogenblik slapen, ik leed te veel, vooral door de gedachten dat er geen herstel van mijn kwaal mogelijk was. De laatste woorden van mijn oom klonken nog in mijn oor. Alles was uit, want in zulke staat van zwakheid vielen niet eens meer aan te denken om de oppervlakte der aarde weer te bereiken. De dikte der aardschors boven ons bedoeg anderhalf uur gans. Mij dacht dat die massa met haar volle zwaarten op mijn schouders rustte. Ik voelde mij verpletterd en putte me uit in geweldige pogingen om mij op mijn legersteden van graniet om te keren. Enige uren verliepen. Een diepe stilte eerst rondom ons. De stilte des gafs. Geen geluid dronk door die muren waarvan de dunsten nog vijf meiden dik was. Toch meende ik in mijn verdoofing enige rug te horen. Het werd donker in de tunnel. Ik zag opletten er toe en verbeelde mij de eislander te zien verdwijnen met de lamp in de hans. Wat beduidde dat vertrek? Verlieed hans ons? Mijn oom sliep. Ik wilde schreeuwen. Mijn stem kon geen uitweg vinden over mijn verdroogde lippen. Het was dik donker geworden en het laatste geluid stierde weg. Hans verlaat ons. Hans! Zo riep ik in mijzelf. Mijn woorden ging er niet verder. Na het eerste ogenblik van schrik schaamde ik mij echter over mijn arg waarin jegens een man, die eens gedrag tot nu toe volstrekt niet verdacht was geweest. Zijn verdrek kon geen zins in vlucht zijn. In plaats van opwaart ging hij de galerij af. Had hij slechte voornemens gekoesterd dan zou hij naar boven, niet naar beneden gegaan zijn. Deze overweging bracht mij enigszins tot bedaren en ik kwam tot naderen gedachten. Alleen een gewichtige reden kon hans die bedaarde man aan zijn rust ontrukken. Ging hij op het ontdekking uit, had hij in de stilte van de nacht een gemurmel gehoord dat niet tot mijn oorwas doorgedroren, het einde van half stuk 22. Half stuk 23 van naar het middelpunt der aarde. Deze LibriVox opname is vrij van auteursrechten. Opname door Bart de Lille. Naar het middelpunt der aarde door Jules Verne, half stuk 23, water in uitzicht, weer voorwaarts, zoekende, dorst gelest, de beek en wegwijzer, rustige slaap. Een uur lang overwoog ik in mijn eilende hersen al de redenen die de rustige jager tot handelen hadden kunnen aansporen. De ongerijmde denkbeelde kruiste ookan er in mijn hoofd. Ik dacht dat ik kankzinnig werd. Eindelijk klonk het geluid van voedstappen in de diepte van de afgrond. Hans kwam terug. Het onzekere licht begon langs de wandel te zweven en kwam vervolgens de voorscheid door de opening van de gang. Hans verscheen. Hij naderde mijn oom, legde de hand op dienst goudig en maakte hem zachtjes wakker. Mijn oom bestond op. Wat is het, zei hij. Wat hem, antwoordde de jager. Ik geloof dat iedereen alle talen leert verstaan als hij onder de invloed van hevige pijn in is. Ik kende geen woorddeens en toch begreep ik, uit instinkt, het woord van onze gids. Water, water, riep ik uit in de handen slaande en gebarende maken als een kankzinnige. Water, haar gade men om. Avar, vraagde hij de eislander. Nee, dat antwoordde Hans. Waag, daarom laag. Ik begreep alles. Ik had handen des jagers gewat en drukte ze, terwijl hij mij betaagd aanzag. De toepereenzelen tot het vertrek duurde niet lang en weldragingen wij in gang af die een helling had van twee voets per vaam. Een uur later hadden wij om 10.000 vader om afgelegd en waren we 2.000 voet gedaald. Op dit ogenblik hoorden we duidelijk een ongewoon geluid tegen de zijde van de granietmuur, een soort van dofgelooi, gelijk een verwijderd onweer. Toen ik in het eerste half uur van onze tocht, de aangekondigde bron niet aantroffen, werd ik opnieuw door angst bevangen, maar toen deelden mijn oomijn de oorsprong mee van het gedruis dat wij hoorden. Hans heeft zich niet bedrogen, zei hij, wat gedaan hoort is het gelooi van een stroom. Van een stroom, riep ik uit, er is geen twijfelen aan, een onderaardse stroom loopt om ons heen. We verhaasten onze stap door de hoop aangevuurd. Ik gevoelde geen vermoeidheid meer. Het geraas van het murmelen de water verklikte mijn reeds. Het werd hoe langer, hoe duidelijker. Daar zich lang boven onze hoofd bevonden te hebben liep de stroom nu bruisend en huppelend langs de linker zijwans. Ik streek gedurig mijn hand langs de rots, hopende er sporen van doorcypeding of vochtigheid op te vinden. Maar te vergijf. Er verliep nog een half uur. We gingen nog een half uur verder. Het werd nu duidelijk dat de jaken in zijn afwezigheid zijn na-sporingen niet eens zover had kunnen uitstrekken. Geleid door een instinct dat het de bergbewoners en waterondekkers eigen is, rook hij die stroom door de rotsteen heen, maar zeker had hij het kostbare vocht niet gezien. We zijn doorst ermee gelest. Weldra werd het zelfs ontwijfelbaar dat wij ons, zo voortgaande ons van de stroom zouden verwijderen, welks gemunnaamel begon te verminderen. We gingen dus dezelfde weg terug. Hans hield stil op de juiste plek waar de stroom het dichtbij scheent te wezen. Ik ging bij de muur zitten terwijl het water met groot geweld slechts twee voet van mij af stroomde. Maar een muur van graniet scheiden ons er nog van. Zonder daar te denken, zonder mij af te vragen of er misschien nog enig middel bestond om zich dit water te verschaffen, vervieel ik in een vlaag van wanhoop. Hans zag mij aan en ik meende een glimlach om zijn mond te zien spelen. Hij stond op en nam de lamp. Ik volgde hem. Hij wende zich naar de muur. Ik zag het aan. Hij leerde zijn oor tegen de droge steen en ging er langzaam overheen, steeds nauwkeurig luisterende. Hij was de puntsocht waar de stroom zich met meer geraas deed horen. Dit punt vond hij in de linker zijwand, drie voet boven de grond. Wat was ik aangenaan? Ik durfde niet gissen wat de jagen wilden doen, maar ik moest hem wel begrijpen en toejagen en liefkouzen toen ik hem zijn breekijzen zag grijpen om de rots zelf aan te tasten. Gered, riep ik uit, gered! Ja, herhalen mijn oomhaarts dochterlijk. Hans heeft gelijk. O, die brave jagen, dat zouden wij niet gevonden hebben. Ik geloof het wel. Een zodanig middel, hoe evoudig het ook waren, zal ons niet in gedachten gekomen zijn. Niets was gevaarlijker dan een krachtige stoot tegen dit gebeente des aardbos. Hoe licht kon er een instocht in plaatsheppen die ons verpletterde? Hoe licht kon de stroom zich een weg door de rotsbalende ons meeslepen? Die gevaaren waren geen sindsdek beeldig, maar de vrees voor instochtig en overstroming wou ons nu niet tegenhouden en onze dochst was zo hevig dat wij om hem te stillen zelfs in het bed van de oceaan zouden gegraven hebben. Hans begon dat werk tot mijn oom nog ik zouden volvoerd hebben. Daaraan het ongeduld onze hand bestuurde zou de rots onder onze onbezonne slagen verbrijzeld zijn. De gids in tegendeel, bedaagd en gematigd, verdunde langzamerhand de rots door een reeks van lichte, gedurige haalde slagen en maakte zo een opening voor een halve voetwijd. Ik hoorde het toenemende geraas van de stroom en meende reeds te gevoelden hoe het wel dadige water mijn lippen bevochtigde. Weldraad rong het breekijzer twee voetdiep in de granietmuur. Het werk duurde reeds meer dan een uur. Ik komp in één van ongeduld. Mijn oom wilde tot grote middelen zijn toeflucht nemen. Ik had moeite om hem tegen te houden. Reeds geef hij zijn breekijzer toen zich plotseling een gefluit deed horen. Helaas poot uit de muur tegen de andere wand aan. Hans door de schok half opgeworpen kon een kreeg van pijn niet bedwingen. Ik begreep waarom toen ik mijn hand in de vloeistof stekende op mijn beurt een geweldig geschil aanhief. De bron was kokend heet. Water van honderd graad riep ik. Wel nu het zal bekoelen antwoorden mijn oom. De gang werd gevuld met damp terwijl een beek zich vormde en de leningen verloor. Kort daarna schepten wij er onze eerste mond vol uit. Oh, welke genot welke een onuitsprekelijke zaligheid. Wat was dit voor water? Van waar kwam het? Dat maakte niets uit. Het was water en hoewel nog warm riep het toch het bijna ontflotende leven weer terug. Ik dronk zonder ophouden zelfs zonder te proeven. Eerst na een ogenblik van geneugd de riep ik uit. Het is ijzerhoudend water. Het is uitmuntend voor de maag antwoorden met oom en bewoordelijk voor de mineralvorming. Deze reis is zo goed als een daar spa of tupliet. Oh, wat smaakt het lekker? Ik geloof het wel, het is ook water dat 2 uur gaandes onder de aardige put is. Het heeft een inkt smaak die volstrekt niet onaangenaam is. Hans heeft ons daar een opperbest hulpmiddel verschaft. Ook stel ik voor om zijn naam te geven aan deze huilsame beek. Goed riep ik. De naam Hansbeek werd ter stond aangenomen. Hans werd er niet trotser om. Na zich heel maartig verquikt te hebben ging hij met zijn gewone kanten in een hoekleunen. Nu moeten wij, zei ik, dit water niet laten weglopen. Waarom niet, antwoorden mijn oom. Ik houde ervoor dat deze bron nooit zo opdrogen. Dan blijft hetzelfde. We zullen de zak en de flesse vullen en dan de opening trachten te stonden. Het was niet makkelijk. We brandden onze handen zonder erin te slagen. De persing was te aanzienlijk en onze pogingen bleven vruchteloos. Het is duidelijk, zei ik, dat de bekens van deze waterstroom op een aanzienlijke hoogte gelegen zijn te oordelen naar de kracht van de straal. Daar is geen twijfel aan, antwoorden mijn oom. Als deze water klopt 32.000 voet hoog is ondergaat zij 1000 tamkingsdrukkingen. Maar daar schiet mij iets te binnen. Wat dan? Waarom zouden we er zo stijvel blijven staan om deze opening te stoppen? Wel, omdat het zou mij moeilijk geweest zijn een goede reden te vinden. Zijn we verzekerd dat we onze flessen als ze ledig zijn weer zullen kunnen vullen? Nee, zeker niet. Wel, nu, dan moesten we dit water laten lopen. Het zal natuurlijk dalen en ons de wegwijzen en verkwikken tegelijk. Dat is goed bedacht, grip ik, en met deze beek tot reisgedoot zie ik niet in waarom we in onze plannen niet zouden slagen. Komt geëindelijk op de hoogte, bejongen? Zijn de professor lachende? Ik kom er niet, maar ben er eens. Wacht even, we zullen beginnen met enige uren rust te nemen. Ik verhaal waardelijk dat het dacht was. De tijdmeter vertelde het mij wel. Wel draast liepen we het al rustig, nu we behoorlijk verkwikt en refreshd waren. Het einde van half stuk 23. Half stuk 24 van naar het middelpunt der Aarde. Deze LibriVox-opname is vrij van auteursrechten. Opname door Bart de Leeuw. Naar het middelpunt der Aarde door Jules Verne. Half stuk 24. Te horizontaal. Bijna loodrechte put. Onder de oceaan. De volgende boonga hadden we reeds al het uitgestaande leed vergeten. Ik verwondelde mij eerst dat ik geen dorst meer had en vroeg naar de reden daarvan. De beek die murmelend aan mijn voeten stroomde gaf mij het antwoord op die vraag. Wij ontbeten en dronken dat uit muntende, ijzerhoudende water. Ik voelde mij geheel opgevrooligd en volleiver om verder te gaan. Waarom zou een zo inneren overtuigd man als mijn oom met een schanderen gids zoals Hans en een vastberaarde nest zoals ik bij zich niet slagen? Zulke mooie gedachten speelden ik in het hoofd. Als men mij voorgesteld had om naar de top van de sneffels terug te keren zou ik het met verontwaardiging afgeslagen hebben. Maar er was gelukkig alleen sprake van dalen. Laten wij vertrekken, riep ik, en deed door mijn tonen vol geestrift de oude echos van de aardbol ontwaken. De tocht werd donderdagmorgen te acht uur hervat. De granite gang die zich in allerlei bochten doolhof naar. Maar zijn hoofdrichting bleef toch altijd zuidoosterlijk. Mijn oomraad pleeg de gedurig, zeer oplettend zijn compas om zich regenschap te kunnen geven van de doorlopende weg. De galerij die bijna zuiver water pas verder, met hoogstens twee duimhelling per vadem. De murmelen en de beek stroomden langzaam onder onze voeten. Ik vergeleek haar met een vriendelijke geest die ons door de aarde geleidde en de hoogte gestroomnimpf die onze schreden met haar gezangen begeleiden. Mijn opgeruimdheid dan graerne, een mythologische wending. Wat mijn oomraad gaat, hij, de mandellootlijn, raast de gedurigd over de waterpassenrichting van de weg. Deze verlengde zich tot het oneindige en in plaats van langs de straal de aarde voeg te gaan, zoals hij het noemde, ging hij langs de schuinenzijde. Maar we hadden geen keus en zo lang wij nog zo weinig het middelpunt dadenden, hadden we geen recht om te klagen. Ook nam van tijd tot tijd de helling toe. De stroomnimpf duimelde bruisend voort en betaalde dieper met haar. Over het geheel leerden wij deze en de volgende dag een groot eind af in een waterpassenrichting, maar betrekkelijk weinig in een loodrechte. Vrijdagavond, de 10e juli, waren we naar onze berekening 30 uur gaans ten zuidooster van op een diepte van derde half uur gaans. Nu openen zich een verschrikkelijke put voor onze voeten. Mijn oom kon zich niet weer houden om in de handen te klappen, toen hij de stijlten zijn er helling berekenen. Die zal ons verbrengen, riep hij, en gemakkelijk ook, want de uitstekende punten der rots vormen een ware trap. Hans maakte de touwen behoorlijk vast om ongelukken te voorkomen. De afdaling begon. Ik durf niet zeggen dat ze gevaarlijk was, want ze vormen aan die halfsprekende oefeningen. Deze put was het nauwe spleet in de vaste rots van de zorg die men Feyenoems. Het was duidelijk dat zij ontstaat was door de samentrekking van het gebenen der aarde tijdens haar afkoeling. Als zij vroeger tot het doorgang gediend had voor de gesmolten stoffen door de sleffels uitgebraak, kan ik mij niet verklaren waarom er geen spoor van was achtergebleven. Die moesten wij stil houden om de nodige rust te nemen en aan onze benen hun veerkracht terug te geven. Dan gingen we met afhangen de benen op een uitstekende punt zitten, aarten en praten en lessen onze dorscht aan de bek. Het spreekt vanzelf dat de halfsprek tot nadeel voor haar opbevang een waterval in deze spleet vormde, maar ze was nog meer dan toerijkend om onze dorscht te stillen. Ook kon het niet missen of zij moest zordra de heling afnam. Op dit ogenblik deed zij mij denken aan mijn waardige oom. Zijn ongeduld en zijn toren, terwijl zij door haar zachte helken het beeld was van de kampte des IJslandse jagers. De zesde en zevene juli het hongen wij, steeds de schoefleide deze spleet volgende, nog twee uurgaans dieper in de aardschors door. Het geen vijf uurgaans onder het vlakte zee uitmaakte. Bij de achtste tegen de middag kreeg de spleet in de richting van de oosten een veel zachtere heling van omstreeks 45 graden. De weer werd nu gemakkelijk en zeer in tonig. Het kon ook bezwaarlijk anders. De veranderingen van het landschap konden de reis niet afwisselen. Eindelijk waren wij op woensdag de vijftiende, zeven uurgaans onder de grond en omtrend vijftig uurgaans van de sneffels af. We waren wel een beetje vermoeid, maar onze gezondheid bleef bevredigend en de reisapotheek uit. Mijn oomtekende van uur tot uur de aanwijzingen van het compas, van de tijdmeter, de luchtdichtheidsmeter en de termometer op die hij later in het wetenschappelijk verhaal zijn en reis heeft opgenomen. Hij kon zich dus gemakkelijk reken schap geven van zijn toestand. Toen hij mededeelde dat wij waterpas 50 uur gaans ver waren kon ik een uitroep niet weerhouden. Wat schildt u toch vroeg hij? Niet, ik maak slechts een opmerking. Ik wist dat als hoe berekeningen juist zijn we ons niet meer onder IJsland bevinden. Geloofd jij dat? Het is gemakkelijk om daarvan zekerheid te krijgen. Ik mattet met de passer op de kaart af. Ik bedroog mij niet, zei ik. We zijn kapoortend voorbij en die 50 uur gaans naar het Zuidoosten brengt ons in volle zee. Onder de volle zee antwoorden mijn oom zich in de handen vrijvinden. Dan strekt, riep ik, de oceaan zich boven ons hoofd uit. Maar, Aksel, niets in zijn voudiger, zijn er te nieuw kassel geen steenkolenmijnen die ver onder de golven te voortlopen? De professor bordt het al eenvoudig vinden, maar de gedachte dat ik onder de watermassa voortliep boesende mij toch enige ongerustheid in. En evenwel of de vlakte den Bergen van IJsland dan wel de golven van de Atlantische oceaan zich boven ons bevonden, dat maakt eigenlijk geen verschil zodra het geweld van geniet slechts steven genoeg was. Overigens gewende ik mij spoedig aan die gedachte, want de nu eens richtte dan weer krommengang, in zijn hellingen even grillig als in zijn kronkelingen diep toch voortdurend naar het Zuid-Oosten en dronk gedurig lager zodat hij ontspoedig op een aanzienlijke diep te bracht. Vier dagen later, zaterdag de 18e juli, kwamen wij de savings bij een soort van vrij grote god. Mijn oom gaf Hans zijn drie rijkstaaldes weekuur en er werd bepaald dat de volgende dag een rustdag zou zijn. Het einde van halfstuk 24. Halfstuk 25 van naar het middelpunt der aarde deze LibriVox opname is vrij van auteursrechten. Opname door Bart De Leel. Naar het middelpunt der aarde door Zielferne halfstuk 25 kalmvertrek, plaatsbepaling heeft hem Friedevi gelijk dichtheid der lucht lucht in vaste toestand. Ik werd dus zondagsmorgens wakker zonder die gejaagdheid die gewonelijk gepaard gaat met een ophandenzijnvertrek en dan was het ook in de diepste afgrond zo was het toch wel aangenaam. Ook waren we gewoon aan dat leven van hoolbewoners. Ik dacht niet meer aan de zon, de sterren, de maan, de bomen, de huizen, de steden en al die aardse overtolligheden die voor het ondermaanse wezen een behoefte geworden zijn. In de aarde begravenen lachten we wat met die nutteloze wonderen. De grot vormde een grote zaal. De getrouwe beek vloeide zachtjes over haar bodem van graniet. Op zulke afstand van zijn brom had het water nog slecht de warmtegraad der omringende voorwerpen en liet het zich zonder bezwaagd drinken. Na het ontbijt wilden de professor enige uren wijden aan het in oorde brengen zijn er dagelijkse aantekeningen. Eerst zei hij zal ik enige berekeningen maken om mij te vergewissen van de plaats waar we zijn. Ik wil in staat zijn om na onze terugkomst een kaart van onze reis te tekenen, een soort van loodrecht de doorsneden van de aardbol die een voorstelling van onze tocht zal geven. Dat zal mij kwaardig zijn om, maar zullen uw waarnemingen een voldoende graad van nauwkeurigheid hebben? Ja, ik heb de hoeken en hellingen zorgvuldig opgetekend. Ik ben zeker dat ik mij niet zal bedriegen. Eerst wil ik zien waar we zijn. Neem het kompas en zie welke streek het wijst. Ik zag op het werk daag en na een nauwlettend onderzoek antwoorden ik Oost ten Zuiden. Goed sprak de professor terwijl hij de waarneming opschreef en vlug enige berekeningen maakte. Ik besluit daaruit dat wij van ons uitgangspunt af 85 uur gaans hebben afgelegd. Dus reizen we onder de Atlantische Oceaan. Juist. En misschien basten we op dit ogenlijke storm los en worden de schepen boven ons hoofd door de golven van de orkaan geslingerd. Wel mogelijk. En beuken de walfissen met hun staart de muren onze gevangenis? Wees gewust, Axel. Ze zullen haar niet doen schudden. Maar laten we onze berekeningen voortzetten. We zijn 55 uur gaans ten Zuidooster van de voet van de Sneffels en volgens mijn vorige aantekeningen schat ik de bereikte diepte op 16 uur gaans. 16 uur gaans, riep ik. Zonder twijfel. Maar dat is de uiterste grens die de wetenschap heeft gesteld aan de dicte kross. Ik ontkent het niet. En hier moest volgens de wet van de toeneming er warmte een hitte van 1500 graden heersen. Moest me jonge. En al dit graniet zou niet in een vast toestand kunnen blijven, maar zou moeten smelten. Geziet dat het zo niet is en dat de feiten oudergewoonte de theorieën loge straffen. Ik ben genootzaakt het te erkennen, maar het verbraast me toch. Hoe staat het termometer? Op 27 en 16 graden. De geleerden hebben dus gelijk op 1472 en 14 graden na. De halve is de evenredige toeneming de warmte-endwaling. De halve heeft hem Fridevi zich niet vergist. De halve heb ik geen ongelijk gehad hem te geloven. Wat heb je hierop te antwoorden? Niets. Inderdaad had ik wel wat kunnen zeggen. Ik nam de theorie van Devi geen sinds aan. Ik hield het nog altijd met de inwendige warmte, hoewel ik uit de uitwekselen niet van gevoelde. Ik neek dan veeliever aan, dat deze schoorsteen van een uitgebrande volkaan door de lava met een terugkaatsende koos bedekt de warmte verhinderte zich door zijn wanden voort te planten. Maar zonder mij te vermoeien met het zoeken van nieuwe bewijzen bepelde ik er mij toe om de toestand te nemen zoals hij was. Om, hernam ik, ik houd je op rekeningen voor juist, maar voor oorlog bij je een onbetwistbare gevolgtrekking uit af te leiden. Krijg er een stoeggang me jongen. De plaats waar wij tans zijn onder de breedte van IJsland bedraagt de straalde aarde ten naastebij 1583 uur Gaans. 1583 en een derde uur Gaans. We zullen een rondgetal van 1600 uur Gaans nemen. Van een reis van 1600 uur Gaans hebben wij er 16 achter de rug. Zoals gezegd. En dat daar een weg van 85 uur Gaans gelopen te hebben. Juist, in ongeveer 20 dagen. In 20 dagen. Nu, 16 uur Gaans is het honderdste deel van de straalde aarde. En als wij zo voortgaan zullen we 2000 dagen of bijna vijf en een half jaar aan de nederdalen besteden. De professor antwoorde niet. Zonder nog te rekenen dat als een doodrechte lijn van 16 uur Gaans verkregen wordt door een waterpas van 80 dit 8000 uur Gaans naar van de omtrek gegaan zullen zijn voor wij het billenpunt bereiken. Lopen daar de duivel met uw berekeningen antwoorden mijn oom met een toornige beweging. Lopen daar de duivel met uw veronderstellingen. Waar berusten zij op? Wie zegt u dat deze gang niet rechtstekens tot ons doel voert? Daarin boven heb ik een vroeger geval voor mij. Wat ik tans doe, heeft een ander reeds gedaan. En waar hij geslaagd is zal ik op mijn beurt slagen. Ik hoop het. Toch mag ik wel. Hij mag zwijgen aksel wanneer hij zulke zotte klap wilt uitslaan. Ik zag wel dat de verschrikkelijke professor weer uit de huid van de obendreigde tevoorschijn te komen en hield mij voor gewaarschuwd. Raadpleeg nu zijn hij de luchtendichtheidsmetig. Wat wist hij aan? Een aanziemelijke drukking. Goed. Hij ziet dat wij door zakjes te dalen ons langzame hand aan de dichtheid en bijna niet onderleiden. Op wat oorpijn na? Dat is niets. Dat onbehagelijke gevoel kunt jij doen verdwijnen door de buitenlucht snel in gemeenschap te brengen met de lucht in de hoedlongen. Zeer goed antwoorden ik, vast besloten zijn er om mijn oom niet verder tegen te spreken. Het project zal zijn waar genoegen als men zich zo gedompeld voelt in deze dichtere dampkring. Heb je al opgemerkt met hoeveel kracht het geluid zich voortplant? Zonder twijfel. Maar de kracht zal zeker nog toenemen. Ja, volgens hun vrij onbepaalde wet. Het is waar dat de zwaartekracht voor mindere zal hoe lager wij komen. Gewet dat haar werking zich het stekst doet gevoelen aan de oppervlakte der aarde en dat de voorwerpen in het middelpunt van de aardbol geen zwaartekracht meer hebben. Ik weet het, maar zeg mij zal deze lucht eindelijk niet de dichtheid van het water krijgen? Zonder twijfel, onder een drukking van 710 dampkringen. En lager? Lager zal die dichtheid nog toenemen. Hoe zullen wij dan dalen? Dan zullen wij stenen in onze zakken stoppen. Op mijn eeroom geheb voor alles een antwoord klaar. Ik durfde me niet verder wagen op het veldtep van onderstellingen, want ik zou nogmaals gestoten hebben op de een of andere onmogelijkheid die de professor Rasen zou gemaakt hebben. Het was echt het duidelijk dat de lucht onder een drukking stijgen eindelijk tot de vaste toestand moest overgaan. En aangenomen zelfs dat onze lichamen dit konden doorstaan, dan zouden wij toch de onderneming hebben moeten opgeven in spijt van alle redeneringen van de wereld. Maar ik kwam met dit bewijst niet voor de dag. Mijn oom zou mij weer geantwoord hebben met de eeuwige zaknoesen, een vroeger geval zonder edige waarde. Want al heel ben de reis van de geleerde eislander ook voor echt, zo was er toch nog een verkeerde eislander, namelijk in de 16e eeuw waren de barometer en de luchtdichtheidsmeter nog niet uitgevonden, hoe had zaknoesen dan kunnen bepalen wanneer hij het middelpunt van de aardbol had bereikt. Maar ik hield deze tegenwerping voor mij en wachtte de verdere gebeurtenissen af. Het overige van de dag werd doorgebracht met rekenen en praten. Ik beaamde altijd het gevoel van professor Liederbrock zonder zo naar uitweeksel en oorzaken te zoeken, blindelings ging waar het noodlot hem heen voerde. Het einde van half stuk 25 half stuk 26 van naar het middelpunt der aarde. Deze LibriVox opname is vrij van auteursrechten. Opname door Bart De Leeuw. Naar het middelpunt der aarde door Jules Verne half stuk 26 toen nemen de stilswijgendheid verdwaald. Ik moet bekennen dat alles tot nu toe goed ging en dat zou mij lelijk gestaan hebben om te klagen. Als de middelevenredigen de bezwaren niet toenam, konden we ons doel niet missen. En welk eenroom kon dat ontschewen? Ik was reed zover dat ik in volle ernst in de tand van Liederbrock redineerde. Vloerde dat vooruit de vreemde middelstof waar ik leefde? Misschien. Enige dagen lang voerde Stijler Helingen enige zelfs verschrikkelijk loodrecht ons diep in het massieve binnenster der aarde. Op enkele dagen kwamen wij anderhalf aan twee maillen dichter bij het middelpunt. Het waren gevaarlijke nederdalingen waarbij de behendigheid en verbaasende koelbloedigheid van Hans ontzieerde pas kwamen. Deze ongevoelige eislander offerde zich met een onbegrijpelijke onversaagdheid op en door hem overwonnen wij menige moeilijkheid die wij alleen niet te boven gekomen zouden zijn. Zijn stilswijgendheid werd van dag tot dag erger. Ik geloof zelfs dat zij ons ook aanstak. De omringende voorwerpen hebben een wezenlijke invloed op de hersenen. Wie zich tussen vier muren opsluit, verliest eindelijk het vermogen om gedachten en woorden te verbinden. Hoe vele cellulair gevangen zijn, zowel niet kankzinnig dan toch kinds geworden uit gebrek aan oefening van het denkvermogen. In de twee weken die op ons laatste gesprek volgden, had er niets plaats ter vermelding waardig. Ik ridde mij alleen nog en niet zonder reden, een zeer ernstig voorval. Het zou mij moeilijk vallen om uit de geringste omstandigheid van te vergeten. De 7 augustus hadden ons achtereenvolgende nederdalingen ons op een diepte van 30 uur gans gebracht. Dat wil zeggen dat er boven ons hoofd 30 uur gans rotsen, oceaan, vasteland en steden lagen. We moesten nu 200 uur gans van IJsland af zijn. Die dag had de tunnel slechts in geringen helling. Ik liep vooruit, mijn oom door eender bij de toestellen van Roemkorf, ik de andere. Ik onderzocht de lagen graniet. Eens klaps bespeurde ik toen ik mij omkeerde dat ik alleen was. Goed dacht ik, ik heb te hard gelopen, of Hans en mijn oom hebben zich onderweg opgehouden. Kom, ik ga ze opzoeken. Gelukkig stijgt de weg merkbaar. Ik keerde terug. Ik liep een kwartier uurs door. Ik zag rond, maar bespeurde niemand. Ik riep, maar kreeg geen antwoord. Mijn stemmen verloos zich in de echo's der holen die zijn plotseling opwekte. Ik begon ongerust te worden. Een rilling liep mij over de leden. Bedaag toch, zei ik hard op. Ik ben zeker dat ik me makkelijk terug zou vinden. Er zijn geen twee wegen. Daar ik vooruit was, moet ik achterwaarts gaan. Ik ging nog een half uur ver opwaarts. Ik luisterde ook gehoepend werd. En in deze dichte damking kon het geluid van verre tot mij komen. Een buitengewone stilte heerste in de onmetelijke gallerij. Ik bleef staan. Ik kon niet geloven dat ik alleen was. Ik wilde wel verdwaald zijn, maar niet verloren. Als men verdwaald is, kan men elkaar terugvinden. Laten zien, herhaalde ik. Daar er slechts één weg is die zijn volgen moet ik weer bij hen komen. Het is genoeg dat ik nog hoger opga. Tenminste als zij mij niet vinnende en vergetende dat ik vooruit was, niet op de gedachte gekomen zijn om achteruit te gaan. Wel nu, zelfs in dit geval zal ik, als ik mij haast, hen terugvinden. Dat is duidelijk. Ik herhaalde deze laatste woorden als iemand die niet overtuigd is van het geen hij zegt. Bovendien duurde het lang voor ik zo'n eenvoudige gedachte had kunnen samenvoegen en uit hun onder de vorm en een redenering. Een bangetwijverling bekroop mij nu. Was ik wel vooruit? Zeker. Hans volgde mij en ging mijn oma voor. Hij had zelfs enige ogenblikken stil gestaan om zijn bagage op zijn schouder vast te binden. Deze omstandigheid schoot mij weer te binnen. Juist op dat ogenblik had ik mijn weg vervolgd. Bovendien dacht ik, heb ik een zeker middel om niet te verdwaarden. Een draad om mij in deze dolof tot gids te strekken en die niet breken kan. Mijn getrouwen beek. Ik behoef haar loop opwaard slechts de sporen mij naar makkers terugvinden. Deze gedachte bemoederte mij weer en ik besloot zondertijdsverzaam weer op weg te gaan. Hoe dankbaar was ik nu voor de voorzorg mensen ooms. Toen hij de jager belette de spleet in de granietwand gemaakt te stoppen. Zo zou dan die weldadige bron, na onderweg onze dochst gelesten hebben, mij nu geleiden door de kronkelingen de aardschochs. Ik menen dat een wasing mij goed zou doen en de veiliging. Daarom bukte ik mij op mijn voorhoofd dompele in het water der Hanspeek. Mijn oordelen over mijn ontsteltenis. Ik raakte het droge en hopelijke graniet aan. De beek stroomde niet meer onder mijn voeten. Het einde van halfstuk 26. Halfstuk 27 van naar het middelpunt der aarde. Deze liplifox opname is vrij van auteursrechten. Opname door Bart de Leel. Naar het middelpunt der aarde door halfstuk 27. Leven begraven. Splitsing de galerie. Beden tot God. In de zwarte duisternis. Ik kan mijn welhoofd niet schetsen. Geen woord uit de wenselijke touw kan weergeven wat ik gevoelde. Ik was leven begraven, met het vooruitzicht om te bezwijken onder de kwellingen van honger en dochst. Wektuigelijk streek ik mijn groei in de handen over de grond. Hoe uitgedroogd scheen die grots mij toe. Maar hoe had ik dan toch de loop de beek verlaten? Want ze was er in alle gevallen niet meer. Ik besefte nu de oorzaak van die zondeling stilte, toen ik voor de laatste maar luisterde of geen geroep mijn makkers tot mijn oor zou doordringen. Dus had ik van het ogenblik af dat ik mijn eerste schreden op die twaalfweg zette, het afwezende beek niet opgemerkt. Het is duidelijk dat zich op dat ogenblik de galerie in tweeje splitste, terwijl de handspeek en andere helding zich met bijne makkers naar onbekende diepten begaf. Hoe zou ik terugkeren? Geen sporen waren zichtbaar. Mijn voet liet geen indruk, omdat ik ga niet aardig. Ik brak mijn hoofd met het zoeken naar de oplossing van dit onoplosbare veraardstuk. Mijn toestand kon uitgedrukt worden met het enkele woord verloren. Ja, verloren in een diepte die mij onmeetbaar toescheen. Die dertig uur een aardschoos met een verschrikkelijke zwaart op mijn schouders. Ik gevoelde mij verpletterd. Ik beproefde mijn denkbeelden weer op aardse zaken te leiden. Met moeite slaagde ik herin. Hamburg. Het huis in de Koningstraat. Mijn arme groeiben. De gehele wereld waaronder ik verdwaald was, alles ging in een oogrenk voorbij in mijn verwarde herinneringen. Ik zag in een levende gezinsbechogeling de voorvallen op de reis. De overtocht. Mijn vrederikson. De sneffels terug. Ik zei tot mezelf dat als ik in mijn toestand doorstert een schaardoel van hopen hield dit een teken van dwaarsheid zijn zou en dat het beter was te wanhopen. Inderdaad welke menselijke macht kon mij op de oppervlakte van de aardbal terugbrengen en die verbazende gewelven schijden die zich boven mijn hoofd opeen stapelden. Wie kon mij op de rechten weer terugbrengen en met mijn reisgezellen verenigen. Toen riep ik op wanhopende toon. Het was het enige woord van verwijt dat over mijn lippen kwam want ik besefte wat de ongelukkige man moest leiden als hij mij op zijn beurt zorgt. Toen ik mij zo van alle menselijke hulp verstoken en in de onmogelijkheid zag om iets tot mijn redding te beproeven dacht ik aan hebelse bijstand. De herinneringen mijn kindheid die mijn omoeder die ik slecht in mijn prijls de jeugd gekend had ik nam mijn toevlucht tot het gebets hoe weinig recht ik ook had om te verwachten dat ik gehoord zou worden door God tot wie ik mij zo laat wende en riep hem vuurig aan. Dat opzien tot de voorzinnigheid maakte mij in weinig bedaarder en er kon nu al de krachten van mijn verstand op mijn toestand verenigen. Ik had voor drie dagen leven spindelen en mijn fles was vol. Evenwel kon ik niet langer alleen blijven maar moest ik stijgen of dalen. Natuurlijk stijgen altijd stijgen. Zo moest ik op het punt komen waar ik de bron had verlaten bij de noordlotte gesplitsing. Was ik eens daar en had ik de beek onder mijn voeten dan kon ik altijd weer de top van de sneffos bereiken. Dat ik daar aan niet vroeger gedacht had. Het bood toch altijd nog een vrij zekere kans op redding aan. Het was dus in de allereerste plaats nodig om de loop der Hansbeek terug te vinden. Ik stond op en leundende op mijn met ijzerbeslagen stok weer naar het boveneinde de gallerij. Hergelijk was vrij stijl. Ik liep vol moed en onbeschoont voort als iemand die geen keuze heeft betreffende de weg die hij moet volgen. Een half uur lang ontmoet ik geen hinderpalen. Ik beproefde de weg te herkennen aan de vorm des tunnels, aan de uitstekende punten van sommige rotsen aan het voorkomen der komten. Maar geen bijzondertekentof mijn geest en ik bespeurde wel draa dat deze gallerij mij niet op de plaats van zich terug kon brengen. Ze was zonder uitgang. Ik werd gestuid door een ondoordringbare muur en viel op de grond. Ik kan niet beschrijven door welk een schrik, door welke wanhoop ik nu werd aangegrepen. Ik was als vernietigd. Mijn hoop was verbrijzeld tegen deze muur van granit. Verloeren in deze doelhof welks kronkopaten okanderen in alle richting in Kruisten was het nutteloos een onmogelijke proeven. Ik moest de verschrikkelijkste doodsterven en, vreemde zaak, de gedachte reest bij mij op dat als mijn versteemd dichtgaam eens opgedroven werd, het vinden daarvan op een diepte van 30 uur gaans aanleiding zou geven tot ernstige wetenschappelijke vragen. Ik wilde hard op spreken maar alleen schort tonen kwamen over mijn verdroogde lippen. Ik heigde naar adem. Ten midde van deze angst was mijn dode schrik van mijn geestmeester. Mijn lamp was door de val beschaderd. Het ontbrak bij aan de middelen om haar te herstellen. Hij licht vervrouwde en zou spoedig uitgaan. Ik zag hoe de lichtgevende stroom in de slang van de toestel afnam. Een processie van zwevende schadewen ging langs de verduisterde wanden. Ik durfde mijn ogen niet sluiten uit vrezen van het geringste deeltje van het wegsterven de schijnsel te missen. Ieder ogenblik meende ik de hel zou verdwijnen en dat de zwarte duisterdis mij omhulde. Eindelijk flickerde de laatste dichtstraal in de lamp. Ik volgde hem. Ik oogde hem na. Ik verenigde op hem al de macht mijn ogen als op de laatste gewaarwoording van licht dat het hun gegeven zou zijn te ondervinden. En ik bleef gedompeld in de allerakeligste duisterdis. Welk een eiselijke kreed ontstapt me. Op aarde verliest het licht de donkerste nacht nooit geheel zijn rechten. Het is verstrooid. Het is fijn. Maar hoe weinig er ook vermogen overblijven toch wordt het eindelijk nog door het netvlies opgevangen. Hier, niets. De volstrekte duisterdis maakte mij tot een blinde in de volste zin deswoorts. Nu werd ik geheel raadeloos. Ik stond op, stak de armen vooruit en trakte rond te tasten het geen met telkens veel pijn veroorzaakte. Ik begon te vluchten. Liep in de blinde rond door die verwaarde doolhof. Daalde aanhoudend. Liep door de aardschoks gelijk een bewoner der onderaardse meengangen. Riep, schreeuwen, huiden kwetste mij spoedig aan de uitstekende rotspunten. Veel. En stond mijn bloed weer op. Tragde het bloed te drinken dat mijn geluid bevochtigde en wachtte onophoudelijk dat de ene of andere onvoorzienemuur een hinderpel zou opleveren waar tegen ik mijn hoofd moest verplettenen. Waarheen voerde mij die zinneloze loop? Ik zal het nooit te weten komen. Na verloop van verschijten uren viel ik zonder twijfel door volslagend verlies van krachten als een levenloze klomp zolang ik was op de grond en verloor alle bewustzijn van mijn bestaan. Het einde van halfstuk 27. Halfstuk 28 van naar het billelpunt der aardig. Deze LibriVox opname is vrij van auteursrechten. Opname door Bart De Leel. Naar het billelpunt der aarde door Zilverne halfstuk 28. Een geraas. Het geluid van woorden, furlorat, gemeenschap, gesprek op anderhalf uur gans, bemoediging, bewusteloos neergeploft. Toen ik weer bij kwam was mijn gelaad vochtig, maar van tranen. Hoe lang die gevoelloosheid geduurd had, kan ik niet zeggen. Ik bezat geen middel meer om de tijd te berekenen. Nooit was een verlatenheid zo voorkomen. Naar mijn vol had ik veel bloed verloren. Ik baden erin. Ach, wat speelt het bij dat ik niet dood was en dat het door terecht kon komen. Ik wilde niet meer denken. Ik verdreef alle gedachten en door de smacht overwonnen rode ik mij naar de andere was. Reeds voelde ik de bezwijmen terugkomen en met haar mijn laatste uur toen in hevig geraas ben oortrof. Het gelik op het gerommel van de donder en ik hoorde de geluidscholven langzaam werksterven in de verwijderde diepten van de afgrond. Vanwaar dat geraas? Zeker van het een of andere natuurverschijn zodat in de schotte de aarde plaats had. De ontploffing en een gassoort of de val van een zware laag van de aardbol. Ik bleef luisteren. Ik wilde weten of dit geraas herhaald zou worden. Een kwartier uurs verliep. Er is de stilte in de galerij. Ik hoorde zelfs het kloppen van mijn hart niet meer. Eensklaps verbeelde ik mij dat mijn oor het welk te vallig tegen de muur lag onduitelijke onverstaanbare verwijderde woorden opving. Ik beefde. Het is verbeelding, dacht ik. Maar nee, oplettende luisterende hoorde ik wezerlijke gemompel van stemmen. Maar mijn zwakheid liet niet toe dat ik begreep wat er gezegd werd. Toch sprak men. Ik was er zeker van. Ik koesterde een ogenblikte vrees dat het mijn eigen woorden mochten zijn die de echo herhaalde. Misschien had ik geroepen zonder het te weten. Ik sloot mijn lippen stijf op alkander en legde opnieuw mijn oor tegen de wans. Ja, zeker, men spreekt. Men spreekt. Nadat ik enige voeten verder langs de muur voortgekopen was, hoorde ik duidelijker. Het gelukte mij enige onzekeren, zondelingen, onbegrijpelijke woorden op te vangen. Het scheen mij toe alsof die woorden sterk zachtjes om zo te zeggen mompelende gesproken werden. Het woord furdorat werd meerbaan herhaald op een toon van smart. Wat betekende het? Wie sprak het uit? Oog het wevelt mijn oom of Hans. Maar als ik hen hoorde, konden zij mij ook horen. Ik riep dus zo hard ik kon. Help! Ik luisterde. Ik loerde in de duisterdis op een antwoord. Een schreeuw, een zucht. Niet liet zich horen. Enige minuten gingen voorbij. Een gehele wereld van gedachten was in mijn geest ontstaan. Ik dacht dat mijn verzwakte stem niet tot mijn reisgezelen kon doordringen. Want zij zijn het, herhaalde ik. Wie anders dan zij zouden 30 uur gaan onder de grond begraven zijn. Ik begon weer te luisteren. Met mijn oor langs de wand gaande vond ik een meedkundig punt waar de stemmen haar hoogste graad van sterkte schenen te bereiken. Het woord furdor had, kwam weer in mijn oor. Daarna het gerommel van de donder waardoor ik aan mijn verdoofing was gewekt. Nee, zei ik. Nee, die stemmen doen zich niet horen door de vaste stof heen. De wand bestaat uit graniet. Hij zou de sterkste losbranding niet door laten. Dat geraas komt uit dezelfde gallerij. Hier moet een zeer buitengewoon uitweksel van het geluidplaats hebben. Ik luisterde weer en ditmaal, ja, ditmaal hoorde ik mijn naam duidelijk door de ruimte roppen. Het was mijn oom die hem uitsprak. Hij sprak met de gids en het woord furdor had was een deanswoord. Nu begreep ik alles. Om mij te doen verstaan moest ik juist langs deze muur spreken die mijn stem zou geleiden. Gelijk de metaaldraad, de elektriciteit, geleid. Maar ik had geen tijd te verliezen. Als mijn makkers zich slechts enige scheden verwijderden, dan was het verschijnsel van het geluid verdwenen. Ik naderde dus de muur en sprak zo duidelijk mogelijk deze woorden. Om Liedenbrock. Ik luisterde met een levende geangst. Het geluid heeft geen buiten gewone snelheid. De dichtheid en luchtlagen vermeerden zelfs zijn snelheid niet. Zij vermeerden slechts zijn kracht. Enige seconden die zovele eeuwen schenen verliepen en eindelijk bereikten deze woorden mijn oor. Aksel, aksel, zeid jij het? Ja, ja, antwoordde ik. Arme kind, waar zeid jij? Verloor in de zwarte duisternis. Maar uw lamp is uit. En de beek is verdwenen. Aksel, arme aksel, wat moet? Wacht even, ik ben uitgeput. Ik heb geen kracht meer om te antwoorden. Mijn hout moet. Nou, me dan spreekt niet. Luister naar mij. Wij zijn de gallerij op en af gegaan om je te zoeken. Maar het was onmogelijk om je te vinden. Wat heb ik u beweend, mijn kind? In de volle stelling dat jij de weg der Hansbeek volgend, zijn wij weer onder het lossen van geweerschoten benedenwaarts gegaan. En nu al kunnen onze stemen zich verenigen door een uitwerkszoon van het geluid. niet verenigen. Maar wanhoop niet, Axel, het is reed iets als ik me elkaar verstaan kan. Intussen had ik nagedacht. Een zeker en nog onbestemde hoop werd weer levenig in mijn hart. In de allereerste plaats stelde ik er belang in om één ding te weten. Ik legde dus mijn mond tegen de muur en zei, oh, kind, werd mij naar enige ogenblikken geantwoord. We moeten eerst weten welke afstand ons schijt. Dat is gemakkelijk. Heb jij uw tijd beter bij u? Ja, wel nu neem hem. Spreek bij naam uit en geef nou keurig acht op de seconde waarop jij spreekt. Ik zal hem herhalen en gezond ook het juiste ogenblik waarnemen waarop mijn antwoord tot u komt. Goed, en de helft van de tijd die tussen mijn vraag en uw antwoord zal verlopen zal de tijd aanwijzen die mijn stem nodig heeft om tot u te komen. Zo is het oom. Zou het gegeven? Ja, wel nu. Geef wacht, ik zal uw naam uitspreken. Ik leg mijn oor tegen de wand en zodra het woord aksel mij bereikt te, antwoorde ik onmiddellijk aksel en wachten. 40 seconden zijn nu mijn oom en zijn 40 seconden tussen de beide woorden verlopen. Het geluid besteedt dus 20 seconden om de afstand tussen ons te doorlopen. Berekenen op duizend en twintig voetperch seconden maakt het 20.400 voet uit of één en vijfachtigste uur gaans. Ruim anderhalf uur gaans, krijg ik. Wel nu, daar is overkomen aan, aksel. Waar moet ik stijgen of dalen? Dalen, en wel om deze reden. We zijn in een uitgeslekte ruimte aangekomen waarop een groot aantal gallerijen uitlopen die welke gegevolgd heb moet er uw stelling heen brengen, want het schijnt dat al die spleten en scheuren van de bol als stralen uitgaan van het onmetenlijke hol waarin wij ons bevinden. Sta dus op en ga weer op weg. Loop, kruip als het zijn moet. Gleid van de stijde heldingen af en ga je zo'n ons armelige reed vinden om je aan het einde van de weg op te vangen. Op weg, mijn kind, op weg. Die woorden bemoedigde mij weer. Verwel om, riep ik, ik vertrek. Onze stemmen kunnen de gemeenschap niet langer onderhouden zodra ik deze plaats heb verlaten. Verwel dan, tot weerzins, aksel, tot weerzins. Dit waren de laatste woorden die ik hoorde. Dit vreemde gesprek gevoerd door de dichte massa der aarde heen, terwijl de sprekers meer dan een uur gaans van ookan er verwijderd waren, eindigde met die vertroostende woorden. Ik zond een dankgebetteld god op, want hij had mij, door de duisterdes heen, naar het enige punt misschien gevoerd waar de stemmen en makkers mij konden bereiken. Dit zeer verbazende uitwerksel van het geluid kon gemakkelijk verklaard worden door natuurkundige wetten. Het was in gevolg van de gedaante van de gang en het geleidende vermogen der rots. Er zijn meer voorbeelden van die voortplanting van geluiden die voor tussen gelegen punten onmerkbaar zijn. Ik herinnerde mij dat dit waarschijnlijk op vele plaatsen wordt waargenomen, onder andere op de binnenste galerij van de koepel van de Sint-Pauskerk te Londen, en vooral onder de merkwaardige holen op Sicilië in de onderaartse steengroefkerkers op Syracuse gelegen, waarvan de zondelinkste van die aart bekend is onder de naam van het oor van Dionysius. Dit alles herinnerde ik mij en ik zag duidelijk in dat daar de stem van mijn oom tot mij kwam, geen hinderpaal tussen ons bestond. De weg van het geluid volgende moest ik er stiller ook komen, zou de krachten mij onderweg niet begraven. Ik stond dus op, ik rood meer dan ik liep, de heling was nog al stijl, ik liet mij afgelijden. Weldraan nam de snelheid mij naar Nederlanding op een vrees in Boezemund de wijze toe en dreigde op een val te gaan gelijken. Ik had de kracht niet meer om mij op te houden. Eensklapps voelde ik geen grond meer. Ik rolde, telkens opspringende langs de oneffenheden van een loodrechte gallerij, een ware put, mijn hoofd sloeg tegen een scherp rotspunt en een geraakte buitenkennis. Het einde van Hoogtstuk 28. Hoogtstuk 29 van naar het middelpunt der Aarde. Deze LibriVox opname is vrij van uteursrechten. Opramen door Bart De Leeuw. Naar het middelpunt der Aarde door Jules Verne, hoofdstuk 29, ontwaken van Axel, was hij krankzinnig, de grot verlaten. Toen ik weer bij kwam, lag ik in een halfdonker optieke dekens. Mijn oom waakte en zocht op mijn gelaad naar enig teken van leven. Bij mijn eerste zucht greep hij mijn hand. Bij mijn eerste oogopslag slaakte hij een vreugdekreet. Hij leeft, hij leeft, Ripij. Ja, antwoorde ik met een zwakke stem. Mijn kind zijn mijn oom, mij aan zijn hart drukkende. Nu zei het gegeret. Ik was levendig getroffen door de toon waarop die woorden werden gesproken en nog meer door de zorgen die er mee gepaard gingen. Maar zulke beproefingen werden ook vereist om de professor zulke ontboezaming af te persen. Op dit ogenblik kwam Hans. Hij zag mijn hand rusten in die van mijn oom. Ik durf verklaaren dat zijn ogen een levendig genoegen uitdrukten. Goddag, zei hij. Goedendag Hans, goedendag, moepelde ik. Zeg me nu eens oom waar we thans zijn. Morgen, Axel, morgen. Nu schert genoeg de zwak. Ik heb uw hoofd met compressen omwoeld die geniet moet verschuiven. Slaap dus, mijn jongen. En morgen zult ge alles weten. Maar, hij nam ik, zeg mij tenminste hoe laat en welke dag het is. Savonds 11 uur. Het is nu zondag, de 9e augustus. En ik verbiet er mij iets meer te vragen voor de tiende deze maand. Ik was inderdaad zeer zwak. Mijn ogen vielen onwelkeurig toe. Ik had de nacht rust nodig. Ik viel dus in slaap met de gedachte dat mijn eenzaamheid vier lange dagen had geduurd. Toen ik de volgende mooie geontwaakte, kreeg ik eens rond. Mijn lege steden, uit al de reisdekens bestaande, was opgeslagen in een heerlijke grot, versierd met prachtige dropsteen en welker bonen met fijn zand was bedekt. Er heerste een halfdonkig. Geen toort, geen lamp, branden er en toch dronk van buiten een onverklaarbaar schijnsel door een nauwe opening in de grot. Ook hoorde ik een vreemd, onbepaald gemurmel, gelijk aan het geluiden de golven die op hun vlakken overbreken. En soms het fluiten van de wind. Ik voeg mezelf of ik wel wakker was, of ik nog droomde, of mijn hersenen door de volg geschut geen zuiver ingebeeldige luiden vernamen. Echter konden mijn ogen en oren zich niet zo erg vergissen. Het is een straal van het daglicht, dacht ik, die door deze rotspleet drinkt. Het is toch het geraas van golven. Het is toch het fluiten van de wind. Bedrieg ik mij of zijn we op de oppervlakte de aarde teruggekomen. Heeft mijn oom dan van zijn tocht afgezien, of zou hij hem gelukkig voorbracht hebben? Ik legde mij deze onoploosbare vragen voor toen de professor binnenkwam. Goedendag Achsel, sprak hij opgeruimd. Ik durf wedder dat jij welvarende bent. Zeker antwoorde ik op de dekens overreind gaande zitten. Dat kan niet anders, want je hebt rustig geslapen. Hans en ik hebben beurtelings bij u gewaakt en we hebben uw genezing snelle voordringen zien maken. Ik gevoel me inderdaad weer opgevrolijk en om het te bewijzen zal ik eer doen aan het ontbijt, dat jij mij zult willen voorzetten. Ga je zult eten, mijn jongen. De koorts heeft u verlaten. Hans heeft uw wonden ingesmeerd, met ik weet niet welke zelf, waarvan de ijstlanders het geheim bezitten en ze zijn uitmuntend geheeld. Een ferme vent, onze jager. Zo spreken de, bereiden mijn oom enige spijzen, die ik gereedig verslond en weer wil van zijn waarschuwingen. Intussen overstelpt ik hem met vragen die hij zich haast te beantwoorden. Ik vernam nu dat mijn gelukkige afgelopen val mij juist aan het uiteinde en er bijna loodrechte gallerij had gebracht. Daarom vloed van stenen, waarvan de kleinste voldoende zou geweest zijn om mij te verpletteren, met mijn meewas gekomen, moest me daaruit afleiden dat een gedeelte der vaste massa met mij was afgegeden. Dit verschrikkelijk voertuig bracht mij dus in de arme mens ooms, waarin bloedend en bewusteloos neerviel. Waarlijk, zei hij mij, het is te verwonderen dat hij niet duizend beelden dood heeft gevonden. Maar laten we ook anders in godsnaar maar niet verlaten, want we zouden gevaarlopen elkaar niet meer terug te zien. Laten we ook anders niet meer verlaten? De reis was dan nog niet ten einde? Ik zette van verbazing grote ogen het geen onmiddellijk tot deze vraag aanleiding gaf. Wat schildt u toch, Axel? Ik moet u iets vragen, jij zegt dat ik gezond en wel ben, zonder twijfel. Dat mijn lichaam ongedeerd is? Zeker. En mijn hoofd? Hoe hoofd staat op enige kneur zingen na ongeschonden op zijn plaats op uw schouders? Wel nu, ik vrees dat mijn hersenen in de war zijn. In de wacht? Ja, zijn we niet op de oppervlakte van de aardbod terug? Zeker niet. Dan moet ik gek zijn, want ik bemerk het dag ligt. Ik hoor het graas van de wind die blaast en van de zee die op het strand breekt. Zo is het anders niet. Zult jij het mij ophelden? Ik zal u niets ophelden, want het is overklaarbaar, maar gezult zien en begrijpen dat de geologische wetenschap haar laatste woord nog niet heeft gesproken. Laten we dan heen gaan, riep ik Drifter opstaande. Nee, Axel, nee, de open lucht zou u kwaad kunnen doen. De open lucht? Ja, het wijt vrij hard. Ik wil niet dat jij u zo bloot stelt. Maar ik verzeker u dat ik heel wel ben. Een beetje geduld, mijn jongen. Als je weer inschocht, zou ons dat in grote ongelegenheid brengen. En wij moeten geen tijd verliezen, want de overtocht kan lang duren. De overtocht? Ja, rust vandaag nog wat uit en dan zullen we ons morgen inschepen. Ons inschepen? Dat laatste woord deed mij van vreugde op springen. Hoe, ons inschepen? Hadden we dat in stroom? Een meer? Een zee ter onze beschikking? Lacht er een schip voor anker in de een of andere inwendige haven? Mijn nieuwsgierigheid werd ten hoogste geprikkeld. De vergeefspoogde mij al mij tegen te houden. Toen hij zag dat het olgeduld mij meer kwaad zou doen, dan de bevrediging mij naar wensen, gaf hij toe. Ik leden mij spoedig aan. Uit overdrevende voorzichtigheid draaide ik bij in een derdekens en verliet de gods. Het einde van hoofdstuk 29. Hoogstuk 30 van naar het middelpunt der aarde. Deze LibriVox opname is vrij van auteursrechten. Opname door Bart De Leel. Naar het middelpunt der aarde door Jules Verde, hoofdstuk 30. De zee, onderhaarts licht, onmetelijk hol, versterkende zeewind, wout van paddenstoelen, fossiele beenderen, vrees voor voorwereldlijke bolsters, gerustheid van de professor. Eerst zag ik niets. Mijn aan het licht ontwende ogen sloot en zichtig stond. Toen ik ze weer kon openen stond ik meer ontsteld dan verbaasd. De zee riep ik. Ja, antwoorden mijn oom, de Liedenbrock zee. En ik vlij mij dat geen zeevaarder mij de eer zou betwisten van haar ontdekte hebben, nog het recht om haar naar mij te noemen. Een verbaasende watervlakte. Het begin van een meer of een oceaan strikte zich verder uit dan het gezicht rijkte. De zierbordige oever vertoonde bij de laatste golvingen van het water een fijn, goudgiel zand, bezeid met die kleine schilpen waarin de eerste wezens de schepping leefden. De golven braken er op met dat heldere geraas dat eigen is aan de van rondom ingesloten grote binnenzeeën. Het lichte schuim vloog op door de ademtocht van het matige wind en enig zeesdof kwam in mijn gezicht. Op dit zachtgloorje in de strand, omtrend 100 vadem van de golfrand, eindigde de voorbergen van verbaasende rotsen die al breder en breder worden tot een onmetelijke hoogte oprezen. Sommige verscheurde de oever met haar scherpe kam en vormde capen en voorgebeegden waar aan de tand der branding had geknaagd. Verder volgde het oog hun massas die zuiver uitkwamen op de benevelde achtergrond aan de gezicht eindig. Het was een ware oceaan met de grillige optrekken der aardse oevers, maar verlaten en van een verschrikkelijk woest voorkomen. Dat mijn blikken ver over deze zee konden rondgaan kwam daardoor dat een bijzonder licht haar overal bescheen. Het was niet het zon licht met zijn schitterende straalbundels en de prachtige verspreiding zijn er stralen. Nog het bleke en wijvelende licht van de koningin den Nachten dat slechts een fricaat zien zonder warmte is. Nee, de sterkte van dit licht zijn siddrende verspreiding, zijn heldere en zuivere witheid, zijn geringde warmtegraad, zijn glans welke die van de maan ver over trof wezen duidelijk op een zuiver elektrische oorsprong. Het was gelijk het noorderlicht een aanhoudend, zo te zeggen, kosmisch natuurverschijnsel dat deze godvulde die een oceaan kon bevatten. Het gewelf boven mij, de hemel als men wil, scheen te bestaan uit grote wolken, beweeglijke en veranderlijke dampen die tegenvolgen van de verdichting van tijd tot tijd in plasregels moesten overgaan. Ik zou gedacht hebben dat er onder zook een zware dampkringbrugging geen verdamping van het water plaats kon hebben en toch drevender door een natuurlijke, maar onbekende oorzaak, grote wolken in de lucht. Maar nu was het mooi weer. De elektrische plekken brachten verbaasende speelingen van het licht op de hoogdrijfende wolken teweeg. Donkere schadewen tekenen zich af op haar onderste bochten en dik was schoot tussen twee lagen door een straal met een aanmerkelijke kracht op ons neer. Maar toch was het de zon niet, want het ontbakte het licht aan warmte. Het maakte een treurige en hoogstzwaarmoedige indruk. In plaats van een schitterend uitspans om het stern schemerde door die wolken een gewelf van graniet die met zijn volle zwaarte op mij drukte en die ruimte, hoe verbaasend groot ook, zou niet toereikend geweest zijn voor de omloop der allerkleinste planeet. Ik herinner er mij nu de theorie van een Engels kapitein die de aarde gelijk stelde met een grote holle boel in welk spinneste de lucht tegen volgen van de drukking lichtgevend was, terwijl twee sterren, Pluto en Prosperpina er haar geruimzinnige banen bewandelden. Zou hij de waarheid gesproken hebben? We waren inderdaad gevangen in een verbaasende holte. Over haar breedte kon men niet oordelen daar haar over zich zover het gezicht rijkte uitstrekte, even binnen als over haar lengte, want de blik werd weldraag gestuid door een edices onbepaalde gezicht eindig. Wat haar hoogte betreft, deze moest verschillende uregaans bedragen. Waar steunde dat gewelf op zijn graniten beren? Het oog kon het niet waarnemen, maar er dreef menige wolk in de dampkring, wie hoogte op twee duizend vadem kon geschat worden. Een hoogte welke die de aardse dampen ver over trof en zonder twijfel aan de aanzienlijke dichtheid ter lucht moest worden toegeschreven. Het woord hol drukt stelig bij gedachten niet voldoende uit op deze onmedelijke ruimte te schilderen, maar de woorden der menselijke ketaal schieden te kort voor wie zich in de afgronden van de aardbol waard. Ik wist ook niet uit welk geologisch feit ik het bestaan van zulke holten moest verklaren. Had de afkoening van de aardbol haar kunnen doen ontstaan. Ik kende wel uit de verhalen der reizigers sommige beroepen grotten, maar geen enkele had zulke afmetingen. Al had de grot van Guagara en Columbia door van Humboldt bezocht, het geheim haar rediepte niet verraden aan de geleerde, die haar over een ruimte van 2500 voet onderzocht, zo stekten zij zich toch waarschijnlijk niet veel verder uit. Het onmedelijke Mammoth Hall in Kentucky wordt ook de welreuzachtige afmetingen. Daar zijn gewelfs zich 500 voet boven een onpijbaan meer verhief en reizigers er 10 uur gaans in doordrongen zonder het einde te bereiken. Maar wat betekende die holen in vergelijking van dat het welk ik nu bewonderde, met zijn hemel van dampen, zijn elektrische uitstralingen en de uitgestrekte zee binnen in hetzelfde. Mijn verbeelding gevoelde haar onmacht tegen het over die onmetelijkheid. Sleigende beschouwde ik al die wonderen, het ontpak mij aan woorden om mijn gewaarwoordingen uit te drukken. Ik meende op de een of andere verre planeet. Uranus of Neptunes, getuigen te zijn van verschijnselen waarvan mijn aardse natuurlijk geen begrip had. Voor nieuwe gewaarwoordingen waren nieuwe woorden nodig en mijn verbeeldenskrachten deed ze mij niet aan de hand. Ik beschouwde, dacht, bewonderde met een verbazing, vermind met een geschrik. Het onverwachte van dit schouwspel had de bloos de gezondheid op mijn gelaten teruggebracht. Ik was op weg om mij met de verwondering te behandelen en mijn genezing te bewerken door middel van deze nieuwe, genestkundige praktijk. Bovendien verfristen mij de kracht een of zeer verdichte lucht die meer zuurstof aan mijn longen toevoerde. Mijn kan licht begrijpen dat het na een 47-daagse opslating in een nauwe galerij een opwerteerbaar genot was deze zewind met vochtige, zoutachtige uitwaasemingen beladen in te ademen. Ook behoefde ik er geen brauw over te hebben dat ik mijn duisterig god had verlaten. Mijn oom, die reeds aan deze wonder in de gewoond was, verwonderte zich niet meer. Heb je kracht genoeg om met weinig grond te wandelen? Vroeg hij mij. Ja, zeker, antwoordde ik, niets zal mij aangenaamder zijn. Wel, nu neem mijn arm aksel en laten wij de bochten van de oever volgen. Ik nam dit aanbod gretig aan en wij begonnen onze wandeling langs de kust van deze nieuwe oceaan. De linkere zijde vormde stijlen en ongelijken op opkande gestapelde rotsen een reuzachtige opeenhoping die een verbazende uitweking maakte. Van haar zijden stochte zich water vallen af die zich tot helderen en geraasmakende waterbekkers verenigden. Eén gedichte dampen wezen van rots tot rots zwevende de plaats der warme bronnen aan en beekjes stroomde zakjes naar de algemene vergaderbak terwijl zij in de heldingen gelegenheid zochten om liefelijker te murmelen. Onder die beken herkende ik onze getrouwen reisgezalin de handspeek die zich rustig in zee stochte alsof zij nooit iets anders gedaan had, sedert de schepping ter wereld. Haar zullen we voor haar missen, zei ik zuchtende. Bah, antwoordde de professor. Haar of een andere, wat maakt dat uit? Ik vond het antwoord min of meer ondankbaar. Maar op dit ogenblik trok een onverwacht schouwspel mijn aandacht. 500 schreden verder bij het omslaan van een hoog voorgebergte vertoonden zich een hoog, lommerrijk en dichtwoud aan onze ogen. Er bestond er tamelijk grote bomen die op regelmatige zonnenschermen geleken met zuiveren en meedkundige omtrekken. De luchtstroomen schenen geen vat te hebben op hun gebladerte en ondanks de wind bleven zij onbewegelijk als waren het versteende sederbomen. Ik versnelde mijn schreden, ik kon geen naam geven aan deze zondelingen houtsoord. Maakte zij geen deelaard van de tot nu toe bekende 200.000 soorten van planten en moest met haar een bijzondere plaats aanwijzen in de plantenwereld der uit het water groeiende gewassen. Nee, toen wij onder haar lommer kwamen bleef er van mijn verbazing slechts bewondering over. Inderdaad bevond ik mij tegenover aartse voortbrengselen maar op een reuzachtige leest geschoeid. Mijn oom noemde ze ogenblikkelijk bij hun naam. Het is een wout van paddenstoedden, zei hij. En hij bedroog zich niet. Mijn oordelen over de ontwikkeling deze planten is zich zo garene op warme en vochtige plaatsen ophouden. Ik wist dat de Lycoperdon giganteum, volgens Boljert, een omtrek van acht tot negen voet bereikt had, maar dit waren witte, 30 à 40 voet hoge paddenstoedden met een hoed van diezelfde middelijn. Zij stonden er bij duizenden. Het licht kon niet door hun dichtlommer heendringen en een voorslaar geduisternis heerste onder deze koepels die even dicht daar zo kan er stonden als de ronde daken in een afrikaanse stad. Toch wilde ik nog dieper doordringen. Een dodelijke koude viel neer van die vleesige gewelven. Een half uur doelden wij rond in die vochtige duisternis en met een ongeveinst gevoel van welbehagen begroete ik weer de oevers der zee. Bij de plantengroei deze onderaartse streek bepaalde zich niet lauter tot die paddenstoedden. Verder verhielven zich groepsgewijzen een groot aantal andere bomen met ontkleurde bladeren. Zij waren gemakkelijk te herkennen. Het waren de nedriegestruikende aarde met wonderbare afmetingen. Honderd voet hoge woldsklauwen. Reuzachtige zegelbomen. Bomen vormen gevarens, zo groot als de dennen der hoge breedten. Lepidon dendrons met cilindervormig verdeelde stammen in lange bladenuitlopende en bezet met harde stekels als monsterachtige kaktussen. Verbaasend, riepen en oom, zie daar de gehele plantenwereld uit de tweede tijdpijk der aarde, het overgangstijdpijk. Zie daar die nedriege planten uit onze tuinen die bomen werden in de eerste eeuwen van de aarpool. Beschouwse aksel bewonder ze. Nooit is een plantenkenner op zoek een vest geweest. Geeft gelijk oom, de voorzienigheid schijnt in deze onmetelijke broeikas die vorenwereldlijke planten te hebben willen bewaren die de scherpsinnigheid tegen dieren de zo gelukkig weer heeft samengesteld. Gezegd terecht dat het een broeikas is, men jongen, maar er zou het nog juist er uitdrukken als hij erbij voegd het dat het misschien een diergaarden was. Een diergaarden? Ja, zonder twijfel. Opbezie het stofbaar dat wij vertreden, die op de grond verspreide beenderen. Beenderen, riep ik. Ja, beenderen van voorwereldlijke dieren. Ik viel aan op die eeuwenoude overblijselen bestaande uit een onvergankerlijke delstoffelijke zelfstandigheid. Ik had zonne-aarselen een naam aan die reuzachtige beenderen die op uitgedroogde boomstammen geleken. Dat is de onderkaak van een mastodont, zei ik. Dat zijn de maaltanden van de dinoterium. Ziet daar een dijbeen dat alleen van de grootste dieren het megaterium kan toebehoort hebben. Ja, wel is het een diergaarden, want die beenderen zijn hier zeker niet gebracht door een stondvloed. De dieren waaraan zij behooren hebben geleefd aan de oefensdezer onder Aardse zee, in de schaardoer deze boomachtige planten. Zie, daar bespuur ik geheel geruimten. En toch? En toch, zei men al, begrijp ik de aanwezigheid van zulke viervoetige dieren niet in dit holvanggaardiet. Waarom niet? Omdat de tielijk leven op aarde eerst bestaan heeft in de secondaire tijdperken, toen de aangespoelde grond gevormd is door het alluvium en de witgloeiende rotstenen van het eerste tijdperk heeft vervangen. Hoe, op zulke diepte onder de oppervlakte de aarde, zonder twijfel, en deze daadzaak kan geologisch verklaard worden. In een zeker tijdperk bestond de aarde uit een veerkrachtige schochs, aan afwisselende, op- en nedegaande bewegingen onderworpen, ten gevolge van de wetten der aantrekenskracht. Het is waarschijnlijk dat de verzakkingen in de bodem zijn gekomen, en dat de gedeelte der aangespoelde gronden weggezonken is in de plotsling geopende afgronden. Dat moet zo zijn, maar als we voor wereldelijke dieren geleefd hebben in deze onderaardse streken, wie verzekert ons dan dat er nog niet één of andere van die monsters rondzwerft in deze sombere wouden of achter die steile rotsten. Bij die gedachte onderzocht ik, niet zonder angst, de verschillende punten van de gezicht eindig, maar geen levend wezen vertoonden zich op die eenzame oevers. Ik was een weinig vermoeid. Ik ging zitten op het uiteinde van een voorgebergte en welks voet de golven met veel geraaspraken. Van daar omvatten mijn blik de gehele baai, die door een inham van de kust werd gevormd. Achterin werd een kleine haven door piramidale rotsen ingesloten. Haar kalmwater was tegen de wind beschut. Een brik en twee of drie schoeners hadden er gemakkelijk in kunnen omkeren. Ik rekende er bijna op het een of andere vaartuig met volle zijden te zien uitlopen en met de zuidenwind het ruime sop kiezen. Maar die begoogeling verdween wel draag. Stellig waren wij de enige levende schepselen in deze onderaartse wereld. Als de wind soms ging liggen, daalde een stilte, nog veel dieper dan die der woestijn, op de doorrotsen en drukte op de oppervlakte van de oceaan. Dan tracht ik door de verre nevelen heen te boeren en die gordijn te verscheuren, die voor de geheimzinnige achtergrond van de gezichtseindering. Wat al vragen verdrongen zich op mijn lippen. Waar eindigde-ie zij? Waar voelde zij heen? Zouden wij immer haar tegenoverliggende oevers bereiken? Mijn oom twijfelde er volstrekt niet aan. Ik wensde en vreesde het tegelijk. Na een uur doorgebrachte hebben met de beschouwing van dit wonderlijke toneel, gingen we weer langs het strand naar de god en met het hoofd vol van de zonnelingste denkbeelden viel ik in een geruste slaap. Het einde van hoofdstuk 30. Hoogtstuk 31 van naar het middelpunt der aarde. Deze lieprievoksopname is vrij van autosrechten. Opdame door Bart de Leeuw. Naar het middelpunt der aarde door Zulferne, hoofdstuk 31, door een zeebad versterkt, vloed-app en magnetische helling, schepstimmerhout, het vlot. Toen ik de volgende mooie geontwaakte was ik geheel genezend. Ik meende dat een bad zeer huiszaam voor mij zou zijn en dompelde mij daarom enige minuten lang in het water deze middellandse zee. Die naam verdiende zij zeker, meer dan enige ander. Ik kwam met goede eetlust aan het ontbijt. Hans bestond zeer goed de kunst om onze kleine spijskaart gereed te maken. Hij had water en vuurte zijn beschikking zodat hij enige afwisseling kon brengen in onze gewone kost. Bij het nagerrechts schonk hij nog enige kopjes koffie in en nooit proefde ik met meer smaak die heerlijke drank. Nu zijn mijn oom is het de tijd van de vloed en wij moeten de gelegenheid niet verzuimen om dit verschijn zo waar te nemen. Hoe de vloed riep ik, zonder twijfel. Doet de invloed van maan en zon zich dan zelfs hier gevoelen? Waarom niet? Zijn de lichamen niet in hun geheel aan de algemene aantrekking onderworpen. De halve kan deze watermassa zich niet aan de algemene wet ontrekken. Ook zult gezien dat zij zich in weerwill van de luchtdrukking op haar oppervlakte evengoed verheft als de Atlantische Oceaan zelf. Op dit ogenblik betraden wij het zand van de oever en de golven kwamen langzamerhand verder het strand op. Dat is toch het begin van de vloed, riep ik uit. Ja, Aksel, en aan de strepen van het schuim kunt gezien dat de zee omtrend tien voet stijgt. Het is vreemd. Nee, het is natuurlijk. Kij moet zeggen wat gewild, dit alles schijnt mij buitengewoon toe en nauwelijks kan ik mijn ogen geloven. Wie zal ooit binnen de schors de aarde in echte oceaan met zijn app en zijn vloed zijn winden en stormen verwacht hebben? Waarom niet? Is er een natuurkundige reden tegen? Ik zie er geen zodra ik het stelsel daarinwendige warmte moet opgeven. Tot nu toe wordt de theorie van TV dus bevestigd. Zeker, en dan is er ook niets te zeggen tegen het bestaan van zeeën of landen binnen de aardbol. Zonder trijfel, maar onbewans. Waarom zouden deze wateren geen onbekende vissorten kunnen herbergen? In alle gevallen hebben wij er tot nu toe geen aangetroffen. Wel nu, we kunnen hengels maken en zien of de hoek hier beneden even gelukkig zou zijn als in de ondermaanse zeeën. We kunnen het beproeven, Aksel, want we moeten al de geheimen deze lievel gewesten uitforsten. Maar waar zijn wij om? Want ik heb u deze vraag nog niet gedaan waarop uw werktuig u het antwoord moet geven. In een waterpassenrichting 350 huurigaans van IJsland. Zover? Ik ben zeker dat ik bij geen 500 vadum bedrieg. En wijs de compas nog altijd Zuid-Oost? Ja, met een westelijke afwerking van 19 graden en 42 minuten, juist als op aarde. Maar met zijn helling heeft iets bijzonders plaats dat ik met uitenste zorg heb waargedomen. En dat is? Dat het neld in plaats van naar de poten hellen, die op het noordelijk half rond doet, in tegendeel reist. Daaruit moeten wij dus opmaken dat het punt van magnetische aantrekking dicht tussen de oppervlakte van de aardbol en de plaats waar wij ons stans bevinden? Juist. En het is waarschijnlijk dat, als wij onder de polstreek in kwamen, waar James Ross de magnetische pol ontdekt heeft, wij zien zouden dat de naald loodrecht gaat staan. De halve ligt dat geheimzinnige middelpunt van aantrekking niet zeer diep. En dat is inderdaad een feit dat de wetenschap niet vermoed heeft. De wetenschap, maar jongen, is samengest altijd dwaligen, maar uit zulke die het goed is te begaan, want zij voeren langzamerhand tot de waarheid. En op welke diepte zijn wij? Op het diepte van 35 uur gaan's. Dan is, zei ik, de kaartnaziende. Het schotse hoogland boven ons, en daar waar heft het grempje in geberchten, zijn met sneeuwbedekte kruin tot een aanzienlijke hoogte. Ja, antwoordde de professor Lachende, de vracht is wel wat zwaar, maar het gewelf is stevig. De grote bouwmeester van het helal heeft het van goede bouwstoffen gemaakt, en nooit zou de mensen zulke draagkrachten hebben kunnen geven. Wat zijn de bogender bruggen en de spitbogender hoofdkerken vergeleken met dit schip van een straal van 3 uur gaan's, waaronder een oceaan en stormen zich op uw gemak kunnen ontwikkelen? Oh, ik vrees niet dat de hemel zal instorten. Oh, wat zijn uw plannen? Denk je niet aan om naar de oppervlakte van de aardbond terug te keren? Truurkeren? Nu nog mooier? Onze reis voortzetten? Ja, daar tot nu toe alles zo goed gaat. Maar ik zie niet in hoe wij door deze vloeibare massa heet moeten komen. Ik ben niet van plan om er mij met het hoofd daar beneden in te storten, maar als de oceaaner eigenlijk gezegd slechts meren zijn, daar het land hem omringt, dan is het zeker dat deze binnenzee ingesloten is door het vaste graniet. Dat is niet twijfelachtig. Wel, nu, op de tegenoverliggende oever, ben ik zeker nieuwe uitwegen te zullen vinden. Hoe lang veronderstelt je dan dat deze oceaan is? 30 of 40 uur gaan's? Zo antwoorden ik, maar dacht toch dat die schatting wel onaukeurig zou zijn. We hebben dus geen tijd te verliezen en morgen reeds steken wij een zee. Onwellenkeurig zorgde mijn ogen het schip dat ons moest overbrengen. We zullen ons dus inschepen, zei ik. Goed. En met welk schip zullen wij de over toch doen? Niet met een schip, mijn jongen, maar met een goed en steven flot. Een flot, riep ik, een flot is even onmogelijk te vervaardig als een schip. Ik zie niet, krijg zie het niet, Axel, maar als jij luistert, zou je kunnen horen. Horen, ja, enige hemerslagen die u zouden zeggen dat Hans reeds aan het werk is. Vervaardigd hij een flot? Ja. Heeft hij dan reeds bomen onder zijn bijdoen vallen? Oh, de bomen waren reeds geveld. Kom mee, gezulte bij het werk zien. Na een wandeling van een kwartieruurs zag ik Hans werken aan de andere zijde van het voorgebergte dat de kleine natuurlijke haven vormde. Nog enige stappen en ik was bij hem. Tot mijn grote verbazing vallen voldoit vlot op het zand. Het bestond het balken van een bijzondere houtzocht en een groot aantal zware planken. Komhouten en allerlei spanten bedekten letterlijk de bodem en lag daar genoeg om een gehele vloot te timmeren. Oh, riep ik, wat is dat voor hout? Het is peindboomhout, dennehout, beurkenhout. Al de zorgden van de Noordse kegeldragers die versteend zijn door de werking van het zeewater. Is het mogelijk? Dat noemt mensen daar brandoer of versteend hout. Maar als fossielhout moet het zo hard zijn als steen en kan het dan drijven. Soms niet, dat hout wordt wel eens echte koolblende. Weer ander hout zoals dit heeft nog sterk in het begin van versteening ondergaan. Zie maar, voegde mijn oma erbij terwijl hij in stuk van dat kostbare strandgoed in zeewirp. Het houtzong eerst kwam toen weer boven en dreef op de golven. Zij het geovertuigd zijn mijn oom? Vooral daarvan dat het onmogelijk is. De avond van de volgende dag was dankzij de bekwaamheid van de gids het vloot voltooid. Het was tien voet lang en vijf breed. De balken van Surta brandoer met stevige touwen aan okanden verbonden boden een vaste oppervlakte aan en toen het water was gelaten dreef dit nieuwe vaartij gerustig op de golven der Liedenbroksee. Het einde van hoofdstuk 31. Hoofdstuk 32 van naar het middelpunt ter aarde. Deze LibriVox opname is vrij van auto'srechten. Opname door Bart de Leel. Naar het middelpunt ter aarde door Jules Verne hoofdstuk 32 zijde klaar, vertrek van Groebenhaven, het Scheepsjournaal voorwerendelijke vis blindheid van die vis axelsdroom, axel ontwaakt. De 13e augustus werden wij zeer vroegwakkelijk. We moesten een nieuwszoord van stel en weinig vermoeiend middel van vervoer inwijden. Een grote mast gemaakt van twee gewangde stammen een raar uit een derde gevormd een zuidel van onze dekens genomen maakte al de targaasje van het flot uit. Aan touwen ontpak het niet. Het geheel was stevig. De zes uur gaf de professor het zijn om aan boog te gaan. De levensmiddelen, de bagage, de werktuigen, de wapens en een aanzienlijke hoeveelheid soetwater waren reeds aanwezig. Hans had een roer gemaakt dat hij in staat stelde zijn drijvende toestel te besturen. Hij greep de roerpen, hij maakte touw los dat ons aan de oeverbond het zijdwerk bij de wind gehaald en we staken snel van lands. Op het ogenblik dat wij de kleine haven verlieten wilde mijn oom die veel prijstelden en de gebenaming haar een naam geven. De mijne bijvoorbeeld. Op m'n eer zei ik ik wil u een andere voorsteller. Welke? De naam van Grooiben. Grooibenhaven. Dat zal zeer goed staan op de kaart. Het zij zou, Grooibenhaven dan. En zo werd de herinnering aan mijn liefmeisje verbonden met onze hachelijke onderneming. Er woeien noordoostenwind. We voordden zeer snel achteren. De zeer dicht de luchtlagen hadden een aanzindelijke drijfkracht en werkte op het zeil als een sterke luchttrekker. Na verloop van een uur was mijn oom in staat onze snelheid te berekenen. Als we zo blijven voortgaan, zullen we minstens 30 uur per dag afleggen en weldra de tegenovergestelde over bereiken. Ik antwoorde niet en dan plaats voor op het vlot. Reeds neigde de noordkust en de oever schijde zich verre van een, als om ons vertrek gemakkelijk te maken. Een onmetelijke zee strekte zich voor mij uit. De grouwe schaduw van grote wolken die op dit doodse water scheen te drukken vlog snel over zijn oppervlakte. De zilveren stralen van het elektrisch licht, hier en daar door een doppot die teruggekaatst, deed de licht in de punten op de zijde van het vaartaar ontstaan. Weldra was het land geheel uit het gezicht. Elk kenbaar punt verdween de zorg van het vlot, zou men hebben kunnen denken dat het onbeweeglijk lag. Tegen de middag zagen wij verbazend grote wierplanten aan de oppervlakte der golf verdrijven. Ik kende de groeikracht deze gewassen die meer dan 12.000 foot diep op de zeebodem kruipen, zich vermedigvuldige onder een drukking van bijna 400 damkringen en dikwals zulke uitgestrekte banken vormen dat zij de vaarten der schepen belemmeren. Maar nooit geloof ik waren er reuzachtige wierplanten dan die van de Liedenbrok C. Ons vlot dreef lang C-gras van 3 en 4.000 foot lang. Onmetelijke slangen die zich verre buiten het bereik van het gezicht voortslingerden. Ik vermaakte mij met die eindeloze linten na te staren, steeds menende hun einde te bereiken en urenlang werd mijn geduld op de proef gesteld, terwijl mijn verbazing toenam. Welke natuurkracht was in staat om zulke planten voor te brengen en dat moet het voorkomende aarde in de eerste eeuwen van haar bestaan geweest zijn toen onder de invloed van warmte en vochtigheid alleen het plantenrijk zich op haar oppervlakte ontwikkelde. Het werd avond en zoals ik heet de vorige avond opgemerkt had verminderde de lichtgevende toestand ter lucht niet. Het was in stand vaste verschijnsel op welk stuur men staat kon maken. Na het avondeten strekte ik mij uit aan de voet van de mast en sliep Weldra in onder vatsige hand die onbeweegelijk aan het roer stond die het vlot mij voortrijven dat overigens met de wind van achteren niet eens behoefte bestuur te worden. Sinds het ons vertrek van Krojpenhaven had professor Liederbrock mee opgedragen om het scheepssoenaal te houden om de geringste waarnemingen aan te tekenen om de belangrijke verschijnselen de richting van de wind, de verkregen snelheid de afgelegde weg met één woord al de voorvallen van deze vreemde zee tocht te beschrijven. Ik zal mij dus ver genoegen met hier die dagelijkse aantekeningen in te lassen die om zo te zeggen door de gebeurtenissen in de pen werden gegeven om een aukeurig verslag van onze overtocht te leveren. Vrijdag 14 augustus stijven noordwest de wind het vlot loopt snel in een rechte lijn de kust blijft 30 uur gaans van ons af onder de wind er is niets aan de gezicht eindig te zien de sterkte van het licht verandert niet mooi weer de wolken drijven zeer hoog zijn niet zwaar en baden in een witte dampkring als waren het smeltend zilver de thermometer wijst plus 32 graden Celsius tegen de middag maakt Hans een hoek vast aan een touw het aas bestaat uit een stukje vlees hij werpt het in zee gedurende 2 uur vangt hij niets zijn die wateren dan onbewankt nee, Hans voelt dat hij beet heeft haalt de hoek op en brengt een vis boven die hevig spachtelt een vis groep mijn oom het is een steur riep ik op mijn beurt een kleine steur de professor beschouwt het hier oplettend en deelt mijn gevoel er niet deze vis heeft een platte ronde kop en het achterlijf is met beenachtige platen bedekt zijn bek is standeloos vrij ontwikkelde postvinnen zitten aan zijn staarteloos lichaam dit dier behoort wel tot een orde waaronder de natuurkundigen de steur hebben gerang schikt maar het verschilte van in sommige gewichtige punten mijn oom bedricht er zich niet in want na een vrijkocht onderzoek zegt hij deze vis behoort tot in zee dat eeuwen uitgestorven familie wie een versteende overblijfselen met alleen in defonische gronden terugvindt hoe, riep ik uit zouden we dan een van die bewoners ter oorspronkelijke zee leefend gevangen hebben ja, antwoordde de professor terwijl hij zijn waarnemmen ervoor zetten en je ziet dat die fossiele vissen niet de minste overeenkomst hebben met het tegenwoordige soorten één die er wezens leefend te bezitten is een waar geluk voor de natuurkundigen maar tot welke familie behoort hij tot de orde der Ghanowiden familie der Sevalaspiden geslacht wel nu geslacht der Teer Richtig daar zou ik op sweren maar deze levert de bijzonderheid op die in na mijn zicht bij de vissen der onderaardse wateren aangetroffen wordt welke? hij is blind niet alleen blind maar hij mist zelfs geheel het gezicht zo gaan ik kijk en zie dat het volkomen waar is maar het kan in bijzonder geval zijn allemaal wordt er een aas aangeslagen en het snoer in zee geworpen die oceaan is bepaald zeer visrijk want binnen een paar uur vangen we een groot hoeveelheid binnen eventjes vissen behooren er tot een insgelijke uitgestoven familie de dip te rieden maar wie geslacht mijn oom niet kan herkennen alle zijn behoofd van het gezicht zo gaan deze onverwachte vangst bezorgt ons een goede voorraad het schijnt dus tellig zeker dat deze zee slechts fossiele soorten bevat waarvan de vissen en de kruipende dieren destevol maak er zijn daar maken zij eerder geschapen zijn misschien triffen wij nog wel zorgden aan die de wetenschap weer heeft weten samen te stellen uit een stuk been of kraakbeen ik neem de kijker en onderzoek de zee ze is eenzaam zonder trijvel zijn we nog te dicht bij de kusten ik zie naar boven waarom zouden niet sommigen van die vogels die de onstervelijke qv weer heeft samengesteld klapwieken in die zware lucht lagen de vissen zouden hun overvloed van voedsel verschaffen maar de lucht is even onbewoond als de oefens toch sleet mijn verbeelding mee in de wonderbare veronderstellingen van de leer de voorwereldlijke organische wezens wakende drom ik ik meen op de oppervlakte de zwaters die verbazende gerzieten die voorwereldlijke schild padden gelijk aan drijvende eilandjes te zien bedunt dat ik op de verdonkende stranden de grote zoogdieren de eerste tijden lopen het leptoterium in de houden van brazilien gevonden het mericoterium uit de bevrozen streken van Siberië gekomen verderop schuilt het dikhuidige lopiodon die reuzachtige tapier achter de rotsen gereed om het anopoterium zijn prooi te betwisten een vreemdier dat iets heeft van de neushoorn het paard het neipaard en de kameel alsof de schepper verschijtende dieren in één enkel had verenigd de reuzeachtige mastodont slingert zijn snuit en verbrijzelt met zijn slachttanden de rotsen aan de oever terwijl het magiterium stevig op zijn verbazende poten rustende de aarde omwoelt en door zijn gebruld de echo van het heldig klinkende granit wekt hoger op beklinkt de protopiteek de eerste aap die op de oppervlakte de aarde verscheen de ongenaakbare toppen nog hoger zweeft de pterodactilus met geveugelde handen als een grote vleermuis op de samengeperste lucht in de bovenste lager eindelijk ontvouwen de verbazende vogels sterker dan de casuaris groter dan de straus hun ontzachelijke weekend en vliegen met de kop tegen de wand van het granitgewelf de gehele voorwereld herleefd weer in mijn verbeelding ik word teruggevoerd naar de bijbelse tijdpekkende schepping lang voor het ontstaan van de mens toen de onvoldoorde aarde mijn droom loopt de verschijning de bezielde wezens vooruit de zoogdieren verdwijnen dan de vogels dan de kruipende dieren en eindelijk de vissen de schaaldieren, de weedieren de geleden dieren de plantdieren uit het overgangstijdpekk keren op hun beurt tot het niet terug al het levende aarde strekt zich in mij samen en mijn hart alleen klopt in deze onbevolkte wereld geen luchtsteken meer de eigen de warmte van de aardbol neemt onophoudelijk toe en maakt die van het schitterende hemelichaam noodeloos de plantengroei breidt zich uit ik dwaal als een schimp rond de boom voor mijn gevaarens vertreed mij met mijn wijvelende schreden de regenboogkleurige mergel en de bonte zandsteen van de boden ik leund tegen de stam de verbazende kegeldragers ik leg mij neer in de schaduw de rastdoorvielen en de honderd voethogen wolfsklauwen de eeuwen verlopen als dagen ik ga weer terug in de reeks ter vormveranderingen van de aarde de planten verdwijnen de granitrotsen verliezen hun hardheid onder de werking in de sterker warmte wordt de vaste toestand door de vloeibare vervangen het water stroomt naar de oppervlakte de aarde het kookt, wordt luchtvormig de dampen ophullen de aarde die langzamerhand slechts een luchtmassa vormt tot roodgloeien gebracht zo groot als de zon en zo schitterend als zij in het middelpunt van dat neverlachtige lichaam dat 1400.000 bank groter is dan de bol die het eerst vormen zal wordt ik meegevoerd in het hemelruim mijn lichaam wordt veilig wordt op zijn beurt luchtvormig en vermengt zich als een onbeweegbaar stofje met die ontzettende dampen die hun vlammende baan in het oneindige beschrijven welk een droom, waar voert hij mij heen mijn kortzige hand zet de vreemde bijzonderheden van die droom op het papier ik heb alles vergeten de professor, de gids, het vlot mijn verstand is verbijsterd wat scheelt u, vraagt mijn oom ik sta er met open ogen aan zonder hem te zien pas op, Akso, je zult in zee vallen tegelijk voel ik mij stevig aangrijpen door de hand van Hans zonder hem zou ik mij onder de heerschapij van mijn droom in de golven gestocht hebben wacht hij kanksinnig roept de professor wat is er gaande, zeg ik eindelijk weer bijkomende zei het geen ziek nee, ik was een ogenblik buiten mijzelf maar het is voorbij gaat anders alles goed ja, de wind is goed de zee effen, bevorderen snel en als mijn gistig mij niet bedriegt moeten wij weldraad land vinden op die woorden sta ik op zie naar de gezichts eindig maar de waterlijn en de wolkenlijn lopen nog altijd in één het einde van halfstuk 32 halfstuk 33 van naar het middelpunt der aarde deze LibriVox-opname is vrij van auteursrechten opname door Bart de Leeuil naar het middelpunt der aarde door Jules Verne halfstuk 33 des professors ongeduld geboekstaafd in het ijzergebeten zeemonsters ontsteltenis, strijd de plesiosaurus bezwaakt zaterdag 15 augustus de zee behoudt haar eentonige eenvormigheid geen land in zicht de gezichts eindig schijnt oneindig ver m'n hoofd is nog zwaar van m'n akelen gedroom m'n oom heeft niet gedroomd maar hij is knorrig hij onderzoekt met zijn kijken en slaat met een teleurgesteld gelaad de armen over ook kandig ik merk op dat professor Liedenbrock op het punt is om weer de ongeduldige man van vroeger te worden en teken het feit in m'n journaal aan m'n gevaren en mijn leiden waren nodig geweest om een volkje m'n slievendheid uit hem te voorschijn te roepen maar zet het m'n genezing komt zijn wareaard weer boven en toch waarom zou hij zich weer boos maken wordt de reis niet voortgezet met hun kunstigste omstandigheden loopt het vlot niet bijzonder snel geen schijnt ongerust oom zei ik toen ik hem de kijker zo dik was aan de ogen zag brengen ongerust? nee ongeduldig dan? men zou het tenminste worden toch lopen wij met een snelheid wat baat mij dat de snelheid is niet te gering maar de zee is te groot ik herinner mij nu dat de professor voor ons vertrek de lengte van die onderaartse zee een 50 uur gaans schatten nu hadden wij er eens een 3 maan langere weg afgelegd en nog vertoonden zich de zuidelijke oefens niet bedalen niet hervat de professor dat alles is tijd verspillen en bovendien ben ik zover niet gekomen om een pleziertochtje te doen op een vijver hij noemt die overtocht een pleziertochtje en die zee een vijver maar zei ik daar wij de weg gevolgd hebben die saktoosum heeft aangewezen wat is de vraag nog hebben wij die weg gevolgd heeft saktoosum dit water aangetroffen is hij het overgestoken heeft die beek welke wij tot gids hebben genomen ons niet geheel van de recht weg geholpen in alle gevallen behoeft het ons niet te spijten dat we tot hier gekomen zijn dit schouwspel is prachtig en we komen niet om te zien ik heb mij een doel voorgesteld en dat wil ik bereiken spreek me dus niet van bewonderen ik had me voor gewaarschuwd en zo begaan die van ongeduld op zijn lippen bijt de zavonds de zes uur voordat Hans zijn loon en zijn drie rijkstaaldes worden hem toegeteld zondag 16 augustus niets nieuws hetzelfde weer de wind schijnt in weinig te willen aanwakkeren bij mijn ontwaken is mijn eerste werk om de lichtsterkte te onderzoeken ik vrees altijd dat het elektrische verschijn zo eerst wordt verduisteren en daarna uitgaan er is niets van aan de schaduw van het vlot tekent zich zuiver op de oppervlakte de golven af de zee is waardelijk eindeloos ze moeten breder dan middelandse zee misschien wel van de atlantische oceaan hebben waarom niet mijn oom peilt bij herhaling hij maakt eender zwaarste breekeizels vast aan het uiteinden van een tal dat hij 200 faan viert geen grond we hebben veel moeite om ons diploot weer op te halen toen het breekeizer weer boven was gebracht laat hans mij op zijn oppervlakte zeer duidelijke indruk zo zien men zou zeggen dat dit stuk ijzer geklemd is geweest tussen twee harde lichtgamen ik zie de jager aan tender zegt hij ik begrijp hem niet ik vind me naar mijn oom die geheel in nadenken verzonken is ik durf hem niet stoeren ik keer naar de ijslander terug deze, de mond bij herhaling open en toedoende maakt mij zijn bedoeding duidelijk tanden, zei ik ontsteld terwijl ik de ijzeren staaf opletten de beschouden ja, wel zei de tanden waarvan de afdruk in het metaal is achtergebleven de kaken waarin zij staan moeten een verbazende kracht bezitten is het een monster van de verdwenen zorgten die onder de diepe waterlaag zich beweegt vraat zuchtiger dan de hij geduchter dan de walfis ik kan mijn ogen niet afwenden van deze half doorgebete staaf zou mijn droom van de vorige nacht werkelijkheid worden? die gedachte verontrusten mij de ganste dag en mijn verbeelding komt nauwelijks enigszins tot bedaren gedurende in slaap van enige uren maandag, 17 augustus ik doe mijn best om mij de bijzondere eigenschappen van die voorwereldlijke dieren uit het secunderen tijdpijk te herinneren die op de weekdieren de schaaldieren en de vissen volgenden de verschijning der zoogdieren op de aardboven afgingen de wereld behoorde toe aan de kruipende dieren die monsters heerst hun onbepijkt in de zeen der Jura-groep de natuur had hun de voorkomendste inrichting geschonken welke een verbazende kracht de tegenwoordige haar gedissochten waarvan de alligaters of coca dillen de grootste en geduchter zijn zijn ze echt zwakke naartbootsingen van hun vaderen uit de eerste eeuwen ik zit er omdat ik die monsters heb opgeropen geen menselijk oog heeft ze ooit leefend gezien zijn verschijnen op aarde duizend eeuwen voor de mens maar hun versteende beenderen die men teruggevonden heeft in de kleiachtige kalliksteen die de Engels een dias noemen hebben ons in staat gesteld hem ontleedkundig samen te stellen en hun colossale vorming te leren kennen ik heb in het museum te Hamburg het geraamte gezien van één dier haar gedissochten dat 30 voet lang was ben ik een bewoner der aarde dan voorbeschikt om mijn vlak tegenover die vertegenwoordigers de hele wereldlijke familie te bevinden nee, het is onmogelijk toch staat het merk de sterke tanden op de ijzeren staaf en aan hun afdruk zo zie ik dat ze kegelvormig zijn gelijk die van de crocodile angstig vestigen mijn blikken zich op de zee ik vrees één van die bewoners de onderzeesse holen boven te zien komen ik vroende stel dat professor Liedenbrock mijn gedachten misschien wel mijn vrees deelt die ze onderzochten hebben zit hij rond over de oceaan naar de duivel zei ik in mijnzelfde met die gedachten waarop hij gekomen is om te pijlen hij heeft het een of ander zee dieren in zijn schuidplaats gestoord en als we niet onderweg aangevallen worden ik slaan een blik op de wapens en verzeker mij dat ze in goede staat zijn mijn oom ziet wat ik doe en maakt een goedkeurende beweging reeds verraden geweldige golfingen van de oppervlakte der Baren de onrust der type liggende lagen het gevaar is daarbij we moeten op onze hoeden zijn dinsdag 18 augustus het wordt avond of liever het ogenblik komt waarop de slaap onze oogleden bezwaart want het wordt nooit nacht op deze oceaan en het onverzoenlijke licht vermoeithaard nekkig onze ogen alsof wij onder de zonder poseen voeren Hans staat aan het roeg gedurende zijn wacht slaap ik in twee uur later doet een vreestelijke schok bij ontwaken het vlot is met een onbeschrijflijke kracht opgeheven en 20 vader beverdigd neergeworpen geworden wat is er gaanen, roep mijn oom hebben we gestoten Hans wijst met de vinger op een afstand van 200 vader en zwartachtig massa die beurtelingsreist en daalt ik bezie haar en roep uit het is een kolossale bruinvis ja, al het wordt mijn oom en zien daar ook een buitengewoon grote zeedraak en verder om ons erachtige crocodile zie zijn brede muil de rijëtanden waarmee deze gewapend is ha, hij verdwijnt een wolf is een wolf is, roept de professor ik merk zijn ontzagelijke vinnen zie wat al lucht en water hij uit zijn neus gaat te spuit inderdaad verheffen zich twee vloeibare zuiden op een aanmerkelijke hoogte boven de zee we staan verbaasd, ontsteld beangst tegenover deze troep zee monsters ze hebben bovennatuurlijke afmetingen en het kleinste hunner zou het vlot met één beet verbrijzelen Hans wil de loopvaart afhouden om die gevaarlijke buren te ontwijken maar hij bemerkt aan de andere zijde niet minder geduchte vijanden een 40 voet grote schildpad en een slang van 30 voet die haar geduchte kop boven de golven uitstekt het is onmogelijk om te vluchten die kruipende dieren naderen ze draaien rondom het vlot met een vaart die een sneltrain niet zou kunnen even nagen ze beschrijven om dezelfde evenmiddelpuntige cirkels ik heb een karabijn gegrepen maar welke uitweking kan een kogo hebben op de schubbe waarmee het lichaam deze dieren bedekt is we zijn stom van angst daar naderen zij van de ene kant de kokodeel van de andere de slang de overigens zijn verdwenen ik wil vuur geven Hans houdt mij door een teken tegen de twee monsters gaan het vlot op 50 vaardemafstands voorbij en hun woede belet hun ons te bemerken het gevecht begint op een afstand van 100 vaardem van het vlot we zien de beide monsters duidelijk handgemeen worden maar het schijnt mij toe dat de andere dieren de bruinvis, de walvis, de zeedraak, de schildpad die ook deel komen nemen aan de worsteling ieder ogenblik mening hen te zien ik wijze de ijslander deze schut ontkennend het hoofd twa, zegt hij hoe twee hebben weer dat slechts twee dieren hij heeft gelijk op mijn oom die de kijker niet van z'n ogen heeft weggenomen nu nog vriier ja, het eerste deze monster heeft een bek van een bruinvis de kop van een zeedraak de tanden van een kokodeel en dat heeft ons bedrogen het is het vreselijkste, der voor het wereldlijke karpe de dieren de ectiozores het ander is een slang verborgen in de schaal en een schildpad de verschrikkelijke vijandin van de eerste de pleziozores Hans heeft de waarheid gesproken slechts twee monsters beroren zo de oppervlakte der zee en ik heb twee kruipende dieren de oorspronkelijke zee in voor mij ik bemerk het bloedige oog van de ectiozores dat zo groot is als een mensenhoofd de natuur heeft hem een buitengewoonsterk gezichtstoestel geschonken die in staat is de drukking der waterlagen in de diepte die hij bewoond te weerstaan men heeft hem terecht de walfis der haar gedissochten genoemd want hij heeft zijn snelheid en gedaante deze meet niet minder dan 100 voet en ik had over zijn grote oordelen als hij zijn loodrechten staart vinden boven de golven uitstek zijn kijk is ontzettend groot en volgens de natuurkundigen bezat zij niet minder dan 182 tanden de pleziozores een slang met een roer rond lichaam en korte staart heeft poten in de gedaante van roeieriemen haar gehele lichaam is met een schel bedekt en haar hals, even buigzaam als die er zwaan steekt 30 voet boven de golven uit deze dieren tasten een okander met een onbeschrijvlijke woede aan ze doen vloeibare bergen op reizen die zich tot het flot toe uitbreiden 20 maal zijn we op het punt van om te slaan een ontzettend schul gefluiten doet zich horen de twee dieren hebben zich in een okander geslingerd ik kan het ene niet van het andere onderscheiden alles hebben wij te vrezen van de woede des overwinnaars 1 2 uren verlopen de worsteling wordt met dezelfde razenij voortgezet de strijdenden naderen en verlaten beurtelings het flot we blijven onbewegelijk maar houden ons gereed om te vuren plotseling verdwijnen de ichtiozores en de pleziozores en vormen een echte maalstroom in de schoot der golven verschijndende minuten verlopen zal het gewicht en einde gebracht worden in de diepte dan zee maar eensklaps komt een ontsachelijke kop die van de pleziozores boven water het bolster is doodelijk gekwet ik bemerk zijn verbazende schaal niet meer zijn lange hals alleen richt zich overreind zakt verheft zich weer komt zich nogmaals drijft op de golven als een reuzachtige zweep en vringt zich als een doorgesneden warm het waterspad tot op een aanzienlijke afstand het verblint ons maar spoedig eindigt de doodsangst van het kruipende dier zijn bewegingen verminderen zijn stuiptrekkingen bedaren en het lange lijfder slang strikt zich als een levenloze massa op de tot rust gekomende golven uit maar de ichtiozores heeft hij zijn onderzeeshol weer opgezocht of zal hij nog eens aan de oppervlakte de zee verschijden het einde van half stuk 33