 Op een donderdagavond uit Family & Kennison. Dit is een LibriVox-opname. Alle LibriVox-opnamen zijn vrij van auteursrechten. Voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger, ga naar LibriVox.org. Opname door Marcel Koenders. Family & Kennison door François Haversmiet. Op een donderdagavond. De geschiedenis die ik u vertellend ga, is gebeurd op een donderdagavond. Want dan was het kerk om half zes en om vijf uur luidde de klok. Als dan die klok begon of beginnen zou, kwam je vrouw Pippeling de trap af van haar bovenkamer. En even daarna, kom meneer Blik, het boekverkoopertje, die onder haar woonde, haar den winkel horen doorsloffen naar de voordeur. Ben liever wat de vroeg in de kerk dan te laat, zei juffrouw Pippeling. Maar het ergste is dat ik mensen ken die al nooit komen. Dit was een schoen die meneer Blik paste en die hij dus mocht aantrekken. Maar hij deed het niet, vrees ik. Want, het werd nu met mij al vijf jaar, dat hij onder de juffrouw was komen wonen. Hij was van buiten de stad gekomen en die juffrouw had gehoord dat hij vroeger iets in den Haag was geweest. Maar wat, dat wist zij niet recht. En hij woonde helemaal alleen. Behalve dat er van het smorgens acht tot savings acht een doven werkster kwam die voor het eten en de was en voor alle zorgde. Maar zondags, dan was hij er maar een half uurtje. En dan was meneer Blik den hele dag buitens huis. Nu, dat werd dus met mij al vijf jaar. Maar in al die tijd had hij dat juffrouw Pippeling wist geen voet over den drempel van de kerk gezet. Hem daar eens rechtstreeks over aan te spreken, dat durfde de juffrouw niet goed. Voor eerst was meneer Blik geen kind meer. Zij schatten hem al op dichter bij de zestig dan bij de vijftig. En bovendien, want dat alleen was voor haar nog geen onoverkomelijk bezwaar geweest. Zij ging zelf haast in haar zeventigste. Maar er kwam bij dat meneer Blik iets over zich had. Waardoor hij van meed aan den pas afsneed voor elk vertrouwelijk onderhoud. Zo koud was zijn oogopslag. Zo strak sloten zijn lippen op elkander. En zo spaarzaam was hij dan ook in zijn woorden. Dat de winkelnering er zelfs onderdreigde te verlopen. Het waren eigenlijk meest kantoor en schrijfbehoeften waar hij indeed. Nieuw uitgekomen boeken vond men zelden bij meneer Blik. Maar om nu bij voorbeeld, als jij een brief had te schrijven aan moeder of aan je weet wel, het felletje postpapier met de enveloppen te gaan halen bij iemand die u bijna geen goeie dag of goeie avond zei. Daar bedankten de dienstmeisjes hartelijk voor. En de overige klanten dachten er al even eens over. Alleen de kleine jongens en meisjes die griffels moesten hebben, maakten een uitzondering. Die kochten geloof ik, haast nergens zo graag als bij Blik. Hij had twee dozen. Eén met gekleurde en één met ongekleurde griffels. En daar mochten zij dan zelf hun gading uitzoeken. Mids zij oppasten dat zij niets braken. Ja, het gebeurde wel dikwijls, als ze heel ordentelijk waren, dat hij een pak brengten van één van de planken haalde en dan kregen zij voor een cent, behalve de twee gekleurde of de vijf ongekleurde griffels, nog zo'n print op de koop toe. Meneer Blik moest vast wel wat geld van zijn eigen hebben dat hij dat zo doen kon. Want op het laatst was die onvoordelige griffelhandel haast zijn enige negotie. Nu, zeker is het dat er geen paar vriendelijke kinderkijkers boven zijn toonbank konden gluren of de ogen van Meneer Blik verloren meteen ieder zweempje van barsheid. En al hield hij ook dan nog vol met zelf niet veel te zeggen. Des te groter was de belangstelling waarmee hij luisterde naar het snappen van de dreutels. Nu en dan, wanneer er een bijzonder kleintje onderliep, kwam hij zelf achter de toonbank vandaan en dan nam hij het kind op zijn arm. En eens wist de werkster niet wat zij zag, maar in het zijkamertje, naast de winkel, dat Meneer zijn kantoor noemde, doch hij deed er zowat van alles tot eten toe, want de binnenkamer hield hij voor best en daar had hij ook heel knapp een meubel staan. Maar hij zat er zo goed als nooit en achter sliep hij nu in het kantoor, zal ik dan ook maar zeggen, daar zaten twee krullenbollen en ze beten elk in een rijpe jutepeer, dat het sap hun langste kind rop. En er druppelde ook wat langs Meneer zijn gezicht, zo waar ik hier sta mens, hij zat te huilen, maar of het van plezier was, dat kan ik wezenlijk niet zeggen, want de hele dag heeft hij verder lopen fluiten. Je hebt nog nooit zo'n mankeliek deuntje gehoord en als hij dat doet, dan is hij zilsbedroefd. Dat weet ik wel. Nu, wanneer je voor pippeling zulke dingen van de werkster hoorde, dan kon het haar dubbel spijten, dat Meneer Blik er nooit eens toe kwam om naar de kerk te gaan, maar zij had toch het hart niet, hem anders dan in het voorbij gaan, bij wijze van een klein steekje onder water, te laten voelen hoe zij er over dacht. Had de werkdominé nu maar eens zijn ombegang gedaan daar in de buurt, dan had zij er dien wel op afgezonden. Doch hoe of het zat en of het huisbezoek ook al afgeschapt was, maar de tijd heugde haar niet, dat zij een dominé bij zich gezien had. Eindelijk verstouwten zij zich en namden kathogizeermeester Poesman in de arm. Laat mij dat varken, maar eens was ze je vrouw. Was Poesmans geruststellende verzekering en geen uur later stonden zij tegenover elkaar. Meneer Blik in de voordeur en meester op de stoep. Goedenavond meneer, begon meester, alle minstzaamst, met uw verlof. Mag ik eens weten, heeft u er ook bijbelstekoop? Meneer Blik, kort af. Nee. Meester, op den toon ene, tot het hoogste punt opgevoerde verbazing. Hoe, meneer, een boekwinkel en het boek der boeken niet voorradig? Meneer Blik keerde zich zwijgend om, sloot de deur voor meesters neus, deed haar op slot en verdween. Van dat ogenblik af werd elke poging om hem in de kerk te krijgen als volstrekt hopeloos opgegeven. Zo stonden de zaken op den bewusten donderdagavond in de aanhef van dit verhaal. Het was vijf uur de kerk lok luiden of zou beginnen te luien. Een juffrouw Pippeling had haar ene voet al op de trap om naar beneden te klimmen. Het was geen hoge trap, maar ze maakte een erg stijle bocht, zodat het gelukkig was dat die juffrouw eraan gewend was met haar kerkpoek en dan de paraplu ook nog, want het stond naar regen. Nu, juffrouw Pippeling wilde net de volgende trainemen toen zij onder in de winkel de stem van meneer Blik hoorde en die sprak zo luid en zo snel maar vooral zo lang achterin als die juffrouw hem nog nooit had horen spreken zodat het niet te verwonderen was dat zij eens eventjes staan bleef om te luisteren. En ik zeg u dat geweld weer weg kunt gaan, reed meneer Blik. Ik behoef je nooit weer te zien. Eens hebt gij uw eigen hoofd gevolgd en vader en moeder verlaten en toen ik u schreef dat gij terug zou komen want dat uw moeder het besterven zou toen zijtige zonder taal of teken weggebleven. Juffrouw Pippeling meende dat een schrijnende vrouw daar iets tegen in bracht van iemand die haar niet had willen laten gaan. Doch meneer Blik liet de ander niet aan het woord komen maar zo mogelijk. Nog heftiger ging hij door. Ik zou u nooit geschreven hebben maar uw moeder wilde het. Zij kon niet sterven zij ze als zij u nog niet eens gezien had. Op haar dopet heeft ze naar u liggen wachten. Zij heeft om u geroepen en gij zijt niet gekomen. Hier hoorde de juffrouw zulke radeloos snikken dat zij zich uit al haar macht aan het touw van de trap moest vasthouden. Maar meneer Blik vervolgde en nu zeg ik u nog eens dat geweld helemaal wegblijfend kunt. Uw moeder is lang begraven en uw vaders hart is versteend. Ja, versteend. Het gevoel is eruit dat is uw werk, slecht kind. Gij hebt uw vader vermoord. Uw vader even goed als uw moeder. Ga weg en laat die lieve jongen u nu maar troosten. Voorwins plezier gij uw ouders leven vernietigd hebt. Die dief die vader is de vrouw. Vloek hem niet. Hij staat voor God. Hij is dood. Zo begon Blik weer. Blijkbaar in het minst niet verteederd. Zo is hij dood. Dan is er een schelm minder in de wereld. En u heeft hij arm achtergelaten al het geld opgemaakt? Natuurlijk. Uw moeder en ik hebben het u voorspeld. Daar was het hem alleen om te doen. Om pret te hebben van uw geld. Maar gij had geen oor voor vader en moeder. Waarom zout gij ook? Zij hadden u immers niet lief. Zij hadden nooit van u gehouden. Uw vader ook niet. Die ellendeling, dat monster. Hij was nooit goed voor u. Hij was een tiran. Een vloek voor zijn dochter. Zijn enige dochter. De spreker hield op. Hij kon niet meer. Dat was duidelijk. Toorn en droefheid smoorden zijn stem. Terwijl hij zo op zichzelf een afgaf, was het juffrouw Pippeling ook of de keel haar toegeknepen werd. Toen hoorde zij de vrouw weer. Die scheen wel dichterbij gekomen. En terwijl zij haastig en op gedemd een toonsprak, verbeelde de juffrouw zich dat ze vlak voor meneer Blik moest staan, al zij tenminste niet op de knieën naar hem toegekropen was. En nu voor hem op de grond lag. Vader, vader, hoor mij, smeekte de dochter. Al de jaren dat ik u niet gezien heb, is er geen dag voorbij gegaan dat ik er niet aan gedacht heb hoe lief jij mij had toen ik een kind was. Wel duizend nachten heb ik van u gedroomd. En dat zijn mijn enige gelukkige ogenblikken geweest van het uur af dat ik met hem getrouwd ben tegen u en moedersin. Want ik hoop dat God het hem niet vergolden heeft. Hij is nooit zo voor mij geweest als moeder en geen vader en op het schip. Al had ik wel terug willen keren maar toen was het te laat en ik mocht nooit aan u schrijven en op het laatst toen alles op was toen doorstik niet meer. Toen wou hij wel dat ik schreef om geld, maar dat wou ik niet. Eens had ik het toch haast gedaan. Ons jongetje was ziek. Ik had het naar u genoemd, vader. Dat mocht wel, dacht ik. Het kind had er toch geen schuld aan en het was een lieve jongen. Maar hij begon te kwijnen. De mensen zeiden dat het kwam omdat wij geen eten genoeg voor hem hadden. Maar niemand kon ons helpen. Want iedereen was arm op die plaats daar we toen waren. En er was ook geen dokter op geen tien uur daar vandaan. Want dat land is grootvader en wij waren althoos verder op verhuisd om werk te vinden. En toen is ons Engeltje gestorven. Van gebrek is het gestorven, vader. Maar dat was mijn rechtvaardige straf. Dat weet ik. En ik weet ook dat er geen vergeving voor mij is. Daar heb ik ook nooit meer om gebeden. Maar alle avonden als ik doodmoeligend ging heb ik God gevraagd of hij u helpen wou om mij geheel en al te vergeten. Want ik wist wel dat vader ongelukkig zijn zou zolang hij nog om mij dacht. En dat had hij niet aan mij verdiend. En daarom zei hij mij dan zeker weer komen opzoeken om te maken dat ik nooit meer aan u denken zou. Daarvoor komt gezekerend zien of jij de oude wonen weer kunt openhalen. Ga weg, barste blik vader, hoor mij. Vader, keer mij de rug niet toe. Stamelde de ramsalige bijna uitgeput. Toen mijn man dood was kon ik het daar niet langer uithouden. Ik moest naar moederschaf. Ik wou weten of jij nog in leven waard. Met mijn handen heb ik het geld voor de thuisreis verdiend. Ik heb het eerlijk verdiend, vader. In de naag hoorde ik dat jij hier waard gaan wonen. Driemal ben ik voorbij gekomen. Of ik u ook zag. Eindelijk dacht ik ik zal maar doen of ik om een aal moest vragen. Voor de eerste keer van mijn leven zal ik bedelen. Ik wil vader nog eenmaal zien. En ik kan het gerust doen, want vader kent mij toch niet meer. Ik zou u niet meer kennen. Ik zou u niet meer kennen. Ik zou u gekend hebben. Al had het nog 7 jaar geduurd. En al hadden zij u dood bij mij in huis gebracht. Deze woorden van meneer Blik klonken je verpippeling in de oren. Ja, ik zou haar zeggen, als een zeel van onleidelijke pijn. Maar tegelijk meende zij er in te horen dat het stenenhard de onverbiddelijke vader eindelijk vermerd was. En toen konden je vrouw het niet langer uithouden. Zij vergat alles om zich heen. En als zij niet tamelijk onzacht op het portaal boven aan de trap was komen te zitten dan zou zij zowaarlijk langs al de steilen treden naar beneden zijn geschoten. Nu ging alleen haar parapludien weg. Doch om mee op den voet gevolgd te worden door het kerkboek dat zo deftig als het was en tot onherstelbaar nadeel van het silveren beslag met grote sprongen omlaag duimelden. Maar dat was het ergste niet. Eer jevra pippeling zich je heel van den schrik over haar onhandigheid hersteld had moest zij bemerken hoe misschien wel ten gevolgende onverwachte stoornis meneer Blik zijn betere gevoel aangenomen dat dit zich een ogenblik in hem had laten gelden weer volkomen meester was geworden. Voort voort duwde hij met gejaagde woede zijn dochter toe de deur uit men beluist tot ons dat moest er nog bijkomen dat de mensen hier het ook wisten en het belletje van de voordeur ging en ging nog eens terwijl de glazen brinkelden van den slag waarmee de toegang tot haar vaders huis achter de arme bandeling werd dichtgeworpen daarna was alles stil jevra pippeling klom naar beneden en zocht haar paraplu en haar kerkboek weer op maar haar ogen zochten in de schemering ook nog naar iets anders Over de toonbank door het winkelraampje van het kantoor overal keek zij van meneer Blik bespeurde zij zou hen zo graag een enkel wourtje hebben gezegd een wourtje van veronschuldiging ja, maar niet alleen en niet in de eerste plaats voor haar eigen onbescheidenheid ochtend tranen stonden in haar oude ogen om dat kind dat daar was heen gegaan God wist waarheen een vloek van een vader op het geweten en dan ook die vader zelf met zijn hopeloos verbiddeld gemoet ging haar aan het hart doch, wat zij keek en deed de jevrouw zag niets van haar buurman had hij zich misschien in de binnenkamer teruggetrokken het was wel waarschijnlijk maar om nu tot in dat geheimzinnig vertrek door te dringen dat jevrouw pippeling zelfs nog nooit open gezien had daar miste zij toch den toe een oogemelijk aarselde zij toen herinnerde zij zich dat als zij nog naar de kerk zou het zeker meer dan hoog tijd werd en met een diepe zucht sloften zij en nu was het wel echt sloffen want zij had een gevoel of er lood in haar benen zat den winkel door en de donkere straat op naar de donderdagavond beurt de dienst was al begonnen toen de jevrouw de kerk bereikte en zo gebeurde het dan nu voor de eerste keer van haar leven dat zij over de tijd kwam onder gewone omstandigheden had zij het zich zeker geweldig aangetrokken maar tans letten zij er niet op zij merkte niet eens hoe de stovenzetster danig uit haar jumeur was anders was het al toos dagje vrouw smerig weertje he of zoiets vooral op donderdagavond wanneer er zeld en haast bij het werk was toch ditmaal werd de stoof haar zwijgend en tamelijk hardhandig onder de voeten geschogen en er werd niet eens gekeken of de kol soms ook te diep was ingereken wat deed zij ook eerst te komen als de dominee al op den stoel was en de voorzang was zo goed als gedaan zodat vrouw den broeder haar klompen al in de hand had gehad om de kerk uit te sluipen en ze buiten tegen haar schoenen te verwisselen want het was vel op de straten en bij dominee vogel bleven de stovenzetsters nooit die preekte de mensen maar uit de kerk en hij mocht wellends bij zijn eigen vragen of dat nu christelijke liefde was om aan zulke armen weduwen als de meeste de stovenzetsters waren haar brood te ontnemen nu de jevrouw merkte er niets van hoe zij met haar laat komen vrouw den broeder persoonlijk gegriefd schenkt te hebben en er was meer dat zij niet merkte zo vrees ik zelfs dat het voorgebet van den dominee geheel voor haar verloren ging en wat haar ook nog nooit was overkomen zij hoorde niet eens wat voor teksten en vervolgens werd opgegeven zo zat zij in gedachten en die gedachten waren maar al bij meneer blik en bij die ongelukkige dochter van hem en hoe meer zij daarover pijnsten dest te duidelijker meende zij zich nu te herinneren ook wel eens wat van die dochter gehoord had wie had haar dat ook weer verteld was het die neigd van jefrocellemans geweest uit een haag dat blik een dochter had gehad die had geerft van een tante en toen was er een heer geweest die had over haar gevreien maar dat was niet veel bijzonders geweest en haar ouders hadden het niet willen hebben maar toen de dochter meerdere jaren was geworden toen was het toch met hem getrouwd met een akte van erbiet of hoe noemden ze dat oh ja nu wist de jufrouw het alweer toen had zij nog gezegd tegen degene die haar dat verteld had ze mochten zo'n ding wel een akte van onerbiedigheid noemen om zo tegen de zin van je ouders te trouwen maar in ieder geval erbiedig of niet het was niet best afgelopen met dat huwelijk dat hadden ze toen ook al aan de jufrouw verteld of nee wie was het nu ook weer geweest die had gezegd dat men niet anders dacht of het was helemaal verkeerd gegaan want die man van meneer blik zijn dochter die dronk alvoor dat hij met haar trouwde en net in die dagen gebeurde er iets met hem en toen hadden zijn vrienden hem beduid dat het maar beter voor hem was als hij het land uit ging en toen waren ze naar Engeland vertrokken en later naar Amerika maar hoe we toen verder met hen gegaan was dat had geen mens geweten ach, de jufrouw wist het nu en wat zij nu ook wist was dat die akelige ongevoelige blik niet altijd zo akelig en ongevoelig was geweest die man had een tijd gehad dat hij heel veel van zijn dochter hield had hij misschien ook te veel van haar gehouden toen zij een klein aardig meisje was had hij toen ook te veel werk van haar gemaakt hij kon immers zo dol zijn op kinderen, maar mogelijk kwam dat juist daar vandaan dat hij een zoveel van zijn eigen kind gehouden had en oh wie weet het als hij die vreemde kinderen aanhaalde en acteerde misschien dat hij dan wel meest om zijn dochtertje en verbeelde hij zich dat hij het weer terug had als jaren geleden onschuldig en vrolijk en nu verwonderde het die jufrouw niet langer dat hij dan achterna zo melancholiek kon lopen fluiten maar hoe het mogelijk was dat hij dan nu zo hard en zo vreed kon doen ongelukkig berouwhebbend kind weer kwam de gedachte bij de jufrouw op meneer Blik's liefde voor zijn enige dochter was toch niet geheel en al van de rechte soort geweest hij had haar bemind maar wel een beetje om zijn eigen, hij had er op gereken dat zij hem voor zijn liefde belonen zou met niet minder gehechtheid en nu was dat zo geheel anders uitgevallen nu had zij de voorkeur gegeven boven hem en boven haar moeder aan een die dat volstrekt onwaard was geweest dat had hem beledigd hij was gekrenkt in zijn diepste gevoel en nu het leiden en de dood van zijn vrouw daarbij verstenkt had hij gezegd van zijn hart vergiftigd was je vrouw Pippeling geneigd te denken dat was niet waar dat alle gevoel er bij hem uit was de jevrouw had duidelijk bespeurd hoe ontroerd hij was hoe Ziels bedroefd hij had op het punt gestaan van zich gewonnen te geven zijn eigen liefde te verlogenen en zich in de armen te werpen van zijn ondankbaar kind maar dat weeselijk als waar genoeg gestraft was hoe jammer daar toen net tussenin was gekomen zij had het wel niet kunnen helpen maar het was toch vreselijk jammer en had zij het nu achterna nog maar weer goed gemaakt maar hoe had zij dat moeten doen de dochter was al weg geweest en meneer Blik ook want in de binnenkamer gesteld dat hij daar was daar had je vrouw Pippeling hem toch niet kunnen volgen zij zou het niet gedurfd hebben wat zou hij wel gezegd hebben als zij de deur eens open gedaan had allerlei eiselijke mogelijkheden gingen door de jevrouw haar geest zij had geen vreemde romans genoeg gelezen om aan een revolver of zo iets te denken maar zij stelden zich meneer Blik voor die rood van drift op haar afkomt en haar toesnout wie heeft u het recht gegeven jevrouw Pippeling om hier te komen in de kamer en waar ik zelf zo goed als nooit zit en mogelijk dat hij haar dan een stom zou geven zodat zij over het rempeltje struikelde en dat zou al erg genoeg zijn voor een oud mens maar mocht die je vrouw dan nu alles zo maar op zijn beloop laten het was toch een ding als niemand zich het lot van de verstoten dochter aantrok was het ergste niet de vrezen de hemel bewaren maar misschien sloeg het arme schepsel de handen nog aan zichzelf nu overveelde jevrouw een dodelijke angst waar of ze op dit ogenblik was de rampzalige zou men haar weer kunnen vinden al wouden jevrouw haar nog helpen was het al niet te laat zij moest het in ieder geval proberen maar hoe dan als zij thuis kwam meneer Blik er toch nog over aanspreken en als hij dan nog alto's opgesloten zat in die binnenkamer oh die verschrikkelijke binnenkamer en de ogenblikken waren toch zo kostbaar hier kreeg jevrouw Pippeling een schok die haar haast van de stoel de duimelen wat was het meneer Blik kon toch niet toen de jevrouw tot bezinning kwam hij had het zakje van den diaken die haar uit haar mijmering had opgeschoten misschien dacht hij wel dat zij had zitten slapen nu, dat kon de beste overkomen zelfs de ouderling die op de leer zat was vermoet ik niet klaarwakker en dat of schoon hij nog wel recht overeind op zijn post stond maar hij staarde de dominee aan met een uitdrukking in zijn ogen van lood waren en daarbij knikten hij zeer vervaarlijk bij passages in de prik waarbij eigenlijk in het geheel geen knikken te pas kwam vooral voor een ouderling die nog wat om de leer gaf tenminste, zo dacht de voorzanger erover en een oudachtig heer van het metalen kruis die met geen hoorn te beroepen was en daarom vlak onder de prikstoel zat was het heren volkomen eens met zijn buurman en zo dikwijls als de ouderling van ja knikten schudden die twee dus van nee zodat de oudachtige heer op een inval kwam om eens met een voorzanger te snuifen waarop zij gezamenlijk aan het niezen vielen en het hun in het eerste kwartier onmogelijk was iets van den dominee te verstaan veel minder van zijn leer te onderscheiden intussen was juffrouw pippeling door het zakje van den diaken herinnert aan haar plicht om niet langer over andere dingen te denken maar hergedachten bij de prik te bepalen en als of het zo had moeten wezen maar wat stofdominee vogel eigenlijk had kon zij wel niet meer nagaan doch de woorden die hij juist op dit ogenblik sprak waren dacht zij geheel van toepassing op het onderwerp dat haar ziel had bezig gehouden de dominee schilderde de zondaarsliefde van jezus wat een moeite de goede meester er niet al voor over had om verloren mensen terecht te brengen en te behouden met wat een zorgvuldigheid hij te werk ging met wat een geduld hij vol hield wat een ondank een miskenning wat een mishandeling hij als ik garne voor getrouwste hij vergelegde een heer bij een herder die zijn afgedwaald schaap gaat zoeken langs de heide door noodweer en nacht en die als hij het arme beest eindelijk gevonden heeft en het kan niet meer meekomen het op zijn schouders neemt en het naar huis draagt en niet rust hoe zwaar het hem ook valt voordat hij het schaap weer goed en wel in de warme veilige kooi heeft dat werd alles uitvoerig behandeld en eerder dominee nog aan de toepassing was en onder andere zij hoe ieder christend geroepen is jezus daarin na te volgen en ook op te zoeken en te behouden wat verloren was het kosten wat het wil al met haar zakdoek voor het gezicht en zij schrijden van schaamte over haar zwakheid dat zij bang was geweest om blik tot in zijn binnenkamer aan te tasten en zij zwoer er mocht van komen wat er van komen wil maar zodra de kerk uit was zou zij erop los gaan en je vrouw bladigom de vrouw van de tekenmeester die achter haar zat klopte haar op een schouder de orde colonie en toen dat nog niet hielp vroeg zij of ze dan kostig ook om een glas water zou winken en gelukkig dat de dominee toen net amen zijn want anders had het nog een hele opschudding kunnen geven het dankgebet was geëindigd de sletsang klonkswak door het na genoeg ledige kerkgebouw eigenlijk zou ik haar zeggen leek het wel wat op een solo van het orgel met begeleiding van enkele mensen stemmen vrees deed ik niet daarmee onrecht te doen aan den voorzanger en bovenal aan den dienstdoende ouderling die nu geheel wakker was en had een bepaald op scheen toe te leggen den officiële opperzangmeester de loef af te steken door de gemeente geregeld een halve nood voor te zijn en zo hard te schreven als hij maar bij mogelijkheid komen niet te min vond je vrouw pippeling het gezang stichtelijk en werkelijk de ouderling mocht dan schreven of niet stichtelijk was het en nooit is er in een kerk vrouw maar geloft het en hemel opgezonden dan toen de jevrouw met haar bevende lippen instemde in dat wil u ter eer steeds meer en meer het geloof in ons versterken zullen wij gereed en blij uit liefde het goede werken toch toen een kwartier later jevrouw pippeling weer op haar stoep stond en zij de handel uitstrekte om de voordeel van meneer Blik te openen daar kreeg de goede ziel nog even een hevige aanval van zwakheid en angst een enkele blik tussen de ouderromans door die zoals men overdag zien kon bij de titelprentjes opgeslagen en met tallrijke watervlekken beseit voor het venster uitgestalt lagen een enkele blik in de winkel had jevrouw overtuigd niet alleen dat de boekverkoper niet achter de toonbank was maar ook dat hij zich nergens anders kon bevinden dan in de gevreesde binnenkamer waarvan het raam tegen alle gewoonte helder verlicht was jevrouw pipplings oude knieën knikten en zij moest zich even omkeren en naar boven zien het was volle maan maar zwarte wolken dreven in wildevaart langs de glinsterende schijf de jevrouw gaf er geen acht op zij dacht aan hem die naar zij geloofde ver achter die wolken en die maan woonde met die haar daarom dat wist zij zeker bij ondervinding toch even goed zien, kon en horen hier ook op deze donkere stoep en dan straks in die binnenkamer daar van meneer Blik want haar hart bonste maar zij zou erheen zij zou erden van Hardenvader opzoeken zij zou erpleiten met haar tranen en haar gebeden voor het armen verloren kind toen hief zij haar hand op zij was een ouder wets gekledige vrouw haar groene zijde hoed was lang uit de mode en de kleuren van de palmen op haar omslagdoek waren tamelijk verschoten ook had zij in de hand die zij ophief een grote bruine paraplu met een kopere punt en dat verhoogde het plechtige van de beweging die zij maakte niet misschien was het maar gelukkig dat geen mens er iets van zag zij was voor het oog dat zij daar boven zocht een oog dat het hart aan ziet diep je vrouw Pippeling geen gevaar van enkel een bespotelijk figuur te maken en of het nu daar aan lag maar toen de opgeheven hand weer gedaald was bonste het daar binnen niet langer onrustig en sloffte de voeten ook nog ouder gewoonte ze droegen haar toch zonder een ogenblik te wankelen naar de binnenkamer van meneer Blik de deur ging piepend open de je vrouw stond met een knop in de hand en keek en kon haar ogen eerst niet geloven wat of zij dan zag een gedeckte tafel met brood en vlees en een fles wijn en kortom in al haast schemen de opgezet te hebben wat er maar in huis van eten en drinken te vinden was geweest maar het meeste bleek toch on aangewoord gelaten en dan een linnenkast wezenlijk een heel knapper linnenkast en goed gevuld ook die stond wagenwijd open en de werkster was druk bezig om haar kousen en andere kleren uit te krijgen en nu nog het mooiste van alles bij de tafel en naast de hartkachel ook al een keurig, net stuk en waren lekker vuurtje in branden in een grote gemakkelijke stoel zat een vreemde jonge vrouw bleek en armoedig maar men kon zien het deed haar goed dat zij daar zo warm en zo plezierer zat zij leund een beetje achterover en het volle lamp ligt viel op haar gelaad dat moest eenmaal een schoon gelaad geweest zijn en zij was nog schoon ondanks de sporen van gebrek en verdriet zo al zij daar door haar traanen heen glimlachten oh wat een droeven en toch wat een zalige glimlach was dat om strijd verlegen diep beschaamd en dankbaar maar tegen wie, lachte zij zo het was je verpippeling of zij droomden daar stond meneer Blik zijn hele gezicht was rood van de opgewondenheid en hij deed met zijn lippen alsof hij weer fluiten wou maar dan zeker geen melancholiek deuntje toch in plaats van te gaan fluiten bracht hij zijn rood gezicht aan het bleke voorhoofd van de arme jonge vrouw en zeker had hij vergeten dat de werkster erbij was en dat je verpippeling in de deur stond want zonder zich om iemand te bekreunen drukte zijn lippen op het bleke voorhoofd een kus en die kus was zo hartelijk zo liefdevol en zo zalig dat men wel blind had moeten zijn om niet te zien dat het een vader was die goddankte omdat hij zijn verloren dochter terug gevonden had later heeft je verpippeling het van de werkster vernomen toen de jevrouw de deur uitgegaan was naar de kerk zij kon den hoek nog niet om zijn daar kwam meneer Blik het keukentje instuiven en riep, vrouw Mangel pas jij op de winkel ik moet om een boodschap en zoals hij dat zij vloog hij weer naar voren en de straat op zomaar op zijn pantoffeltjes en gelukkig dat hij tenminste zijn fluwedenmutsje ophat en ik wou hem nog naroepen dat het regende want het was een beetje begonnen te misselen maar hij was al uit het gezicht en ik dacht nog bij mijzelf als hij zijn eigen nu maar niet verdrinkt en gelukkig dat K. Kleebach toen net voorbij kwam ik zeg K. zeg ik ben je meneer ook tegen gekomen toen zeid ze, ja Dirkje ik heb hem het politiebureau zien ingaan is er gestolen zeid ze ik zei nee K. maar zeg ik maar hij zal eerst gaan aangeven waar of ze hem vinden kunnen nu toen zei K. dat ze hem daar wel op het bureau zou houden en dat gaf mij toen een hele gerustigheid en toen kwam er nog een vrouw maar die kon ik niet die zei dat bij haar in de buurt had zich ook een man verdronken en toen zei K. K. mens ben je mal in de buurt had zich ook een man verdronken dat was verleden jaar geweest in de week voor Kermis en die man had het eerst op een papier geschreven en dat had hij in den trackpot gedaan daar vond zijn zwaarher het toen in en ik zeg schepsel ik word er koud van en toen zeid ze ben je helemaal alleen in huis en ik zei ja zeg ik die is naar de kerk nou zeid ze heb je dan geen brandewijn in huis het zullen de zenuwen zijn ik heb er op het ogenblik ook zo'n hinder van maar ik dacht denk dank je ik sta alleen voor de boel en je weet maar niet wie of je in huis haalt dacht ik en ik zeg K. goeienavond en ga naar binnen en met sloeg door klok 6 uur en toen was het dus dat hij weg was en ik doors toch maar niet naar het keukentje te gaan want ik verbeelde mij dat ik achter wat hoorde en de kat kon het niet zijn want die had ik op het plaatje gesloten en wat of het was weet ik nog niet maar eerst was het net over een ketting rammelde en toen hoorde je al maar door van die zware zuchten en ik kan je zeggen dat mijn tanden begonnen te klapperen maar ineens daar gaat de voordeur open en meneer Blik komt met zijn dochter binnen maar toen wist ik nog niet dat het zijn dochter was en een diender zeiden ze mij na de hand had haar bij het station gevonden daar had ze buiten zitten wachten op de trein want in de wachtkamer daar was dronkenvolk geweest en zoals meneer koumangel legt de kachel aan in de binnenkamer en geeft een schouw, een warme stoof en ik stond om verbrauwereerd te kijken toen had hij de lamp al op ik heb meneer nooit zo gezien en hij riep al maar van stil maar ik zal niet boos meer op je zijn en dat zei hij tegen zijn dochter maar ik wist dat toen nog niet dat het zijn dochter was ik wist niet eens dat hij een dochter had en toen de lamp opwas dwing meneer haar zachtjes om in die mooie stoel te gaan zitten en toen vloog hij naar een hoek van de kamer daar hing een schilderij je vakpippeling en dat moet zeker de vrouw van meneer Blik verbeeld hebben want toen hij ervoor stond stak hij er zijn armen naar uit en begon ook te schrijden maar hart op ik wist niet dat de man zo schrijd moeder, moeder riep hij we hebben haar weerom we hebben haar weerom en toen hij dat zo riep toen lei ik de tang en het blikje neer want ik had net een kol in de kachel gedaan en ik nam mijn schort en begon ook te schrijden en hiermee is nu de geschiedenis uit die zoals ik u zei op een donderdagavond gebeurd is want wat er verder volgde hoe je vakpippeling toen zij gezien had dat ze niet meer nodig was in meneer Blik zijn binnenkamer stilletjes weer bij haar steilen trap opklom en hoe zij op haar kamer gekomen de paraplu en het kerkboek op hun oude plaatsborg en zo al meer dat lijkt mij de moeite niet waard om te vertellen meneer Blik is kort naar het voorgevallenen verhuist de stad uit natuurlijk ging zijn dochter waar ze heen gegaan zijn zou ik u niet kunnen zeggen de werkster vond het verdrietig want zij was er haar brood mee kwijt maar keek Klebach heeft haar door die andere vrouw die de werkster niet kon aan een paar washuizen geholpen en nu hoor ik heeft vrouw Mangel al geen enkele dag in de week meer over je vrouw Pippeling gaat nog geregeld alle donderdagavonden en bovendien dat spreekt zondags 2 maal naar de kerk zij past nu wel op dat zij niet weer te laat komt en dat de tekst haar niet ontgaat de winkel beneden staat nog te huur maar nu zult hij misschien vragen wat de bedoeling van mijn verhaal is en of er ook wat uit valt te leren en wat moet ik daar dan op antwoorden een neer van je verpippeling van wie ik de hele geschiedenis heb maakte er deze gevolgtrekking uit hoe men hier weer uitzien kon dat een mens eigenlijk niet nodig heeft om naar de kerk te gaan want zeiden hij wat niet in de kerk van den dominee geleerd had dat had meneer Blik ook zonder dat hij den dominee raadpleegde begrepen en eer zij haar goed voornemen nog komt voelbrengen had hij iets opgehouden den drang van zijn beter ik te weerstaan dat liet zich nu heel goed horen dacht mij, maar dominee Vogel aan wie ik het over vertelde was van een ander gevoel hij erkende dat het zeker een groot geluk was gelijk ook hier weer was gebleken de waarheid zich niet uitsluitend binnen de kerk en in het binnenste van kerkse mensen liet gelden toch tevens nam hij de vrijheid van op te merken dat zolang er in de kerk een evangelie werd verkondigd waardoor gezindheden en daden werden gewekt als die jevra Pippeling haar buurman met zoveel ernst toegebeden en straks daarna met zulke blij de verrassing in hem verwelkomd had er nog volstrekt geen reden bestond om die kerk te vermijden ja hij meende was voor velen zelfs zeer goed nu en dan en zo mogelijk dikwijls in de kerk te komen luisteren naar dat evangelie dat recht verstaan en ook zelfs gebrekken gepredigt slechts een bondgenoot kon vinden in ieder niet geheel bedorven en voor alle natuurlijk gevoel gesloten mensenhard dominee Vogel ging zover van te beweren dat uit dit oogpunt beschouwt zelfs preekbeurtjes op een donderdagavond in een bijna lege kerk nog recht hadden van bestaan ik voor mij werp mij niet op tot scheidsrechter tussen je vrouw Pippelings neef en den dominee mijn verhaal is uit het einde van op een donderdagavond mijn tje dit is een LibriVox opname alle LibriVox opnamen zijn vrij van auteursrechten voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger ga naar LibriVox.org opname door Marcel Koenders familie en kennissen door François Haversmiet mijn tje we hadden een tuin achter ons huis en daar stonden allerlei bomen en heesters in maar we hadden ook een binnenplaats en daar stond een enkele kastanje boom of eigenlijk was het geen kastanje maar het was een pavia zijn Willem de tuinman die lijkt wel wat op een kastanje maar hij is toch anders en dat zouden wij wel zien als de boom ging bloeien toch de boom bloeide nooit en er was bij ons een vermoeden want een ne van ons had daar voordat hij naar Zeging een wilde kastanje genomen ze dachten toen dat het een kastanje was en die had hij op de binnenplaats geplant de stenen waren juist opgebroken en daarbij had hij gezegd als de boom bloeid kom ik terug en het was een grote reis geweest die hij ging doen maar nu was het al 30 jaar en langer en niemand had ooit meer wat van neef gehoord zodat er geen denken aan was dat hij nog zou terugkomen maar de kastanje of de pavia dan was ontkiemd en er was een boompje van gegroeid en nu was het een grote boom die de gehele binnenplaats over schaardoede maar bloeien dat deed hij niet ik voor mij had een gevoel dat de boom het erg eenzaam moest vinden om zo alleen te staan er was voor hem niets te zien wat naar een tak of een blad zwemde totdat eindelijk de populieren in de tuin hoog genoeg waren om even over een hoek van ons achterhuis te komen kijken en wanneer ik op mijn slaapkamertje was en in het maan ligt naar buiten gluurde heb ik mij wel eens voorbeeld dat zij met hun toppen tegen de pavia wuifden en de pavia schommelde ook zagjes met zijn kruin als of hij zeggen wou ja ja, ik zie jullie wel frissenavond samen maar nu en dan gebeurde het ook wel dat er een zwermmussen en dan kon het er wezenlijk zo gezellig worden op de stille binnenplaats als bij een ongetrouwde oom die al zijn neefjes en nichjes een dagje te visite heeft en het dartelig goedje maakte soms een leven dat men niet recht wist is dat nu nog gekheid of zijn ze soms al aan het vechten doch wat ook aardig was dat waren in het voor jaar de spremen en zo mooi als die dan fluiten konden of schoon ik hoorde het wel zo lief in het voorjaar dan gaf het zo'n gevoel van nu krijgen we de lieve lente weer in de tuin was ook een bijzondere boom dat was een beuk en er was een gat boven in de stand daar woonden kabouters in wij wisten het door mijnkje en die wist veel want zij was een schoolmeestersdochter en zij had een wipneus met een paar konen die zagen blauw zo rood waren ze nooit heeft er in de gehele wereld een keukenmeid zo mooi kunnen vertellen de koppigste van ons werd handelbaar als mijnkje weer begon bij voorbeeld met haar daar was er dus een appel een mooie ronde appel die hing aan een boom en daar hingen nog een boel andere appelen aan en sommige waren veel groter en zeker ook veel mooier dan die ene appel en hoeveel appelen of er wel in het geheel aan de boom hingen dat wist niemand op die appel en dat kon niemand ook weten want de bewoners van de appel zagen maar een klein stukje van de boom van de appel afkomen dat was voor hen onmogelijk en waar de boom op stond en hoe of hij groeide en al zulke dingen meer dat wisten zij natuurlijk veel minder hoewel zij vonden dat zij nogal knap waren en vooral was er één onder hen die hield zich voor een buitengewone piet want zijn medeburgers bij ons vergelaken waren het maar heel heel kleine schepseltjes en ze waren zo klein dat de mens ze niet met het blote oog zien kon en wanneer iemand den appel geplukt en hem zomaar ongeschild uit het handje had opgegeten dan had hij niet eens bemerkt hoe hij een duizend of wat van die appel bewoners mee in zijn maag kreeg de gewone bewoners van den appel dan waren in den regel niet verder van huis geweest niet verder van huis geweest dan op een afstand die nog niet het vierde was van de dikte van een kinderpink maar die ene die zich voor zo'n piet hield die had de halve appel rondgereist en hij was geweest tot dicht bij de voet van de stil waar de appel aan hing en daar had hij nu een boek overgeschreven en in dat boek stond dat de gehele boom met al de appelen aan de stil vast zat en alles wat er verder aan de boom vast zat dat zat ook vast aan de stil en op die manier zat de hele wereld aan de stil vast maar nu zat de stil weer aan de appel en dus zat de hele wereld eigenlijk aan de appel vast en gesteld nu dat de appel de stil eens los liet dan liet de appel de hele wereld los en dat zou een bondschewen van belang toch nu gebeurde er iets daar had de geleerde schrijver niet op gereken want de appel liet de stil niet los maar de boom deed het en toen viel de wereld wel niet maar de appel viel en dat gaf ook een bondschewen van belang en het appelbewonertje dat zich voor zo'n piet hield woon net nog roepen heb ik het niet gezegd daar gaat de wereld al en hij met zijn neus tegen de wereld en toen was de geschiedenis uit ik herinner me nog een ander vertelsel van mijntje maar dat weet ik niet helemaal meer het was van een flesje sla olie dat ging trouwen met een flesje azein en toen woonden ze samen in een snoeprug olie en azeinstelletje daar kregen ze drie kinderen eerste meisje dat noemden ze een kreperbus omdat ze van die scherpe uitvallen hebben kon en toen een jongen die droog de naam van de mosterdpot omdat als hij iemand bij de neus kon vatten dan liet hij het niet en eindelijk kwam er nog een kleintje dat was ook al geen zoetkind maar flauw was het nog veel minder en dat heette het zoutvaartje en het was een erg roerig huishouden dat kan ieder wel begrijpen met zulke kinderen en nooit ging het te roeriger dan als ze met hun allen uitwandelen waren tussen de sla bladeren maar de waarheid is ook dat vader azein een verkeerde manier had van met de kinderen om te gaan althoos was hij refreng en straf tegenin in zijn gestel omdat er nooit een dag voorbij ging of hij had het zuur en gelukkig daarom dat moeder Oli heel anders was die was nu om zo te zeggen zachtheid zelfen en ging het dan weer scherp tegen elkaar in dan kwam zij en vaak hoefde zij vader of de kinderen maar een oogje te geven dan bedaarde de familie al een beetje de verkeerde ging weet ik niet meer maar ik hoor mijn zusje Annemie nog tegen mijntje zeggen jij bent zelf onschoeden, zachte odiflesche en ik hoop dat als je trouwen gaat jouw man in het geheel geen zuren aan zijn fles wezen mag en dolf meende ze moest maar trouwen met een suikerpot of met het presenteertrommeltje en dat dan volkoekjes en toen wilde ik ook aardig zijn en merkte dus op dat het dan oliekoeken werden en zo hadden wij heel wat pret maar meintje zucht ons even en verklaarde dat de mens al tost trouwde met de man of de vrouw die hem opgelegd was en of het daar dan van komt dat zij zo naar een man gekregen heeft want zij kreeg er een dat was geen azzijnfles hij dat maar geweest meintje zou hem wel zacht gemaakt hebben maar het was een echte jeneverkruik en tegen die lelijke kruik is ons lieve odiflesje gebroken ik ben nog eens bij meintje geweest toen was zij al getrouwd en mossel zo heette haar man zat op een triestal voor het raam en sloeg met een hamer spijkertjes in de hiel van een laars want hij was groenmaker en hij had een nedige manier van erop te slaan meintje zag er erg vervallen uit en terwijl zij zachtjes met mij praten keek zij gedurig naar hem en het leek wel of zij bang was dat als hij met de laars klaar was hij in ons ook een paar van die spijkertjes slaan zou achter haar hing met glas en daar zat een gedicht in op het huwelijk van Gabriel mossel en Willem meintje vreden bracht zoals hij met grote kruldetters boven stond en toen ik haar vroeg of Gabriel niet de naam van een engel was toen dacht ik dat ze wat zij van Engelen die gevallen waren maar ik kon het niet goed verstaan omdat mossel er net weer zo neidig op losloeg toch op het portaaltje boven aan de trap pakte meintje mij nog eens om de hals en kustte mij en er stonden tranen in haar goede geogen en na die tijd heb ik haar niet weer gezien maar we hebben haar welzien begraven en onze meiden vonden dat het een heel knappe begravenis was met twee volgroetsen en de mensen mochten dan zeggen dat mossel niet goed voor zijn vrouw geweest was maar hij had haar dan toch de eer gegeven die haar toe kwam en de oude mevrouw bastiaans van de notaris die had niet eens meer dan twee volgkoetsen gehad en of wij ook wel gezien hadden hoe die arme mossel had zich te schrijven in de voorste koets en eigenlijk was het maar te hopen dat hij gauw een andere vrouw zou krijgen zavonds, als Simon bij mij in ons bed komt word ik wakker en ik heb een gesprek met hem over de dood want het was de eerste keer dat er iemand stierf waarvan ik veel gehouden had en ik had haar nog eens goed over doorgedacht ik kon mij maar niet begrijpen zei ik waar dat sterven toediende maar Simon leidt mij uit verzekerde hij, alle mensen moesten hier een beurt hebben en dat kon niet als ze allemaal beleven en hij helderde het mij op met een voorbeeld, want zei hij daar is nu dit ledigant waar wij in slapen dat was vroeger van grootvader en grootmoeder en toen hebben om Janus en Omdolf erin geslapen maar die zijn er niet meer en zo komt het dat wij er nu in slapen en zo ging het met alles met slapen niet alleen maar ook met leren en werken ieder kreeg zijn beurt van en hij, Simon meende dat ieder nu ook maar moest oppassen dat hij zijn beurt niet ongebruikt liet voorbij gaan Einde van mijn tje een gebeurtenis van belang en kennissen dit is een LibriVox-opname alle LibriVox-opname zijn vrij van auteursrechten voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger ga naar LibriVox.org opname door Marcel Koenders familie en kennissen door François Hoversmiet een gebeurtenis van belang ik ga u wat vertellen uit mijn kindse dagen het is haast niet de moeite waard maar voor mij was het toch een gebeurtenis van belang en zo komt het dat ik het graag eens over vertel misschien ook dat dit er het aardige van is dat het zo weinig betekende en dat het mij nu toch na zoveel jaren nog plezier doet het mij te herinneren zeker, het is dikwel genoeg gezegd om kleinigheidjes niet over het hoofd te zien maar er zijn al toos nog mensen die er anders over denken of mogelijk denken zij er in het geheel niet over en dat is jammer want ik geloof dat het leven hun veel beter bevallen zou als zij het wel deden nu moet ik er dadelijk bijvoegen dat het net trof op een tijd toen het niet als te voorval dat maar een beetje afweek van het alledaagse een diepe indruk op mij moest maken omstreeks die avond waarvan ik straks meer vertellen zal deed ik voor het eerst de ontdekking wat of verveling is er was ons een jaar of zo te voeren een groot ongeluk overkomen vader was gestorven en ik hoor je vrouw Bekker nog zeggen het eerste was dat hij alles meenam in het graf dat begreep ik toen niet en even min waarom moeder bij die woorden even op hield met schrijn om op een heel andere toon dan wij van haar gewoon waren aan de juffrouw te beduiden hoe lelijk het was wat zij daar gezegd had het kwam er niets op aan wat vader meenam of niet meen de moeder vader ook graag mee was gegaan waarop juffrouw Bekker terechtwijzend liet volgen en de kinderen dan Jan want zij noemde moeder althochan dat was watzoenlijker dan Jansje en het was ook wel zo watzoenlijk maar Jansje was toch eigenlijk mijn moeders naam die juffrouw Bekker was misschien wel het allervervelendste onder de verveling maar er werd nadien tijd overviel althoos kwam zij bij wijze van spaak in het wiel als er wat bijzonders te wachten was zo nam ze mij en nog drie van de kinderen met zicht naar haar huis op de dag van de begrafenis zij deed er zeker een goed werk aan want er bleven toch nog vier bij moederachtig en de één was al ongezeggelijker en de andere verklaarde je vrouw Bekker hoewel zij er vergroeilekend op liet volgen dat wij het van niemand vreemd hadden en toen gaf zij zoveel te kennen als dat zij er mee op vader doelde die dit, dan alvast niet mee had genomen in het graf overens kregen wij op die manier niets te zien van de begrafenis maar van ik mij heel wat had voorgesteld en toen wij een paar dagen later thuis kwamen was alles weer of er niemand al gebeurd was behalve dat wij geen sleutel meer in de voordeur horen en geen welbekende mannestem komt binnen onder een aardig wijsje dat prettig door de gang klinkt waarop dan de kinderen en Bello de kamer uitvliegen om vader te verwelkomen dat is nu uit en Bello wordt kort daarop van de hand gedaan en het begint mij langzamer hand duidelijk te worden wat de juffrouw bedoeld heeft met haar zeggen van vader dat hij alles meegenomen heeft in het graf want zoveel als na verdwijnen allerlei prettige dingen de beide paarden en ik voel nog hoeveel ontvaardigd en bedoeld ik werd toen ik een hele poos later langs een molen kwam ik geloof het was een mosterdmolen en een jongen wees mij onze oude Mie die met een doek voor haar ogen zodat ze mij dan toch gelukkig niet zien kon al maar door op een sukkeldraffje in de rondteliep en de rijtuigen gaan ook weg de shees en de ar waar vader achterop stond met een bonte muts en wij erin onder een berenvel dan het gerinkel van de bellen en de kluiten sneeuw die ons om de oren vlogen of het een feest was maar nu ging de arweg en de barouchette en ik heb mij laten vertellen dat ze er met haar tijd een kinderdoodwagen van gemaakt hebben en hoe vreemd scheen het mij toe in hetzelfde rijtuig waarin wij zo hadden zitten lachen en zingen nu nooit meer die voor het eerst mogelijk en voor het laatst uitrijdend gaan de stal en het koetshuis waren de spoede genoeg leeg en verlaten en van de logeerkamer werd het vaandel gehaald want vader was commandant geweest van de schutterij en het vaandel stond althoos in een hoek van de logeerkamer onder een omhulsel van zilvergaas maar anders als het gehaald werd of teruggebracht was het een hele drukte en de muziek speelde bij ons voor de deur en wij aan het open venster en dan moestgen die dienders en zien die maar werk hadden om de straatjongens van het stoephek te houden toch nu ging het vaandel op een avond in de schemering en doodsteel het huis uit aan de vaders van dit commandant maar wel is het een geloop door al de kamers van vreemde heren en mannen en er is er één bij met een pen achter het oor en een flesje met ingt dat hij aan een touwtje op zijn borst heeft hangen die schrijft alles op tot het speelgoed toe in de kinderkamer en mijn zusjes en ik hebben een angste gevoel dat hij ons ook opschrijft en nu nadert er een dag dat is zoveel als de kijkdag horen wij zeggen en ik verbeeld mij dat er dan voor ons ook wel wat te kijken zal zijn maar daar heb je vrouw Bekker weer en die dag dat moeder ons bij die gelegenheid wel kwijt zou willen zijn en of we dan maar dadelijk na het ontbijt kwamen het is een hoogholvertrek waarin zij ons ontvangt met niets erin dan een mangel een linenpers en een strijktafel zodat er dus ook niets voor ons te bederven viel maar zij had het wel mis want het gelukte ons toch nog met verenende krachten dan mangel zover over te duwen tot hij met een vervaarlijke slag aan de andere kant van zijn onderstelwipte er wordt hevig ons geknoord met de eiselijke verzekering dat het doden had kunnen geven en wij huilen om haar naar huis te mogen en hoe of wij die dag nog doorgekomen zijn er staat mij alleen van voor dat wij gedroogde appeltjes aten en daar zat een verraderlijk soort van klokhuizen in zodat eerst mijn broertje erin smoorde en toen ik dachten wij heus, ook niet anders dan dat het nog doden geven zou het verheurt mij te kunnen zeggen dat je vrouw bekker niet lang daarna met mijn moeder op een gespannen voet raakte het kwam aan over een pandule waar ze beide zwak opleken te hebben mijn moeder zeker omdat vader het stuk met pistolschieten gewonnen had en daarom kocht zij het weer in, maar je vrouw bekker had haar order op willen geven en dat nam zij toen kwalijk aan mijn moeder en zei dat kan het wel zijn dat ik ook zwak voor de pandule kreeg nu op een goede dag verhuizen wij en dat werd tijd ook want op een paar kamers na was alles bij ons geheel ontakeld en onbewonbaar geworden en wij zijn wezenlijk blij als wij goed en wel op ons kleine bovenhuis zitten in een stille achterstraat toch ik kan niet zeggen dat de vreugde lang duurt hier is geen ruimte genoeg voor ons om op de oude manier te spelen en er komt een hele tijd dan mogen wij de deur niet uit om dan kinkoest men ik en als dan de oudsten hun lessen zitten te leren want zij moeten examen doen Jan voor het instructie battalion en Jet voor school je vrouw en wij worden juist niet al toos in het vriendelijke verzocht om toch eindelijk eens op te houden met dat kibbelen en drenzen oh dan voelen wij op onze wijze den ganse omvang van je vrouw Bekkers woord dat vader zoveel had meegenomen gezuld wel zeggen dat we moeder toch nog hadden en dat is ook zo en ere wie ere toekomt als zij niet voor ons had zitten pikken en mazen en de hemel weet wat zij niet al uitvoerden met haar zachte handjes want zij haalde er bepaald een meid mee uit en soms zij ze dat zij er zelf om lachen moest wanneer zij dan zo met een veger omkoop toch nu achterna kan ik hem nog wel eens een traan van in mijn ogen krijgen zij was dat niet gewend en dan nog een brutale mond toe van die aakelige dagmeisjes die al toos volle lampetkannen en teesthoven onderst bovengooiden of geregeld betrapt werden met de vijf vingers in het eten in tussen omdat alles mag best zijn en aandoenlijk zelfs voor een ventje van een jaar of negen is het niet genoeg om het plezierig te vinden en dan komt er nog bij dat ik mij niet op mijn gemak voelde met de jongens van mijn school want daaronder waren die er aardigheden over hadden dat het bij ons zijden ze zo'n kale boel was geworden en onze nieuwe buurkinderen worden ik toch ook maar half bij zij hadden vaders die zondagsmiddag in hun hemdesmoon op stoepkondenen zitten roken en dan kwam het gevoel bij mij boven van den zoon die zijn vader op een schimmel heeft zien rijden aan het hoofd van de hele schutterij zo heb ik dan menige uur voor het raam staan te ruilen en ik wist precies hoeveel ruiten er in elk venster van de huizen aan de overkant waren en weer hoor ik het geratel van de Asman Winskar, zowat het enige rijdag was dat bij ons voorbij kwam en het dichtvallen van de emmers van de melkboer als hij een van zijn klanten geholpen heeft en hij zich reed maakt om zijn vrachtje een paar deuren verder te dragen een jankende hond of een dronken man had op mij dezelfde uitwerking als chillpende mussen in de vensterbank op een gevangenseisje dat als een dollen gaat rond huppelen in zijn kooi en van die tijd af weet ik waarom de burgemeester van die afschuwelijk orgels ook buiten kermistijd vrij in de straten laat dragen want zo afschuwelijk kan er geen zijn of ik vrees dat er nog gevonden worden die als ik in die dagen hun neus tegen het glas plat dragen om er zo lang mogelijk een zweempje van te kunnen bespuren maar nu heb ik er genoeg van gezegd om u te doen begrijpen wat voor een ding dat zijn moest toen op een dag een van ons de voordeur onder aan de trap had open getrokken want er was gebeld en nog amper naar gewoonte boven van het portaaltje geroepen had wie daar was overkomt een heer omhoog stommelen en een ogenblik later staat voor ons alle verbazende blikken niemand anders dan de neef uit Brussel natuurlijk kon niet één van ons zien dat hij het was maar hij begon met hetzelf te zeggen en daarmee waren wij op staande voet de beste maartjes van de wereld want die neef uit Brussel was al sinds jaar en dag de roem van de familie hoewel hij eigenlijk maar een vertelsel was dat vader onder de thee bij de hart deed met bello aan zijn voeten en twee of drie van ons op de knieën en moeder zelfs had neef nooit met haar ogen gezien maar hij had met vader school gelegen bij monsieur Reuder en de verhalen die van die school kreeg waren om te kraaien van de lach en ik zeg u dat wij vader wat dikwijls hebben laten over vertellen van de streken die die jongens uithaalden en hoe monsieur als laatste middel om een orde onder te krijgen de globen boven van niet komen want als het langer zo moest dan zou hij de rekels lesgeven in de aardrekskunde toch wanneer hij dan zo met die globen begon te draaien en al de landen van de wereld gierden hun langs de neus dan werden zelfs de brutaalste jongens als lammeren en de globen kon voor eerst weer gerust naar boven op de kast nu of daardoor de lust tot de reizen bij neef gewekt was maar na mijn vader Dapper te hebben bijgestaan in het plagen van de ondermageus en nick meen dat hij ten slotte ook nog wegjaagd werd van school nu na nog een hele hoop gekke dingen te hebben betreven besloot neef de wijde wereld in te gaan en op een frisse maartsenmorgen zag vader hem op den bok van een dilijanse de kutsierblies in de trompet en zo reed neef onder muziek het lieve vaderland uit hij bracht het, hoorde men later tot antwerpen daar bleef hij hangen en eerst naar een hele tijd zette hij zijn ontdekking stocht voort tot Brussel maar toen kwam hij niet verder ik weet niet wie hem daar vond en het bericht dat wij bij die gelegenheid voor hem ontvingen vervulde mijn brein met de buitensporigste voorstellingen want hij was gezien zittende in een soort van kooi achter tralis en om hem heen was het alles geld en bankpapier vlak voor neefsvenster lagen het zilver en het goud zo als het lekkers bij ons voor de ramen van de bankketpakkers en wat of ik daar wel van gemaakt heb ik had in mijn leven niets gezien wat daarop gelijk en omdat wij verder geen tijding van hem kregen bleef neef dus in onze verbeelding voort bestaan tot aan zijn middel begraven in de rijkstaalders en de gouden tientjes en als er jongens waren die er op schimten dat wij geen ruittegen meer hielden dan trooste ik mij met de neef uit Brussel als hij wou alle rijtuigend van de wereld kopen kon en zo zijn er misschien wel grote mensen die zich op dezelfde manier troosten met dingen in de vechten en sommige van die dingen hebben mogelijk nog minder werkelijkheid dan onze neef in Brussel had want dat die niet enkel in onze voorstelling bestond bewijs hij op 10 achter het middag en op 1 spring leefend aan ons vertoomde met een gouden bril en een snor als een generaal wat tegenwoordig weinig zeggen zou nu de goedhartigste keeltje zich uitzien als voor 30 jaren de roverhoofd lieden in de printenboeken toch, toen was het iets bijzonders en wij woorden er al een stil onder als wij zien hoe die verbazende neef uit Brussel zijn roodzijden zakdoek voor de dag haalt en hij doet of hij zo geweldig snuiten moest bij het verhaal van moeder hoe vader ziek geworden is en wat er dan verder volgde maar als hij daarop een poosje stil heeft gezeten met een gezicht haast even rood als zijn zakdoek springt hij van zijn stoel en hij knijpt jet in de wangen en Jan klopt hij op de schouder en ik word in de hoogte geteeld en die beweging bevalt zo dat nu moeten al de kleintjes in de hoogte en een ogenblik later liefdeugd is het één geravond en een lawaai dat er een boodschap van de mensen beneden komt wat over te doen is want ze vreesden dat zij het plafond naar omlaag kregen hierop wordt er nu krijgschaat belegd als neef het noemt en het spreekt vanzelf dat hij blijft eten maar wat moet er vanavond gedaan worden want morgen daar is niets aan te doen dan moet hij weer heen en nu komt de grote gebeurtenis die ik u vertellen zou of de kleine misschien in uw schatting maar ik huiverde van verrokking toen het mij aangesicht werd dat men naar de kom mee niet zou en ik mocht ook mee Jan en Jet waren er eens een enkele keer geweest maar ik had die geheimzinnige drempel nog nooit overstreden waar ik wist dat zoveel heerlijkheid achter verborgen moest liggen maar zoveel heerlijkheid als ik toen bij die eerste gelegenheid aan schout heb nee, dat wist ik niet ik zwijg van den strijd die hieraan vooraf ging ik mocht ook met alle geweld mee hebben maar zij mocht en wilde nog niet uitgaan en daarop zijn neef dat dan het hele plan maar moest worden opgegeven toch, dat wel moeder toen weer niet hebben en de slotsom was dat zij bij de kleinsten thuis zou blijven en Jan en Jet en ik zouden met neef naar de comedie kom nu op muze der voor een muze is dat die iemand zijn kinderlijke herinneringen in de pen geeft nu, dan gij Thalia en Melpormene zelfen die ik die avond zonder u te kennen voor het eerst gezien heb ieder in een hoek aan weerzijden van het gordijn en met het orkest aan uw voeten en in de directeur vond ik de heer terug, toch nu zonder zijn sierlijk gepluimde chaco die de maatplachten slaan als de schutters muziek het vaandelhielp afhalen van ons oude huis, ja daar zat hij op een verhevenheid en hij keek rechts en links en zwijde met zijn stokje en de violen en de fluiten en dan die geweldige bas het ging alles op commando en nooit dat het was wij hadden het uit de eerste hand want we zaten op de voorste bank maar nu en dan, wanneer al de kopere instrumenten op invielen en een klein bochtel ruffelden op de pauken dan moest je de oren bepaald dicht stoppen en toen kwam ik er achter dat het eigenlijk nog op z'n allen mooist is wanneer men bij beurten douw handen even voor zijn oren houdt en men neemt ze er dan weer eventjes af die plotselingen overgangen van stilte tot geraas en omgekeerd nee, maar dat was alleen het geld van een avondwaard en zo vliegt het half uur om eer het gordijn op gaat want we waren voor alle securiteit maar wat rijkelijk vroeg gekomen en o, mensen en goden daar hadden nu die wonderwereld het toneel vlak voor ons het was een bos en nee, niet maar een bos zoals geur ook één bij ons had even buiten de stad want dat was men meteen door, maar het was een echt bos en daar kwam geen eind aan zodat men er dagen lang in verdwaald kon en er was ook iemand in verdwaald en dat was verschrikkelijk om te zien zoals hij zocht en zocht en achter al de bomen keek of er ook een uitgang was of eigenlijk achter de schermen zoals Jet mij uitlegde want dat heb ik al gezegd die was wel meer in de comedie geweest en die wist dus dat het de schermen waren en had hij nu niet een heer maar gemerkt die Jan en ik een ogenblik tussen de bomen ontdekten en Jan hield vol dat het meneer Hanenwinkel was dat was namelijk een heer bij ons vandaan en hij schreef stukken in de krant over het toneel, volgde Jan erbij maar hoe had nu bij mogelijkheid die meneer Hanenwinkel zich daar in dat bos kunnen ophouden nog in elk geval en wie of het dan was Jan en ik zagen hem duidelijk als hij daar achter zo'n scherm ergens natuurde met voor ieder oog een verre kijkertje en ik denk voor het naast dat hij ook verdwaald was maar ongelukkig merkte de ander hem niet en hij liet hem ander ook maar dwalen en zoveel die stumpert dan eindelijk dood af op een rotsblok want dat was een rotsblok zijn neef daar lag hij toen heel ongemakkelijk dat kan men wel denken om zelf te praten van dat hij een graaf was en ze hadden hem uit zijn kasteel gezet en dan had hij nog een zoontje maar toen hij daarover begon toen duurde het niet lang of bij Jet kwamen de waterlanders en Jan en ik knip oogden in het Stegenalkander want dat vonden we wel wat al te gek maar een beetje later kreeg ik toch ook mee te doen dat er een meisje op het toneel kwam en kijk dat was nu zo'n snoepere gezichtje met hem roos in het haar die had ze op haar moeders graf geplukt en ik weet niet wat voor een afgrijselijke scherk maar dat het de scherk was dat zag men dadelijk want dat wollen dat die man deed met het wit van zijn ogen en dan al de andere lelijke gezichten zoals ik vast geloof dat alleen heel grote scherkers het trekken nu dat monster wou het lieven onschuldig meisje vermoorden en ik knip Jan in de arm van de angst maar dan valt er een donderslag en ik heb er nooit zo in gehoord want het leek wel een bons op de Turkse trom zo geweldig kwam hij aan en de graaf op het rotsblok en toen moest je eens gezien hebben wat een pret of al de mensen in de comedie hadden het was een getrappel en een geklap in de handen en Jan en Jet en ik ook mee, dat begrijpt je want de graaf pakte de scherk bij zijn keel en als dat lieve meisje niet tussen beide gekomen was dan reken ik dat hij hem gevolgd had zo had hij hem beet wat een geluk dat de graaf daar net op die hoogte verdwaald was en wat een engel van een meisje om nog zo om genanen te bidden voor haar moordenaar Jan en ik waren haast niet tot bedarend te krijgen en zo ging het eigenlijk de hele avond door want er kwamen nog verschillende andere roerende tonelen en er was ook een geheim dat wilden ze, geen van alle zeggen dat begreep ik niet al te best want wanneer het zo goed als uitgekomen was en we dachten dat er in het geheel geen reden was om het langer te verzwijgen dan schoot er zich iemand dood of zo en zo doende bleef het tot aan het slot een geheim maar Neef gaf er ons uitleg van in de pauze en hij zei de dat zij het daarom zo lang hadden stilgehouden omdat anders het stuk dadelijk uitgeweest was en toen deed het ons op plezier dat zij het maar niet ter stond gezegd hadden maar anders, wij hebben er wat een vrees en een troefheid om uitgestaan als dat lieve meisje dan maar alriep van moeder, dierbare gestorven moeder en we wisten toch en iedereen wist het buiten haar dat die moeder nog leefde en verbeeld u die eigen moeder, een glas met vergiftige pons laten opdrinken dat had die afreiselijke schurk natuurlijk weer klaar gemaakt en de moeder had het al aan de lippen maar toen herinnerde zij zich gelukkig nog dat zij een gelofte had afgelegd van geen pons meer te zullen gebruiken voordat haar man uit de oost terug kwam en dat was haar behoud want een ogenblikje later leegde de schurk dat glas en oh heren met tijd wat een pijn of die deug niet toen kreeg en zult crimpen hij was er nog niet eens mee klaar toen het gordijn viel en de graaf in, lag flauw in de armen van de graaf en de zoon van deze had haar dochter bij de hand want het was een zoon uit een vorig huwelijk en dan mochten ze wel vrijer en vrijster zijn verzekerde Jan en Jet mij en zo kwam alles dan nog best terecht op het laatst oh oh wat is het toch mooi als de dingen zo terecht komen en neef zij in de koffiekamer waar wij onder de pauze ieder een grote kop chocolade van hem kreeg hem dat hij wat graag wauw dat alles zo terecht kwam en daarom ging hij ons vragen of wij braaf ons best deden om wat te worden in de wereld en wat of wij dachten te worden en ik bekende hem eerlijk dat ik er eerst zwaar over gedacht had om te zien of ik het tot commandant van de schutterij kon brengen maar dat ik vanavond van plan was veranderd en nu had ik besloten om mij aan het toneel te wijden nu dat is geen neef uit munten te vinden maar toen werd er gebeld om het naastukje nog te zien de schurk was danst weer beter en het vergiftige drankje scheen hem goed gedaan te hebben want hij was nu de plezierigste man die men denken kan en zo grappig als hij danste en dat met de vrouw van de barbier die juist gereed was met hem in te zepen kijk toen merkte ik toch ook dat er geen mens is zijn goede kant en dat was nog een stelling die ik vader wel eens had horen verdedigen tegen je Frank Becker en nu zag ik het ook maar overigens had ik toch moeite om met mijn ziel bij dat naastukje te blijven mijn gedachten waren nog maar al bij het grote stuk van daar even en om de waarheid te zeggen was het vooral het lieve meisje dat mij onophoudelijk voor de geest stond ik kon er maar niet goed overheen dat ze met die zoon van de graaf ging trouwen want ik vond haar dan toch zo alle snoeperers lief ik ben in een soort van droom de comedie uitgeraakt het laatste wat ik zag was de gewezen scherk die diep stond te buigen voor neef en ons en voor al de mensen en de barbiersvrouw en de barbier zelf en nog verschrijdende scherklanten van hem en wij klapten maar al in de handen en dan geraak ik in de klem tussen Jan en Jet en neef heeft mijn werk om te maken dat ze ons niet onder de voeten dringen en zo staan wij eindelijk weer buiten in de nachtlucht boven aan de hemel tintelen de sterren het vriest hoor ik achter ons zeggen maar ik voel geen kou ik gloei van top tot teen en het voornemen rijbt in mij om zondag thuis het eerste stuk nog eens op te voeren met mijn zusjes en dan zal ik barbertje het dagmeisje vragen of zij voor scherk wil spelen want die heeft er net een gezicht voor vind ik is lang geleden en ik ben glad vergeten of die zondagse opvoering ooit doorgegaan is en wat of barbertje dan wel van de haar toegedachte rol gemaakt heeft maar wat ik mij zeer goed herinner is dat neef den volgende dag terugkeerde naar zijn kooi met zilver en goud het spreekt vanzelf lang kon hij er niet vandaan en voor zover ik weet is hij er ook niet weer uit de voorschijn gekomen wij zagen hem tenminste niet terug toch van tijd tot tijd kreeg moeder een brief van hem en dat waren briefen waar wel vijf lakken op zaten wat niet te verwonderen is want die het breed heeft laat het breed hangen en ik ben opgerooid nu juist niet tot een acteur maar ik weet niet of ik daar wel spijt van behoefte hebben maar dat vind ik dat er ook aan deze zijde van het gordijn comedie genoeg gespeeld wordt en ik zeg met neef liep het ook al toos maar even mooi af als in het prachtige stuk dat wij toen met hem gezien hebben prachtig stuk denk ik niet dat ik ooit van mijn leven zien zal en dat kan hieraan wel liggen dat ik het gezien heb die hele dingen om misbare toverkracht hebben de grote, gelovige dankbare ogen van een kind einde van de gebeurtenis van Belang een nut spijtragen van Omjan uit familie en kennissen dit is een LibriVox opname alle LibriVox opname zijn vrij van auteursrechten voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger ga naar LibriVox.org door Marzalkoenders familie en kennissen door François Haver-Schmied een nut spijtragen van Omjan nee maar, dat is waar ook beter doen dan kwaad worden als het erop aankomt dat kan geen mens ze zeggen willens, met zachtheid komt men het verst en geduld over wind alles toch, dat zijn van die oude wijverpraatjes goed voor luid die geen haar op de tanden hebben ik zeg maar als je niet wilt, dat iedereen je op de kop zit dan moet je nu en dan eens flink tonen dat je er bent donder en weer ligt dan maar eens een beetje en slaan maar eens met de vuist op de tafel dat het tegoed ervan rammelt dat geeft ontzag onder de huisgenoten dat houdt er dan schrik in ze mogen wel eens weten dat je om dan dood zo'n maksschaap niet zijt als je wel lijkt dat je veel kunt verdragen heel veel maar dat u geduld eindelijk toch ook op kan en dat als je begint het van waar ben je mij gaat en van dik hout, saaf met planken hoe genoeglijk rolt het leven heen in de gezin maar van een derleden bijvoorbeeld de heer Des Huisus is maar een verschrikkelijke driftkop welke aangename spanning bij de dienstbodien zowel als bij de kinderen en bij mevrouw gewekt en voortdurend in stand gehouden door het nooit geheel ongegonde vooruitzicht van plotseling getuigen te kunnen zijn tweede persoon niet onmogelijk in incerne zo heftig als de acteurs en de actrices van het Hollands toneel weten dan de teknissen met de ogen te rollen te schuimbekken, te gillen en te brullen nauwelijks vermogen weer te geven want het spreekt vanzelf een knappe driftkop baars niet maar op geregelde tijden los Soms grunt hij zijn beminden een week misschien zelfs een paar weken pauze maar daar staat tegenover dat hij hen ook wel eens 3 mal op 1 dag verrast en voldoende aanleidingen behoeft hij natuurlijk ook niet te hebben om te kunnen opstuiven dat is juist het mooie het genialen in zijn manier van doen bij voorvallen die den edelste mens in heilige toren zouden doen ontvlammen bij laagheden die iemand zich het hard doen vasthoudend van angst denkende wat al hij onze driftkop daar wel van zeggen als hij dat komt te horen bij zulke wettige redenen blijft een razende roeland van het echte soort niets selden, zo kalm als een stuk hout maar later eens niets hebben plaatsgehaald of zo goed als niets niet meer dan simpel ongeluk dat de beste kon overkomen of dan een verzuin dat zonder enige boze bedoeling gepleegd werd en daar heb je mij de poppen aan het dansen men kan er dus nooit met zekerheid staat opmaken wanneer het standje beginnend zal want op enkele voortekenen te bouwen dat gaat ook al zover als het voeten heeft dat meneer erg groot ziet is een te gewoon verschijnsel om er veel aan te hechten nee mens hij moet eerst wit worden zo wit als mijn schort zegt de meid op haar vrij groeselige kledingstuk van die naam wijzenden terwijl zij de volstrekt niet te zwak gekleurde schildering geeft van de laatste ruzies tussen meneer en de kantoorbediende of de werkster in Mas dit is ook zeer merkwaardig een driftig mens is een onpartijdig mens en een gemeenschap men stevends niks niet trots tegen wie ook van de boeien althans wanneer hij weer een van zijn vlagen heeft is dan maakt hij geen onderscheid tussen zijn naast de bloed van wanten en tussen ja tussen de ellenderste bedelaar die om haar seentje komt halen hij smijdt ze allen eveneens de deur voor de neus toe en het is wezenlijk aandoenlijk om te zien op hoog gelijke voet hij zich weet te plaatsen hij de voorname meneer lid van de raad en weet ik wat al niet meer met een dronken als boer die in een aanval van royaalheid een halve inhoud van het vuilnisvat net voor het huis op de kleine steentjes heeft uitgestort geen mens dus hoe hoog of hoe laag die zeggen kan ik zal de dans wel ontspringen mij zal hij en wel buiten laten en allerminst mag mevrouw daarop rekenen al heeft zij niets met het gebeurden dat haar man kwaad heeft gemaakt uit te staan dan moet zij er toch het woedende verslag van aanhoren en laat haar het hart niet hebben om er iets tegen in te brengen want dan kan zij er stillig op aan dat de scène ter harenplezieren nog eens dunnetjes wordt overgedaan vandaar dat mevrouw's gevoel van onrust nog het krachtigst werkt van alle huisgenoten te meer omdat zij het geluk niet heeft van de jongeren die zich lichter over onaangenaamheden heenzetten en die opgegroeid onder telkens weerkeerende hevere tonelen nauwelijks beter weten of het hoort zo die er misschien ook al langs koppig en kwaad tegen in zijn geworden en nu bij zichzelf in zeggen laat hem maar eens aan de gang gaan ik zal hem dienen met van hetzelfde laken een pakje of je wel ik geef er wat om of hij al op zijn poot speelt hij durft mij toch niets te doen ik wou dat hij het eens probeerde om mij weg te jagen ik ben volstrekt niet verlegen om een dienst dit laatste kan mevrouw natuurlijk al heel bezwaardelijk na zeggen zij weet maar al ter wel af te komen van een man die u het leven zo duimelijk verbittert dat gaat zo gemakkelijk niet ook niet van hem af ze houdt nog veel te veel van hem ondanks zijn boze luim zijn trouwe loosheid of zou dit geen onthrouw zijn geen schennis van de eet der liefde in plaats van zicht te beheersen ter wille van zijn echtgenoot den teugel te vieren aan zijn hartstochten onverschillig of de vrede des harten bij onze weder helft erdoor vernietigd wordt en nog eens de wederloos verloren wanneer men zo langzame hand zijn binnenste heeft weten te maken tot een buskuitmijn die bij de eerste aandraking met vuur oploft of juister tot een bewaarplaats van enkel nietroglycerine waarvan men men ik de naam maar luid behoeft uit te spreken en knal weg ben je en nu moet vooral niemand menen dat het alleen de opvliegende mannen zijn nu hun vrouwen het leven bederven nee, ik ken dank mij, ook goeie kerels die op zeker een dag met bloemen in het knopschat van hun beste rok en met al de ernst van een eerlijke ziel beloofd hebben dat zij de vrouw hun nog keuze zouden trachtig gelukkig te maken en die daarbij haar zelf aan het huilen sloegen toen zij bemerkte onder hoeveel tranen hun wit bekranst bruidje op haar beurt hun die zelf de zalige toezegging deed toch die, ja, van hun kant eerlijk hun woord hebben gehouden die we rachtig hun best hebben gedaan en nog doen om het wijfje haar trouwdag alle dagen weer te doen segelen maar die zoom en bij de week na opnieuw de nodige grouwen er snouwen nepen en stompen van hun ander ik te hebben genoten ik overdrijf niet er wordt onder echterlieden veel meer genepen en gestompt bepaald van de kant der zwakke partij dan de kantonderrechter te weten komt die zijt dan wezenlijk niet voor hun vermaak zichzelf wel eens af te vragen wat of de vrouw toch wel gemeend mag hebben toen zij op die zeker een dag van onder haar slijer aan haar bruinigon het ozozachte rechterhuntje rijkte doch ik verval ongemerkt in het hoog ernstige ik ben begonnen met de lof te zingen van het kwaad worden en zie daar me nu waarlijk bezig met de drukken op de zeren plekken aan achtsom menig huwelijks leven of was dat van den aanvang af met bedoeling wel nee ik had het over de verstandige gewoonte om zo nu en dan eens te laten merken dat men ja veel heeft van een liefelijk landschap maar met een bodem waarin zich vulkanische stoffen ophouden wie heeft nu daarmee de gemeent de formele aardbevingen aan te bevelen de lava stromen die dorpen en steden verwoesten en dieren en mensen verstikken nee maar zo'n beetje onderaarts gelooi en dan tussen beide zo'n kleine schudding dat komt geen kwaad had ik gedacht dat doet bepaald goed gij komt van de sociëtijd vrouw en kinderen zit een rijk halzend naar u te verlangen en ze hebben nou dit mal dubbele reden voor want komt een goed kwartier te laat en het eten heeft al die tijd op tafel staan wachten en een nare gewoonte van dat eten als het moet wachten stan koud worden nog een kwartiertje en de beide jongens en een van de meisjes moeten zo hard als zij kunnen draven om de school te halen dat was nu anders minder maar er moet vlees gesneden worden en uw vrouw weet dat gij je zwak op hebt om dat zelf te doen vrouwen kunnen dat niet hebt gemeeer dan eens met echt mannelijke waardigheid verzekerd misschien zou zij het nog tans voor deze keer hebben beproefd of vrouwen het werkelijk niet kunnen nog gij zeid neen geen driftkop bewaar ons maar gij denkt er toch ook zo over dat het wel verstandig is zo nu en dan eens te laten zien dat gij onden dood enzovoorts dat is aan uw echtgenoot volkomen bekend en daarom acht zij het minder raadzaam proevenemingen te doen waarvan zij niet heel zeker is de voetkeuring zullen wegdragen nu zij heeft ze dan ook veilig achterwege kunnen laten gij zult wel gauw maken dat de verloren tijd inraald wordt mes en vork zijn al in uw handen en het gaat daardoor dat het een aard heeft snij je niet wat dik kees ik onderstel nu maar dat gekees heet snij je niet wat dik vraagt vrouw lief in alle bescheidenheid wat moet gij nu doen het spreekt vanzelf en je kunt doodeenvoudig wat dunner gaan snijden daarin zelfs veel voor te zeggen dun gesneden smaakt het vlees beter de kinderen kunnen het gemakkelijk kleinmalen wat bij de haast die ze hebben zeer wenselijk is en aangenomen dat er nu alleen nog maar tijd is gebleven om het vlees ongekoud door te slokken dun laat het zich ook wel zo goed verteren als wanneer het aan dikke stukken in de maag komt maar zult je u met zoveel nauwlettendheid van uw voorsneilersam te kwijten dan heb je weer langer tijd nodig en zoals wij zagen spoed is voor het ogenblik hoofdvereisten zou het dus nog maar niet het beste zijn, uw vrouw evenzeer in alle welwillendheid voldoende verklaring van uw handelwijze te geven en inmiddels in aller eil zij je dan ook wat minder keurig voor huisvaardelijke taak te volbrengen zeker indien gedat doet dan leidt het geen twijfel of uw echtgenoot zal de maatregel billen kunnen over vijf minuten is het jonge volkje van het verlang de voorzien en nog vijf en het heeft de toch gereeds halfvol eindigende maaltijd voltooid een vluchtige groet en het is al op weg om de voedering te verwisselen met de voeding en de maag met de oefening van het hoofd en de vorming van de geest en jij kunt met uw vrouw en uw ouder kroost op uw gemak afeten kortom, alles zal gaan over niets bijzonders gebeurd was maar nee doe nu eens geheel en al anders maak u nu eens kwaad over die vraag van uw echtgenoot snijd je niet wat dik het voorsnijmes op de tafel steek uw handen in uw broekzakken en stap met grote schreden de kamel op en neer liefst vluitende een van je vrolijkse deuntjes natuurlijk ten bewijze hoeveel maakt u u zelf een meestalheid hoe geheel boven die hatelijke aanmerkingen van vrouwen en dergelijke schepsel verheven doe dat nu eens dat de zaken een merkwaardige wending zullen nemen misschien heb jij al dadelijk het geluk dat het mes in zijn val een van de grote schotels breekt zodat de tafel lakker gerust kan zeggen nu moet ik in de was in dat geval heb jij de meest wettige oorzaak om met de kreet is me dat hier in huis een boel eeuwig en al toos het huisvertrek uit te vliegen de deur achter u dicht te trekken met een slag die de gang doet daferen naar het salon te snellen en daar op de glasgruiten te gaan staan trommelen ik neem aan dat jij het daarbij laat dat jij dan heer die zich juist op dit slecht gekozen tijdstip bij u doet aandienen niet met luiderstem van uw toevlogsoort uit laat weten dat hij om uw part wel mag opporken zodat jij dus even min in uw overeiling een zeer voordelig aanbod van de handwijst als iemand op winstguns jij wel prijs mocht stellen vooral toos tot toe dood vijand maakt nee, het blijft dit maar bij een dood onschuldig trommelen op de glasgruiten maar naar jij triumphantelijk in de woonkamer terugkeert is de uitwerking van uw korte maar krachtige demonstratie niet schitterend uw oudse dochter heeft zichtbaar geschrijkt uw grote zoon is met de kleine van tafel verdwenen grijk kunt erop aan dat hij u op dit ogenblik vervoert en dat hij bij de eerst volgende gelegenheid uw vradelijke voorbeeld volgen en als jij je iets van zegt het u onder de neusvrijven zal een vrouw liefs eetlust is glad weg evenals haar gezellig discour we proeven het maar eens of jij haar niet aan het eten en praten kunt krijgen want hij zei het iemand die niet kwaad kan blijven uw hart is goed, als jij u omkeert is alles weer vergeten bij u namelijk jij eet dezelf met overdreven appetite doch u vrouw, dat malen mens nee, zij doet haar best wel schijnt haar zo gemakkelijk niet af te gaan als gewoondelijk en zeker zij antwoord u wel op uw vragen maar ik moet zeggen ze doet het meer beleefd dan hartelijk kortom jij hebt veel satisfactie van uw kordaatheid uw ferme met tijd jij ondervindt opnieuw dat het toch wel eens goed is aan de zijne te laten merken dat zij in u geen kartje om zonder handschoenen aan te pakken voor hebben ten behoeven degene die bij gemis aan genoegzame geestkracht het niet goed van zich krijgen kunnen om laat uit de sociëtheit aan tafelkomende zich zoiets flink te laten gelden is er geen beter raad dan dat zij voor of onder hun partijtje een stevige bitter nemen of als zij afschaffig zijn enige glazen port of madera probatum est het einde van een nutz bij het dragen van omjan