 Kwa majina na itwa josfi na uese, piya mimi ni mama mukulima na sinakazi li nimi na se mati nimi aji riva apa na mimi ni mukulima tu na nili amua kwa mukulima kwa sababu wakati nili kwa umdogo nili kwa na shawriwa na babayangu wakati nili kujia uku nili endele na ukulima yama hindi ya kahawa maharagu ndizi kiasi tuna lima mi me ato 40 to 40 nani endele na ukulima wanyama piya tuna fuga kamambuzi un ome kondo nata kuku piya nili penda maindi kwa sababu maindi niki linganisha na kawa ni muzuri ndi yo niki linganisha maindi na kahawa maindi una panda kwa mudam fupi kuna maindi variatis to 40 to 40 kuna ya short season kuna nili na chukwa piya mudam fupi alafu maindi inatumika na wanadamu piya inatumika na wanyama sasa ni kawana huzuri yama hindi ni kwa sababu ita ni saidi aku tafuta bitu vingi ni takula mi mi monewe ni tafuga wanyama wangu na piya yo mabaki yama hindi piya ita ni saidi aku tengeneza shambalangu sasa ni kawana heri maindi na piya yo maindi nina eza kuiuza nili piya wa toto skulfis kwa wakati na ini tumi e piya kwa maita jimi hindi ni piya Chiangamute ni tumikotu kipata kwa kulima yama hindi sa zi ni na hali aanga ni muwa kwa saku nyesha challenge hindi ni piya ni magunjuwa kwa maindi unapata kuna wadudu wei ni wana onekana kama bili fola mi wami ilionekana wagafla unapata kama stokbora ilionekana kuna ugunjuwa hindi ni piya maindi inanya wukatu na wadudu wei ni waka kwa mchianga kama fola mi wami ili fika uku 2017 mezuwata atu na wakati ili fika atu kujua tulifana nisha na ili stokbora tuki fikini ni stokbora niki ni wakati tulichunguza kwa undani tuliyona kumbesiyo na iikatu shituwa sana kwa sababu ili kwa ina india kwa roya maindi ina iikula na ina ii siyaga kabisa ina kwa unga unga sosa wakati ili fika ili tu shituwa na tukawana bili kwa mimi ni chakula ili na dami ni sana ni maindi ni kawana sosa kama maindi meva miwa mi nita survivorji ni kawana ni kama ni mushu kia maisha yangu na kila umutu kwa kijiji ali shituka tukawa zakuji uliza tutafanya ni ni na tukakuja pamoja sana sana ni wama muna jua mama kia ona chakula kuna iliwa tukawata kula anaza kwa na wasi wasi masuka kini pa iikete kaya kwa vijiji tukona wakasa tukona nyumba kumi sosa wakati watu wa li kwa kilia kwa kijiji na wali peleka wujumbe kwa chief na assistant chief na wakati wali po pata bari wali tisha barasa na wakati wali po itisha barasa watu wa na inchi wali nda kwa wingi na wakali kapia ministry of agriculture kwa uumkutano na wali po kujia wali tu eleza tu weza kutumi ambinu za kutumi ama dawa za duka za grovet na tulipu vijari buizumbinu tukawana haitu peleki sawa dawa ni expensive folwa ami mama zihishi zina endelea tu kwangamiza mainji tukasa mapana sisi kama waku lima itabidi tutafute binu zingineza kwangamiza fola miwa apo di po wakati tulika na tukafikiri zilem binu waze wetu wakitambu wali kwa wakitumiya apo watu kewa watutu wadogu tulkotu na una waze wana chukwa changarao ni sand wana changanya na jifu nasi jifu tu ya kawa ida ni jifu ele metoka kwa mabakia maharagu ama babakia mainji wana changanya na changarao alafu wana muwaga kwa roya mainji ziku uwa wa dudu sasa waku lima tulia muwa tukatumiya izumbinu piyaku kwangamiza fola miwa azi kufa ulu sana mainji bade li kwa inali wana fola miwa kwa reti aju sana ulu kwa napataiki anza apakesho iko kwa dirani na wana juwa unezadiku ta wana tumia iumbinu na dirani a tu miwa nisa sa ika fanya fola miwa ika indelia kwenia sana jihu watu waka wafa waka kuja through the county government kupitia kwa ministry of agriculture waka fikiya waku lima wakuna programina itu a global action for fola miwa hiyo wali po introduce hiyo global action for fola miwa kwa waku lima hiyo waka kuja na waku trainings kwa waku lima waka to train sasa kutumiya different technologies ya kwangamiza fola miwa mojawa po ikiwa botanikon ikiwa kemiko na hiyo itikei piyatu li indelia na iu kwanza wali chagua waku lima machinani waku lima wali kwa na toka kwa izi vikundi ya FFS na waka wa sponsored waka pele kwa training na food and agriculture organization wali kwa trained for one week na waku lima wali pele kwa training wali rudi machinani na kwa kwa kwa izo vikundi ya FFS na opia wali indelia kufunza waku lima kwa ii oki kundi mzima tu na jiga wa maraine kwa subgroups kuna tu na set kitu inaituwa PTD PTD ni participatory technology development ya kwenba tu na takatu one easy binuine tu na ziga wa kwa izo subgroups zine sasa tu kaseima wacha tu tumiye grupo mojawa wata fanya botanikon grupi ingine wa fanya itikei grupi ingine wa fanya kemiko na grupi ingine fanya mekaniko tu lukwa tu na takatu juo ismosuitable for the reduction and follow-up in Maze production binhuine tu li kujatu kwa kundu ani bimu bo razaidi na kwa waku lima kwa ii area tu li unai botaniko technology botaniko tu li unai niraisi kwa saba bo zile vi tu tu na tumia zine patikana kwa haraakah kwa mukulima zi vitu iniaitaenda dikani hazinunuwe Apili, iyo mixture, bada yoku itengeneza, ato ki spray kwa mimea yako, haina madaraya yote. Ato usipo jikinga, kwa sababu na jokitumia zile kemikali zaduka, inatakikana uvaya gloves, uvaya overall, sijufanya nii nii, na wenda mukulima hana izu overall sana gloves. Sasa unapata yako mba nii kemikali, nii nii kemikon, lakini haina madaraya yote kwa muli yamukulima. Zile kemikali nii tulii, pewa hapua wali, tuliona yako mba tuliku ato na angamiza, waduduma rafiki wamukulima. Lakini wakatitulitu mii yabutani kon, tuka ona yako mba tuliki aifadi, waduduma rafiki wamukulima. Na izu zababu tuliyendelea pier, na ii teknoloji yabutani kon. Fao imetu sa idea sana, mii mii binafsi na wama wanzangu, tuliku atu na chemusha pombi, wazewa na lewa, wadutu wana zaku wajaki dogu, pesa maskari wana henda naif. Lakini wakatitulitu kwa uko, fao iikatu trade, tuka pata hima sumo, wama wakarudi kukulima yama hindi. Tunali mama hindi, tunafuga kuku, tunafanya kukulima zingini. Tunapata pesa tunali pa school fees, gender based violences zime isya zime punguwa. Watutu wame sumo wengini waku universities, kuna wengini wali kwa wakon na nyumbaya, yama topi. Ata mii miu kini, wana nafkiri wana nafanya kwa extension kidugu, kwa nyumbaya pombel. Ni zile mafunzo ni tunapata kwa fao, maindi wana lima kidugu, ima badili kaminili kwa sifa na nivi nafanya na naivi. Ini kutokana na mafunzo ni li pata fao, kwa fao. Imi kupa tia ii, lima sama li tia tano, kwa li tia ishirini. Ya maji. Ya maji. Na upege kwa shama laku, keisha subui. Mimu ini ta kuja kutu saigen na naivi.