 we gaan naar ons laatste interview en dat doen we met muziek psycholoog geef me ook een hartpluis waldie hanser waldie komen wij pak pak een van de microfoon erbij hallo hallo zo hoe gaat het met jou gaat goed ja het leuke is ja ik probeer iedereen natuurlijk van tevoren te bereiken ik krijg dan van de organisatie 0 6 nummers ik bel die ouwe ging over maar er werd niet opgenomen nee kreeg toen het allerbeste excuse wat je kan verzinnen ik stond op het punt te promoveren ja en jij belde toen dat vond ik wel een goed excuus om dan de telefoon niet niet op te nemen en het was nogal druk niet alleen tijdens de promotie maar je zij ook en uiteraard ook nog namens ons allemaal gefeliciteerd want het is geluk nemen ik aan het is geluk ja ja ja ja dank u wel en daarna is het ook nog een hexakeetel want daar voor daar voor het stond nog snel gelijk ook een cameraploeg in je huis nee een week voor de promotie ging er een persbedicht de deur uit ja en twee uur later stond RTL vier in de huiskamer ja dus dat dat ging hard ja en ja dan dan moet het wel iets interessant zijn ja muziek en troost ja muziek en troost daar gaan we over prachtig thema waarom is er zo'n prachtig thema alles draait om verbinding bij troost en dat is natuurlijk een bijzonder mooi onderwerp het sluit ook mooi aan bij de thema's waarover gesproken is over gemeenschappen en ook over stress reductie ja en nou is troost en misschien ook iets wat we niet direct met muziek associeren veel mensen denken misschien religie filosofie je vrienden noem maar op waar kwam bij jou die associatie met muziek vandaan is dat iets wat je altijd zelf ook al meenemt of of nou ik begon mijn onderzoek naar muziek en emoties en vooral naar muziek en emotie waarneming want het muziek emoties oploep dat weet iedereen bijna wel soms wordt ook gesproken over de taal van emotie en dat dat is steeds meer toegaan lichten op stemming regulatie en dat loopt eigenlijk parallel aan wat je ook zag in muziek psychologie dat wordt steeds meer een verhaal van van het reguleren van stemming en troost is daar een manier van ja en jouw onderzoeksvraag ik zou maar formuleren was wat zijn nou die troost en de eigenschappen van muziek waar waar zit dat in ja op welke manier kan muziek nou troost bieden want het troost is eigenlijk een remedie tegen leiden in een heel brede zin van het woord dan hebben we het vaak niet over over de dagelijkse ellende dat hebben we ook gevraagd aan mensen van welke situaties gebruik je nu om je te troosten met muziek en dat zijn voor al heel serieus onderwerpen existentiele crisis het verlies van een dierbare ziekte van jezelf of het zien leiden van een ander maar ook lieftesverdriet dus dingen die er toe doen en niet dagelijkse stress gehoord ja en jij noemde muziek dan ook een vriend die er altijd voor je is ja ja dus muziek die zorgt op verschillende manieren voor verbinding en die verbinding vinden we bijvoorbeeld in de muziek zelf want het is vaak muziek die ons naligt die we mooi vinden muziek zegt ook iets over je identiteit over wie je bent en wat je naar buiten toe wil vertellen dus het ligt heel dicht bij ons en dat is de muziek zelf dan heb je de teksten in de teksten kun je jezelf vinden of herkennen kunnen worden zijn die heel erg aanspreeken of combinatie van melodie en teksten die er bovenuit springen en natuurlijk zijn er alle herinneringen die opgroepen worden door de muziek die we aan de loopende band eigenlijk maken nou daar heb je ook een hele analyse daar gaan we straks ook over praten wat eruit blijkt en je zij ook nog van ook een mooie uitspraak troost is een soort herstel van verbinding met jezelf en de situatie ja met jezelf en het leren accepteren van een situatie ja of herstel met anderen en dat dat is natuurlijk wat wat troostend gedrag doet een soort boodschap naar andere toe dat je er nog bent en erbij hoort ja en dit is we zijn ook weer bezig met wetenschap je bent ook een wetenschapper dit is allemaal dan de theorie en dan ga je de praktijk in dan gaat een vragen lijst uit en dan weet ik van heel veel problemen die een groot probleem is een spons krijgen op je vragen lijst alleen niet bij jou was super makkelijk ja dan moet je even uitleggen dat iedereen die daar wel mee wordt ja nou destijds hebben we overlegd met radio 2 rond top 2000 en de top 2000 is natuurlijk de lijst der lijsten over nostalgie en die vragen lijsten hebben we uitgezet ten tijden van de top 2000 stond ook een linkje op de web strijd en ja zo doen er kwamen er heel veel reacties en over hoeveel heel veel reacties praat het troost onderzoek dat heb ik gedaan bij radio 2 en bij radio 4 ja dat zijn ongeveer 450 mensen het houl onderzoek ongeveer 3 duizend zo dus ja een enorme aantallen en je gaf lan het is naar en de top 2000 pop muziek en aan de kant ook klassieke muziek radio 4 zag je daar nou ook verschil in hoe mensen daar beleefd zijn het anders soort mensen of ik dat zou niet zeggen de radio 4 luisteren als die waren iets ouder misschien niet heel verbazend maar in de in de troost gespond zelf zagen we niet zo heel verschillen maar je zag wel verschillen in wat wat is nou belangrijk aan die muziek om te troosten en dat dat is ook voor klaarbaar uit het soort muziek dat mensen luisteren de pop muziek zetten meer teksten bij een verstaanbaardere teksten want de meeste mensen spreken geen Italiaans zeker geen opera Italiaans dan is de tekst niet per se dan is de tekst niet zo heel belangrijk en bij pop muziek veel meer en de melodie of de muziek zelf gaat iets meer om esthetische kwaliteit bij klassieke muziek dan bij pop muziek en herinneringen die spelen een iets belangrijke rol bij pop muziek maar dat is ook in de disco maak je herinneringen en in het concertgebouw is dat iets minder waarschijnlijk gebeuren we hele andere dingen heel heel goed en ja ook maar even een heel ander onderwerp je hebt ook een hoofd te geschreven over begrafenis liedjes ja en in eerste instantie zou je dan leek niet echt een lijn in te zitten er zijn honderden liedjes genoemd nou het zit zo in het onderzoek naar troost en in het onderzoek naar huilen werden echt honderden artiesten en honderden liedjes genoemd die mensen aan het troosten of waardoor mensen zich troost gehoord of die mensen aan het huilen brachten dus op een gegeven moment dachten van ja kan alle muziek troosten kan alle muziek mensen tot tranen roeren hoe konden we dat nou beperken tot tot een bepaald iets en dat vergelijken we willen graag pergelijkingsmateriaal en zo doen we kwamen uit bij bij begrafenis muziek want dat is troost muziek bij uitstek en dus we hebben lijsten na gelopen met begrafenis liedjes en die hebben gekoppeld aan de bekendste hits van dezelfde artiesten op Spotify ja dus even dat is ook weer een link naar het bijvoorbeeld ook wat Mirella doet dat kennen we natuurlijk allemaal uit onderzoek we hebben een intervencie we hebben een groep die de intervencie krijgt en we hebben een soort controle groep ja en zo heb jij ook met bijvoorbeeld i will always love you van Whitney Houston precies dan is de controle groep i wanna dance with somebody precies dat ga je dan tegen elkaar dat zet je dan tegenover elkaar en dat doe je met met liedjes van hoe heet die gus meel is en Marco Borsato hadden we in Nederland en die nog op de ja en en maar even dat voorbeeld van Whitney Houston wat wat zie je dan en ook bij anderen voor voor verschillen tussen het troost liedje i will always love you en het vrolijke liedje nou hebben gekeken naar een aantal aspecten we hebben gekeken naar muzikale aspecten en dat hebben we gedaan aan de waarders die Spotify gebruikt om muziek aan te raden en daar vonden we dat het de gravenis muziek die was te roeviger die was minder energiek en minder dansbaar maar vaker akoestisch en ook vaak vaker in majeur dan die die populaire hits maar kwatexten was het eigenlijk nog bijzonderder want wat we vonden is dat heel vaak werd gebruik gemaakt van tweede persoons voornameloorden en dat zijn je en jij en die vonden we veel vaker bij begrafenis muziek en die worden die zijn heel interessant want die zijn recent gekoppeld aan commerciel succes en meer populariteit dus grote hits die hebben heel veel gebruik van u maar die begrafenis liedjes die hadden dat dus zelfs nog meer en dat schilder echt een procent dus stel dat vijf procent in een hit was het zes procent bij begrafenis muziek en dat is een heel substantiële persoon en iets wat ook opvallend was dat sommigen van die liedjes die gedraaid worden op begrafenissen eigenlijk helemaal geen begrafenis liefst zijn maar bijvoorbeeld ook breakup songs je gaf als voorbeeld someone like you van adel someone like you van adel en wat mensen doen die picken stukjes uit die teksten die ze aanspreken of die van toepassing zijn someone like you van adel iedereen kent dat gevein denk ik wel het is zo vaak op de radio geweest maar ook ik heb je lief van pal de leeuw wat eigenlijk een liefdes liedje is maar heel vaak gekozen wordt door door klein kinderen bijvoorbeeld voor oma en ik moest gekke associatie misschien ik ben even ton kastkent de acteur je heeft ooit in een heel programma gedaan over moppen en die werd toen gevraagd door een interviewer van hou je eigenlijk wel van moppen ik vind absoluutelijk en dat was en het zijn veel mensen denk bij jou dat zal iedere journalistje ook gevraagd hebben hou jij zelf eigenlijk wel van dit soort liedjes of of als jij waarheen waarvoor hoort ren je dan heel snel weg nou misschien het hangt echt van de muziek af voor mij ja want dat voor muziek als persoonlijk mag vragen wat voor muziek geeft jou bijvoorbeeld het troost zat dat inderdaad ook in die hoogende lijst af heb je een hele andere sma ja ik hou heel erg van heavy metal en klassieke muziek ook ook weer combinatie van niks natuurlijk maar ook van musical en pop muziek dus ik ben heel breed wat dat betreft en heavy metal kan voor jou dus ook dat kan voor mij ook maar er zit ook heel veel diversiteit wat ik ook nog wel even wil zeggen is dat in die begrafenis liedjes vonden we meer woorden die duiden op de toekomst dus naast dat ze heel erg gericht zijn op een andere personen en een soort van verbindend verbindend is uitdrukken vonden we dat er ook een soort van van blijvend iets is gericht op de toekomst dat hangt dus misschien ook samen met die rol van troost dat je gaat verbinden met de situatie dat je ook gaat vooruitkijken dat je ook weer verder kunt dus we vonden meer gebruik van wil en sjel naar de toekomst toe en je gaf ook aan het aantal positieve emotie woorden was hoger dan negatieve emotie ook in begrafenis ook in begrafenis liedjes we vonden ongeveer twee keer zoveel positief positieve emotie woorden dan negatieve emotie woorden en dat zijn woorden als love sun and stars dus ook woorden met een hoge symbolische betekenis en van die negatieve woorden die dus ongeveer de helft zo vaak voorkwamen die drukte vooral voor drie tijd dus dat zit er toch ook wel in ja en dan heb je het ook nog over ontroering dat speelt een hoofdrol gaf je aan als emotie het is een pro sociale emotie die zorgt voor verbinding ja dat doet ook iets ja ontroering was eigenlijk de meest genoemde emotie bij zowel huilen maar ook bij troost en ontroering ervaren we vaak wanneer we pro-social gedrag zien of zelf ervaren is wanneer we geholpen worden of wanneer we iemand iets zien doen voor een ander was een heel belangrijke heel sociale emotie ja ja en misschien ook goed die zullen veel mensen kennen want jij hebt het ook samengeraan één van jouw promotoren is wat vinger hoed in de nummer wel eens de helft professoren even onbeleefd kan die volgens mij zelf ook ook wel hebben die term en dat heeft dus ook alles met elkaar te maken want ook die emotie huilen wordt hier natuurlijk bij ja ja ja muziek dat dat weet mensen te raken weet tot tranen te roeren en dus is het interessant om er ook naar te kijken en aan de andere kant heb je natuurlijk ook weer een heavy metal zou bijvoorbeeld kunnen zijn muziek kan ook weer ongepast zijn soms kun je ook net de verkeerde snar raken en dat lijkt me ook al dat weer lastig als mensen begrafen is liedjes bijvoorbeeld moeten uitzoeken klopt het ook tegengekomen zoveel ja er zijn bepaalde grenzen van dit vindt iedereen wel mooi dit valt altijd van goed en dit ja gek genoeg lijkt het er op als of begrafen is muziek steeds persoonlijke wordt en individuele en dus diverse tegelijkertijd blijven we een soort van van lijst te houden met muziek die altijd wordt gedraaid of in ieder geval heel vaak of toch wel een beetje in diezelfde kategorie past een vraag die ik de afgelopen week veel heb gekregen is ja mijn broer of mijn vriend of weet ik die houdt van hard rock en we wisten niet of we dat nou konden draaien en ik zou toch zeggen van ja heb het erover met elkaar wat je nou wil en en als iemand dat nou graag wil of iemand vindt dat mooi of het zegt iets over de persoon doe het gewoon staat ook een van de belangrijkste advies of heb je nog meer advies en ik ga zo uitraden voor vragen het is heel persoonlijk dus mensen moeten het vooral zelf weten vooral zelf weten zelf kijken wat goed voet dank je wel tot zover en ook hier uiteraard weer de gelegenheid een uur om uw vragen te stellen u vervonderingen mee te geven aan te geven wat u nog graag wil weten ik wil eerst zeggen dat ik op facebook een tekst heb staan al een moment die luidt je kan bij een happiness bid you can buy concert tickets and that's almost the same thing ik vraag me af of er nog verschil zit tussen muziek luister of muziek spelen we hebben specifiek gekeken naar muziek luisteren naar muzieks spelen wordt ook onderzoek gedaan van troost weten we dat het voornamelijk gebeurt door te luisteren aan door spelen minder maar daar daar is nog niet zo heel erg veel over we kunnen het aan Koenig even vragen er zijn hele kleine doelgroep maar het spelen van of er bent je gehaven een beetje aan ja ik heb soms wat beroepsdeformatie maar bij het spelen zelf merk je dan wel dat je in een soort andere staat terechtkom ik heb vrij veel begrafenissen gespeeld maar eigenlijk nooit als ik het zelf mogen kiezen want ik kom zelf in ieder geval als ik speel in een soort van professionele stel of mind die ervoor zorgt dat ik dus dus daarna afgeschermd ben van van de buitenwereld dat ik mijn werk kan doen en dat kan ik heel moeilijk scheiden daarvan dus het is voor begrafenissen vind ik het heel fijn dat ik dat ik die emoties even weg kan houden maar ik merk zelf dat als ik naar een begrafenis ga van de familie dan wordt er altijd gevraagd van zou je willen spelen vind het fijn en eigenlijk ben ik altijd erg tevreden als ik zeg naar de rand van nee dat doe ik niet want dan kan ik juist meer bij die emotie dan dat ik kan als ik zelf aanspelen ben dus ik doe het graag voor anderen omdat ik wel weet dat het heel veel los maakt en het is heel waardevol om zelf te spelen voor mensen maar als het om mijn eigen verwerking gaat gaat het dan speel ik liever niet dank ook daarvoor andere vragen of opmerken ja ik kom eens even als ik mag voor jullie langs ja met de mikroof nou ik verbaas me altijd als ik rieuw op de tv zie ik ben er zelf nooit bij geweest wat wat een emotie daar allemaal ontstaat en ook heel in het hele plein of in de zaal ik vind het heel bepaardig weg heb je daar een idee over ja en wil je dat ook delen met ons ja dat wil ik zeker delen mooie vragen zeker een mooie vraag en ook ja bij andredieu inderdaad maar ook bij guzmeo is waarschijnlijk is het omdat je al met bepaalde verwachting naar zo'n concert gaat en dan is er in hele ambiance omheen en vaak op zo'n concert wordt ook wel wat gedronken dus dan is de heldrempel ietsje lager en dan wanneer je favoriete muziek zo luidt op je afkomt en soms met mensen die meezingen of meeneurigen en je ziet om je heen mensen gelukkig of in tranen of ontnoord raken dat doet wat met je dus het is het complete plaatje van zo'n concert en dus ook weer een gedeelde emotie die met een gedeelde emotie is dat een afdoende antwoord voor je ja ik wou even je mag er even we mogen breed filosoferen maar ik maak zo'n over filosoferen nou ik weet niet of ze bij Rieuw van tevoren zoveel gedronken worden kan me daar eerder voor stellen daar ging over huws volk bij huws ja dat zie ik dat zijn ook wat jongeren mensen bij Rieuw zie je ook echt wel de zulzik ouderen jongeren ook jongeren maar ja nee op een of andere ving dat dan toch anders dan dat ik op tv dan een concert van meegesie dus ja ik weet niet ik vind dat die daar iets heel speciaals ontstaat ook in buitenland mensen die gaat de hele wereld over met die klingen zie je gelijk en het was waarschijnlijk ook het totaalplaatje en de verwachting en dat het live is en harder en en live muziek is toch speciaal het is altijd net iets anders dan op plaat bepaald tameren dat toch doorkomt of ik ik sta nu ook voor een dj die in zijn vrije tijd hoogleraar is van de zon ja dankjewel en ik ben eigenlijk wel geïnteresseerd juist vanuit dit perspectief want het komt eigenlijk door jou want je had het over nummers van een artiest wat dansnummer zijn en andere maar wat ik interessant vind is de categorie dansnummer die troostend zijn en een voorbeeld wat misschien niet zoveel mensen kennen wel veel jongeren is van een artiest vrouw een amerikaanse dj vrouw kudij die heette de blek Madonna maar dat werd een beetje ongemakkelijk die heet nu de blest Madonna maar dat nummer was een enorme hit in corona het heet wie lost dancing dus het is gewoon een dansnummer maar dat was zeer troostend voor jongeren dus ik vind dat wel een interessante categorie is vast nog niet heel veel onderzoek maar het idee dat troostend muziek langzaam muziek is per se dat hoeft niet per se te zijn denk ik het klopt daar heeft u gelijk in het gaat heel erg om persoonlijke aspecten dus ook inderdaad dansmuziek kan troosten maar wij hebben de groep mensen die heel veel luisteren naar dansmuziek niet ja met dit onderzoek niet kunnen bereiken omdat het toch vooral op radio 2 was en radio 2 heeft nu eenmaal minder dans ik weet wel dat er pas een artikel is verschenen over aspecten van dansmuziek aan de hand van die spotify waarders waarbij ze dansmuziek in verschillende categorieën indelen en daar zitten ook disco hits in maar ook elektronische dans dus ook daar geldt hetzelfde eigenlijk als bijvoorbeeld wat jij van heavy metal natuurlijk is het ook mogelijk dat ook juist dat soort muziek ook troost kan geven zeker en ik heb ton even snel gevraagd misschien lucht het met de microfoon erbij een klein stukje even kunnen luisteren met de microfoon vanaf je eigen spotify dan hou ik gewoon de microfoon er even bijna hebben even een beeld voor de ouderen jongeren even even een fragmentje maar dit werd dus door heel veel jongeren uit het ja we mogen niet meer dansen we zitten in die lockdowns en dit liet gaf gevoel aan die emotie zeker ja mooi mooie onderwerp ook weer want is dit natuurlijk ook nog ja je bent nu gepromoveerd hoe ziet het leven de naderen uit dan ga je natuurlijk verder ik hoop verder te gaan met onderzoek naar muziek en naar hoe dat onder andere muziek en houd maar ook live muziek spelen en troost mooi mooi en want meestal is het gangbaar dat je dat op een ander unititeit gaat doen of of blijft je voorlopig hier in tilburg verbonden of ik heb nog einde onderhandelingen lopen daar mogen daar niks over zeggen zijn nog aan het kijken heel goed heel goed dames en heren laatst door de laatste kans ja aan die kant daar wordt geweest nog vragen die kwijt wel opmerking en kun ik wil even aannaken op op rieuw als het mag van m'n vrouw en ben benieuwd wat wat daarop het podium over gezegd wil worden en ik het schoen maar net iets te binnen de zringer bell en ik heb ooit in een een de mas klas gezeten van een aantal jongens die werken voor mojo en voor universal ik geloof dat rieuw je bij universal zet gert gering die weet jij weet het gert wat mojo even die organiseren concerten universeel geven platen precies en daar ging het over de echtheid van een artiest want in de muziek weten we allemaal hoe meer je publiek kunt betrekken bij je muziek hoe beter het wordt opvangen het het delen van die emotie en het gezamenlijk ervaren van van muziek dat is erg belangrijk dan heb je het muzikaal aspect dat het voor kan zorgen maar het poppetje aan de voorkant die is daar ook van belang je kunt als muzikant door te interacteren met je publiek meer erbij betrekken en wat de boodschap destijds van universe was wat ging het over branding en over hoe zorgen we nou dat het poppetje zoveel mogelijk interactie krijgt met het publiek dat het beter wordt en hun reactie was eigenlijk andere rieuw doet dat honderd procent van zichzelf die is zo die betrekt die mensen erbij die krijgt zelf hoogspersonelijk die muziek die we allemaal kennen op zijn eigen naam betrekt die zijn heel plein erbij dus die geen kunstje nee hij doet het echt hij het is het is honderd procent wie rieuw is en ik denk misschien weer daar dan nog iets over over vertellen het wordt het wordt erbij betrokken dus die band die je hebt met de muziek en een gedeelde emotie die zorgt rieuw dat die ontzettend wordt versterkt denk ik ja onderzoek naar rieuw de hypothezen is al geformuleerd ja het zou zeker kunnen ja helemaal gelijk ja het zou het is ook onderdeel van die ambiance andré rieuw in het mooie pak en hij is zelf een heel open persoon en hij praat het allemaal aan elkaar en je hebt die de was pas op televisie deden ze een wals en dan zie je al die pare daar walsen en blij en gelukkig kijken ja het steekt aan het steekt aan een reactie ingejuu of heel ander ik heb een documentaire op hem gezien het is ontzettend professioneel hij neemt zijn orkest op en zijn theorie is dat er elke 20 seconden iets moet gebeuren dus of iets met een solist of iets iemand een knippel geeft ze zijn heel erg mee bezig dus je man weet echt wat hij doet is echt een fenomeen genoeg stof voor een nieuw onderzoek maar nu ook even terug naar jouw promotie onderzoek want de gejuu zet daar volgens mij niet in aan jou ook de laatste gelegenheid wil je nog iets kwijt wat je nog niet kwijt hebt wat je nog niet aan ons vertelt en dan kijk hier ook nog even of alle vragen hier zijn gesteld ik heb ik denk ik alles je hebt alles kunnen vertellen heeft u alles kunnen vragen wat u graag wil de vragen want anders hebben nu nog te gelegen ja ik wil nog wel aanhaken op wat tonzijn over over het nummer van van fredigan ja ik ken het wel maar ik vond het ook heel interessant dat het over dat het dus tijdens corona zo groot nummer is geworden en die muziek van fredigan sowieso is dat ook niet een deel van waarom er zoveel herinneringen aan zijn waarom het een troost in de werking kan bieden omdat in zo'n tijd dat mensen er bepaalde herinneringen aankoppelen bepaalde dat is ook misschien de reden waarom dus die nummers op begrafenissen worden gedraaid omdat mensen er niet per se emotioneel het klinkt heel erg als een begrafenis nummer maar meer het beroep de bepaalde herinnering op dat klopt klopt zeker is geld ook voor huilen een van de belangrijkste redenen waarom mensen huilen bij muziek zijn de droefige herinneringen die het oploept en nostogie hebben ook gevraagd er prettige herinneringen die spelen veel minder hulp bij hulp muziek dus het is inderdaad droefige herinneringen nostogie en bij troost ook heel veel herinneringen mooie vragen ook dank leuk om te horen de laatste vraag komt hier voor aan ja als je een cd bekijkt van David Bowie black star voor mij is dat een hele emotionele cd als ik hem draai waar ik kan me voorstellen dat iemand die bowie de laatste tien jaar heeft ontdekt dat helemaal niks doet is de herinnering de emotie en de troost die je vindt in muziek ook niet ontzettend gebonden aan je je persoonlijke instelling je verleden leeftijd allerlei voor de handliggende dingen waarschijnlijk wel ja ja maar ja naar onderzoek naar worden gedaan dan altijd die herinneringen spelen een rol maar muziek is heel persoonlijk en het is ook wat je weet over die muziek of wat je weet over die artiest of hoe je het betrekt op je eigen leven dus ja wat voor de een heel bijzonder en ontroeren kan zijn of troostend hoeft dat voor de ander niet te zijn er kan een andere waar aan worden ja precies dankjewel voor het toelichten van jouw verhaal waldi hanzig dankjewel