 Het is alweer de dertiende editie van onze UVT-societijd. Vanavond ook weer een heel belangrijk thema, de houtbaarheid van de gezondheidszorg, uit als het actueel, met twee eminente sprekers, onze eigen Henk Garlitsen van de Universiteit van Tilburg en Wim van de Mere, de bestuursvoorzitter van CZ. Ik reken op een buitengewoon interessante avond met een goed debat. We hebben dus vanavond over de houtbaarheid van de zorgkosten. En mijn bijdrage zal vooral gaan over de rol van de zorgverzekeraar daarbij. Het gaat wat mij betreft over onze maatschappelijke license to operate. De zorgverzekeraar is er natuurlijk voor om al zijn verzekerde hele goede service te bieden en een goed pakket te bieden, maar het gaat er toch vooral ook om een maatschappelijke rol te vervullen. En die maatschappelijke rol gaat over de houtbaarheid van de kosten. En het goede nieuws bij zorg is, als je je focust op de kwaliteit, is dat heel erg goed voor de kosten. Wat wij moeten doen, is dus de kwaliteit van zorg inzichtelijk maken en op basis van kwaliteit van zorg inkopen. Wat mij betreft betekent dat, dat ziekenhuizen veel meer van elkaar moeten verschillen. Niet meer iedereen moet hetzelfde doen. We hebben specialistische ziekenhuizen nodig. Een paar jaar geleden is CZ begonnen met het debat op het gebied van borstkanker. Niet meer ieder Nederland ziekenhuis moet borstkanker doen. Dat moet vooral in die klinieken gebeuren, waar de kwaliteit heel hoog is. En dan kunnen ook de kosten wat omlaag. De titel van mijn bijdrage vanavond is de houtbaarheid van de zorg. Van homoeconomicus naar homo sapiens. Wat bedoel ik daarmee? Discussies over de zorg gaan eigenlijk alleen maar over financiën. De vergeizing wordt als een heel groot probleem neergezet en dat is denk ik volstrekt onttrecht. In 1850 was de levensverwachting nog 35, 40 jaar. Dus in slechts vijf generaties is die levensverwachting meer dan verdubbeld. En nu krijgen we elke week een weekend aan levensverwachting bij. Dus is de vergeizing een probleem? Nee, het is een levensgroot succes. Maar in discussies wordt er alleen gepraat over vergeizing, meer zorg, meer kosten, taalje-kostenpost. En als we discussies alleen op die manier voeren, als homoeconomicus, dan komen we niet genoeg verder. We moeten praten over de zinvolheid van de zorg en al haar versetten als homo sapiens. In voorbeeld bijvoorbeeld de preventie. Iedereen denkt dat preventie leidt op besparingen en de zorg. Niets is minder waag. Preventie leidt op hogere kosten in de zorg. De meeste kosten worden gemaakt in het laatste levensjaar. Fuccesvolle preventie leidt er toen dat de weg naar het laatste levensjaar langer wordt. De kosten in het laatste levensjaar blijven gewonelijk hetzelfde. En in die langere weg worden meer kosten gemaakt. Dus homoeconomicus zou zeggen geen preventie. Homosapiens, zeg natuurlijk, moeten wel preventie hebben met die relatieve ringenkosten. Wordt er heel veel extra gezonde levensjaren gewonnen. Mijn bijdrage gaat niet alleen over preventie, ook over de zorgvormen en hoe we de discussie moeten voeren.