 Hər vaxtınız, hər anınız xeyr olsun, dəhirli kanal üç izləyiciləri. Kanal üç efirində, ini zamanda kanal üç xəbər və Baku FM internet kanallarında bugün 23 Sentiabor, kimi 23-ci tarif ve ini zamanda saat 22 olan canlı bağlantımızın sətəqdir edirik. Ümumdən dəyişimir, ayn 19 nə itibaren əslində təkcə mediyanın deyin, tün Azərbaycan xaldırının əsas ümumdən məsələsi, məbət dəkiq qarabaldır, qarabaldan baş verənlərdir. Şəhədlərimizi sayıq və sevgi damırıq. Bugün gerçəydən onların sayesindədir ki, Azərbaycan ötən 3-7 də aşağı yuqarı qurlara imza atıb cəpə bölgesində. Amma nə rahat edizi məqamlarda var, təbii ki, onlarda danışmalıyıq. Sövbət əlbətdə ki, illərdir son 200 ildə Azərbaycanın bütün faycələrin də imzası olan Rusiyanın bu məsələdə mövqeyil. Elmənistan'da nələr baş verir, bu proses hara doğru gedir. Bugün səhər saatlardan başlayaraq, əslində gün orta saatlardan başlayaraq, sosial şəbəkədə nəlmətlər yayıldı, bizim ordu sələrimizin hocalıya daxı olmasından bağlı. Tıxayın kəndi haqqında da qüfkə dər səsləndirilm. Gerçəy durum nədə nibarətdir? Biz də çalışırıq ki, alternativ media olaraq, bu haqqda dəli izləclərimizi nəlmət verək. Bu gün vəlişimizin qonağın Arif Hacılıdır, müsabat başkan Arif Bəyhal hazırda bizim canlı yayımdadır. Salam Arif bə, hər vaxtınız xeyr olsun. Arif Bəy, ilk sualım ənə nəbə sualdır elbəttəki. Təbii ki, bunu bu günlər düşünürəm ki, sizin üçün də əslək prioritet mövzu Qarabaldır. Bir Azarbaycan siyasət iski mi, bir ülkəni aparızı partilalarla birin rəhbər kimi, mövzudur necə deyərləndirirsiniz? Qarabaldan nə baş veririz? Biz də istəyərdim, bu sualacağı bilənsiniz. Buyurun. Mən də vərcə ilə sözümü şəhidlərimizi Allahdən rəhmət dələmək, qazilərimizi Allahdən şaffa dələməklə başlaması dələm. Çünki hər bir insanın həyatı bir dünyadır. Bu, xeyli sayda, şəhidlərimiz oldu. Sizin də xaqlı olaraq dədiyiniz kimi, bütün qələbələrimizdə, iqnövbədə, şəhidlərimize, qazilərimize borçlıyor. Bu hadisəni ümumiyyətlə, 24 günlüyü müharibədən sonra Azərbaycan Narazı Bütövlüyünün təmin edilməsi istiqamətində en ciddi bir adlı kimi dələndir, bəq mümkündür. Çünki orada xeyli silahlı qulbələr zərəsizləşdirildi. Xeyli, orada yenidən yaladılmış blindajlar yenidən yaladılmış, səngərlər, uydurulmuş bondarma bir temas xəttü düzətmüştlər. Bu, temas xətti aradan qalxtı. En zamanda irməni separatçılarının silahları təhvil verilməsi istiqamətində məyən işləri başlayıb və imid edirik ki, bu işlər uğrla yekinlaşacaq. Fəralda indikim mərhələdə, bu əməliyatı uğrlu hesab etməy olar və hesab edirəm ki, qazarbacağın ərazi Bütövlüyünün təmin olunması istiqamətində atılmış ciddi adımlardan verilməm. Arif bəy, mən əvvəcədə qeyd elədim, bu adımların atılmasında insanlarımız sevinir, haqqlı olaraq sevinir. Sünki biz həsirətindeydik, özəlik də son üç yılda niyə xan kəldinə, niyə xozalıya, biz antiterror əməliyatı həyata keçirmir deyə, ictimai bir istək var idi, tələb var idi və bu tələb bu günlər qeyrşəyədəşir. Amma burada Rusiyanın yeri Rusiyanın müdaqrəsi nədəni varətdir. Çünki Rusiyanın ipi də uzun yıllər quyuya düşənərin aqibəti bəlli olur. Bak, bu məsələdə, mən istəyərdim ki, Rusiyanın münasibətini, çünki Rusiyan rəsimlər əslində bu fikir hardan formalaşır, Rusiyan rəsimləri açı qaşıqar bəyan edirlər ki, Ermenistan hakimiyyəti cəzalandırılmalıq. Maddaküv-i Ermenistanı daxili işdir, Ermenistan'dan ası hakimiyyətin gəlməsi, ası hakimiyyətin olması, Ermenxaldının bir mənalı şəkildə sesimidir. Amma niyəməs bu Qarabax hadisəara fonunda bu Rusiya rəsimlər bu şəkildə bəyanatları belirlər, isər istəməz bizim üçün də bir suallaraq qalır. Rusiyan-i Ermenistan münasibətləri bütünlükdə bu prosesin daxilində olan bir meqandır. Yəni, tövbəlükdə proses yalnız Rusiya-i Ermenistan'da hakimiyyət dəşikliyi istəyinə bağlı olan bir məsələ deyir. Rusya-i Ukrayna Muharibəsində Rusiya-ın xarici təsir imkanlarının məhdutlaşması fakt ki, olaraq bu konfliklərin üzərində Rusiya-ın təsir imkanlarını da məhdutlaşdırır. En zamanda bu prosesdə Rusya xeyri dərəcədə Türkiyədən və yən qədər Azərbaycana nə asılı vəziyyətə düşürün. Ona görə, Azərbaycana rəzib tövbün istiqamətində atılan addımlara əvvəlki kimi sərt, yəni bir başa müharibə ilə bir başa müdaxilə ilə təsir göstərmir. Burada yenə də Rusya-ın izi var və bu müdaxil şəhni Rusya bugün də idare edir. Əməliyyətlər başlamazdan əvvəl Azərbaycan hakimiyyəti Rusya-ını xəbərdər edibdir. Əməliyyətlərin ekunu da, məsələ Rusya-ın sühnəramı qubbələrinin təşəbbüsü, onların irəli sürdüyü, təkliflər onların vasitəçili ilə həyatə keşirildi. Əvlaxtda Azərbaycanın öz ərazisində olan öz əhalisinin nümayəndələri ilə görüşündə də Rusya nümayəndəsi iştirak edirdi. Yəni, məsələyəm rəz dərin yan aşağıq. Qarabağda Rusya-ın sühnəramı qubbələri var və bağlanmış razlaşmayı əsasən, onun o yabr-sazışının dördüncü bəndinə əsasən elməni silahlı qubbələri uzağı 2020-ci ilin dekab rəhində qarabağı tərk etməliydir. Qarabağda Rusya-ın sühnəramı qubbələri adı altında hərbi ürləşmələr var. Həma eyni zamanda Qarabağı, Erdoğan-ı İslamdan, Sursat daşınır. Və bu Sursat, bu hərbillə və azimat Rusya'nın nəzarətə altında olan laçın dəhlizindən keçərək boyana gəlir. Orada o bilindajlar, o səngərlər Rusya-ın sühnəramılarının gözü qarşısında qazılır. Orada olan silahlı qubbələri ilə xaqlardan bir ondan ibarətdəki Rusya-ın Rusya-nın bazılarının çox yaxdın bir yerində burada olan irbəni separatçılarının silahlı təslələrin, nünbayəndələrinin bilindajları olup, silahın varları oluq və s. Yəni, əslində üçtərəfli sağzışın bəndlərindən birinə uyğun olaraq Rusya-nın orada olan sühnəramı qubbələri ümumiyyətlə orada silahlı təslərin qalmasını əmkən verməməliyiklər və uzara 2020. dekab rəhində onlar oradan çıxarılmalıydınca onlar çıxarılmıyor, onlar orada qalırdır. İkincisi, la belə bu indiki antiterror əməliyyatı haqqında danışır. Rusya-ın sühnəramı qubbələri oradadır. Üstərəfli sağzışın dördüncü bəndi ortalıqdadır. Yəni Rusya istəsə, heç bir döğüş olmadan, heç azərbaycanın silahlı qubbələri orada antiterror əməliyyatı keçirtmədən orada olan əriməni silahlı birləşmələrinin təksilah edə bilməzdilər. Yəni təbii ki, bilərdir. Anca onlar kenara çəkildilər və imkan yaratdılar ki, yenidən kanlı qarşılırma olsun və hər iki dərəfdən itkilər oldu və çox böyük itkilər oldu. Yəni, antiterror əməliyyatı üçün 200 civarında şəhid həddən artır çoxdur. Yəni, bir nəfərin də həllak yolması böyük atsadır. Amma birdən birə 23 saat xıxdokuz dəyqə ərzində və keçirlən antiterror əməliyyatında bu qədər sayda şəhidin olması, hər oda bu məsələrin araşdırılmasını tələb edən atsələrdən veridir. Yəni zamanda Rusiyanın söhməranlı qubbələrinə də orda sual verir və ədikinicə olur ki, burada bu qədər hər bir arsiyanal mövcud oludur, bu qədər burada hər bir müqavəməti təşkil etmək üçün açıq şəkildə, legal şəkildə bir çox allarında biz bilirik ki, Rusya söhməranlı qubbələrinə müşayəti ilə bu susat həmin bu sən gələrə daşınıqdır və s. Və indi də, faktiki olaraq, həgər bir gündə uzaqı bu proses təvəm etsəkdir, elə deyilən söz ki, orada olan əhaləyi ahbayraq daldır, bu həyqətə çevriləcək. Və müxtəlif fikirlər yayılır ki, məsələn elə Rubin Vardanyan dəyanat verir ki, bütün dağlıq qarabaq artıq Azərbaycanın nəzarətə altındadır. Amma bu fikirlər təm şəkildə heqətə uygun deyil, hənkən deyil yenidə separatçı qubbələrin nəzarətə altındadır. Məsələn, bir tərəfdən hakimiyyətə yaxın mətfaat organları ayrı ayrı belə deyək ki, bu qubbələrə yaxın olan şurnalistər informasiya yayılırlar ki, qüya kənkəndi azad edilipdir. Azərbaycan ordusu kənkəndinə nəzarətə edir və s. Amma digər tərəfdən rəsim məlumat yayılır ki, kənkəndin də silahlı dəstələr əhalini qürov götürüklər və onların hərəkət etməsində, ərbənistanə getməsində və digər ələkətlə etməsində imkan vermirlər. Həməndi olan məlumata görə rəzlaşmaya əsasən, kənkəndi yenə də rəsimləramlı qubbələrdin nəzarəti altında qalacaq və yaxın vaxtlar doğru Azərbaycan ordusunun Azərbaycan polisinin daxil olması gözləmindir. Arif bəyi, madam ki, durum bu qədər, göz önündə asıq aşqardır, əvvələ, mən bunu tıraşlamaqın nə anlamdaşlarına alıya bilmirəm, digər tərəfdən paşın yanında belə bir asıqlaması ya idi ki, biz 40.000 əriməniyan qarabağdan gəlinlərə belə deyik, məsqən verməyə, məsqünlaşdırmağa hazırıq. Bu fikirlər də siz düşünürsünüz ki, Azərbaycan'da paşın yanın delindən ortal qatalılışı fikirlərdik ki, artı xan kəndi yaxdərə xocavənt boşaldılır. Bu özü də bir düşünürsünüz ki, maddur yəsəyədir. Və yenə rəzlər boşaldılır, pəyəkətən. Yəni, xocavəntdə bir çox, məsələn, şuşqən, kərki cəhan və digər bu tipli böyük yaşayış məntəgələri deyil təbii ki, Azərbaycan ordusunun nəzarətə altına keçir, yəni, Azərbaycan ordusunun nəzarətə altına keçməyən əsas ərazi xan kəndidir. Və susil ağdara istiqanbətində, xocavən istiqanbətində əsas yaşayış məntəgələri Azərbaycanın nəzarətə altına keçir və en zamanda Azərbaycan ordusu çox ciddi yüksəkliklər ələ keçirib və hərbi strateji baxımdan bu yüksəkliklərin ələ keçirilməsi çox əhəmiyyətlik. Nəcək, kanfilik yenə də tam şəkildə başa çətmir. Yəni, vizə şətən məlumatlara görə 25-ci ilə qədər çolmasa, Rus silahlı qublələrinin söhməramlı qublələri adı altında yenə də kan kəndin də qalması və fəaliyyətlərin davam etkiliməsi ilə ala qədər rəzlaşma var əldə olunun. Təbbi ki, hal Azərbaycan qiopalitik vəziyyət dinamik olaraq dəyişir və Rus-i Ukrayna cəfəsində olan vəziyyətdən asılı olaraq burada də hansısa ciddi dəyişikliklər baş verə bilər. Pashinyanə gəldikdə. Yəni, Pashinyan əslində Irmənistanın gələcəyini düşünən bir siyasətçik. Yəni, Irmənistan'da onu saktın, xayin, sonra Pashinyan əfəndi və s. bu tipli adlarla çağırırlar. Ancaq o, artıq, Irmənistanın strateji baxımdan öz təhlükəsizliyini Rusiya etməsində Irmənistanın səhf strateji gönseşliyinin dərk editir və bunu açıq şəkildə deməkdən çəkimdir. Pashinyan başa düşüryin, diyrmənistanında olan hakimət dərk edir ki, Irmənistanın normal inkişafi üçün, Irmənistan mütləq bu müharibəyə son qoymalıdır və Azərbaycana qalşı ərazi iddiyaları mən imtina etməlidir. Azərbaycana iki tərəfli sadışa imza atmalıdır. Türkiye ilə nəsbətləri yaxşulaşdırmalıdır. Həm Azərbaycana həm də Türkiye ilə komunikaciyaları açmalıdır. Və s. Irmənistanın strateji seçimiya qərnaat odursa, Irmənistanın qonuşu olan əsasınatlı dövləti də ilə Türkiye cümrəyətdir. Və vaxumdan Irmənistan öz strateji seçimini dəyişmək məcburiyyətində qalı. Və bu prosesə Pashinyan rəhbəlik edir. Təbii ki, bu Rusya nə nə rahat edir və Pashinyanı hakimiyyətdən düşürməyəcək göstərirlər. Ancaq Pashinyanın hakimiyyətdən getməyi Rusya lazımdır. Pashinyanın hakimiyyətdən getməyə Azərbaycana lazım deyir. Biz bilməliyik. Pashinyanın yerini Irmənistan'da hakimiyyətə gələn qurvələr, bu qanlı münaqişənin davam etməsində maraqlı olan qurvələr. Yəni, bu qanlı münaqişənin davam etməsi heç də Irmənistanın vəziyyətinin indikindən daha yaxşı olmasına gətmək çıxarmayacaq. Hama bu Azərbaycana da ziyan olacaq. Yəni, bizim hədəfimiz Irmənistanı məhv etmək yox. Bizim hədəfimiz Azərbaycanın inkişafına mani olan amilləri araban qaldırmaqdır. Yəni, zamanda Irmənistandan Azərbaycana gələn təhdükələrin qarşısını alımaktır. Yəni, bu qaqımdan Pashinyanın indi tutdugu mövqi və onun birəli şürdüyü strateji xət, regionda stabilliyin yaranmasına, sabitliyin yaranmasına, sülhə, komunikacilərin aşılmasına, nəxəyət bu qanlı qarşı bürməyə son qoyulmasına qətirip çıxaran bir xətdir. Ancaq ona qarşı olan qurvələr, şusuyla orada indi bilirsiniz, əsas müqalifət qurvəsi qaçeryana bağlı olan qurvələrdir. Qaçeryanın kim olduğunu biz yaxşı bilirik və qara bağlı onun böyətliyi yəməllərdən də biz yaxşı xəvəldəri. Ancaq yaxşı hal ondan ibarətdir ki, Irmənistan e halisi də qaçeryanın kim olduğunu yaxşı beləttir. Miyyadsum ideyası ətrafında böyük qanlı qırınlılar böyədən bu şəxs Irmənistanı rəhbəri olduktan sonra milyarqlar qazanı, həm İrmənistan'da, həm İrmənistan'dan kənarda çoxlu və sayetləri var. Və bir korupsiyanləri, bir rüşvetkor şəxs kimi, həm də bir kılan rəhbəri kimi Irmənistan e halisinin ona yetimadı yoxdur. Ancaq herhalda Rusya nisləyi qaçeryanı və ya qaçeryana bağlı olan hansısa bu vələri hakimiyyətə gətirmək və ya Rubyn Vardaniyan kimi bir cünayətkarı orada hakimiyyətə gətirməkdir ki, bu da heç də Azərbaycanın maraqlarına uyvun deyil. Yəni Rusya'nın Nikol Paşinyanı hakimiyyətdən devrimək qulanında Azərbaycan iştirak etməkdir. Teşekkür edirəm. İskəndər İsmail adlı izləyicimizin bu fikirini istiyir arıq beyici ablandırsın. Rüfət bə xoşgəli, arıq bə qazandıqlarımızı və etirdiklərimizi konkret sadalasa məmin olaraq. Yəni, əslində bu son antiterror əməliyyətindən sövbət yedirəyəkdir. Mən bildirdim ki, bu strateji baxımdan çox tarixi bir hadisədir. Və çünki əslində artıq laçın dəhnizi üzərində Azərbaycanın block postunun qoyulması legitimləşdir və bütün dünya tərəfindən sakin qarşılandı. Yəni, bu postun götürülməsini bizdən tələb edən hər hansı bir quva mövcud deyil və ya bizi buradan çıxatmaq gücündə olan hər hansı bir hərbi gücü yoxdur. Bu çox böyük hadisədir. En zamanda orada olan silahlı quvalerin tarmadanın edilməsi və çox bir bısa müddətdə orada olan hərbi quvalerin məqlub olması, geri çəkilməsi, öz arsinalını və silahlarını da ataraq qaçması təbii ki, yeni bir şarayet yaradır və bu şarayet Azərbaycanın mənafilərinə uygun olan bir şarayetdir. İtkilərimiz əsasən, şahidlərimizdir. Yəni, ən böyük itkiniz oldu. Və Azərbaycan cəmiyyəti şahidlərin qəlməsini istənir. Yəni, biz şahidlərimizdə təbii ki, fəxh edirik. Təbii ki, bizim şuarımız şahidlər ölməz və tən bölünməz şuarib. Amma bu hadisələr, yəni, gənc insanların həyatını itirməsi, onların, yaxınlarının artıq, məsələn, şahidval deyinlərinin həyatına ilə bil ki, son qoydur. Taha onlar firalan, həyat yaşamaq özlərimi, qöşbərt hiss edilmək imkanlarını bir də fərq itirirlər. İndi, məlumat yayıldı ki, Ağustafa'dan olan bir şahidimizin həyat yoldaşı, yəni şanlısı, intihar edirdir. Yəni, bular hamsi dəşətdə hadisələrdir və belə hadisələrə görə Azərbaycan cəmiyyətində çox ciddiq məhisləq var. Amma tövəlükdə, strateji baxmından məsələri yanaşsa, təbii ki, Azərbaycan ordusu növbəti dəfə çox ciddi bir uğura imza atıb və Azərbaycan ərazi bir tövəlinin təmin olunması istiqamətində çox ciddi bir iş görülükdir. Yəni, bu təmas qətlinin bir də fəliklə olunması, özlərindən razı Azərbaycanı peçə sayan, bəyanatlar verən şəxslərin Azərbaycanın qoyduq şətlər əsasında yəvlağa gəlməsi. Azərbaycandan gədən humanitər yardımların orada paylanması bugün artıq sokar yanaşıq da göndərdi və bu məsələlərə kifayət qədər humanis yanaşmalar bütün dünyaya mimaj etdirildi. Yəni, bütün bunlar təbii ki, verməni təbliğatını xeyli zəiflətdi. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının iki, Təlikətçi şurası iki toplantısı keçirildi. Bu toplantıların heç birində Azərbaycana qarşı nəyən ki, hər hansı bir qətməmə, hətta hər hansı bir bəyanat da qabul edilmədi və Azərbaycanın ərazi bir tövəlüyü məsələsi ilə əla qədər hər kəsin açıqlanmaları oldu. Hətta Fransanın numayəndəsi Azərbaycana qarşı çox sərt, çox uydurma ictamlarla çıxış etsə də, o da bildirdi ki, Azərbaycana ərazi bir tövəlüyünü heç qəz şüpe altına alınmır. Əgər Azərbaycana ərazi bir tövəlüyü heç qəz tərəfindən şüpe altına alınmırsa, bizim məqsədimiz Azərbaycana ərazisində olan başqa millətlərin, hətta bizimlə uzun müddət düşmənçilik, hətta bizimlə müharibə aparan əriməni xalqını da etnik təmizləmə ilə Azərbaycandan çıxatmaq niyyətimiz olmayıq, onlara qarşı hər hansı bir ərimənlərin uydurduq gibi genaçlı siyasətəyətə keçitmək, niyyətimiz fikirlərimiz heç vaxt olmayıq. Əgər orada yaşayan əriməni həalisi, Azərbaycanın qanullarını, Azərbaycanın konstitusiyasını qabıl edəcəksə, Azərbaycana vətandaşlaqını qabıl edəcəksə, təbii ki, onlar orada hər hansı bir hər bir cınaya törətməyən şəslə və onlar da yəgin ki, həalinin əksəliyyəti təşkil edir. Onlar da qalıq o ərazıda yaşamaq imkanları əldə edəcəklər. Azərbaycan da bütün dünyaya, Azərbaycan haqqında deyilən fikirlərin iftira olduqunu çatdırmalıdır. Məsələn, mən Bültaş Münlətlər təşkilatında ararat mezayanın çıxışını dinlədim. Sən ki, 80-ci illərin sonu 90-ci illərin əvvələrin də sil və kaputikiyan vardı, zori balayan vardı. Onların retorikasına bənzər bir retorikayla, yəni, döhtanlarla, Azərbaycana qarşı, Azərbaycan xaldına qarşı, orada olan vəziyyət barədə tamam ilə təhrif olunmuş, tamam ilə uydurulmuş bir çıxışı edirdi, fikirlər səsləndirirdi. Yəni, təbii ki, bucur çıxışlar, bucur davranışlar, bucur çıxışının bağlanmasına və nəhayət bu düşmənçiliyə qanlı qarşıdırmaya son qoyulmasına gətirib çıxara bilməz. Yəni, mənisdən də məyən qədər bu məsələlərə kifayət qədər mövcud reallıqlar prismasından yanaşan adamların olması ilə yanaşı bir dövlətin diplomatiyasının rəhbərliyində olan bir şəxsin bu şəkildə fikirlər səsləndirməsi elbətdə ki, təsif doğurur və bir daha qeyd edirək ki, bucur davranışlar keçlə netici etibari ilə sülhə aparan davranışlar deyil. Yəni, düşmənçiliyi davam etdirmək və barədə olan fikirlərin yenə də öz əksini tapmasıdır. Yəni, indi siyasi spüasiya xeyli şəkildə dəyişdir. Əvvəl bizdən, deyək ki, hadrutu şuanı ərimənlərə təhvil verməyi tələbedirdilərsə hətta məsələn, Fransa'nın parlamenti və də bir qətləmə qabul etmiş deyil qətləmə də Azərbaycan ordusundan 27-li Sintiyabr hüdudlarına çəkilmək tələb olunurdu. Yəni, deyək ki, Bəyləqana qayıdın yenidən. Yəni, Borakizə qayıdın, füzulini də təhvirləri. Yəni, bu dərəcidə absurd təkliflər indi din cəhəliyə qarşı hər hansı bir represif hərəkətlərin həyata keçirilməməsi qarşıları ilə əvəz olunur. Yəni, bu yeni bir təyişəklik, yeni bir situasiyadır. Və biz bu vəziyyəti nəzərə olmalıyız. Arıbə, nizə də işdi o fikir, iştimaətin fikiri? Nəyin ətçəsindir deyik? Əvvələr bize Azərbaycana nə deyirdilərdik. Lərki, Bəyləqa qayıdın sin tərəfinizdədir. Qarabaq Azərbaycanın ərazisidir. Ərazib-i Tölgüyü prinsibi dünyad qanunlarına görə, biriləşmiş millətlər təşkilatında və qədiqər qurumların qabul etdiyi nə görə, prioritet hüquqlardan biridir, ərazib-i Tölgüyü müqətdəsdir və s. anca məvcud reallıqlar var, məvcud gərəkçəkliklər var və siz gərək məvcud gərəkçəklikləri nəzərə alaraq bu məsidələrə yanaşasız və problemlərin həllini məvcud gərəkçəkliklər prizmasından baxaraq çözməyə çalışasınız. Əma əndi vəziyyət dəyişib, yəni rəallıqlar da dəyişib. Hala Azərbaycanın xeyrini vəziyyət tamam bilə həm geopalitik arena da dəyişib, həm hərbi meydanda dəyişib, böyüş meydanında dəyişib. Əndi haqda bizim tərəfinizdədir, gücdə bizim tərəfinizdədir. Yəni, məvcud rəallıqlar da azərbaycanın xeyrini dədir. Əni zamanda, yəni ordumuz buna nəil olub, 4 günlük müxaribət dövründə elə son Sintiabrıda keçirilən əndi terör əməliyyəti nəticəsində, ona nəil olunub ki, faktiki olaraq hərbi üstünlük, yəni, güc azərbaycan tərəfindədir. Və bunun üzərinə azərbaycanın həm də bənaxıq yuva görə öz ərazisində bu prosesləri aparması, təbii ki, azərbaycanın bənaxıq həlləndə də mövqeyini mərkəmləndirir. Yəni, dünya birliyi də mövcud qerçəkliklərlə hesablaşır bilirsiniz. Bir tərəfdən, məsələn, donbasta gədən muharibədə yerli elənər, dnr, kondarmak durumlarını tanımayan, onlara qarşı çıxan, hətta onların məhvədilməsi üçün Ukrayna ordusuna hərbi dəstək verən dövləklərin birdən birə azərbaycanda eyni hədsəyə, rüsyə tərəfindən dəstəklənən separatizmə qarşı azərbaycanın özünün həçkəsdən yardım almadan apardırı mübahirizəyə qarşı çıxmaq və belə bir fəaliyyəti təngid etmək onun qarşısına olmaya çət göstərmək, ətdən artıq çətindir. Belə çəklər va, məsələn, qanqırat olaraq Fransanın övqeyi burada nəcədir. Onlar Ukrayna nə müdafi edirlər. Onlar kırımdan rusq osunlarının çıxmasını tələb edirlər. Dombasdan rusq osunlarının çıxmasını tələb edirlər. Nəinki tələb edirlər. Bunun uğrunda silahlı mübarizə yapalan Ukrayna ya tank verirlər, top verirlər, silah verirlər, maddi yardım verirlər, maliyyə və sayəti verirlər. Həma azərbaycan eyni problemi, yəni separatçıların azərbaycan ərazısında yarahtıqları bomdarma elənər, dənəyər, tipli bir qurumun azərbaycan ordusu tərəfindən aradan qaldırılması istiqamətində gədən mübarizə istəni az qala bir terörat isəsi kimi dəhərləndirilər. Az qala bunu bəyi nəxə qüvqə ziddə olan bir hərbi cənəyət kimi təqdim etməyə çalışırlar. Bu fikirlə səsləndirilir, amma təbii ki, xüsusi ilə iki şaraydı. Yəni bütün postaviyyət məkanında olan separatist quvvələrə qarşı olan bir güc mərkəzinin azərbaycanda olan separatist quvvələri müdafiə etməsi, xüsusi ilə azərbaycan ordusunun rəşadətli mübarizəsi və irməni ordusu bərşisində böyük üstünlüyü şarayetində çox çətindirilm. Yəni gerçəkliklər dəyişib və dənəxə birliklə gerçəkliklərlə hesablaşmaq zorundadır. Arıq Bəyik, belə bir izləyici fikiri var, əslində bu müzakiriya açıq bir fikirdi. Yəni, bəzən biz arjularımızdan rəalıqlar arasında bir diləma qarşısında qalırıq. İzləyici yazır ki, Qarabağda hər şeyin aydınlaşma odusunun arsa da idən qurum rəsmən bırakılmalı və azərbaycanda dövdə strukturuqları xan kəndində rəsmən şə başlamalıdır. Ləxlişlər dələ təvkəzi xirmətim ən zamanda digər qurumlar. Mən bunu nəyə görəxidim? Təşəktir eləmizləyici. Müvzud durumda Qremil qoşumlarının deyə, Rusya dırnaqsında sülməramlarının azərbaycan arasında iğərləşməsi, təbii ki, bizim süverin hüqqlarımızı hədəf alıb. Amma olanı iğərləşməsinin predimeti də bu bölgədə ermənlərin olmasılır. Ermənlər orada olulca Rusya sülməramları dırnaqsında həmin bölgədə qalmaları ən azından bir 5 nəzərdatulda 2025-ci də qədər. Bəydə bir şəra etdə azərbaycan xan kəndindəki juristik siyasını nəcə bərpa ilə bilər? Bu, nə qədər yal görünür? Yəni, arzularımızı qətçəklik kimi gələmə verimək de oradan da bizim suiyyatlar həmizdən bilir və sosial medyədər aslaşıran ki, orada bildirirlər ki, artıq xan kəndi də tam şəkildə azərbaycan nəzarətindədir, dəkə gündür xan kəndi də azərbaycan bayrağının dalgalanmasından şöpət gedir və s. Ancaq yox, azərbaycan bayrağı xan kəndi də dalgalanmır və görünür yaxan dövrlərdə ən azı məsələ bu həftələrdə, bu aylarda bu baş verinəcək. Yəni, həralda hadisələ bu istiqanətə gedir. Ancaq bu bütün bunlar heç də keçirilən antiteror əməliyyatının əhəmiyyatını kişibdir. Yəni, bu çox ciddi bir hadisələdir. Başlı cənəticə nədən ibarətdir? Başlı cənəticə ondan ibarətdir ki, orada olan silahlı quvvələr legitimliyini itirdi. Yəni, onsuz da legitimliyi yoxudur. Orada olan qulumun da legitimliyi yoxudur. Ancaq artı, Rusya suyuməramlı quvvələri tərəfindən də bütün dünya bir deyi tərəfindən də orada olan silahlı quvvələr legitimliyi itirdi. Yəni, orada artıq Açıq şəkildə səngər qazmaq, Açıq şəkildə blindaj düzətmək, Açıq şəkildə hərbi quvvələri oraya qətirmək mümkün olmayacaq. Çünki sərəhətlər bizim nəzarətimiz altındadır. Laçında bizim artıq blockbostumuz var. Və buradan Azərbaycana sorsat qətirmək silah qətirmək mümkün olmayacaq. Qarabaqda 10.000 əskər səxlamaq 10.000 şəhiyyətə olan ordu səxlamaq çox çətin bir məsələdir. Yəni, İrmənistandan kömək gəlməyəcəksə Fransadan kömək gəlməyəcəksə 10.000 əskər gündə üç dəfə yemək yəmək. 10.000 əskər və oların zabitləri məyən əməhəq qalmalıqla. Ordunun səxlanması üçün oraya yeni silahlar gəlmələdi, sursat gəlmələdi, yeni mərbirlər gəlmələdi. Yəni, bütün bunlar olmadan orada ordu səxlamaq qeyri mümkündür. Məli, gəlir ki, bundan sonra həralda orada hansısa bir ordunun olduğu barədə, heç bir tərəfdən iddiyə dolmayacaq. Ayrı ayrı silahlı adamlar, ayrı ayrı terörçülar terörçü gruplar kimi fəaliyyat göstərəcəklərsədə onların məhdə edilməsi, onların tərk silah edilməsi Azərbaycanın legiti müguhu kimi qabul ediləcək. Yəni, bu baxımdan çox ciddi bir fadise baş verikdir və təbbi ki, əslində, əgər xan kəndirə də Azərbaycan polisi, Azərbaycan ordusu daxil olacaqsa, artıq Rus-sühməranlı quvvələrinə burada ehtiyac qalır. Yəni, onsuzda ehtiyac yoxdur. Ancaq formal olaraq məyən zəruhət olduğu bəyan edilir ki, buna da zəruhət qalmır. Məsələn, həl hazırda uşaq barçalarına gəlmək gündərilməsini onların istiriklə təmin oluması üçün hansı adımların atılmasını oradə çöğrək və digər ərzaq məsullarını gündərilməsini müsbət halkədik, dəələndir. İrmənistan siyət sətçiləri mənilə ararat mürzuyanın adını çəktim, o təkti. Yəni, kifayat qədər tanınmış əlmənilər var. Məsələn, qədirək mükətəriyan çox məşhür bir fulqolçudur. Ki, o Azərbaycan ordusunun uşaq barçalarına silahlı hücub etməsini çox qədərləyiz deyir və bundan çox qədərləndir və s. Yəni, bu tüklü uydurma fikirlər səsləndirilir. Yəni, bütün bunların yalan oldu bu. Bunların heç bir əsası olmadır, ortağlıqa qoyma. Və orada, faktiki olaraq Azərbaycanın süverə nöyvlərin təmin edilməsi üçün gələkən adımların atılmasıdır. Bundan başqa, ərimənilərin Azərbaycanla bağlı əsas bəhanələrindən biri ondan ibarətdir ki, Azərbaycan tərəfi biz onlara Azərbaycan konstruc yasında olan qanunlarında bütün hüquqları verəcək deyə açıqlama verəndə, onlar bildirirlər ki, siz Azərbaycanın digər vətəndaşlarının hüquqlarını pozursunuz. Onların hüquqlarını tanımırsınız. Siz əriməni vətəndaşlarını mı alması üçün, Azərbaycan da həmdə demokratik islağıtlar əpağılmalıdır. Siyasi məhquslar azad edilməridir. Sərbəs toplaşma azadlığı təmin edilməridir. Söz və ifade azadlığı təmin edilməridir. Azad və adalətli seçgilər keçirilməridir. Yəni, Azərbaycanın inkişafı və bütünlükdə bu problemlərin həlli, Azərbaycanın xoşbəqt, firaban, varlı və xoşbəxt adamların yaşadığı bir ürkəya çevirilməsi üçün, üçün buların ardınca ülkədə çox ciddi demokratik islağıtlar əpağılmalıdır. Islağıtlar təkşət siyasi sahəyə yox, iqtisadi sahəyədə ayıd olmalıdır. Yəni, nəhayət bu karət siyəruş qatforları son qoyulmalıdır. Nəhayət iqtisadi sahədə də, siyasi sahədə də ilə bütün sahələrdə, hər kəsə darabə hübu rəqadə şəra eti yaratılmalıdır. Yalnız belə bir şəra et yaratılacaksa, Azərbaycan özlük, firaban dövlətə çeviriləcəksə, azad bir dövlətə çeviriləcəksə, Azərbaycanla azad bir cəymiyyat qorulacaksa, əlbəni sakinləri üçün də Azərbaycan cəldə edici bir ökə olacaq. Belkə elə onlar əgər seçim qarşısında qalsalar əlbəni istəndə yox, Azərbaycanda yaşamaq özlük verəcəklək. Çünki, patensiyalına görə, Azərbaycan, əlbəni istəndən qat qat böyük patensiyalarla malik olan, yəni böyük özlüklərə malik olan, təbii, özlüklərə malik olan bir dövlətdir, prispektivli bir dövlətdir, inkişafda olan bir dövlətdir, inkişaf üçün böyük imkanları, böyük prispektivləri olan bir dövlətdir, yalnız burada azad bir cəmiyyat qurmaqli, biral diri iqtisadi münasibətlərin yaranmasına nəril olmaq, qarub seyrüşfət koruloga, insan haqlarının qozulmasına son qoymaq lazımdır ki, Azərbaycan bütün dünya üçündə elə Azərbaycan arasında yaşayan bütün də cəlbedici və xoşbərt firavan bir dövlətdə çeviririz. İrəliyəndə ilgələrdə bu söhbədə yenə qayıda cik, sünki izləyicilərinin sualları bədə əməliyyatla bağlıdır. Məsələn, Paşa Ağdərəli adlı izləyicimizin suallı var. Fikir və suallı var. Əsləmin bir sual Arifbəyə ahid deyir, yazıb Giyas Abbasabın kəyənət olmasıydı, dəngəzür yolunun asılması əməliyyat, sualın belədi əli başqamanda bu kainləri nə vaxt cəzalandıracaq. Hər haldə bu sualı əli başqamandana vermək daha məntihdi görünür. Əmə giz şeydən mi Arifbəy, bu sualın birinci siyasi Giyas Abbasabın qəyənətindən söhbət yedir. Mən düşünürəm ki, Giyas Abbasabın adı tərtər cənaətində dəfələrdə çəkinmişdə. Əmə onu rüsyə kaintingin gəntinən hücumda əmin, onun nəzarətində olan hərpslərin bunu rəyalaşdırdığına görəm vəzifəsindən kənalaşdırıblar və bəzən sosial şəbəkələrdə onun həbsi olunmasıyla bağlı da xəvələrəmə rəs gəldim. Əmə bundan da keçək, bu zəngəzür məsələsi məvzut durumda zəngəzür yolunun aşılması nə qədər rəyalı görünürsün? Diyərdim bu haqqda da söhbərimsə edək. Bu məsələlər ciddə rəşdırmalıdır. Məsələn, bu hadisə təsadifəm mi başveribdir? Yoxsa bu qəstən mi olmuş bir hadisədir? Məsələn, ələ 2020-ci ilin Noyabrayının 9-unda vurulan helikopter məsələsi də rəanlıq qaldır. Məsələn, indik, bəz adamlarla da çəkilir, kimdəri səhb solunduğu barədə fikirlər var. Həmə bu günə dək biz o nəxçıvan ərazisindən nəyə İrmənistanin üzərində olan özüdə Rus helikopterinin vurulmasının səbəblərini və bunun kimin tərəfindən bu əmrın verilməsini biz bu nə qədər bilmirik. Məsələn, ciddi məsələrdir və mütləq araşdırılmalıdır və burada doğrudan da xəyanət izi varsa məsələn, bu hadisə nə mən dəqiq bilmirəm. Həmə, nəxçıvan ərazisindən İrmənistan üzərində vurulan helikopter 100 faiz xəyanət ətəfəat edi və Rusya bundan istifadə etdi bu Azərbaycana çox vahab qaşa gəldi. Zəngəzür təhlizi və ya zəngəzür yolu ilə bağlı məsələyə gəldikdə isə bu yolun açılmasında Azərbaycandan başqa da maraqlı olan kullaner var. Sanki belə bir təsürat yaranır ki, bu zəngəzür təhlizi, zəngəzür yolu yalnız Azərbaycana lazımdır. Bu yol bizə lazımdır. Çünki Azərbaycanın əsasi səsi ilə nəxçıvanın birdəşdirilməsi üçün bu komunikasiya həddən artıq vacibdir. En zamanda həminlik yolu üzərindən bizim Türkiye gelişkəlişimizin asanlaşması həddən artıq vacibdir. Ancaq məsələn, zəngəzür yolunun zəngəzür dəlizin açılması, Rusya'nın maraqlarına daha çox uyubundur. Rusya'ya bu daha çox lazımdır. Azərbaycandan da qaqqa da artıq lazımdır. Çünki elə Rusya'nın Hindokyanına çıxması, Rusya'nın o ərazilə olan dövlətlərə çıxması üçün zəngəzür dəlisinin artıqası çox zəruridir. Rəzlaşmaya görə, əgər burada bir dəhliz olacaq, o dəhliz Rus silahlı buvələri tərəfindən korunacaq. Məsələn, Azərbaycan üçün fərginədir ki, ərimənistan arasında keçən dəhliz əriməni silahlı buvələri tərəfindən korunur, yoxsa Rus silahlı buvələri tərəfindən korunur. Mənələ gəlir ki, hətta bu biya politik vəziyyət əriməni quvvələrinin orda olması Azərbaycanın daha çox malaxlarına uygun olabilər. Çünki Rusya fəyat qədər böyük hərbi patensiyala malik olan və Azərbaycana öz şəplərini diktə etmək imkanına malik olan bir dövlətdir. Ancaq indiki şaraydə və zaman keçdik ki, bu fərq bir qədər də artıcaq ərimənistan heç də, nə Azərbaycana nə Türkiyə öz şəplərini diktə etmək imkanına malik olan dövlət deyil və gələcəkdə də belə bir Yəni bu baxımdan zəngəzür dəhlizi ilə əla qədər əparlağından danışaqlarda da əgər bunun üçün hansısa bir əməliyyatlar keçikmək lazımdırsa bunu Rusya edə bilər. Həl Azərbaycana gümrü də 102. ordu, yəni Rusya'nın 102. ordusu mövcudur elə ərimənistan faktiki olaraq ərimənistan sərhədləri də Rusya'nın nəzarəti altındadır. Həşbir dövüş əməliyyatı aparmadan sakincə o dəhlizi Rusya əməliyyatına götürə bilər. Yəni, mən onu dəmək istəyirəm ki, Azərbaycan heç biralda zəngəzür dəhlizinin məksədi ilə hər hansı bir əməliyyatlar keçilməməri. Əvala bir yanaqa birlik bu bəraba məsələsində olduğu kimi yəni indi ki, bu son antiterror əməliyyatlarında olduğu kimi Azərbaycanı qınamakla kifayətləm məyəcəklər və biz daim onu diktə etmişik ki, biz bütün müvaislələrin əsasında həll olumasını istəyirik. Əncəq, burada artıq və yanaqa qübu bizim tərəbimizdə olmayacaq. İkincisi, bu yol Rusya'ya daha çox lazımdırsın. Rusya'nın maraqlarına daha uyğundursa və ərimənistan arasında Rusya qoşunları varsa və Rusya'nın ərimənistanı heç bir ateş açmadan, heç böyük əməliyyatı keçitmədən, itki vermədən burada bu dəhlizi açmaq imkanı varsa, nədən mən Azərbaycan etməlidir. Yəni, bu məsələr nələ qədər mən elə qərki çox ciddi düşünmək lazımdır və çalışmaq lazım bütün məsələrdə bizim hansısa ciddi səflərimiz olmasın. Zəngəz bir dəhlizi Türk dünyasının bir iləşməsi baxımından əhəmiyətlidir. Və bu özü də gizlədilmir, məsələn İran tərəfi açıq şəkildə bəyan edir ki bu yol açılarsa burada da bir dəhliz olarsa bu Türk dünyasının bir iləşməsi deməkdir həmin də ən çox korktu bu məsələrdən biri Türk dövləklərinin, Türk həmin Azərbaycanın ortasiyada olan Türk dövləklərinin müjuləm məhsi İranı çox nərəhət edir İranı çox gərin iləşdirir. Ancaq İrandan başqa elə zəngəzür dəhlizin açılmasının dəslindir İrmənistanla malhaqlı. İrmənistan eqər Türkiye ilə diplomatik nəsbətləri bərpa edəcəksə, ticaret alagələrini bərpa edəcəksə ticaret partneru Türkiye olacaq. İndi bilirsiniz, İrmənistanla Rusya arasında gəlginliklər yaransa da Rusya ilə İrmənistan arasında olan ticaret alagələrinin təxminən əllifayzi Rusya'ya bağlı. Yəni bütün qarici ticaret, qarici iqtisadiyyət məsələrilərində bütün dünyaya ayrılan yer, bütün dünyanın payı əllifayzdirsa təkçə Rusya'nın payı əllifayzdir. İrmənistan sərhədlərinin Rusqoşunları qoruyur. Rusqoşunları var, ordusu var. Yəni, rəsm-i şəkildi orada hər bir bazası var. İrmənistanın dəmir yolları Rusya'ya mərsustur. İrmənistan da olan çox ciddi zavodlar, fabriklər mədənlə Rusya'nın mülkiyyətidir. Yəni, İrmənistanın inni iki şaraydda Rusya ilə birbaşa alagələrinin yaramasında İrmənistanın çox böyük marağı var. Onları zəngəzür təhlizi vasitəsi ilə Azarbaçan arasından keçərək, onların Rusya'ya xəzərdənizi üzərindən Bakilimanı vasitəsi ilə Qazaxistan ve Ortaasiyar ölkələri ilə çox ciddi ticaret alagələr, iqtisadi alagələr qurmaqın kandarı yaranacağı. Yəni, zamanda, əgər Türkiyələ münasibətləri yaşılaşdırə bir iqtisələr, təbii ki, onların xarici iqtisadi alagələrində Türkiyə Rusya'nın üstəliyəcək çünki Türkiyə inki şəxti olan bir dövlətdir. Türkiyə ilə çox yaxındır, uzun bir sərhədləri mövcudur ve Türkiyələ ticaret alagələr qurmaqın iqtisadi alagələr qurmaqın bu irmenistanın inkişafına təkam verən amir olacaq. Yəni, prisbəktivdə bu strateji bakımla bizim məsələrə yanaşsa Zəngəzür Dəhlizi'nin açılmasında Azərbaycan qədər bəlkə daha artıq irmenistan maraqlı olmalı. Hacq yalnız ideoloji düşüncələrə görə, yalnız orada olan bu Büyük Irmenistan nazid ideologiyalarına görə bu məsələr ləngiyir, bu məsələr Azərbaycana da ziyan vurur, bu məsələr bütün rengiyon dövlətlərinə ziyan vurur, amma irmenistan özünü fəlaqətə aparır mənəli qəlir ki, Paşinyan və onun kaman dası bunu dərk edir və irmenistan strateji siyasətini dəyişdirmək əzmindətlər. Buna imkan veriləcək yose verilməyəcək bunu yaxın dövrün tarixi göstərəcək. Təxminə 20 dəyəgəmimiz qalıbama suallar çoxdur, imkan olsa ısa bunlara cevablandırıq. Ziyid Yalsın adlı Anadolu'dan yazan bir dostumuz deyir ki, Azərbaycana dış politikada bu qədər başarılı olmasını nəyə bağlıyorsunuz? Əziz Bəyin də suallı var, bu apardan xariz siyasətin nəççəsidir, sual veririzsək. Yəni, əslində eni kandikisti olan suallardır. Nizə düşünürsünüz? Azərbaycanın xariz siyasəti savaşdan sonra mövzut dönəmdə savaşdan sonraki dönəmdə aşağı yüqarı çox təngid oldu. İndi necə də yerləndiririz? Əravda həll hazırda təşəbbüs Azərbaycanın tərəfindədir. Yəni, diplomatik təşəbbüs də Azərbaycanın tərəfindədir. Fəbbi ki, bəyin alxo qüvux sənin tərəfində olanda, hər bir güc sənin tərəfində olanda diplomatik təşəbbüs də sən elində olur. Yəni, bu baxımdan son dövlərdə aparılan xarici siyasət Azərbaycanın maraqlarına uyğun istiqamətə yönəlir. Və məyən qədər siyasi fəallıq artı hərəldə Azərbaycanın xarici siyasətində məyən fəallıqların nəticəsidir ki, biləşmiş millətlər təşkilatında iki dəfə bu məsələləri buzakir olunsa də Azərbaycana qarşı hər hansı bir qətnamı özür də qabil olunabilməzdir. Hər hansı bir fəyana, hər hansı bir sərp mövqələr ortalıqda olabilərdir. Azərbaycana qarici siyasətində dəxili siyasətində ən böcələri bəvuran amillərdən biri bir tərəfdən Azərbaycanda olan Qarupsevə Rüşvetxorluğun nəticəsidir. Diğər tərəfdən Azərbaycanda demokratik kubuların demokratik azadlıqların pozulmasıdır ki, bu da daim Azərbaycanı xarici siyasət sahəsində bəzən tamami ilə birli məsələrdə haxlı olduğu vəziyyətdə iskender bəyin sualı var. Bir də buna bənzər bir sualına rəsaşdım iskender bəyin sualı elə bu sualı soru şəzən. Çünkiyə də buna bənzər bənzi. Qarabağlı Rusya Feneraisiyasının bütün nazirliklərinin fiyallar və infrastrukturları yaradılır və fəaliyyət göstəririz. İkinci dövlət dil də Rusya ilə ilan edilib mən birinci bəndən bağlı tam məlmahlı deyiləm çünki bütün nazirliklərin orada strukturlar olmasaklığında bir nəsi nazirliklərin yox bir nəsi nazirliyin bir nəsi nazirliklərin var. Yəni İrdərbəy soruş ki, belə halda biz xan kəndində itdəmək nə qədər doğrudur? Bizi Rusya'nın Qarabağlı bağlı planı nəyik? Yəni bu plan bizlədilmirdiydi və açıq şəkildə onlar bura da bir oazis yaratmaq istəyirdir. Siz dədiniz ki, Pashinyan deyib ki, 40.000 ərməni qabul etməyə hazır ağım, ama Pashinyan deyib ki, ərməni ailəsini ailəsi beləyir, ailəsi doğrudur. Yəni orada əslində belkədə 40.000 ərməni yoxdur. 40.000 ərməni ailəsi yoxdur, eqərsiz diqqət edirsinizsə, bütün ərməni siyasətçiləri, bütün blogerlər, jurnalistlər, deputatlar, bütün bəniha tədbirlərdə dəxli oldu olmadı, orada 120.000 ərməni halinin olmasını vurulurlar, bura qəmi işlədirlər, amma mən xadırladıram ki, əslindən ərmələrin sayı ilə alla qədər cəmiyyətə müşdoluq verəndə 53.000 ərməni gəttik, ondan oyuna getmədi. İndi də biz bilirik ki, orada 40.000 ərməni ailəsi yoxdur. Yəni orada 40.000 ərməni ailəsi yoxdur. Bu da bir təbliqat formasıdır. Ki, 40.000 ailə varsa deməri 120.000 ərməni hali olabilər, belə bir fikir əslindirilir. Orada təbii ki, orada təbii dən bir 40.000 ərməni hali var. Bu da Azərbaycanın ən balaca rayonlarım nəhalisindən də az olan bir əhali sayıdır. Amma faktiki olaraq, sühməramlı qurvələrin nəzarətə altında olan ərazi 3.000 km² dən çox idi. Yəni, bu çox böyük bir ərazidir. Yəni, 40.000 ərməni hali üçün. Yəni, 120.000 ərməni hali üçün deydiyi hətəhqi qəttisə 3000 km² çox böyük bir ərməni. Və bu ərazidə kifayət qədər münbit torpaqlar mövcuddur. Orada çox ciddi bağların salınması mümkündür çox ciddi ürüşlər olabilər. Orada təxilçaladan inkişafi üçün çox ciddi şərayt var idi və s. Yəni, burada əhali az qalmazdır. Orada düzdə bildirilək, gördökumaniyətər fəlaqət azlıq var. Bunlar təbii ki, həqi qətə uyun deyil. Bundan başqa Putinin planı buydu ki, oradan çox böyük yardımlar verilsin. Kəm verib mən aslanlan yardımlar qələcək. Mözlərinin kifayət qədər. Həhalinin sayına görə, çox torpaq resursları və digər resurslar mövcuddur. Hətta valdayda çıxış edərkən, Vladimir Putin dünya dövlətlərin rəhbələrinə bir acətik, qatılırsınız. Dedi ki, dağlıq qarabağa yardım göstərin, oradan humanitar yardım göstərin və Rusiyan orda nazirlikləri açılırdı. Rusiyanın orada rus, məşhur şəxslərin adına dildi, Rus direkinci ana dili yalan edildi. Rusiyadan qeyl adam oradan köçülülmüşdü, oradan gəlmişdi. Məqsət buydu ki, oradan bir balaca, məsələn bir lüksiyon burt düzəxsinlərdir, monarko düzəxsinlərdir, ki, həhalinin hamsi milyon çoğ olsun oradan bir turizm mərkəzləri yaraxsınlar və həm Ruslar üçün, həm erimənilər üçün qarabağda yaşamaq, cəlib edici görünsün. Yəni, plan buydu. Hacaq Rusya-Ukrayna muharebəsi, yəni Rusya oradan, hətta öz hər biçilərinin də qeylisini çarqmaq məcbüriyyətində qalab, məsələn, sizi tərcubləndirmək, ki, orada öldürülən zabid dəniz şeydir. Yəni, gəmi kapitanı. Orada dəniz yoxdur, şey yoxdur. Orada gəmi kapitanı burada nə qəzir, özür də kantingiyentin rəhbəyədin muhabinidir. Və onun uqrayna ilə muharebədə dəniz muharebəsi yoxdur, demək olar ki, əsasən və qeyli dəniz çi hər biçilər qoşluqdadır. Amma digər buru qoşunlarının zabidlərinin uqrayna da olması sərhuləti var. Ona görə, bura matroslar göndərir. Yəni, belə bir vəziyyətdədir Rusya. Yəni, zamanda orada yaramış vəziyyət yəni, zamanda xüsusi ilə laçın dəhriklək üzərində bloq pos qoymaq imkanının olması oranı cəlbədici olmayandır, əraziyə çevirdiyi və Rusya vət handaşları oranı tərk ediblər artıq bu proses davam edir. Yəni, zamanda o nazirlikləri numayəndələri də oranı tərk ediblər və mənə də gəldik ki, Rusya uqrayna muharebəsində Rusya'nın mövqeyi bir qədər də zəyibləsə hələ, Azərbaycanın gücü çatacaq ki, orada olan Rusqoşunlarını da oradan səhuməramı quvubələrə də oradan ehtiyac qalmasın. Yəni, Rusya yıxarı qarabax üzərində nazarəti xeyli dərəcini etirib. Tam itirmədi ətta bu əməliyyətlərdən sonra da itirmədi amma, dəralda mən əsab edirəm ki, Səntiyabrın 19-undan əvvəlki dövrə nisbətən indi Rusya'nın qarabax üzərində, yəni o səhuməramı quvubələrin nazarəti altında olan ərazi üzərində nazarət imkanları artmadı ki, azaldı. Təşəkürəyirəm, bizim burada yazanlar çoxda, amma üzüldü sayısınlar, burada Gürsandan bir mürajiyyəti var. Dəməli Ali Müzərklər, Ali başqa mandana belə yazıb, burada Gürsandanmünə Partiyasının Səldri Faziləliyi mürajiyyəti var. Çünki bu, verəcəyin suala ədəkifat olduğu üçün xoxmaq istəyirim. Gürsand Türklər adından qarşıdərdım ki, Qarabat-Azərbaycanın müəhtəşəm qələbəsindən sonra, millili birliyi, millili ruhu daha da yüksəlmək, Azərbaycan cəmiyyətini qütibləşməyə son qoymaq cəmiyyətini manelik millili birlik yaratmaqla aminə tanımış jurnalist əvəz Zeynallı, Profesor Qubadivalıoğlu və sahir millətimizin tanımış siyalları başda olmalı geniş amnistiyar qərarı versin. Belə bir mürajiyyətdi, yəni sonra şəhədlərimizin qarşına başayırıq cana prezident təşəkür ediyir. Yeri gəlmişkən bəyaları siz də işare ettiniz. Azərbaycan son günlərdə çox ciddi bənəxal çağrışlarla rüsləşib və bu sabaş öncəsidə ölkədəki siyasi məhputlarla bağlı problemlər var idi. Və siz qeyd ettiniz ki ərmənlərla bağlı belə bir təbqiqat aparlar ki, azərbaycanında baxın öz vətəndaşlarına, azərbaycan vətəndaşlarına bu şəkilə bir nasibət varsa saba ərmənlər üçün ciddi problem olabilər. Ləma adam ki, Fazil bəyəm bu mürajiyyəti da var idi. Baxın, bundan ötürü cəmiyyətdə manələt birlik, biz 44 günü savaşda ordu, millət, ordu və dövlət birliğinin şahidi oluq. Bundan ötürü hakimiyyət nezə düşünürsünüz? Bir istəklik görünür mü ki, cəmiyyətdə manələt birlik yaratsın və hər halda azərbaycana qarşı olan düzdə hakimiyyətdə bu çalışlarda məhbuz, sonuzda dövlət hədəfə alınır. Bax bütün bunların müqabilində bir siyasi məhbuzlarla bağlı islaat etsin, siyasi partiyalara qarşı nə, hər halda qeydiyyətdə alındı, gəli, yəni, şəm, sabaq partiyasında təbrik edirik. Bu, siyasi partiyalarda ciddi problemlə üzləşirlər. Çünki hər hal taydan bir də, reistilməsləs ortaya səxazıq. Bax bununla bağlı azərbaycanda gələcək aylarda hər hansı bir irləliyə doğru paziti bir adımlar gözləyirsizməm. Təsür ki, siyasi məhbuzların sayı azalmaq, siyasi məhbuzların sayı artır və dünya birliğinin bir çox binaxta qurumların çox ciddi tələblərinə rəğmən siyasi məhbuzlar azaldığa bırakılmaq. Yəni, isər əvvəz zəyin allının, isər Qubadi Badovunun Azərbaycana xalq çəfəsindən olan məhbuzların, səndə ölərdə xeyli bəzi curalar ister həbs olunupdur, blogerlər, işnumayı təşkilat yumayindələr həbs olunup və hüqub müdafət təşkilatlarını həsablamalarına görə azərbaycanda hava hazırda 200 dən çox siyasi məhbuzlar. Narmal bir ölkədə, azab bir ölkədə İkincisi, yəni, insanları həbs edirlər, uzun müddət onlar istintəq altında həbslə saxlanırlar. Hətta məsələn kimi səhəransı bir cınayət şündə şüphə varsa onlar həbsl olunmu malıqları istintəq altında olduğu dövrlərdə onlar normal azad bir dövrlətdə ulusaydıq, vizə gəl. Onlar azadlıqda olmalıqlar onların azadlıqda olduğu şəraytdə istintəq davam etmərdir. Hətta bu məhbuzların azadlıqda mührum edilər ək orada da pisrəftərə məruz qalar asaqlanması bu həbslərin siyasi mativini bir daha təsdiq edir. Narmal bir dövlətdə siyasi məhbuz ümumətli olmalıqdır. Azarbaşın hakimiyyəti daim siyasi məhbuzların olmadığını bəyan etsə də Açı qaydın ölkədə kifayat qədər tanınmış siyasətçilər, tanınmış jurnalistər həbs edilir, bloggerlər həbs edilir. Azarbaşın hakimiyyəti əliyyinə sərt ifadə işlədən hətta bu sosial medyədə hər hansı status yazan adamlar həbs edilir. Onların bəzisini, 15 gün bəzisini, 30 gün həbs yazası verilir. Bəziləri həgər yenədə bu fəaliyyəti davam etmirlər isə haqlarında qondarmayı təmrlarla açı açılır və s. Yəni, bu azarbaşına çöpət təkçə azarbaşına qurulan ziyandan çöpət həm də həmin insanlara qarşı olan onların azarlıqda məhrum edilməsi onların hüquqlarının taxtalanması ölkədə normal bir siyasi rəqabətin azad məhduqatın olmasına qarşı olan bu adımlar təbiiq azarbaşın cəmiyyətində gərginlik yəradır. Açı qaydın görünür ki, azarbaşın hakimiyyəti, konkret olaraq ilham əliyyir. Ölkədə vətəndəş həm rəhidinin tərəfdarı deyir. Yəni nolgaını istəsəydi, hər bir neç aydan bir akıcə musabat çüklüyü diyərək müqalifətdə hücum etməzdir. Gəru vətəndaş birliyinin tərəfdarı olsaydı, azarbaşanın bütün tarixində ən nüfuzlu şəhs kimi azarbaşan xalbi tərəfindən sevilən Məhəmədəmi Rasul Zadənin onun tərəfdarlarının ignor olunması, onlar haqqında təhriq olumu şəkildə ifadələrin işlədilməsinə ifadələri özü işlətməzdir. İndi qarşıdan azarbaşanın müstəqilliyinin bərpasının il dönümü qədir. 18 Oktiyabır, 18 Oktiyabır çox böyük bir hadisədir, çox möhdəşən bir hadisədir. Bu, azarbaşan xal kərəkiyatının nəticəsində azarbaşanın müstəqilliyinin bərku olunması gününün tarixidir. Həmin gün bir çox dünya dövlətlərinin rəhberləri azarbaşanın xalbi tebrik etdiyi halda məlif, bəz hallarda ümumətlə həmin dövrdur, azarbaşanda xolmur və xalbi tebrik etmir. Məsələn, heydər əliyyəvin parlamentin sədri seçildiyi gün azarbaşanda istirahət günüdür, iş günü olmayan bir dövlət bayramıdır. Ama azarbaşanın istiqlalının müstəqilliyinin bərku olunduğu gün azarbaşanda dövlət bayramı qeyd olunmur. Bütün bunlar təbii ki, azarbaşan hakimiyyətinin ölkədə vətəndaş, birliyinin olmaması anlamına qəlir, bunu istəməmələri anlamına qəlir və çox təhəsür ki, xüsusu ilə müharibə şəraitində azarbaşan müqalifətinin azarbaşanda olan müstəqil jurnalistlərin, işlumayı təşkilat mümayəndələrinin xoşməramlı mövqələrinə də ədəkibat cevab verilmir. Məsələn, bir çox allarda, hətta məsələn müharibə dövründə, ki, bu antitörəramaliyyatı keçirlən dövrlərdə əslər bula girlər, bizi hakimiyyətə qarşı sərp mövqə tutmamaktayı tam edirlər. Yəni, biz doğrudan də belə dövrlərdə hakimiyyətə qarşı sərp mövqə tutmuruq və bu məsələlərlə nələqədə bizim ən çox istəyimiz ondan ibalət olur ki, öz təkliflərimizi, öz ideyalarımızı də səsləndirək, əgər hakimiyyət ordumuz bundan istifadə etmək istəyirsək istifadə etsin. Hacq bu halda da hakimiyyət tərəfindən adikvat münasibətin şahidi olmurq, də əsləvki, belə bir dövrlələ, hətta bünya bir liyinin də tələb etdiyi siyasi məhqusların azadlığı buraqlaması istiqamətində olan çağrışlar yerinə yetirilməyir. Öz fikirlərini bilbirlən məsələ, elə fikirlər var ki, bəndə o fikirlərlə razi deyiləm. Hacq fikirlərlə razi olmaq həps olunması anlamına gəlməm əridir. Yəni, onların həpsi ilə nəticələm məməridir. Azadlığı cəmiyyətlə müxtəlif fikirlər olabilər. Sözə sözlə cəhaf verimək lazımdır. Sözlə həpsi ilə cəhaf verimək lazım deyil. Də gəl kiminsə sözü xoşuna gəlmirsək, kiminsə sözü qanuna zidd olan bir söz deyilsə, məsələn, muharibəyə çağrış deyilsə, milli etnik ayrı secdiliyə, çağrış, teröre çağrış deyilsə, bir də müşkilə səsləndirəmək mümkündür. Yəni, bütün bunlar azərbaycan qanunlarında öz əksini təhvqdır. Əgər bu xallar mövcud deyilsə, çağrışlarda, yazılarda, cınaya tərkibi yoxdursa, ona sözlə cəhaf verimək lazımdır. Ona adamları gəlməri kotiklə şəvliyirlər, qəq kolliganlıqda şəvliyirlər, gəq vaşqa daha əcaip iddiamlar uyduraraq o adamları həps edirlər ki, bu da təkcə diyək ki, ayrı ayrı şəhslərin, ayrı ayrı siyasi təşkilətlərin, məqvət organlardın hüylulərinin taptalanması deyil. Bu həm də azərbaycana qarşı dünya bir deyinin təpkisine səbəb olan bir ümumilli məsələdir. Ümumilli problemdir ki, təhəsür ki, azərbaycana hakimiyyəti bütün bir illər ərzində olan çağrışlara rəğmən, azərbaycanda daim siyasi məqvusların olmasına şərət yaradan siyasət yürüdür. Sərməsləqlaşma azadlığı təmin edilmir, söz və ifadə azadlığı təmin edilmir, azad rəqabət şərayeti yaradılmır. Vələ bir şərayetdə, təbii ki, azərbaycana qarşı olan təpqilər, bənaxar təpqilər daha da artır. Və çox təsür ki, bu məsələlər deyələ qədər azərbaycana qarşı və səhkilərini ifadə edən şəhslərin xaqlı olduğunu bütün dünya hər kəs və bütün dünya ölkələrinin iştomoiyyətləri də bir mənalı şəkildə qabil edir. Çox təşəkürəyirəm. Qısa, Cemal Bəhində sualını çağabılandıran, Paşinianlı Rusiya qarşı tutu siyası mövqəyə gərəcəyədə gümrudən çıxabiləcək Rusiya'nın 102-ci ərbı kəntin gəndik, hən kəndində yerləşdirilə bilərmək? İndi ki, şərayetdə məncə yox. Həralda Rusiya'nın planlarından biri də bu xarıqlara bağlıq əhkət forposta çevirilək idi. Ancaq mənə də qəlki indikəyik qövaletik şərayet, artıq buna imkan verməyəcək və əgər 102-ci ordu hən kəndinlə əgər 102-ci ordu gümrudən çıxarlayacaqsa, o Rusiya'ya gədəcək, evə gədəcək, həzır bacana gəlməyəcək. Çox təşəkürəyirəm, Arif Bəhind. Dəli izləyicilər programımızın qonalı müsabat partiyasının başkanı Arif Azılı idi, Arif Bəhind dəli izləyicinizə bizə təşəkürəyirəm. Sağ olun. Dəli izləyicilər Arif Bəhind 1 saatdanda biraz artıq bərabər oldu. Çanlı yemə burada bitirək. Sabah yenədə bu mövzuda sövbətimiz dəmi etirəcik. Ölke siyasilərdin mövzud durumla bağlı fikirlərini sizlərə təqdim etməyi özümüzə borç bilirik. Sağ olun, sağola qalın. Tanrı bətəlmizi, tanrı millətimizi qorusun. Tanrı qorutumuzu qorusun. Allah müandir.