 Salam, dəyərlək, kanalın üçü izləyiciləri, dörtumad, kimini girmək üçüncəyir, kanalın üçü efirindən, duyub ışıqında adlı və eləşimizin növbəti buraqlı işləyəm, hət qəlik, duyub ışıqında qoş gördüksizdəri. Yə ki ki, dünyanın bugün bütün diklətləri Ukrayna'dadır. Yəni, bizim də hər efirimizin demək olar ki, böyük küfləsi, əşək 90-95 faizi bu günlər, sırr Ukrayna'dan gələn xəbərlər əsir olunuk. Amma bu, ölkədə haklı problemlərin, ölkədə mövzud olan problemlərin unudulmasına səbəb olmamalı, təbii ki. Biz zaman-zaman hüquq ışıqında, çox dəyərləyə hüquq naslarımızla, isər mətlə mütəllimli olsun, isər haqirətli mühqildi olsun isəsə də namizəd bəyi və ötən vəlilişimizi də fuad aqayə vəlilişimizi bunal oldu də rə Ukrayna-ya hüquq tərəblər olunla danışdı. Bu gün yenə də ənənəvin önzularımıza qaydırıq ölkə migiyasında, konkret olaraq gömrük orqanlarında baş verən mən bu aqda yazında da qeyd etmişdir. Bir dərəvəylik var, bir soygunçuluk var. Yəni, mən inanma rəb dünyanın belə bir analoji bir ülkəsində rast gəlmək olsun ki, bu şəkildə ürə istədiyi qeymətləri təyin edirlər, ürə istədiyi məbləqi vətəndaştan alırlar. Bütün məsələri aqyanıq yətirmək döntrü rüyuq şıqına yenə də değerli rüyuq şunasımız, çox tanılmış rüyuq şunası siz də bilirsiniz, namizə səfərlini təqdim etmişi namizə də xoş görürdük. Xoş görürünüz olsun ki. Təşəkkürlər. Namizə də ürünün bir dəməli fikir bildilmək istəyərdim, sizin tərəfsizdə fikirinizə işitmək istəyərdim. İzləyicimiz Abdullah 76 adlı izləyici də yazır ki, niyə gömrük orqanlarında bu durum var? Çünki səfər mehtibin qoğumları gömrük zəhd ediyib, yüzki qoğum işdir, mən bilmirəm. Gəzək edəm, mən bilmirəm orda onun neçə qoğum işdir, amma qoğumları ədalətlik işləsiydi, yəgin ki, bu problem ortaya çıxmazdır. Sövbət ədalətli vicdanlı qadırlardan gedir və vicdanlı gömrük sistemindən gedir, hüququn hakim olduğunu bir cəmiyyətdən gedir. Mən istəyərim hüququn şunasımızda, hürmətin namzəd beylə, məsə bu axta danışa qonağımızda olacaq, əfirmizdə az sonra onda əfirmizdə eşliləcəyib, hürmətin namzəd beyik. Sövb səlum, hər şeydən əvvəl onu qeyd etmək istəyirəm ki, gömrük xidməti ölkənin əssas təsarıfat sahələrinə biridir. Gömrük mümətlə ölkənin obrazlı şəkizdə dişəc qaplarıdır, gömrük xidməti, gömrük nəzəriyyəti, xarizlərin, nətlə ölkənin xarici kicaretinin, xarici əlaqələrinin o baxış noktasıdır. Yəni, ən azından xarici ölkə vətəndaşı və də ölkəmizlə kicaret əlaqələrinə və də diğer iqtisadi əlaqələ quran iş adamları, iş növbədə rasçə gəldişləri, üzləşdikləri organ, gömrük organlarıdır. Yəni, onları ölkə barədə hər hansı bir təsəbürə, təsəbür əldi etmək üçün, iş növbədə gömrük organlar ilə olan münausibətlərinə formalaşır bu münausibət. Yəni, bu, mən bu fişirməmdən çanara çıxıb belə bir faktı qeyd etmək istəyirəm, yəni ki, Azərbaycan vətəndaşlarının əks hərəti belə bir faktla yüzləşirlər. Məsələn, bilir ki, gömrük ilə bir baxış noktasıdır ki, əks hərəftə yerləşən ölkənin də, eyni də həmən sahədə gömrük organları qalək göstərir. Yəni, bizimki və 10 metirdən sonra, 100 metirdən sonra xarici ölkənin, məsələn, Gürtistanın bizim əsasən həm sərhət olduğumuz ölkələr Rusya Federasiyasıdır, Dağıslandan, Gürtistan-dı, İran-dı, sonu da Dənis xətliyindən, məsələn, Qazakhstanla gömrük ilə qalarımız var, bil də Naxzıvan muxtar isprasini ərazisindən, Türkçər isprasini də gömrük ilə qalarına mahləşək. Və yəni, bu nöktələrdə ölkənin gömrük siyasəti həyətə keçirir. Doğrudur, yalnız bununla bitmir, məsələn, ölkənin təyare limanlarında da gömrük ilə qidmətləri həyətə keçirir. Məyətlə, o üç maşınları sərhədən keçikdən sonra Vaç şəhərində, Sungal şəhərində ölkənin digər şəhərlərin də gömrük nəzarətindən keçirlər. Yəni, təkcə həmən o gömrük buraqılıç məntəgələrində deyir, bu şəhərlərdə də gömrük ilə qidmətləri həyətə keçirir. Yəni, Bakan da böyük bir sahəni əhaqi edir və onu görədəmən, geyi dirədim ki, gömrük ilə qidməti, gömrük sahəsi, gömrük əsərfatı ölkənin mühim sahələrinə biridir və orada işin təşkiləri, digər strukturlara da mühim təsdir göstərir. Bu yaxınlarda, bu yaxınlara diyəndə məsəlmanın bu yaxınlardakı son pandemiya dövrü də ölkədən giri çıxış çox çətinləşibdir. Lakin buna bakma, yəni, təsərfatı ilə qələqələri mevzuddur, xaridizəri ilə qələqələri fəaliyyək göstərir. Və ölkə qanunları da uygunlaşdırılırdı pandemiya dövrünün öz qanunlarına, gömrük orqanları fəaliyyətini davam etdirirlər. Hələ, bu pandemiya dövrünləm də əbbəl, mən bin istəfə, Türkiyə səfəri deyər çəni, əslindən nəxrı nəxçıbana görüsten və Türkiyə rəsindən keçməkli getmişəm. Və bir nətə sağır əlsində üç ölçənin gömrük filmətini işini himətləndirmək imkanına malik olmuşam. Qirmuzu çöklü də Azərbaycan gömrük əməşləşləşlərinin fəaliyyətini oradan Kürcistanın enlidə Türkiyə rəsində keçərkəm iki Kürcü və Kürc gömrük orqanlarının fəaliyyətini fəaliyyətinin temasıdır olmuşam və onları qiymətləndirib müqaisi etmək imkanına malik olmuşam. Sizi inandırım ki, mən təşdə az hallarda bu yolların yolçusu oluram il də çildə bir də ancaq insanlar var ki, xarici küzələtlər məşhul olular, keçirət xarisi səfərlər ətikətirlər. Yəni, orada mənim görədişlərini, yə ki, bu vətəndaşlarımız ki, daimir, xaricə səfərlər edirlər, onlar onun qatını görürlər. Yəni, orada vətəndaşlarımızın başına atılan oyunları, yəni, nə yazlasıdır, nə görüləsidir, nə deyiləsidir, baxmira ki, gəcə gündüz biz bu bari də danışırıq. Məsələn, ucu bucağı görəməyən, qırmızı köklüdə, Azərbaycan tərəfdə maşımları durubdur, gömrük nəzərətindən keçmək saartlarla, bu vəlifənin öhdəsindən, Kürcüstanın gömrük işləri 5 də iqaniksində gəlində. Məsələn, və həbbaşsındırram ki, ahı nəzərətində nədir? Olar da bir dövlət olaraq dövlətlər, bizdə dövlətdir. Oların da dövlət, gömrük qidməti var, bizdə gömrük organlarının, məşələrlarının sayı suni sürətdə artırlıqdır və cə minlərlədir. Ancaq, Kürcüstan tərəfində görəm ki, həmən güç ağırlıqı, yəni bizdən keçmək üç ağırlıqı, nəcəri onların 5-6-10 əməktaşları bu üç iş üçünün üstündən çok asanlıqla gəlirlər və heç kimi orada səhəddə artıq saklamadan öl işlərini təmin edirlər, vətəndaşları yola sarılırlar. Azərbaycan gömrük organlar isə sağqlarla vətəndaşları gömrük yoldaşları yoxlanıq şuna cər belirlər. Bak, sual bundan doqur. Belə çıxı ki, insanlara yalnız bir cinaya çarabiyyət çıxıq baxmaq olmaz. Əsləsən, gömrük organlarını keçip gədən, yəni səhədə keçip gədən insanları 99 faizı ya və ya digər səhədəsin gedirlər, məsələk ki, çizik öz kurabini vərək sin gedirlərlədə də ki, iş uramları da alber eləyirlər. Yəni, kizarətlə məşhuldular. Bunları bu qədər gücünü, gömrük yoxlanışına cəlb etməc nə ya lazımdır? İnsanların işini, gücünü, bu vaxtını, hızlan kemətli vaxtlarının bu gömrük kamikəsində, gömrük nəzarətində sərfə, o yoxlanışa sərf etməyi hansı də rərəkləm dobu? Bay Qabdullah ya bir yazış görürkə, həni bugünə Qoynədə birinci gömrük kamikəsidirdə. Yə gömrük kamikəsi, elə bir fikir var ki, gömrük kamikəsi, kankerit olaraq net pullun toplanmasıyla məşhuldu. Ona görə, gömrük kamikəsi bir manapolya çevirlib. Məsələn, siz də gözələ bilirsiniz, bən gömrükləyə hal hazırda məhkəmə çəkirməsi yəşirəm. Yəni, mən gördüyümü görmüşəm. Yəni, niyə görə, sən dələndə sənəd olur, mən istəyərdim bu məsələlərdən, kankerit olaraq invoist məsələsi, ən çox problem gəradan məsələdi. Mən gedib xaricdən aftanabil gətirmişəm, əzizləyicilər. Hər biriniz yaşayabilərsiniz. Aftanabil gətirmişəm, aftanabilin qeymətdir, məsələn 5.600 dollardır. Gömrük gəlir ki, yox. Bunu mən mən edəmələyəm ki, bunun qeymət neçədir? Yəni ki, yaxşı, 5.600 dollardır invoistü, gəlmət sənədi, gəlmət sənədi, nədir isəm, ən onu Azərbaycan Banku vasitəsində kösürmüşəm. Oradan da, yox, mənim bazarımda gəlmət nə de olmalıq. Sənə gömrük ödüyürəm, ondan sonra bazarı açıqarımalıq. Mən istəyərdim, kankerit olaraq bu mevzudan da sövbətimiz davmətdirək. Təbii ki, sizin sözünüzə güvbət olaraq və fayqa bu live-in də bu replikasına deyək. Suini bu problemlər gəradılması o təbiidir. Həyəri, o tün dövlət organlarımız qanunlara mübafik işləsə edilər, mətlə, ölkədə bu qədər problemlər olmazdı. O cümledin də, cömürüş kamikəsində elbət də ki, yazılmış qanunlardan əlavə, yazılmamış qanunlar da çox təsür ki, güvvədədir, insanları qanunlardan əzərdə tutulmayan əlavə edən işlərə məzbur edirlər, onu günlər də cömürüş kamikəsində o sənəklərin rəsimləşdirilməsində zəl belirlər ki, vətəndaş sonda məzbur qalıb cömürüş işçilərinin, cömürcəməkşdəşlərinin tələtlərinin yerinə yitirməyəm məzbur edirlər. Lakin mən deyərim ki, bu məsələn, əsas kökü burada deyir. Bakamda tafçı cömürüş ödən işləri tutulur, nəzərtulur. Min manad, cömürüş işçiləri məzburəm vətəndaşlardan, məsələn 20 faiz artır, 1-200 manad cömürüş ödən işləri ödəməyəməzur edirlər sə, mə eləyəcək problemi bununla da bitməyir. Bu gün ən böyük problem, Azərbaycan o qanun verici şəklində məyin edilmiş cömürüş ödən işləridir. Dünyanın heç bir ölkəsində yoxdur ki, əcəl bir vətəndaş, xarıştən bir maşrın və yaxud da digər bir qiymətli eşya, məsəl əli telefon aparatları, o halı telefon aparatları, xarıştən bir əfər bir dənəsin gətirincə, onu qömürüş yoxlanışında zanlı bogazına yəxillardır. Qaydirəm, ən böyük problemlərdən biri olan Rüfət bək sizin də yüzdəşdiriniz maşrın məsələsin. Əgər Namiz Erbay, ehtiraz etməsəz. Və elə bu problemini mənlən də qat qat artır yaşayan, həmiş adamıdır, həmiş satışı alimdir, həmiş kesmiş millətləkidir, çox də erdi Nazım bəyal hazırdır efirdədir, Nazım bəyli eşyidək, Nazım bəy çılpalıqı da bu problemi yaşayan birisidir və mən izləcilərə ilan edərəm ki, çöreyn girmətlik alxamda, Nazım bəyli çox maraqlı bir fikir ortaya qoymuşdur. Mən izləcilərdən çox xaşa edirəm, efirdə paylaşın bəyənin, efirdə... Nazım bəyənin ümumiyyətlə bu bari də faaliyyətlərinə mən də yüksə girmətləndirirəm. Nazım bəyli bir tanımış iş adamı olmaqlayansı, həm də bir vətandaş mövqeyi sərcələyən bir adamdır. Yəni, çəkinmədən ölkəmizdə baş verən hadis həm siyasi hadis həllərə, həm də iftisadi hadisələrə öfküçür bildirir, vətandaş mövqeyi sərcəlir və mən oda mən arzuləyərdik ki, bizim bütün iş adamlarımız Nazım bəydəmirdə kimin ormaz olsunlar, çəkinməsinlər öz bir şeylərini ifadə edirəsən, əslində qanda dövlətin iftisadi idarətləyini ilə laq paran şəxslərdir, bu şəxslərdir. Məlumiyyətlə, həm də Nazım bəyəm kiçirlərini mübarətə dinlərdik. Nazım bəy iş yerindeydi. Onu qarşə edədik ki, bizim iş zamanına təsatıf etdiynə görə, sağ olsun, imtiləyələmədir. Nazım bəy canlı yayımımızdadır, əziləyicilər bir də təklirəyirəm ki, əslində bu şəxslərdə bizim canlı yayımımızda keçmiş mülətdəki də iqtisadçı ali, həm də iş adamı Nazım bəyədəmirlidir. Sizi sə lütfen efirik kifayət gələr, paylaşın, bəyənin ki, bu çox ciddi məsələdir. Başımızı Ukrayna ilə qatıb bu məsələrdən biz yan keçə bilmərik. Elə deyir mi? Ukrayna yer dəstəyimiz tamdır, Ukrayna haqsa başındadır, amma dəxili problemləri görməzdən gəlməyicik. Zaman-zaman bizim efiridə dəxili problemlərdə olub və inşallah Ukrayna də öz haqsa başında gələbə salladından sonra daha tatal şəkirli də bu problemlərə qayda cəkirik. Buyurun, Nazım bəyəsiz eşidirik. Nazım bəyək, lütfen qulağızıqı çıxarın nəsə səs bize gəlmədir. Nazım bəyin səsi eşidilmirlidir, təsislər olsun ki. Niyə? Bu çox məbə çalışmıyor. Nazım bəyin səsini təsif yeşidə bilmirlik. Mən bizim yayın reisorundan qaşa edərəm ki, səs problemlə həll etsinlər. O səs problemlə həll edədən qədər mən bəzi izləyicilərimizin fikirlərini burada deyilədiyim. Məhərrəm Dəhramanov yazır. Bize yeni hakimiyyət lazım. Yeni milliməzdir, yeni məşəmə sistemi. Allah putinin bəlasını verirsin izləyiciyi yazıb. Hər haldı bu haqda və iləşimizin mövzusu olmadığına görə mən sırf bu mövzusu haqqında eşidilmirlidir. Mən də sizin qarbaşınıza boş olurum. Mən təxniti problemlərin Nazım bəyinə olan təsislər problemlə güzəldən üçün mümum mən gömürəkürsünləri barəsində fikirimi tamamlayayım. Həmin o aftamabilərinə bağlısı öpənizi davam etdirin. Yəni, bu üçün üçün əslində təksi aftamabilərdir. Ümumiyyətlə ölçəyə daxil olan əmbulaşların mal müşlərin gömürük rüsumları milli məlzis tərəfindən məyin olunur. İndi biz burada gömürük əməşdaşlarını qınayabilməriyic. Məsələ, onda ki, bu rüsumlar, tariflər yukarıdan məyin olunur. Lakin mən əminəm ki, bu tariflərin məyin olunmasında gömürük organlarının xüsusi hürməklər var. Hər bir qanun, iştimai münasibətlərin nizamas xalınması üçündür. Yəni, əgər biz böyük görür ki, Azərbaycana çoxlu bin malların daxil olması, maşalların daxil olması zərvəti var və insanlar da bundan maraqlıdlar. İstər istəməz biz bu gömürük ödənişlərini artırırıq ki, dövlətə qeyr gəlsən. Ondan sonra bütün bunların hamisindən yanaşı, hər bir ödəniş, rüsum, bir aqlaqaq iğmətli olmaldır. Bələ, mən başa tüşürən, bugün Azərbaycanda maşın istiyesal olunur. Əcər bizim ölkəmizdə maşın istiyesal olunsaydı və dövlətimizdə həmən maşın istiyesal yiyən kalparasyada maraqlı olardı ki, vətəndaşlarımız öz maşınınızı alsınlar və xariştən qətirilən hər ası bir maşına daha yüksək. Məsəl, İlanda olduğu üç bin rüsumlar qoyardılar. Lakin bugün bizim ölkələ, Azərbaycanda istiyesal olunur. Yəni, o mallar ki, əcə ölkənin özündə istiyesal olunur, bunların xariştən qətirilən bu mallara bu qədər o kasmik yoxarı qeymətdə gömürük ödənişlərini qoyulması qətiyən ağla batan deyir. Məntegi deyir. Lakin buna baxma yarat, bax bilirsiniz ki, milli məzlis hər izlasında bu gömürük ödənişlərinin qeymətlərinini durmadan artırır. Anca xansı məntegi, hansı özər ürətdən yaranır bu qeymətlər. Məsələn, qariştə on bin doldar qeymətində maşını alıb, Azərbaycanda qətirən bir vətəndaş, gömürük rüsumu olaraq, 8-10 bin. Məlbəzanda onlanda artıq, maşına pul bədik, imətdən də artıq, gömürük rüsumu ödəməyə məzbur olunur. Muhansı o məntiqdən dobur. Muhansı qanunlandı, bax götürün. Biz də gömürük o qədər də yüksəyə olmuyoruz. Yəni, biz STF-nin tərçibində olaraq üçən bir müddəfi resubu qaydır və xarizdən də iqtisadi ələqələrimiz bu qədər geniş deyildir. Hətçı onun ördə normal inşa və etmiş gömürük məzlələrimiz, gömürük xaliyyətimiz də mümkün, yoxulu. Övəmizdir müstəqil dövləti iqtisadi ələqəlarınız var. Bize hər hansı yeni qanunlar qəbul edərkən, xarişdə olan qanun, analoji qanunlardan istifad etməriyi. Götürük baxmalıyı, hansı ölkədə gömürük rüsumları, gömürük ödənişləri nə qədərdir? Biz də ona uyumullaşdırmalıyı, yox da bizim milliməziz haradan beyninə gəldiyi, bəlli olmayan götürüp qimətlər məyəni ödiyir və vətəndaşlarda malım özünün qiymətindən də bir nəsi və baxalı gömürük ödənişləri ödəməyə məzbur edirlər. Bə bu o dəmə deyil ki, vətəndaş məzvurdur, qarışdən maaşın yətirməlidir, sən bu gömürük rüsumlarını bu qədər güçsək qiymətlərlə məyəni edir. Tək sə, ümumiyyətlə, Aftumabildən söhbəc miniş Aftumabildərdən cətmir. İcər bir süre mallar barda ki, yəni ki, Nazım bəyi qoşulsa, bu malları menlən daha, yəni onun iqtisasına qaliyyətlə daha bağlıdır. Gəl dələyər, məsələn, əl telefonları. Mən bilirəm ki, vətəndaşlar qaris həfərlərə gəlirlər. Hər özünlə bir, və yaxud da ki, bir dostuna, tanışına, evdə aile üzülərinə bir iki əl telefonu qarışdən aşan qiymətə, bizdəkinlə aşan qiymətə alıb kətirir. Alıb kətirir, burada kömürək orqanları, ona həmən əl telefonlarını ölçək kesilmək kesilməsdən qada qoylar. Və yaxud da ki, suni pribəsli, maniyələr yaradılar. Və yaxud da ki, ödənişlərin qiymətlərinə bu qədər suni qaldırırlar ki, vətəndaş, o aldığı alıb kətirdiyi mallar görədə keşman olur. Və yaxud da ki, onun içikad qiymətini ödəməyə məzbur olur. Mən içerəsə bilirəm ki, bütün bunların hamsı qanın diş növbədə kanın verizi şəklində nizama salınmalıdır. Milliməzdir, kömürək rüsumları, kömürək ödən işləri ilə bağlı məsələri bir daha nəzərdən kesilməlidir. Mən çox haş edirəm. Orada hüquşu nasıllar var milliməzdir oturan? Götüsünlər, baxsınlər, kömürək məzəlləsində kömürək ödən işləri rüsumlarının məbləqlərinə, bunların hamsı yenidən işlərinəlidir. O, mənkiqi bir formayı qətirir, çıxarılmaldır. Bu, hal-hazırda məvzud olan qeymətlər məhəsə bilirəm ki, riyallıqə əkşis edinmir, mənkiqə uyğun deyil, həs nəylə hiz bir uyguqu baxımdan əsaslandırılmayıdır. Xox təşəkkürəyirəm. Nazım beynən sanki bağlantımız bərk olur, ama deməli, sanki yenə problemlər var, səstə problemlər var. Hələ, Nazım beynən qoşlanan qədər, biz izləyicilərin fikirlərinə, əzlərinə əksəktirək burada. Bu, əsləyicimiz, yəsən demişti ki, kömürəş komikasında, komikəs hədri, səfər... Ə oradan qohum bazlıqla məşquuldu elə bir şeydir. Bir, azər azər deyil ki, kömürək... Səfər məhəti evin, əh, səfər məhəti evin 113 qohumu işləyir. 102 qohumu. Azər azər yazır ki, kömürəkdə işləyənlər yüksək yürüşfət sayesini oradan işləyirlər. Yenə deyirəm, mən şahid olduğum, əmin olduğum şeylərdirəm. Təbii ki, sizlərdə, nəyəsəcsin, adamın deyirsiz. Əslən həmid ol, salam, Allah sizi vaar etsin, insanların dərdə yerində toxunuruz. Rusya sələçləri, Afya vursalıldırdıq. Aptərtə rejimlərdə anloji vəziyyətlər qaşılmazdır, elə deyir. Meirban Aliyeva adlı izləyəci yazır ki, Azərbaycanı iskansüsə qanular işləmir. Harqəzala, kömürəkdə, kömürəkdə quldur xanadır. Şeyran Ismailov yazır ki, bu vursiyon günavad prezident Hama Aliyevdir. Rutsanlı kriləli basına yazır. Yəni, korupsiyanla bağlıdır, kömürəkdəki durumu. Azərbaycanıdaki məmurlar, oğrul və quldurdular. Yəni, kömürəkdə gördüklərimiz bu təsuratı yaradır. Doğrudan da mı? Çək sən əslində baxanda mənim özüm bir lavəsdə kömürək organlar elə təmaslı olmamışam. Oların öz başınaqlarının bir lavəsdə şahidə olmamışam. Yəni, ancaq mən görürəm ki, ölkədə kömürək organlarının faaliyyətindən narazı olan insanların sayır, saysisiz hapsızdır. Yəni, doğrudan da kömürəkdən təmaslıda olan, onlarla rastlaşan, onlar da istək istəməz onlarla üzləşən vətəndaşlarımız, iş adamlarımız daimi bu kömürək organlarının faaliyyətindən narazıqlarını bildiribər. Mən hələ, o kömürək organlarının faaliyyətindən razılıq bildirən bir iş adamına ticaretçiyə rastiyal mənimşəm. Və yaxud da ki, ayrılır vətəndaşlara ki, kömürək organlarının, əməştaşlarının onlar olan münasibətin. Mən bir şey mənfi cəhətdən qeyd ediblər ki, bu şəxslər insanlara qarşı qobut davranırlar, mədəni davranış qaydasından uzaqdılar, onların artıq yoxlanmalara cəlb edirlər, vaxtlarına alırlar, qanından kənar ödən işlər etməyəməz vur olunurlar. Adi bir sənədin rəsmiləşdirilməsi sağqlarla, günlərlə vaxt olur, onların xarişdən gətirildiyi özdə bir sıra hallarda xarab olan məhsullar qanunsuz olaraq kömürük organlarında günlərlə sağlanılır, xarab olur, yəxid məhsullar var ki, onlar dəyilib məhsullar eləyin. İlqaf Ordana da. Sətbərfe olundu. Nazım bəyi eşvilək, buyrun Nazım bəyi Nazım və yəni. Görüntü belə olsa necə? Belə olsa daha yaşlıdır. Məcburuldum, məcburuldum telefonla girməyə, təşəkkür edirəm, həm qonanıza, həmi size bizi geniş təqdim etdiynizə görəm. Bir daha onu vuruq olayım ki, kömri orqanlarının mandatında ölkən niksadi təvəkəsləyə qoruma eyni zamanda istəyələkçilərin hüquqlarını bərabər olaraq mudafəyə etmək və təbii ki, ölkədə ciddi bahalaşmanın qarşısına almaq kimi, mandatın mahiyyət ondan ibarət. Ancaq sanki, bizim kömri orqanları orta əsrda olduğu kimi anca torpaq pastı anlayışınla hərəkət edirlər, mən bir dinəcidə və bunu misalçəyəm isəm və muasir kömriq sistemi əslində istəhlaşlıların hüquqlarına, istəhlaşlıların daha doğrusu hökümətin də həmsinin sosial siyasiyyətini daha çevik idar etməsinə gətirən addımlar atmaladılar. Bələcəm biz onlardan eşədir ki, kömri orqusumlarının tətbiq olunması, kömriq dərəcələrinin tətbiq olunması onlardan aslı deyil bu co-yakinazrılar qabiliyyətinin qararı ilə həyata keçirlər. Başq orqanların tədürbəsində biz baxanda görür, üçüya gəl dünyada hər hansı bir x-problemlər ortalığa çıxırsa, necə ki, pandemiə dövründə lagistik problemlər var idi, bəzi orqanlar məhdudiyyətlər tətbiq edirdi. Əksər ölkələr kömri orqusumlarını qət tamləğv edirdirlər, ya kivayət qədər aşağı salırdılar ki, bahalaşmadan və insanlar əziyyət çəhməsinə. Kömri orqanların əsas vəzifəsi dövlət bütçəsində yığınla bağlı deyil. Yəni, bu da vacibdir. Həkçəp fiskal siyasiyyət deyil. Bu gün siz 100 milyon artıq və s. toplayabilərsiniz. Ancaq 10 milyonlarla vətandaş narazı qalabilər. Çünki bahacılıq stimurlaşdıran bir amel olaraq kömri orqanların attığı addımlardır. Yəni, biz illər boyumunu təkərar edirik ki, 2014-cildən bu yana qədər kömri orqanların qabağına qoydur. Bu bilcə məqsət var. O da daha çox yığım eldə etmək, daha çox rüsumlar tətbiq etmək və əslində sahibkarın gətirdiyi mallara özlərlə uyğun olaraq, bəyanləmə qeyməti, tırnavarası bəyanləmə qeyməti tətbiq etməklə onların sünni qeymət artımını yaratmaq. Biz təsəvir edin ki, ölkə başında başda olmaqla əksər şəxslər bəzən bahacılıq olan zaman, bunu qeymətləndirirlər ki, ölkədə sünni qeymət artımı var. Acıq bazar iqsadiyatında sünni qeymət artımı anlayışı yoxdur. Əgər liberal bazar dəyərləri varsa, ölkə qanlılarla nidara olunursa, hər hansı bir sahibkar nə qədər mallun üzərlə elə və qeymət qoysa belə onu veriki sistemi tənizimliyir. Yəni, o zaman sahibkar ödədiyi verginin hərcimi artır. Yəni, 20 faizməm pəlç veriksiz gördüyünüz kimi, qeymət artımından və elə və gəlirdən forum alaşır. Acıq təsəbdir edin ki, bugün gömül yorganları öz mandatlarını aşılırlar. Yəni, sahibkarın qətirdiyi malı, sədədə də yəsək 100 manat tıqmal getiribsə, onun qeymətini 300 manat təqdim edərək, məcbur edərək, sahibkar o bəyanləməni, o qeymətlə doldursun və bəyan etsin onun qeymətini. Aftamatik olaraq o malın qeyməti 200 manat artaraq, oradan toplanan rüsumlar və vericilər aftamatik artır. Yəni, beləliklə sahibkarın gələcək mənfərinə çıqması əngərlərin və iqsadi dizdə deyirsək, gömül yorganları bugün pürətdiyi bu addımlarla verici yorganlarının mandatını mənimsiydi. Və belə ifadə edək bütün dünyada istənilən sahibkarın, istənilən şirkətin, tariz ticaretin, məhşum olan şirkətin qabağında bir məqsət var, daha ucuz, daha keyfiyyətli mal getirmək və rəqabətli mühütlə onu satmaq. Və artan gələrindən də təbii ki, beləliyiklə beləliyə gələk. Belə olan şarayətdə niye gömül yorganları, verici yorganlarının gələcək faaliyyət növbünə iqmıdaxil edirlər? Və bunu artıq hökumət aydınlaşdırmalıdır ki, ona görə biz həmişə deyir ki, veriki və gömül iş siyasiyyətdir, vahit mərkəzdən aparılmalıdır. Çünki əslində ölkə statistikası doğru olmuş olsaydı biz bilərdik ki, ölkə nə qədər mal məhsul ehtiyaç var? Nə qədər mal məhsul gəlir? Əbvəllər 2014-ci lə qədər bu statistika gizlənlirdi. Çünki təfələrinə biz subut etmişik ki, əsas ticaret partnerlarımızdan olan dəyə kitxal qıraca məliyyatlarında, gömül iş statistikası azaldılırdır. Və beləliklə büccəyə ödənilməli və sahidlər ya indirilirdi və müxtəlif şəhslərin ciblərində gedədik. Invoyslar dəyeştirilirdi. İsa invoysu dəyeştirilməyə yetiyaç yoxdur. Çünki beləli organları şəhvaf iş deyir. Və təndaşın gətirdiyi, sahibkarın gətirdiyi mal məhsul automatik olaraq, həmi gömürü sistemində bu tətbiq yeri gəlib iş yəni 2018-cildən tətbiq olunmağa başlayıb və invoysuda qeymətə aşağı salmağa, əslində sahibkarın özünə ziyandı. Niyə ziyandı? Çünki bəmpəyət beləlik sonu da artır. Yəni bu adi elementar məsələlələri bilməyən gömürü yorganları bugün öz işlərinə xakirdə, özlərinə yaxşı göstərmək üçünki biz gömrük proqramlarını, gömrük plan proqrozlarını daha artıq yerinə yetirir ya da ilə sahibkarları soyullar. Yəni belə el dilində desək soyullar. Və sahibkar bir nöftələyə düşür. Əgər qeymətini artıq yazırsa, yazdırırlar, onun bəlçubur edirlər yazmağa və o gələcəkdə gələcəkdə bazardan çıxışdırılır çıxır. Təsəfər edin ki, iki sahibkar var, biri məmur sahibkarını aittir. Hansının ki, onun gömrük bəyanləmə qeyməti automatik olaraq qəbul edilir. İçindisi deyəkin azim bəyədəmirlir və yəni qəridir. Onun gömrük məmur sahibkarını hədiyatı yoxdur. Gətədiyim alı isə gömrük yorganları skıladlarda xaqlayarəq məcburu edərək. Gələk gələk gələk və artan qeymətdən gömrük rüsumları və vəriqilər ödəsin. Nəticə etibariləm, arxasında məmur sahibkarına olmayan şəxf, automatik pankurota düşəcəm və bu sektirdən çıxacəm. Beləli də rəqabət möviti yox alacaq. Bugün gömrük yorganlarının yenə təkkərə edirəm. Təbii ki, orada da kibayət qədər insanlar çalışırlar, hər bir yerdə olduğu kimi. Azərbaycan iştimayətinin gözündə azərbaycan sahibkarların gözündə gömrük yorganları dedikdə insanların gözündə bir regional mensubiyyətinlə formalaşmış, bir gerili bazdırmə formalaşmış rüşvet və qavruksiyonu formalaşmış bir qurum göz önündə gəlir. Və bu, azərbaycan təbii kidar etməsi üçün təmizdəmə üçün, dediyim ki, bir şəffap mekanizmlər qurmaq lazımdır. Şəffap mekanizmləri qurumluğası isə yenədə bütün hüququ fiziki şəxslərin hamsının kanın tərəfindən kanun qarşısında bərabər funksiyalarının olumasıdır. Hüququq mə vəzifələrin bərabərliyə olmalıdır. Bu baxımdan sizin danıştıqlarınız, illər bu arada sahibkarların danıştıqları, şikayətləri, bir neçəlmundan biz nazirlər kabrinətin qabağında şikayətçilər var idi, qumruq komitəsinin qabağında tətilət çıxmış, yəni, piket eləyən sahibkarları var idi və hamıda bəyanləmə qeymətin şişirdilməsindən narazı olaraq bunu ifadə edir. Anca biz yenə də indiə qədər də başlasalab bilmirik ki, bəyanləmə qeymət necə ki, o avtomabili deyirlər, çəssiz xarici ölkədən alımsız, hüya gedirlər, danışırlar, imbuysu, yaxşı bu vətəndaş kontrak təsasında, mən deyək ki, kontrak təsasında imbuysasasında bank, teysabınla vəsəhək köçürmüşəm, qarici tərəqtaşıma mal getirirəm tüm malın qeymətini sen niyə müəyyən etməlisən ki, hüya daxılı bazarda bu qeymət daha yıxarınır. Yəni, məntik nədən ibarətdir? Sahipkar onsuz da şəfvaq olaraq verqisini ödəcək, ne qədər çox qazanacaqsa bir o qədər indən verqi ödəcək, məmpətindən verqi ödəcək. Yəni, bu orta əsir təfəqkürünlən yəni, burada mənəm bağdaqda körxalifə keçki məşqiqət edirsən et anlayışından yəni, bunu düzakməsən səni aylarla süründürəcək o təminallarda, təminallara da baxanda görürsüz ki, o təminallar hansısa bir yüksək çinli məamurun aile üzülərində yaxın qohumlarına məxsustur. Və oradaki fulları və s. aftama bilən gələnləri əsası olaraq kifayəq qədər yüksəktir və bu malın maya dəyərinişdir. Eyni zamanda saripkarın qədirdiğim ala bəyanləmə qeyməti tətbiq edərək yəni, tırna arası bəyanləmə qeyməti öz bildirlərini təsir altında ödəttirərək belə elə sürünü qeymət artım yaradırlar. Yəni, mən stambər suliyyətindən qeyd edim ki saripkarların sürünü qeymət artımında həç bir rolları yoxdur. Saripkar zərəkən maraqlıdır ki, daha çox məhsul satsın böbriyədən qazansın daha çox ucuz və aftimal qeymətə mal satsın. Saripkar heç vaxt maraqlı direk sürünü qeymət artımında təbii ki, sürünü qeymət artımı var bu qartımı yaradan indiki durumda itxal məhsullarına gömrük orqanlardır. Azərbaycan resul qasının prezidentinin də səsləndirdiği rəqəmlərdə özü də qeyd edir ki vizə müxtəli rəqəmlər səsləndirirlər o cümrədən bu yanlış statistika üzərindən hökumət müəyyən adlıblar atır o da hədəfə çatmır. Mən yenə də dəkiral edirəm gömrük orqanlara bugün öz üzərindən düşən qoyulmuş kanistüs yəni və azərbaycan hökumətin azirlər kabineti haqqında direk qaydalarla qərarlarla gələr bilmir və tırna qarası gəlməyilə ələvə və s. toplama qadi ilə özünü yaxşı göstərmək allamına gəlir. Belə olamaz. Çünki dediyimiz kimi son hadisələr taqil və umməl məhsullarınla olan hadisələr, eyni zamanda statistika qamitəsinin açqıladığı rəqəmlərdə də infiliyasiyanı yaradan amirlər ancaq itkaldan olan məhsullarda onların daha qeyməti daha çox bəhalaşıq, bu heç də başqa ölkələrdə olan qeymət artım ilə bağlı deyil. Vaancaq-vaancaq, azərbaycın qöməyində baş verən sünni qeymət artımı yaradan amirlərlə. Açıq dümunəni siz ortaya qoyduz Nazim bəyi. Açıq dümunəni səhvət birə məhsəl iki ay öncəydi. Yəni çöreyn qeyməti bağlaşanda siz ortaya bir kankerit olarak qeymət qoyduz ki, yəni 3-10 doldara səhvət birə məhsələ də rəqəmlərdə səhvim olsa deyil. Nazim bəyi dəmirlə gedir o vaxtlı Rusya səhvətlərin sərhansı bir şirkəti ilə müqavilə bağlıdır ki, onun kişisəsinin başıda 30 manata satmaq şərtiyinən, amma gətirib qöməyəm iraciyyət ediblər deyiblər yox, sen oradan 3-10 doldara aldığın tonu biz burada mütləq 400 doldara qöməyət. Pamamilə doğrudur, mən təstikli iran bu faktı və bu yaxınlarda də bən Rusya dan qayıtmışam yeri gəlmişkən onu diyəm ki, biz bu gündə Rusya dan Iraqa və Afganistan'a İran aslarası üzərindən mal göndəririk, kəmin məsulları göndəririk. İndiki şarayettə daha da ucuz göndəririk. Ona o baxımdan Rusya'nın milli valiyyusası ucuzlaştığına görə, bu baxımdan mən hesabı əslində, hər bir hükumətin məksədi heç də itxal istim ullaşdırmaq deyil, daxil istəhsal istim ullaşdırmaq olmalıdır. Ancaq kimsə fikirləşirsəkə kimsə dünyada ancaq daxili bazarda rüsunları yüksək göstərməklə, yüksək tətbiq etməklə daxil istəhsal istim ullaşdırmıq. Bu yanlış fikirdir, heç vaxt bu belə deyil. Əslində umudunya ticəriyyət təşkilatının da yaradılmasında iki olaraq əsas məxsət dünyaya istəhlaşsılardan hüquqlarını qorumaktır. Yəni siz, niyə baxalı məhsuldan yararlanmaq məcburiyyətində qalırsın? Siz niyə deyə ki, unu daha baxa almalısı? Onun üçün, təbii ki, daxil istəhsal istim ullaşdırmaq lazımdır, onun üçün bir çox adımlar lazımdır. Məmur Saqqarların laxbi, insansiyonların laxbi, bölgələrə, fermirlərə daha ucu zesulara çıxışı, onlarla xaq var ki, onlarla maddənər var ki, bu yoldan daxil istəhsal istim ullaşdırmaq olar. Yoxsa siz, hər ansın maşına aftamaq Nazım Bəylə, sanki bağlantımız kəsildi hərət təşəkür edir Nazım Bəylə. Daha məliyək, əgər Namzəl Bəy, ehtiraz etməsəniz bəz izləyicilər, bizim fikirlərinə okuyaq. Məsəl, Aləmdə Hızayev yazıq ki, mən, salam mən Qarafa muabəsə eləyəm, oğlun Türkiyəd okuyun. Bizim səriyyətdən mənə zəngətik mənim sunqamını tərəziyə qoydular və çolayı bir azəyən aldılar deyir. Dedik ki, mən tələbiyən, baxın mənim sunqamda olan paltar uşağım üstün də də bizim fullan olmayayım. Hətta deyik ki, atan məsəl dəşər elə deyiblər ki, biz də burada sizin kimilərlə savaşalım. Bu da gömrük. Yöntəsəl ön tələbi yəni. Hərət, Nürfət bəy, icazi verin, mən bir saniyədə deyim, mən icazi verirsələz, mən çıxarın. Və s. ondan ibarətdir ki, heç bir hökumət indiə qədər tariqdə yüxşək gömrük hüsumları ilə daxil istəhsalını istimullaşdırabilməyib və ən əsası da dünya markası bir məsul istəhsal edə bilməyib. Çünki dünya markalar ilə rəqabə taparan məsulun istəhsalı üçün gələk rəqabətli mühüt olsun. Bizim indiə qədər gömrük sistemi ancaq məmuru səhərləlilə xidibət edib və son hadisələrdə unlam çöreynə nə olan hadisələrdə bir daha onu subut edir ki, yerdə 4-5 və yaxud 3-5 məmuru səhərləlığını mudafə edərə keçən el maya indən başlayaraq Azərbaycan hökuməti taqil istəhsalısına, non-istəhsalısına, gerili istəhsalısına 200 dolar hər tomb başına kampansiyasə verirdi. Subut olundur ki, belə yollarla subsid yalaşma ilə gerili məmurları səhərlə rəqabətlə səhərlələrlə nəz bir şeyin ail olmaq mümkün deyil ki, imət artımını dəyandırmaq mümkün deyil. Ona görə, mən hilsəm edirəm ki gömrük və vəlgi siyasəti bir mərkəzdən aparılmalı, dəqiq bilim məlidik ölkədə nə istəhsal olunur, nə qədər istəhsal olunur və bunun ithaldan rayoncira hakimiyyətləri və digər mərkəzcira hakimiyyəti organlar yalancı statistikalarına son qoymaladılar əkin sahələrin işşirdirərik illər boyu subsidiyaları mənimsiyyiblər və gələn məsulları da belə deyək gözlərinə xeyridən, nazırlar qəbbidətindən buxtalıq qararları həll edərək və s. mənimsiyyiblər. Anca, yüz millənlə səhərlə azərbaycan səhərləri ithaldan asıllıqını təbii ki, yerli məsulların istəhsalı ilə aradan qaldırə bilərlər, bunun üçün rəqəbətli möyüt olmalıdır. Yeni zamanda ithaldan gələn məsulların qeymətinin ciddi artmaması üçün rəqəbət möyütü qormalaşmalıdır. Onun üçün də dədiyim gəmi hər bir şəxsin, xarici ticəriyyətləm başqılan şəxsin hüquq və bəzifə bələbəli tam təmin olunmalıdır. Bu da şəffaf idarətmədən gömrüş siyasətindən keçir. Və gömrüş siyasəti də təbii ki, yüksəy rüsumları saklamakla, mən bir nəsidə və subid etmişəm ki, niye başqa ölkələrdə orta gömrük dərəcələri bizimkinlə üç dört dəfa aşağıqıdır. Yəni, bir başa bəyan edirəm ki, Azərbaycanda olan gömrük rüsumları, bu dərəcələr ancaq Azərbaycanda məmur sarfkarlarını korumaya xidmət edir. Həşdə vətandaşların nədə iki rəqabətli məhütdə normal məsul istəri salına qətirib çıxardan deyir. Bunu mən məsuliyyətlə fəyan edirəm. Məsidədə də təşəkkür edirəm ki, belə mövzuları gündəmək getirdik. Sao. Bir dərək nəzəsəsət edirəm ki, bizə online keçmiş millək vəkili işadama, işsasçı alim Nazım Bəyləməli qoşulmuş. Nazım Bəyləmək çox təşəkkürəyik girdik. Və gəl, bizə ecimizin əvkirini okuyaq, sonra sizinə davam eləyək. Fəyqə, vullaya bir Ruslar gündürslərinlə maşnalı bir mən standar aslan maşbi edir. Yəni, gömrük, ödiyillər. Utanlısız azərbaycan hakimiyyəti. Aslan, həmi dövdür gündürslən gömrükçiləri gönləmlə eməl edirlər. Bizim gömrük özlər üçün bir dövləti yaradılar dövlətinə rüsumun ödiyirsan, dövdür şüffəssiz mümkün. Mənsimov, niyəsən dövləti sənə baxmışsan, yedi putnə səxamışsan bilmirəm nə ilə bağlıdır. Gönlürük qanımız içirdiyə təliman əliyəv burada qeyd edir. Eldar, qurbanın qəzi, kariyədən alırsan üçün beksiz dolara, burada yedi maşnı götürəndə baxsan, onu kim minə gələt çıxdıq? Gömrükin principi belədir. Maşnları alın, tökün, bura özüm qeymət qoyun, yenidən səsatın. Bu guldurluyudur. Kərim, kərim olur. Müzəli dolar da mazharbaycan maşnı rastamoşka, maşnın öz qeyməti nətliyiz. Nizi olur bu maşnı özünə alırsan, birin gömrüyə. Göz şeydən belədir. Buyrun, biz dəvam ediyək sizinlə. Doğrusu, Najin bəyi gömrükdə olan problemləri geniş ahakiylə deyir. Və bir nisi dəfədə gömrükdə köç salmış insatsıktan monopolyadan süffət açdı. Ötəri de olsa, bəzən insanlar bunun o qədə dərinindən başla düşmirlər. Yəni, gömrük siyasətinə, ölkədə gömrük siyasətinə parlan gömrük siyasətinə ən böyük zərbə mən düşünürəm ki, gömrükdə həyata kətirilən monopolyadır. Yəni, ayrı ayrı malların ölkədə gətirilməsini sizin insanlar ələk etiriblər. Üzür ismirləm. Najin Süleymanov deyir ki, mən də Nazin Bəylər azim. Dirdilər. Bu da burada gimet bağlaşmasına səhəb olur. Yəni, istə istəməz, eğer gömrük organları, vətəndaşları səhəkcərları məzbur edir ki, xarişdən ucuz gimetə aldığı malları burada gömrük bəyənləməsi beləkər, onların gimetlərinin suni sürətlə qaldırsınlar. Təbii ki, ölkəyə həmin malların girişi həmin gimetlərinin məyin olunur. Yəni, bağ gimetlərinin məyin olunur. Və həmin səhəkcərdə ən azı gəttiyi mallardan satıb hər hansı bir qazans əldə etmək nəxsədilə malın gimetini qaldırır. Və ölkədən suni malların ərzəq məhsullarının gimet artıqı baş verir. Yəni, əslindən qaldır, bir səhətdən biz çalışmalıyıq ki, ölkəmizdən ölkəmizdən xarişdən qətirilən malların gimetlə aşaq olsun. Məsələn, bana, vadizə elə bir maldı ki ayrı ayrı səhəkcələr daim ölkəyə səhəni suptriq ölkələrdən bu malı qətirilər. Hamı, narazalı qətiril ki ayrıca qonuşu Güristan'da Kürkçədə bananın gimetini, azərbaycanın da olan gimetdən qaqqaq bir nesil əfə həmişə ucuz oldu. Bir nesil əfə. Demələ, bu üç üçün hamı yaxşı bilir ki, bananın azərbaycanına qətirilməsi kimisə manapolyasındadır. Bir həsənin manapolyasındadır. O imkan bir elmir, o qarifli ölkələrdən bananı özü qətiril və göstərilir ki, cömrükdə baş ayrı vətəndaşlar, yəni, o rəqabəti, sadece rəqabəti aradan qaldırır, özünün o tutulu mövqeydə və cömrük ordanları nə təhsil edir ki, onlar da bananın ölkələrə gətirilməsində qədav qoşsundar və ya da ayrı digər şəxslərin ölkələrə gətirilməsindən manetili fərəsindir. Digər mallar da var, strateji məhsullar var. Məsələn, doğrudan da un-taxın məhsulları, Qarkov, Qalişdən məhsələn və çəkətirən Qarkov meyvələri də eyni qayıdadır. Manapolyadır, məsələn, qalca, Iran'dan qalca qətirilməsi. Gət görmələ, aslara cömrük nəzarəfindən sen qalca getirə bilərsənmək, yalnız kimsət zəng eləməldi vaç şəhərində vaç-i şəhərində o qalca Manapolyası əlimdə olan şəxt yalnız razılıq verilməsindən sonra Iran'dan hər hansısa bir qalca getirmək olaraq. Dəsəbüləcə, bunun mövzud olduğunu bir şəra etdə, yəni belə bir o qeyri Manapolyanın mövzudu olduğunu bir şəra etdə, artı o ölçilə, ne uzulaşmadan sövvət gədə bilər, ne azat əreglamətdən sövvvət gədə bilər, mədə ki, çiçi sahibcandırının inşaqından. Burada Manapolislər ələk etirikləri inis sardığı yaradıqlar və gimetləri də özlərmə yenilirlər. Çiç orqanları da bunlara yardımcır oldu onurlar. Çox marağlı fikirlər var burada. Yəni izləyicilərin də təşəkkür edirəm. Həm də xaşa edirəm ki, izləyicinin bəyənənlərin sayı iki dəfə fərgeliyiz. Bayalara hətta üç dəfə fərgeliyiz. Lütfen həm də bəyənin. Bizə deyillər danışmaqla ne olur? Bizim işimiz əz izləyiciləriniz. Bəl danışmaqla paylaşmaq. Olabısın da, bəz də bilmiraklı. Bu ölkədə mediyanın bəzi fəsi bu problemləri iştimailəşdirməkdir. Bizə iştimailəşdiririk. Efrimizdə yüksünas var. Məsələr ondan eşidirik. Sonra siz suallarınızı yazırsınız. Nazim bəy, iş adamıdır. Nazim bəy, real başına gələnləri danışır. Gönbüklə bağlı. Və ilişin əvvəlində de qeydəkdim ki, bax bu dəyə qəmən buradan yenə mərkəmiya girmək. Yəni, o aftan bilməsələsi, mənim dəyətində yaşanıq, görmüşəm ki, əgər mən, gəz şeydən, mən ıxısa sayıq şuna səmək, mən öz uygularımı, bu şəkildə, haqqımı, gömürükdən alabilmirəm isə, gör millərlə vətəndə nələr çəkir. Ona görə, məhkəmə çəkiməsi. Müdləq vadibdir, amma baxın görün, izləji nə yazır? İzləji yazır ki, gömürükdələr tərəfindən süründürməciləyə məruz qalan sahibkarların bəzləri məhkəmələrə müraciət edir və bundan sonra məhkəmə süründürməciləyilə məruz qalla, məhkəmə gömürüyün tərəfind tutur. Bu nə isə şüphəm yoxdur? Bakın izləvəti məhkəməsində mən bunu şahidə olmuşam. Mən istəyərdim bu məhsələyədə bağlı, üçün asın fikirləşdir. Əlbəttə ki, tam razıcam o məhkəməsində fikirləyilə, bizdə təksə gömürük organları yox, icər izləvəti organları da məhkəməsində və ya başqa problemi ilə bağlı müraciət edində, oları əssasız olaraq məhkəmələrə yolluyurlar. Yəni, əslində o organ ki, məhkəməsində problemini həll etməlidir, öz boynundan atı, ona rəddəvabı verir və onu yolluyur məhkəməyək. Məhkəmə də bu dəyga hazır durubdur, vətəndaşın o problemini qısa bir müdə tərzində həll edirdi. Və sonradan məlum olur ki, əslində, vətəndaş yeni bir süründürməsiliklə yüzdəşindir, məhkəmə süründürməsilik. Məhkəmə prosesləri də illərlə davam edir və sonunda vətəndaşı çox düzgün qeyd etdir. Məhkəmə organları vətəndaşın haqlı tərəqini yox, dövlək organlarını, inzibaytı organlarını yəriddi organ usuluqı əsaslandırır və onları qeydlə, yəni, dövlək organlarının qeydlə gəlirlər ki, vətəndaş da təbi olaraq həm məhkəm organlarından, həm hüquq muhafizi organlarından, həm də inzibaytı organlardan, mümətə dövləkdən naralı saldır. Nə, hatı qəsənəm yazır. Ölkə də bağlıq gömrüşdən qaynaqlarını, bunu da bizi maqibət bilir. Sadece görməzdən gəlirlər. İstihlaş mallarının vələm, gəlirləri, iç növbədə, gömrüş vasitəsilə bağlaşır. Yəni, əcər, qarışdən qətirilən mallara yüksək gömrüş ödənişləri rüsunları tətbiq olunursa, isər istəməz ölkədə satılan malların iməti, sürnü sürəklə qaldırılır. Həms ki, bu mümət dövlətin apardırı, iqtisadi programa siyasətəy, qan daban dabanı zildir. Ona görə də hesab edirəm ki, gömrüş orqanlar yox, iqər dövlətin zibayr orqanları da, bu məsələrinə ciddi nəzarətdə saklamalı dövlək hakimət orqanları və ölkəyə gətirilən malların, qonuşu ölkələr də mütənasır qeymətlərinin ölkədə tətbiq olunmasına nəzarətə yetişirəməyəldir. Biz, gömrüşü, rüsyadan, kürkədən olan qeymətlərdən uduz olsun. Həsi olmasa, həmən qeymətlərə, həyatı, vaizib iqtisadi göstərizlərlə bağlı mallar uduz olsun. Burada izləci yazıb ki, hətta güristandan belə maşınları, aftanbirləri alıb Ermenistan'da parıb orda gömrükdən keçiririk. Birisi də güristan'da maşın məsələləsi, bizim də önkədəyə vətəndaşların maşın alma mənbələri güristandır. Çünki güristanı doğdanda dövlət maşınlara qoyulan ödənişləri gömrükdəri gömrük tariflərini çox aşağıdır və xariflərin də vətəndaş ilə o işsiz gürcü vətəndaşlarla bir özdərisəyə yaşarşməm mənbələri qədilər xariflərin uduz qeymətə həni bizim də vətəndaş yedi bu malı Almanya'dan uduz qeymətə o maşını alıqda qətirə bilir. Güristanı kimi qətirə bilir onu olduqsa uduz qeymətə, həm o nəqliyyət bircə ödəmələri la ki, azərbaycan sərhədindən keçmək olar üçün bir kesilməs həddə də dəlir. Həm də qeymətlərdə yəm ki, maşının özünün qeymətindən də baha qeymətə yalaxıdır. Gürcüstan'dan, Ermenistan'a bilə parbu orda gömrük rüsumu tətbiq edirlər. Yəni, Ermenistan'da də məli daha özdür, elə deyilmək. Həmin mənti qeymək az gömrük rüsumu tətbiq olunursa, həmin maşınları oradan, maşınları alıb öz ölçələrdə satsınlar. Yəni, həm dövlətin güdcəsində kula ahir ahçıdır. Həm də həmin o iskihlahçı da, maşının sahibi də, uduz qeymətdən maşın aldə edir. Həmin o maşınlar ki, inki sarsıların elindən xaristən gələyir maşınlar. Məzmur olur vətəndaş, bəxal qeymətindən gəlim, həmin o maşınları salonlardan alır. Hans ki, Gürcüstan'dan, mazar var, oradan bizim vətəndaşlarımız gəlim, ən uduz qeymətdən ona sərf edilən qeymətlərlə maşınlar alıqətdir istifadir elə bilər. Ki, azərbaycanda biz də bilir ki, o sürlən maşınlarla, istifadirilən maşınların ək sələti köhnə maşınlardır. Vətəndaş, təzə maşın almaqa, yəni imkanı çabur. Mənin bir yaxşıq hatırlı yer həmin mağdan ki, sərfət, atlam bildən düştü. Yətirdən Nazli fanın atçıvanda həzər, onda irandan qətirib nəfsalada bir istifadir elə bilər. Ona görə ki, bizim ölkəmizdə sanki atlam bil sanayisi var, izləyici də mehriban qanında onu yazıb. Yəni, bu əslində yüksək gömrük tariflərinə bir don qeydirməkdir, elə deyilməkdir. Başqa bir izləyicimiz də maraqlı bir natibə yazıb. Yəsində ki, gömrük organına deyilətni ilkiyazi yoxdur. Azərbaycanda, gömrük organlarının bu cünki vəaliyyəti belə bir şey söyləməyə əsas verir ki, yaxşılar cümviyyətləki gömrük organlarını zər biləsindir. Bu bəxəndaş azab sürətdə qariştən malları qətirsin. Burada da vercini, yəni verci organlarına zər vercini ödüyüq o malı ölçilə saksınlar. Yəni, böyük üçünün doğrudan da gömrük organları özlərinin tamamilə əhali qarşısında ifşə iliklər. Nüfuzdan salıqlar. Yəni, böyük üçün belədir ki, gömrük komünistiyyəndə rejonal prisislər əsasında formu açmış bir organ insanın gözü qabağına gəlir ki, orda rüşvet var orda sorun. İmran Zeynalov yazır ki, gömrük üçünləri nərin hamısı qurdurdur. Niyə izləyicimizi düşünməzdir? Baxıq, gömrük dövlətin qurumudur. Dövlətin qurumu haqqında insanlarda bu düşüncə niye formu alaşmalıdır? Valla inandırım ki, sizi vətəndaş etvaha də o sət biçir elə biləyik, quru yeri dən söyləməz. Yəni, durduq yeri də, tanımadığı gömrük organlarının əməşdaşları hünvanına quldur sözünü elə biləyik işləkmir o vətəndaş. Vətəndaş, kisi bir, hər hansı bir malı xaristən ölkəsindən qətirəsin, ya özünün istehlək üçün və yaxta ki, satmaq üçün gətirməyə gür, o vətəndaşın başına hansı oyluları açıqlar ki, bu dövlətin gömrük organları, üçün gömrük organlarında işləyən məmurları quldur adlandırırız. Bak, bununca ne, sağlı bax belə qoymaq lazım, niyə? Bəni izləyici deməli Eşad İsmailov, əslində mən bunu mən də yaşamışam. Bakırsan ki, inspektor da, əlatsız şəkildi adamın üzülən, baxı bir söz deyə bilmir, amma gözləmdən yaxus ki, mənlik deyik. Bakın, orada bir də şəhər 30 durublar, indi özünlə hürmət təliyə adamlarda yaşadılar, oradan üçmağıt, beşmağıt, amma onlar elədir seviyyə, hər kəs özünlə hürmət təliyən təliyən, yəni, bizdəmirik ki, hamsı quldurdu, hamsı soygunsuz, amma sistemi elə grublar elə deyimi, nanzərdə. Tirsiz bunu təşirə edirlər, məsələn, azərbəzən, gömrük komitesi sistemində, naxzıvanın yehirəm kəndindən, işləyən, o generallara sayı, onu kesipdir. Ondan başqa, bu əməksləşləşlərin də sayı hər kəslərdir. Əslində qalanda indi bilə, mən hərdən isteyən müdafi idi yəm ki, nə fər qibar oğrudusa və yaxudə ki, iş prinsiblərini pozursa, isteyi naxzıvanlı olsun, yehirəmlən olsun, isteyi başqa bir ərazdən olsun. Lakin bu bir regiondan gömrük komitesində işləyənlərin kemiyyət etibarilə sayıları, o qədər artıqdı ki, yəni, bütün ən dazələrə aşıbqı gəmrük komitesində baş verən bütün eyyibəzəlikləri məhzqulərin mümvadını yazıqlar. Hamz ki, əslimdə qalanda hesablar və kemrük komitesində yehrəmlən işləyənlərin sayı etibarilə o qaz etibarilə, o qədər artıq deyil. Lakin orada baş verən bütün qayrunsulqlar, özbaşınalıqlar, o insar və təyir qanını əmələrin hamısını yazıqlar, o çəttın işlərin boynuna. Biz sona yaxınlaştık, əksəttirəcəm. Filman Erişəyəvi yazır, 15-dir xaricdə mürkiyyətimi dolayı aftanabiliyim, qəmrük rəstinə çətilməsində öz qeyməti gələr rüsumdərəm edirlər. Narazlıq itdə deyirlər, bizə yukarıdan belə göstəriş verir. Belə, yukarıdan göstəriş verirlər. Buna kimsələni düşməsi yox. Mən deyiləndir əslimdə, o özbaşınalıqlar biz başlayıq yə bilməzdir. Nizad Bahruv yazır, bir qarokqa bananı getirməyiz azə bilmirlər kandrabandadı deyirlər. Mən düşünürəm ki, bu məsələyədən bağlı da mürmətli Nandizəd Bəyi danışdır. Bizim belə şun qonağın Yükşunas Nandizəd Səfərovdur və az öncə tanımış işə adamı keçmiş bilər və ki, Nazım Bəyi dəmirlərdə ehrimizə boşulmuşdur. Şəmi Qasnov yazır, Bəylər Salam. Sağ olun, mərkəmələrin danışsuz. Nədə alətsiz qərarlardan danışdır biz. Mən də mərkəmələrin qanusluğundan əziyyət çəkirəm Bülfət Bəyi, bu barədə sinifirlə danışmaq sirəm, sizlə nezə danışa bilərəm? Şəmi Bəyi, lütfen, bizim belə işin aşaqsında öz nömrənizi yazın. Biz sizinlə əlaqə saklayarı. Sadıq Giyaslı yazır ki, 2005-2004 matoz, nömrəsi orta dağqır, gömrəsi 4100 manad. Öz gimetindən bana. Mərkəmələrin bakış müddəfi bir aydır. İzibat mərkəmələri çaktırabilmir, mənim şimdə orda da faqqlı olaraq fiziki cətlərin çaktırabilmir, elşət smaləm deyir. Fiziki cətlərin də çaktırabilmirlər və əksəriyyətlə təhəmin olunmur. Ələ deyidim mi? Gömrükdən bağlı, mənim şayətindir. Bu, artır, apriyazi mərkəməsində gələcik. Hara gələr gəkməyə lazımdır. İki nösətə 70 mana pul aldılar, gömrükdürlər. Sədərək gömrükü füqan eliyir. Zeynab Quleva yazı bilmirəm iki nə, nösət nədir. Onu anlamadım. İzləyici yazısı 52. Yıqlan gömrüküsün vəudən işlərin alkumuş vaizcə gömrük əməkmişlərin əməyətdən ələrdə olunmur. Buna görə gömrükdürlər, gömrük dəyərin artılmasını tərə bilirlər. Onların gəlirə artır. Bu da dəkşətdir. Bu da yenə söz Namzəl bəyindir. Bizim hər əftə cümə günü saat 14-də canlı yayınımız olur. Hüquq mövzusunda. Bugün gömrükdə hüquqı taqdanan vətəndaşlarımız kifayət qədər yazqlar. Kifayət qədərdə əla və dolu bugün izləyicilərdən. Və sonda Namzəl bəyi işidə gəlin əftə fərqli bir mövzuda. Şəmin bəyi deyirəm ki, yazın, telefonu ömrəninizin sizin əlaqiyyət çıxacı. Buyurun Namzəl bəki. Namzəl, o rəy verənlərinin çoxlubundan da hissi doluldu ki, vətəndaşlar gömrükdə hürmətindən kütləv şəkildə naradınlar. Və əslində narazı qaldıqları hadisələr və ədələ qanunu həllini tapmaq üçün məhşəmələrəm bir acil ekmətik. Və onların qanunu, qərarlarını əldi ekməklə bir müşrih məsəliyyətəyətibirlikdir. Və həli, o dinləcimiz sohb düzəl ki, məhşəmələrik işləri o qədər sofalıqdır ki, bunların öhdəsindən gelməyə qadir deyirlər. Bu da ondan iləri gəlir ki, pozunmuş iştimaim münasibətlər en qədərdir. Yəni, mümkün olduğundan da qaqqaq artıq pozunmuş iştimaim münasibətlər var. İzibati organlar, öz vəlfələrini qanunu yerini getirmirlər, istər istəməz iştimaim münasibətlər pozulur. Məhşemələr də bu qədər çox saylı iştimaim münasibətləri izama salma iktidarında deyirlər. Ona görə, məhşeməyə taflı olan iddia ərzələr məhşəyətlər metlə baxılmır. Üçəsi baxmaq düzəlidir deyirlər. Mən arzu ediyərdim ki, hərçəs bu ölçədə öz işini görsün. İzibati organlar, məhşəndaşların problemlərini özləri həll eləsin, özləri həll etməli olan problemi məhşəmənin boyununa qoymasın. Məhşəmənin da iş üçü azalsın ki, şuanı fiziki cəhətlən imkanıldı etsinlər. Bu qədəl. Çox təşəkkürlər, dəli izləyicilər. Nəzəlcə satdadan ki, bizim 1 saatlı canlı bağlantımız və eləşimizin vaxtı uzanılabilər çünki bu gün, konkret görməyət özü idi. Siz yazın, siz bizə öz fikirlərinizi bildirin. Biz də sizə hüquq məslərtlər də verəcik. Yəni, zaman zaman ekrimizin dahaında autoriyyəsini genişləndirməyət çalışacaq. Kanunç çevirində hüquq şıqında üçünün 4 March buraq uşu canlı bağlantımız buraqda sona çatır. Sağ olun, sağ olun. Tandrı, vətəlmizi, tandrı, millətunuzu qorusun, ədarətli zıfaqda olan cəmiyyət ilə ilə. Sağ olun. Sağ olun.