 Aşağımız xeyr olsun əzizləyicilər 20 august 2023-in zil tariqdə Sad-i 22-dir. Asusöz proqramında çanlı yayma başlayırıq, ölkə gündəmi dəyələndirəciyik, ölkədə bu günlər nələr baş verir? Xoş olan təsv ki, demək istədiyimiz, deyilməsini istədiyimiz allar, yoxdur. Xoşanlar olmadığına görü problemlər müsaikrəyilirik. Qonağımız sə bizim ifirizdən çox yaxşıdan irsiz tariqcə alim, Milliyətçi Demokrat Partiyasının Sədriq. Gələndər muxtarlıdır. Gələndər bəxoş gördəyər vaxtınız qeyr olsun. Salam akşamınız, Fehirufət bəxiz. Sizi və tam akşamınızı Artuturya salam edəm. Qələndər bəxiz, siz bir Milliyətçi partiyanın rəhbərisiyiz və mənim də şahidə olduğun qələr partiyanızda çoxu qazilər var, Milliyətçi ruhu. Gələ, son Qurtdörgünün savaşın ruhunda da o Milliyətçilik hakimiydi. Ama savaşdan sonraki situasiya sanki təkcə qazilərəyiz, təkcə vətəndaşları yox, həm də Milliyətçilər hədəf aldır. Və bugün 38 qazimiz intar edibdir. Bizdə ən dəşətli şəkirli intar edibdir. Bu bizi çox üzür. Sizin qazilər nə düşünür, sizin partiyan nə düşünür, yetər ki, bu qazi intarlarına dur deyən olacaq mı? Bak, hər kəs alibaş kamandan deyir, yandıran da deyir, yandıranı müşahidə eləyəndə deyir. Bak, bu məsələyə nə bağlı, mən istəyərdim ilk olaraq sizin fikirinizi eşidək. Sonra söhbətimizin davamında ölkə gündəminin bağlı çoxu söhbətimiz olacaq. Ziləyicilərdən çox xayşə edirəm, efirü paylaşın bəyənin. Bu qazilər nəyə intar edir, nəyə haqları taptanır, nəyə haqlarının taptanmasına göz yumulur, nəyə cəmiyyətmi şahidəstikimi kenardan durup bakır? Bak, bu bəridə, mən istəyərdim ilk olaraq fikirinizi eşidək. Ligər mevzular haqında söhbətimizə davam iləciyi sizdən. Biz da izləyicilərdən xayşə edirəm ki, efirü paylaşın bəyənin. Efir də Miliyəti Demokrat Partiyasının sədri gələndər müxtarılıq. Buyrun gələndər bəyək. Üfək be, məsələ, oldukça axtual bir məsələdir. Mən düşünürəm ki, Azabacın yəmiyyətində bu halın araşdırılmasına xüsusi bir zəvrət elə anıptır. Vaxtı ilə dünya migrasında intər hadisələrinin ilkçin araşdırılması 1960-1960-ci ildə bu intar olayları ilə nələ qədər olaraq, bunun da bir bəmti nəzdində ümdünə sağlık təşradı və bəmti indikəri strukturları bunu araşdırmağa başladılar və yandırmaqla intar ümumiyyətlə ən ağır formalarından biridir. Və bundan sonra bu intarların tariqı prosesində qədim də çağlarından günümüze qədər olan ən məşhur hükükləbi və insanı əşrə gətirən intar hadisələri xısralandı tariqıdır. Və bunun araşdırılmasa paralı. Və həlbət, Azabacın da dünyanın bir parçasıdır. Və bu hadisə bizim cəmiyyətə də düşündürməlidir, dövlətə də düşündürməlidir və milletimiz bu məsələri bir dur deməyi və bu hadisələri qəradan səbəkləri araşdırmaqı və onu orta çıxarmaqı özünə bir vəzfəkimi götürməlidir. Və bu məsələ trafında biz çox ciddi şəkçildə doğrudan doğurə bir muzağaçıraşmalıyıq. Bu məsələləri nədən qayməxilərdir? Nəyə bu hadisələri baş verir? Bilirsiniz, mazlul ilə qətli bizim sabirabatnaşı qazimizin intarından sonra düşününürdür ki, mən şəxçıdan tanışıdım və birçə televizyada da çıxşı etmişdi yoluna, şəxçılarınız da şəxçıqmışdı bir yerdəs paylaşılmışdı. Və mən düşünürdüm ki, məndən umetlə çox ciddi söhqətdə doğurmuşdur. Xəli mən nəcə qəhəmandırq şücağıya çöslədiyilə bağlı məsələri vardı. Nəvəl doğrudan onu bir çinci qarabaq savaşının qəhəmandardan biri kimi qeymətləndirirdim. Və hesab eləyirdim ki, bu şəxçıda bir qazimizin intarə etməsindən sonra dövlət yəgün məyən adımlar atacaktır. Dövlət yəgün ki, bu hadisələrin qarşısını almak ısı qamətində ciddi tədbirlət görəcəkdir və s. Çox təsir ki, 30-70 qazimiz intarə eləyik deyilibdir və bunların araşdırılmasıyla bağlı, heç bir əməli nəcə ortada yoxdur və sanki dövlətdə mən hərdən bunu belə çünləm ki, və düşünmək yox daha doğrusu belə bir hal hakim olur ki, bəzən adam elə gəlir, sanki bu tərtər hadisələri kimi bir hadisədir və bu hadisə də, bu hadisəm baş verməsində kimlərin sə məxsəhdə mühafəq bir əməli var, məxsəhdə mühafəq bir tədbirləri var və bu tədbirlər əslasında insanlar bura sürüşlənir, qazilər bura sürüşlənir və bu mühit onlar üçün yaradılıktır. Tərtər qətliyəm bundan da ağır bir faciədir, sanki eyni senaryünün əslasında eyni bir hakim zümrə bunu davam eləttirir, inkişaf eləttirir və ilə hesab edirəm ki, adamın hərdən elə gəlir ki, bu qazilərinin ulağına gəlir ki, bəzən bu şəçildə intiharını eləmələsən, və bu şəçildə intiharını eləmələsən, bunun da daha uygun olacaq, daha yaxşul olacaq və s. Bilirsiniz, həmişə intiharlarda məyəm bir səbəb oluqdur və məyəm bir məqsədə çatma istəyə oluqdur. Tariq həm bunun araşdırlandı, məsələn, tuhaq ki, tariqdə Yunanların bir intiharı olub, Yunan qadınlar əslə düşməməmək üçün, əli bəqdir Osmanlı imperatorluğundan sən qaldırmışlar, düsəndə də bir dağa sığındılar, reksiyli ilə getiləcə elətüşməmək və ümumiyyətlə elətüşsürələcə bir idam olacaqdır və özlərin dağdan attılar, ona indi, məsələn, belə bir faceni, məhəl bir nəticə oldu. Və yaxud da 10.000 Japon əsləri bir gündə intihar elədi Amerikalılara təslim olmaq olsun, imperator muraziyyət eləmiş 45. ildə, ki, təslim olmaqdansa intihar etmək daha yaxşıdır və intihar uçurumu deyilən bir dağın uçurumu var. Büyün də o addan tanılır və məksət buyuruşu, tabii ki, Amerikası cələrinə və imperatora sadəklı Amerikası cələrinə əslət düşməmək, və əslə, ən tarqda bunun həməşə bir nümunə soruq da nəhəsə nəli olmaq naminə buna yediplər. Yəni, ki, mən bunu edəcəm və buna namin. Bizdə sanki bu qazilərin qulağına bunu kimsə pıçılıdır məh, bunu kimsə deyirmək? Bilirsiniz, bunların doğrudan doğru hərəsi bir qəhrəmandır. Və bu qəhrəmanlara qarşıyı bu şaçil də bir məsələ qoymaq və bu şaçil də bunların davranışını əsə keçirmək, çox dəşətdir bir məsələdir. Və mən sizə bir məsələn deyim, taqciq bax bizim sonuncu Təbriz Abdullah Eftəməm bildiğim qədər 8-9. təbəlifli qazimizin intar hadisəsi Samukrayonunda başlayırıb. Bax Samukrayonunda ezrə hakimiyyətinin baxçısı tərətindən qazinin qəbul edilməməsi əsas şərt kimi qovulur. Və deyilən informasiyalar, bu də ki, bunu qəbul eləmir. Bu, alı qoca eftürür vəcirəbatsı, və mən bildiğim qədər 2013. ildən oradan olmudur, 10 ildir və çeşmis bir kəlin qudasıdır. Bu adamın 76 yaşı kiçindir. Və hansı göstəricilər nə görə, məsələn, 76 yaşında ki, bir adam bu cür hərəkətə yol versin, bu cür qaziyyəm ilə münasibətdə bax, bu cür məsələn sərciləsin. Yə, durub aydınlıq verilməlidilər ki, bu qazi intarə cətirəsində mənimli, heç bir olum yoxdur, bu kimlərsə eləyib. Yə, aydınlıq verilməlidilər. Bax bilirsiniz, həvdən, mən indi oturub, siyasətlə mən şu olan adamıq, paltoloji bir düşüncə maliki, bir tarixin keçmişində belə dolanda adamları tanıq. Yəni, tarix okumuşuq, bu, sizi qamətlə bir elimin adamıq. Amma mən, məsələn, oturub düşünürəm ki, bax, bir tərəktə hükümet, hükümet siyasətini bu da bir incələməsin aparaqdə, və ya ki, bax, hükümet, qara baxda məyən adlımlar artır. Yəni, bu rəyallıqdır, dət tuhaqcı zabıq kəndi boşaldılır, dalınla laxçın boşaldılır, qara baxda yüksəkliklərin hamısı bizim nəzərətimizə keçir yavaş yavaş, sürməramlarla bağlı məsələr var və o, eyni zamanda, xəlvəti bir informasiyarlara da şahid oluruk ki, hükümet, referendumə cətmə istəyir, hükümet, seşşi prosesinə yaxınlaşır, həlvəti bir seşşi, sürmən istəyir, baxməyələk ki, çildi cəmi, belə bir hadisən eləyibdir. Bunun da səbəkləri kimi düşünür ki, Ukraniya dəki proseslərdə Rusya nın yeniləcəyə artıq şüphə doğurmur və yenilən Rusya dan sonra dünyanın Rusya nəzərətində olan rejiyonlara dövlətlərə münasibətinə çolacaqdır. Bu bilmədi üçün, hükümetin bu adlımlar atması qəvəbul ediləndir, və qaqlar buna nə münasibət bildirəcəkdir. Hələ Rusya yeniləmdən sonra çox çazabacan qaldır, bu qafqas haqları və burada bölcəmin vəziyyətinə çolacaqdır. Səkimi sualların içerisindən oturup düşünürsən ki, hükümet bu adlım artırsaq yetsin məyən dəşirlərə ulanlara yenidən öz ömrünü uzatmaq üçün, məyən cətlər iləsin və yaxud məyən bir dəşirlərə transfer iləsin ki, bu suallar içerisindən oturup düşünürsən ki, bu siyasa hakimətin təbiyyətindən rəlcan aldımlardır, siyasa hakimət məsib bu dür istiqamətli adlımlar atması başa düşüləndir və s. Yəni, əmp sualların istərinə rejim unayətə keçirə bilər. Və s. bu ola ola, bu qazilərinin tarına səbəb olan, qalqıq bax bussiz demiş yəni, bu dür yoxsul, rəzil, səfalətli bir hala sürükləyən, ikinci güvvək kimdir? Aqı, bunlar buna daban-dabanə zibdir. Məsələlələr, fikir ağrıqları çulqalaşır və mənə elə gəlir ki, adam hərdən, mən şəxsən, bu özümün şəxsi qənanətindir ki, bu hakimiyyətin öz daxilində digər bir güvvvə var ki, bu hakimiyyətin ötürülməsi üçün bir tərəfdə hətta, məsələ, biri tutar ki, bir tərəf, səndən tutar ki, İrham əliyək və onun kamanlası, Qantreş əsir ki, yeni bir manevirlə nöz ömürünü nüzasın. Hələ, sıfırlanmamış qarabakda ki, nüfuz var, təm sıfırlanmayıb bir özü kifayət qədər aşağıya düşüyüb, qarabaksa başını başlamamışlar, yəni 19. səviyyəsində, 19. səviyyəsində ki, inecək qədər, artıq cədkədə aşağı sanılır. Bu, başa düşülən bir tərəftir, bunu anladır. Dicə, tərəq bax, bu kamanada nə eləyiriz? Bu, bəlli olur. Dicə, kamanadanın nəyib deyir isə, bəlli deyir. Bak, bu kamanada kindisə, bu tərtər işini törədən doldur. Bu, qazilərin intiharına səbəb olan, bak, bu, məmur ordusuna, bu imkanı yaradan məmur ordusuna bucurla qeydlik sindiromu aşırlayan, bunlar kildi bilirsiniz. Bir adam da hərdən bir təsirat yaranır ki, ilahəy, bu adamları icra hakimətinin əsas işi haqla işdir, haqla təmasdır. Bunlar haqdan tamamen uzaq düşüklər, bunların haqla aylagəsi yoxdur, bə bunlar xalqın tarəs sürükləyən bir örgütdür, bir təşrata çevrilir, bir cizli bir stürklə çevrilir, bə bunlar nəm? Hər hansı bu, məsələn, alı nəşkürür, bu adamın güya orada icra hakimətinin da olunmaqları satlası, satlı, darlası, darlı bir yeyilən yeyilir, gədi bəlçəməsən, bir qazilərin davranışını həyatı keçirə bilmirsə. Və yaxud, səbərə baktaki məmur ordusun hətində ki, məsələ, bu hakimətin nifrət eləmək üçün bütün əsaslar ortaya qoyur. Mən istəyərdir, bu suallar da sizdən soruşam mönzudan çıxmamış. Məsələn, məsələn, məlumətdir, əfiləxanımın belə bir sualı var. Bu qədər qazi intihar edir, amma bir cədənə məmur məsuliyyəti şəxs məsuliyyətə cəlb olunmum. Bunun qarşısı alınması kimi zəmanət verə bilər ki, növvətli məmurlaq ediliyindən daha bir qazi intihar etməyəcək? Mən düşünürəm, aşağı yukarı bu sualın caabını verdik. İstəyərdim, dəli zəcimizin bu sualında soruşam sizdən sonra davamiliyəsizdir. Qara baxı zəfərin əvvə cəhərpçilərin burnundan gətirir, maaşlarını aşağı saldırırlar, ardiyəcə ilməti qaldırır, millətə cəzalandırdılar, yetmədi qazları intihara məzur edirlər, nəyən qizasını alırlar? Mən istəyərdim, məsələn, də aydınır, verəsizdir. Çox ahın sualından başlayım ki, çox rahat şəkildə mən dəsəm ki, məblub olmuş elmənlərin nüfuz itirilmiş Rusya nın qisasını alırlar. Bir zəvaq budur. Yəni, burada bunu demək çox asad. Çünki tərtən hadisələrin də bəyəm kimlən qisas alırdılar. Nəydi tərtərin o qəhərəmin hərbiçləri? Oysudur, işcəncərin eləsənin köşündə və ənim amillər. Niyə millətlə bu şəkildi davrandılar? Özəli ilə nəni özələnək bu cür balta çaldılar, bu cür dəşətli facelə yaşadılar. Burada da eyni mahtib var elbət də. Mən bilirsiniz, xanımın sualına cəbəb olaraq deyim, ən azından özünün intercətində görə bir çınar şaşılıb, yəni bir intercət var da, bu hər çizdən intercət hərdində çaqdırma var da, ölüm hərdində çaqdırma falan, ölümlə daha ağır nəcidəsə bulan bir əməl falan. Bunlarla bağlıbaq ində qədər. Araçdırmaq parıldı və cəkdir. Və hər araçdırmaq parıldı məsələ, yox muhafizə sistemini yə deyilir ki, bu bizim siyasət durumda, dövlətin siyasətli olub, deyiləm mi? İntiharə çaqdırma dövlət siyasətinin tərki bir səsi olub oldu. Bu millətə, bu millətin qazilərinə davranışlar. Bu cür insanları dolamak, millətlə bu şəkildə davranmaq, doğrudan doğruya dəşətdir. Və mən düşünmürəm şəzabacın xalqının tarqı talihində, həbaxsa, hansısa bir hakimiyyət, bu şəkildə millətlə davranıqdır. Mən hərdən orifət bəy, bax bu hadisələr hər dəfəb elə şəyhə rəskələrdə yadama tariqdən bir örnə tüşür. Azəbacın xalqının tariqında ilk dəfə intihar hadisəsi özün yandırmaq ilə intiharət hadisəsi. Bilisiniz nə hansı dövlətə sadədə edir? Ruj xalları dövlərinə, də mələli, 1820-1820-ci erəfəsində tovuz əhalisinin, qazax tovuz o vaxtı nâhiyyədə, nâhiyyənin əhalisindən bir nəfər cəmahtiqları onu əni başını cəyindirir, hazırıya bir at verirlər və bir məktub hazırlanır. O vaxtı, də mələli qafqat canı şinliyi, darəni rəhbərliyi, müvəqqəti hər bir darəni rəhbərliyi tifrisə yerəşir. Və tifrisə əzam eləyirlər. Bunu göndərələrcək. Bizə Rus hərbəçlərinin etdiyi zürümün ərşə çıxan o ahmalənin bir halınla tanış olsun bu gubenatı. Çünki onu məktub göndər, imperatıra yasqlanı ilə bundan heç bir yeri çatmırdı və yaxud ümit gəlmırdı. Və bu adam gəlir Rus hərbəç genralının, hər bir əhbərliyin oturduğu iqamətcəxin qarşısından bir aqaşlar varmış. Aqaşların altından keçir bunun karteci, yəni at arabası, faytonu. Və aqaca çıxır, aqaşda özünə nefsi tökür, aqaca çıxır, aqadın suda gözlüyün. Bu, gəlib keçəndə hərbəçlərinin birliklə özünə od vurur və atır və yaxud kağzı buna təqdim etməkdir yana yana. Yana yana təqdim eləyəndə bunu təs söndürürlər və hərbəçə alır bundan. Yətirir gubenatıra təqdim eləyir ki, və onların məsələsinə baxılır. Və cəzalandırılan hərbəçlər cəzalandırlar, cəzalandırlar. Ünlümünə neyi? Büyünərim eləmi. Görün, bizdə hansı rejimdisi hər bir rejimdində daha ağır, daha facərdır. Farmaqdadır ki, insanlara qüquq mağarız orqanları bucun yanaşına sərkilirlər. Qarada şiçə müsaq götürün bir, baxın, görün, bu qazənin nəsə nədənə baxılması? Bunlar hansın sonunda yarım candıdır. 13.000 qazi ilə 25 milyar vəsaid alan, içinə etmədən alan vəsaid alan bir dövlər bunların qarısı nəyə qalabilməsin? Bu dövlər kimindir? Başa düştüq bir qismini artıq göndəriməsiz istədiyi ziyirlədir. Dicə qismini də pipe şeyləcəsiz, filan eləcəsiz, bilirsiniz ölkətə nə mövcuddu? Ölkədə, bak, bu sağlın əsir mənəli gələti mahiyyətli cəvabı bundadır ki, ölkədə haqqdan tamaminən uzak düşmüş. Halkla, heç bir alagası olmayan və ancaq işləri, gücləri bir dirilə, amma mənəsiz, sərbət numəşi üçün mübariza aparan bir kaman da var. Bir talança dəcim var, bir sistem var. Bak, bu sistem, haqqla, xalqın davranışı ilə xalqın, hətta mənəbiyyəti ilə heç bir alagası yoxdur adamların. Və ona görə də baş verənlər göstərilən e-bəcər haqlar, nümunələrin heç biri görürsüz, bu halka, bu idarəsli sistemlər, haqq mənəbiyyətlə adiyyəti yoxdur. Bizdən nə qədər ala düşmüş, bizdən nə qədər yad olan bir sistem gözümüz önündə bax tezahür e-li. Məsələ bundadır. Məsələ bundadır ki, buna reaksə vermək ki, yox adi. Hətta sən, hamımız bax, açıq deyətə 100 buqut 4 günü savaş dönemində oturup düşünərdik. Biz ahlımıza gələrdəmi ki, bu rejim, xalqımızla bu şəkədə davransın. Qalqımızla bu şəkədə münasqət bəsdəsin. Aqı hətta yadızda təsə, məmurların əksəriyyəti televizya çıxıb danışan məmurlar, inləm belə indiyə qədər ki, mevzud olan idarəçliyin dəşəcəyindən danışırdılar. Qalqa doğru demokratik bir açılımın olması ümütlərinə yaradırdılar. Yüz minni ordu da bir nəfər olsun, fərəlinin olmaması hali dünət harqında analogiyası olma hədisə idi. O Qarabaq torpağı Azabacın Qalqının qanıyla suvarlıktı. Bak, bu cür hədisələrinin işərisindən bizim hamımızda hətta partilərdə, milyarçı demokratiklardan tutmuş, nə bilim, bu cəxaq çəkəsindən tutmuş, digər partilərin, o cümlədən sizin təmsil olulduğunuz bütün demokratik düşərcək. Hamısı haqla, dövlətlə bir yerdə oldu və məyən ümütləri hamımız yarandı ki, ümütləri yarandı ki, bizdə də buradan sonra tamam fərqli bir darəsili olacaq, fərqli bir sistem olacaq, da bu qədər qarüb sə yol verilməyəcək, elə qarüb sə nə özümün birinci başlangızı Qarabaghdan başlandı. Birinci, manapolyalar oradan həyətə keçirilməyə başladı. Qazilərə, bunların təqəidə, nə edik ki, o təqəidlər iştiracə görə bir ilinə qədər gözləftilər, bütün mümkün hallarda bu millətin izin yerə gətirmək, qazisinin nüfuzdan salmaq, o zürd dövüşlüyü üçün bu haqdan qisas aldılar, bu qazilərdən qisas aldılar. Yəriməlinin bunu kim dedəni? Bak, bu əlid haqba ortaya çıkartmaq lazımdır. Bu qüvvəni ortaya çıkartmaq lazımdır. Və mənin, mən də başqaları da bizim partiya bəya sual vermişdir ki, nə düşünür düşüncə, yəni bir məsələni üstündə cəmləşir. Bu hakimətin təfəsindən taqirlə qədər bu xalqa yattı və bu xalqa bütün məşəqətləri yaşadan bunlardır. Bunun başqa hiç bir alternativ yoktur. Və bu xalqın siyasi həyatından, siyasi tarixindən bunlar hama minə süpürlə vatılmasaq, bu xalqa bir nümünəvi bir hakimə cələ çıxabilməz, cələ çıxab bilməsi də mümkün deyil və sual altındadır. Hərdən düşünür ki, biz demokratik bir çeşid elə bilərik. Bu hakimə taqildən bir dəşliyə gidə bilər. Bu qədər fəlaçətlər baş verir. Bütövlükdə rejion dəşir, dünya dəşir. Bunların dəşməsində bizə qırqaddın, bizdə yəni bir nümünə bir şey tapabilirsiniz mi? Bütün rejimlər kimi? Bütün rejimlərin nə qədər çək eləmətləri və iləmətləri var? Hans ki, onların çökməsini təsbit eləyibdir və bunu sənətləşdiribdir və bunun altımız ısanaq, bak, dünya tarixi bir çənnərə qoydur. Bu altınların hamsını da ilham eləyib harçimet atır. Ardızı şəkildə atır, Qabamlı şəkildə atır. Alqa nifrətinin bütün təzahürlərini ortaya qoydur. Bak, bu də məsələk. Çox təşəkkür yiqirəm. Gələndərbəyi izləyicilərin əzərlə nə çatdırıram, bizim daim izləyicilərimiz var. Son günlər, son iki ərtə də biz bunu yaşıyoruz. Ciddi troll hücumları var. Bizdə ciddi dislike-lar gəlir. Ona görə, çabu olaraq siz də paylaşın. Paylaş ki, daha geniş, adu toriya. Bak, bu gün və bu şəkildə Gələndərbəy ilə sörpətimiz gedib çatsın. Qərabada Karubsiya'ya şariddir. Örmətli Gələndərbəy. Ölkədək silahat adı ilə aparlan qadırda eşeliklərini aşağı yıqarı mövqeyini səlqilədi. Mən istəyərdim, bizdə siz referendum məsələsində toxunduz və izləyicilərin sualları var ki, iktidar nəyi referenduma çıxaracaq? Diyə izləyici sual veririz. Mən istəyərdim, o referendum haqqında da fikirinizi eşidək bir siyasi partiya rəhbəri kimi? Mən məsələlələr bilirsiniz ki, nəxfi saxlanır. Hökumət darələrində bu barədə umumətlə heç nə deyilmir demək olar ki, bunlar bunu cizi saxlamakla alternatiflərini nəyəsə, bəri baştan hazırlamaktan çənədə qoymaq istəyirlər. Ona görə, məlumatsızlıq çoxdur. Mən bir məsələlələr haqqında ilçim fikir yürütməyolar. Bunlar, elbət də yeni yaratılan izzibati ixzadirayonlarla nələ qədərdir. izzibatilər ekne sistemindəki də erşilərdir ki, bunun konstruensasları olmalıdır. Əhalinin sayı artıbdır. Yəni, bundan ələ qədər olaraq parlamentin saatə erki binələlər gələməsələlər gündəmdədir. Profasional seçil sistemilə bağlı məsələlər gündəmdədir. Kralıq belə idarəsili sistemi dünyada nümunəsi çox az qaldır. Məsələlə, mən size bir örnək deyim. Tuaqşı bizdə bilirsinizdə, Baraq-Tərəynin hündürlüğünlə bağlı çox ciddi bir dünyayı yarış başlayıdır. Dünyada 5 dövlət bura liderliyelir. Şimali, Qarayadır. Tüşmənistandır. Azərbaycandır. Taciqistan və Səadüya Rəpistanı. Taciqistan və Səadüya Rəpistanı. Kralıq və Bostavit bökanında olan dövlətlərdir. Təqri bəndə bu dövlətdir. Şimdi bu dür idarəsili sistemindir. Yəni, dünyada təhcə bunlar mən qalmaq istəmirlər. Məyən də yaşlılar, məyən keçiklər olmalıdır. Çünki mən yenə tərkələr edirəm. Rusya də ki, yenircədən. Təhcə Rusya nə bağlı məsələ deyir, Rüfət bə elə. Yərdişmişdən bu məsələ də cevab edirəm. Yəni, birəz daha əhətəli, daha inamlı bir format yaratmaq müftələzədən deyirəm. 1918-20-cirlər, yəni, 14-18-cirlər daha doğrusu birinci dünya muharibəsindən sonra iki il dünyanın yeni dünya düzəni ilə bağlı məsələr ortaya gəldir ki, dünyası sevinəcə kurulacaq. Birinci dünya muharibəsində də eyni proseslər başverdi. Dünya düzəndə bir neçə muharibələr tokuşmalar və s. Bak, üçüncü dünya muharibəsinin də dizaniyində dən hazırlaşır. Ünce dövlətlər dizan edilməyə başlayıdır. Bak, bura mən numünələr olaraq gəttirəm ki, xalgımızla, millətimiz, bizim dinləcirləriniz də bu məsələlərdə bir adim təfəkçür, minimalda olsa bir format bir mövcud olsun ki, niyə bu prosesə biz bu qədər inamla deyirik ki, xalgımız fəya ulaşmalıdır, xalgımız, darşıdan gələn bu proseslərə getirməlidir. Bakın, Pakistanla nələ gəli məsələrdə hakimə təşliyə başverdi. Halibanın hakimə talibana buraxıldı və taliban başqa matib üçün hazırlanır. Aqıq bu nə işlər görəcəyi bəllidir. Mən dizayn üçün nəzələ tutudur, hə, yeni düğünə faziləzdir. Azərbaycan qaraqda məyən savaşlarını həyatə keçirdi və burada məyən bir prosesiydi. Məyən məsələlərdə bir ədalətli də olsa, ədalətsiz də olsa, yəni, cəni bu qafqa ısa ki, hüçh-muranın vəziyyətə bir, başqa bir sigamətlə bir, dəkdir bir aydınlıq gəldi. Dalınlayan şimaldə Rusya'nın proseslərinə bir nizam veriləcəkdir. İranın taliyyindən bağlı, canıfta proseslə bir nizam veriləcəkdir. Yaxın ortaşəkdə məyən məsələlərə aydınlıq yaratılır. Baydengəlir öz üçirlərinə açıqlıyı. Və bütün münasibətlərdən sonra, ünlərim Sakydoğuşkan hövvzəsindəki dövlətlərinin artıq böyük dünyası, orda öz pazisləm və müğvələrinə qurub, Çin üçün, Çinin dizani üçün mənim proseslərdə həyətə keçirəcəklər. Bura ayti Tayban, cəni bu Qaraya və Çin. Bunlardan da sonra dünyada idarətləyin bir ədalət müsləfsənə gəlib, normal bir məcələdə davam etməsi prosesləyətə keçirəcək. Bu nuhamı dəkirliydi. Və o cümlədən də uqraniyadan, gəlib uqraniyadan sonra, məvlu Rusya'nın nəzarətində olan və Rusya impiriyasının büyündə kimsə dəyircək azabacan azaddır. Azabacan azad o zamanlardır ki, bunun azad seçim olaydı, azad iradesi olaydı, azad parlament olaydı, miksad-i münasibətlər sistem olaydı, azad gömrü olaydı, azad əsl olaydı. Hər bir məsələ, heç nə yoksa, də mən Rusya, buradadır və daha dərindir. Və bu idarətçili sistemdə buradan götürülməsən bir hazırlık prosesi gedir. Bax bu hazırlıq üçün haşimət bizim hamımızdan daha çox hazırlıqı başlayıqdır. Ona görə də mən eləmətləri bu getirmə istirəlbətdir. Burda da prosesi seçti sistemilə bağlı məsələ yenirəm. Kansiyon əsasları yaranmalıdır. Və mənə elə gəlir ki, bir haşimətin ötrülməsi üçün də mənə əsasları yaranabilər. Bizim illə buna da hazır olmalıdır. Və mən hərdən mənə nəsələm gələnə, mən elə gəlir ki, bu qazilərə bu münasibətlə də, bu fikir tamamı haşim olur ki, bu qədər nərəxətçılıqlar, bu qədər gərcin qaşıdurmalar, bu cür cəmiyyətlə haşimət arasında ki, nərəxətçılıqlar hətta bu şələrdə onu görə çatdırırlar ki, ötrüştən sonura ki dövürdə bir inam yaransın. Bir təsilində ki, bu, bu hədə sərbətdən baxın, həndi biz payistlə davracıq, baxın bu qazilərə də münasibət dəyişdir, baxın bu vetranların da maşa artırıldı, 80 manak kimbiyabırsa bir hal ortadan qaldı, bu qədər laqeytliyik çınarışlarında, edalət sistemində hər şeydə yaşadır, amma bu, həni hakimiyyət daxilində birindən diğerində bir ötrüşün dəsaslar üçün, bax bu qədər nərəxətçılıqlar, və və bunu hüküfazı yaratmaq üçün, kamistön islaqların, rəferendumun 7 şatı, yəni keçirilməsi, və burada bir yen edərəmdə, özü hazırıqlısı o, çox məlumatsız bir vəziyyətlə, üstörtülü şətçildə də həyata keçirilir. Yəni tərkələliləm, ardınca da parlamət seçiləri olabəsən ondan bir yerdə keçirilsin, rəferendumdan az sonra, yəni artıcıl. Və Azərbaycanda sanki bir demokratik dəşlik həyata keçirildi bir ölkədir, davamlı islaqlarının aparıldığı bir ölkədir, davamlı inkişafının aparıldığı bir ölkədir, buyrun bu dənətçəsi son qısa bir mürtətdə iki də parlamət seçiləri keçirilibdir, parlamət yaşlaşmış parlamətin tərkimi dəşibdir, yəni bu də davamlar da var, xarşı təslalına da var, bunların hamısı gəliblər, ilarət sistemləli bunlar aydır, amma mahiyyətcə, hiç nə dəyeşmir, əksidən hər şeydə daha cərdin vəziyyətlədir, daha azınızaqlı vəziyyətlədir, və s. Bak, budur, bu islaqlarla bağlı məsələlər bu yerdədir. Geləndər beyi, bir ittam var burada, size qarşı. Onun soruşa bilmiyədə bilərəm, amma daimizləyəcimizdir sirəm aydınlıq gəlsin ona. Tünki Firqail beyi davamlı bizə yazandı. Və mən bilirəm ki, anlaşılmazlıq ola bilər, Firqail beyin yazısında. Diyiz ki, geləndər bə qazilərin özünə dəst etməsində siz partiya sədirlərində günaha var. Sinənizi geri çəkmeyin, ölkədə fəaliyyət göstərən partiyaların əksəliyyəti ədalət məllemin təpşirlərinin yerini yedirir, yəni ki, prezident aparatında ki şövbən bir ədalət vəliyəmin adı məzərdat olur. Bakın itham var, bütün partiyalar deyəndə sizdən partiyalardan birisə ilə bilərsiniz. Bu ithamı nəzər əddələyə bilərsiniz? Mən muhaftabı zələqəm yoxdur. Həl o haftabıza minməmşəm, minməv kirimdə yoxdur. Mən millazatıq hərəkatının gəşlər qoğlununla gələn və əbirfəz ilçi beyin məktəbində yetişən və onunla qurur duyub bu həyatda ən böyük naliyyətə o həysəb edən bir kəsəm və bu yolla və bu tarqi keşmişimlə fəhvəlirəm və mən daimə millətimləm, dövlətimləm qazilərimizdən bir yerd olacağım. Dövüşləm müharbi vətranlar yənən bir yerd olacağım. Mən ilk şönirli tələbu batalonunun yaranmasını iştirak eləyən adamım, suraqanı batalonunu yaradı burnu tərtərəparı bu dövüşlət iştirak eləyən adamım və bütün həyatım cəmiyyət üçün və mən qəti şəkildə elbət dövzumura əli etmirəm qəlbəydə elbət də həsəb etmirəm ki, orda görürsün ki uşaqsan tanıdıq adamım amma partiyalar deyəndə olabilsin ki vizim də üzərimizdə hansı öyltəli düşür və mən doğrudan doğrudan düşünürəm ki tərtər işikədər tərtər cınayeti qədər, qətləmi qədər qazilərləm bağlı məsələn daraşdırma ətəş yaranıktır də kimin rolu var bu işlərdə kimdir bu məsələri çəkik bunun üstündə çox ciddi şəkildə getməliyik və əli bu məsələdə mənim də günahım var digər partiyar ədvərlərində günahı var ki viz qazilərləmi çox azış görmüşük olabilsin viz onların reabilitasiya məsələlərini viz onların problemlərini davamlı olaraq gündəmə gətirməliyik bu məsələləri məsələri özümüz müdaxil etməliyik məsələri özümüz sahib çıxmalıyıq ona görə də mən düşünəm ki, burada daha çox Türkiye dövləti ilə mələ gəli məsələri muradcət eləyip qazilərləmi bağlı problemi onların üzərini götürməsini xaş etməliyik qardaş dövləti isə bu məsələri yə onlar əl qoymalıdırlar bu dövlət bizim deyil bu hakimiyyət üzür isirəm bu hakimiyyət bizim deyil bu hakimiyyət qazilərini hakimiyyət deyil bu məsələrdə bəli bizim günahımız böyüdür 38 qazi və yanar xintar hadisəsi yanar yandıral qözün xintar hadisəsi dünə sağlıq təşkilatının hesabatları var dünədə hansı ölkələrdə hintar alları çoxdur məsəl, hər biçik qazilərlə hintar hadisəsini görür dünədə yiycəni bəki birinci yeri biz tuturum dünədə hintara görə birinci çindir əhalisəmi sahib bu hadisələr onlarla məqaisədə yoxdur bunu yaradan rejim dünyada birinci yeri də durur halal olsun sizdəri nə bacarmış bu millətə bax bu qədər psistiyyələməyi dünyada heç bir rejim bacarmaz də heç bir hakimiyyət bacarmaz ilham əlimin hakimiyyəti bacarmaz şəmistan beyin sualını sizdən soruşum elə bu qazilərlə bağladı niyə səfərbəliyə gədən zabit, gizir, əskələrə və trans-tavsu verinmir bir parçası olmuş vaxı kemistan beylə o dəmir yumruğun bir parçası olmalınıza görə bələkə sizə verimirlər stavsu bilmirəm indi yəgin ki, ələndər və daha yaxşı zahidiyə bilər mən izzahan bir silin maçumda bunlara niyə verilmir bu üçüncik araba qazilər ilə bağlı məsələ də ya bunların əndə hansın mümkün qədər ələndər və güncün yarallara da gazi adı verinmir onu da ələndərə ölətən, böğürüz nadirini soruşur tamam əvvala bir məsələni məssələküm bələk birinci, üçüncü qarabax savaşında bu və edicər formada bunu qəstən elirlər bu, davamı olaraq hətta o hətta çaktırılər ki, ənd tarq və özün yandırma kimi ən əmansız, aqrı verici bir usul metod seçilir bu, bələdir amma birinci qarabax savaşında olanlara niyə vermirdilər və niyə bu azdır və yətta necə alınır bu işin Rüfəd və mən bunun bir meqanizmin özlərimdə çalışdım, mən bunun meqanizmin bilirəm, onu görə də deyim size. Deməli, adətən muradizə təhlirlər arı bir darəsində, Mudafə Nazirinin bir arı bir darəsi var, o arı bir darəsində əbməlcədən razılaşdırılmış şəkildə, o arı bir darəsində belə bir zabab gəlir. Yəni, Mudafə Nazirilə arı bir darəsi, o tapçılı ki, zabab bu şəkildə olmalıdır. Adəmə yarışdıra keli bütün sənət sünət, her şey foto, nə bilim, bütün məsəlilər varsa, əksin tapırsa və bunun döşdüyü taburda, tutaqcı batalyonda, filanda, 5-3anda şahidlər var ki, filan, hər şey var, yazılırlar. Falan tariqdən adı, filan nömrəli, en salih, hər bir sən ummisiyasında keçmişdir. Yəni, adı vardır. Amma kehtiməsi bəli deyil, yəni, yarım çıx. Yarım çıx, zabab ona görə alırlar ki, Mudafə Naziriləyi imtimə etməs üçün əsas olsun. Amma pulunu versək, əvvəlcədən deyir, sən ki, danışdan razılır ki, orda yazılırlar ki, tam günlər. Bu vaxtdan bu vaxta qədər olubdur, bir aybə seylir. Bak, bu şaçildə bir sistem qurulubdur, bir meqanizm budur. İkincisi, bunlar bu millətə dövlək bu paydan vermək istəmirlər. Bunlar bu millətə nifrət elirlər. Sənə, mənə, dövşənlərə 10 qaq nifrət elirlər. Siz nə gəlir dövşünəsinizdir? Bu dövlət sanki orsudan qaqmalıymış. Mən mədəm nə, nizə nifrət elirlər səhəz? Bize dövzür nifrət elirlər. Millü qüvələri. Bunlar bizim deyil başa düşmələzmik olur. Bu millə hakimətin, bu xaqnanı heç rələqəsi yoxdur. Bunu millətimiz dərkəsindir. Bəndə, iki müharibədə iştirakçı olmuş amlasının o dağları çizimli çəndəndən gədim. Mən nə gəzədim orda həri o pirin qabağında şəkçılım varsa həlim daftamat varsa amməm müharibə vetranı deyiləm və yaxud da tətət suraqanın batalyonunu dövüşməsinizdir. Öz kəndimdə olmuşam bütün millət. Nəcə olub mən batalyonumu yarısı? Mən haqqarnışəm onlar orda. Yarısı bir neçəsi müharibə vetranı necə alıb? Mən göndərim şəmi onlar isələrinəm. Mən həli özüm alabilmirəm. Məsələn, vermirəm. Çünki mən pul verimi vetranın arqınış qasalası deyiləm ki, mən müharibə vetranı yəm. İçimsiz bizdə o qazi yaralıdır, vetran bu anlaşları ortadan almalıdır. Bir nə, hər bir ad olmalıdır. Qazadı. Və bunu dəyişmək, bircə dənə mikanizmi var. Bu işəyi, bu millətin içindən gələn, bu millətə sevcisi olan, bu milləti bağrına basan və bu torpaq üçün qan tökən o qazilərdən ibarət, bax bir nazirliyə bir qamitə erətmək lazımdır, bir nazirli istatsunda. Onların işini tapşırmaq lazımdır. Ora, görün bir ölçənin problemi 5 gün üçün də həllə olunur, yoxsa yox. Görün, sabaha millətin bu qazilərinin ümitləri dəyişir, yoxsa yox. İrməni mənşəinlən olan, bu xalqa düşmən olanı qətirib qoyub, ümit sizdəşdirən də qazının ümiti qalmır. 7000 tarəlyev. Bölkədə bəyəm artur rəsladə kimi, nə biləm kimləri kimləri kimləri qəstən mənşək kim olanları qətirib para qoymuşdur. Məxsəti şəkəli də etmirdiniz mi? Bunun rüsusə sizin qulağınıza pislundamırdı mı? Əlbət də bunlar hamsı vaxt bir sistemin bir cərim, və vək ki, atribut darı idi, görünən tərəfləri idi. Ona görüldü qazilə ümitləri. Yəni, o intiharın əslində bir səbəbədə odur ki, işıq yolu yoxdur, tapabilmir insanla. Bir ömür, nə qədən mənim əliyyətli yaşım var, tutakçı əliyyətli illi ömürümdə mən bir də nə fəamilə istimişəm də, başqa bir fəamilə görməmiş. Təsadifən bir ikisi bir il bir gəl belə olur da, idarəsirik bəbə, adam insanlığa ilə nə düşündür ki? Əlbət təsvər olsun, çox təsvər olsun. Bəhəlul dağın əndə adlı izləyici yazır ki, əslində bir azı ironik deyib bu. Bu ülkədə qazilərdən başqa insan yaşamır, bütün vətəandaşlara qayıqı görəktir. Valla biz qazilərin problemi nə yanaşı başlıqa da baxsaz, bütün ölkə ahalisi, sanki əhalisində qarşı əliyyərişində çıxıblar deyə var. Yəni, bizində irəliyən dəlgələrdə bu axtı danışacaq. Rada əliyyəv adlı izləyidə yazır ki, əliyyə altmış bu yaşı arasında onlar cəmiyyətimizin unululmuş təbəqəsidir. Nəyi şi xox, nə də pensiyyə vermirə, Qələndər bəyi dedim, aşağı yukarı ki, mən də öz, belə deyik, şurlu şəkil də problemə baxırım, görürəm ki, bu hakimiyyət üçün insan faktori yoxdur. Yəni, məni bir tərəf olmaqla sus deyə bilərlər, ama bu mən nə bir Azərbaycan vətəandaşı, mən özümə olan münasibətdən yola çoxurum. Nəcə olabilər? Mənim həyat tərzimdə hər ansı bir maddi cəhətdən, həsi mənəvi cəhətdən də qurt dört günü savaşa çıxmaq şəkdir. Son iki şilərzində həansı bir maddi mənəvi irəlləyəş olmadıq Allah, sə mənim cədmə girirsən, sə mənim oturduğum yer də heç bir gəlirimi artmadığı şəkildə, bütün istəyəlak səbəkdən daxil olan ərzaq məxsullarını qeymətlə artırırsan, dün əndə çöreng qeymət qaqdı, yəni, bu strateji məxsullu. Yəni, nəyi mən istəyərdim ki, şöhbətimizi bu yöndə davam edəyir? Haşimiyyət niyə qeymət, niyə bağlaşmadan əlçəkmir, və niyə qeymət artımında bu qədər istirarlıdır, gələndər bəyi? Rüfət bəy, mən əlbətlə başa düşürəm vəziyyəti. Bəndi bizim ətrafımızda bəyin hadislər cəriyan iyilir, bağlaşma də kiqlabal xarəktəyə dolan bir prosesdir. Amma dün ədə hər yerdə bunun bir qaydası var. Yəni, bağlaşma uygun olaraqda onun faizin nisibəti nəzədə tutulub əhalin maaşı cüzaranı ona bərabərləşdirilir. Amma burada müməyyən də ki, də ki, o təşlaqları var ki, azabacanda ötəli kötürüp ki, tahti infiləsiyan həddinə görəməyən uygunlaşma həyətə keçirəcəkdir. Bunu da siyas iləşdirirlər. Məsələn, Qaziya təqaat verilir prezident adına, bu məsələrin əsində ona hiç bir adiyat olmamalıdır. Prezidentin, Qaziya mən elə bir dostumuz demişdən, ölçə bərşə, hiç prezidentlə ölçə deyil. Məsələn, baş nazirinin olduğu bir ölçədir, onun adını nə qoyacaqlar, nə olmalıdır, nə qayda olmalıdır. Bu, bunun için bir şeydir. Məsələn, bir amil deyim, mən size bağlaşmanın o məsələ qayda, cəm-ı çoxcu Qaziya, Bün Abdullah Evtihranın təbrizin, təbrizin yoldaşlarından biri, Qaziya yoldaşlarından biri deyir ki, bize başlarda krediq də verilmirlər. İşə götürməmək falan, bunun hamsı yoxardan gələn tapşılın əsnasındadır. Qaziya, ən Büyük Hürabilifəsi yasa, onun işinin təmin olunmasıdır. Onun millet və dövlətin hakimiyyətin sevcisi ilə əhatələnməyindədir. Bundan güzəl müalizə tərəfiə yoxdur. Buna yetmirlər və niye Qaziya verilmirlər? Əslində, baxın, Büyün nərimindir, bəzən paşalar yazır ki, 13 faiz 14 faizə qədər indirdi. 20 faizdən verirlər dayanlarda, Kapital Banc, Paşa Banc və s. 20 faizdən, sən buxal bu talayı dağıtın, sən Qaziya verdiğin nə varsa, onu da əlinən almaq olsun, yaxşələlən fırsat etki olmasa, ver ki, Qaziya bunu laq bilər, çanara tələmətə laq buna düşməm nasibətimi sərdiləmət. Onsa düşməni olduğunu biliriz, sən talancı quldur bir təşilasın, bansisəmi yox təzəbəcindir. Bu ən ciddi quldur təşilatıdır, bu xalqın dərisəs oyan bir təşilatıdır. Bunu başa düştü, və bəqdət, vahislələrdən biridir. Bunu başa düştü, məsudumuzu Qaziya bu nasibətdə bunu edinə. Qaldır, bahalaşma ilə nəla gəlir məsəliyə, çöriyəndə qeymətdir və s. Mən məsələlər hə, məsələn, kaumklifli yaratılırlar böyüdürlər, sabaxlarımda yumurtlar nəla gələr məşhur bir dərar olduğu kimi. Yəni, ya pulun qaldırılmasını hakimətə bağlayıcaqlar, ya nəsə burada bir çöriyəyə bağlıca aşağı salıb, bunun qeymətini bunu yenə bağlayıcaqlar, siyasi hakimətin əhcə, iradesinək ki, biz olmasaydır görürsünüz. Bak, hər yədə qaldırılırlar, ya budur, ya hakimət ötür ölməsində daha yaxşı bir güya, öz arəmlərin də, daha yaxşı bir əlin hakimətə qəlişi ilə hakimət çiçidini təmin etməkləm, çox ciddi bir görünə, ciddi görünə biləcək, ilk baxışda məni islaatlar və məni əlxalqa doğur bir açılımın edilməsi üçün yaratılan bir mühibdir. Bak, buna görə, azərbaycında bağlaşma bu şəkildə gedir. Şəkildə qalqır, ona uyğunlaşma yoxdur. Uğunlaşma ki, təbəqə ya hüquq mühavzə sistemlərinə və dəvdətlərin. Onlar bəslənir. Onlar yüksə seviyyədə hər cür qayıqla təminatları həyatı keçirilir. Və bu şəkildə xaxtan uzaqlaşma yenidirəm ancaq özünün dağılmasını gözləyən, özünün məhvolulmasını gözləyən bir hakimə sonda onun bir kaldorudur. Bax, bu kaldorat şüqlər, bu hətdən də çanrə çıxmadan sürətlən ona doğru yirəllildir. Bu dur. Dəli izləyicilər nəzərinə çatdırıram ki, hal azırda bizim canlı yayımda Milliyətçi demokrat partiyasının sədiril qələndər muhtarlıdır. Qələndər beylə bizim şövbətimiz elə davam edir. Bəz suallar var, təbii ki. Bu suallardan biri də bugün qara bağınan bağlı yaranın məhvoluladır. Mən qırt dört günüç savaşda ən son məlumatları məz qələndər beydən alardım. Təşəkür edirəm buna görəm. Cebrailın ilk Azad el məsqəbərini qələndər beymənə birdik. Seydimli deydi, tərtərin ən sonuncu kəndindeydi. Və bilirəm ki, bugün də gedir, gəlir oradadır və digərandır. Bir siyasətçi kimi də insan kimi də, bir el oğlu kimi də. Nə baş veririz? Qara bağda zabuqda el məllər yandırır. Biz də buna müşahidəs kim bakırıq, seyir el yirik. Qara bağda Ruslar konkret olaraq Azərbaycan quru sələdlərin bağlıyıb. Azərbaycan öz quru sələdlərin bağlıyıb. Amma laçından Rusların nizdiyələr yaratdığı imkanla khan kəndinə gəlib gedirlər ərimənlər, ilə laçın kardor vasitəsi də. Biz də onlarsın yol çəkiri gəlindir. Mən istəyərin qara bağda ki, durma haqqında da bir kelinizə işidək. Üfətlək, qara bağda əslində hətta düşmən dövlətin xüsus təynətləri də gəlib gedir. Orada, mən şəxsı hətimi deyim. Əslində Rus sülməramları oranı tərk etmiyincə qara bağda ciddi tarqı dönüşə nal olabilmir. Bəni, bu faktı bu ortadadır. Və torbaqlarımızın od vurulub yandırılması kimi hallısa, Rusya sülməramların gözü qarşında da Rusya sülməramları buna bu şəkirlə qeymət verir ki, öz müşləridir. Özləri sədiş hətta davranmaq yüquna malikdir ki, bu şəkildədir. Amma mən elə gəlir ki, ən ciddi müdaxil eləhsində ona olmalıdır. Amma mən ona deyim ki, zabuq yəni ki, boşalıqdır artıq orda bir uzakbaşı yarışa girelər ki, kimin əxrıncı çıxaca? Yəni, an 25-nə orda təhvi götürə biləcək. Laksın, o cümlədən. Bizim bu son, quqisa səməliyyatı zamanı doğurdan doğurə, dağılık qarabağın tam nəzarətini hətta keçirmək üçün lazım olan yüksəhlikləri mütləq əxsəriyyatı hansı çox 44 günü savaş dönəmində də əldə edilmişdir. Sonra onları qoyulub geri səkildir. Rusya sükməramları güllakmadan onların ailodular həmən, o yüksəhliklərə. İndi təkçərar bu 44 günü savaş dönəmində bəzlər. Yəni, ərimənləri hətta parı təhvil verilmişdir. Dağılık qarabağın özün müdafiə, yəni, o əriməni separatçısının hər bir bir iləşməsinə onlara parı təhvil verilmişdir. Yəni, Ruslara parı təhvil verilmişdir. İndi, o müvqələr də götürülübdür. Büyük bir vismind tam nəzarətini yələrlək. Azabacan Sahalı Qubələr nəlindədir. Və mənə elə gəlir ki, Azabacan hükümeti bir nəcə məqamla ilə qəli olaraq bu iştən yararlanmağa çalışır. Bu meqamlar nədir? Bilirsiniz ki, Türkiyə üçün nə qədər ağır olsa da, Rusya ilə yəni bütün dünya Rusya İzaliyasya aldığı bir zamanda, Türkiyə mən elə qələrini qorubsaqlıyır, taxıl trafikindən tutmuş və sülh yaraxma misiyasına qədər, Türkiyə bu vasitəçilikdə hər ictirak edilir və bundan öz istəhləri üçün çıvaq edər yararlanırdır. Bu yararlanmadan Azabacan tərəfi də yararlanabilir. Və bu, heç olmasa yaxşı bir nəsə varsa yəni bunu qeydələmək olaraq ki, mən elə gəlir ki, burada əsasəl Türkiyənin Rusya ilə apartıq danışıqlarda danışıqlardan bəhələnmək ki, imkanlar var, və onu görə də ərmənlərin slahsızlaşdırılması və Dağlıq Qarabağda əhalinin Azabacan qanulara əsnasında yaşaması ilə bağlıq. İlham əliyəmin verdiği Aztəbə, İsmailədə verdiği bəhənin əhəndə səhsənəm fikirlər. Yəni, sıradan hadisə deyil. Bunu əriməni cəmiyyəti bizdən daha çox muzaqir eləyir və bunlar də qəti qələrə gəliblər ki, artıq nə baş verəcək? Onu görə, Dağlıq Qarabağın özünləndir Rus-sürmərəmləri manəçili kürətməyəni bax mərəq Aqın çox ciddi, tütəvi şəkildə getmə var Mən qəti yətlə eminəm ki, biz Qarabağa sahib olacıq. Bu bir mən al. Amma məsələ buna bağlı deyil. Bu, səmiş deyil. Bu, yəni buna səvinmək o qədər də düzləyə əlbət də bu tarixi bir fürsətdir, tarixi bir qələbədir. Yəni, uzun zamanlardan sonra, uzun on illiklərdən, yüz illiklərdən sonra biz torpaqlarımızdır neçə olmasa məyəm bir isimini toparlayabildik. Yəni, bu qafqazda paç verən hadisələr fonunda, biz daha çox şeyləri nələrtirmişi, ondan hamsanın hali olmalı imkanlarımız var. Yəni, bu, dəyişən yo-siyasətin əslasında üçüncü dünya düzəni deyil, əh, savaşı deyilmək. Çüncü dünya düzənin o, dəki, qanteksində vaxonun ruhunda olan dəyişlərlə nələ gəlməsələrdir. Yəni, bu qafqaz, bu ən həssas bölcələrinin isərsindədir və burada biz qalip tərəfi, biz birinci başlamışıq və burada Türkiyənin yarattığı çox ciddi geo-siyasi bir mühüt var. Geo-siyasi və hərbi mühüt var. Həm dünya Rusiyanı, Qurana da barib başını qaqmaqla burdaki müvqələrini tamamen ən zəhiflədir. Həm dəni bu qafqaz və dünyanın gələcək o inşafi üçün lazım olan qaldorun təhləkəsilin təminatı üçün çox ciddi məsələrinə çıxır və artıq, dəki, zəngəzura qaydış artıq qərbazar bacan torpaqlarına qaydış məsələlərinin əlaqədər olan ammillər də gündəmə gəlir. Tövb ki, bizim əhalin ən bu, üzürsəm, qərbazar bacanda yaşayan vakti ilə və oradan departasi olunmuş, kösürülmüş, məhv edilmiş əhalemizin ummi mənzərəsi 5 milyona yaxındır. Unuhamımız bilirik. Və oradan qaydış bir dövlət ərasinin departasi olunmuş. Oradan qaydış üçün mən hüqqasaslar yaranıqdır. Azadlı bir qadının əriməni qadının sahibəsinə baxdım. Çox maraqlı məqamlara toxunurdu. Yəqin ki, tamışasılarımızdan diziyəmlər olubdur. O, bunu qiyosiyasi vəziyyətlə ilə qəlir. Çox ciddi şəkirdə izahım verirdi ki, bu, mən dədiyim kimi dünyada başverin hadislərlə ilə qəlidir və azərbaycanın xeyrin olaraq proseslər dəyişir. Ona görə də sabaxlarım ərimənlər bu hala hazırlaşmalıdır indidən. Sabaxlarım azərbaycanlar o tarixi yurtlarında ən yaxşı halbə ərimənlərlə bir yedə yaşamaq kimi məsələr qaldırılacaqdır və gündəmə gələcəkdir. Yəni, təkcəb biz bürün, qarabağda ki, məsələr orpağımıza od vurulur, müllət olaraq xislətlindir eləcələn şeydir. Və ameliydiyəm sizə ki, məsələn, faşinəl hükümeti evini yandırmayan əriməniyə 25.000 donlar pul mükafatı və yaxud da məsələ qor. Bu, ərimənin hansu humanistindən qaynaqlanır. Bu, ona bağlı deyil. Bu, umumi anlaşma ilə nəla qələdir. Və bu dür yandırma məsələsi, iki amelə ortaya çıxarır. Bir, əriməni xalqının ətno kimliyini içindisi bunların bu torpaqdan, bu vətəndən heç prelaqasının olmamasını. Və nə qədər pis, mundar bir xislətə malik millət olduğunu ortaya qor. Bu da 25.000 donlar orda 2.000.000 tuhaqçı xət çəksin, nəli 2.000.000 deyiləməz. Nəsələ, məyəm məblə. Yaranın obrazı dəyişmə üçün dünyada. 10 qaxtı yox, 100 qaxtı qədərdə pul kaşlasına və ərimənlər dəyişə bilmir. Yəni, çərbəcədən gelişdəri göz qabağındaydı. Ona görə də studasiya bütün hallarda, bizim xeyrimizə bu məsələdə dəyişməkdədir. Və dəyişən məsələrin hamsını da yox. Dəyişən göğsiyasi vəziyyətə və Türkiyənin rejyonda və bölcədə. Lider dünya cücük səviyyəsində olan imkanına bağlıdır. Və həqi qətən də biz zaman-zaman bu məsələrə dönüp baxanda Erdoğan hükümetinin Azərbaycan qalqiyna münasibətlərin də Azərbaycan dövlətinə və qalqiyna münasibətlə və Qarabaq məsələsində o oynadıq urola həməşələ daha yüksək ilmət vermək cimi bir imşanı yaxalayacaq. Yəni, bu unudulmamalıdır. Burda dəyişillik yəni, çox qalqımızı xeyrin olan dəyişillik qaçılmazdır. Biz bunun altını cizmalıyız. Sədəc olaraq, bu dəyişilliklə yanaşı qalqın həyatda dəyişməzdir. Qalqın güzaranda dəyişməzdir. Azərbaycan dəlbəciq dövlətə çevirilməldir. Azərbaycan qanunları ilə ədaləti ilə rejyonun liderinə çevirilməlidir ki, öz ərazini tam itirdiyi torpaqlara haqqı çatanı torpaqlara və haşim olduğu torpaqlara ilə dəyişilləyik. Sövbətin mevsunundan çıxmadan bu sualı ceabılandırın lütfen. Dünyamin İbrahim Zaadə adlı izləyicimiz yazır ki, siz nəcə İrmənistan'a düşmən dövlət deyirsiniz, sonra da ondan sul müqaviləsi tələ bilirsiniz. Hanı burada məndik. Bayaqlar siz düşmən İrmənistan dediniz, amma təbii ki, əsində bağlamaldı. Həmas sizin ikiniz əşidmə maraldı. Düşmən dövlət biz ona görə iki amillə bu məsələni bu şəkildə deyirik. Bir, İrməni yenilmiş dövlətdir. Yenilmiş tərəftir. Ona görə haqqımız satırcona öz adından çağraq. Və etdiyi miras koyduqu öz qalqımızın tarixində və o cümlədən rejyonun tarixində, o cümlədən İrmənlərin öz tarixində. Dədiyi mirasa görə düşmən dövlətdir. Və qalibik, qalib əkkanımız çatır və imkan verir ki, və əl ona düşmən dövlətdir. Ümənin də laik olduğu davranışı sərcələcik. Dünyada gələr heç beləlməni Azərbaycan qalqı inən bu şəkildə danışmırdı. Sıra bir adamı inən belə. Amma əndə hamsöz cələrini bilir dünya qarşısında məhlub dövlət tərəfcimi özlərinə aparır və məhlub dövlətdən düşmən necə ələncəq doğru şəkildə davranmalıdır. Vaxidi ilə Almanya da elə şəhərləri vardı ki sabət ordusunun haqqında elə bir qorku elə bir düşüncə hakim idi ki yüzlərinə insanlara özlərinə çaya atırdılar, zəhər içib özləridilər ki təkürüsün ənlə çeşməsin. Bax əlmən doğala düşməldik. Və ona haqq elə ittirə o əlmən milləti. Onun qadınlanmış ideologına qədər, nəbələ bir xarşıd olan emis arına qədər ona görə də bu şəkələ davranmalıdır ki, düşmən yerini bilsin. Onun bir dənə həyatda çıxış yolu var. Dünyədən səhvələrin başqa-başqa haqqların himayasında dolanmalıdır ya da özünü normal qarda da adam balası kimi farıb burada azabacanların himayasında yaşamalıdır. Ağrı alternatili yoxdur və dövlət olabilməsiniz. O qonlarma dövlət. Nəzə elələndirəsiniz? Qarabalda ki, proses nəyə doğru gedir? Biraz niyər hənizi məqamlar var. Qarabayaları kifayət qədər pozisif misajlar verirdir. Amma hər halda Rusqoşunu hələ ki, oradadır və bugün yaxın perspektivdə Qarabagda nə gözlənir? Mənim fikirimcə, Qarabagda yaxın müddətdə təbaş verəcəyə hadisələr əlbətə, mən olabilsin ki, Rusya niyə yaratabiləcəyəyə, Sülməramların yaratılabiləcəyəm, mən nəratçıqların mümkün olacağını istəsinə etmirəm. Amma Qarabag yəkən ə azabacanda teçəbi təbaş verəcəyəm. Yəni, məssələr baş verə biləm Düzdür. Biz daha böyük qələbələri daha böyük imkanları elimizdən qaçıqdır Bunlar elə bil ki, Rusya, bu, quranin savaşağa girməsəyədik, bizim tamam fərqli bir sullaise gözlürdürdürdür. Bizim oradan qadişımız, metrələr tamam fərqli bir şeydə oləcəkdir. Nizalzana vəl vəl ədəm bu, bu muharibi başladı. hələlik. Kəsitmək istədiyi də məyəm sözü bir məsələrdir. Amma mən qarabalda, bizim xeyrimizə baş verən dəşlər gözlürəm. Bizim əhalimizin oraya çössürülməsi prosesi başlayacaq və elbət də uzun zaman gündəmi bu məsələr müzakir eləyəcək. Sadece narəhat edici meqamlar onda da ki, burada o agro, nə bilim, zonalar kimi meyən birliklər yaradıplar, bu hökumat oralarına mısın ışqalı eləyip götürüp də halin altına alıbdır. Təkərə, qarabağın növbəti bu topaqların ışqalı əyətə keçirlibdə orda hətta məsələlərini azalmasından, fuləndən danışınlar. Hansı məsələlər qəhalini kötülmirlər. Amma əkib baş verir, hər şeye olur, həhali kötülmirlər. İndən biləyək ki, həhalin kötülməsi baş verəcək ki, üçün görürsə, buna imkan vermirdi, qoymirdi vaxtilə, hələ bu hətisələr həyətə keçməsin, bu hətisələr olmasın, filan kimi amillər vardı. İndi kötülmələrə baş verəcək, indi daha fuləndən, şüya getmək kimi hətisələr ortadan qalqacaq. Yəni, bizim xeyrimizə davamlı proses bizim xeyrimizə dəyişəcək. Burada mən azıbacaq xalqını məyəyəsə eləyəcək. Qilabağ bir hətisə dəyişilik gözləmirəm. Qeyrimizə dəyişim hətisələri gözləmirəm və bu hakimiyyətin ən azıb növbəti müddətə öz nəfəsini daha da uzatmaq üçün bir daha bu hakimiyyət nəfəsin deyirəm. Bu qara bağ məsələsindən, xeyrimizə çox davamlı şəkildə istifadə etməsi kimi halların canlı şahitlər olacaq. Ölçədən qalqa doğru qəhbi vermək istəsələrdə onu qara bağda belə dəyi, qara bağda ki, o hətisələri və proseslərə cəalıyı pərşimili bilirəcələr. Yəni, buradan bir şey gözləmirin, orta qeyrimiz olun hətisələr cərin iləcik. Ama bayaqsız qeyd ettik ki, qara bağda karubsiədən başladılar. Qara bağda ki, lai hələrdə karubsiə hallarını olmasından bağlı, fərqli fikirlər də var, amma siz deyişare etsiniz. Qarubsiə olan yer də hər hansı bir oradan danışma mükündür mü, o cümdədən qara bağlar. Mən sualızı qısıca cəvaferim ki, bu həşimiyyəti karubsiəsiz təsvir etmək mümkündür mü? Onu görə də orda, elbət də bu hadisələr başverecək. Mən məsələn, bu karubsi hadisələrin dedikdə orda çıvaq qədər bu məsələrinə ilə qədi, yəni bu karubsi hallar ilə bağlı, yəni ki, məsələlər orta çıxacaqdır. Və orda bu hükumətə xidmət eləyən, orda işləyən dövlət qurumlar, özər şirkətlər var. Baxacaqsız, bir də gördünüz ki, həpisləri başlandı, miliyyatlar özər çıxdı, ondan sonra bu işaretləri artıq yavaş yavaş gündəmi götürür. Bunların milletini şahidlə eləcəkdir. Bu hakimətdə hətta ən zəngin yaşamış məmur belə qorku çindədir, həcən çindədir və onun hamsın tuvəllərini alacaqlar, bu dünyada, bu zür rejimlərin anolojiasında fəxdə bir situasiyon olduğunu təsəbur etmək mümkün olmuyor. Həmişə belə olur. Es qastalar da canlarını qutara bilməyəcəklər. Bu mümkün deyir. Amma nə olabilər qara baxda? Növbəti bir mərhələ kimi, növbəti bir iş kimi? Aqdara kəlbəcəli yolu asılabilər. Bak, yaxın zamanlarda biz bunun şahidləyimi görə biləriyik. Xocalı boşalacaq. Xocalı ilə bağlı və oradaki ərazlərimizin bizə qayıt alaması ilə bağlı məsələlər gündəmə gələcək. Şuan ayonun kətlərinin boşaldılması hadisələri və oralara bizim yerləşməmiz eqə keçiriləcək. Təlükəli versiyalardan biri hansı ki, bəzi vəyəni xatəşilatlar da buna dəstək verir, o cümədən rəvdə sürməramları. Orada olan qanusuz mənə hərbi bir iləşmələri ki var, onlar hərbi polise çevrilməsi ideyası var. Onları hərbi polise çevrilirlər. Və dəvlətləşdirirlər. Amma orda heç bir qurumu tanım yandan sonra onların orada qalması mümkün deyil. Azabacan tərəfinin uduşlarından bir onda oldu ki, dağlıq qarabagda ki, İrməni cümansiyin alaqədər dəvlət statusu və yaxudda muqtariyyat statusu, hər hansı bir məsələrinin rəddilə, dəvvəldən. Ona görəliyə, o cür variantın ne olacağını da düşünə bilmirəm. Bəz məsələ, bu məsələyə hadinlik gələcək. Cümana ilirəm ki, İrməni ağır texnikası, fulanı peşimiçanı, hansı buradan yavaş yavaş Azabacan arasında çıxarlayacaktır. Və oralar, ya deyirəm, yəni, bizi gözləyən o sürprizlərinə zədət tut deyirəm ki, görünən oldu ki, İrməni tərəfi də, Azabacan vətandaşlarını qəbul eləyən, kəsinlərin bəyanatlar arfa cəxtir bir qisimi. Çünki onları İrməni əslanda da İrməni kimi qəbul eləyəməyənlə var. Və Rusya sürpməramları, daha dağılık qarabaxda, ərimənləri himayeliyyim, onlar aftabuzlarının daxşıyım, gətirim kimi bir halına məşhul olmaq imkanlar olmayacaktır. Çünki Rusya'nın daxilində bugün, Hürfət bəy, bilirsiniz mühansı proses kedi? Onlarla, bəlkə də yüzlərlə hərbi qamisarlığa od vurulur. Yandırılır, dağılılır, insanlar hərbi xidbətə yetmir, kütlə bir təhəsizlik başarıq gedir. Rusya çöksünün ən qızıl çağını yaşayır. Artıq, kırm uğrundan savaş eləmətləri ortadadır. Artıq, Sevaslapalda partda işləri gündəmi tüzəklə edilir. Artıq, başqa Rusya, çox çiddi bir proses başlayacaq, hərbi bir asılın başlayacaq. Bu asılımdan sonra Rusya'nın əsl mənzərəsi cə sürpməramlısı da burada öz misiyasıyla yox. Niyə gəl, bəkədə eləcək, qoyub qasacaqlarıq? Biz bu tarixi prosesi bir dəvə yaşamışı. Gözdəyə yoxqilə. Gözdəyə yoxqilə. Hət, texnikasını da apara bilməyəcək. Texnikanda bizə verip gedəsidilər. Bunu məsəl qətiyyətlə deyirəm. Düz dobaxtı imkanlar var, derimənləri verirlər daha çox. Amma böyün dövlətimiz var və yaqin ki bizdən bazarlıq iləmə imkanlar daha çoxdur. Çünki Azərbaycanın pul imkanı daha yükləkdir. Ona görə də qara bax məsələsində məncəsiz ölçə daxılında siyasətdə nə qədə təhlükəli meyillər var, bunları deyirəm. Amma qara bax bizim daha çox, yəni qalqət, seviş yətirəm, ümit yətirəm hocamızı torbaqdan bağlı, yecana istinad yəridici. Bu da biz davamlı olaraq onları müşahət ediləcəyir və onları şahidlər olacaq. Çok təşəkürə girem Gələndərbək. Sizinlə bir san bir saat çox anlamlı bir söhbətimiz oldu. Bir də təkirə girem ki, yaqiniz ilə iclərin üstündən maraqlıdır. Baxın, çox ciddi troll yüzümləri var. Bize tək güvəngərimizsiz. Lütfen paylaşın. Trolllar dislike vururlar. Yəni, bəyəmməmə şarəsini vurduqca bizim efir yayılmır insanlara. Ona görəm, aqdor, yəni gençləndirə bilmirək. Yəni, zətən danışırız. Həmin sözümüzü deyirik az insan izləyir. Amma mən düşünəm ki, amma az insanlar da bizi eşitmə istiyənlərdir. Və bize dəstəyə olmaq istiyənlərdir. Gəlilər və çox təşəkürlər. Daha bir canlı yayını buralı nöklələyirəm. İzləyüzlərdən xarşı edirəm, sonunda bir daha efirip paylaşsınlar, bəyənsinlər, sonra tək etsinlər. Sa olun, sağolla qalın. Tanrı və təmzi qorusun. Tanrı, milletimizi qorusun. Allahımandın. Sa olun, Allahımandın. Təşəkətə eləm bəyi, sağolun.