 Dank je wel, Hatan. Ja, dames en heren, het is er genoeg voor mij om hier te zijn om allerlei redenen, maar dat wordt in mijn loop van m'n verhaal wel duidelijk. Ik benijt jullie voor jullie ijsjes. Trouwens. Ik ga straks weer compenseren, vermoed ik dat er voor ons ook een ijsje is. Straks in de pauze, ik vind het eigenlijk wel... Nou goed, ik kwam Henk Gardsen tegen vlak van tevoren. Henk, waar zit je ergens? Daar? Ja, ik ken Henk al best lang. We wonen samen in Helmond, we hadden een talkshow een keertje, met Rianne Letcher ook en Patricia Dankers. En we zitten samen in het NWO SIA bestuur, dus praktijk richt onderzoek. Dus ik kom hem er net op de gangterie, ik zeg, Goh, Henk, leuk, wat doe jij hier? Fout, fout. De hele groep die om Henk heen stond begon te lachen, en die lacht hij eigenlijk bij je uit. Ja, je stond erbij, ik denk, nou, volgens mij maak ik er fout hier. Blijke Henk tussen dit opgericht, hebben we 20 jaar geleden. Was ik alweer vergeten. We hebben over bestuurlijke dingen in dat NWO bestuur eigenlijk nooit over wat als echt drijft, dat het namelijk ons dagelijks werkt natuurlijk. Dus daarom ben ik blij om me ook over mijn werkje te kunnen praten over techniek en technologie in de zorg. Maar laat ik eerst de felicitaties aan jullie toewerpen, dat ik begrijp nu dat het voor het jaar eigenlijk had moeten zijn. 20 graden transo, en ik kende eigenlijk transor helemaal niet. Ik hoor er van mijn vrouw wel eens af en toe, ze zitten in die NWO, af en toe in die beoordelingen voor academische werkplaatsen en wel af en toe ze weten hoe dat dan werkt enzo. Maar ik was eigenlijk helemaal niet bekend met wat jullie doen. Maar ik vind het eigenlijk geweldig om te zien hoe jullie hier samenwerken en hoe die co-creatie hier echt geïnplomenteerd is in al die jaren. Dus ik ben eigenlijk wel een beetje jaloevers op ook. Want bij de Theo Eindhoven werken we natuurlijk heel veel samen met het bedrijfsleven. Maar het bedrijfsleven is nog net even wat anders dan de client of de klant erbij halen. En jullie hebben die cirkel volgens mij helemaal rond. Ik begin met dit plaatje, wie herkent dit plaatje? Het is een recent plaatje. Je hoeft er niet te lezen, maar wie herkent het plaatje, niemand? Ja, heel goed, heel goed. Dit is het WRR-rapport van vorige week. Dat werd wel even genoemd door Wim van der Donk. Hij was er heel enthousiast over. Er staan heel veel goede dingen in, laat ik daarmee beginnen. Het gaat over de technologie of de zorg van de toekomst en dat we ons echt grote zorgen moeten maken hier in Nederland. Want we hebben gewoon echt het woord veel te duur en we hebben veel te weinig mensen. En er staan een aantal hele goede aanbevelingen in, maar het begint eigenlijk met de zegge technologie, maakt zorg te duur. Dus dat is verkeerd. Dat staat eigenlijk een beetje in als je goed leest. En daar ben ik dus helemaal niet mee eens. Ik weet snel best dat technologie soms gezondheidszorg duurder maakt. We willen ook met z'n allen dat we mensen kunnen helpen door nieuwe technologie. Waar het hier vooral omgaat, denk ik, vandaag en ook bij transo, is hoe krijg je in de praktijk technologie zo benut dat je zowel het probleem van de arbeidskrachten kan oplossen op termijn, dat je de clienten beter kan helpen en dat het betaalbaar blijft. Dus daar gaat eigenlijk de hele ontwikkeling in het denken over, dat je veel meer nadenkt vanuit de client, hoe kan technologie en digitalisering helpen om het beter te maken en betaalbaar in de toekomst. Het motto vaak van mijn verhalen en ook vandaag, is de exponentiale groei van technologie. En dat vatten we vaak samen in dit plaatje. Dat is de wet van moor. Dat is geen natuurwet. Dat is een beschrijving hoe techniek zich ontwikkelt. En techniek heeft in dit geval alles te maken met de ontwikkeling van computerships, van rekenkracht. En dat staat hier in dit plaatje. Op de horizontal-as staat verder onleesbaar, maar daar staat de jaren. Liniër geplot en verticaal staat de kostprijs per reken-eenheid. Dus hoeveel betaal je voor een computer met een bepaalde rekenkracht. En die schaal verticaal is logaritmisch. Dus dat is elke keer een factor 10 beter. Dus eigenlijk is dit een semi-logaritmisch plaatje. En als deze lijn recht zou lopen, zou het al exponential zijn, zoals we dat dan noemen, maar het is eigenlijk nog meer dan exponential. Want hij loopt nog sterker omhoog dan linear. Eigenlijk is het heel makkelijk om jullie uit te leggen wat exponentiale ontwikkeling betekent als ik even denk aan het ergetal. Iedereen kent dat nu het ergetal van covid. Als de r1,1 is, dan betekent dat elke week dat 10% meer mensen zijn die dan weer 10% meer mensen aansteken. En dat is dus 1,1 keer 1,1 keer 1,1. Als het ergetal 2 is, dat is nog makkelijker, dan is elke week is er een verdubbeling. In week 1 heb je een bepaald getal. In week 2 is het keer 2, keer 2, keer 2. Het is niet plus 2, het is keer 2. Dus het ergetal 2 is exponentieel verdubbelen. De wet van moor, die laat eigenlijk zien, dat technologie exponentieel loopt. Het verdubbeld, de rekenkracht verdubbeld elke 18 maanden. Dus elke anderhalf jaar verdubbeld de rekenkracht van techniek. Als je dat uitrekent, dan betekent dat je smartphone over 30 jaar, niet heel ver weg, maar als onze kinderen onze leeftijd hebben. Over 30 jaar is deze smartphone 1 miljoen keer slimmer. 1 miljoen keer slimmer. Een ander voorbeeld, om aan te tonen dat we eigenlijk allemaal lineair denken en niet exponentieel. Neem een voetbalstadion. Je mag allemaal je eigen favoriete voetbalstadion in je hoofd nemen. Op seconde 1 valt er 1 regeldubbeltje in. Op seconde 2, 2 regeldubbeltjes. Op seconde 3, 4, 8, 16. Elke seconde verdubbelt het aantal regeldubbeltjes wat in dat stadion valt. Hoe lang denk je dat het duurt voordat het hele stadion vol is met water? Roep maar eens wat. 5 seconden. Ja, je begint te lachen. Wat denk jij dan? 2 minuten. 1,5 uur, 47 seconden. Dat valt bijna van 41. Jij hebt eerder mijn verhaal gehoord, denk ik. Of jij hebt het uitgerekend. Dat heb je een goed gevoel. 47 seconden. Maar op seconde 46 staat het voetbalstadion half vol met water. Minder een halve druppel als je het wiskundig uitrekt. En in seconde 47 komt er zo wat van dubbeling erbij. Bizar, hè? Dat is exponentieel groei. Techniek gaat exponentieel. En wat dat voor consequenties heeft voor ons allemaal, daar kunnen we dus over brainstormen en over nadenken. Nou, het is al best lang geleden dat ik hier in de regio kwam. Ik ben begonnen bij Philips 34 jaar geleden. Ik kwam bij in Brabant. En als jongetje van 10 ben ik naar de Evolion geweest. Ik vond dat geweldig. En ik heb 10 jaar lang in het natlab gewerkt. En we kunnen het niet lezen hier. Dat geeft het ook verder niet. Maar ik zal het even heel kort zeggen. Gilles Holst heeft een natlab opgericht bij een 100 jaar geleden en die had 10 geboden. Ik heb er een paar twee rood gemaakt. Geef medewerkers veel vrijheid en aanvaard hun eigenaardigheden. Geweldig, hè? Bijna 100 jaar geleden opgeschreven. Bevorder de overplaatsing van bekwame ouderen onderzoekers uit het laboratorium naar productontwikkeling en productie. Heel interessant. 80 procent van de onderzoekers bij het natlab moesten doorstromen. En waarom was dat? Om te zorgen dat die praktijk iets meekreeg van die wetenschap. En later hebben ze daar nog een regel aan toegevoegd. Eén keer in de zoveel tijd moet je iemand uit het praktijk van Philips weer terugzetten in het natlab. Heel interessant. En dat is eigenlijk wat jullie weer transor ook doen. Je probeert die wisselwerking op gang te krijgen. Maar dat kan alleen maar als je personele uitwisseling doet. Als je echt veel met elkaar ziet, want anders werkt dat niet. Die tien geboden. Je kan ze ook wel googelen gewoon. Er staan pareltjes van aanraders in voor je eigen organisatie. Dus de wet van morgen gaat het eigenlijk om. En ja, waarom is dat natuurlijk in onze provincie zo belangrijk? Omdat wij gelukkig ASML hebben. En ASML is natuurlijk de machine die die chips maakt. En ASML heeft 95 procent van de wereldmarkt. En het interessante is de marktwaarden in aandelen. De marktwaarden van ASML is nu nummer één in Nederland. En is nummer twee in Europa. En Peter Wenning, de CEO die verwacht dat eind volgend jaar. ASML het grootste bedrijf is in Europa. Ze hebben 6000 vacatures dit jaar. 500 vacatures per maand. Bizar he. Dus we zijn nummer één in de wereld met dit soort technologie. En dat heeft alles te maken met samenwerken. Want deze machine kan je alleen maar maken als je samenwerkt. Als je werktebouw en optica en natuurkunde. Als je dat allemaal samen laat werken. Vanwege de wet van moor verschuift de wereld naar digitalisering. Wat betekent dat dan? Dat betekent eigenlijk dat we de fysieke tasbare wereld uitrusten met sensoren en rekenkracht. Dat zie je in dit plaatje. Links staat de fysieke tasbare wereld. De stenen, de tasbare dingen. Je lijf, een auto. Je rust dat uit met sensoren en je voegt daar rekenkracht aan toe. En dan kan je iets met het lijf veranderen. Een pacemaker. Een automatische cruise control. En snelheidsregeling in je auto. De klimaatregeling in deze kamer. De fysieke wereld verandert niet zo snel. Maar die sensoren en die rekenkracht, die gaan exponentieel. Over 30 jaar zijn die 1 miljoen keer krachtiger. Dat betekent dat automatisch de hele wereld naar rechts verschuift. Dus dat noemen we ook wel internet of things. Airbnb heeft geen één hotel. Uber heeft geen één auto. Die hebben een service. De service als jeetje, het nadenken. Hoe kan ik mijn producten eigenlijk als service verkopen? Dat is schaalbaar. En dat geldt ook in de zorg. Dan moeten we ook de vraag stellen wat van covid kunnen we dan vasthouden. Want heel veel van de dingen die we in covid konden. Met kleren te contact. Dat zit aan de rechter kant. Dat waren online manieren. En je merkt heel snel dat we weer terugvallen in het gewone doen. Terwijl we de goede dingen zouden moeten leren vasthouden. Dan laat ik nou een leuk film zien. Ik hoop dat het geluid dat goed gaat doen. Was er iemand voor jullie toevallig bij in 2013? Bij de wereldkampioenschappen in Eindhoven? Niemand? Jij wel? Het was heel bijzonder. We zaten daar met 5000 mensen. Opa's, oma's, kinderen, klein kinderen. Zaten we te kijken naar een stelletje robots die aan het voetballen waren. Dit was vlak voor het einde. We speelden de finale vanuit ons team. Vanuit de Eindhoven tegen een Chinese team. En we stonden met eentje achter. Voor het eind van die fluittoon, die nog mechanisch door een mens wordt gedaan, scoren wij de gelijkmaken. We gingen helemaal uit ons dak. Deze robot zijn helemaal autonome. Ze zijn gewoon geprogrammeerd dat ze hun spel moeten doen. Ze kennen de spelregels voor het zelfs zoekstruid voor de rest. Ja, helemaal autonome. Ze hebben een camera. Ze praten met elkaar onderling. Wij interfereren niet tijdens het spel. Dat doen ze helemaal zelf. Normaal speel je een kwartier en dan heb je een kwartier pauze. Dan moet je even batterijwisselen en zo. En dan nog een kwartier. En dan gelijk maken gemaakt. En toen hadden we dus een verlenging en helaas verloren toen in dat jaar. Maar in 2014, dat was 2013. 2014 werden we de wereldkampioen in 2016 ook. En in 2018 en in 2019. We zijn nog steeds de regerend wereldkampioen met deze voetballerrobots. We zijn inmiddels ook regerend wereldkampioen met de at home league. Dus de servicerobots voor de thuiswoord. Dat ik zelf het meest bijzonder vond van die wedstrijd. Dat waren niet die robots. Want ja, ik kende die robots wel, maar dat waren die mensen. Dat zat ik ook tussen. En we zaten echt op het puntje van onze stoel. We zaten te gillen. Schiet er, schiet er. Die robots luisterden niet naar ons. Maar het gevoel, de emotie die wij hadden bij die robots was gewoon niet te onderscheiden van de emotie die wij hebben bij mensen. Heel vreemd. Heel vreemd om dat mee te maken. Nou, we doen ook AI. Dit is een voorbeeld. Zal nou in slow motion zien. Deze student, die maakte dit filmpje aan het eind van zijn afsteren. Niet aan het begin, want toen werkte het nog niet. Hij gebruikte eigenlijk de robot om met gegevens de robot te trainen om beter te schieten. Dus hij deed gewoon heel veel proeven met die schietmechanismen. En dan leerde hij gewoon die robot om steeds beter, steeds beter, steeds beter. En aan het eind kon hij dus die robot kon echt perfect schieten. En toen durfte hij daar te gaan zitten met die tennisbal op zijn hoofd. Nou, de techniek die we ontwikkelen in die voetbalrobots die gebruiken ook in de zorg. We zijn al bezig met een paar ziekhuizen om na te denken of we het kunnen gebruiken voor de logistieke processen. Dus je ziet een ziekhuizenbed wat wordt voortbewogen autonome. Maar je kan ook aan witgoed denken. Dat je dus transport van alle lakens en witgoed gewoon automatiseert met autonome cartjes. Nou, dit is een plaatje van een zorgrobot die we toen in de tijd hebben ontwikkeld. Dit is toen nog prinses Maxima. En dat was ook op die wereldkampioen schappen. Ja, dit plaatje kennen jullie allemaal? Denk ik, hè? Dat is een alzheimer patiënt met de parozeehond. En ik hoef het eigenlijk hier niet te vragen, maar ik doe toch, hè? Wie vindt dit een mooi plaatje? Mag ik even handen zien? Wie heeft zorgen bij dit plaatje? Mag ik even handen zien? Wie vindt het eigenlijk wel leuk, hè? Dus vijf procent heeft hier zorgen bij. Als ik een algemeen publiek heb... Als ik een algemeen publiek heb, dan eigenlijk vijftig procent vindt het een mooi plaatje en vijftig procent heeft zorgen. Als ik het een zorgpubliek heb, dan is vrijwel iedereen vindt het een mooi plaatje. En hoe komt dat? Jullie hebben de standaard neiging om in die klient te denken. En de meeste mensen die hier in deze wereld werken, weten dat die alzheimer-klient gewoon er baat bij heeft. Die is gewoon blij. Die wordt rustig. Die voelt zich fijn. Wat ik dan ook altijd vertel, in Engeland is de onderzoek gedaan, daar blijkt 25 procent van de volwassenen die slaapt met een knuffel. En dat bedoel ik niet de partner. En ik bedoel ook geen sekspop. 25 procent van de volwassenen in Engeland slaapt met een knuffel. Volgens mij is dat in Nederland nog nooit onderzocht, maar het zou heel interessant zijn om bij de sociale wetenschappen dat ze een keertje te onderzoeken. Ja, ik ga het niet hiervan. Nee, dat wordt geen mentie mee te vragen. Maar wat betekent dat nou eigenlijk, dat we als mensen ons kunnen koppelen emotioneel aan iets wat technisch is? Dat is eigenlijk de echte vraag. Waarom is deze alzheimer-procent blij? Waarom gevoelen we iets bij een knuffel? En ik neem altijd mijn eigen knuffel mee. Niet dat ik daarmee snast in bed lig, maar ik heb wel zo'n knuffel. Nou, de oplader die neem ik ook mee. Die heb ik nou niet nodig. Dit is Pleo. Dat is een dinosaurische. Je kan het kopen van een paar honderd dollar uit Zuid-Korea. En die zit helemaal vol met sensoren. En als je hem koopt, dan slaapt hij de hele dag. Het is een soort Tamagotchi, maar dan echt van hardware. En als je ermee blijft spelen, dan gaat hij steeds meer wakker worden, zeg maar. Een maand of zo, dan is hij gewoon de hele tijd wakker. Ik weet niet of je hem kan horen. Lieve, hè. Hij heeft allemaal sensoren hier, onder zijn pootjes. En ook in zijn lijven. Als ik hem zo tegen mij aanleg, dan voelt hij dat ik hem... Ja, als een soort van baby tegen mij aan doe, dan gaan die poten knakken. Dan gaat hij gewoon slapen tegen mij aan. Dat is toch knap, dat is wat ze kunnen maken. Vind je niet? Lieve, hè. Als je over de wet van Morna denkt en over dit soort technologie, ik ga hem even uitzetten. Anders kijkt u alleen nog maar naar die... En dan ga ik even de batterij eruit. Als je over de technologie nadenkt, kan je natuurlijk nadenken... Ja, wat betekent dat nou? Dat mijn smartphone één miljoen keer zo slim is over 30 jaar. Hij of zij is ook één miljoen keer zo slim over 30 jaar. Wat gaat dat betekenen? Kinderen zijn vaak heel direct en ook responsief in hun vraag. En ik geef soms ook wel college voor kinderen. En een paar jaar geleden kwam er een kind aan me toe die zei, kan een robot verliefd worden op mij? En ze zei, ja, jij kan wel verliefd worden op een robot. Maar een robot voelt zelf niks. Dus een robot kan wel net doen als of, maar een robot kan natuurlijk niet voelen. Maar de vraag is nou eigenlijk, is dat eigenlijk al zo? En blijft dat wel zo? En ik had de mogelijkheid om via Singularity, U en L, de mogelijkheid om met de Daila Lama te praten. Dat was in 2018. Hij was toen hier in Nederland om de Boeddha tentoonstelling te openen in de nieuwe kerk in Amsterdam. En ik kon een kwartier met hem praten. En dat was ontzettend leuk. We hadden ook een lunch. Hier zien jullie mijn vrouw Inge Steimburg bij sommige bekend hier, die hier in de sector werken. Zei, ze zat te praten tijdens de lunch met een Lama-arts. Dus er zitten verschillende Lama's. Ik ben daar mee met de Daila Lama. Dit was een van zijn persoonlijke artsen. Het was heel leuk die artsenopleiding. Ze hebben 11 maanden per jaar reguliere artsenopleiding daar in Nepal. Of in Tibet. Maar 1 maand per jaar, 6 jaar lang, gaan ze 1 maand per jaar de bergen in. En het enige wat ze moeten doen is daar kruiden ontdekken. Bizar, hè? Dat doen ze 6 jaar lang. Je ziet, wat ik zelf het meest imponerend vond, was de mensen buiten. Die Tibetanen stonden gewoon te huilen toen de Daila Lama naar buiten kwam. Dat vond ik heel imponerend. Maar goed, ik kon dus met hem praten. En trouwens, als ik in de pauze rondgaan met die robot en mijn praatjes, dan als ik deze robot aan een vrouw geef, 100% van de vrouwen die pakt hem dan en die doet dit. Van de mannen, 90% doet ook dit. En 10% doet dit. Ja, en de Daila Lama is natuurlijk een man van de compassie. Dus ik gaf die pleo en inderdaad, de Daila Lama begon te aange. Maar toen begon hij te giegelen. En toen begon hij zich staar te knakken. Heeft-ie pijn, zegt-ie? Nou, dat vond ik zo. Ik was zo boos dat hij... Nou, dan gaat-ie weer aan. Maar ik had dan niet verwacht dat de man van de compassie mijn robot ging zitten pest. Maar goed, ik heb aan de Daila Lama gevraagd stel dat die bed van moord doorgaat. Over 30 jaar zijn computers 1 miljoen keer zo slim en nog eens 30 jaar later 1 miljoen keer 1 miljoen keer zo slim. Kan het dan ooit zo zijn dat zo'n speelgoed, wat we nu speelgoedje noemen, dat dat bewustzijn heeft? Nou, de Daila Lama is iemand die heel veel nadenkt over bewustzijn en hij zei tegen mij, er zijn zeven lagen van bewustzijn. En de meest fysieke laag is wat je kan horen en zien en ruiken en voelen. En dat kan je natuurlijk nabouwen met een computer. En de tweede laag is dromen. Dat kan je ook nog nabouwen met een computer. Maar hij zei de diepste laag van het bewustzijn is wat je het ik noemt. Het atma in het sanskrit, de ziel zou je kunnen zeggen of de greefstommige. En dat is natuurlijk iets wat niet fysiek is, betoogde hij. Dus het diepste wat jou maakt wat jouw typische eigen mens maakt is iets wat niet fysiek is. Dat is geen schijkunde in je hoofd. En dus kan je het nooit naarmaken met een computer. Als je dat dieper over nadenkt en doe dat gerust als je hier ook wegloopt en thuis weer met je partner eventueel erover praat als je dieper nadenkt, dat betekent dat als je dus denkt, als je denkt dat alles wat in je hoofd zit bepaalt wie jij bent dus als je niet denkt dat er nog iets is wat we nog niet snapen of iets spirituels ja dan komt er een tijd dat we dat kunnen nabouwen. En dus dat we systemen maken die ook levend zijn op een bepaalde manier. Het belangrijke van deze boodschap is niet zozeer om er nu iets mee te doen het belangrijkste is om er over na te denken om ons te realiseren hoe wij onze studenten moeten opvoeden en onze kinderen op de scholen omdat ze in het tijd gaan leven waarin dat relevant zou kunnen zijn. Want één generatie is heel kort dat is als onze kinderen onze leef te hebben dan leven ze in een andere wereld. De kip slaak over. Ik heb zelf ook aan medische robotica gewerkt en dat doe ik omdat ik geloof dat wij daar daar bijdragen kunnen leveren vanuit de houten industrie maar het maakt het ook wel weer even duurder de gezondheidszorg maar het loopt ook wel weer een probleem op. We hebben een oogcirurgie-apparaat gebouwd een master-sleef-systeem waar dus de mens, de cirurg, zit in de loop met de robot. Een vaatcirurgie-robot hebben we gemaakt micro-shore en de laatste lood aan de boom is een cirurgische bot-robot. Dus die kan automatisch bot wegvrees uit je hoofd bijvoorbeeld om een gehoor-implantaat te implanteren. Dat zijn die 3 start-ups die alle drie in een andere fase van hun ontwikkeling zitten. Met het laatste stukje kom ik eigenlijk aan wat Dieke al eventjes zei en wat Transo eigenlijk in de praktijk brengt namelijk die vierde generatie universiteit. En het verhaal is een beetje dit. Ik was in San Francisco of in California in 2016 en een van de oprichters en een van de twee oprichters van Singularity University hadden we een gesprekje mee aan het einde van die week toen we daar waren. Dat was met Pieter Diamandis. Dus Recoutral is de ene en de andere is Pieter Diamandis. En ik voel aan hem wat hij dacht als oprichter van Singularity wat hij dacht van de rol van de universiteit in de toekomst. En hij zei die is er niet. Ik zei he, die is er niet. Hij zegt die want opleidingen, dat wordt allemaal online. En de echte innovaties komen allemaal van startups die komen niet van de universiteit. Nou, en dat was ik zo boos van. Dat was ik echt boos van. Ik werkte toen inmiddels al 15 jaar op de universiteit en ik was het hele tijd bezig met kennis te ontwikkelen die door ASML zo kon worden gebruikt of door DAF. En ik was mensen aan de opleiding die daar ging werken en ik had startups en ik was zo boos en toen volg ik terug in het vliegtuig en toen dacht ik ja maar waar hij wel gelijk in heeft de wereld verandert exponentieel. En wij doen nog steeds linieer research. En dat klopt natuurlijk niet. We zijn wel een beetje sloon omdat onze processen linieer zijn. Dus de vraag is in een exponentieel veranderende wereld met technologie kan je dan nog steeds linieer onderzoek en onderwijs doen. Nou, aan de onderwijskant gebeurt nu heel veel. Dat heet dan ook challenge-based onderzoek of onderwijs. Dus dat is eigenlijk het volgende stapje van problem-based onderwijs dat je echt met studenten aan de slag gaat dat je ze een echt probleem geeft en dat ze zelf het hele hele creatief proces moeten doorlopen om de kennis te vergaren. Studenten kunnen hartstikke goed zoeken. Maar als ze het echt zoeken voor een reden dan onthouden ze het. Nou, dat heet challenge-based onderwijs en dat zijn we in Eindhoven helemaal aan te implementeren. Maar de vraag is wat is nou challenge-based research? Want het standaard ik ben mij een klaar hoor het standaard verhaal is dit he we nemen een promovendus weet je en die doet onderzoek en dan vier jaar flikken je dat over de muur en dan kost het weer een tijdje en dan uiteindelijk wordt het een product of wordt het in de praktijk geïnplimenteerd. Toen dacht ik dit moet veranderen. Dus toen heb ik dat idee opgeschreven van de vierde generatie universiteit en het is heel leuk om te zien nu dat jullie dat dus al lang deden. Eigenlijk. Mijn inspiratie komt dus van het lab want het was heel natuurlijk om daar met meerdere groepen met elkaar samen te werken. De kenniswerkersregeling ik had toen 15 mensen van dag anderhalf jaar lang in mijn groep 2009 en 2010 en samen met hun hebben we toen de eerste hybride truc ontwikkeld dus de buitenweer naar binnenhalen wat jullie ook doen en de studententeams een team maken een gemeenschappelijk doel maken die studententeams zijn briljant die doen veel sneller innovatie dan wij als onderzoekers en nu hebben we Lightyear met 180 mensen niet. Dus die mix en die kracht en die innovatieve gedachte van studententeams dat heb ik omschreven als de vierde generatie universiteit en hier staat heel veel tekst maar het komt erop neer de eerste generatie universiteit is die van onderwijs is heel oud 2000 jaar oud de tweede generatie was die van onderzoek 150 jaar oud typisch in Europa spraken ze op elke universiteit Latijn dat was de typische taal van opleidingen en van onderzoek was dat dan later ook de nationale talen dus Duits en Engels de derde generatie universiteit is eigenlijk de universiteit die dacht wij genereren start-ups wij genereren kennis wij genereren studenten dus van binnen naar buiten dat doen we de derde generatie dat is een Cambridge model Cambridge University was de eerste die met die hele start-up cultuur kwam maar ik vond dat we van buiten naar binnen gaan denken wij moeten de buitenwereld naar binnen halen en wij moeten niet een deponance in China stichten als universiteit daar hebben wij niks te zoeken wij moeten een eneble zijn voor het lokale ecosysteem dat is onze rol en iemand zijn me laatst heel treffend en dat vond ik zo mooi als onderzoeker moet je met je hoofd in de wolken zijn want jouw peers dat zijn de mensen die je op internationale congresen ontmoet dat zijn jouw collega's van het vakgebied met je hoofd in de klaut als onderzoeker met je buik in je omgeving gevoel en met je poten in de moller in de praktijk dat vond ik een ontzettend mooi beeld de meeste onderzoekers zijn met een hoofd bezig en je zei het al heel mooi Andrea is je naam geloof ik he was het je nou? duidelijk ja, je zei het hier heel treffend dat je eigenlijk nog steeds wordt gerenkt op hoe goed je bent kwak publicaties als je de wetenschappelijke ladder wil doorgaan en ik ben heel blij met dat recente actie van Rianne Ledger en die ook van Tilburg komt trouwens en Frank Mayans om dus die hele waardering van de wetenschappelijk werk ook naar impact te draaien wat jullie in feite ook laten zien dus jullie zijn eigenlijk een voorloper van de vierde generaties in de universiteit dus ik heb bedacht om dat te gaan doen in Eindhoven en toen kwam ik terug ik stapte uit mijn vliegtuig ik had die blog geschreven en toen stapte ik dat gebouw binnen ik denk nee niet dat het Theo Eindhoven niet leuk is is keileuk maar ik dacht dit gaat met 20 jaar kosten 20 jaar het is leuk dat ik hier nou ben op het 20 jaar het kost zoveel tijd om zijn universiteit te veranderen dus ik dacht daar ga ik lekker niet in de universiteit doen dus ik ga daarnaast iets doen dus ik heb ik heb Jan Mengels weten te overtuigen en geld geregeld bij de Brainport-actiagender geld dus we hebben 15 miljoen euro gekregen om in zes jaar tijd dit neer te zetten en dat heet Eindhoven Engine dat is een versneller van innovatie en we doen precies wat jullie doen je haalt de buitenwereld naar binnen je hebt projecten met partners we doen het de oprichters van ons zijn de Theo Eindhoven ja ik ben echt bijna Theo Eindhoven Fontis en TNO dus drie kennisinstellingen samen met partners ja en weet je wat gaat het om dat gaat om collectieve intelligentie om co-create design thinking system thinking de dingen die jullie ook doen wat wij wel expliciet proberen te doen is niet alleen maar healthcare of niet alleen maar high tech niet alleen maar gebouwde omgeving we hebben nu 19 projecten die juist al die domijnen zijn want het is zo gaaf om die onderzoeker die AI toepast in de gebouwde omgeving om die ook een keer te laten praten met de onderzoeker van die zorginstelling die bij ons ook een project heeft en kijken of je daar crosslings kan maken dus wij noemen dat ook wel georganiseerde serendipiteit dus de koffiezetmomenten weet je de onverwachte ontmoetingen dat organiseren we eigenlijk ja dat is hartstikke leuk en als je niet van robot zou dan moet je even naar dit filmpje kijken hey dankjewel voor je aandacht dankjewel dank maar ten steinboer ik wil je vragen om aan tafel plaats te nemen op een stoel naar keuze en dan vraag ik ook dik van de mainer bij een brisitboon om aan tafel hier te komen en natuurlijk krijg jij ook een applaus dat snap ik dat hoort er live bij ja we hebben ook aan tafel zitten tim kroesbergen en anna hendricks welkom ook we gaan het rijtje straks even af het begint nog heel erg bij maarten want er is een vraag binnengekomen uit de mentumieter met mijn toevoeg elt dan een kort antwoord wenselijk is. Welke attitude verandering is er nodig bij academie om bij de vierde generatie universiteit uit te komen? En wat doet het met de waardering voor interdisciplinariteit? Ja dus de waardering voor interdisciplinariteit moet omhoog en wat er bij de onderzoeken moet gebeuren is aan niet iedereen is daarvoor geschikt en dat geeft ook helemaal niet. Het mooie van universiteit is dat een diversiteit groot is. Dus sommige moet je lekker in een Denk-spleed laten zitten dus hun kamertje. Dat is prima. Maar ik denk dat wat je moet veranderen is naar buiten durven kijken dus luisteren is heel belangrijk. Oké, goed. We nemen dat in ons op. Als we al niet luisteren dan komen we er nooit dus. We gaan nu naar jouw buurman dat is Tim. Tim, jij bent ervaringensdeskundig communicatie medewerker bij bij het dorp. Kun je kort uitleggen voor mensen die dat niet weten wat dat is dorp? Het dorp is een gemeenschap in Arnhem waar mensen met een beperking wonen tijdelijk of langdurig. Een academiedorp is het bedrijf waar ik werkzaam ben en die andere zorginstellingen in Nederland helpen met het implementeren van digitale techniek. Ja even als je het op jezelf betrekt. Hoe helpt techniek jou? We zien hier altijd een ander staan maar misschien kun je één voorbeeld noemen? Toen ik op het dorp woonde wilde ik ook wel naar buiten en in de samenleving wonen door het gebruik van meer techniek om zelfmetingen te doen en in zagen te hebben in mijn vitale tekenen van mijn lichaam kon ik meer zelfvertrouwen opbouwen en daardoor meer de samenleving in en uiteindelijk ook midden in die samenleving wonen. Dat is nu het geval? Ja, mooi dat is heel erg fijn om te horen en is dat nu voor jou een soort iets waar je tevreden met bent of zou je nog exponentieel verder willen groeien? Ik ben natuurlijk zelf nu in die samenleving wonend maar er is toch zoveel winst te halen voor andere klienten en voor zorgmedewerkers om ook meer gesteund torque techniek ook veel verder te komen en daar wil ik zelf ook bijdragen de kwaliteit van leven van anderen zoveel mogelijk te verhogen. Dankjewel, we gaan ook even naar jouw buurvrouw, dat is Anne. Jij bent ervaringstenskundig gastvrouw ook bij het dorp. Ik wil aan jou ook vragen hoe techniek jouw leven beïnvloedt. Nou techniek beïnvloedt zeker mijn leven omdat ik doormiddel van techniek heb ik een stuk meer vrijheid en wil ik een stuk minder afhankelijk van het zorgpersoneel. Ja, dus je bent minder afhankelijk van het zorgpersoneel? Ja. Vind je dat prettig wat je stiekem liever wat vaker contact gaat? Nee want ik zeg altijd als ik sociaal contact wil dan ga ik wel met mijn vrienden en mijn zorgpersoneel is het alleen om mijn praktisch gezin en ook weer naar wat begleiding te geven maar niet voor mijn sociale contacten. Oké en je hebt net naar het verhaal van Maarten geluisterd. Heb jij nog iets op je wensenlijst staan qua techniek waarvan je zegt dat zou heel mooi zijn als we dat kunnen realiseren? Ja, ik uit de eerste zou ik gewillen dat als je als techniek nu een stuk is dan moet je vaak weken wachten voordat het weer gemaakt wordt dus uit de eerste zou ik dat graag willen dat dat iets sneller gaat en ook de mensen zeggen altijd tegen mij van ik vind het er nou niet leuk om een hulpband te nemen want dan kun je zo ook zelfstandig leven en dan denk ik ja dat is heel leuk maar ik ben ten eerste sorry voor de dieren vrienden onder ons niet zo'n dieren vrienden en ten tweede moet ik er dan ook weer voor zorgen dus dan heb ik er nog iets bij en dus om er lang van kort te maken ik zou graag een soort robot willen hebben die mij gewoon helpt met de dagelijkse dingen zo drinken pakken en met het winkel gaan en dat soort dingen ja ik zie mezelf wel met een iets grotere versie van zo'n plejo zit omdat ook in mijn drukke leven past absoluut niet het uitlaten van de hond maar ik zie wel hoe een robot mij zou kunnen helpen. Interessant ik wil even de overstap maken naar de onbekende nog aan tafel precies bonen jij bent bestuurder bij het dorp daarnaast ben je bijzonder hoog leraar dat wil ik even correct zeggen data en technologie voor persoonsgerichten en duurzame gehandicap te zorgen en dat is ja een hele mond vol en het komt volgens mij op neer dat dat je probeert het persoonsgericht en het digitale en het technologie te combineren. Mijn vraag zou zijn lukt dat ik moet wel zeggen als ik dan hier de verhalen hoor dan heb ik eigenlijk wel een hele grote droom want ik sowieso ik word heel blij van wat er nu gebeurt want ik denk dat niemand beter kan vertellen wat er aan technologie nodig is dan de mensen zelf die het kunnen gebruiken en dat geldt voor ons allemaal en als ik dan Maarten zie weer met met voetbal robotjes dan denk ik al wat zou het gaaf zijn als we nou inzorg een aantal van die dat heet een human support robot zijn rondlopen die mensen kunnen helpen bij hun dagelijkste dingen die ze nodig hebben en die dan gewoon daar ter plekken worden geprogrammeerd we hebben dat ook al een keer gedaan we hebben een keer een aantal studenten uit de club van Maarten meegenomen naar naar Arnhem waar het dorp ook is en samen met clienten gekeken van wat heb je dan nodig en bij wat voor dingen heb je hulp nodig en waar zou die robot bij kunnen helpen ja dat is een manier van co-creatie die die denk ik heel goed pas bij tranche dus ik ben ook heel erg blij dat we ja dat ik met die leerstool mocht beginnen want over dit soort dingen gaat het dat bij elkaar brengen ja ja mag ik het jouje tegen het kan dus he technisch die die robots kunnen voetballen dus die kunnen we ook gewoon inhuizen van alles laten doen waarom zijn we daar nog niet oh ik geef wel het voorbeeld van stel dat je dat je grootsteen lekt in je keuken en je moet je voorstellen dat er dat je een robot belt dus daar gaat er gaat de deur belt die gaat door de deur open er staat een robot met scheedschapkistje en zeg je dan komt u maar binnen en de robot die komt binnen met scheedschapkist ja die is de keuken dus de robot loopt door dat gaat allemaal nog goed hè daar kunnen we programmeren die robot loopt door helemaal autonomen die kan dan kijken om zich heen met camera's en dan zeg je ja hij lekt de grootsteen oh zegt de robot en dan moet hij door zijn knie zakken en dan moet hij de deurtje open doen dan moet hij moet hij eigenlijk zo gaan kijken en dan moet hij daar die pijpjes los gaan maken nou dat is echt heel moeilijk voor een robot dat kan een mens veel beter dus dus we overschatten wel eens hoe hoe hoe veel die techniek al kan kijk dat die die robot voetbal dingen die kunnen dat goed want dat veld dat heeft lijntjes zo eten precies wat ze moeten doen spelregels er gebeurt niks raars er loopt geen moeder ik ben er een lijn te schulden ja er loopt geen bloot dus schrijtsrecht erover het veld er gebeurt helemaal niks raars maar als het is als het dus anders is dan dan wat ze ja dan is het heel moeilijk maar het is heel moeilijk maar het kan wel jouw exponentieel het komt wel en en ik vind sarah robotics uit het regio eind over een heel leuk voorbeeld die een hele simpele robot heeft die kan nog niet zoveel maar die kan wel met met de klienten praten en en ze advies geven en de medicijnen monitoren en voor jullie zelf voor jouw metnamen zijn is er ook hier een bedrijfbak bij een heel varenbeek die een robot arm maakt die je kan die je met je met je handen kan besturen en die de voorzorg dat je zelfstandig kan eten dus voor bepaalde taken is het is nu al goed mogelijk en die andere dingen komen wel maar niet zo snel ok ze moeten het laaggang het fruit pakken zeg ik altijd moeten echt nadenken samen met de klienten hoe kunnen we nou jou nou echt helpen en dan kijken wat kan de techniek nu en dan moet je die met slaak en dat moet je samen doen en dat kunnen jullie met hand zo ja en dan heb je het over ontwikkelen maar eigenlijk is er ook al best wel een goede technologie op de markt die we al zouden kunnen inzetten en daar blijkt dat het in de zorg en in de henning heb de zorg waar wij dan zitten nog best lastig is om het echt goed in gebruik te krijgen dat vraagt om andere manieren van werken en dat daar zijn heel veel voorbeelden van te geven een van de eentje noemen het is ook een eentje noem ik heb een heleboel oerder is moeilijk kiezen hier in de in de zaal zit ook in van de nieuwe science practitioners zij doet onderzoek naar de smart diaper dat is incontinentie materiaal met een met een sensor erin gericht op mensen met ernstig meervoudige beperking de slimme luier de slimme luier zo noemen nou dat is een heel handig ding dat dat die sensor die laat zien wanneer die luier vol is en wanneer er eigenlijk verschoning nodig is en dan krijg je een seintje dus dat betekent dat je niet meer onnodig hoeft te verschonen dat je ook niet meer te laat bent dat er geen laccage is dat heeft een heel aantal voordelen maar als je dat ding goed wil invoeren in de zorg en er zijn meerdere zorginstellingen die daar al pilots mee hebben gedaan maar dan moet je ook echt dingen veranderen de zorg processen moeten veranderen dus mijn pleidooi is ook altijd het gaat allemaal over gedrag de klienten die moeten een ander gedrag gaan vertonen als ze die technologie gaan gebruiken de zorg medewerkers moeten wat anders gaan doen maar ook als de sensor het niet doet dan moet er iemand komen om te zorgen dat ding het weer doet ja en een beetje snel ja niet snel ja precies dus dat betekent ook dat je binnen je zorgenorganisatie moeten de de processen anders worden ingegregeld we hebben een voorbeeld dat gaat een ander voorbeeld dat gaat over een toegangsduur voor mensen met allerlei verschillende beperkingen en de een die heeft geen handfunctie en iedereen kan iets anders niet maar iedereen wil de toegang tot zijn eigen woning kunnen regelen nou daar heb je allerlei slimme oplossingen voor die waren er ook nog niet de moesten bedrijven allemaal voor gaan samenwerken om die ene oplossing te krijgen die we nodig hadden maar vervolgens blijkt in de zorgenorganisatie normaal gesproken als de deurstuk is dan bel je de afdeling faciliteren en dan komt er iemand die deur repareren nu is er en een it afdeling bij betrokken en een afdeling faciliteren dus ook die service processen binnen de zorg instelling moeten mee veranderen ja dat is denk ik wel op te lossen als ik het zo hoor alles is op te lossen maar het gaat niet vanzelf maar daar heb je andere disciplines voor nodig zeg jij heb je dus economische disciplines voor nodig de zorg ketens die sneller en sneller en echt implementatie onderzoek in mijn je zult de toegevoegde waarde die de technologie kan hebben voor de cliënten maar ook voor de zorgmedewerkers en misschien zelfs ook wel om een stukje op te lossen van het tekort aan mensen wat we straks hebben die toegevoegde waarde ga je niet zien als je het niet onderzoekt in de praktijk dus je moet het implementeren en het onderzoek doen samen laten opgaan en de bestuurders van die zorgen instelling moeten dat ook begrijpen en dat is ook nog wel eens een dingetje hoeveel bestuurders zijn er hier mag ik even handen zien toppy heel goed blij dat jullie er zijn maar het is een beetje weinig misschien maar nu we zullen zijn kunnen ze natuurlijk wel een voorsprong geven denk ik en ik zou het wel interessant vinden om te kijken naar de de manier waarop je dan die scholing wat werd net gezegd door Maarten ook van de universiteit heeft ze langs tijd gehad en we gaan allemaal online nou ho ho ho ho oh wacht even die zit het boten iemand die dat ik denk dat het alles moet maar ik denk zelf dat de rol van de universiteit heel belangrijk blijft maar we moeten wel een beetje oploeien en naar buiten gaan kijken zoals transo dat al heel lang doet ja hoe zorg je zo hoe zorg ja dank je wel voor directie ja hoe zorg je er dan voor precies als je kijkt naar bijvoorbeeld die slimme luier om even een concreet voorbeeld te nemen dat zo medewerker dan ook iets leert over sensors over dingen die je dan moet troubleshooten in goed Nederlands hoe zorg je daar dan voor wat zou jou jouw weg zijn nou ja dat doe je dus eigenlijk als je in zo'n academische werkplaats bijvoorbeeld samenwerk dan ga je dan doe je ook implementatie onderzoeken als dat dan heet en die woorden die moet je dan weer over boord gooien maar je gaat kijken wat is er nodig in die processen om te veranderen dus die die die begeleider de begeleider en een zorgmedewerker die die die cliënt daarmee helpen die moeten meedenken die moeten die processen die nieuwe zorg processen mee je vorm geven want die weten wat ze wel en niet redden in de tijd die ze hebben wat wat wel en niet lukt dus ook daar is weer een kwestie van kookreatie samen die processen vorm geven en dan gaan kijken hey lukt dat om dat ook te doen en dat ook weer flankeren met onderzoek dus eigenlijk continu in de praktijk en wat ik vaak hoor als klacht van die zorginstellingen is dat is dat er te weinig geld echt naar de zorginstellingen zelf gaat om ruimte te creëren in de werkdruk van de zorgprofessionaal die het moet gaan implementeren dus wij zijn bij de onderzoeksinstellingen als gast kan blijven dat we geld krijgen voor onderzoek maar een deel van het geld moet eigenlijk echt naar die zorgprofessionaal in die organisatie en dat is niet altijd in alles precie de regelingen zo geregeld en als er een mooi precie de regeling is dan hoor ik dat heel veel zorginstellingen dat zo complex vinden om dat aan te vragen dat is ook al vaak oké dus daar moeten we een paar dingetjes daar zijn ook weer andere dingen voor nodig andere kwaliteiten ik ben benieuwd of er ook gespraak is van een soort omstanderseffect en dat mensen met elkaar aankijken van nou doe jij maar wat pilot met die met die slimme luier met bepaalde processen dan als het schaalbaar is en als het exponentieel kan groeien dan nemen wij het wel over dan horen we het wel is dat zo? ja voor een deel wel wat je wat je vooral ziet is dat er een tijdlang heel veel gepilot is door bij je zorgen, organisaties en door klient klient nemen vaak zelf de ideeën mee die zeggen van hey dit zou ik goed kunnen gebruiken of dat zou ik goed kunnen gebruiken en wat je dan ziet dan blijft het bij een pilot dan wordt er wat uitgeprobeerd maar dan op een gegeven moment dan doet die het niet meer want er heeft een update nodig en het is niet helemaal helder hoe je die moet krijgen dus om maar een voorbeeld te noemen die technologie die belandt in de kast dat zie je gewoon heel vaak en ik denk dat nu de tijd is gekomen dat we voorbij die pilot moeten en dat we dat dus serieus in die zorg moeten gaan inbedden en daar is van alles voor nodig ja dat is de ja ja een van de dingen die volgens mij nodig is en daar zit er ook gelukkig mensen voor aan tafel het klientperspectief dat is natuurlijk een cruciaal en ik wil aan jou vragen Tim heb je het idee dat dat bij technologie en innovatie genoeg wordt meegenomen het begint te komen het begint te komen ja waar merk je dat dat veel meer gesproken wordt inderdaad met klienten vanaf het begin af aan dat is ook zo'n belangrijke poot bij Academie de Dorp dat er altijd ervaring is deskundige oos Anne en ik zijn om vanaf moment nu met de bedrijven die ontwikkelen samen met de academie aan tafel te zitten van dit zijn onze wensen en continu te testen of onze leefwereld en de techniek goed overeen komen en wat zouden die die onderzoekers of die wetenschappers nou nog beter kunnen doen ik ben blij dat je zegt het begint te komen maar we zijn er nog niet wat moet nog beter vind ik een moeilijke vraag ik denk ja er zijn mensen die weten dat ze in het klientperspectief moeten meenemen maar ook nog een heleboel die dat niet genoeg weten dus vooral die boodschap die moeten we delen ja wat je vaak ook ziet is dat dat mensen er wel aan denken in de begin fase om klienten te betrekken bij de eerste focus groepen of he samen maar dat het daarbij stopt en dat je moet gaan proberen om in elke fase van de projecten dat te doen ja Anne ik ben nu samen met een collega voor mij een team samenwerken gestart en dat daar is eigenlijk om samenwerken met mensen ervaringskennis en wat je daar ook voorziet is dat mensen er wel ook aan het beginnen zeggen ze oh ja leuk dat gaan we doen en dan afwege het project zijn ze door het zij door drukheid zij door nou ja allerlei andere leiden zijn ze het weer vergeten of kwijt en wat wij ook heel vaak zien mensen willen we allemaal hebben eigenlijk de handverte niet van hoe hoe moet het anders zijn eigenlijk een beetje handenwinkels om elkaar en dat is nu wat ja leuk dat is nu wat wat wij hier echt mee bezig zijn om dat zeg maar nou voor het zijn of niet in de zin van we zitten hier in een schoolbankje en dit en dit doe je verkeers maar gewoon meedenken van waar komt het dan vandaan of waarom ervaj die tijd druk of waarom ervaj dat het langer duurt om ons te betrekken of ja dat soort dingen gewoon het gesprek er over aan gaan soms kom je dan ook op hele moeilijke discussies maar ze zijn wel goed om te bespreken en ze niet uit de weg gaan oké dankjewel heel mooi dankjewel dat je dat wilt delen Anne ik ben benieuwd bij Brigitte als je nou dit soort verhalen hoort je bent ook natuurlijk bijzonder ook leraar data is dit zijn kwalitatieve antwoorden is dat makkelijk op een of meer de data viseren en daar analises op loslaten of is het echt maatwerk wat jou betreft nou ja je kan natuurlijk steeds meer met met tekst analises doen maar ik denk dat dat we als we kijken naar de hennik heb de zorg een langdurig zorg breed dat we daar nog helemaal niet zo gewend zijn om de data die we al hebben te gebruiken dus laat staan dat er ook nog data uit allerlei censoren en zo kunnen komen maar laten we eerst eens kijken van wat komt er uit de zorg oproep in allemering systemen wat leren we daarvan over op welke momenten de zorg op welke momenten er een alarm was dat koppelen met wat er in het elektronisch cliente dossier staat en daarnaast zeg maar alle nieuwe technologie die gaat komen die levert ook allemaal data op en dit kan je allemaal gebruiken om je zorg eigenlijk te verbeteren te optimaliseren en uiteindelijk om het voor de cliente beter te maken ik denk dat we daar nog een heel eind vanaf zijn voordat we zover zijn en daar bovenop komt dan nog dat je daar leren in de systemen van kan maken de AI waardoor het systeem ook echt kan gaan helpen om de dingen beter te maken het voorbeeld daarvan is in de nachtzorg een heel aantal clienten in de gren ik heb de zorg die die snachts bewaking nodig hebben omdat ze gezondheidsproblemen kunnen krijgen snachts of gedrag kunnen vertonen dat niet fijn is voor hen zelf of voor de omgeving dat gaat vaak nog met een manier van uitluisteren dus met microfoonjes waarbij mensen continu worden uitgeluisterd daar zit een zorgig isentrale die al die geluidjes moet opvangen en op basis daarvan moet beslissen van hey hier is misschien iets aan de hand daar is misschien iets aan de hand inmiddels is er natuurlijk al langer technologie op de markt waar je dat heel reactief mee kunt regelen en je kunt ervoor zorgen dat bij de ene client pas een alarmje afgaat als die de kamer uitgaat bewijzen van spreken en bij de andere alles die zich omdraait in bed gebeurt ook al hier en daar maar dat zijn nog allemaal pilots en als je dat goed wil gaan doen en die data gaat gebruiken om van te leren dan kan je dat echt persoonsgericht maken dan kan je echt zorgen dat het bewaking systeem per persoon zo goed wordt afgesteld dat het en niet leidt tot onnodige verstoringen van de nacht bijvoorbeeld maar ook niet tot risico volle situaties want je wil dat het veilig is dus er zit heel vaak een ethische discussie ook omheen maar juist die data daarvoor gebruiken en daarna toe werken dat is waar ik ook met mijn leerstoel aan hoop bij te dragen ik wil een slotvraag eigenlijk niet op voorrichting maar te stellen en kijken of er dan nog tijd is in de extra tijd of dat andere mensen ook kunnen reageren er is ook nu een beweging dat gaat richting zero data en dat veel organisaties willen minder data verzamelen clienten zijn soms huiverig om data prijs te geven hoe wil je het vertrouwen als wetenschapper, onderzoeker of innovator om mee te doen aan projecten waarvan de uitkomst niet vast staat en misschien wel tegen het belang ingaat van een client ja dat laatst vind ik moeilijk tegen het belang in want dat is natuurlijk niemand zijn insteek maar ik denk dat het ontzettend belang is om transparent te zijn om helder en duidelijk te zijn over waar de data voor gebruikt wordt en dat het ook altijd veilig is en zeker ik denk dat dat vertrouwen je moet dat gewoon hard regelen dat dat afgedekt is dat die onzekerheid over dat gebruik van die data dat dat geregeld is dat is het allerbelangst en voor de rest het wordt vertrouwen is al eerder op de sluit gekomen ook van dieken ja dat blijft allerbelangrijk zodat je met elkaar in gesprek blijft erover als ik in mijn auto rij en ik zet de autopilot aan dan zit er een vraag wil jij jouw data scheren nou en is goed dat ik gevraagd wordt en ik kan kiezen ja of nee en ik kies ja want ik zit er niet mee als als iemand meekijkt waar ik rijd dan zit ik niet mee als daardoor de auto ooit veiliger wordt prima maar je moet het wel vragen je moet dat transparent zijn ja oké ik ga de sluit vragen ook even kort voorleggen aan Tim en Anne Tim is dat voor jou iets ben je ook skeptisch ten op zich van techniek of ben je vooral enthousiast en sta je te springen om meer techniek ik zie om me heen heel veel aan mensen die skeptisch zijn wat er ook verzorgt dat er veel muurtjes in de zorgwereld zijn die beletten om data gemakkelijk te delen terwijl ik juist denk als op een transparente veilige manier data gedeeld wordt dan kan dat zorgen voor ook weer een veel hogere kwaliteit van leven en betere zorg ja oké Anne hoe is het voor jou ja ik ben het eigenlijk volledig met Tim eens ik denk aan alleen maar als je transparent en eerlijk of als je duurt dan zou ik niet weten waarom het niet mogelijk is want je brengt elkaar alleen alleen maar verder dus en het houdt de ontwikkeling dan ook niet tegen want nu wordt daardoor vaak de ontwikkeling tegengehouden oké dus ontwikkeling tegenhouden elkaar blijven informeren het clientperspectief mee blijven nemen dat is iets wat we meenemen uit dit gesprek luisteren nemen we ook mee als het wordt klient handelings onbekwaam die neem ik dank allen voor jullie bijdrage dank brisit dank ook maarten tim anne en ook dieken voor jullie bijdrage aan deze tafel