 Ang tatalakayin ko sa lecture na ito ay ang usapin ng film Literacy and Criticism na mari natin i-translate sa iba pang klasing pagsusuri at literacy sa singing at na-relation ito sa kultura. Bago akong magsimula, gusto kung magpaliwanag ng ilang definition para sa ating magiging talaka yan. Pagsinabi na ating pelikula o film, ibig sabihin ito ay isang media. Maramihan ang inintensyon itong manunood o Tagasubaybay, ito rin ay industrial art. Ibig sabihin maramihan din ang lumilikhan ito at hindi isang tao o ang makakagawa ng lalo na ng feature film. Pero ang kakaiba sa pelikula ay ito ay orati ko na tinatawag. Ibig sabihin kahit ang maramihan tayong nanunood ng cine, parang itayo lang mismo ang kinakausap ng pelikula na ito. Nakakalimutan natin kung sino katabi natin apag nagsimula ang panunood natin ng cine. Ang pangalawang termino na kailangan natin malinawa na yung sabihin ng literacy. Ang literacy ay ibig sabihin ay paano natin pagusapan ang pelikula. O ano ay yung mga alam na mga pakaunawa hinggil sa usapin ng pelikula. Maridi natin pagusapan dito ang para na paano tayo natin tututo? Paano natin tinuturuwan ng pelikula? Paano natin magiging mababago ang pakaunawa natin ng pelikula at iba pangsining at media? Ang usapin naman ang criticismo, ang pangatong termino ay nagpapakita sa atin ang paraan ng pagsusuri. Na mga balangkas o framework na kung saan ay mashigit natin maunawaan ang atin utunghayan. Parang kung baga sa television ito ay hindi lang natin tinatanggap kung ano pinapakita ng telanobela, na parang wala tayong papil dito, wala tayong panglahok dito sa pinapanod natin. Pero tayo mismo ay nag-iisip kung itungaba ay nakakasama, nakakabuti sa atin sarili, sa ating komunidad ng mga nanonood at pati sa ating pamilya. Ito ang ibad ibang aspekto ng pag-aaral ng pelikula na maringa natin gamitin din o isalin din sa pag-aaral ng sining at lang ito ay nakaugnay sa relation ng sining at ng pelikula at higit sa lahat sa mas malaking aspekto ng kultura. Ito ay pitong mga aspekto. Ang unang aspekto ng pag-aaral natin ng pelikula ay ang pelikula bilang sining. Sinasabi natin ang pelikula ay sining kapag ang mga formal na elemento na bumubo ng pelikula katulad ng script, ni Sen San. Ibig sabi nito ay staging ng action ito by from close up, middle shot o malaking shot. Ito ba ay kung san ang artista ba na ka-framed dito o ang backdrop na kandila, halimbawa na kung san ay may relation ang artista dito. Ibig sabi nito ang pagpili ng exena ng mga director at nang kanyang cinematographer. Ang cinematography naman, ibig sabi nito ay yung pag-iilao ng exena. Meron din yung elemento ng sound o tunog. At kailatin ang karanasan natin sa panunon ng pelikula ay nakabata din sa tunog. Ibig sabi nito, kahit nakapikit tayo, masusundan natin ang pelikula dahil sa iba-tibang tunog at lalo na ng dialogo na nag-aganap sa pelikula. Meron din tinatawang na editing. Ang editing naman ay ibig sabi nito ay temporal design. Ibig sabi nito ang isang exena ay maaring pahabain, katulad ng mga pelikula ni Love Diaz, akun saan ay umaabot ng 45 minuto, sa alimbawa ang exena kung nakasahan na matay ang pangunahing vida. Maari din naman ang pabilisin, katulad ng mga exena na nagahabulan sa mga coches sa isang action film. Meron din tinatawang na direction. Ito yung overall vision. Kaya malaki na nakaata sa director dahil sa kanyang vision, artistic vision, ang natutunghayan natin sa pelikula. Ang iba pang elemento ay katulad na acting. Ako saan ang pag-arte ay naging natural ba, ang pag-arte ay stage ba, dipende sa pangangailangan ng pelikula. At ang huling aspekto ay ang production design o production design. Ito ba ay historical film. At kung ito ay historical film, ano ang kakailanganin na costumes, props at itura ng mga artista dito sa exena na ito. Ito ay futuristic film o science fiction film. Anong kakailanganin na production design para mapaniwala tayong audience. Manolood na ito pala ay nakaset sa 2046 o mas malayo pang panahon far, far away na kasi ng galaxy. Ang ibig sabihin ito, ito mga nabanggit na elemento na kung isipin natin, ito din ang elemento na binibigyan ng awards ang award-giving body. Ito yung formal na elemento at ang ati ito, kapag nagtulungan ang formal na elemento na ipahatid sa atin ang vision ng director. Ang vision ng director ang ibig sabihin ito ay ang kanyang pananaw. Ang kanyang pananaw na bagong perspektiva hinggil sa kahit na mga lumang issues. Ibig sabihin ito, ano yung tema na gusto niyang sabihin o pananaw hinggil sa kahirapan, hinggil sa buhay sa Pilipinas o buhay ng mga abanguri sa Pilipinas. Sa lahat ng elemento na ito, ang pirakamahalaga ay ang script. Ito ang tinataw na gulugod o backbone ng pelikula. At ito yung foundational unit ng pelikula. Si na sabihin nga, kapag mahina ang script, mahina ang pelikula. Pero kapag malakasang script at kahit mahina pang ipatibang elemento, ay maring umangat pa rin ang malamang impagkakaton itong pelikula. Siya ay nagiginsining bahan ito na parang sublime ang karanasan natin sa pagnanood tayo ng cine. Sublime ibig sabihin ay nakakaroon ng bakasyon o relief ang ating uta sa pang araw-araw na realidad. Punyari, pag first time yung nakita ang oblation, mamamangha kayo sa unang pagkakataw nakakita kayo ng multo, halimbawa, mamamangha kayo at mamamangha tayo kasi hindi tayo araw-araw na nakakita ng ganitong object of art o ganitong extraordinary object. Kaya wala tayong lengwahe para pagusapan ang karanasan na ito. Napapabumabagsak lang ating mga pangah o nandidilat lang tayo pero alam na nabin, napakahala gan itong natutunghayan natin na karanasan. At nagiginsining din ang pelikula dahil, tangi mga masining lama o art o films lama ang pumapaloob sa kategoria na national cinema o pangbansang cinema. Ito ay masungit ng kategoria hindi lahat pwede pumasok dito. Ibig sabihin mga dakila lang na mga pelikula, ang papapapasukin dito sa kategoria na ito dahil ito ang bubuo ng alaala ng isang bansa. At sa kasoklokuyang panahon ng indie film movement sa ating bansa at sa ating pelikula ito rin ay napakalaga dahil ang pangunahing peg o benchmark ng lahat ng independent filmmakers ay makapagproduce ng tinatahog ng art film na kahit na intender dito sa maramihang audience talagang itinatampok dito ang vision ng director kahit hindi natin lubos na naunawangan. Yung ikalaw ang aspecto ng pag-aara ng pelikula hindi na taong na pelikula pilang ideologiya. Ibig sabihin dito ay hindi may pinagpapanig sa tin may pinakakampit tayo na sa klasin ng mga pagpapahalaga at mga practices o pagkilos na isinasa katuparan na mahal pinapanuod natin sa pelikula. Pagsinabi natin ideologiya ang partisanship ay nakabatay sa iba't ibang cultural categories nakasahan tayo na lahat ay nakapaloob. Ibig sabihin dito tayo ba ay mayaman o mahirap na nanununuod ito yung class issue o sa pinguri. Tayo ba ay lalaki o babayang manunuod. Tayo ba ay bakla, lesbiana, LGBTQ na klasin na manunuod dahil hindi tayo pare-pareho manunuod ng cine. Tayo ba ay puti, tayo ba ay kayumanggi, tayo ba ay tagamanila o tayo ba ay katutubo o lumad. Iba't ibang perspektiba natin. Sa Hollywood film, sa limbawa, tinansabi na ang ideologiya na kananiwan natin atutunghayan ay tinataw na white, middle class, middle age, republican ideology. White dahil, syempre ay parating mga puti ang nakatagumpay walang James Bond na itim, walang James Bond na asyano. Kaya kailan tayo mowan ang sarili natin James Bond at yun yun si Wang Wang, na klasin ang James Bond na B-movies na sumikat sa paduhon ng 1998-90s. Middle class ang values. Ibig sabihin ay ay hindi pinapausad yung kahit na naghihikaw ng kondisyon na abanguri na tinatalakay nito, ay papasok pa rin sa mga institusiyong panlipunan, ang recurso, kung saan ay magkakaroon ng pagangat ang mga tauhan sa pelikula. Kunyari dito sa pelikula ni na Erin Brokhanovich ay kung saan ay ay saayong tungdehadong babae na tagahanap ng recurso para sa mga na-victima ng laso na tubig dahil sa kagagawa na mga kumpan niya, na-victima yung mga ibad ibang mga anakan at komunidad ay recurso ng korpe. Ibig sabihin, kahit na napakain posibilin dito, halimaw sa Pilipinas na magtatagumpay tayo at mga hakot tayo ng ganansya o relief sa korpe, ay hindi, ito yung sinasabi ng pelikula na pumunta lang tayo sa korpe, mag-aral lang tayo, ay bubuti ang ating kalagayan. Mil-age dahil, siyempre, ang hinihimok ng manano nood sa pelikula ay ang mga kabataan. Ang mga kabataan, may interest pa at may panahon, kahit walang ganung pera, na mga regular na mga panood ng pelikula. So ito yung hinihimok nila, at kaya kumapapansin natin sa kasalukuyan, puro siya ang fair natin pagdating sa Hollywood films, lalo na sa summer box office hit na tinatawang, sa summer season ng Amerika, lumalabas ito mga pelikula, ay mga Marvel superheroes, kundiman mga animation films, para mga bata pala mga, mga kaitamosmos at ay hindi parang kapal salita, ay nare-recognize na mga characters na kanilang pinapanoon. At ito yung tinatawang na middle-aged na klasin ng isyo, Republican ibig sabihin konservatibo, mas konservatibo pa kesta sa ordinario na parilihioso, na mga pananaw, anang klasin ng ideolo hiyan ay sinisiwala. So ito yung peg ng Hollywood films at mari din natinisipin na sa Pilipinas, maliban siguro sa kahit na yung whiteness na yun, ay may angat pa rin na distinction o pag-pag-privilege sa atili punan. So sa usapin ang race, ibig sabihin, katulad sa pelikulang Armagedon, na kunsan ito ay multi or United Nation type na klasin ng rescue team, para yung meteor or asteroid na puputatamaan ng planeta natin, ay may san team na may gagawin dito sa meteor nato, para ay hindi siya mag-collide sa Earth. Ang nangyari dito, by the end of the film, ang tangin ang makakapagdita sa bumundo ay ang American characters. Ibig sabihin, lahat ay kelamo na mamatay at walang yung mangyari sa buhay nila. At ang tangin, makapagdita sa yung puti sa horror films ng Amerika, na kunsan, unsam o maraming characters, yun yung katangin ng American horror film. By the end of it all, mamamatay lahat ng underclass. Ibig sabihin, lahat ang Johnny To, lahat ng Juan, katulong, ay mamamatay. So suno dito ay lahat ng other races, mga itim, mga asya, mga best friends, at kung ano paman. By the end of it all, yung mga puting characters lang, yung lovers lang, matitira sa horror film, particularly yung babay. Usa pinamang ng class, ibig sabihin dito, sino ang nagbabago, kanino tayo pinapakampi. Sa usapin ng class dito, katulong sa Pretty Woman, na isang set-up dito, mayang multi-millionaire na lalaki at mayang sex worker na babay. Nakunsahan ay nagdikit ang kanilang path at kung saan ay nagkaroon ng conflict at, by the end of it all, ang sinasabi ng pelikula sa atin, ay parang Cinderella, o Fairy Tale Romance dito, nakusahan ay magbabago, ang pita ang sex worker, magkaaral na lang ang siya. At yung millionaire naman, ay parang Night in Shining Armour, dahil na yung babay na sabal kunahin na kinyo apartment, at salimusin, parang kabayo na nakasakay ang lalakin milionario, ay magtatapat sila at kung saan ay magahalikan sila, at paglilive happily ever after. So sa pinaman agenda, sexuality, kung niya re, parating lalaki at babay lang, nakikita natin na nagahalikan, nagkaroon ng romance, sa pelikula, at pa, sa mga ming pagkakataw, pumipikit ang mga manunod, kung bakit nakikita na merong same sex na nagahalikan, lalo na kung dalawang macho na lalaki o dalawang cute na babay. Ibig saan, very heteronormative o ang kinakilingan sexualidad ng pelikula ay ang heterosexuality at ang piyal, isinasantabi nito ay ang, at ay ang ibat-ibapang klasi ng sexualidad. Ang pangatlong aspekto natatalakay natin ayung sa pinang pelikula bilang teknolohiya. Ibig saan, hindi natin matutunghayan ng pelikula sa kanyang klasing anyo, kapag ito ay hindi dupumaloob sa isang teknolohiya. Ang kakayiba sa pelikula, sa bukon sa ibang sining, ay ito yung mass-produced na klasi ng sining o ng immediate technology. Nagsimula ang pelikula bilang celluloid. Nakunsahan, tinatawang natin celluloid dahat para negatibo ang anyo ng pelikula na nakakamang kakadikit. Pinaproject siya 36 frames per second sa lumang mga sinihan. Nakunsahan din, ay kaya siya na kakakalan na 36 frames per second dahil ito yung speed na makakaron na normalidad na pagkilos yung mga tao. Pero talaga, ang negatibo, katulad ng mga litrato or images natin, ay wala naman talaga movement. Nakakarol lang ito ng pagkilos kapag ka, pin-object siya ng mabilisan sa 36 frames per second. Pero nagbago na ang teknolohiya, hindi na natin kailaran ng film, na celluloid film, pumaloob na tayo sa digital technology. Ibig sabihin ito sa pamamagitan, katulag yun yan in digital cameras yung mga cell phones o smartphones, ay ma-arin na tayong kumohan ng technology at makanan din tayong kumohan ng film nakunsahan ay makakakapanoad natin ito at ma-upload natin sa mas maramihan pang platforms katulad ng internet at iba pang mga platforms nang mapapanoad ito. Sina sabihin di itong film mas technology kasi may malinao na division of labor sa paggawa ng film. Ibig sabihin ito ay ang kaya ngawin ng director. For most part, ay hindi kaya ngawin ng producer. Ay hindi pwede yung marti, yung artista mo, hindi pwede yung maging cinematographer. Yung cinematographer mo, hindi pwede yung maging script writer. Kahit pwede naman paminsan-minsan, pero malinao on division of labor. Pero pagkatapos ito, may anong technology of reception din. Ibig sabihin, ang perfect na setting ng pelicula at kung saan hinihimok tayo dahil dito yung bulto ng kita ng pelicula ay manuod tayo sa cinehan. May technology ay ito na reception na ibig sabihin kahit wala na yung digital film ay kaya sa pamamagitan ng katulan ng internet ng wires na ito, ay mapanood natin ng pelicula na sabay-sabay sa bong mundo. Nakakarona ng fenomenon na pag nagpalabas ang Hollywood film sa limbawa, ay halos pareho ding araw sa iba pang bahagi ng mundo. At ay kagawa ito na hindi na naglilipatan ng role yung ng pelicula na katulan na gilagawa na mga lagarista ng naunang panahon. Ngayon ay pinoproject na lamang ito o pinapasa na lamang yung digital information na ito sa pamamagitan ng technology ang internet at tiba pang mga bagay. Mayroon din technology of perception. Ibig sabihin ito ay perception natin sa isang bagay ay nai-intensify o lalo na papaiting dahil nga hindi lamang siya pinoproject sa mas malaking frame. Kanyali na, ay karoon ng romance, itong babay at lalaki natin mga tauuhan. Larger than life dahil 36 feet malang rahil ito na klasin ng nakikita natin. Pag gumiti si Julia Roberts kita natin ng gilagid nyan at lalo na pag ito yung close-up. Kasi nga larger than life 36 feet ang projection ito at kung IMAX pa ito maling tumas siya rang tatlong palapag at fantastic yung dahil kahit sumakit tayo sa roller coaster o makita natin yung Senanggeti sa faria limbawa malikita natin siya na hindi malinao na tuldok lang siguro ito kapag sa tunay na buhay pero sa pamamagita ng pelikula overwhelming ito nakikita natin kung gano tayo kaliit kung gano kainormus ito na aapektuhan na ating reception dito mas kumakampit tayo sa vida mas nagugusuhan natin itong environment natin na papaniwala na katulad sa Star Wars na may mga ganitong klasin ang civilisasyon na magagangrap sa hinaharap. Ang ikaapat naman na usapin ay yung pelikula bilang commodity ay ibig sabihin itong commodity na ito ay ginawa ang pelikula hindi talaga para aliwin tayo at ginawa ito pad dahil may motivo ang mga producers at ito ay motivo para sa kita o profit. Hindi inosente ang pagawa nila ng pelikula para lang mga bata, mga musmos ay matua at magkaroon ng Disneyland karakters ang kanilang growing up years pero ginawa din itong pelikula na ito para pagkakitaan tayo. At gagawa itong sa pamamagita ng studio system na kung saan ang pamamagita ng studio system malino na na maya rungkang pool of stars may pool of directors ka may pool of cinematographers ka production design etc. So sa pool of stars mo or directors alam mo kung sino ang romantic comedy directors na magbibigay sa iyan ang malaki ang kita alam na kung sino ang lalaki at babay na kailang mo pagsabahin at magkaroon ka nila ng variation sa kanila pa dahil alam mo ito ang kikita at studio system dito dahil sila ang lumilika ng studio stars na nunod tayo ng pelikula hindi dahil may preference lang tayo sa genre katulad ng horror, action, comedy na nunod tayo ng pelikula dahil sino subaybayan natin ang mga artista yun yung isa sa mga determination o determinance kung bakit tayo paratihan na nunod ng pelikula at regular ang panunod natin kung sinabi natin commodity siyempre ang global leader dito ang Hollywood sa Pilipinas at sa walang bahagi ng mundo ang walang major share ang Hollywood films sa atin ay mas malaki pangan share ng Hollywood films kaysa sa local films at mapapansin natin dito pag nag-release ng big budget and summer blockbuster ang Hollywood ito lang talaga ang palabas lahat ng pasinihan sa cinema complex na pinatupapurito natin panooran ito lang ang palabas hindi makakapaso akahit isang Filipino film dito at nagpapaubaya na nalalam nilang wala ng manunod kapag latest installment ng Batman o Superman o Star Wars ang ipinalabas mo dyan lalang awin tinatawag yung pelikulang Filipino kapag pinalabas ito at ito lang nag-regulate ng market pag sinasabi natin commodity din ay malino din na may mga bagay-bagay na kailangan mangiari at dito sa market na ito commodity siya dahil meron malino na hatihan una ang pelikulang isa sa pinakamalaking tinataks na produkto nililika sa bansa natin one-third na binabayin natin sa ticket 150 ang ticket natin mga 50 pesos dito ay pupunta lamang sa tax one-third ay pupunta sa profit sharing na may ari ng pelikula at may ari ng sinihan ibig sabihin ito yung profit sharing at lightly one-third ay doon lang papasok yung kita ng producer nakunsaan ay malino din at doon nyo ibabawas ang halaga ng pelikulang genastos niya ang isang historical film sa Pilipinas katulad ng General Luna, halimbaway tinatayang 80 million ang budget nito at para makabawi ito ibig sabihin kung one-third ang sharing ng bawat sa sector dito kailangan kumita ito ng 240 million pesos para makabrakeven man lang ang anumang pelikula na ito at ginagawa para matinitiak na nakumita ito nilal sa tinataw na Lease Common Denominator ang mga pelikula ibig sabihin ito ay kailangan ay nakapaloob ang lahat na maaring magpapasok sa atin sa pelikula katulad yung nyari kapag Metro Manila Film Festival sa December makakatong nga yan na lang natin na lahat na lang na nan doon nan doon nga paborito nating artista magiging comedy dito o yung dalawang blockbuster pagsasamahin sa isang kuento para matiak nga napatangkilikin pa rin natin siya dito dahil ang gusto niyang icator ay lahat nang pwedeng pumasok sa pelikula na ito at papapansindi natin sa Hollywood films ito na parating sa mga unsum na klasin ng mga pelikula ay parating meron ka ng asyanong character na isang star talaga sa South Korean halibaw na nalalaki na papaloob sa isang action film at parating meron ang action film mo ngayon ay galing na sa iba't ipang bansa ito mga kontrabida mo yung mga vida mo yung mga tumutulong sa vida ito sa kontrabida panang lahat na lang ay makapaloob yung belonginess we belong and therefore panunaw rin natin ng pelikula na ito sinasabi natin din siyang commodity dahil ang pelikula talaga ay content ibig sabihin pwede siyang isalin pa hindi lang naman ang B-all at N-all ang panunod ng pelikula ay sa sinihan ibig sabihin pwede siyang may palabas sa sinihan ilang buwan pala mga ay magkakaron na siyang premiere sa television pwede sa television regular run siya sa cable pwede pwede pang interface ngayon yung pelikula sa iba't ibabang plataporn makatulad na Netflix o yung pirated na klasin na kung saan naka-download tayo ng mga pelikula o maari din siyang panorin sa cellphone at sa iba't pang mga gadgets at di na lang sa sinihan o sa klasin na naka-gawian natin commodity din siya dahil ang pinakamahalaga sa commodity ay masingil tayo ng masmahalaki pang bahagi kanyari pag ito ay naging 3D masmahal siya kaysa sa regular na cine dahil meron siyang value added dapat dahil ang kaybahan naman ay meron tayo yung susot na gadgets na samatanating at masisipat na natin ang ibang kananasan natin sa panunod ng cine at ito yung sinusubongan is standardized sa Hollywood films ngayon at pinapadap na rin pati sa LED na klasin ang mga TVs na dumalabas sa kasaluku yan nagiging commodity din siya dahil meron nang iayari pagdating sa usapi ng paggawa o labor sa pelikula may magical transformation na parang itong pelikula nato walang labor in the end nagumawa ibig sabihin sa nabanggit na natin kanina di ba malino on division of labor dito may mga panganid sa pangshoot ng isang action scene at na sa maraming pagkakatong may namamatay sa pangshoot na ito dahil peligroso talaga hindi rin makatutunghay natin na andami-daming extra kung nyari sa matrix kung saan ay maraming kilang naglalakan sa kalsada para umangat itong atin mga vida pero hindi pinapansin na malino din ang distinction ng salary wages ng vida sa mga extra iba ang kinakain ng vida iba ang kinakain condition din ang extra at ito nang hindi natin natutunghay yan dahil pag nanawad dahil ang pelikula para lang itong instant noodles hindi natin nakikita kung paano ginawa ito nakikita nila natin ang sarap itong kinakain natin nagbubusog tayo et cetera na parang walang nangyari sa paggawa itong instant noodles o lata ng sardinas ang lata ng sardinas ngayon ay mabilisan na nagagawa mga malalaking vapor pupunta sa dagat papalaot sa dagat mga huhuli ng isla at pagitapos ito sa pinakapeligrosong condition bumabagyo madaling araw gabi na nang huhuli ng isla tapos ito lahat ang nahhuli nila kaya nilang idalata pagdating pagdaong palang nang bar ko hindi natin natutunghay yan na peligroso ang kinakain natin bagay dahil ayon natin isipin na peligroso ito gusto din natin na branded ng mga pelikula na damit ba between a local brand at a foreign brand ay gusto natin yung branded na karanasan between angels burger halimbaw na buy one take one o quarter pounder na McDonald's na siguro wala mo makakain mo angels burger para sa halaga ng isang quarter pounder ang kahalaga ng branding na ito yung immediate recognition ay willing tayo mag-buyad ng mahal para sa karanasan ng commodity na ito at yun yung bahagi ng idea ng commodity napaka magical na ito nakayan tayong singilin tayo willing tayo mag-bigay ng mas malaking halaga and therefore mas malaking kita para sa producer ng pelikula ito yung commodification na siyempre sa processon ito pati ang ating mga artista mga fans ang mga mam nanunood ay tinitig na nalambilang mga commodity tayo niya mag-determine sa pamamagitan ng market research ano ba yung pang pelikulang kikita sino ba ang kailangan mong image make para kumita ang youromantic comedy anong classic situation sila kikita yung susunod natin aspecto ay ang pelikula bilang entertainment pag sinabi natin gan ito ibig sabihin ito ay ang pelikula ay isang anyo ng libangan mahalagang anyo na libangan hindi tayo nanunood ng pelikula para mabagabag tayo na classic ng panunood ng pelikula kaya mahina sa atin ang documentary na panunood ng pelikula ang gusto natin ay narrative feature length films ibig sabihin ito ay make-quento kasi sa pamamagitan ng mga kwento ay nag-iisip at tinetake-on natin itong kananasan sa panunood ng pelikula bilang libangan ang ibig sabihin ito ay na intensify niya yung emotional level natin sa regular na buhay ay hindi ka naman pwede yung mafall in love mafall out of love at mafall in love sa lob na isat kailhating oras di ba pero sa pelikula mangyayari yun at maiiyak tayo at makakarili tayo kahit hindi pa natin nakita ang zawan bida na tayo doon at yun tinatawag na parang sorogate na klasin ang identification dito na intensify yung emotive level natin sa tunay na buhay wala pa tayo na encounter na serial killer pero sa pelob na isat kailhating oras willing tayong takutin natin ng ating mga sarili na na intensify yung atin pumupukaw sa atin yung takot yung fear natin yung sa about horror at ito yung na umiiting sa panunood natin ng pelikula sa anang iayari dito ay nagkakaron tayo ng relief ng breakdown ng reality sa pang araw-araw at ito yung inayalidad natin sa isat kailhating oras para siyang therapy in other words ibig sabihin manunood ka ng pelikula papaso ka sa pelikula ganito ang naiisip mo andami mo kaila na thesis na gailang gawin basahin requirement sa klasin pag nanunood ka ng pelikula nawawala ito sa isa low of ng isat kailhating oras automatic halos pag dumilim na yung sinahan ay automatic halos na nakakalimutan mo siya pero pagkatapos ang pelikula naman pagsimula na yung ilaw at lumabas na yung credit sa madalas natin para si Hood Jet na yun na para umalis tayo sa sinahan ay bumabalik na naman unti-unti ang atin mga problema at anang iayari pang pagkatapos ito nakakalimutan natin ang sinin na na panunood natin pag uwi natin ibig sabihin ito pagtatanong hong kayo halimbawa ay ikaapat na huling pelikula na na panod nyo o yung second to the last film na na panod nyo kailan yung ng split second na pag-iisip dahil dahil disposable ito commodity ngay ang gusto lang natin ito yung emotional attachment yung feeling ng gratification habang nang iayari yung moment na yun or thereafter hindi siya ganung mahalaga nagiging film ang entertainment siya kasi pumapasok din siya sa loob ng genres at pagsinabi natin comedy ibig sabihin at template na ito sa romantic comedy hindi pwede magkatuloyan ang bidang lalaki ang bidang babae kailangan sila magkatuloyan dahil yun ang kahilingan itong form na ito at magwalk out ang audience mo kapag si si fpj halimbawa ay na matay sa pelikula dahil hindi siya pwede magmatay dahil yung yung inasahan yun yung nakapag begay libang sa manunood at yun yung star system din at tinatawag ibig sabihin ito ay hindi pwede ng gumanap ang particular na as tista na parang hindi inasahan siya nung sa kabataan ni Sharon Kuneta na goody to shoes kakolehiala ang kanya mga roles sa limbawa hindi mo siya pwede nang sexy role dahil lalangawin yun so on star system niya ay parang perpetual virgin na klasa ng babae sa kasolokoyan ay si ramin tayong mga tisa na ganun pa rin ang pinagahalawa na klasa ng karanasahan so hindi sila pwede maging wayward at maligonan landa sila ay parang yung righteous, matwid at mapagpatawat na klasa ng babae ng tauhan ang pili gole din ay entertainment dahil ito yung sumusunon sa three act narrative structure ng ng adumang narratibo ibig sabihin ito ay merong kang simula merong kang git na at merong kang katapusan ang kakay ba sa pili kula ay patnung minuto pa lang alam mo na yung kwento alam mo na yung problem na sort out na ng pili kula yan sayo no brainer na at may sabihin na sa atin yung narrative quest niyan kung bakit merong pili kula at kung bakit i-stretch niya sa susunon isat ka lahati pang oras ang kakay ba sa pili kula all roads build to the climactic ending ibig sabihin anong gagawin ng vida para makaroon siya ng katubusan sa kanyang sa situation niya so lahat yun ay tutulong para sa climactic ending pakitapos ma-achieve yung climactic ending na yun ay ibabaksak tayo ng pili kula ilugad ulit tayo kasing ay kailan zero ulit ang tabularasa natin pag tulad ng pagpasok natin sa pili kula at merong ka lang isang minuto si James Mann ay nagtagumpay na kung nyari sa kanyang mission pakitapos noon dahil nagtagumpay na siya na sa beach na siya nung kanyang girlfriend at pagtapos noon ay makakatawag metatawag sa kanyang si madam para sabihin sa kanyang na may bago siya mission importanti ito dahil di pwede tayong nakalutang sa ere yung climactic ending na yun di tayo pwede nakalutang sa ere pagtapos tapos na yung pili kula lalabas na yung credit kailan tayo ibalik unti-unti o mabilisan na kung saan ay babalik tayo kung anong pagkataw natin bago tayo kung maloob sa pelikula at yun yung three act narrative structure intensification simula iso sort out yung problem sinong vida sinong kontrabida anong magiging sagan ng ating vida at yun yung susubaybayan sa susunon na isat ka lahat yung oras at patapos noon yung ending at bilang entertainment din ay multi-media rin itong pelikula na ito ibig sayo nags isimula sa print may internet may broadcast at may portable technologies para nga mapalala sa atin na ito napat natin mapanood lahat tayo itun into it dahil nga ito yung may opening lang ang pelikula kung saan ay kaya natin siyang panoorin sa sinihan kung na miss natin siya sa sinihan ay kailan natin magantay nang talawang buwan bago siya magaroon ng Tagalog version sa ating mga television ang isa pang aspekto ay yung film a social practice ibig sabihin itong social practice para-paro tayo halos ang ginagawa o may mga subcultures na kung saan ito ginagawa social practice ibig sabihin ito ay kung paano tayo sinosyalize para manuod ng pelikula mag-enjoy dito at gawin siyang regular nabahagi ng atin mga buhay so kung tatanungin ko kayo ano yung unang pelikula na panuod nyo malami sa atin makakaalala siguro nito ako naalala ko ay king kong ito ng batap ako at black and white ito at sasinihan namin ito pinanuod so na alala ko rin namin socialization kaming mga bata binibilin ang kami nang mga magulang na kailangan ay nakawpulang kami kailangan taposin namin yung sine kailangan ay kami magtatakbo sa sinihan dahil maraming mga mapanganib na tao dito at bilang reward ay mapagkainin kakaining katinumin ay hindi mo regular na binibigay sa iyo na mga magulang mo so ito yung socialization bata pa lang tayo mosmos pa lang tayo ay sinosocialize na tayo para mag-enjoy dito sa karanasan ng pelikula at pag bata ka ay pag morda ka na mga kitty meals ay may mga may mga characters na na panuot mo sa pelikula na mayuwi mo pa sa bahay at pag tapos ang pag teenager ka na nagkarong ka na ng preferences at pag naging magulang ka ganun din ang gagawin mo sa mga anak mo dadalim mo rin sila sa peli sasinihan kakaining kayo sa fast food at ioorden mo pa rin sila ng kitty meals at pag lolo ka na at lola ka na katulad ng mga commercials ganun pa rin ang gagawin mo para sa mga apumod dahil marami ka ng disposable income pero parating kaya idea natin sa panunod ng pelikula ito ay libang on leisure mode hindi ka pwede na nunun ng pelikula na mababag-abag ka so for most part karona rin ang transition itong social practice na ito hindi na tayo sa standalone movie theaters na nununod kundi sa cinema complexes na standalone ibig sa menag-iisa lang siya po dadayuhin natin ito lang ang palabas saan cinema complexes ibig sabihin na sa top most flow ito na maraming siya malls at kung saan ay marami tayong option dapat sa panunod ng cine na ito ibig sabihin kung ganun ang condition ngayon ibig sabihin may flow ng consumerismo na pinapatungay sa atin bilang manunod din so kung tayo pedestrian mall is ibig sabihin wala tayong cochin na kung saan level na sinayon tayo maring bumabag kagad ay matutunghayan natin ang lahat ng uso bukod sa cine ibig sabihin makikita na ang center sa computer stores ay ito pala yung bagong gadget ito ay bagong modelo ng iphone ito pala yung bagong in na pagkain mga dishes ito pala yung bagong fashion et cetera dahil nagpipedestian tayo pang mula sa basement o first floor na kung saan tayo papasok pakiat ng pakiat at hangga makatpanod tayo ng cine in din baka makabili pa tayo ng items pagbago pagitapos natin manunod ng cine so very consumerist ang kananasan natin sa panunod at yung idea din bilang social practice bakit nakakakain pa lang natin ng tanghaliyan o apunan at nakakita tayo ng popcorn at sa concessionaire sa labas ng cine ay mapapakain tayo ulit at din din natin dapat pagisipan ito dahil calibrated na ang kaya kainakain natin sa cine ay yung maalat lamang at yung matatamis so ibig sabihin instant gratification pa rin makatikim ka lang ito at kahit na umay ka na dito dahil parang mani ay ubusin mo to kasi ay nandyan siya so yun yung gratification at soft rate at sinasabi na mas malaki pangang income ang nakukuan ng cinehan sa pamamagita ng concessionaire sa tofood and drink concessions kaysa sa cinehan mismo dahil mas malaki yung kanilang profit margin dito ang sinasabi din ng social practice meron tayong ginagawa na ideal yun talaga ang gusto ng pagawa sa atin ang regular tayo manunod ng cine ang gang fans tayo et cetera pero ang sinasabi din ang social practice ay sub-cultural practices dito sa loob ng cinehan na hindi naman dito yung intention ng kaya ginikawa yung cinehan kung niya rin sa isang bansa katulad ng Pilipinas na very religious therefore very conservative ang society natin saan nagde-date anong klasin date ang nag-aganap sa cinehan sangka pwede magshow ng public display of affection dahil madilim naman nabig sabihin sangka pwede magholding dahil bawal dahil extra marital affair yung ginagawa nyo pero sangka pwede saan nito kapahipahin tulot dahil wala naman nakaka-kita dapat sa gay sub-cultures naman sangka pwede mag-cruise tumabidito sa mga single na nanunood ng mga lalaki at ano din yung danger kung kaya single woman din na nanunood ng cine lalo na kung S.R.O. ang cinehan na ito yung sexual harassment malaksakas din sa cinehan nabig sabihin dito yung mga sub-cultural practices na ito bahag isang social practice sa katsulu ko yun ang pegalan talaga ng social practice na ito ay mula siya sa popular pastime na napakamuran pa dunan ng cine siya ngayon ay sa middle class leisure experience nabig sabihin kailang may 150 ka para makapa pesos para mapanod ng cine at iba pa at maipapang requirement kailang naka middle class kanpananamit dahil hindi ka papapasukin sa mall kung ikaw ay nakatsinelas nakasando at gus-gusin ng itsura mo or marikang papapasukin pero kailang paliwanong mo habayanas yung chinelas mo at ang sandong mo ay mahal na klasin ng sandong pagsambur yung film as a dream machine naman bilang panghule ay ang sira sabi natin dito ay menagagan of din emotional attachment di ba nabanghit ko kanina na kahit na maramihan ng intended na audience ng cine ay parang singular yun ginawa lang itong cine na ito para sa akin para sa inyo individuals dahil nga meron siyang ginagawa na dream work para tayo na na naginip day dreaming ang ginagawa natin and day dreams kaya ba sa night dreams na night dreams wala tayong control sinasabi na 10% lang ng panaginip paggabe ang naalala natin dahil yun 90% so traumatic na kailang mo kalimutan para magising ka at mahamove on so and day dream naman ay nagdidaydream tayo nakasaki tayo sa jeep ayon yun na mapagisipan yung mga problema nyo so may isip nyo pano nyo ibig bit itong traffic na ito halimbawa ano yung super powers akailangan nyo at pagdagdaydream tayo walang dili tibang vida kung di ang sarili natin so ibig sabihin nakakalimutan natin ang ating abang condition at lumulutang tayo sa isang level of fantasy na kung sa kaya natin itolerate for most part yung object conditions of everyday life at ganoon din yung ginagawa ng pelikula para sa atin pinakakalimot sa atin yung ating realidad para tumonghay tayo sa realidad na kung saan nakakarrelate pa rin tayo at willing tayo magbayad para makarrelate sa ganyitong klasing realidad ibig sabihin dito naglilabor tayo habang nanon doon tayo ng pelikula dahil pinoprosess natin yung sarili natin mga problema at issues dito na para maygaan ng konte nakapagpahingat tayo ng konte nakapagchiasta tayo ng konte nakapagkatapos nito ay kainan naman natin mag move on sa regular natin gawain sa mundo naglilabor din tayo dahil sa pamamagita nito pwede tayo magkapanghibok pa na ibang tao ng panoorin itong pelikula natin na napakalagan itong pelikula natin sa kuwento ng bansa natin nakilangan ay panoorin nito so magpapos tayo tungkol sa insupport of certain films so naglilabor tayo hindi tayo binayaran ng kumpanya ng producer para pasuportahan siya pero ginagawa natin nito dahil menon tayo katulod sa Facebook post natin it's all about us on the one hand pero it has to be a matter na kansaan para ilike na napangramin natin mga friends at tiba pa ay it has to be a matter na meron din impact sa kanilang buhay ginagawa din itong dream machine pero at the same time na individualize ito ay meron din tinatawag na McDonaldization ng karanasan ibig sa bin pareya-pareho na lang tayo kung paano managinip halimbawa ako ito yung American film ang siyempre ang brand of choice for its computers at phones will be the Apple computer or the iPhone pag ito yung Korean film siyempre Samsung yun na nagbago mundo pero hulakang makikita ang Samsung phones at computers sa loob ng isang Hollywood film kasi ito ay isang global brand ito ay may recognition at McDonaldization kasi pag nakita ito na lahat ng kabatan sa bumundo pareya-pareho magpanaginip nila pag tinan na minsan sa isang klaset tinanong ko kapag merong kayong pera anong yung computer of choice so lahat sila nagsasabi nang Mac computer at manahilito din ang isasagot lahat ng Thai na kabatan lahat ng Taiwanese na kabatan lahat ng Ethiopian kabatan pareya-pareho na lang ang panaginip nila para bakit yung nyo gusto makatapos sa curso nyo pareya-pareho na lang ang magiging panaginip nito so itong dream machine ito ay parang bahagi parin ng hegemon hegemonine na tinatawag ibig sabihin ito yung gahoom ito yung paraan kung saan na kakarong ka na identification isang isang identidad na panday digan o global at ang tinatawag nga nito ay ang global middle class citizenry ibig sabihin pagdanaginip tayo kailangan ito na ngitsura natin kaya din napapperpetuate ng Hollywood films halimbawa yung whiteness na kung saan ay kaya malaking best seller pa rin sa bansang kayumanggi ang whitening products ay dahil nga nakikita ang magtatagumpay magkakarong ng ideal love magkakarong ng happy ending ay mga tauan Hollywood stars nakaranyuan ay puti pa rin ito yung global identification natin pati mga brands anong ideal date anong ideal first sex anong ideal marriage latito ay tinuturusatin ang dream machine so on the one hand nakakala natin na panaginip natin ito on the other hand ito ay panaginip naman ng Hollywood para sa atin para tangkilikin natin ang kanilang mga produkto so sa pamamagitan ito mga aspekto ng panunod ng cine o mga aspekto ang pagaaral ng pelikula din ay patutunghayan natin na marami pala marami pala tayong dapat isa alang-alang sa para magkaroon na malaliman at malawakang pagunawa sa kapangyarihan ng sining ng pelikula at kapangyarihan ito sa pang araw-araw natin buhay para magkaroon nang tayo na mas mataas na literacy sa atin pagaunawa at pagaintindi dito at sa pagkatuto na rin at pagkaroon din tayo ng critical na pananao o critical na pagsusure dito sa mga pang araw-araw natin tinutunghayan so dito ako magwawa kaas at maganang araw sa atin lahat