 pars qu'in quagesima tersia operis de civitate dei, ha ek transcripsio a societate libri voce facta, bono publico uzu i est. Kaput vigesimum unum, de benedixione multiplicande fe conditatis humane ante peccatum data, qu'am prevaricazio non ademerit et cui libidinis morbus acceserit. Absit ita qu'ut credamos illos cognuges in paradiso constitutos per hang libidinem de qu'a erubesendo e adem membratexerunt, inpleturos fuise quod in sua benedixione deus diksit, kresite et multiplicamini et replete terram. Post peccatum qu'pe orta est ha ek libido, post peccatum eam natura non impudens amissa potestate, cui corpus ex omniparte serviebat, sensit, attendit, erubit, operuit. Il la vero benedictio nupciarum ut cognugati krescherent et multiplicarentur et implerent terram, qu'am vis et indelinkwentibus manserit, tamen ante qu'am delinkwert data est, ut cognosheretur pro creazionem filiorum ad gloriam con nubii, non adpönam pertinere peccati. Sed nuq homines, profecto illius qu'e in paradiso fuite felicitati signari, nisi per roq quod ekspertisunt, idest per libidinem, de qu'a videmus etiam ipsam honestatem erubesere nupciarum, non potuise ginni filio sopinantur, ali scripturas divinas, ubilegitur post peccatum puduise nuditatis et pudenda est. Sed se contacta prorsus non accipientes sed infideliter irridentes, ali vero qu'am vis etas accipientet honorent, illiudetamen quod dictum est kreschite et multiplicamini non secundum carnalen fecunditatem volunt intelligi, qu'e etesekundum animam legitur tale ale quid dictum, multiplicabis me inanima mea invirtute. Utid quod in genesi secuitur et implete terram et dominamini eius, terram intelligant carnem qu'am apresentia sua implantanima eiusque maxime dominatur, cum invirtute multiplicatur. Carnales autem feetus sine libidine qu'e post peccatum exorta inspecta confusa velata est, neq tung nasci potuise secut neque nunc possunt neq imparadiso futuros fuise sed furis secut et factum est. Nam aposte a qu'am inde dimissisunt adegiñendos filios coierunt e osque genuerunt. Caput vigesimum et alterum, de copula coniugali adeo primitus instituta at qu'e benedicta. Nos autem, nullo modo dubitamus secundum benediktionem dei cresere et multiplicari et implere terram donum esse nupciarum qu'as deus ante peccatum hominis abinitio constituit, creando masculum et feminam, qu'i sexus evidens utique incarni est. Qu'ic qu'i pe'o per idei etiam benedictio ipsa subiunt est, nam cuma scriptura digsiset masculum et feminam feciteos, contiunos sudidit et benedicti teos deus dicens, cresite et multiplicamini et implere terram et dominamini eius et cetera. Qu'e omnia qu'an qu'am non inconvenienter possiint etiam ad intelectum spiritalem referri, masculum tamen et feminam non sicute simile aliquid etiam in homine uno intelligipotest, qu'ia videlicet ineo aliud est quod regit, aliud quod regitor, sed sicut evidentissime apparet in diversi sexus corporibus, masculum et feminam ita creatus uti problem generando crescerent et multiplicarentur et impleren terram manje absurditatis est reluktari. Ne qu'enim de spiritu qu'imperat et carne qu'e obtemperat, alt de animo racionali qu'i regit et irracionali qu'iditate qu'e regitor, alt de virtute contemplativa qu'e excellit et de activa qu'e suditor, alt de intelectum entis et sensu corporis sed aperte de vinculo cognugali, qu'in vicem sibi uterque sexus obstringitur, dominus interrogatus utrum liceret qu'acunque causa dimitere uxorem, qu'oniam propter duritiam cordis israeli tarum moisers dari permisit libellum repudi, respondit at qu'e ait. Non legistis qu'e a qu'i fecit abinitio masculum et feminam fecit eo sedixit, propteroc dimintet homo patrem et matrem et aderebit uxorem sue et erunt duo in carne una, ita qu'iam non sunt duo sed una caro, qu'a dergo deus cognugcit homo non separet. Certum est ijitur masculum et feminam ita primitus institutus, ut anunq homines duos diversi sexus videmus et novimus, unum altem dici velpropter cognugtionem velpropterm originem feminem qu'e de masculilatere creata est. Nam et apostolus per roc primum qu'a deo instituente precisit, exemplum singulos quosque admonet ut viri uxorem suas diligant. Caput vigesimum tertium, anetiam in paradiso generandum fuisset, sinemo peccasset, vel utrum contra estum libidinis puñatura ilik fuisset razio castitatis. Qu'is qu'is altem dici't non fuisset coi turos nec generaturos nisi peccassent, qu'id dici't nisi propter numerositatem santorum necessarium hominis fuisset peccatum, sinem non peccando soli remanerent qu'i asicut putant nisi peccassent generare non possent, profecto ut non soli duo justi hominis possent esse, sed multi, necessarium peccatum fuisset. Quod si credere absurdum est ilu dupotius est credendum, quod santorum numerus quantus complende il suficit beatissime civitati, tantus existret et si nemo peccasset, quantus nunc perdè i graciam de multitudine colligitur peccatorum, cousque fili sèculi hujus generant et generantur. Et ideo il nupsie diñe felicitate paradisi si peccatum non fuisset et diligendam prolem giñerant et pudendam libidinem non haberent, sed quomodo ide fieri posset nunc non est quo demonstretur exemplo. Nec ideo tamen incredibile debet videri etiam ilu d'unum si neista libidine voluntati potuisse servire, qu'i tot membra nunc serviunt. An vero manus et pedes movemus qu'um volumus, idea qu'e hisa membris agenda sunt, si neullo reñisu tanta facilitate quanta etinobis etinalis videmus, maksime inartificibus quorum operum corporallium, ubi et exercendam infirmioram tardiorenquem naturam agilior acceset industria, et non credimus adopus generationis filiorum si libidu non fuisset, qu'e peccato in obediencie retributa est, obedienter hominibus ada voluntatis nutum similiter utacetra potuisse ila membra servire. Non necicero in libris de Republica, qu'um de imperiorum differencia disputaret et hujus rei similitudinem ex natura hominis assumeret, utafilis diksit imperari corporis membris, propter obediendi facilitatem, vitiosas vero animipartes utaservos asperiore imperio coerceri, etutike ordine naturali animus anteponitur corpori, etamen y animus imperat corpori facilius quam sibi, verum atamen haek libidu de qu'anunke diserimus e omagis e rubeshenda extitit, quod animus inea nec sibi efficaciter imperat utomnino non libeat, nec omnimodo corpori uta pudenda membra voluntas potius quam libidu comoviat, quod sita eset pudenda non essent, nunke vero pudet animum resisti sibi acorpore, quod ei natura inferiore subiectum est. In aliis quipe affeccionibus cum sibi resistit, idio minus pudet quia cum ase ipso vincitur ipsese vincit, etsi inordinate atquevitiose quia exhis partibus quae rationi subici debent, tamen apartibus suis acperok ut dictum est ase ipso vincitur. Nam cum ordinate se animus vincit ut irrationabiles motus eius menti rationique subdantur si tamen etilla deo subdita est, laudis atque virtutis est. Minus tamen pudet quma sibi animus exvitiosis suis partibus non obtemperat, quama cum ei corpus quod altrum abilo est atque infraillum est, et cuius sine illo natura non vivit, volenti juventique non accedit. Sed cum alia membra retinentur voluntatis imperio, sine quibus illa quae contra voluntatem libidine concitantur, id quod appetunt implere non posunt, pudicitia custoditur non amissa, sed non ampermissa delektazione peccati. Hung renisum hank repuñanciam hank voluntatis et libidinis rixam, velcerte ad voluntatis suficientiam libidinis indigenciam prokul dubio, nisi culpabilis in obediencia, puenali in obediencia plekteretur, in paradiso nupsia non haberent, sed voluntati membra ut accedera ita cungta servirent, ita genitale arvum was in hok opus creatum seminaret, ut anunca terram manus et quod modo de hank renobis volentibus diligencius disputare vericundia resistit et compellit veniam honore prefato a pudicis auribus poshere, kur id fieret nulla causa eset, sed in omnia quede hujusmodi membra sensum cogitantis attingerent, sine unlo timore obscenitatis liber servo ferretur, neq ipsa verba esent, què vocarentur obscena, sed quid quid inde diceretur tam hones tum eset quam de aliis kum loquimur corporis partibus. Quisqui ergo ad has literas in pudicus accedit culpam refugiat, non naturam, facta denotet sue turpitudinis non verba nostre necessitatis, in quibus michi facillime pudicus et religiosus lektor vel auditur ignosit, donek infidelitatem refellam non defide rerum in ekspertarum, sed de sensu ekspertarum argumentantem. Legit enim hek sine offensione, qui non exorret apostulum horrenda feminarum flagitia refrendentem, què imutaverunt naturalem usum ineum usum quiest contra naturam. Precipu e quia nos non damnabilem obscenitatem nunc sicutile kummemoramus aque reprendimus, sedin explicandis, quantum posumus humaene generationis effectibus, verba tamen sicutile obscena vitamus. Caput vigesimum quartum, quod in sontes homines et merito obaediencie in paradiso permanentes ita genitalibus membris usuri fuysent ad generazionem prolis, sicut ceteris ad arbitrium voluntatis. Seminaret igitur prolem vir, sushiperet femina genitalibus membris quando id opus esset et quantum opus esset voluntatemotis, non libidine concitatis. Neque enim hea sola membra movemus adnutum què compactis articulata sunt osibus, sicut manus et pedes et digitos, verum et tamilla què mollibus remissa sunt nervis, qum volumus movemus agitando et porrigendo produsimus et torquendo flectimus et constringendo duramus, sicutea sunt què inore agfacie quantum potest voluntas movet. Pulmones denique ipsi omnium nisi medullarum mollissimi viserum et obhoc antro pectoris comuniti ada spiritum ducendum ac remittendum vocenquem emittendam seumodificandam sicut folles fabrorum vel organorum flantis respirantis loquentis clamantis cantantis serviunt voluntati. Omito quod animalibus què busdam naturaliter inditum est ut tegment quò corpus omnivestitur sicuid in quacunqu loco eius censerit abigendum ibitantum moviant ubisentiunt nec solum incidentes muskas verumetiam herentes hastas cutis tremore discutiant. Nun quid quia id non potes homo idio creator quibus voluit animantibus donare non potuit sicergo et ipsi homo potuit obedientiam etiam inferiorum habere membrorum quam sua in obedientia perdidit. Neque enimdeo dificile fuit sic illum condere utineius carne etiam illud non nisi eius voluntate movetur quod nunc nisi libidine non movetur. Nam et hominum quorundam naturas novimus multum aceteris dispares et ipsa raritate mirabiles non nunla utovolunt de corpore pacientium què ali nunlo modo possunt et audita vix credunt. Suntenim qui et aures moviant vele singulas vele ambas simul. Sun't quit otam acesarium capite im moto capili ocupant deponunt ad frontem revokante cum volunt. Sun't quit eaurum aque voraverent incredibiliter plurima et varia paululum precordis contractatis tanquam desaculo quod placurit integerimum proferunt. Quidem voces avium pecorunque et ali orum quorum libet hominum imitantur aque exprimunt ut nisi videantur dicerni omnino non possunt. Non nunli avimo sine paedore ullo ita numerosos proarbitrio soni tu sedunt ut exilla etiam parte cantare videantur. Ipsa sum ekspertus sudare hominem solere qum vellet. Notum est quosdam flere qum volunt mertim lacrimas fundere. Ia millud multo est incredibilius quod plericoe fratres memoria recentisima ekspertisunt, presbuter fuit quidem nomine restitutus in parecia kalamensis ecclesie. Quando ei placebat, rogabatur autemunt hoca facere tabeis quirem mirabilem ad imitatas quasi lamentantis qujuslibet hominis voces ita se aufferebat asensibus eta jacebat simillimus mortuo ut non solum vellekantes atque pungentes minime sentiret sed alequando etiam inge ureretur ad moto sine ullo dolori sensu nisi posmodum eksvulnere. Non autem obnitendo sed non senciendo non movere corpus eoprobabatur quod tanquam indefuncto nullus inveniebatur hanelitus. Hominum tamen voces si clarius lo querentur tanquam delonginquo se audire posthea referebat. Cum itaque corpus etiam nun quibuzdam corruptibili hankarum nosam ducentibus vitam ita implerisque mozionibus etafexionibus extrausitatum nature modum mirabiliter serviat. Quid cause est utanon credamos ante inobediencie peccatum corrupcionisque suplicium ad propagandam prolem sine ulla libidine servire coruntati humane humana membra potuis donatus est itaque homo cibi quia deseruit deum placendo cibi et non obediens deo non potuit obedire nec cibi. Hink evidentior miseria quahomo non vivit utvult. Nam si utvelet vivet beatum se putaret sed nec sig tamen estet si turpiter vivet. Capot vigesimum quintum devera beatitudinen quama temporalis vita non optinet. Quan quama si diligencius attendamus nisi beatus non vivit utvult et nunlus beatus nisi justus. Sedetiam ipsa justus non vivet utvult nisi eo pervenerit ubi mori falli offendi omnino non possit eique sitetcertum ita semper futurum. Hokenim natura expetit nec plene atque perfecte beata erit nisi adepta quod expetit. Nunca vero quis hominum potest utvult vivere quando ipsum vivere non est impotestate, vivere enim vult, mori cogitur. Quomodo ergo vivit utvult quii non vivit quam diu vult, quad si mori voluerit, quomodo potest utvult vivere quii non vult vivere. Et si idio mori velit, non quo nolit vivere, sed utposto mortem melius vivat, non dumergo utvult vivit, seda qum ad id quad vult moriendo per venerit. Verum et se vivat utvult quoniam sibi extorsit sibique imperavit non velle quod non potest atwe hoc velle quod potest. Sikutait terentius quoniam non potest id fieri quad vis id velis quod posis. Nun idio beatus est quia patienter miser est beata quip vivita si non amatur non habetur. Porro si amatur et habetur ceteris omnibus rebus excelentius necesse estametur quoniam propter hank amandum est quid quid aliud amatur. Porro si tantum amatur quantum amari diña est non enim beatus est quo ipsa beata vita non amatur ut diña est fieri non potest uteam quii sik amat non eternam velit. Tung iditur beata erit quando eterna erit. Caput vigesimum sextum quod felicitas in paradiso viventium sine erubesendo appetito generandi oficium credenda sit implere potuise. Vivebat ita que homo in paradiso sikut volebat quandiu hoca volebat quod deus yuserat. Vivebat fruens deo exquo bono erat bonus. Vivebat sine ulla ejestate ita semper vivere habens impotestate. Cibus aderat ne ezuriret, potus ne sitiret, liniumvite, ne ullum sinekta disolveret. Niil corrupcionis in corpore vel excorpore ullas molestias ullis eus sencibus ingerebat. Nullus intrinsecus morbus nullus ictus metuebatur extrinsecus summa incarnesanitas inanimo tota tranquillitas. Sikut in paradiso nullus estus autofrigus, sik in eus habitatore nulla excupiditate vel timore acidebat bone voluntatis ofensio. Niil omnino triste, niil erat inaniter letum, gaudium verum perpetuabatur exdeo in quem flagrabat caritas de corde puro et concienzia ane et fide non fikta. Atque interse cognugum fida exonesto amore societas concorsmentis corporisque vigilia et mandati sin elabore custodia. Non lassitudo fatigabat ociosum non somnus premebat invitum. Intanta felicitate rerum et felicitate hominum, absit ut suspicemur non potuisse prolem seri sine libidinis morbo sed eo voluntatis nutu, moverentur membra illa quacetera ete sine ardoris illecebroso stimulo cum tranquilitate animi et corporis nulla corrupzione integritatis infunderetur gremio maritus uxoris. Neque enim quia experiencia probari non potest ideo credendum non est quando illas corporis partes non ageret turbidus calor sed spontanea potestas sicut opus estet adiberet eta tung potuisse utero cognugis salva integritate feminei genitalis virile semeni miti uxte noj knot writtenung potest edem integritate salva ex-utero virginis fluxus menstruis cruors emitis£ edem qui5 maya poset illudinici quacoc potest eyeici Utenim atapariendum non doloris gemitus sed pagturitatis impulsos feminea vis emota relaxaret sicatered tandum either concibiendum gitti loop-read cipyendum non libidinis apetitus sed voluntarios usus naturam utranque konyungeret. Derebus loquimur nunk pudendis et ideo kwan vis ante kwan earum puderet kwales esse potuissent koniciamus ut posumus, necese est uta nostra disputatio magis frenetur ea kwe nos revokat verekundia kwan eloquensia kwe novisparum supetit adiuvetur. Nam kum ide kwa diko nek ipsi eksperti furint, kwi eksperiri potuerunt, konyama preokupante pekato exilium de paradiso ante metuerunt, kwa masibi in opere serende propaginis tranquilo arbitrio konvenirent, kwa modunung kum ista konmemorantur sensibus okurrit humanis nisi eksperientia libidinis turbede non konyektura placide voluntatis. Hink est kwa impedit loquentem pudor, et si non deficiat razio cogitantem, veruntemen omni potenti ideo summo a kasumme bono kreatori omnium naturarum, voluntatum altem bonarum adiutori et remuneratori, malarum altem reliktori et damnatori, utrarunquem ordinatori, non defuit uti kwe consilium, kwa certum numrum civium in suwa sapienzia predestinatum etiam ex damnato gener humanu suwe civitatis impleret. Non eos yam meritis, kwando quidem universa massa tankwam invitiata radice damnata est, sed gratia disernens et liberatis, non solum de ipsis, verum etiam de non liberatis quid eis largiatur ostendens. Non enim debita, sed gratuita bonitate tung se quisque aniosit erutum malis, kum a beorum hominum consorti ofit immunis, kum quibus illi juste estet pena comunis. Cur ergo non crearet deus quos pecaturus esse preeshibit, kwando quidem ineis et exeis et quid eorum culpa mere retur, et quid sua gratia donaretur posse tostendere, nec sub illo creatore ac dispositore perversa in ordinatio delinquentium rectum pervertret ordinem rerum. Aput vigesimum septimum, de pecatoribus et angelis et hominibus quorum perversitas non perturbat providenciam. Proinde, pecatoris et angelis et hominis nighilagunt quo impediantur mania opera domini exquisita in omnes voluntateseius, quoniam a quid providenter acque omni potenter sua quique distribuit, non suolum bonis verumetiam malis bene uti novit. Acperok propte meritum aprime male voluntatis ita damnato acque obdurato angelomalo, utiam bonem voluntatem ulterius non haberet, bene utens deus quur non permitret utabilo primus homo qui rectus, hoqest bone voluntatis, creatus furat temptaretur, quando quidem sic erat institutus ut si de adiutorio dei fidret bonus homo malum angelum vinceret, si autama creatorem acque adiutorem deum superbe si biplacendo deserret vinceretur. Meritum bonum habens in adiuta divinitus voluntate recta, malum vero in deserrente deum voluntate perversa, quia etipsuma fidret de adiutorio dei non quidem posset si ne adiutorio dei, nektamen idio habis diviné gratie beneficis, si biplacendo recedere non habebat impotestate. Nam sicut in haq carne vivere sine adiumentis alimentorum impotestate non est, non autem inea vivere impotestate est, quod faciunt qui se ipsos necant, ita bene vivere sine adiutorio dei etiam imparatiso non erat impotestate, erat autem impotestate male vivere, sed beatitudine non per mansura etapena justissima secutura. Cum izzitur huyus futuri casus humani deus non esse tiñarus, kur eum non sineret invidi angeli malignitate temtari? Nullo modo quidem quod vinceretur incertus, se nilominus precius, quod abeius semine adiutor, sua gratia, idem ipse diabulus furat sanctorum gloria maiore vincentus. Ita factum est uten nek deum aliguit futurorum lateret, nek apreciendo quen quan pekare compelleret et quid interesset interpropria macuiusque presumptionem et sua matuitionem angelice et humane racionali creature consequenti experiencia demonstraret. Quis autem audiat credere auta dicere uteneque angelus neque homo kaderet indei potestate non fuisse, sed hoq eorum potestati maluit non auferre atqueita et quantum mali eorum superbia et quantum boni sua gratia valeret o stendret. Caput duo de trigesimum, dei qualitate duorum civitatum terene atque celestis. Fecherun titeque civitates duas amores duo, terenam shilcet amor sui usque ad contentum dei, celestem vero amor dei usque ad contentum sui. Deeneque ila inseipsa heq indomino gloriator, ila enim querit abo hominibus gloriam, huic autem deus concientie testis maxima este gloria. Ila ingloria sua exaltat kaput sum, heq dicit deo suo, gloria mea et exaltans kaput meu. Ili in principibus heus vel ineis quas subiukat nathionibus dominandi libido dominatur. Hinak serviunt invicem in caritate et prepositi consulendo et subiti obtemperando. Ila in suis potentibus diligit virtutem suam, heq dicit deo suo, diligam te domine virtus mea. Ideoque in ila sapientes heus secundum hominem viventes aut corpris aut animis sui, bona aut utriusque sectati sunt, aut qui potuerunt conioxere deum, nonut deum honor averunt aut gracias ejerunt, sed evanuerunt incogitacionibus suis, et obscuratum est incipiens coreorum. Dicentes se esse sapientes, id est dominante si bisupervia, in sua sapientes se se extollentes, stulti facti sunt, et imutaverunt gloriam incorruptibilis dei, in similitudinem imaginis corruptibilis hominis, et volucrum et quadrupedum et serpentium. Ad hoyushe modi enim simulacre adoranda vel duces populorum vel sectatores fuerunt, et coluerunt atque servierunt creature potius quam creatori, qui est benedictus in secula. In hackautum nulla est hominis sapientia nisi pietas, qua recte coliutur verus deus, id expectans premium in societate santorum non solum hominum verum etiam angelorum ut sit deus omnia in omnibus. Finis partis quincuagesima et tertia. Partis quincuagesima quarta operis de civitate dei, hack transcriptio a societate libri voce facta, bono publico uso y est. Libri quintus decimus caput primum, deduobus ordinibus generazioni sumane in diversos fines avinitio procurrentis. De felicitate paradisi, vel de ipso paradiso, et devita ibi primorum hominum e orunque peccato atque suplicio, multi multas enserunt, multa diccerunt, multa literas mandaverunt. Nos quoque secundum scripturas santas, vel quod ineis legimus, vel quod egzei intelligere potuimus, e arum concruentes autoritati, de his rebus insuperioribus libriis diccimus. E nucleatius autem si istacoa erantur, multiplicis atque multimodas aparunt disputatioones, què pluribus intexende sint voluminibus quam hoc opus tempus quede poshit. Quod non ita largum habemus, utin omnibus què possunt requirere otiosi et scrupolosi, paratiores ad interrogandum, quam capaciores ad intelligendum, nos oporti at imorari. Arbitrortamen satis nos jam fecis semagnis et dificillimis quastionibus, de initio vel mundi vel anime, vel ipsius generis humani, quod in duo genera distribuimus, unum e orum quie secundum hominem, alterum e orum quie secundum deum vivunt. Quas etiamus dicce apellamus civitates duas, hoc est duas societates hominum, quarum est una què predestinata est in eternum reñare cundeo, altera eternum suplicium subire cundiabolo. Sed iste finis est e orum de quo post loquendum est, nun cautem quoniam de exortu e orum civi in angeliis, quorum numerus ignoratur anobis, civi in duobus primis hominibus satis dictum est, jam mici videtur e orum agrediendus excursus, ex quo illi duo genera recce perunt, donek homines genera recce sabunt. Hokenim universum tempus cive seculum, in quo cedunt morientes succedundque nascentes, istarum duarum civitatum, de quibus disputamus excursus est. Natus est izzitur prior caen, ex illis duobus generis homanii parentibus pertinens ad hominum civitatum, posterior abel ad civitatum dei. Sicutenim in uno homine quod dixit apostulus experimur quie non primum quod spiritale est, sed quod animale, postea spiritale, nde unos quixque quoniam exdamnata propagine exoritur, Primo sit necesse est ex adam malus adque carnalis, quod si in Christum renacendo profecerit, poste erit bonus et spiritalis. Sic in universo genera humano, quum primum duae iste ceperunt nasendo adque moriendo procurre civitates, prior est natus civis huiu seculi, posterius autem isto peregrinus in seculo et pertinens ad civitatem dei, gracia predestinatus, gracia electus, gracia peregrinus deorsum, gracia civis sursum. Nam quantum adipsum atinet exe adem massa oritur quee originaliter est tot adamnata, sed tam quon figulus deus hank anima similitudinem non impudenter sed prudenter introducit apostolus, exe adem massa fecit aljud vas in honorem aljud incontumeliam. Prius autem factum est vas incontumeliam, poste vero altrum in honorem, quee et in ipso uno sicuta jam dixi, homine prius est reprobum, unde necese est incipiamus et ubi non est necese utremaneamus, posterius vero probum, quo proficientes veniamus et quo pervenientes maneamus. Proinde non quidem omnis homo malus eritbonus, ne motamen eritbonus quee non erat malus, sed quantum quisque citius mutatur immelius, hok in se facit nominari, quod apreindit celerius et posteriore co-operit vocabulum prius. Scritum est itakwe decain, quod condiderit civitatem, abelautem tankwan peregrinus non condidit, superna est enim sanctorum civitas, quan vis hik pariata cives, in quibus peregrinatur, donek reini eius tempus adveniat, qum congregatura est omnis in suis corporibus resurgentes, quando aeis promissum dabitur reinium, ubi qum suo principe rege secularum, si neullotemporis fine reiniabunt. Caputalterum defiliis carnis et filiis promissionis. Umbrasane quedam in civitatis huius etimago profetica ei significande potius quam aprezentande servivit in terris, quo eama tempore demonstrari oportebat, et edicta est etiam ipsa civitas santa, mérito significantis imaginis, non expresse, sicut futura est veritatis. Dehaq imagini serviente et de illa quam significat libera civitate, sic apostulus adgalatas loquitur. Dicit emiki inquit sublege volentes esse legem non audistis, scriptum est enim quad abram duos filios habuit, unum de anchilla et unum de libera, sed ille quidem quide anchilla secundum carnem natus est. Qui autem de libera per repromissionem, ques sunt in allegoria. Hec enim sunt duo testamenta, unum quidem a montesina inservitutem generans, quad est agar, sina enim monst est in arabia, quae conyungt est huic, quae nunc est Jerusalem. Servit enim qufilis suis. Quae autem sursum est Jerusalem libera est, quae est mater nostra. Scriptum est enim letare sterilis quenon paris, erumpet exlama quenon parturis, huonia multifili deserte magis quam eius quae habet virum. Nos autem fratres secundum isa ca promisionis fili sumus, sed sicut tung quis secundum carnem natus furat, perse quebatu reum quis secundum spiritum, ita et nunc. Sed quid ditit scriptura. Hec anchilla met fili meius, non enim ere serit filius anchilla qum filio libera. Nos autem fratres non sumus anchilla fili sed libera, quae libertate Christus nost liberavit. Hec forma intelegendi de apostolica autoritate deshendes, locum novis aperit quemadmonum scripturas duorum testamentorum, vetiris et novi, acciperdebeamus. Ars enim quedam terene civitatis imago celestis civitatis efekta est, non se significando sed altrem et idio serviens. Non enim propter se ipsam sed propter aliam significandam est instituta, et aprecedente alia significazione et ipsa prefigurans prefigurata est. Nanque agar anchilla sare e jusque filius imago quedam huius imaginis fuit, et aconiam transitura eran tumbre luce veniente, idio ditit libera sare, quae significabat liberam civitatem, quae rursus aliam modo significand etiam illa umbra serviebat. Ei ce anchillam et filiu meius, non enim heres erit filius anchille qu'un filio meo isaq, quod ait apostolus qu'un filio libera. Invenimus ergo interrena civitate duas formas unam suam presentiam demonstrantem altrem celesti civitatis significande sua presentia servientem. Parit altrem cives terene civitatis peccato vitiata natura, celestis vero civitatis cives parit apecato naturem liberans gratia. Un de illa vocantur vasa ire, ista vasa misericordie. Significatum est hoq etiam in duobus filius abrae, quod unus de anchilla, quae dicevatur agar, secundum carnem natus est ismael, alter est autem de sara libera, secundum repromissionem natus isaq. Uter qu'e quidem de semine abrae, sed ilum genuit demonstrans con suetudo natura, ilum vero dedit promissio significans gratiam. Ibi humanus usus ostenditur, hic divinum beneficium commendatur. Caputtertium de esterilitate sara quem dei gratia fecundavit. Sara quip esterilis erat et desperazione prolis saltem de anchilla sua concupisien sabere, quod dese ipsanon se posse cernibat, deditem feetandam viro, de qu'o parere voluerat nec potuerat. Exeget ita qu'e etiam sik debitum de marito utens yure suo in utero alienu. Natus est ergo ismael sigut nascuntur homines, vermixtione sexus utriusque, usitata lege nathure. Idio diktum est secundum carnem, non quad ista beneficia dei non sint aut non illa operetur deus, cuus opifex sapiencia atingit sigut scriptum est affine usquat finem fortiter et disponit omnia suaviter. Sed ubii significandum furat deidonum, quod indebitum hominibus gratis gratia largiretur. Sik oportuit dari filium qu'e madmonu nature non debibatur excursibus. Negatenim natura yama filios tali komixtioni maris et femine, qualis esse poterat abra etzare in illa yam etate, etiam muliris accedent esterilitate, qu'e nektum parere potuit, quando non etas fecunditati sed etati fecunditas debuit. Quod ergo nature sik afekte fructus posteritatis non debibatur, significa quod natura generis humani pekato vitiata akperok yure damnata nikhil vere felicitatis in posterum merebatur. Rekte ijitur significat isak pek repromisionem natus filios gratie cives civitatis liber, socius pacis eterne. Ubii sit non amor proprie ak private quod amodo voluntatis, sed komuni e odenque imutabili bono, gaudes akwe eksmultis unum kor facias. Idest perfekte concors obedientia caritatis. Caput quartum de terene civitatis vel concertatione vel pacis. Terena porro civitas qu'e senpiterna non etit, neque enim kum ekstremo suplicio damnata furit yama civitas etit, i kabet bonum sum, cuyus societate leetatur qualis esse de talibus letitia rebus potes. Et konium non est talib bonum otonullas angustias paciat amatoribus suis, idio civitas ista alversus se yama plerunque dividitur litigando, belando akwe puñando, et auta mortiferas autacerte mortales victorias requirendo. Nam ekst quachunque sui parte alversus alteram sui partem belando su rexerit querit esse victris gentium kum sit kaptiva vitiorum, et si quidem kum vicerit superbius extollitur etiam mortifera. Si vero konditione makozitans kazusque kumunes magis qu'e acidre poshunt, atversis angitur kum eis qu'e provenerunt sekundis rebus inflatur, tantumodo mortalis est ista victoria. Neque enim semper dominari poterit permanendo eis quos poturit subyegare vincento. Non autem rexte dicitur ea bona non esse qu'e concupisit hae kachivitas kwando est etipsa in suo humano genere melior, concupisit enim terrenam kondam prorebus infimi spachem, adeiam nanque desiderat pervenire belando, quoniam si vicerit et qu'e resistat nan furit paxerit qu'an non habebant partes in vicem adversantes et pro his rebus qu'as simul habere non poterant infelici e gestate certantes. Hank pacem requirunt laboriosa bella, hank adipisitur qu'e putatur gloriosa victoria. Kwando autem vinkunt qu'i causa justiore puñabant, qu'is dubitet gratulandam eis victoriam et provenisse optabilem pacem, ek bona sunt etesine dubio dei dona sunt. Sedesi neglectis melioribus qu'e ada supernam pertinent civitatem ubi erit victoria in eterna etesum apace secura, bona istasic concupis cuntur ut bel sola e se credantur, bel his qu'e meliora creduntur ampius diligantur, neces est miseria consecuatur et qu'e inerat augeatur. Caput quintum dei primo terrene civitatis autore fratricida, cuyus impietati romane urbi secunditor germani cede responderit. Primus ita quefuit terrene civitatis secunditor fratricida, nam sum fratrem civem civitatis eterni, in haq terra peregrinantem invidentia victus ocidit. Unde mirandum non est quod tanto post inea civitate con dinda, qu'e furat huyus terrene civitatis de qu'a loquimur, caput futura etta multis gentibus regnatura, huyik primo exemplu et uta greci apellant archetypoe qu'edam sui generis imago respondit. Nam etilik sicut ipsum pacinus quidam apoeta co memoraviti lorum, fraterno primi maduerunt sanguinemuri. Sicenim condita est roma quando ocisum remum afratre romolo romana testatur historia, nisi quod iste terrene civitatis ambo cives erant. Ambo gloriam de romana rei publice istituzione querebant, sed ambo e am tantam quantam si unus estet habere nan poterant. Quienim volebat dominando gloriari, minus uti qu'e dominaretur si eus apotestas viro consorte minuaretur. Utergo totam dominationem habaret unus, ablatus est socius et escelere crevit impeius quod inocencia minus estet etemelius. Hi autem fratres kayn et abel non habebant ambo interse similem reerum a terrenarum qupeditatem, nec in hoq alter alter invidit quod eus dominatus apire tangustior qu'i alterum ocidit, si ambo dominaretur. Abel quip e non querebat dominationem i nea civitate qu'e condebatur afratre. Sed invidencia il diabolica qu'e invitend bonis mali, nulla alli a causa nisi quia illi bonis sunt illi mali. Nullo enim modo fit minor accedente seo permanente consorte possessio bonitatis, immo possessio bonitas qu'am tanto latius qu'anto concordius individua sociorum possidet caritas. Non habebit deni qu'istam possesionem qu'eam nullu erit habere comunem, et tanto eam reperiat ampliorem qu'anto amplius evi potu erit amare consortem. Illu digitur quod interremum et romulum exortum est qu'e matmonum aversus se ipsam ter reina civitas dividatur ostendit, quod autem inter caen etabel inter duas ipsas civitates dei et hominum enimicitias demonstravit. Puñant ergo inter se mali et mali, item puñant inter se mali et boni, boni vero et boni si perfectisunt inter se puñare non posssunt. Proficientes autem non dunque perfecti ita posssunt ut bonus qu'isque ex ea parte puñet contra alterum qu'a etiam contra se metipsum, et in uno qu'i pe homine caro concupisit aversus spiritum et a spiritus aversus carne. Con cupisientia ergo spiritalis contra alterius potest puñare carnalem, vel concupisientia carnalis contra alterius spiritalam si cut inter se puñant boni et mali, vel certe ipse concupisientia carnales inter se duorum bonorum non dun utique perfectorum, si cut inter se puñant mali et mali, donek eorum qu'i curantur ad ultima victoriam sanitas perdukatur. Caput sextum de languoribus qu'os expena pekati etiam cives civitatis dei in huius vite peregrinazione patiuntur et a quibus deo medente sanantur. Languor est qu'i peiste, id est illa in obediencia, de qu'a in libro quarto decimo diseruimus, prime in obediencia e suplicium et ideo non natura sedvitium. Propter quod dicitur proficientibus bonis et exfide in haka peregrinazione viventibus in vicem onera vestra portate, et sik adimplebitis legem Christi. Item alibi dicitur, corripite in quietus, consolamini pusillanimes, suscipite in firmus, patiintes estote adomnes, videte nequis malum promalo aliqui reddat. Item alioloco, si preocupatus furiti homo in aliquo delictu, vos quis peritales estis, instruite hu yusmodi in spiritu mansuetudinis, intennes te ipsum, ni et tu temteris. Et alibi, sol non ocidat super irakundiam vestram, et in evangelio, si pecaverit in te frater tuus, corripe eu inter te et ipsum. Item de pecatis in quibus multorum cavetur ofensio, apostolus dicit, pecantes coram om li busarwe, ut aceteri timorem habiant. Propterok et devenia invicem danda, multa precipiuntur et mania cura propter tenendan pacem, sinne qua nemo poterit videre deum. Ubi ille terror quando yubetur servus decem milium talentorum reddere debita, què ili furet relaxata, quoniam debitum denariorum centum conservo suo non relaxavit. Quas similitudine proposita, dominus iesus adiecit atqueait. Siket vobis facet pater vester celestis, si non diniseritis unus quisque frateri suo decordibus vestris. Okmodu curantur cives civitatis dei hinakterra peregrinantes et paci superne patrie suspirantes. Spiritus autemsantus operatur intrinsecus ut valiat aliquid medicina què adibetur extrinsecus. Alioquin etiamsi deus ipse utens creatura si bisubdita in aliqua specie humana sensus alloquator humanos, sive istos corparis sive illos quos istis similimus abemus insomnis, nec interiore gratia mentem regat atqueait, nihil prodest homini omnis predicatio veritatis. Facit autem hoq deus avasis misericordie ire vasa di cernens, dispensatione qua ipsenovit multum occulta sed tamene justa. ipso quippe adjuvante mirabilibus et latentibus modis, cuma pecatum quod habitat in membris nostris, què potius jamapena pecatiest, sicut apostulus precipit non reignat in nostro mortali corpore adobediendum desideri seius, nec ei membranostra velut iniquitatis arma exibemus, convertitur admetem non sibi at mala, deo regentem consensientem, etiam regentem tranquilius nunc habebit, postea sanitate perfecta atque imortalitate percepta, homo sinneullo pecatu inetern apace reignabit. Caput septimu de causa et pertinacea shelliris kain, quem afacinure conceptu nec dei sermo revokavit. Sed hoqipsuma quod sicut potuimus expozuimus, kum deus locutus esset adacain, e omore quo kum primis hominibus per creaturam subiectam, velut eorum socius forma congrua loquebatur, quid ei profuit. Non neconceptum shellus innecando frate etiam posta verbum divene admonitionis implevit, nam kuma sacrificia discrevis etamborum, inilius respiciens, huius deespiciens, quod non dubitandum est apotuise cognosi sinio alico attestante visibili, et hoq idio feciset deus, quia mala erant opera huius fratris vero eius bona, contristatus est kain valde et concidit apace seius. Sic enim scriptum est et diksit dominus ad kain, quare tristis factus est et quare concidit apace es tua. Non ne si recte offeras recte altem non dividas apecasti, quiesce, ad te enim conversio eius et tu dominabiris ililius. Hinhakadmonitione velmonitu quem deus protulit adakain, ilu dequidem quod dictum est. Non ne si recte offeras recte altem non dividas apecasti, quies non elucet quur vel onde sit dictum, multos asensus peperit eius obscuritas, qum divinarum scripturarum quisque tractator, secundum fidei regulam id conatur exponere. Recte quipe offertur sacrificium qum offertur deo vero, quwi uni tantum modo sacrificandum est. Non altem recte dividitur dum non disernuntur recte, vel loka, vel tempora, vel res ipse quae offeruntur, vel quwi offert et quwi offertur, vel hi quibus advesendum distribuitur quod oblatum est, uta divisionem hik discretionem intelegamus. Sive qum offertur ubi non oportet, aut quod non ibi sed alibi oportet. Sive qum offertur quando non oportet, aut quod non tung sed alia soportet. Sive qum offertur quod nusquam et nunquam penitus debuit, sive qum elektiora sibi eusdem generis reirum tenet homo quam sunt ea quae offert deo, sive eius rei quae oblata est, fit particeps profanus, aut quilibet quem pas non est fieri. In quo altem horum deo displikurit caen, facile non potest inveniri. Sed a quoniam yoannes apostolus qum de his fratribus loqueretur, non sicut caen inquit ex maliño erat et ocidit fratrim sum, et cuius rei gracia ocidit, quia opera elius maliño fuerund fratris altem eus justa, datur intelegi propterea, deum non respexisse imunuseius, quia hocipso male dividebat dans deo aliquid sum, sibi altem seipsum. Quod omnes faciunt qui non dei sed suam sectantes voluntatem, idest non recto sed perverso corde viventes offerund tamen deo munus quo putant eum redimi, ut eorum non opituletur sanandis sed explendis. et oc est terrene proprium civitatis, deum vel deo scolere, quibus adjuvantibus reignet invictoris et pace terrena, non caritate consulendi, sed dominandi cupiditate. Boni quippe ad hoc utuntur mundo ut fruantur deo, mali altem contra ut fruantur mundo uti volunt deo, quitamen eum vel esse, vel res humana scurare jam credunt. Suntenim multo deteriores qui nec hoc quidem credunt. Cognito ita quekain quod supereius germani sacrificium nec supersum respexerata deus, utique fratrem bonum mutatus imitari, non elatus debuit emulari. Sed contristatus est et concidit pace esseius. Hoc pecatum maxime arguit deus, tristitiam de alterius bonitate et hoc fratris. Hoc quippe arguendo interrogavita dicens, quare contristatus est et quare concidit pace est tua. Quia enim fratri invidebat deus videbat et hoc argu ebat. Nam hominibus quibus absconditum est cor alterius esse pose tambigum et prorsus incertum utrum illa tristitia maliñitatem suam in quase deo displiquise didicerat an fratris doluerit bonitatem quae deo plakuit cum insacrificium eius aspexit. Sed rathionem reddes deus, cor eius oblathionem acciperi noluerit, utasibi ipsepotius merito quam ei frater in merito displicherat, cum esset iniustus non recte dividendo, hoc est non recte vivendo, et indiños cuius aprobaretur oblathio, quam esset iniustior quad fratrem justum gratis o diset ostendit. Non tamen eum dimittens sine mandato santu justo et bono, quieshe inkuit ad te enim conversio eius et tu dominaberis ilius. Nunkuit fratris absit, cuius igitur nisi peccati. Dixeratenim peccasti tum de indi adidit, quieshe ad te enim conversio eius et tu dominaberis ilius. Potest quidem ita intelligi ad ipsum hominem conversioenem esse debere peccati, utanulli ali quam asibi siat tribuere debere quad peccat. Hekest enim salubris apenitensie medicina et venie petizio non incongrua, ut ubiaid ad te enim conversio eius non subaudiator erit, sed sit. Precipientis videlicet non predicentis modo. Tu, kenim, dominabitur quiesque peccato, si id sibi non defendendo prepozurit, sed apenitendo subiecerit. Ali oquin et ili servieta dominanti, si patrocinium adiburit acidenti. Sed ut peccatum intelligator concupicensia ipsa carnalis, de qua dicit apostolus, caro concupicitat versus spiritum, in cuyus carnis fructivus et invidiam conmemorat, qua utique caen stimulabatur et accendebatur infratris exitium, venie subaudiator erit, idest, adaté enim conversio eiuserit, et tu dominabiris ilius. Cum enim comota furet pars ipsa carnalis, quam peccatum apellat apostolus ubidicit, non ego operorillud, sed quod habitat ime peccatum, quam partem animi etiam filosofi dicunt esse viciosam, non quae mentem debiat atraere, sed cuymens debiat imperare, e anque ab elicitis operibus razione coibere, cum ergo comota furet ad aliquide perperam comitendum, si quie skatur et op temperatur dicenti apostolo nec exibueritis membra vestra arma iniquitatis peccato, ad mentem domina et victa convertitur, uta subdite razio dominetur. Hoca precepi dedeus huic qui facibus invidia inflamabator infratrem, et quem debuerat imitari, cu piebat auferri. Quie esche inquit, manus abasselere contine, ne regnet peccatum intuomortali corpore, ad obediendum desideri seius, nec exibias membra tua iniquitatis arma peccato. Ad te enim convertio eius, dum non adjuvatur relaxando, sed quie asendo frenatur, et tu dominaberis ilius, uta cum forensicus non permititur operari, sub potestatementis regentis et benevolentis asuescat, etiam intrinsecus nonmoveri. Dictum estatale aliquid in eodem divino libro et demuliere quando post peccatum deo interrogante atque judicante damnazionis sententias aceperunt, inserpente diabulus et inseipsis illa et maritus. Quem enim di exisget ei multiplicans multiplicabo tristitias tuas et gemintum tuum et intristitis parias filios denne adidit et at virum tuum conversio tua et ipsi tuui dominabitur quod dictum est de caen de peccato vel de vitiosa carnis con cupiscientia hoc istoloco de peccatrice femina ubi intelligendum est virum ad regendam uxorem animo carnem regentis similem esse oportere. Propter quod dicit apostolus qui diligit uxorem sua se ipsum diligit nemoenim unquam carnem sua odio habuit. Sananda sunt enim hec sicut nostra, non sicut aliena damnanda. Sed ilnud dei precertum caen sicut prevaricator acepit. Invalesciente quip invidentiae vitio quetrem insidiatus ocidit. Talis erat terene conditor civitatis. Cuomodo autem significaverit etiam yudeos a quibus ristus ocisus est pastor ovium hominum quem pastor ovium pecrum prefiguraba tabel quia in allegoria profetica resest parco nunc dicere et quedam hink faustum manigeum digzisse me recolo. Finis partis quincuagesime quarte. Pars quincuagesima quinta operis de civitate dei hec a transcripio a societate li brivoce facta, bono bublico uzu yest. Caput octavum, quae razio furit utacain interprincipia generis humani condret civitate. Nunc autem defendenda miji videtur historia nesit scriptura incredibilis quae dicit edificatam ab uno homine civitate e otempore quo nono plus quam viri quattor vel potius tres poste a quam fratrem frater ocidit fuis evidentur interra idest primus homo frateromnium et ipsekain et eius filius enoc ex cuius nomine ipsa civitas noncupata est sed hoca quos movet parum considerant nono menes homines quii tung esse potueront scriptore mesacre huius historie necesse habuis renominare sed eos solos quos operis suscivti razio postulabat propositum quippe scriptoris ilius fuit per quem santus spiritus id ajebat per sucesiones certarum generationum ex uno homine propagaturam pervenire ad abram accadeinde ex eius semine ad populum dei incuo distinto a ceteris gentibus prefigura rentur renuncia rentur omnia quee de civitate cuius eternum eriteregnum et dereje eius eo denque conditore Christo in spiritu previ debantur esse ventura ita ut nec de altera societate hominum taceretur quam terrenam dicimus civitatem quantum ei comemorande satis esset civitas dei etiam sue adversarie comparatione clarescat quum ejitur scriptura divina ubi et a numerum anorum quos illi homines vixerunt conmemorat ita concludat uta dicat de illo de quo loquebatur et ajehnuit filios et filias et fuerunt omnes dies ilius vel ilius vixit anni tot et mortus est nunquid quia eos den filios et filias non nominat ideo inte legere non debemus per tam multos annos quibus tung in a cycle huius prima etate viveband nasi potuisse plurimos homines quorum ciotibus conli posent etiam plurim ecivitates sed pertinuit ad deum quo ista inspirante conscriptasunt haas duas asocietates suis diversis generationibus primitus di gerere atque distinguere uta seorsum hominum hoq est secundum hominem viventium seorsum autem filiorum dei id est hominum secundum deum viventium generatione con texerentur usquediluvium ubi ambarum societatum discretio concretio quenarratur discretio quidem quod ambarum separatim generationes conmemorantur unius fratricide caen alterius autem quifocabatur set natus quip furat etipse de adam pro illo quem frater ocidit concretio autem quia bonis indeterius declinandibus tales universi facti furant ut diluvio de lerentur excepto uno justo cui nomen eratanoe et eius cognuge et tribus filius totidemque nuribus qui homines octo ex illa omnium vastatione mortalium per arkam evadere meruerunt quod igitur ascriptum est et cognove tecain uxorem suam et concipiens peperitenok et erat edificans achivitatem innomine filius sui enok nonest quidem consequence ut istum primum filium genuisse credatur neque enim hock exeo putandum est quia dictus est cognovisse uxorem suam e se illi primitus concubendo misquisse nam et de ipso patre omnium adam nonetung solum hock dictum est quando conceptus est cain quem primogenitum videtur habuisse verumetiam posterius e adam ascriptura cognovit inkuit adam evam uxorem suam et concipit et peperit filium et nomin ilius set un de inte legitur ita soler ilam scriptur am loqui quan vis non semper kum i nea legitur factos hominum fuisse concetus non tamen solum cumprimum si bisexus uterque mishetur neq ilu de necesario est argumento ut primogenitum patri existi memus enok nomin e ila civitas nun cupata est non enim abare est utpropter alikum causam kum ad alio saberet diligere teum pater ceteris amplius neq enim et tejudas primogenitus fuit ako yudea cognominata est et yudei sed etiamsi conditori civitatis ilius este filius primus est natus non idio putandum est teumk apatre conditer civitatis nomen eius impositum quan natus est quia neq constitui teumk abuno poterat civitas quae nigil est aliu de quam hominum multitudo alikum societatis vinculo colligata sed kum ilius hominis familia tanta numerositate cresheret utaberet eiam populi quantitata teumk potuit uti quefieri utet constitueret et nomen primogenitis sui constitute imponeret civitatis teumlonga quipe vita ilorum hominum fuit utelik memoratorum quorum et anni taciti non sunt quii vixit minimum ante diluvium ad septingentos dintatres perveniret nama plures non gentos annos etiam transierun quan vis nemo ademile pervenerit quis itaque dubitaverit per unius hominis etatem tantum multiplikari potuis genus umanum utesetunde et constituerentur non una sed plureme civitatis quodexok konici facili me potest quia ex uno abram non multo amplius quadrigentis annis numerositas ebrae gentis tantapro creata est uti nexitu e juzdem populi agzha egipto sascenta hominum milia fuisse referantur ballice juventutis utomitamus gentem idumeorum etem a poplum israel quam genuit fraterrejus ezau nepos ebrae et alias natas ex semine ipsius ebrae nan persaram konjujem pro creato caputlonum delonga vita hominum quae fuitante diluvium et de ampliorem umanorum corpurum forma quam obrem nullus prudens prerum existimator dubitaveritakain nan solum alikwam verumetiam manjam potuisse conderecivitatem kwando in tam longum tempus proten debatur vita mortallium nisi forte infidelium quispiam exipsa numerositate anorum nobis ingerata questionem qua vi cisse tung homines scriptum est in autoritada bus nostris et hok neget esse credendum ita quipe nan credunt etiam magnitude ines corpurum lonze ampliores tung fuisse quam nunksunt umd et anobilissimus eorum poeta virgilius de ingenti lapide quam in agorum limite infiksum vir fortis ilorum umpunians et rapuit et kokurrit et intorsit et misit viks ilum inkwit lekti bisseks cervice subirent qualia nunk hominum producit corporatellus significans mayora tung corpora producere soleretellurem kwanto magis igitur temporibus recentioribus ente ilud nobile di famatunque diluvium sed de corpurum magnitude ne plerunque incredulos nudata per vetustatem sive pervim fluminum variosque casus sepulkra convinkunt ubi aparuerunt velunde ceciderunt incredibilis magnitudeinis ossa mortuorum vidi ipse sed aliquat mekum in uticensi liture molarem homis dentem tam in gentem utsi in nostrorum dentium modulos minutatim concideretur centum novis videretur facere potuisse sed ilum gigantis alicuius fuisse crediderim nam preter kwad erant omnium multo kwam nostra mayora tunga corpora gigantis longe ceteris anteibant sicut alis deinde nostrisque temporibus rara kwidem sed nunquam ferme de fuerunt kwae modum aliorum plurimum excederent plinius secundus doktissimus homo kwantomagis magisque preteretaseculi excursus minora corpora naturam ferretestatur kwad etiam homerum kwam memoratasepe karmine fuisse conquestum non haek velut poetica figmenta deridens sed inistorikam fidem tankwam miraculorum naturalium scriptora sumens verum utdixi anticuorum magnitudin skorpum inventa plerunque ossa kwoniam diuturnasunt etiammulto posterioribus aseculis produnt anoro altel numerositas kwiusque hominis kwae temporibus ilis kwid nunlis nunk talibus dokumentis venire in experimentum potest nektamen idio fides sakere huwik historie deroganda est kwius tanto impudentius naratanon credimus kwanto implericertius prenunciata conspicimus dici tamen etiamm idem pleinius ase aducagentem ubi ducentos annus vivitur siergo humanarum vitarum diuturnitates kwas eksperti non sumus hodie habere kreduntur incognita nobis loka kur non habuisse kredanture tempora an vero kredibile est alikubi esse kwad hike non est et incredibile est alikwando fuisse kwad nunk non est kaput decimum de differencia qua interhebreus et nostros kodices videntur anorum numeri disonare kwacirca et si interhebreus et nostros kodices de ipso numero anorum non nulla videtures distantia kwad ignoro koa racione sit faktum non tamen tanta est utillos homines tam longevos fuisse disentiant nam ipse homo primus adam ante kwam giniret filium qui est appellatus set ducentos atriginta vixis se annus reperitur incodici bus nostris inebreis autem centum atriginta peribetur seda poste a kwam eum genuit septingentos vixis se legitur in nostris octingentos vero in illis atqueita in utrisque universitatis summa concordat accdeinde per conseguentes generationes ante kwam giniatur qui ginni commemoratur minus vixis se aput ebreus patereius invenitur centum annus seda poste a kwam est genitus idem ipse centum minus kwam inhebreis inveniuntur in nostris atqueita et hink et inde numeri universitas consornat in sexta autem generazione nuskom utrique codices discrepant in septima vero ubi ille qui natus est eno non mortus sed a kwad ap deo plakurit translatus est se narratur e adem dissonancia est què in superioribus quink de centum annis ante kwam ginni reteum qui ibi commemoratur est filium atque insumma simili consornatia vixis enim annus transferretur secundum utrosque codices trecentus exaginta quinkwe octava generatio habit quidem non nulam diversitatem sed minore accadisimilem ceteris matus alam quipe kwem genuitenok ante kwam ginni reteum qui in ipso ordine secundum ebreis non centum minus quinta amplius vixitannus qui rursus in nostris poste a kwam eum genuit reperiuntur additi ed inutrisque sibi summa universi numeri occurrit insuola nona generatione idesti nannis lamek fili matus ala patris autem noe summa universitatis discrepat sed nanplurimum viginti enim ed quator annus plus vixitse in ebreis kwam in nostris codicibus invenitur nankwe ante kwam ginni eret filium qui vocatus est noe secs minus habit in ebreis kwam in nostris poste a vero kwam eum genuit triginda amplius in eisdem kwam in nostris unde secs illis detratis restant viginti quator ute diktum est caputun decimum de annis matus ala cuius etas quator de cim annis diluvium videtur excedere per hank autem discrepanciam ebreorum codicum at quenostrorum exoritur illa famosissima questio ubi matus alam quator de cim annus vixitse post diluvium komputatur exonibus qui interra tuk furand solos octo homines in arca exitium kommemoret evasisse diluvii in quibus matus alam non fuid secundum codices enime nostros matus alam prius kwam ginni eretillum kwem vocabit lamek vixit annus centum secsaginta septem deinde y lamek ante kwam exill matus alam natus est vixit annus centum octoginta octo qui fiunt simul trecenti quinquaginta quinque his aduntur sescenti noe kwato eius annu diluvium factum est qui fiunt non genti quinquaginta quinque exquo matus alam natus est usque ad annum diluvii omnes autem anni quite matus alam non genti secsaginta novem komputantur kwia kwem vixit annus centum secsaginta septem et genuiset filium qui est apellatus lamek posteum genitum vixit annus octingentus duo qui omnes autediximus non genti secsaginta novem fiunt unde detraktis non gentis quinque abortu matus ala usque ad diluvium remanent quatordecim qui bus vixiset creditur post diluvium propter quod eum non nulli etsinon interra ubi omnem karnem kwam vivere in aqis natura non sinit constant fuisse delatam kum patresuo qui traslatus furat aliquantum fuisse atque ibi donek diluvium preteriret vixiset arbitrantur nullentis derogare fidem codicibus quas in autoritatem celebriorem sushepite klesia et credintis judiorum potius kwam istos non habere quad verum est non enim admitunt quad magis iksse potuerit error interpretum kwam inea lingua esse falsum nostram per grekam scriptura ipsa traslata est sed inciunt non esse credibile septuaginta interpretes qui uno simul tempore unoku essensu interpretatisunt errare potuise aut ubi nil eorum interrat voluise mentiri. Judeus vero dum novis invident quad leks et profete adanos interpretando transierint mutas e quedam incodicibus suis ut nostris minu e retur autoritas hank opinionem vel suspecionem accipiat quisque uto putaverit certum estatame non vixisem atusalam post diluvium sed eodem ano fuisete funtum si verum est quad de numero anorum in ebrais codicibus venitur. De ilis autem septuaginta interpretibus quid mici videatur suo loco diligencius inserendum est cum adipsa tempora quantum necessitas huius operis postulat conmemoranda adjuvante domino venerimus. Presenti enim suficit quasitoni secundum utrosque codicis tam longas habuise vitas ilius aevi homines utposset etate unius quid de duobus quas solos terra tung habuit parentibus primus estanatus adaconstituendam etiam civitatem multiplikari genus humanum. Caput duodecimum de opinione eorum qui primorum temporum homines tam longeavos quam ascribitur quise non credunt neque enim ullomodo audiendi sunt quii putant aliter annus ilis temporibus computatus idest tanta brevitatis ut unus annus noster decem ilus habuise credatur coapropter incuiunt cum audirit quisque vel legerit nonjentos annus quenque vicisse debet inte legere nonaginta decem quipe ili anni unus est noster et decem nostri centum ili fuerunt acper roc utputant viginti trium anormum fuitadam quando genuit set etipses set viginti ajebat et sex menses quando exillo natus est enos quos appellat scriptura ducentos et quinque annos quoniam sicutisti suspicantur quorum exponimus opiniunem unum annum qualem nunc habemus in decem partis ili dividebant et easdem partis annos vocabant quorum partium habet una quadratum senarium eo quod sex diebus deus perfecerit opera sua utin septimo requiesere de quare in libro septimo sicutopotui disputavi sexiens autem seni qui numerus quadratum senarium facit trijinta sex dieus qui multiplicati deciens ad trecentos sex aginta perveniunt i dest duodacim menses lunares propter quinque dieus enim reliquus quibus solaris annus inpletur et diei quadrantem propter quem quatur ductum eo annu quo bissextum vocant unus diees adicitur addebantur a veteribus postea diees utokurret numerus annorum quos diees romani intercalares vocabant proinde etiam enos quem genuit set decem et novem ajebat annus quando exillo natus est filius eus kainan quos annus dicit scriptura centum non aginta et dee inceps per omnes generationes in quibus hominum anni commemorantur ante di luvium nullus fare in nostris codicibus invenitur qui cum esset centum annorum vel infra vel etiam centum viginti eon multo amplius genuerit filium sed de qui minima etate genuerunt centum sexaginta et cod excurrit fuisse referuntur quia nemo incuit decem annorum homo potes ginire filios qui numerus centum apelabantur anni ab ilis hominibus sed in annis sedicim est matura pubertas et proli jam idonia pro creande quos centum et sexaginta annus ila tempora nun cupabant utautem aliter annum tung fuisse computatum non sit incredibile adiciunt quod aput plerosque scriptores historia reperitur aegyptios habuisse annum quatormensium akarnanas sexamensium lavinius 13 mensium plinius secundus cum conmemoraset relatum fuisse illiteras quendam vixisse centum quin quaginta duos alium decem ampius alius ducentorum annorum habuisse vitam alius trecentorum quosdam at quingentos alius at sescentos nonullus at octingentos etiam pervenisse hek omia in sitia temporum acidisse arbitratus est alii quipe inkit estate determinabat annum et altrum hyeme alii quadipertitis temporibus sicut arcades inkit quorum anni trimestres fuerunt adicit etiam alii quando aegyptios quorum parvos annus quaternorum mensium quisse supradiximus luone fine limitasse annum itaque apudeos inkit et singul amilia annorum vixisse produntur his velut probabilibus argumentis quidam non destruentes fide masacre huius istorie sed astruerenitentes ne sit incredibile quad tam moltos annus vixisse referuntur antiqui per su aserontasibi nek se suadere impudenter existimant tam exigum spathium temporis tung annum vocatum ut ili decemsint unus nostre et decemsnostri centumillorum hocautem esse falsissimum documento evidentisimo ostenditur quod ante quan faciam non mihi tacendum videtur que credibiliur positese suspicio poteramus certe anke assevera tionem exhebereis codicibus redarguere atque convincere ubi adam non ducentorum treginta sed centum treginta annorum fuisre peritur quando terthium genuit filium qui anni primum quando genuit undecim vel non multo amplius annorum fuit quiis potest ag etate generare usitata ista nobisque notissima lege nature sed hung omittamus qui fortasse etiam quando creatus est potuit non enim eum tamparvum quam infantes nostri sunt factum fuisse credibili est sed filius eus non ducentorum quinque sicut nos legimus sed centum quinque fuit quando genuit enos acperoc secundum istos non dum habebat undecim annos etatis quid dicam de cainan eus filio quicum apud nos centum septuaginta reperiatur apud ebreus septuaginta legitur fuisse quando genuit malele el quiis generat homo septennis si tung anni septuaginta nun cupantur qui septem fuerunt capo tertium decimu ann in dinumerazione annorum hebreorum majis quam septuaginta interpretum sed sequenda autoritas sed cum hoek dikseru quinu referetur ilu iudeorum ese mendachium de quo superiorus satis actum est nam septuaginta interpretes laudabiliter celebratos virus non potuisse mentiri ubis si queram qui desit credibilius iudeorum gentem tam longe la teque difusam in hoek conscribendum mendachium uno consiliu quaniam rex agipius potolomeus eus ad hoek opus asciverat ipsam veritatem gentibus alienigenis invidisse et comunicato istuk fecisse consiliu quiis dim alis invident autoritatem sibi abstulisse veritatem ann septuaginta homines quietiam ipsi iudei erant uno in loko positos percisse consiliu quiis non viriat quiid proclivius faciliusque credatur sed apsit ut prudens quiisbiam vel iudeos quius libet perversitatis atque malitie tantum potuisse credat in codicibus tam multis et tam longe la teque dispersis vel septuaginta illos memorabiles virus hoek de invident gentibus veritate unum comunicasse consiliu credibilius ergo quiis dixerit kuma primunde biblioteca ptolomei describi istaceperunt tuq aliquit tale fieri potuisse in codice uno sed primitus ind descriptu unde jam latius emanaret ubipotuit quidem acidere etiam scriptoris error in illa questione de vita matusale non absurdum esta suspicari et in illo alio ubis superantibus viginti quattuor annis summa non convenit in his altem in quibus continuatur ipsius mendositatis similitudo ita ut ante genitum filium qui ordini inseritur alibi supersint centum anni alibi desint post genitum altem ubis derant supersint ubis superant desint ut summa conveniat etoq in prima secunda, tercia, quarta, quinta, septima generazione in venitur videtur habere quandam sidici potest, error ipsi constantiam, necasum redolet sed industriam itaque il diversitas numerorum aliter se habentium incodicibus grecis et latinis aliter in hebreis ubis non est ista de centum annis prius additis et postia detraktis per tot generazione continuata parilitas, nec malitie yudeorum, nec diligentie vel prudentie septuaginta interpretum sed scriptoris tribuatur errori, qui de biblioteca supradikti regis codicem describendum primus acepit. Nam etiam nunk ubi numeri non facium intentum ad aliquid quad facile posat intellegi vel quod appare at utiliter dici et neglegenter describuntur et neglegentius emendantur. Quiis enim sibi existim et essedisendum quat tribus isrel singilatim habere potuerunt quoniam prudesse aliquid non putatur et quotus quisque hominum est qui profunditas utilitati suius appareat hi ke vero ubi per tot contextas generazione centum annim alibi addsunt, alibi desunt et postanatum qui commemorandus furat filium desunt fuerunt, addsunt ubi desunt fuerunt utsumma concordet ni mirum kum velet persuadere qui hoca fecit idio numerosisimus annos vixisse santikus quod eos brevissimus non kupabant et hoca dematuritate pubertatis qua idonia fili ginjarentur conaretur stendere atwe idio in illis centumannis decem nostros insinuandos putaret in credulis ne homines tam dju vixis recipere infidem nollent addidit centum ubi ginjendis fili is habilem noninvenit etatem eos denque post genitos filios ut congrueret summa detraxit si ke quipe volet credibiles facere idonearum generan le proli convenientias etatum otatame numero non fraudaret universas etates viventium singulorum quod autem id in sexta generazione non fecit hoqipsum est quod magis monet idio illum fecisse kum res quam diximus postulavit quiya non fecit ubi non postulavit invenit nanque adem generazione apuda ebreos vixisse iaret ante quam genuis etenok centum seksaginta duos qui secundum illam rationem brevium annorum fiiunt anni sextecim et aliquid minus quam menses duo quae jam etas apta est agginjendum et idio addere centum annos breves uta nostri vigintis exfierend necese non fuid neq post natum enok eos detraere quos non addirat antenatum sig factum est ut hik nulla ese intercodices utrosque varietas sed rursus movet quur in octava generazione ante quam dhe matusalam naseretur lamek kum apuda ebreos legantur centum octoginta duo anni us inveniuntur incodicibus nostris ubipotius addi centum solent et post genitum lamek kumplendam restintu untur ad sumam quae incodicibus utrisque non discrepat si enim centum septuaginta annos propter pubertatis maturitatem decem et septem volebat intelligi sigut nihil addere ita nihil detraere jam debebat invenerat aetatem idoniam generationi filiorum propter quam inalis centum ilos annos ubieam non invenebat addebat hocautem de viginti annis merito putaremus casu mendositatis acidre potuise nisi eos sigut aprius detraxerat restiture poste acuraret utasum conveniret integritas an forte astutius factum existimandum est utilla quae centum anni prius solent addici et poste adetrahi ocultaretur industria kum et ilik ubi necese non furat non quidem decentum annis verum tamen de kwantolo kung quenumero prius detractu post redito tale aliquid fieret quamodolibet istu cacipiatur sive credatur ita ese factum sive non credatur sive postremu ita sive non itasit recte fieri nullomodo dubitaverim uta kum diversum aliquid in utrisque codici bus invenitur kwando quidem ad fidem reerum gestarum utrunque ese non potest verum potius credatur und est in aliam per interpretes facta translatio nam in quibus dem etiam codici bus grecis tribus et uno latino et uno etiam siro interse consensientibus inventus est matusalam sex annis ante diluvium fuis defuntus finis partis kwinku agesime quinte