 Yəni, özələti, etir vaxtilə sizin qarşınızdayım, dəvizləciləmiz yəni uza kəsməmişləm öncə, yəni, müzifaksımın dəvvəlinizi, paylaşmağınızı və kanalımıza abunat olmağınızı sizdən faş edirik. Ölməkliyizləciləmiz, bucum biz, studiyamızın qonalı, ekstratri, ekspir, Nazım Bəydəmirli ilə uza kələmizi dəamilət edirik. Nazım Bəy, hoş gördün sizi. Hoş gördün. Nazım Bəy, dəvətimizin və növzumuzun əsası bundan ibarətdir ki, Ukraniyalar Rusya arasında çətdəamiləyət bu muharibədə, bəzi cəmiyyətdə suallar ya da məsələr var. Əsas məsələrdən biri və birincisi hətta məndiyərdir ki, bundan ibarətdir ki, Rusya qarpçı artıq iki gün bundan ərdə olan məlumatı görə, umminlən çox, ummini 200-ə yaxın bir sanksiyalar, nöqdəlif sahələrə dürə təklif edildi. Burada iğraz və iqhal mallarına da daxildi. Amma nədəsə Rusya da, püsusun ən orada yaşayan azərbaycanların cələm məlumatı görə, rəsli valiki dəyişmin məltəgələrində də alış satışın üçün olur və doların məzələsi 69 hətta 68 ruburlara qədər indir. Halbuki mühalbərin ilk günlərində bilirsiniz. Yüzlərin üstünə qədər çıxmışdır. Bunun sərəmləri haqqında istəyərdim, nə yarada bilər bu vəziyyət? Bu situation nəsələb ula bilər Rusya? Bu necə dələr böhrənən hansı yollarına yayınlamaqa çalışdı ki, burada doların məzələsi bir qədər stabiləşdir, əvvəlçən isprudən hətta diğer dəki daha aşağı məzələyək edər inə bildir. Təşəkkür edirəm, dəvətə görə ilk onun başdayım ki, burada Sövhbət Ukrayna Rusya muharibəsindən deyil, Rusya federasiyasının müstəqil bir dövlətən ərazisini işxalı qalqması və onun həmə tarixini, həmədəniyyətini, həmə indikik sadiyyatini məhbətməri qabana məxsət qoaraq işxal muharibətdə farar Rusya federasiyası. Və təbii ki, Ukrayna müstəqil dövlət olaraq Ukrayna qalqı, Ukrayna haqibəti hüz ülkələrini mudafə edirlər. Yəni, burada muharibət deyil, daha çox özünü mudafədən gelir Sövhbət. Və ona görə gündəm təbii ki, dünyada gündəm Ukrayna mövzusudur. Yəni, özünü növə dövlətə hesab edən bir böyük dövlət, bütün patensanlığı, iqsadi, hərbi insanı və digər patensanlarını ortaya qoaraq başqa bir ülkənin arasını işxalı etməyə çalışır. Yəni, inşallah ki, işxal edə bilməyəcək və bütün dünya müttarəqlı dünya Ukrayna'nın yanındadır. Azərbaycan qalqıda Azərbaycan hakimiyyətdə, əslində Ukrayna anlar, Həzib Tövününün tanıyır. Və bu girişdə ona görə sizin bu suala keçməmişdən əvvəl, onu özümə borçqildim ki, insanlar bir daha bizim dilimizdən bilsinlər ki, bu mövqeyimiz budur. Qaymi qalqımızın həmi ümid edirəm ki, hakimiyyətində əslində mövqeyi bundan ibarətdir. O kirdaldı sualınıza onu deyim ki, həmi Ukrayna nə çox yaxınlan, təqib edən insanı, iqsadiyyatı ilə maraqlanıram, məyən işbirliklərimiz var. Möktəlif ölkələrdə tərəftaşlarımız var. Və indiki durum Rusya da valido kursundan bağlı olan məsələdə demək olar ki, Rusya federa asyasi və mərkəzi bangi əslində siyasi hakimiyyətin göstərşini yerinə yetirərək valiutu bazarını ləbədim. Rusya da valiutu bazarı yoxdur. Rusya da ayrı- ayrı vətandaşların saxladığı dollar şeklində olan məsələtləri zaman-zaman lazım olan dollar banklara müraca edirlər dəyişməməkdəqlərinə və o dəyişməməkdəqlərinə də verilən valiutanı digər insanlara kimi ehtiyac varsa ona satınlar. Klasik anlamda Rusya iqsadiyyatı dünyadan təcidə olunur. Və heç bir valiut ameliyatları həyətə keçirilmir, kağız üzərində mərkəzi banki bir rəqəmi yalan edir. Onda səbəbləri bəllədir. Çünki əgər azad bazar olmuş olsa Rusya iqsadiyyatı bir günə çökər. Bu günkü valiut o bazarına gelir sövbət. Və səbəb də onlar ibarətdir ki... Mikanizmdəri aqqında istəyirəm ki, izləcləriniz tam təsəlgrəmi varək olsunlar. Baxın, halsın mikanizmdə... Valiut o bazarı nə görüşləyir? Klasik anlamda müxtəlif idxalçılar var, iqracatçılar var. İtxalçılar hər ansıb belə məhsulu xariştən almaq üçün valiut almalıdırlar. Qarici bazarlarda, xarici tərəftaşları, donlarına, yavru oynar, yəyətdir ki, valiutaydan mal satınlar. O zaman şirkət və ya sahibkar muracət edir, mütəlif, kamerse, bankina, harada ki, onun hesabları mövcuduruz. Farış verir valiut almaqı. Bu valiutanı o alabilmir. Bu günkü gündə. Rusya baxilərinin demək olar ki, hamısı həm sivif sistemindən karanlaşdırılır. Həm də valiut almaq imkanları yobdur. Künki ancaq, və ancaq Rusya daxili valiutasından alışveriş etmək olar. Daxili valiutada rubildir. Rubild kimi əlazımdır ki, hansı hürkədə kimsə ona malı rubildə satın? Yox, burada başqa bir məsələlərdə vardı. Həm əxistatçı olabilməz ki, bunu sadədə də belə izah edək. Siz ölkədə aklımda, Azərbaycanda da ilgən ödəniş vasitəsi, Azərbaycan manadıdır. Qarici valiut o zaman lazım olur ki, ölkələr arasında və yaxud digər şirkətlər arasında ölkə qaricindən, əməliyyətlər həyətə keçiriniz. Yə mal alınsın, yə məhsul satılsın, məhsul satanda onu ündi Rusya hökuməti deyir, mənim məhsulum ancaq rubilə satın. Rubil alması üçün, rəsulu alması üçün, təbii ki, Azərbaycan sahibkarı Rusya'dan hər hansı bir mal alırsa, deyəmən o öz bankına müraca edir ki, mənə rubildə lazımdır. Azərbaycan bankı çıxır, masqlanın deyəki valiutə Birrasına, oradan isfarış edir, məh orda rubil satan, yəni Rusya tərəfidir. Rubilə alır və kanvertasi edir, həmin Azərbaycan sahibkarının pulunu ödüyür masqlayamız, sakhpiteri programı hər hansı bir bölgədə olan bankı, müştərinin bankına. Və beləli ilə bu bu halisə deyəki valiuta ne zaman lazım olur, qarici valiuta? Rusya federasiyasından olan satıcılar, təbii ki, mallarının rubillə satırlar, onlar rubillən rahatdırlar, özdaxıldırlar. Azər Rusya federasiyasi hər hansı bir məhsul alanına, isər bu hər bir təyənətli olsun, isər bu istihlaş mallar olsun, istihlaş mallarını zaten şirkətlər alınlar, isər bir başqa bir əməliyyatlar onu əməliyyatı keçirə bilindir. Və Rusya federasiyasi fikiriləşdir ki, yəni, bunun kökündə duran səbə boydur ki, real olaraq bazar kursu yüzlərdən yuxarıdır. Və dəharim, 150-200 əqədə. Azər bu bazar kursu yoxdur, real bazar yoxdur. Ona görə ki, keçmiş savətlər ölkəsində olduğu kimi, valiuta qadaqalı olun. Yəni, bələ, rəsim olaraq Rusya federasiyasının prizidindir, göstəriş və erifki Biden'in acıbına, Biden ki, ifadə işlətli ki, bizim bir donlarımız Rusya'nın 200 robuludur. Yəni, həqqətən də bazarın kursu budur. Yəni, klassik anlamda. Bazar olmadığına görə də, Putin onların acıbına deyir ki, yox, bizim donlarım yüksə, küvvəli, bizim valiutamız küvvvəli. Valiuta nə zaman küvvəl olur? Örmətli vətəndaşlar. O ölkənin malları və məsulları daha çox xarici bazarı əsatılır, onun qeymət onda müəyyən oldu. İqsadiyatın nə qədər güclü olduğu da belinir. Donlar eləbələ biz istəyimizdən belə deyir ki, güclüdür. Donlar Amerika iqsadiyatının güclü olduğunu görə onun valiutası gücüdür. Adı, Rusya fedrəsəs fikirləşirdi ki, qaz satır, təbii qaz, nef satır, meşə materialları satır. Ungeçəq Rusya fedrəsəsinin iqraç məhsulları əsas olaraq xam mallar. Və bu xam mallı, onlar eləvək fikirləşirdilər ki, qarb ölkələri, güclü iqsadiyat olan ölkələr, bunun xam mallından asılıdırlar və onlar məcburen Rusya'nın diktirlədiyi oyuna gələcələr. Məcburen alacaqlar. Bu da bələ baş vermir müəqqət olaraq, təbii ki, alınlar. Anca bunu da üç şərtlərindən alınlar. Yəni, avruyundən alınlar və yox, donlarından alınlar. Və bu bir müddət keçdikdən sonra Rusya'nın o şirdilmiş o şarə, hava şarə, iqsadiyatın mənim bu qədər güclüdür. Mən özümüzün ayaqda durmalıyaq, dura biləri və etkaldan asılıqımıza azaldacı. Bu tipli məsajlar var ki, yəni, bu qələt çıxardacaq nəyə? O keçmiş savət hocumətlə, savət iqsadiyatla. Sən özün mülətəyəmin edə biləcəksən vətəndaşları nəyə nəsə? Qartot çöreynəl, qərtot çöreynəl. Azə, yüksək texnoloji məsumlardan istifadə edə bilməcəksən, səni aftamabilərin geridə qalmış olacaq, səni məşət texnikaların vətəndaşları qahane etməcək, sənin gündür sanayen yoxdur, sənin informasiya texnolojularını indiki durumda, deyək ki, o raketlərin belə muxtalif çiplərlə təmin olunmalıdır. Telefonlar təmin olunmalı, haqılı, texnikan olmayacaq. Yəni, bunu elləmək üçün sənə, bəlkə də belə rəqabətlik sadədiyətə ellillər lazımdır. Qərbə çatmaqcın. Olmayacaqsa, sənə texnikanı təbii ki, hər bir texnikan vurulacaq, sənə sabolotların göydən düşəcək, sənə rəqətlərin qedi fədəfə çatmayacaq, hansın ki, biz görür. Yəni, biz gözümüzdə Rusiyanı çox böyükmüşük. Azərbaycan vətəndaşları unutdur. Yə də böyüklər, təbii ki, bu bir siyasətdir. O siyasət olub zamanında. Ona görə, o donların indiqüclənməsi kağız üzərində. Yəni, bu tamamil öyğün deyil. Ancaq məcbur olaraq, Azərbaycan vətəndaşı neyin o donları oradan alınmalı? Hansı ki, ticaretidir Rusya. Rusya mal göndəri, pamidur göndəri, xəri göndəri, məsələ, qarpız göndəri, yemiş göndəri, nə bilm, nəsə göndəri, fındıq, qoğuz, Azərbaycanın gədən nəsə Rusya nəsə mal varsa. Onu göndəri, bə orda məcburda onu rubil ilə satmalı. Rubil ilə satırsa, alıcılık qabiliyəti vətəndaşları, Rusya vətəndaşlarının aşağı düşürük. Çünki gəlirləri azalı. Nihili illər, onlar məcburdular o kölge xizə adiyyət nə çəkilələr. Məsələ, Rusya nə, mərkəzi bangi elə nədir bugün? Və ya ki, 70 rubil bir dola. Azıq bazarda, o, azıq bazarda, səhsən ikiyə, səhsən üçyə, səhsən gör də satılır. Və ya bu məsələlər var. Üstə gəlir. Yəni, hələ, bu ilk reaksiyon. Təbii ki, azad olmuş olsaydı mən əminəm ki, 150-lərdən yüxarılardır. Bilin nə qədə saxlayabilələr lazımdır? Çünki baxın, qəl bir ölçələrinin məhbaatında da, ara sıra hətta, quraniyanın özü bilə, bu haqda, açıklamalar verir, nift və qaz alışı, Avrupa nə Rusya'dan hələ də davam edir, amma bucuna olan xəbərə gəlir, biz onu başa qədə çıxarmışız. İzləcdən öz görürlər. Ülkələri bir qərar qəbriliblər ki, tədirəcə, olaraq nift və qaz alışını azaldır, sonunda dayandırsınlar. Amma hal hazırda nift və qaz alışı davam edir və kifayət qədəlmən, səhvilə biləməsə, birinin tamamında 368 milyar doldara çatılacak. Bu nift və qaz alışlarının Rusya'nın qazandırı burada. Bu nəbələcədə təlsil edəcək? Yəni, onu qeydə edəm ki, təbii ki, bu tədirəcə, əvvəl dən də yalan etmiştirər ki, qərp sanksyələri biz bu ilin sonuna qədə er Rusya'nın nif qazından asınlığımızı qaldıracaq. Yəni, birdən belə bunu etmək mümkün deyildi. Amma bilir, bu tarıq kontraqları var. Və bayaq dədim ki, Putin bir qayda olaraq göstəriş verirdik ki, anca Rubinlə qəbril eliliyin, sonra da o sözünü geri götürdülər, nəcburu oldular, çünki ölkələr imtini edirlər. Çünki müqavilə də avru yazılıbsa avru elilə də məlidilə, bir tərəbli qayda donu, yəni ki, müqavilə əxtəm verə bilməzdir. Üstə gəl, sən bu malını satmalısaq, qaz neftelə məsumlardır ki, onları uzun müddətlə saxlamak mümkün deyil. Təbii, istihsalı, indi təqri bən istihsal gücüyü, həmin Rusya'nın 30 faizdən yoxara aşağa düşürür. Yəni, ən az 30 faizd geriləmə var. Təbii ki, qizadi tənəzüldü Rusya'da. Azə bu özünü ki, göstərir ki, mən böyük dövlətəm güyəmən həşə qadirən filanın, bunların hamsı, daxili auditoriya hesaplanmış mesajdaq. Yəni, mən əminlik də deyə bilərəm ki, ilin sonuna gəl. Təbii ki, bu müharimənin və şəqdərə bakmadı. Yəni, Rusya hakimiyyəti dəyişmiş olsa, dəyişsə. Mən əminəm ki, bu olacaq baş verəcək. O yumşak keçit baş vermiş olsa, iki senari var. İki senarilərin əsas bizim üçün pis olan senari, yəni tün dünya üçün pis olan senari, yəni Rusya özünə qapanmaxta ciddi davam etsin, və nürbəti bir şimali karya hekimi vəziyyətə gelsin, şəxsın. Yəni, qonşuları müvəsilahından təhdid eləmək, göz göstərmək və ya da ranslı ki, 2008-dən bu yana göstərəm. Gürsistan ətəcavizdən sonra, 2004-ci ildə Ukrayna ətəcaviz, bir də indik ki, davam edən al, işqal müharidəsi. Öptün bunun hamsı, bu iki senaridən mən ən pis yoxdur ki, təbii ki, bunun bir nə çəyildi, biz bunu müşahəd edirik. Rusya kansusya dəyişirildi, prezidin salayətlər, əvvəlkilər, nəzəri alınma maqo, sıfırlanma məsələsi baş verirli, onun köklü səbəbləri var. Bu hakimiyyətdən Putin adım istasası şəxsən getimə istəmirlər və Ali Qarqi Qarumpirovın bir sistem müvcudur. Bu sistem ancaq-mağıncaq qapalı sistemlərdə yaşayabına. Yəni Rusya açıqdırsa, yəni Rusya ne iliyir? Əslində, daxilə auditoriya eyalan edir ki, mən sizi qoruyurəm natadan, gönlatı bulara hücum edəcəkdir. Yəni, bu başlamasaydı, o Kaşen Qaynan, onun bir söhbət və ədikansın ki, məşhur memləri dönük. Yəni, bu ölkədən mən çox təsür edirəm ki, gəlib ona çıxabilər, ehtimal ki, gəlib çıxabilər. Çünki, diktatura, qalqların, vətəndaşların saksiliyyə üzərindən, susqonluğu üzərindən baş verir. Və nə qədər ki, bu Rusya da illər boyu, təngiçilər öldürüldü, illər boyu təngiçilər deyək ki, onlara qarşı represiyalar tətbiq olundu və cəmiyyət sütduruldu, azad medyələ məhvoldu, ərimənlər də daxil olmaqla, aparaca qüvvələr hansı ki, Rupor deyirlərdə, onların bir, deyək kitəbli qatına çevirildi, Simanyan kemi, Kasayan kemi, digərlər hansı ki, Qarabağ Muharbəsi dövründə də bizim Karabağ Savaşı, Qarbağ Savaşı da də biz onu görürdük. Səviyyələrin görürdük. Səviyyələrin görük, indi də də davam edir. Bu, o jurnalist araştırmalarına da gördünür ki, nə qədər milyarlar və s. xərçlərin rolunlara, yalınış təbliqatı. Və Rusya öz, deyək ki, özü daxilində bir suskunluğa artıq nəil olur. Bu mənadə ki, represiyalı yolu da və nəticə nə olabilər ki, nəticə rəciminlə nə də pis olabilər, represiyalar olacaq. Və bu, Putin istəyər ki, ömrünün sonuna qədər hakimiyyətə qalsın. Azıq, bir ölkə ki, bir qalh ki, bir azadlıqları görə bilir, konuşularda muhtar azadlıqları var. Əslində Rusya'nın Ukrayna-ya işqalının əsas səbəbi, Rusya da demokratikləşmə prosesinin qabağına alımaqdır. Yəni Rusya'nın o, onun olmamasını həyətə keçirmərdik. Bu, Sövbət ondan gedir ki, bu, həqi qətəndə şəhərimperiyasıdır. Həqi qətəndə onun heç bir müddəfəqə yoxdur. Kəhuzlarında müddəfəqə olsada belə onlar onun üçün quld var. Yəni, həmişə, belə baxıblar, Rusya İmperiyası, İmperiya, Amnisyalar hə də var. Büyük Rusya şəhərimizmi yenə də davam edir və o, qalqların deyək ki, qalq müllətlər pis olabilmək seç vakti. Yəni, toplum pis olabilmək. Toplumun icə idare edirlər, nə və ziyyətə gətirələr, o və ziyyətə gətirələr. Yəni ki, deyək ki, baş verən hadisələr, çox təhlükələ hadisələrdir, ümid edərəm ki, Allahdan arzım onunla nibarətdir ki, deyək ki, hər hansı bir taktiki və yaq strategini və silahından istifadə olunmasın, və şəriyyət daha da ciddi təhlükələrə girməsin. Mən, vətandaş olaraq, bir qonşu ülkədə baş verənləri çox ağırılığından, ağristiğindən danışıram, görürəm. Mən o cəmiyyəti çox yaxınlan tanirəm, elm adamlarını tanirəm, iş adamlarını böyük iş adamlarını tanirəm. Bəqtəli müllətlərin onlardan çox kifayət qətər dostlarımız var. Ancaq cəmiyyət qəstələrim. Yəni, cəmiyyət bizim gözümüzün qabağında o üçü tariqdən səkdə ofumsuz Məzəli təbii ki, o məşhur demlərdə olan kemiyyətlərin o böyük yətrafın buqlanı ölkəyə beslət, digərlər, deyirlər ki, mənə təbləqat maşrını verən, ideologini verən, mən insanları zombiləşdərimdə. Yəni, necə lazım də ilədə idar edilək. Yəni, Rusya cəmiyyəti bir isəsi qorkudan, digər isəsi müyətdən, üçüncü isəsi savasızdıktan, çıxılmazdıktan zombiləşdir. Yəni, bu zombiləşmə çox təhəsir ki, biz seri də yaşamış insanlarıq və o zaman da bizdə elə təbləqatlar gelirdi ki, bugün NATO bizdə hücum edilir sabaha Amerika bizdə hücum edici. Və bir nifrət var idi. İndi ki, dostumuz, qardaşımız olan, təbii ki, təbii ki, qardaşımız olan Türkiyə qarşı bizdəndən nifrət boyatmışdılar. Yəni, Türkiyə resubublikası saveti diyalogiyasından gidəsə. Türkiyə bir düşmən ölkək kimi, azərbaycan halk qəbul eləməsədə lənlər bilməsə, ancaq Türkiyə NATO döblət olaraq, NATO özgür olaraq seriə qarşı Amerika bazıları var, slan var, slan var belə bir təbləqatın, təbii ki, Rusya'nın təbləqatı etin bu. İndi ki, təbləqat yeni də davam edir, başqa rakhursda. Bu baxımdan iqsadiyyətdə başvıranlar əslində siyasətin siyasətçilərin, siyasət bazların də yurtarıqa qoyduq o iddiyaların nəticəsində bugün iqsadiyyət oturundadır. Rusya'nın gələcəyini mən ancaq demak rəqqəşmədə görürəm. Sivil dünyanın bir parçası olduqda bu başvırəcək. Yəni, hakimiyyət qollarının tam tarazlı olduq zaman bu olacaq. Çünki, o Təblüqətçün şurasının mərşur hizlasını hama görəm. Orada nəcəki prizdən dotunur və bir-bir soqşur. Bu tariqan analogiyalar var. Yəni, Stalin necə idare edirdi? Ona görə, o mərşur deyimi bir daha dəkirəl edim. Rusya fedrasiyasının salihət sahibləri Stalin kim idare etmək kələz məsələri olduqda ki, Nazım be, çox maraqlı çabablarımız oldu dəli zətirəmizdən bəfaş edir ki, yayıma bəyəsinlər, fəaləşsinlər ki, daha çox insan izləyəbilsin hələm-hələm elə belə belə düşmət, çox ki, Nazım be tam atışılanı ilə müqtisadi məsəliləri ki, bizim üçün aydınlanacağı salih olsun. Nazım be, Şərin Periyası bu qəbul eləyik, ama məsələri var, və çox məcidilər böyük kət təsəfatı potensiyallar maliçliyi nə qədər istifadə etməsilərdə albu ki, onların qoşçu çil vs. uzak şəhrisi birdə necə səmələli istifadəsində başlayıb görüntlə də yarınmışdır, məkəsi də baxmışdır. İllər boyu görüntülə gəlir, məşələri necə parnikləri necə düzeldirləri, məşələri necə dəşirləri? Məkəsi, istəyərim ki, əsas taqıl istəyəsi altısı kimi olan bu Rusiyan və quranədə muhaibən çəkməsinlər soru, sizin də bu sahədə xüsusi fəalətiniz var, ona görə bu sualı sırfı sizə verilməyə gələrinə gəlmişəm. Post-sabət ölçələri üçün ümumiyyətlə ətrafıdakı, Rusiyan ətrafıdakı ölçələr üçün taqıl nə bağlı hər hansısa bir problem yana bilərmə, ama iğni zamanda buldu qeyl elindik, gəlimizə satırım yəni çimləlumatlısız. Hindistan bu yaxınlar də bir adından ədvəl açrıladışı rekurt hətdə taqıl istəyəsələdi bütün dünyanın təlabatını ödəyəcək gəlir və azərbaycan kəhfəsərafatını azərbaycan imaliyyə nəzədir, mürazətiləmişdir Hindistan'a, bu taqıl alışdələn bağlı və iğni zamanda, birət çox konflograsiyal oldu, üzülürsə həm də iğni zamanda bu Avropa nümayətlə, rəsnə nümayətləri bu qida təlüksəsizlidə ilə bağlı artıq Hindistanı qəlbə yaxınlaşdırmaq istiqamətində atılması lazım olduğunu bildirirlər. Bu ətrafda, bu çivirədə həm iqtisadə həm siyasi tələklərə haqqanı zəmətli olmasaq. Onu qeyd edək ki, təbii ki bəmdən ilə hesablamalarına görə hənə ki, insanlarımız yer üzərindir kürəsindir, ətb. 50 milyard olunmuş olsa da belə bizim planetimizin potensialı var ki, biz azlıq çəhmək. Yəni, dünya halisindən gidiyosu, həbət. Təbii ki, ərazi baxımınla həm də mümdi torbaqlar baxımınla kəndi sarıfatı istəyəsalına yararlı torbaqlar baxımınla Rusya dünyada birinci yerdələk. Və bir neçək ildir ki, Rusya buhuda satışına görə, taqılı istəyəsalına görə taqılı nihiracına görə, dünyada birinci yerdələk. Yeni zamanında, Ukrayna da yüksək yerlərdən birindədir. Və bu muharibənin başlamamışlar hələ bir il öncə Rusya federasiyası belə demək mümkünsə özündən aslı orkişələr daha da aslı vəziyyətə salmaq üçün. Bu həlif kuotalar, export aksizləri tətbiq edərək taqılın satışını məh tutulaşdırdı. Daha çox məh tutulaşdırmaktan daha çox belə deyək ki, daha çox gəlir əldə etmək məxsədi taşiyyətdir. Yəni, o ıksaliyyətdə bir bar orkişədə aflanda manapoliya, belə deyək ki, özündən aslı orkişələr daha da aslı vəziyyətə salmaq. Özündən aslı orkişələr hanslı orkişələr canıqda yerləşən orkişələr, o cümrədən bizdə. Ərəb orkişələr, afriq orkişələr bu orkişələr daha da quraxlıq mövcuddur. Və muharbi başlarından taxıl ıxrarcı, irana misirə suriya və diqər orkişələr. Bu tiplə orkişələr birləşmirlərlə daha çox rüsyə taxıl satmaqa başladı. O orkişələr ki, hansı ki, bu neitral qalablar bu quraini təcavizində, bu orkişələr eləyək ki birə preferensiyaları. Azıq əmin olun ki, bunlar bu muharbiya çoxdan hazırlaşırdılar və bunun ilk signalı təhirbəm bir ilk qabağ bu düşünülmüşdü və aqsız qeymətləri yüksəyolduğuna görə, əh icazələr çətələnəştəri nə görə, Azərbaycan məcburen bu ilin əvvəlinlə taxılam olan subsidiyyəni, bu da unistisləm olan subsidiyyəni aradan götürdü və sərbəs-bazar qeymətinin oturuşmasına şarayət verətdir. Bu hökumət tərəfindən mən hesab edərəm ki, müsifət adımlardan biridir. Əslən, mən neçə illər bu haqda talışıram və həmin aqsizlər tətbiq olunan zaman qeyd etmişdim ki, yerli istiyyəsi asalara subsidə vermək peş bir perspektibi yoldur. Ən, strateji baxımla biz Rusya'dan uzaqlaşmalıyı, Rusya'dan asıllığımıza azaltmalıyı bunun yeganə yolu. Təbii ki, Azərbaycan'da düzdə aqil istiyyəsi alımızı istimullaşdır. Azərbaycan və digər istiyyəsi alısı üçün o taqil növlərini inkişaf etdirmək və əslində azadolmuş əraziləri də bu dövrəyə qayıtarmak kənk təsərifatının məhsullarının istiyyəsi alınıstı dimullaşdırmaq. Yəni, bu yol bizim yeganə çıxış yolumuzu. Yəni, istək istəməz ərzəq təhlük əsildiyimizin özü təhlük altında. Yəni, təhcə buğdadan və digər taqil növlərinin asıl olmaya və biz əksər məhsullarının bağlı Rusya'dan bizim itxalımız rəsm olaraq 15 faizdən yuxarı bizim xarici ticaretdə Rusya'nın payı var. Ərbə ölkə, bizim kimi ölkələrə Pamidur, Aluma və digər müharibələr tırnaqarası ticaret müharibələrə tətbiq edirsə, yəni də fələliləm biz bunun şahidi olmuşur ki Baxdın etki üç elə də başlıyor. O təyər krizisində son. Bu ölkə özünü subut edib ki bu əlin dolar resurslardan həm də xarici tərəf taşını, məqabülət tərəf taşı olsun, müttəfəq olsun, digər olsun, onlara asılı vəzəti saldır. Bu müharibə başlayandan sonra da gördünüz muhtarif adda məhsullarında Əcumlədən taqil məhsullarında həm də öz gömrəyi itxafında və rəsi birliğində daxil olan Rusya'nın də olan ölkəl Əcumlədə Ərmenistan'da Belarustu, Düzdü, Belarustu əhtiyası yoxdur. Sövbət burada Ərmenistan'dan gedirdi. Orada da Qazaxstan var idi. Qazaxstan özü zətən taqılı təmlilik. Bu məna əlmenistanı da bunu tətbiq eləmi. Əmin olun ki, orada məqsət o değildi ki, özün daxilində qor ya. Sədəcə Əlmenistanı də nəqazət eləmi. Bələ Ərmenistan rəhbərliyinin bu Avropaya yaxınlaşmağının qarşını daha da almaq üçün. Rusya çox vəqtarlı belə deyə ki, o iqsadi siyasiyyətini daha çox asılı vəziyyətə salamaq üçün aparı. İşini yaşılaşdırmaq yox. O həmişə belə edə bilər ki, öz vətəndaşlarımalı pis olsun. Olsa da olar. Qarici düşmən obrazı yaradır və qarici düşmən obrazını yaradır. Daxil də məsəliləmək. Baxın, baxın. Başqa ölkələr bizi qırmaq istəyir, yıxmaq istəyir. Biz onlara qarşın müqamumət göstərmək. Yəni, bunu aşılı yırtəyən bir hətə. Rusya rəsmi təbləqatı bundan ibarət. Onu görə, əlmenistan bizdən hər ası bir süt danışıları bağlı danışılara parması, Avropa Birliğin ə yaxınlaşması, azad tecari və digər məsəlirləri görə, yerini otuzdurmaq üçün, həm də bunu qərar qəbul. Baxmələr ki, olan gömrəyi itifagrında yazılan qaydalar var. Hansı kölkələr təlifələr rətifikası olur. Malların və xidmətlərin sərhətsiz, gömrəşsüz, taşınması, getirməsi və mall və xidmətlərin əlçətallığı. Yəni, bunların əsas məqsədi bu dükür. Həm ənişədə bizi təbləq edirlər, və bəzən çox təhəsif edərəm kəzər bəcanın bəz məminlər var ki, əslində Rusya'dan asılıhınızı daha da artırmaq yöründə çalışırlar. Bə, bu məsaclar da verilər. Bəzən, biz fikirlər səslərədə müşahəti açıro, olaq oradan sonra üzüləyədə haxın olabilər. Hətta siyasətçilər var, çox siyasətçə özlərinə partisədirlər, və digərlərinə, yəni, müqtələr məsəlirlər var ki, edə bilin ki, nicat yolu kimi görürlər? Biz müstəqil dövlətik. Müstəqil dövlətin də milli təhlükəsli nəsas, konsepsiyası, əsas istiqamətik ərzax təhlükəsliyi. Ərzax təhlükəsliyi, biz Rusya'dan ticərətimizi artırmaqla əldə edə bilmərik. Yəni, bunu nə qədər ki, çalca təbii ki, özümüz özümüzü təmin etmərik. Yaxşı olmaz mı ki, biz o resursları yönələli gözümüzü? Oda ki, böyük problemi, bütün problemlərin başında duran insarçılıktı. Manapoli adı, Məamur Sahabkələri və idareçlikdə olan yaramazlıqlar, onları tam yaramazlıqlar. Çünki, biz pandemiya dövründə də bunu çifaya qıdər təngid ettik, ölkərə qeymət artımını ölləmək üçün ne iləmə lazımdır? İtxalda nəsılısa, sən o məsulların itxal belgirlərini götürmələsən, rüsunlarını artmalısa, tamləq beləmələsən daha çox məsul qalsın və qeymət aptimal olaraq qalsın. Və biz ne yedirik, gömrü yorganları qeymət işitmək üçün bəyənləmə, qeymət nə artırılır, də fələləlmə mübarədə danışılır. Yəni, burada Amerikanı keç belələmək lazım deyil ki, təcrübəsi olan ölkələrdən, normal ölkələrdən, kürs-üstandan, kürkkədən yararılan olan təcrübəsindən nədir onlar edildi? Dağıl istəyəsi al, stimunlaşdırmaq üçün nəyləmə lazımdır, birbirləməsən ki, sən nə qədər məsul istəyəsi alə bilirisən, hansın məsulların var? Sən nə qədər ölkələ təmir edirsin? Yolsa statistiklər gəmrəli şişir ki, ən ölkələ rəhbəliyində də məlumatlar vergi nə? Ki, bizdə hər şey yüz faiz hazırdır, hər şeyimiz gözəldir. Anca vətələdəş gedir, mağazalara, marketlara, bazarlara aldıq məsulların yetmiş faizi, səhsəm faizi xayrıc ölkələrdə istəyəsən olunmuş məsulların. Yəni, biz bundan hara gedirək. Ona görək, ilkin olaraq gözümüzü dəxilimizi təmirləmək. Rusya nə, biz demək istəyirəm ki, biz hiç ki, ölkəyə, biz düşmən ölkət deyiriz. Və şurlar olsun ki, Azərbaycanın da bələ bir, biz resmi şəxslərinən, belə bir məsajlar heç vaxtlaşdırmaq bir şey. Bizi ölkə olaraq başqa ölkələrin arasında iddiyamız yoxdur. Ancaq özümüzün günə də sahib çıxmaqdır. Sahib çıxmağımızın da oyunları var. Qarabağda sülməramıqlar. Bu, qoyulmuş bizim ölkəmizin altına qoyulmuş, bu, böyledir. Ha, sül, sül yaratı. Nədir sül yaratacaq? Hansı ki, buna ölkə başlı da deyir, bizdə deyir, ihamı da deyir. Ancaq görülən odur ki, bu istiqamətdə ki, Rusya faktarı daha ömə çıxır. Və mən, bəzən, çox dəribə gəlirmənə ki, təbii ki, o protokol qatərinin müxtələf dövlət başlılar deyə bilərlər ki, iqsaadə elə qalərimiz genişlərilər filan elədir. Bu, bu deyə ki, xoş gəlmək üçün deyilir, də bu söhbətlər, həmişə tün ölkələrdə bu mövcudur. Ancaq, əməli işlərin onu kömürük və baş davında. Sen onunla ilə görəldirsən ki, Rusya gönümlə olsun, yə, bu, bu, artıq artıq cinaya. Və, biz, mən bilmə çəkin turkədə edim, və müxtəlifşi adamlarla görüşürür, tanışmarda filan da, hamıda belir ki, niyə Azərbaycan, türkə mallardan yengəyə qədər 15 vaizlik kömürük hüsumu tətbi gedirdi? Niyə Rusya dən gəlilən mallar 15 vaizlik kömürük hüsumu tətbi qolun mu? Çubuların hansı, və bizim iqsaliyyatın o, dəya kitəlik həsminin altında qolumuş minaları və Rusya federasiyasına biz güya hansı bir emri də olduğumuz analıxsız bir preferensiyalar verir, gücəşlər veririydi. Azıca dost kardeş, türkəyə bunu ancaq keçənədən başlayara onu götürmüşü, müəyyən gizmin və aballara. Bu necə kardeş doğu? Yəni, o viza məsələsində ki, Yəni, o da bənziyir. Bu da iqsadiyyatda belədir. Sən bu ölkəyə kömür iləmək istək, kardeş bildirsən, sonun məsulları sənin öz istəyəsaltıçın kimi daxıl olmalı. Ona şarayət yaratmalısa burada istəyəsalt sahasını burada alsın. Həcə biz ne edirik? Əslə, sonuncu yobab deyə ki, biz istəyəsalt sahalarına baxmış olursa görəni ki, mall məsullarım biz çox Rusya nə gəlir. Yəni, birinci gəlidə ölkə olaraq. Yəni, bizim idxalımızda Rusya birinci yerdə, nə olsun? O Rusya dən mən başa düşürəm, biz hər hansı bir xammal alabilərik, yəni, xammal dedikdə. Biz de onu belədir. Həcə analoji olalım məsulları, o zaman, bu çaşqanı deyək ki, Rusya da istəyəsal edir, analoji olaraq da, Türkiyədədir. Rusya da istəyəsaltıcı bunu sahtır 15 faiz ucuzuna hazır mı? Həcə nə? Sahtır 15 faiz bahasını. Bahasda yəni, Rusya mı bahalaşdırıq? Gömürük Rusya mı bahalaşdırıq? Kim alacaq bunu, kim yətirəcək? Saqir de bakacaq Rusya dən gələn mallar gömürükdən daha rahat ki, daha az və s. Rusya malı yətirəcək. Bak, nə ya? Rusya da Avrupa birinci de, İtalya birinci de, ləbə ki, sanki Avrupa'dan qəbdən pulu alırıq, xeyri Rusya ləbədir. Təbiiq, bizim, yəni yənaşmamız qələydir. Yəni, mən görün, bəzən burada, rüsyə istəyəsi alçalarının burada filiyallara halsicə, traktırdı, kamazdır, başqa şeylərdir. Bunların istəyəsi al maşın qarimada. Yəni, filiyallara açılır, nə bilim, böyük böyük təntənə ilə qeydoğulları. Ulan, hamsısı əslində yanlışdır. Yanlışdır. Biz uzaqlaşmalıyım. Həcə qalca uzaqlaşmalıyım. Yəni, mən görəm ki, biz Rusya ilə ciddi qambranta se gedir, əslə belədir. Biz Rusya nə, ərazib bir tövbliyə, Rusya nə dağlı işlərinə qarışmalıq ərazib tövbliyə, şüphəyəni yanaşmalıq bənihaqa xıqa səhidik və əhzə bilirik ki, bənihaqa xıqa səhidik olaraq və anlaşmaya səhidik olaraq, o sülmaramlar mandatıptən zaman onlar ölkəmizdən çıqq edəcələr. Yəni, bundan da biz, anca apqazya asiyatya təcrübəsi orada sülmaramlı misya, onu göstərdik o cümlenin Suriyada da, digər yerlərdədə nistrəni, yəni, Maldovanlar arasında, harada ki, sülmaramlı adımdan, Rusya əskərinin ona ayağa girir, Rusya oranını işqal edir. Yəni, bu göz qabağından. Və özünləm, buraqmaq istəmir, yəni, onu nə deməkdir? Yəni, bu baxımdan, biz demirik ki, gyrək açıq aşqar onlarla gyrək, dedim ki, mürangşəyə gidək. Əslə, bu belə deyil. Anca, özümüzdən hürmət eləməliyik, vərazi bir tövbümüzü tam olaraq təmin etməliyik, Qarabağda yaşayan yəriməni əsirli Azərbaycan vədəndaşların Azərbaycan cəmiyyətində intikrəsi olunması üçün şərhətlər şəhərlər olmalıdır. Gündən görürsünüzdür. Azar jurnalistikə tətqəm. Yəni, bütün bunlar hamsa ufaklarlardır. Bizə nə zaman əlum olacaq Qarici İmbestanlar tərəfindən və yaxud Qarici İnsuqlar tərəfindən. Təbii ki, hakimiyyət bölgüsü normal olmalıdır, normal parlament olmalıdır. Burada milliyyətindən ilginləndən, nəcə yiqan susada təsbit olunur. Bunları təmin olunmalıdır. Hübub, muhafuz organları və təndaşı təqi beləməməlidir. Təngiççiləri başquraklı olmalıdır və yaxud cürnalistlərə çağırıb onları azat mətbaat olmalıdır. Yəni, bunlar hansı sivil dünyanın qaydalar. Yəni, Rusya, Ukraina təcavizi o sivil dünyanın qaydalarının genişlənməsinin qarşısını almaq üçün edir. Yəni, əmin olun ki, bunun üçün, ona görə biz onların Ukraina'nın yanında. Və, onu qaba ona görə, bu, bu, bu harib bə əslindən qəribin üstitlərinin və analitiklərinin əcumlədən Amerika Birləşmişdətlərin prezidentini dedikimi şərinən xeyrim mübarizəsidir. Yəni, Rusya, ona görə düşmən olmaq üçün dünyalar hama Rusya'nı pis görürsün. Yəni, xeyrim, Rusya özünü pis atarır. Sədəc olaraq, o, el dilində deyirsək, yəkixən alıq edir. Yəni, özündən kiccihlərə, zəiflərə deyə, hüquqa heç bir hürmət etmədən, ələsini şqalələ bilər, bombatabilər, raketlər gündərə bilər, saldat gündərə bilər, rakyada iskəndər attı, iskəndər raketlər nizə kikənciyə attı, bərdək, əmin olun ki, əmin olun ki, həbək ki, bunun resimlər deyə bilməz, demək ilə qədər doğru, deyilub, başqa məsələ, azərbaycana, öz vətəliyətlərinə də özdəri vurdular, bir bəhana yaratdılar ki, biz sürbəramlar ol, girmək, çünki azərbaycana özdəri rəzələrin mələ dün azərbaycana, cünadşi qaldırıldı həməngəcə, rəzmi azərbaycana, həlçə nəzərbədir, həsli əsrələ, hərimiçlər, yəni ki, burada yoxudur eləşək, yoxudur. Biz de, bəyələ edirəmdir, biz de, proprorluq umuyətcən işləməstik. Mən susətdən istifad edib onu qeyd edim, ki, bir gün və yenə, mən canav prezidentdə umanlamışam, səhər şəbəkədəki proprorluq organların altında şərimi yazmışam. Yəni, günəm, hansı orkanının proprorluq organları rəhbərinə qəbul ediləmişdir. Həm də, yanında da, Kamran Aliyev baş proproru oturmuş da umlanmış, istifad edib, və yazmışam. Mən, səhəbcərin onaraq, mən öz problemi qaldı bürəm. Yəni, minlərinin səhəbcərinin problemi budur. Yəni, qanalların iştəməməsi. Mülkət toxunulmazlığının birəki, nəzəret funksiyasını həyətə keçirməməsi. Bəquq muvzur organlarının səhəbkərinin bağlı olan məsələlərdə səhəbkəri bilgiyyəm kimi bağması. Yəni, bu dabam edir. Yəni, fırsəddən istifad edirəm, yenə də təkərə edirəm ki, baş proproruq bu funksiyaları yerini yətirməyəm, yə vəzinə. Dördüncü hakimət hesab edilən, yəni, jurnalistlərin, hansı bir yazdığı status-ı ki, sen zırh kimi tətmələ deyək ki, onlara xavartarlıq edir, xoq kəlir, qorqu istiyaradır. Yəni, bu hədi şurasının abiləri, səlahiyyətlərinin bilgisi. Yəni, bu nə deyilməkdir? Yəni, sənin çınayət hədi səs baş verir. Jurnalistli yazdığına görə məhkəmədən yazdıq, əbiyyəktin informasiyaları görə, niftinin şəhəsi. Yəni, məhkəmədən hələ dəkdir üçüncə, məhkəmədən məsələsi. Yəni, burada söhbət nədən girdi, klasik anlamda belə izləh edəkdə mən dergədə izləyəmsə, mən vətanıda şamsa, islələn hakimiyyət numo elməsində, hakimiyyət mənsubundan soğanı verimək, o deyək ki, təngid etmək, hulu gum var. O vəzifələrin də vəzifəsi, o ittihamlara çabar verim, o iddiyalara ittihamlara və ya bu təngidlərə çabar verim. Biz təngid edərək. Bu deməkdir ki, təngidçilər sustursunlar bu yollara. Dövlətin verdiyi salahiyyətlər, insan hulub vəzətlərin qorunması üçün və təhlükəsinin təmini olması üçün. Həmək, polis aətdir, həmək, proluqa həm məhkəmək. Yəni, siz dağınışlıq zəhəm, çox para doksaldır. Zahar qərabollu məhkəm əşi gedir. Bak, biz burada dən sağa kuşda başlamalıydır. Zamanşir Fehziyi, Milli Mələti Bəptatı, bizim şurnuasiqla məhkəmiyyə bilir. Yəni, bu məhkəmiyyə bilmək ən yaxşa halda bilə olabilərdir. Əm pisa da onda bilət səkırıcırdır, yəni, şükürə bilin ki, sizin məhkəmiyyə bilmişi də çox azı çəsədə bilərdir. Yəni, ondan günə, hürmətli, tam aşaçlığa, sizdə xayrış edirəm. Məsələ, ondan ibarətdir ki, bizim vətəndaşlar üçün, isteğilaşçılar üçün. Bu mənə də daha çox mətbahtun olması, azat mətbahtun olması bizim xeyrimizə. Yəni, vətəndaşların ucunu da dövlətin də xeyrində. Dövlət öz işini, yəni həm hər şeyinin bağlıq mənə nə vaaciptir ki, mən prezidentin umvanına e-maillər yazın. Mənə nə vaaciptir ki, mən çıxım televiziyyədə prezidentinə qayrış edim ki, falan, falan, falan mənəmur, bu işi qanandan, üzərlə qoyulan bəzifəni yerinə yetirilir. Haldıçu praxrulluğun işidir onlar sana. Mən, tamam ilə doğrudur. Mənim kim? Mənim də yüzlərlə dostum var, tanışım var, qohumlarım var, mənizləyənləri var. Olur, baxırlar ki, Nazim Bəydəmirli, bu məsələlələ də görə hakimətdən nə razıdır və ya, bu hakimət orqınalarından nə razıdır. Olur da inananlar da, yəni, deyə ki, müduməq gəzələdir ki, üç başına gələnləri de onlar ilə görür. Gəlmən baxırın, diyor bəzəm ki, adamı oğurlu bilə ki, çiçəni, çiçəni, aparı bulaq, başına minin oynatçı bulaq, gerik qaytarı bulaq. Mən bunu polis deyir ki, mən bilmirəm kimi deyir. Və yaxud, bir status yazılan da həməl, bir status, həmin adamı tapınlar, gətirirlər, üzür istətirirlər, üzür video istəkirir. Onun gürəm, mən deyəm vətəndaşı oraya baxırım deyirəm ki, yaxşı. Bu neci olur ki, bir halda həmin adamı testa pırsır, ancaq vətəndaşının jurnalistin öz mənzilinə girərkən, liftinlə gələ hadisə başvaya. Və mən bu təalikönləm, həm də özümə görürəm, öz ailəmə görürəm. Bütün tomaşaçılar da, bütün vətəndaşlar da bilirsin ki, bugün konuşuq edilən, saba sənə də edilə biləcək. Bunun üçün təbii ki, üştivaya müqabəmətlə lazımdır, tənqitlə lazımdır, o hüqum arzıq qalalarında bir başa vəziqfəsi ondan ibarətdir ki, bu tənqitlərə adekvat olara cevab versinlər, vaxtında cevab versinlər. O düz deyir ya səf deyir, onu artıq kenardan baxanlar onu müşahid etmələm. Yəni, onu görə biz vətəndaşlar olaraq, həm siyasətlə məşğul olmuş ki, səfətlə qoymaşıq olsun iki faiz, üç faiz, beş faiz. Azə digər məsələlərdə vətəndaş adib müəllumatı okuya, müəllumatı bilir, yəni görə. Baxıq görür ki, onun haqlı tənqidinə haqsuz olaraq, təpkinin yanaşılır, ona təziq olunur, və onun hakimiyyətlə nəyin arağız olacaq ki? Təbbi, bu aksiyon var. Əxsalın radikallaşmada, aqsa görəyələr. Yəni, bu təpkilər sonra başqa bir reformadan ortalığa çıxır və sosial sosial elimdə bunları başqa cür adınları. Əxçı şaşlara qətirib çıxardır. Və bu dövlətin əsaslarını sarsılabilək. Bu vaxımla, də bəki müstəqirliyimiz çox vacibdir. Söyləniklətimiz vacibdir. Hər həzə bir təvəlin bütün hamsını təmin etmək dövlətin və bugün dövlət adından çıxışının hüqumətin görəvidir. O cüvələ də insanların, vətəndaşların, haqı vaazatlıqlarını təmin etmək sosial dövlət olaraq, həm də onların minumumu yaşayışını təmin etmək, hüqumətin görəvidir. Yəni biz Konstitusiyada 2009-cu ilə də səs verdiyimiz sosial dövlət anlayışı, tam onlara qəzərbaycanında yerinə getirilməli. Cümunun üçün, yəni yaşayış minumumu hər kəsi təmin etmək, bu gün ki, hüqumətin görəvidir. Nazım bəyi, bu azərbaycan artıq bilədiyə, təbbi çək təsələt, əni yılım, yəkin ki, faiz dolaşan əsas məhsunların, təbbi çoxu qaqlı və doğdu məhsulları artıq yıqılıb, bağalaşma günücündən atmaqdadır. Siz də, mən də, özümüzün səbətimizdə hiss edirik açıraşıcəm sosial dövlətlətlərdən də görürük. Və kət təsəlfatında bu su problemidir, daha sonra kətçilərə, əkinçilərə, firmirlərə, elədiyətlə, yaradılan şəraət yox o öz yerində. Hətta yaradılan əlavə maniyələr ki, bunlar yenələ arabən qaqməyələr və ilin üçüncü, ilin sonu üçün, üzmücə gələn üçün və bu muharibə də dalam iləcək peşcimi görünür və dünyanın hər yerində kimətlər artıq düzdür. Dünyanın hər yerində kimətlərin artmasına adikfat olaraq, ökümətlər dövlətlər orda insanların maaşlarına, pensiyalarına, mavaliyyətlərə də müəyyət müəyyət müəyyət müəyyət, amma bizdə görünmürə o. Mən istəyərdim ki, bax bu stuarsiyana, ona gürəsiz ətrafıdanıştın ki, bax bu vəziyyətlər, bu şəktər altında üzmücə gələn aylarda, gələn bir də gələcəyəm üçün Azərbaycan nə göz edirsiniz, nəcə olacaq, millətimiz nəcə davranma aldı, ökümətlə etməri olduqlarına, bir şey deyir, çox demişik. Təbii ki, muharibə davam etdiyicə bilirsiniz, Ukrayna da Rusya ilə barəlbər, həmə qidə məhsullarının əxiracına görü, önəmli yerinlərdə bir-dikiyaqlarından tutmuş, taqıl məhsullarına və diyir məhsullara görə, şəkər toz olsun, və deyir. Və acı bu qidə məhsulları hansı ki, hər bir vətəndaşın gündəlik istihlaç səbətində olmalıq. Yəni, bu baxımdan bunlar bağlaşmaya səbəb olup, vəzi yerlə, vəzi və qanda deyitirəq olunur ki, dünyaya üzülə çox yüksək səbədə qimet bağlaşması var. İkinci olaraq, global istiləşmə bəyələr məhsəd edin, canıq bölgələrində, canıq ölkələrdə səhralaşma sürətlə girir. Və s. əxusisi nə? Örməyəcə ölünün qurudulması, bu sportunalarını yaranması, ciddi? Tam amilə doğrudur. Örkəmizdən bağlı suvarma prosesi, bilirsiniz ki, çox bərbat vəziyyətət, şübillər boyu 100 milyonlarla malar, dövlət bücəsi veriləsəri, suvet, milarasa təsərifatına, bunlar o kollektörlər təmizlənməmiş qalıb, qurunslar yoxarı qalıb və qurunsları təbii münbit torpaların şor anlaşmağına qətirət çıxalqır. Hələ də sağatlı və s. əbərabat fedi ki, mohan bil mohan düzümdə olan rəyumlarında hələd bir problemlər qalmaqda. Və həbək, kən təsərifatının o cümlədən inkişafı üçün əsas olan meyər bütün iqsadiyyətdə rəqəbətli mühütü təmin etməkdir. Əmin olun ki, hər hansı bir agraf firmalar bir neçəsi yaransa da bölə, böyük malə sahibi olan hər hansı nazirlərin, əli qarxıq memurların təsərifatlarının sayı artsa da bilə kütləvi surətdə vətandaşların özləri, yəni agrar siktarda çalışabilecək insanlarla öz fayr torpalarının istifadə edər. Özlərinə ilkin olaraq, özlərinə təhəmin etmək və qalan isəsini sərbəz pazara çıxarlana qədər. Bu proses əll olunan deyil. Ona görə, hökumət əvvəlcən rayonlarda yaşayan vətandaşların özəkin sahələrinə məşhululmaz, çünkü o şərayətləri təhəmin edilək. Bu birinci infrastrukturdu, dediğimiz ki, sudan, suvarlamadan başlırıq. Çünki Azərbaycan əsas olaraq ki, kin sahələri yəni suvarılan ərazlərdədir. Bizi daq və digər yerlərdə dəmiya torpalarında bir o qədər məhsullarını qalabilmək. Bu baxımdan o dəmiya torpalarında bizim məhsullarını təmin edə bilmərik və artan tələbatımızı ödəyə bilmərik. Və hökumətin əsas işi, o siyasiyyəti düzgün müəyyin edilətdirmək və bütün hüququ şəxslərin, özümlərdən fiziki şəxslərin, sahəkarlıq fəaliyyətindən məşhul olan şəxslərin hüquq vazatlıqlarını təmin etməli, onların qanun qarşısında bərabərliyini təmin etməlik. O zaman, bir şirkətəsən, haramızı bilgüzəşlər tətbiq edəcəksən, onun vəriqidən gəlməsində şəhərət verədəcəsən və ya odona süpsidiyyədən daha çox verəcəksən. Çünki bu illər boyu, süpsidiyyəlaşma prosesi dövlət bücəsindən o agralizm vasitası ilə deyikər və səllələrin. Milyariflərinin dövlət vasiti mənimsəlidir. Tutulanlar dolu müxtalif izrə başlıların tutulması prosesində o prosedurları gördünüz ki, əkin sahələrin necə yazılır, necə gübrələr silinir, necə sürçbüyaqları dizil yanacağı və diğerləri. Yə, bu Azərbaycanında məamur sahibkarlığı varsa bu mütləq olacaq və davam edəcək. Çünki həbün məamurlar nəzəreti yoxdur. Həbün məamurlar nəzəreti yoxdur, həbün məamurlar nəzəreti yoxdur. Çünki əmlaç və gəlidəkləri əsələri verilmək. Kimin nə qədər qazandıqı? Məamum deyil, yəni tırməqarası qazandıqı. Mən və ya digər iş adamı illər boy çalışırsan 20.30-i adı bilməmur gedir bir vəzifəyə, bu vəzifədən o suist ifadəlidir, özlümə mənimsir, dövlət və s. və olun o biznesmir. Və bu klassik anlamda Azərbaycanlığı nın düşüncəsində bugün varlı adam məamurdur. Ancaq digər ürkələrin təsürbəsində məamurdurqa kib yədər biznesi qur, həçkəs getirir. Normal sivil dünyada. Biznes sahəsini qurad elə bilmir? Ədə təbiiq, gedir bir az rüşvət bizdən nədir? Gənkədir rüşvət verir, bəyat qohumun vasitəsinin vəzifəyət həyəni olunur. Və bu tribalizm davam edir, o qazantını onda görür. Mən keçən həftə dediyim ki, mütürkəli oldu, çox qəribəsi orda iş adamları. Bizdə ən zəiflər əslində dünyada bu belədir. ən zəiflər ən gerdə qalmışlar, insanıq belə çıxmasın da, okumamışlar nəzərdə turda. Yə əskər onlar, yə polis onlar. Yəni, kimi tutabilirsiniz? Yəni, inzibayeti və cərəxil insanlar təbii ki, başqa genədə. O kategoriyodan olunur, bizim vətəndaşların çoxu da əksəliyyəti qəksəliyyəti qabiliyyəti insanları. Sövbət ondan gedir ki, hansı sahada istim ulaşdırlar. Yəni, insanlar fikrəştində harə gedirmiş, təbii ki, gidecək kömri orqanlarına gedirmiş deyim və yaxud polis orqanlarına da və yaxud polisi de var. Bu, azərbaycanın artıq mentalitətində, bu sövbət təhki orqanlardan gedirmiş. Öndək çandı işləri yer sünür üzülüsünə, gələt, diplomla yanaşıq, vəsikədə dəcə, hətta, haa, haa, haa. Hə, da bu münəri vacib, deyirə, o bürəcə, şeylər vacib. Sövbət ondan gedir ki, bax, nə qədər ki, biz bu anlayışları qarışlarırıq, meyamurdu bu sahibkar, təbii ki, dövlətə kullu qillir, dövlət kulluquşunaq, dövlət çox yüksəy sevədə maaş verinələ. onun gözü sahibkarın və və vətəndaşın əlimdə çivində olma balım. Azıb biz nə tür qedirik, o rüşveti götürmək, ələvə rüşveti götürmək üçün, dövlət özü bir skem yaladır. Yəni, rüşvetin ilə qanlaşması skemi. Yazdığınız cərimədən sənə faiz edərdir. Hə, ona olacaq, vətəndaşları pandemiə dövründə görür. Yəni, danışmaqla kurtarmaz Azarbaycanın o idarətçiliğinin e-i bəcərdikləri. Biz bunu görə də anlaşıldır ki, düz əsində, onların özlərin üçün daha faydalıdır və istənilən hakimiyyətinizün ömrülüyü normal, ölkənin normalı inkişafı va bu şəhdlərdən keçirir. İlkün olan təbii ki, güc bölgüləri, kanustus yada izra hakimiyyət, mərkəmi hakimiyyət və qanul vəcidiliyə hakimiyyətinin bir-birinə nəzarət funksiyasını həyatə keçirmək, normal parlament seçmək, xalqın təmsinçləri onara və həqb muhafiz ordunların qanuna uygun işləməsin, məmurların biznesdən kərarlaşdırılmazdır. Rəqabət müthünün təmini olması. Bu olmasa, bunun da olması üçün, təşəkdür edirəm bir daha size, normal kanallar olmalıdır, normal məqbaat olmalıdır, məqbaatın zurnalistin huduqları korunmalıdır. Bu beynəlxal xreitingləri biz baxanda bir sansi yerlərdəyik, qarub-səndəksinə görə, medya-azaklılığına görə bulan hansı vacib eləmətdərdir, xarici şirkətlər üçün. Xarici ölkələr üçün bu signal bunu görə, bu Qurana-Rusya follunda bu danışıqa başdalır. Rusya nışqal təcavizi bir daha unutsubut edir ki, dünyada sivil olmayan ölkələr, sivil olmayan idarətçilər, təbii ki, bir daha düşünmələdirlər ki, biz hansı tərəftəyik və tərəfini seçmələdirlər. Bu gün olabilər ki, mən yaxşı yaşıyrəm, sakinq durum, bu anlayış keçmir. Bu gün, əgər sənin qonuşunda az varsa, ehtiyac olan varsa, bunu dövlət təhəmin etmirsə, dövlət, sosial dövlət deyil. Onu sən öz katerinə, öz şuanının katerinə, dəyək ki, üz vəzifədə olun məmar olun, yabancı qorumunun katerinə susursansıq, sən insan deyilsən. Əh, tənqitlərə normal yanaşmaq lazım, tənqitlər onun üçündükü, vətandaşlar ilk növbədə bir yödəciləridir, ilk növbədə səs fərəmlərdir və bu hakimiyyət mənsubları bunu yaddan çıxartmasınlar ki, sizi əhər müvəqqəti kimi, hansı vəzifə ehtibar olunsa, o vəzifədən öz ailərinin, öz qohuməqrabanın, dəyək ki, tırna qarası varlanmasına yox, sərvət toqlamasını yox, yaxışı mənada dövlət qulubunda işləyərək, dövlətə və xalbi xidmət etməkdən keç, yəni, bunun yaddan çıxartmasına bütün gəlirlə, bütün dünyanın xulunu heçkəs qazanabilməz, əgər kimsə qabağına vurmaq istəyətik, qurubsa, yalınışmaq istəyətik, sənə yətərincə qazanç varsa, qazancın varsa, şükür elə və qanunlara rəyət elə, hamiyyət elə. Sən qanunu tətbiq edən şəxs, qanunlara yət etmək cəyisənsə, və dəndaşdan o qanunu rəyət elə göstəm. Ət, samşarız haqşı və dəndaşda yə insanı. Müsir. Səşək ki, məsir. Səşək ki, məsir.