 Deerde deel van Hoogstuk 12 van de Delserwonderdokter. Deze liep je volksopname boord tot de publieke domein, opname door Anna Simon, de Delserwonderdokter, door ALG Bosbom Tussen. Hoogstuk 12, derde deel. Geheb niet te schreeuwen over onraad waren, Hendrik. Hij mag komen. Hij is ontboden. Spaks goud, gerrit, kalm, maar luid en met gezag, zodat de baron, die Hendrik werkelijk op de voet was gevolgd, het zeer goed kon verstaan. Ook trat hij onverweld binnen, zoals hem de ingang niet meer versperkt werd door de bediende, die op een wenk van zijn meester, terugwek. Ik had gemeen dat een heer van uw kwaliteit beter de gewoonte had van antishambren te houden, spaks goud, gerrit, zijn hoffelijke buiging alleen met een stijve hoofdknik beantwoordend. Wat zal ik u zeggen, meneer de schoud? Ik vreeste dat er op mij gewacht werd, en daar men aan de oorders van de magistraat met stiptheid moet voldoen, wilde ik door wat haast het onwillekeurig verzuim goed maken, antwoorde Dujizel. Op die toon van voorname welwillendheid, die zich, ondanks alle zelfgevoel, schikt naar de eis van het ogenblik, en ziende dat de schoud niet was opgestaan om hem te ontvangen, ging hij ook zitten, zonder de uitnodiging daartoe af te wachten, op de eerste stoel de beste die hem in het oog viel. Ongelukkig die, waarop poes, zich hadden ternier gevleid, na het echek bij haar meester. Die onzachte stoornis van haar rust werd er ook niet in het vriendelijke opgenomen, maar gestraft met een vinnig blazen, het uitslaan van de scherpe nagels daar vilpen poot, het opzetten van de rug en het schuint lopen langs haar vijand heen, die een grimme gezicht trok en een gebaar maakte of hij door de violetszijde kousen heen de scherpte van zijn aanvallers klau gevoelde. Poes, poes, knoerde schout Gerrit op de goeilijke toon waarmee zekere moeders, haren, bedorven, kinderen bekijven, maar de ironieke glimlach om zijn mond werd met kennelijke moeite bedwongen toen hij sprak. Verschooning Baron, zo hij gewacht had, totdat ik u een stoel had geboden, zou het gegeen in last hebben geleden van de slechte gewoonte mijner Poes. Toen ik mij laatst bij de geheime zending van mijn koning, de Venetie, bevond, en in het kabinet van de dogen ontvangen werd, stond er een armstoel voor mij gereed, meneer de schout, gaf de Giselle een antwoord op vieren en laat dunke de toon. De dogen van Venetie is meester in zijn kabinet, de schout van Delft in het Zijnen, Baron de Giselle, en zoiets hapert aan de ferme uur ontvangst, wijt dat allereerst aan de wijze waarop hij zeid binnengetreden, die mij de gelegenheid benam tot een gulle verwelkoming. En, nu, even opstaande, rijk de schout hert hem de hand, het ging de Baron verplichten, zijnerzijds, weer op te reizen, om de beleefdheid te beantwoorden, maar de twee machten hadden elkaar leren schatten, de uiterlijke pest was getroffen, waarmee nog niet is gezegd, dat er geen heimelijke vokwart verbloemd. Jakob Jans, die bij het binnetreden van de Baron was opgestaan en alleen tegen zijn hooggeruchte stoel bleef leunen, ergerde zich over het gewicht dat die beide mannen hechten aan deze kleine uiterlijkheden, waar aan niets hing dan de voldoening hun persoonlijke eidelheid, en over de tijd die zij verloren door het elkaar daarmee lastig te maken. Hij, die gewoon was, elke seconde te waarderen en de tijd uit te kopen, met het oog op de eeuwigheid. Toch, gebruikte hij deze oog om blikken, om de gissel scherp op te nemen, en een huivering liep hem door de leden, bij de gedachte hoe deze man van een gelijkenis, door de natuur hem verleent, gebruik maakte, om in zijn broeders rechten te treden, en deze ten bloede toe te verdrukken en te vervolgen. Hij nam hem op met het zekere afgerijzen dat ons aangrijpt bij het zien van een monster, van een verscheuren dier, maar hij voelde dat hij die gewaarwoording moest bekampen en zich in deze volkomenlijk moest beheersen, zou hij de diepten ook van dit mensenhard kunnen peilen, en een pogingwagen om zelfs hier het kwaaderen te overwinnen door het goede. Schout Gerrit daar aan tegen, slechts na het uiterlijk aanzien oordelende, moest erkennen dat die man, die zich beroemde met farsten op gelijke voet om te gaan, een voorkomen had, dat ging twijfel lied omtrend de waarheid van zijn beweren. In zijn statiekleding van violette fleweel, met de riddelijke keten om de hals en de degen opzijde, wiens kostbare greep met goud en niveau was gesierd, de witgepluimde hoed in de ene hand houdende, terwijl de andere met een sierlijk geboorduurde handschoen speelde, wekte hij bij de Hollandse burger magistraat een heimelijke bewondering, waar zekere benijding onder gemengd was, bij de losse gemakkelijkheid waarmee hij zich bewoog, hoewel Schout Gerrit zijn particuliere redenen had om te geloven dat hij toch niet voorkomen op zijn gemak moest zijn. Jaak op Jans daar aan tegen, die met andere ogen zag, vergeleek in gedachten die vermetelen booswicht, die met een stale voorhoofd en triënferende blik te midden de gruwelijke ongerichtigheid leefde als in zijn element, bij de diep gevallen, maar ook diep verslagen jullie aan, die zijn zonde als zonde had erkent, en voor hem, die met andere matematte dan Schout Gerrit, was dat laatste de meest benijdbare, zelfs al zouden list en geweld over hem segenvieren. Het zal niet nodig zijn u te zeggen, baronder Giselle, begon Schout Gerrit met zekere plechtigheid, uit welke oorzaak ik u termijnend heb laten ontbieden. Volstrek niet, heer Schout, ik heb de advocaat van Holland de meest mogelijke inlichtingen willen geven om treppenbewust te complot, maar deze verklaarde dat hij niet bevoegd was van de zaak kennis te nemen. De advocaat was dan wel in een luim van zondelingen discreetie, hernam Schout Gerrit glimlachend, in kas van urgentie zou zijn edelachtbare zichzelf zonder omstandigheden competent verklaren, daar ben ik zeker van. Al voor ons tot hem te gaan, had ik mij redestot zijn excelentie gewend, dan deze wilde mij niet aanhoren en van het hele complot geen woord geloven, en ik zou waarlijk niet weten aan wie mijn mededelingen te doen, zo de advocaat mij niet verwittigd had, dat ik bij u een verhoor zou te hebben ondergaan. De heer advocaat heeft u de zaak iets wat verzwaard voorgesteld, een formel verhoor is dan onzend geen kleinigheid, en met een heer van uw kwaliteit neemt men het zo pot niet op, hernaam Schout Gerrit Meermann, win de glimlach niet van de lippenweek. De mening is alleen, u in het vriendelijke uit te nodigen, zekere vragen te beantwoorden, die ik aan u, aan het halve, heb te richten. Ik heb u daartoe bij mij moeten ontbieden, omdat mijn komst en uw logies zeker opzien kon wekken, dat wenselijk is, te vermijden. Gij gelooft mogelijk ook niet aan het complot, viel dus je cel in. Ter contrari, Baron. Ik geloof eraan, en ik acht mij competent om haar kennis van te nemen. Maar, om u de waarheid te zeggen, is er maar iets alles van bekend wat ik weten wil, en zelfs wat ik liever niet wist. Die woorden schene Schout Meermann te ontvallen, zonder bedoeling, en hij zag de Baron maar even van der zijde aan. Toch ontweek deze die blik, hij moest zijn handschoen oprapen, waarmee hij speelde, en die hem ontvallen was. Zo heeft hij zeker jullie aan zijn confessie gedaan, vroeg hij, met schijnbare achterloosheid, zijn speel met handschoen hervatten. Ik heb hem nog niet ondervraagd, repliceerde Schout Meermann Koeltjes. Maar de justitie wordt hier gemeenlijk nogal goed geadverteerd, van het geen zij begeert te weten. En behalve onze ordinaire aanbrengers van nieuws waren, hebben het soldenier Bernard, domineer Blommers en anderen in deze hun te waar gedaan. Zo zie ik niet waar toe ik u van nut kan zijn, spakt er zichzelf stout weg. Dat is juist wat ik wel zie, waar de Baron. Het is, om mij enige inlichtingen te geven, omtrendt hij zeker jullie aan, zoals jij hem daar even noemde. Maar hij draagt of aan een andere naam, die u bekend moet zijn, niet waar. Hij zal er mogelijk meer dan één opgeven. Gergelijk avonturiërs voeren meestal hun streken uit onder een nande ger, die zij verwisselen naar gelang van omstandigheden. Deze hier verkieest geen andere te noemen dan zijn doopnaam. Maar jij weet toch zeker meer van hem, Baron. Waarom onderstelt hij dat hier schout? Hij moet u immers bekend zijn. Hoe had hij hem anders zo ter stond konden aanwijzen voor het geen hij was? Het is zo, meneer Schout, waar toe het u te ontfijn zijn, al is de verklaring mij tegen. Zij blijft toch zeker hier, haar namij, rondziende, en even de blik op graswinkel vestigend, als sloot hij deze mee in. Ik ken die persoon voor het geen hij is, en al sinds lang. Hij is afkomst eruit een goede familie, die hij schande aandoet en die hem uitgeworpen heeft. Hij is enigszins aan mij verwandt, en zal wel licht zeggen dat hij een jonker van Echmont is, maar hij heeft eigenlijk geen recht op die naam. Hij heeft zoveel recht op die naam als een zoon heeft op de naam zijn haar moedig, viel hier graswinkel in, opzachte, maar na drukkelijke toon en tot Meermann gewend. Het is waar ook, hij zei het met hem bekend. Ik had het u konden vragen, sprak deze. En is hij dan werkelijk, zoveel als een edelman? Mag tot van Echmont is zijn moedig. Mag tot van Echmont. Heer Hendrik van Kenenburg dochter toch niet, voeg schoudt Meermann, in zichtbare spanning graswinkel aanziende. Dezelfde. Dat minnelijke meiske dat eenmaal onze voormalige speelnote, ja, viel graswinkel in, nu zelf even geemlachend. Het verblijdt mij dat u die dagen nog geheugen. Alleen herinner u dat het minnelijke meiske in de vijftig moet zijn, en dat zij nu een zoon heeft waarmee wij ons moeten bezighouden. Maar de jongvrouw van Kenenburg is immers met haar volgd naar Vlaanderen getrokken, en, na het mij voorstaat, daar gehuulukt met een aanzienlijk edelman. De naam wil mij nu niet invallen. De baron de Giselle is geen geen lust te hebben het geheugen van de schoud in deze te helpen te komen. En vestert de geheel zijn aandacht op de man die daarnevens de stoel naast de schoud was blijven staan, die hij eerst voor een klerk of enig ander ongeschikt beantwoord gehouden, maar die, sinds hij zich in het gesprek had gemengd, en toon de hoe zeer hij met de antecedente van Julia bekend was, voor hem een zondelingen belangrijkheid verkreeg. Die man kon hem zeer gevaarlijk zijn, tenzij hij er in een slaagde hem op zijn handen krijgen. Maar het middelder toe was nog niet gevonden. Hij moest dus zwijgen en opletten, en zijn voordeel trachten te doen met zijn waarnemmingen. Zij huwelijkte de baron de Giselle, sprak gaswinkel, zich tot schoud meer man richtende. Maar ik moet u waarschuwen, dat die naam hier niets ter zaken doet, want de vader heeft zijn zoon verstoten en verboden die te dragen. Wel, wel, heeft de zoon van machtel het zo bondgemaakt, hij nam de schoud hoofdschuddend, maar op groeelijke toon, toen zich op eens tot de Giselle wendende. Wat hoore ik daar, baron de Giselle, die verstoteling zouden... Mijn aanverwand zijn, viel de baron in. Gaswinkel veel beduidend aanziende, of hij hem door zijn blik het zwijgen wilde opleggen. Deze scheen aan de zwijgende beden gehoord te geven, toen hij voortging te zeggen. Hij is zijn vader ongehoord aan het geweest op een voornaam punt, en is op zijn eenzame zwerftocht door het leven al dieper en dieper gevallen. Totdat hij ten laatste zich vinden liet, om het instrument te worden van een afschuwelijke misdaad, voegde de Giselle er nu met levendigheid bij, overtuigd tot hij in de invoudige grijzaart een bondgenoot had gevonden, of voor het minst een tegenpartij die lichte misleiden, lichte te overstemmen zou zijn. En zo was het dan om deze misdaad te voorkomen, dat jij je gehaast hebt deze bloedverwand van u in hechtenis te laten nemen, voeg hem Gaswinkel, op zijn eigenaardig kalmen, maar na het drukkelijke toon. Zo is het waardige man, hoewel ik er niet op verdacht had kunnen zijn, hem zore als uit te vinden, acht ik het toch van mijn plicht, hem niet op vrije voeten te laten, om erger te voorkomen, te eer, daar het stadhouder zelf mij het bevel had gegeven, hem in hechtenis te nemen, waar ik hem ook vond. Dat luid wat vreemd, Baron, viel nu schout Gerrit in. Gij hebt mij zo even verklaard, dat de stadhouder niet aan het complot wilde geloven. Ja, uw mededeling daaraf, zelfs niet heeft willen aanhoren. Hoe heeft zijne excelentie jullies ondanks het bevel kunnen geven tot in hechtenis nemen van een persoon in dat complot betrokken? De inhechtenis nemen was mij niet opgedraagend ter oorzaken van de aanslag waarover ik zijne excelentie kwam spreken, hervatte dus jezelf. Maar ik kon er niet van spreken zonder die jullie aan van Egmond te noemen, die u was aangewezen als de omgekochte moordig, en toen de graaf die naam hoorde, en verstond dat deze het gewaag had tot delf te komen, en er zijn gewone mistragingen pleegde, namelijk straatschenderij en allerlei baldadigheden, in gezelschap van een hoop gecasseerde soldaten, ontstak zijne excelentie in heft getoorn, en betuigde mij hoe zeer het hem ergerden dat die onbezonne lichtmis een edele naam door het slijk sleepte van de ene provincie tot de andere. Daarom gaf de graaf mij, die hem kende, de last om mij van zijn persoon te verzekeren, waar ik hem ook mocht aantreffen. Dat bevel werd alleen mondeling gegeven omdat zijn excelentie nog de bed lag, toen ik, gedreven door mijn ijver, en in mijn hoge verontwaardiging over het schandelijk complot diverse ontdekking kwam overleveren. Zijn excelentie was mij gans niet dankbaar, maar alleen wat vertoorn over de gestoorde rusten, en beval mij over dat gewaand complot dat foca te gaan spreken, die zeker wel weten zou wat er waarsvan was, daar deze van alles altijd beter geadverteerd was dan hijzelf. Na die uitval dook zijn excelentie weer in de kussens, en ik spoede mij naar de advocaat, waar ik wel geen ongeloof vond, maar zoals Reeds gezegd is, onweel om mij aan te horen. Voor de aanvang van de gemaskerde optocht begaf ik mij nogmaals zijn hoofd om zijn excelentie opnieuw tot behoedzaamheid aan te manen, maar werd als ieder ander verrast door het bericht dat de prins al in de vroegte was vertrokken. Hoe zeer onstemt over dit gebrek aan vertrouwen, achte ik mij toch gehouden, de gegeven last te volbrengen. Toen ik mij onverwacht, in de gelegenheid zag gesteld, daar aan te voldoen. Het is mogelijk dat Graf Maurit nu Reeds vergeten is, wat hij mij optroeg, of het volbrengen daarvan niet eens meer dankelijk opneemt. Toch, dat zij zo, wil men de verdachte woestelling loslaten, maar hij is het wel. Ik ben daarvoor niet verantwoordelijk. Voor waar nee, heer Baron? Ik begrijp nu heel goed dat advocaat zijn reden had om te zeggen dat er gans geen haast was bij zijn loslating, zelfs al bleek zijn onschuld, viel schout Gerrit in. Daar is altijd haast bij de loslating van een onschuldige, en deze hier is onschuldig op het punt waarmee men hem bezwaart, sprak gaswinkel. Ej, lieve, maar goede vriend, dat zal u zwaarstaan te bewijzen, viel Nudysel in, oplaat dunke de toon en uit de hoogte op hem neerziende, nu herbleek geen bondgenoot te willen zijn. Lichter, voorzeker, dan het u vallen moet hem in deze van schuld te overtuigen. Zou ik hem verklaagd hebben zou ik niet de volle verzekerdheid had gehad van zijn schuldige voornemens. Maar gij zei Theriositzi rekenschapsschuldig van de grond waarop deze uw verzekerdheid rust spakt nu schout Meerman. Theriositzi, dat is mogelijk, maar ik weet niet wie deze man is en ik laat mij niet ondervragen over zo kieze punten door een vreemde die daartoe geen bevoegdheid heeft. Dokte Graswinkel is de vriend en voorspraak van de revan. Zijn enige, zover ik weet, Dys mag hij kennis nemen van het genemen tegen hem inbrengt. Wel nu, hij heeft honderd pistolen aangenomen van de hoofdaanleger van het complot. Die al lang over de grenzen is, Montpelde Schoutgert. Hoe weet gij dat hij ze aangenomen heeft, anders dan ze met verachtingen het water te werpen, zoals hij mij heeft vertrouwd ? Hij heeft u wat op de mau gespeld, me goede man. Hij is dat zulke een delige staat vervallen dat hij naar een goed maal hunkert en naar een paar ducaten zou opspringen. Op de dag van de spelen had hij geen penning in zijn zak om een boete te betalen die hij belopen had door zijn woestgedrag. Zijn soldaten moesten voor hem steven om hem voor de hoornood te bewaren. Dat een zulke honderd pistolen versmaden zou als ze hem geboden worden, is dat natuurlijk dat vraag ik u, heer Schout. Nee, natuurlijk is het niet. Dat moet ik u toestemmen. Maar, mits hij van edele afkomst is en het hier een gruwelijke misdaadgold waarmee de holst kan gemoed zijn, is het toch mogelijk dat hij niet voor de verzoeking bezueken is. Iedere losbol, die door mijn gedragingen zijn familie ondeert en zijn eigen voortuin met voeten treed is daarom nog niet bekwaamd tot vorste moord, antwoordde Schoutgert, graswinkel aanzienen, als wilde hij hem uitlocken om hier in te stemmen. Maar Jacob Jans bewaarde het stilswijgen. Einde van het derde deel van Hoogstuk 12. Vierde deel van Hoogstuk 12 van de Deltse Wonderochter. Deze liep in Vox opname bordelt publieke domain, opname door Anna Simon, de Deltse Wonderochter door ALG-Pospomtussen. Hoogstuk 12, Vierde deel. Zich in de betekenis van het zwijgend vergissend praten de baron met meer stoutheid. Tot mijn spijt moet ik daartoe zeggen dat het zijn eerste misdrijf niet zou geweest zijn. Ongelukkig zijn er paden waar langs men al heel snel tot uiterste diepte afgelijkt. Zulke paden zijn er werkelijk, baron de Giselle. Die ze gaan, mogen wel toezien weerwaard ze heen voeren. Viel nu opeens de Wonderochter in op een toon zo doorboerend gestreng of die tot de binnenste gedicht zo van dat mensen harte wilde doordringen, terwijl de klaren, diepe blik als een elektrieke vonk uitschoot om het stalen voorhoofd te treffen. De baron kon die blik niet uitstaan. Zijn erloentse ogen wenden zich af en naar de grond. Een schok trilde door zijn leden, maar zijn vaste wil om deze kamp te zegenvieren verharde hem om niet toe te geven aan die indruk. De vermetelheid klom met het bewustzijn van een nakend gevaar. Wel mocht hij dat zeg eenwaardige man, hernam hij, en het bewijst daarvoor leverd Julian maar al te klaarig. Hij bezit een groot gemak om de leugen met één zwaai tot waarheid om te scheppen. En zo hij u, goeilijke grijzaart, heeft wijs gemaakt dat hij dat bewuste goud in het water heeft geworpen, is hij in zekere zin bij de waarheid gebleven, want hij heeft die som in een enkele nacht verprast en verdobbelt in de taveren. Hij heeft de goud gerred met levendigheid. De plaats waar zo grof, geslampampd en gedobbelt werd, heeft niet aan de opmerksamheid van mijn volk konden ontgaan, en mij is niet was daarvan wel bekend. Partieu heer schoud, hoe kan ik dat weten? Ik was die nacht op de bruinlotspartij van de Gravin van Soms, en nog onkundig van alles. Was het van mij te vergen dat ik die woestelling na zou lopen om zijn wegen te bespieden? Sinds jij u zelf die moeite niet gegeven had parom, kunnen we doen, uw onkunde in deze te beleiden, dan aan zijn gedragingen een uitlegging te geven eventier in de strijd met de waarheid als met de broederliefde. Spakt nu graswinkel weer op die nacht drukkelijke toon, die de toeleg had, de in slaapgewicht de conscientie wakker te schudden, en de bestrafende blik werd hij even minder gespaard. Maar de gysel was er nu op verdacht, en waagde zich daar aan niet meer. Hij hield de ogen gestadigd neergeslagen, als trok de slapende poes, die zich neergevluid al zijn aandacht. Hij streelde het dier met de handschoen, terwijl hij met een smadelijk lachje antwoorden. Wat revalkalt gevan broederliefde, die juliaan is toch mijn eigen broeder niet, en al waren hij het verschoonlijkheid voor de schuldigen in een geval als dit zou laakbare zwakheid zijn. Maar een onnozelen, valsele petichten is zonde, baronder gysel. Wat ik u binnen mag, ja, kopians, sprak goud, gert, deze ras en vluisteren toe. Houdt ons niet op met sermoenen, die man hoort tot de romse kerk, ze zouden toch geen vat op hem hebben. En wat mij belangt, ik ga alles zondagen ter kerk, als een magistraat past, die het exemplen moet geven. En na dit aparte wend hij zich weer met volle magistrale wichtigheid tot de baron, zegende. Laat het nu uit zijn met onwegen en uitwijkingen. Mijn beticht geen man van goede geboorte, geen bloedverwand, geen hele intentsvin zonder degelijke grond en zonder duchtige bewijzen voor zijn schuld aan te voeren. Dat laatste hebt hij beloofd en zijt hij schuldig te doen. Daartoe zijt hij hier. Maar ik zie nog niets komen van die toezegging. Met vermoedens en aantijgingen van Wienoch, laat de justitie zich niet afschepen. Leef er stukken uit die ze bewijzen. Zie daar wat alleen gelden kan. Ik kan die bewijzen niet leveren, tenzij de justitie allereerst aan de door mij gestelde voorwaarden voldoet. Namelijk, dat zij het verblijf weet uit te vinden, maar de ramsalige de laatste nacht van zijn vrijheid heeft doorgebracht. Hij moet daarvan kleding gewisseld, en de papieren die van zijn schuldige voornemensgetuigen verborgen hebben. Daartoe is alle vleid gedaan toch ter vergeefs. Hij is niet geweest in de tabakskrog, waar zijn soldaten tot aan de morgen vertoefd hebben. Gij zelf beweert, dat hij de nacht met drinken en spelen verbracht. Zo is daar nu om hier de justitie in te lichten, niet om van haar inlichtingen te vragen. Vermoedelijk is hij van het ene taphuis naar het andere geslingerd, om ten laatste in wie weet welk holdes verderfst aan te landen waar men hem van zijn laatste goudstuks zal hebben beroefd. Hij nam de gissel, laat dunkend, de schouders ophadend, maar in de grond zijn zarten verheugd over dit onvruchtbare onderzoek. Toen gaswinkel die hem voortdurend met zijn volhardende merkte mij dat gaardigslagen zich opeens tot schoud geretkeerde, zeggende. De baronder gissel geeft wat al te ruim spel aan liefdeloze vermoedens, waar het zijn ongelukkige bloedverwand geldt. Ik kan ze op goede grond valst verklaren. Julian heeft die bewuste nacht in mijn woning doorgebracht. De harmerdorommel, dan heeft hij niet op dons geslapen, merkte schoud geret lachend aan. Blijkbaar was hij in goede luim geraakt, in de blinde behoefte rontetasten op dit belangrijke punt. Maar gaswinkel antwoordde met plecht geernst. Het is de mens goed niet in wilde weg te dommelen, meest de geret Frans. De nacht is zwaar geweest voor Julian van Egmond, dat herken ik, en die was voor mij niet licht, maar met de hulp van God zal hij geen verloren zijn in zijn leven, nog in het mijne. Dat leidt geen twijfel, gevaar erboot, viel schoud geret in. Maar de consequentie die uur verklaring trek is deze, dat gij dan zult weten waar hij die papieren gelaten heeft, waaruit, naar het gevoelen van de baron, zijn schuld moet blijken. Hoe is het daarmee? De chicel hoorde hen spreken, maar vond geen woord te zeggen. Hij knabbelde op zijn mistasten, en gebruikte zijn geparfermeerde handschoen bij wijze van waaig om zich te verkoelen. Als mocht de reuk van de ambig hem te sterk, dat hij hem wat onpasselijk maakte, zodat hij doodsbleek werd, de blik die de schoud op hem vestigde, toen graswinkel antwoorde. Julian had belangrijke documenten onder zijn berusting, dat is waar. Maar de baron vergist zich in hun betekenis. Een brief van zijn vader, onder anderen, die een grievend familiegeheim zouden prijsgeven, zodat de jonger er zich van wilde bedienen om zijn onschuld te bewijzen. Een ogenblik had hij dat voornemen, maar tot beter paraat gekomen heeft hij ze in mijn handen gesteld. Om ze aan het licht te brengen, voegde Baron, zichzelf niet meer meestig, met een stem die schrill klonk van inlijke angst. Om ze te vernietigen, hervat de graswinkel, die de Edelman opnieuw bleef gade slaan, opdat ze hem niet weer in verzoeking mochten brengen, om met de enige tijd onkristelijke veraakzucht mee te boeten. Wie had dat van hem kunnen verwachten, rippte Giselle, zo verrast en verblijd, en heb gij de onvoorzichtigheid begaan aan het verland toetegeven, ripschoud Gert, terwijl de Giselle in zichtbare spanning vraagend het oog op gaswinkel vestigde, zonder een woord te kunnen uitbrengen. Ik kurde de Edelmoedige beweging zijn hart en goed, maar ik achte het roekeloosheid eraan toetegeven. Ze zijn bij mij wel vertrouwd en wel bewaard ook. Maar gij zout ze de justitie toch wel overleveren om te dienen tot illucidatie van deze causa. Dat zou op het uiterst zijn, heerschoud, en alleen dan als de beschuldiging tegen Julian op geen andere wijze weer lecht kon worden. Maar ik heb wel hopen dat het daartoe niet zal behoeven te komen. Meneer Giselle die bewijst dat hij zijn dierniswaardige bloedverwand niet dan zeer oppervlakkig kent, daar hij hem zo hard beoordeelt en zich zo zeer verrast toont over een trek van Edelmoedigheid die van goedheid en vergevens gezindheid getuigd. Meneer Giselle zal deze zaak nu beter inzien en vrijwillig bekennen dat hij zich in de persoonlijkheid van Julian heeft vergist. En deze, in zekere overeiling valselijk heeft beticht bij gevolg zijn aanklacht terugnemen die alleen gegrond was op losse vermoedens en op de kwaarde opinie die hij zich gevormd had van dienst karakter. Maar heer Dokter stamelde Giselle wie het bloed weer naar het hoofd steeg hoe kunt hij wachten dat ik mijzelf zal onteren en op een leugenaar verklaren door te bekennen dat ik zulke overeiling heb begaan. Daarmee zult hij u geen sinds onteren, waarom? Iedereen kan zich overeilen misleid door de schijn en de schijn is tegen Julian ik zal de eerste zijn om het toe te stemmen en zulke misgreep te bekennen is geen schande voor niemand maar schande is het een groot onrecht en moet willige zonde tegen god en mensen zo men bij zulke beschuldiging voel hard als men de overtuiging heeft dat zij vals is maar die overtuiging is de mijne nog niet altijd met die wijvelende bijkantszitterende stem aan de koningen getuigde welk hij te vergeefstrachten te beheersen ik maak mij sterk u die overtuiging meer te delen daar zij de mijne is en gegrond op voorkomende kennis zowel van zijn denken als gevoelen in de laatste 24 uren voorzijnen in hechtenisneming meneer de schout zelf zal niet meer twijfelen als ik u en hem op mijn mannenwoord verzekerg dat deze Julian van Egmond niet schuldig is wel om mee de plichtige te zijn aan een gruwelijke misdaad met afschuw heeft verworpen al was de verzoekingssterk uit aanzien van de grote beloften en zijn eigen diep verval dat hij niet voldaan met eigen deelneming te weigeren de mogelijkheid dat anderen het boze stuk uitvoeren heeft willen voorkomen en zich ten dienijnde met meer overeiver dan goed overleg naar het Hof heeft begeven en hij heeft al een paar schuwen zitaar de waarheid waarvoor ik mij borgen stel u vragen ik, schout Gerrit of jij mij geloofd en of jij een eet een eet die de rechter zou kunnen vergen nodig acht nee, die is niet nodig van u mijn waarde Jakob Jans ik geloof u op uw woord wetende dat hij een van die weinigen zei het weer ja of nee dus ernstelijk uitgesproken voor een eet mag gelden wij, waaronder Jissel? voel gaswinkel nu, deze met een blik aanziende in weens betekenis hij zich niet kon vergissen eist hij werkelijk dat ik bewijzen overleg om mijn woorden klem bij te zetten eer ga uw mening wijzicht eer ga uw mening wijzicht zeker nee heer dokter ik ken u niet maar als meneer de schout zo zeer van uw waarwoordigheid overtuigd is dan kan ik er mijnerzijds ook in berusten het is mijn belang niet munt schuldig wordt bevonden ik wil nu gaar naar aannemen dat hopman petig, die mij toch reeds als een verrader is bekend geworden ook in deze gelasterd heeft want die had mijne verdenking op hem gericht de voortvluchtige biasman heeft zich over het mislukken van zijn gruwelstuk willen vreken op de arme jonger dat gaat vast, zei schoutgert maar ik begrijp niet hoe hij zelf zoveel aan zijn verzekering kon hij hechten ik heb hij vroeger verklaard op welke wijze ik tot de kennis gekomen ben van zijn plan hij vat er dus die cel al te gelukkig dat hij mijn uitweg gewezen was om de gedreigde ontdekking van graswinkel te ontgaan hij meende in mij de vreemdeling, de dinaar van de koning van Spanje een medestanden te vinden die zijn plan maar behoeft te kennen om maar zijn medewerking aan te geven zo gaf hij mij gulweg opening van al zijn zaken en ik gelied mij dit alles goedkeurend om iemand aan te horen om hem ten laatste, toen ik alles wist te verschrikken en teleur te stellen met de verklaring dat dit voornemen mijn grootste afkeer wekte en dat ik zijn snoot ontwerp ging aanbrengen waar het behoorde zo hij het niet op staan en voet op gaf hij viel daarop als een woestelling tegen mij uit en trok zijn degen lost een pistool op mij dat hij verborgen had gehouden en ontkwam dus aan mijn vervolging hmm ja helaas dat de advocaat van Holland mij heeft medegedeeld de beide lezingen luiden precies gelijk en getuigen al zo van uw consequentie het is dan ook niet vreemd dat hij zo ook een goed vertrouwen hebt gesteld in het getuigenis van die hopman Peter maar meer bevreemd is het dat het u niet is ingevallen wat langer tegen hem te vijnd zijn hij had geen twist met hem moeten zoeken dus had hij beter gelegenheid gehad hem te verstrikken en over te leveren wat zal ik u zeggen heer Schout niet ieder bezit genoeg samen tegenwoordigheid van geest om in zulke geval daar stond de beste partij te kiezen mijn verontwaardiging was groter dan mijn zelfbeheersing op dat ogenblik het is genoeg de dank die mij nu schuldig is voor uw bemoeingen in deze zal niet worden overzien hij nam nu Schout Gerrit opstaande en op de toon van een worst dat de audiëntie is afgelopen dus iets zal hij was gekomen als een overwinnaag met het oogmerk om de arme juli aan de laatste slag toe te brengen hij moest gaan onder de slag van een volkomen nederlaag hij voelde het zowel dat hij zich met de uitse deemoedigheid tot gerastwinkel wende en hem verzocht tijd en plaats te bepalen om een onderhoud onder vier ogen met hem te hebben over zekere familiebelangen daar hij toch zo goed bekend zijn voegd hij erbij als om het verlangen voor Schout Gerrit te richtvaardigen ik ben geheel tot uw dienst heer Baron toch ik bij mijn tijd te weinig meestig om nu reeds een afspraak te maken ik zal zo vrij zijn u te laten weten wanneer ik u ten mijnd kan wachten met deze schralen troost moest de Baron aftrekken toch viel hem de eertendeel door Schout Gerrit zelf te worden uitgeleid tot aan de huisdeur waar men op hoffelijke wijze scheiden en zo haast wat ze Giselle een gesreden ver gegaan of de Schout gaf op zachte maar naar drukkelijke toon een bevel aan een der beide dinaren die nog altijd op de stoep zijn orders wachten en deze volgde onverweld hoewel op behoorlijke afstand de bezoeker die zo beleefdelijk was uitgeleid de Baron de Giselle was van nu aan daar nou een lettende zorgen van de Schouts politie aan bevolen toen Schout Gerrit weer in zijn kabinet terugkam vond hij gerastwinkel zitten met voorover gebogen hoofd de ellebogen op de tafel geleund en het gelaad met de handen bedekt wat is zich mijn goede Jacob Jans wat schort u? voeg hij deelnemend ik ben ten diepste bedroefd over de schrikkelijke kracht der zonden in de mens mijn hart bezweekt schier van afgrijzen toen ik dacht waar toe die man al niet in staat zou zijn op de weg van leugen en bedrog die hij is ingeslagen ja, het is een doortrapte boef al is hij nog zo'n groot heer en al bluft hij nog zo op het vertrouwen van vorsten en groten zoveel te ergig want die gebruiken soms hun het dienaren tot schandelijke diensten zoals ons alweer met de bijersman gebleken is ik voor mij had al een kwaad gevoel van de Giselle maar dat is tot zekerheid geworden sinds hij hem zo laag is hebt gestemd met uw bedreiging zegt nu de waarheid belijkte uit de papieren van Julian en hij is de prins van de zicht noemen de hopman Peter hopman Peter is maar een gevingeerde naam precies, we weten op dit punt waar aan ons te houden de particuliere secretaris van een daar luikse gezanten heeft zich uit de voeten gemaakt en de Giselle had omgang met hem en is de prins quasi in alle haast komen waarschuwen toen de andere de hielen had gelicht daar hijde op een baarmaking van die papieren een zozeer schijnt te duchten en hij begint er uit op dat zij nemen de plichtigheid daaruit zal blijken die zijt hij verplicht mij mede te delen wat zij inhouden verschoot mij Gerrit Frans dat zie ik niet in de discreetie verbiedt mij er u iets van te zeggen voer ik dat onderhoud met de boron heb gehad die nu met recht op mijn stilsweg en rekent heen, trouwen dat is al te simpel woord houden aan een leugenaar een verrader geen woord houden aan een zulke leugenaar en verrader maken maar als hij met de verrader huilt, plicht hij ontrouw jegens de prins en het gemeente vaderland luister, schout Gerrit zo ik u nog zag volharden in de goede mening die geïnveinsten te hebben van de boron de Giselle zou ik mij verplicht achter u te waarschuwen dat hij een onbetrouwbaar personaatje is maar waar ik me vind dat uw verdenkingreeds in hoge mate op hem gevestigd is, zie ik niet waarom ik een man zou bezwaren die mogelijk nog van zijn schanderlijke weg is af te brengen die van het kwaad af te brengen ja, reken daarop, zij schout Gerrit lachende ach, er zijn dieven en moordenaars voor God gewonnen waarom zou men alle hoop opgeven dat een man zich van het kwaad berouwd, die mogelijk alleen door een verkeerd inzicht van zijn plicht op een dwaalspoor is geraakt nu, mijnend wegen doe-hoer u best voor ik weet alvast waaraan ik mij te houden heb aan boven, zo haast het mij gelust te weten wat die stukken behelzen die jij zo zorgelijk mee te bewaren heb ik jullie aan maar te ondervragen hij zal zwijgen daar ben ik zeker van en ik ben zeker dat hij zal spreken wij heren van de gerechten hebben uit muntene middeltjes om er de waarheid uit te krijgen de tortuur in de lichtste graad en zo die niet baten mag te zwaarderen, pro-baten dat verzeker ik u ach, dat zult hij niet doen zeg me, dat jij dat niet doen zult riep jacopians, met de beweging van schrik de arm van de schout vattend als meende hij deze dus te weerhouden jij bent een streng magistrat dat is bekend maar Gerrit Frans Meerman is geen veretaard van nature toen wij als knapend speelden liep jij weg als er bij het vechten een neuskante bloedden hoe zout gij, gij de zoon van macht tot van echtmond door peiniging, een geheim willen afpersen dat niet het zijn is en dat hij niet mag uitzeggen zonder zijn conscientie te bezwaren en zijn eigen vaardig zijn broedig direct te verraden schout Gerrit meesmelde de goede jacopians verspakt zichzelf in het vuur van zijn pleidooi nu nu, wees maar gerust ik zal de zoon van macht tot geen geweld aan doen maar gij, wat zult gij aanvangen als ik die papieren in mijn kwaliteit van u kwam opeisen mag der justitie geen weerstand bieden maar daar zijn mijn eigendom niet zijn en even min aan jullie aan behoren die ze alleen door de achterloosheid van de gewaande hopman Peter in zijn bezit heeft gekregen mag ik er niet over beschikken maar ik zal ze in bewaren stemmen waar ik meen tot ze behoren omdat daar niemand de hand op leggen wajzo en bij wie dan bij de advocaat van Holland die zich incompetent zal verklaren om maar kennis van te nemen nu, zoveel te beter dan kan de baronder Giselle ze bij deze gaan afhaan zodat hij er zwak op heeft uitnemend gevonden te dros, men zal u niet vergaan ondanks al uw verromheid en dan zeggen ze nog dat de kinderen dus ligt dat de Satanse kinderen moeten gewonnen geven wat de apelheid belangt in zijn handenvrijvende van plezier bij de gedachte dat Barneveld geen ogenblik aarselen zou gegeven van het genij wilde weten hij beoordeelde graswinkel naar zichzelf en meen het deze dit alternatief had gevonden om zich uit de drank te redden maar deze had een andere bijgedachte en hij was voorkomend ter goede trouw waar hij rekenende op de advocaat als op een onkrukbare en onaanrandbare schatbewaardig en nu schoudt hij het waar de voorwaarde vervuld is die hij gesteld had namelijk dat Giselle gehoord zou hebben en door die iets eigen weerspraak van zijn aanklacht hij had verkregen van Juliaans onschuld schuld hij mij toch wel de gunst willen schenken die ik ben komen vragen de loslating van Juliaan daar kan volstrekt nog niets van inkomen dat zou de prins mishagen en allerlei belangen compromiteren hij heeft in elk geval van zijn vrijheid niet zo'n noble gebruik gemaakt dat het veel schade kan of hij wat langer daarvan beroofd blijft of weet hij beter Gij die zo goed met hem bekend zijn durft Gij voor hem instaan en alles? dat kan ik allerminst daar ik niet weet wat er in hem om gegaan is en welke verwoestingen een onrechtmatige beroving zijn er vrijheid in dit prikkelbaar gemoet kan hebben aangericht om daaraf te oordelen verlang ik zo vuurig hem te zien en dat is het eigenlijk wat ik bedoelde wel nu ik zal u daarin ter willen zijn alleen zeg me hoe en wanneer Gij heeft zijn bekendschap gemaakt ik weet wel maar toch uw betrekking op die wiltsang is een andere dan die van het algemeen mededogen is het alleen omdat hij de zoon van machteld is? het is omdat ik zijn bekendschap heb gemaakt in een van de vreselijkste ogenblikken zijn leven waarin hij uit desperatie de handen aan zichzelf wilde slaan ik hield hem daarvan terug en wist hem met gods hulp zover te brengen dat hij tot betere gedachten kwam mij zijn geschiedenis vertelde en mij zijn gantse vertrouwen schonk voor zijn gevangeneming ik had op mij genomen in zijn plaats te zorgen dat de prins gewaarschoed werd van het gevaar dat hem dreigde en dat Juliaan zo zwaar op het hart lag waarom zei hij niet ter ston tot mij gekomen om mij dit alles mee te delen dan waren Juliaan van Egmond geheel buiten het spel gebleven dat is nog lang zo zeker niet Juliaan heeft antecedenten die hem bijzonder schuw maken voor de menselijk gerechtigheid die zeiden, ik meen de alles kortig en zakelijker te kunnen afdoen zoals jij weet, woont de advocaat van Holland dicht in mijn buurt als hij zich de delft ophoudt zo gebeurt het wel eens en dat meester van Olde Barneveld mij toespreekt en naar mijn patiënten vraagt om een buurpraadje te houden zoals hij geliefd zich uit te drukken die snap ik mij voor van deze goede bekenschap gebruik te maken om zonder Juliaan te noemen de waaksame en werkzame staatsman van het gener omging tegen de jonge stadhouder toch bij het naderen van zijn woning zag ik zijn bekende reiswagen voor de deur staan en zijn trouwe dinaag op de stoep, ik voeg hem of de advocaat op reis ging simpelik naar Den Haag om een vergadering bij te wonen met zijn excelentie werd mij geantwoord door de advocaat zelf die naar buiten had zo blijft de prins niet de delft om de spelen verder bij te wonen voeg ik met een voldoening die zeker enigens uit mijn toon en wezen sprak want de advocaat zei, lachende nee, wees te vreden Maurits heeft genoeg van het feest houden zijn excelentie is al in de vochten en in alles stilte weggetrokken om zijn jonge boerder, Hendrik Vredrik naar Leiden terug te brengen de delftse lucht deugt niet al te lang voor een leidstudent maar wat had gaat mij te zeggen dat wat ik had te zeggen blijkt nu onnodig geworden ik had zo iets gehoord van een gevaar dat de jonge stadhouder dreigde en de advocaat liep mij niet uitspreken zo, zo, weet jij daar ook al van sprak hij met een misnoeg de trek op het schander gelaten wat ik u bidden mag, zeg het niet voort, het heeft niets te betekenen de advocaat van Holland waakt over het koost van winnen van oranje wees gerust op en meteen sprong hij in de wagen mijn vriendelijke handruk gevende tot afscheid gerust gesteld vervolg ik toen mijn weg en vond werks genoeg met zware patiënten die mij wachten om te vergeten dat ik jullie aan in onzekerheid liet ik had hem zo nadrukkelijk aanbevolen mijn woning niet te verlaten maar de onrust dreef hem daaruit hij zag alle gevaar voor zichzelf voorbij en begaf zich onbedacht naar het Prinsenhof waar hij dus jezelf in het oog geviel die de gelegenheid aangreep om hem de onderschout in handen te leveren de onwaardige Edelman heeft er het grootste belang bij dat zijn ongelukkige bloedverwand niet herkend wordt voor het gena is en hem onder het eerst de voorwens in een kerker te versteken was voor zijn geweten geen bezwaar om niet te zeggen dat hij hoopte die papieren bij hem te vinden en in zijn macht te krijgen die hem zelf zo gevaarlijk konden zijn voeg de schout gerre erbij nu komt met mij hij zult uw zin hebben hij moet de vogel nog wat in de kooi blijven om de wiltsang te verleren ik ga zelf toezien dat de beperking zijn er vrijheid hem niet al te ondraagelijk zal zijn welkomwezen en hij zal betere dunk krijgen van de menselijke gerechtigheid om te beginnen ga ik met onderschout duchtig de les lezen die hem vast heeft gequeld en mishandeld alsprekende had schout gerreerd zijn mantel omgeslagen zijn zware rotting met gouden knopgevat en ging graswinkel voor naar het cijfertrek maar Bartels in alle leidelijkheid waar was het in bijna onleidelijk onrust stond te wachten een tik met de rottingknop op zijn schoudig zang niet zacht aankwam waarschoedde de bedreigde dat het bezissend ogenblik voor de tocht was gekomen die zeer kort zou zijn en waar de schoedigen toch zo tegen opzag dat hij met knik in de klinien voortging en telkens door een dreigende vermaning van de schoud moest herinnerd worden dat er wat haast bij was en dat hij met talmen niet goed kon maken einde van hoogstuk 12 hoogstuk 13 eerste deel van de delsterwonderdokter op het publieke domein opname door Anna Simon de delsterwonderdokter hoogstuk 13 deel 1 het streef niet tegen het toemalen gebruik dat een persoon die men op de ene van de reden van zijn vrijheid menen te moeten beroven voor kortig of langer tijd geherbergd werd in het huis van de onderschoud bankhoutiers die nog wat goud zouden weten te redden uit de schipreuk hunnervoortuin zonen van welgestelde ouders die zich tegen de publieke orde vergepen hadden of weer verwanten zelfen het raadzaam achter hen in hun vrijheid te beperken en dergelijke werden op die wijze verschoond van publieke gevaarnis en aan de bewaring van de onderschoud toevertrout de persoon in kwestie of de verwanten in zijn plaats betaalden daarvoor dan een ruim kostgeld dat de gast hier aan zijn vrouw op iedere bedenkelijke wijze wistend te verhogen wie de middelen had om aan deze eisen te voldoen en de leidzaamheid om zich iedere afpersing zwijgend te laten welgevallen hij was goed behandeld en genoot alle voorrechten en vrijheden die met zijn bewaking verenigbaar waren maar wie niet bij machten was zijn verblijf in die dure, gedwongen herberg met handen vol goud te betalen was er slechter aan toe dan zo hij geplaatst waren in de ordinaire gevangenis daar althans was toezicht er is de regel en orde die nog door de sipier, nog door zijn handlangers strafeloos kon onvertreden worden in zijn eigen huis daar aan tegen was de onderschoud herenmeester zonder controle en wie zijn kwade luim opwekte of zijn inhaligheid kon nog wilde voldoen was ter prooi aan zijn widdekeur en aan de smadelijkste bejegening de beklagenswaardige juli aan bevond zich in dat geval daar hij alleen door een bijkomstige omstandigheid en naar de mening van Bartels seks voorlopig tenzij het was geborgen om zo ras de gelegenheid toeliet naar de algemene gevangenis overgebracht te worden had hij met zijn vrouw overlegd dat het zonde en jammer zou zijn om vandaag de deftige gevangenekamer in gebruik te stellen en daar het haar prongvertrek was dat alleen ten behoeven van zekere gasten in beslag werd genomen als de zinnelijke huisvrouw zeer aan haar schik met dit besluit maar in tussen moest er toch op de bewaring van de gevangenen worden voorzien en daartoe bood het huis ongelukkig geen geschikte gelegenheid dan dat ene achter bovenvertrek op een zolderkamertje had vrouw Bartels voorgeslagen maar daar kon hij door voelt de moordelaar van de prins moest zeker er geborgen worden al had hij de handboeien aan dat zou hem wel niet hinderen in de vlucht nee er zat niets anders op dan hem in de kelder te bergen de kelder die geen uitgang had dan in de keuken door een zware luik met ijzerig gendels verzekerd en die licht nog luchtpoot dan door een smalle opening met zware tradis voorzien die zo dicht aan ingezoten waren en geen verblijf voor een mens genoemd worden dan het was toch maar voorlopig en in de diefpet onder het stadhuis zou hij het ook zoveel beter niet hebben en als schudde de goede vrouw wat mee waren in het hoofd, ze vond het zelf dat er niets anders op zat men konden gevangenen niet in de keuken laten staan of in de huiskamer laten rondlopen deze werd dus naar beneden gebracht en moest zelf maar zien hoe zich daar te rennen er was wel een lege bierton om op te zitten en iemand die geen penning op zak had maar nacht zonder bed oordelde Bartos hij was voorlopig geborgen en ziet daar alles wat er nodig was hij doog zijn vrouw op hem een kruik water te brengen en een stuk grove mik en daarmee was het zowel dus andere een dag was toch de graswinkel gekomen met een goede som tot borgstelling voor de gevangenen om zijn vrijheid te bewerken die poging, als we er iets begrepen had alleen gesterkt om Bartos te bevoordelen die het onnodig vond deze wist niets van die tussenkomst geen schepsel zou tot hem doordringen buiten Bartos en dinsvrouw die vormen wonderdokter had niet veel kans schout Geert in de eerste tijden zien te krijgen en eerst had deze in de zaak van Julian een beslissing had genomen het zij om hem te verhoren het zij om hem naar elders over te brengen hoe hoeft hem met andere maatregelen te nemen men ziet het Bartos menen niet veel te wagen met de bekende mensenvriend te bedriegen en af te zetten van haar omzaak zien toen hij plotseling werd verrast door de ongewachte belangstelling van de schout in de gevangenen en dienst voornemen om persoonlijk kennis te nemen van dienst toestand zo iets gebeurde zelden en alleen dan wanneer het personen van aanzien betrof die uit de aard ter zaak goed verzorgd werden zodat men het bezoek van de schout gerust kon afwachten maar nu de gestenke heer vergezeld van de man die hij afgezet had, zelf te moeten voorgaan naar zijn woning naar het vindsel verblijf onder de grond om te verhoren en de zekerheid voor ogen dat de ontdekking van zijn wanbedrijf onverbiddelijk zou gestraf worden maakte de laaghartige bij gransbaan zinnig van angst ook stortte hij zijn huisdier binnen als een woestelling zonder de schout en dienst met gezel de voortreden te geven en zijn vrouw toeopende met een trillende stem dat ze haar prongamer moest opensluiten om de heren te ontvangen men zou dan de gevangenen derwaarts leiden ik heb u gezegd dat ik de gevangenen wil bezoeken op hout, weet de schout hem toe is het te ongeschikt om mij te ontvangen zoveel te erger maar mee niet dat ik je de rode hemdrok sparen zal als hij verdiend is partels kon niets antwoorden maar wankelde hen voor naar de keuken zonder de wenkte begrijpen van zijn vrouw die zelf inzichtbare verlegenheid was geraakt bij het binnetreden van haar man gevolgd door de heren maar haar conscientie was vrij wat geruster dan die van haar echtgenoot de behoordigheid van geest zij vatten de reden waarom hij in radeloze angst verkeerde en besloot met kloekheid de toestand te beheersen al was het dan ook ten koste der waarheid zo hier misdreven is, gestringen hier schout ben ik de schuldige mijn man heeft me geen klare oorders gegeven om trepte gevangenen en toen heb ik hem gehuisd en getracteerd naar ik menen dat te behoorden wil de trap opstijgen hij zit in de grote gevangenkamer stoks stijf van verbazing bleef partels staan, bleek als een dode en toch zijn vrouw aanstaande met een wezenloze lach ik zal je het waarom, later zeggen vluister ze hem in terwijl ze hem de sleutel in de hand drukte en bijkans de trap opstiet daar hij nu weer verzuimde de heren voor te gaan wij begrijpen wat Bartos oorzaak had tot hij uiterste verbazing toen de deur was ontsloten en met de ruime kamer met het donkere eikenhoutenbeschot was binnengetreden zag men Julian op zijn gemak zitten in een grote armstoel met nog een vrolijk vuurtje branden zijwards af stond een tafel met een bondgeruide dwalen gedekt waarop verschillende vleespijzen geplaatst waren een tinnekoes, een schenkant met wijn en een mantje met keurig witbrood in één woord, een overvloedig koud maal dat echt er nog niet was aangeroerd achter een soort van tochtschut dat het vertrek in twee gescheiden was een bedstee met open geslagen deuren waarin vers gescheurde kussens met een pluimige fluwijnen als op rust te nodigden er hoort niet onbrakkig van het geen tot het comfort van die tijd en deze plaats kon geacht worden te behoren niemand, zelfs niet Bartels was zo verrast Julian in zo'n gunstige toestand te vinden als Schout Gerrit zelf die door een niet ongerechtigd wand trouwend gedreven het voornemen had gevat om het ondersteld wandbedrijf van zijn onderhoorigen op heterdaad te betrappen we moeten hem het recht doen te zeggen dat de vergissing die zo geheel in het voordeel van de gevangenen was een humeur bracht glimlachend klopte hij nu Bartels op de schoudig en sprak goeilijk de vrouw heeft het goed gemaakt voor de gevangenen en voor u het is geheel naar mijn intentie dat men hem behoorlijk tracteren zou ik begrijp nu wel hoe het dus uitgevallen is tot de graswinkel er als gewonelijk mild geweest en Galiden heeft de zaken hier naar zijn gulheid ingericht dat is braaf gedaan schoon het wijzer waren geweest maar daarin vooraf te kennen nu, laat ons samen gij, Jacob Jans, houd die schuil achter dat schud het zou tegen de afspraak gaan zo gij u ter stond kwam te vertonen jullie aan die met de rug naar de deur toegekeerd zat was zo diep in eigen gedachten verzonken dat hij nog de sreden der naderende nog de vluisterende stem van de schoud had gehoord hij zat dus gehoorloos alsof hij een diepe slaap was gevallen en mogelijk was dat zo zo ras hij vrijheid had om te gaan verloog de onderschout trap af om zijn verwarring te verbergen om de vrouw opheldering te vragen van het initiatief door haar genomen waardoor zij hem echter van zijn wis verderf had gered zij had niet veel moeite om hem te verredigen zij liet hem een welgevulde beurs zien en gaf hem verslag van het voorgevallende zonder van haar eigen goede wil te gewagen die tot de plotsel in haar verandering in de toestand van de gevangenheid mede gewerkt want zij had in jullie aan er is daar stond wat anders gezien dan haar echtgenoot goed vond te zeggen dat was geen woestemordenaag die diep gebogen man diep liet voelen waarheen men wilde en geen enkele klacht slaakte nog enige weerstand beproefde zelfs niet in woorden bij de gehovenmishandelingen die men hem aandeed geboeid als een stuk slachtfeen naar haar woning gedreven had hij met een somber zwijgen waarbij alleen zijn sprekende blik getuigde tegen het groeusame onrecht dat hij ergens hem had gepleegd de beraadslagging aangehoord tussen man en vrouw over de wijze hoe men hem zou herbergen in een funzig en vochtig hol dat had de goed hartige vrouw voor hem ingenomen en met diep deernis vervuld zij had hij al ter stond wil het tonen waarom van goed voedsel te voorzien dan haar onbarm hartige echtgenoot beweerde dat hij wat hard moest behandeld worden totdat hij zijn eeuveldaat had beleden en zo bleef dat mededogen ontvuchtbaar er moest hulp komen van buiten zou de ongelukkige juliaan niet in jammer en ellende vergaan maar beliaan gaswinkel was wel haast onderricht van een mislukte poging door jacob jans aangewend om met een zilveren sleutel de kerker van zijn beschermeling te openen maar ze kon daarin niet leidelijk berusten haar oom mocht zijnerzijds zien wat hij door schout grijp kon verkrijgen zij wilde intussen beproeven wat het te winnen was door een vernieuwde aanval op de vesting der barstelsen waarvan zij de zakkenzijden kende en waardoor haar waarde gevriend in zijn goed vertrouwen zich wat al ter spoede had laten afschrikken de vrouw van de onderschout die met een groot gezin was bezwaard trachten door de arbeid haar vlugge vingeren de twijfelachtige inkomsten van haar man tegemoet te komen zij waste en dicht de kanten een beroep dat niet iedereen kon aangrijpen en dat toch veel te pas kwam in een tijd waarin het kostbare spellen werd zo druk werd gebruikt bij de kanten was er koma beliaan gaswinkel wel binnengaan op klaar lichte dag zonder dat het iemands bereumeling zou wekken al wist men dat de vlaamse katalijnen zeer aan haar schrik met het nieuwe klant die blijp haar goed werk ruim dacht te lonen maakte een praatje en nodde haar binnen te gaan om wat uit te rusten maar beliaan liet zich trekken wat een gejul in die binnenkamer al was zij hoog en hol een klein vlugge zeer aan haar vlugge zeer aan haar schrik zeer aan haar vlugge zeer aan haar schrik al was zij hoog en hol een kleine hier in de kinderstoel met de rinkelbel een kleine die zich al groot noemde kind met de valhoed op aan de lijband door een ouder behoortje bestuurd heen en weer getrokken vooral want tot schrijen en knorren ruime stof gaf in de wieg nog een kleine die slechts bij maanden telde en de andere vier liep in school bij de maatres op de stoute jongen na die zijn zusje plaagde allemaal meisjes, klaagde vrouw Bartels wat zou men er met aanvouwen met geen hulp dan van trinetten de nijvige dertien jaren die zo dicht mogelijk bij het kruiskraam zat met het groene kantkussen op de schoot om het enige licht op te vangen dat uit de hoogte naar binnen viel deelnemende vragen van mybedia aanbinding van hulp en goede raad voor de toekomst getig opgevangen en toch nauwelijks verstaan door het getier en garaas van de kinderen als gewoonlijk, ongerustig en ongezeggelijker zo haast zich een vreemde vertoond voorstel om naar de keuken te gaan wat de gaten zou zijn als het de juffer niet te veel moeite was het was de juffer niet te veel moeite en daar raakte men op het onderwerp dat m'n bedia niet al te spoedig had durven aanroeren vrouw Bartels bekende guldweg hoe het met de gevangenen stond en hoe slecht die gehuist en gehandeld moest worden naar het voorscheid van haar man niet omdat hij zoveel ergere is dan anderen die bij ons gezeten hebben voorzichte katalijnen oh nee, het was wel aan te zien maar omdat hij geen rode penning geld zat om te hebben op gunstige dispositie te zijn en behoeven vanwege de juistitie de goede vrouw was blijkbaar onbekend gebleven met de afsetterij door Bartels op gaswinkel gepleegd maar als iemand van zijn bekende ik bijvoorbeeld nu eens rijkelijk in de kosten van zijn onderhoud wilde voorzien dat zou wat anders zijn dan zou ik het wel op mij nemen als Bartels op mooie zilver mag tellen kan men hem zwart voor wit wijs maken zegt dan maar hoeveel er wezen moet vrouw katalijnen komen in de details drie schellingen voor licht acht schellingen voor een goed turfuur wel te onderhouden twee pond vlaams voor het gebruik van de prongkamer met in begrip van bed en bolster mabedia haast is geïntervallen met het aanbod in een ronde som groot genoeg om de stijvers en schellingen en ponden vlaams die haar werden voorgesijverd te overschreeuwen de overeenkomst werd aangegaan maar zij kon nog die eigen dag niet ten uitvoer worden gelegd om de regelingen te maken eerder prongkamer gereed was ter ontvangst van de gast sinds de jongkig als een heer van kwaliteit moest bediend en behandeld worden moest zij een oppas aannemen zoals zij bij zulke ocasie gewoon was te doen daar haar enige dienstboden niet voor alles toerijkend was en die maatregelen moest zijn instil te genomen worden buiten Bartels om die in het Vettaccomplie zou berusten als het pagoed verzilverd was en liegde daarmee dat jullie aan eerst eens andere dages zou verplaatst worden zodra Bartels terug had gewend deze bleef dan urenlang uit in zijn ambt bij de schoud zijn toezicht op het stadhuis en die juffer kon zelf in de ochtend komen om te zien of alles naar haar genoegen was aangelegd de juffer beloofde haar en zichzelf dat niet te verzuimen zij zou dan het geld meeprengen en overhandigen nadat zij zich overtuigd had dat een gevangen het goed had en tevreden was uit het gebeurde met haar oom als zij geleerd dat men het met deze mensen niet op een toezegging moest laten aankomen voor de tweede maal met het welgevulde marktermertje aan de arm bij de kant was er binnen te gaan was voor Mabelia geen bezwaar iedere deftige huisvrouw of juffer deed haar inkopen zelf en Mabelia was daarbij gewoon in na volging van haar oom bij Armen een ziekend binnen te treden om hulp en verkurking te reiken de praatsuchtigste buurvrouw kon er geen ergenis uitnemen en haar op pogingen piechten al vond zij het beter hem niet vooraf over die stap te spreken zij ontmoette de goede dokter op zijn weg naar Schout Gerrit reed zo herhaaldelijk een vergeefse zij ontmoette Anthony die voorstelde haar een eindje te vergezellen wat dankelijk werd afgeslagen zij trep uit blijde haast het huis van de onderschout binnen vast besloten om met kloekheid over de belangen van Julian te spreken en toch was verzaagde zij en ving haar hart aan te kloppen met een hevigheid die haar dwong te gaan zitten en de neusdoek voor haar gelaten houden op het Catalijnen haar verbleken niet opmerken zouden hoe kwam dat het voorstel van vrouw Bartos of de joffer nu maar eens mee naar boven was om de vervangerde te zien en van hem zelf te vernemen of hij tevreden was hoewel er natuurlijk gevolg van haar afspraak viel haar ineens op het hart als een ontzettend bezwaarig zij zelfs niet mocht afwinden zij zou dan dat onderhoud hebben met de Julian waarop zij zo lang reeds had gepijnst zij zou nu de zekerheid verkrijgen dat hij de man was die haar jeugdige verbeelding eent had om het vlampt aan wie zij dankbaarheid schuldig was en reeds zulke een groot offer had gebracht ofwel dat ze zich deerlijk had vergist en dat deze vreemde geen andere rechten op haar had dan die daar algemeen mensen liefde zekerheid die had zij verlangt die ze nu verkrijgen maar tot welke prijs hoe zou zij zich aanmelden hoe zou hij haar ontvangen de woeste vermetele man door de aanraking met de wonderdokter wel gelouterd maar hoe ook nu weer getergd en verbitterd door het schreeuwend onrecht tegen hem gepleegd de tijd tot overweging werd hij niet meer gelaten zij moest handelen wilde Jofer nummer volgen sprak vrouw Bartels die de loopharen gedachten niet had kunnen raden omdat ze er wat omdaan uitzag of zal ik eerst een glas water halen die Jofer is er wat omsteld af dat komt van de ongewoonte die krijgt zo meene gevangenen te zien mij doet het niets meer ik heb niets nodig vrouw Bartels, ga maar voor besloot in zichzelf de overwinnen en het sterk te zijn als de Jofer-minds binnen is, zal het over zijn bemoedigde catalijnen, de trap opgaande het is wel een gevangenkamer maar het is niets akelig uite, alleen jij moet niet schrikken van zijn boeien want die mocht ik op mijn eigen houtje niet afnemen in boeien te beklagen zwaardigen er viel troost te brengen hoe kon zij nog zwak zijn was de gedachte die Mabelia snel als het licht door het hoofd ging en reeds had vrouw Bartels de deur geopend ze trat binnen catalijnen had de bescheidenheid of de onhandigheid zich onverweld te verwijderen na de deur wel te hebben vergrendeld Mabelia zelf over te laten hoe zich aan te melden en deze trat langzaam en wat schucht er vooruit begon met haar marktermertje op de tafel te zetten en een opmerksame blik te geven aan het vertrek ze hadden tijd toe want Juliaan stond met de rug naar haar toegekeerd voor het vuur en scheen zich te verknuklen aan de milde warnte een wilde die het verblijf in de vocht gekeldig hem te meer deed waarderen hij had het geritsel aan de deur wel opgemerkt en wachtte de oppasser te zien die vrouw Bartels hem al toegezegd stond Mabelia graswinkel voor hem hij had schielig achteruit als waar hij eer verschrikt en beschaamd dan aangenaam verrast en noemde haar naam op de toon der hoogste verwondering blijkbaar had gauw Bartels woord gehouden en haar niet genoemd als de bewerkster van die gunst geomker in zijn toestand Mabelia zelf schoon ze wist wie ze zien zou was niet minder verrast maar het was een blij de verwondering die haar wilddadig aandeed ze had zich nog de verwulderde Juliaan voorgesteld een naaveloze kledij en verbeelde zich dat hij haar nu nog meer verarmd en vervallend zou uitzien al wist zij dat de kennismaking met graswinkel een goede invloed op zijn gemoed had geoefend nog zou hij niet uit zijn voorkomen spreken minder zij Jacob Oom was zeer sober geweest met zijn mededelingen omtrend Juliaan en ze kon niet raden met hoeveel goed overleg deze voor zijn patiënt gezorgd had Juliaan had gebruik gemaakt van de gelegenheid hem door vrouw katalijnen geschonken om zich wat op te frissen om te horen in zijn voorkomen te herstellen geen overbodige zorg na zijn herhaald overnachten in een vochtig hol en schoon zijn kleding vrij wat van de glans der nieuwheid verloren had bij de ruwe bejegingen die hem in hem had aangedaan het deftig en degelijk zwart gewaad verschilde toch zoveel van de armzalige plunje waarin Mabelia hem korte voren had gezien dat het haar voorkomt of de ganze persoonlijkheid erdoor veranderd was geen ongeredder woestelling stond daar nu voor haar de man, winsbleek, ernstige laad wel van griewend leiden getuigde maakt gelijk van een onderwerping aan zijn lot die even ver was van lage verstomping als van roekeloze lichtzinnigheid geen gloed van wilde verbittering ligt meer uit dat oog dat slechts van diepe weemoed sprak geen schampere lach vermonden meer het tandgeknars der verdwijfeling de berooide luitenant die zijn slordige plunje zo schaamteloos over moedigplachten dragen er zeker een schroom te overwinnen eer hij haar durfde naderen en toespreken en er lag niets dan eer biedige hoffelijkheid in de toon waarop hij zeide juffer maar, Belia, graswinkel hier ik behoefde nu niet meer te vragen wie haar tot mij zijn nog aan wie ik de gunstige verandering in mijn lot heb te danken de mogelijkheid dat zij zichzelf kwam, scheen haar niet eens te onderstellen alleen als botin van zijn vriend begrepen haar bezoek het giefde haar denkte haar zelfs een weinig maar zij vond het toch raadzaam hem voor eerst in die waan te laten het gaf haar zeker aplom tegenover hem dat zij in de uiterste verrassing over zijn gedaante herwisseling bij kans verloren had waar het is dat ik door mijn oom heb vernomen hoe gruwzaam mijn u heeft beëgend oh dit bewijs zijn er trouwe vriendenzorg treft mij diep, hernam hij zonder weerklang te geven op die uiting van haar medeleiden dat ik het nodig had om nog de deur van geloven aan zijn onveranderde liefde aan zijn vergiffenis na al het leed dat ik hem gewisselijk heb aangedaan hij heeft zich ernstig bekommerd over u en alle leed van anderen voelt en draagt hij mee, dat is zo maar hij weet dat niet aan u hij heeft zich geen zins over u beklaagd al had hij gewenst dat hij zijn raad opgevolgd juist hij moet mij voor een ondankbare snowraad aanzien na zo door hem beweldarig te zijn zijn huis te ontvluchten zijn waarschuwen niet te achten en hem daar te boven schade te hebben toegebracht door woeste onoplettendheid schade en teleurstelling juist in datgene wat hem zo zeer ter harte gaat hij heeft uw lot beklaagd met de volle uitdruk in zijn aan liefde over uw handelwijze heeft hij zich niet beklaagd er is daar gerust op hij staat boven alle klein geestige gevoeligheid maar zijn de proefneming het werk van jaren nadenken en studie wellicht verstoord geworden door mijn onhandigheid bij die overhaaste vlucht daar heb ik niets van gehoord en ik heb hem gesproken nog op dezelfde dag van u heen gaan nu, daarvoor zij God geloofd dat is mij een steen van het hart gelicht en julian foude de handen in blijde verrukking op de borst zijn er boeien vergetende die de levenigheid zijn er bewegingen doorgaans belemmerden het geramel van het ijzig dreunde mabelia door het hart waar zij die kluisters niet kon ontsluiten had zij die wel willen meedragen om hem te verlichten was hij niet de man haar eent in gevaar had beschermd ja, hij moest het zijn zoals haar nu uitzag verbleekt, veranderd en de merktekens van allerlei leed en leiden draagend het wilde haar gekort en de vieren houding gebogen had hij wel weinig overeenkomst met de levensluchtige opgewekte edelman in prinselijk feestgewaad gedost die eens haar een verbeelding had getroffen maar de trekken waren niet gans veranderd het hoge voorhoofd kwam nog even sprekend uit al was het met scherpe voren doorploegd en waar een zachtere uitdrukking geheel het wezen als veredelde had het in haar mening eer gewonnen dan verloren, zonder aan de gelijknis te schaden zeker hij was het, hij stond daarvoor haar en toch miste zijzelf nu meer dan vroeger de moed om hem de waarheid te vragen zelfs vond ze het nog het best om haar een meewarigheid als er voor persoonlijke in graswinkel mijn oom geeft zich alle moeite om u in vrijheidsstelling te bewerken maar hij slaagde tot heden niet naar wens wij vermogen volgens nog niets dan uw kluisters wat te verzachten spak ze op een toon die van haar ontroering getuigde dat is meer dan waarop ik had deur verrekenen antwoordde hij met een doofig hoofdschudden ik verdien zoveel goedheid en zorgen niet en als voelde hij zich mat en moeite liet hij zich op een stoel neervallen en sta de pijnzend in het vuur uw vrienden zien dat anders hij nam zij met goedheid en hij doet niet wel zo weinig op hun goedgeheugen op hun trouw te rekenen o, ik wist wel dat hij zelfs verstoord zijn mijn nochtans niet ganselijk zou verlaten maar ziet hij ik kon niet wachten dat hij zo spoedig mijn verblijf zouden uitvinden dat hij je farmabilia gaswinkel zou bewoogen hebben om zich zoveel moeite te geven voor mij verwond het u werkelijk zo zeer dat ik die lichte taak op mij heb genomen om u een betere verzorging te voorzien voeg zij wat getroffen door zijn bevreending over het geen zij als haar naaste plicht beschouden zeker niet hernam hij nu weer opstaande en zich de andere zijde van de stoel plaatsend waar tegen zij leunde zijn een navolgster zijn een discipline in alle goeds, in alle liefdewerk maar daaruit volgt nog niet dat hij u juist tot mij zouden zenden om mijn lot te verzachten om, wat mij meer zegt dan alles de bodin te zijn van zijn vergiffenis hij die mij kent in al mijn onwaardigheid al kent hij mij ook in mijn oprecht berouw wel nu is dat laatste dan niet genoeg spakt zij met diepe ontroering en zal nu eens dat hij mij niet had gezonden zou het u dan zo zeer verwonderen dat ik uit mijzelf kwam zou het gij niet geloven dat ik volgarne een zwaardere last voor u doch en daartoe ook wel mijn redenen heb zij durft hem niet aanzien terwijl zij sprak het ging zij zijde, dacht haar al te beslissend om je met zekere onrust de uitwekking haar woorden af te wachten Julian daarom tegen bleef haar gradeslaan met stijgende belangstelling maar altijd met een bevremding die hij niet kon verbergen Engel en der vertroasting zoek een liefst die plaatsen op waar de diepste smarten geleden worden antwoordde hij langzaam en met enige aardeling als waar hij niet zeker of zijn opvatting in deze de juiste was ook zij die zich niet in beelden england te zijn kunnen gedreven worden door de herinnering aan bewezen diensten om zich over uitaalijke bezwaren heen te stellen met trillende stem en om aan alle misvattingen einde te maken gij, gij zelf jonker Julian, geeugd u niets meer van een grote dienst die jij mij eens hebt bewezen einde van hoofdstuk 13 deel 1 tweede deel van hoofdstuk 13 van de delfste wonderrachtig deze liep u voks opnameboot het publieke domein opname door Anna Simon de delfste wonderrachtig door ALG bosbom toesta hoofdstuk 13 deel 2 helaas dit is ironie hernam hij verslagen en met gebogen hoofd maar ik heb haar scherpe prikkel verdiend gij wilt mij kwaad met goed vergelden en ik kan u niet antwoorden dan met de oodmoedige beden om vergiffenis dat ik mij zo ondervoegzaam heb aangesteld bij dat steekspel waar ik mij zo schaamteloos stout tot uw geleider heb opgeromen alsprekende zonk hij op beide knieën neer zonder de handen smeek het naar op wie spreekt van die dwaasheid hernam zij vier en fors bij kans onder de aandelingen die haar bestormden wie zou ik moeten zijn om de spot te drijven met een geketend man sta op Baron de Giselle ik heb ernstig met u te spreken Baron de Giselle Rubij, versrekt opreizende die ben ik niet meer die ben ik nooit geweest wat ik u binnen mag doe mij niet gedenken aan dat verleden nog toch te vergeten wil mij geloven dat ik u zeg dat ik een andere ben geworden ik wil u geloven wat meer zegt, ik zie het u aan en ik begrijp u tegen zin om naar een verleden terug te zien waarmee jij gebroken hebt ook wil ik niet met ruwe aandraking pijnlijke wonden openrijden ik wil alleen helderheid voor mijzelf naar waar ik zo lang reed in Duitsland is rondtasten hij haalde de schouders op haar aanzienende met een onrustig, gevraagende blik als had hij zelf grotelijks behoefte aan klaarheid gij moet wat geduld met bijnemen en mij zekere vragen beantwoorden die uw geheugen zullen te helpen hij vat een stoel en ging zitten als om maar bewijs te geven voor zijn gehele bereidwilligheid gij hebt vormaals verkeerd aan het hof van de graf van Lester toen deze herblijf hield te doordrecht begon zij, hem opmerkzaam aanzienden een donkere gloed de kleurde zijn voorhoofd iets als toren of rondwaardiging flickerde in zijn oog verkeerd is niet het woord, jong vrouw ik heb er mij opgehouden dat is waarig, omdat de graf mij aan last had te geven die niet aan anderen kon worden opgedragen en die ik bij later inzien niet op mij help moeten nemen jullie aan zuchten als onder de slag in een pijnlijke herinnering maar BDS ging dat niet op te merken onverbiddelijk ging zij voort dus waart hij er ook tijdens het feest dat de graf gaf aan de Dordse magistraten en andere aanzienlijken toen was ik er ja maar ik ben slechts zeer kort te doordrecht gebleven toch lang genoeg om de kennis te maken van vrouwen de Beaumont aan haar nicht vrouwen de Beaumont en haar nicht herhaalde hij langzaam en de hand aan het voorhoofd bringend als om zijn geheugend te scherpen ik herinner mij niet daarvan niets van dat jonge meisje waarmee geherhaaldelijk het gedanst voeg zij even het hoofd schuddend met een pijnlijk lachje hoe zou dat kunnen zijn, hernam hij de schouders ophalend de graaf had mij gelast op dat feest tegenwoordig te zijn, dat is waag maar het was niet om te dansen wel nu, ik was er ook en ik heb er gedanst viel zij in met zekere bitterheid want dit bewijs van het geen het achter ergerde haar dat laat zich denken, hernam hij even grimm lachend een juffig in de eerste bloei der jeugd zoals maar Belia Grasswinkel toen moet geweest zijn even vijftien een kind bij kans en dat blijkt wel, want zij moet romelijk zijn veranderd de rijpenzomer behoeft de voegelente in schoonheid niet te wijken sprak hij, een hoffelijkheid wagend om de klimmende ontstemming der jongfrouw te bezweren die maar al te zeer uit haar trekkendspak een galante plichtpleging maakt geen slechte memorie goed, jonker Juliaan, viel zij in op een toon of zij hem verpletten wilde, met ieder woord dat zij uiten ik heb beter geheugen gehouden van die ene avond ik heb mijn cavalier bij het weerzien herkend ondanks alle veranderingen die er met hem hebben plaatsgehaald weet hij wie die cavalier is geweest ik zie wel in dat jij mij bedoelt, hernam hij met een smartelijk hoofdschudden ik zeg u, het is onmogelijk jephermabelia, het heeft niet konden zijn waarom zijt hij dus weerstrevig in het erkennend der waarheid ik heb u immers niets kwaats te verwijten ik heb alleen voor riddelijker dienst en bescherming te danken gebrek aan geheugen is immers geen misstaat nee maar het zou misstaat zijn u te misleiden en voor waarheid te laten gelden wat niet is geschiet zie je jephermabelia die in menigerlij woest zingenot, bedwelming of opweking heeft gezocht maar geloof mij daarin geloof, zo mij zelfs te midden van dat woeste leven het voorrecht waren te beurt gevallen een jongvrouw, osmabelia graswinkel dienst te verleden haar, waar het een enkele maal slecht tendants op te leiden ik zou haar herkend hebben tot in de grijsheid mijn leven is wel zo arm geweest in geluk dat ik zo lievelijke verschijning en gedachtenis zou hebben verloren daarop durf ik mijn woord geven als edelman zog hij daarop nog vertrouwen wilt nu weet ik welk vertrouwen dat woord verdient riep zij heftig, met onuitsprekelijke bitterheid en minachting op haar neerziende jij wilt de waarheid zelf het het leugen maken niet zo licht, kan een dief kan een moorder zijn Anthony heeft gelijk oh mijn god en zij zonken als machteloos op de stoel en barsten uit in hartstochtelijk sreien de smart had het toren overstemd mabelia graswinkel had zich in het gevaar begeven en haar kracht was erbij onder gegaan zij erzijds was Julia ook niet kalm gebleven on haar vergissing hij was opgesprongen een purpere gloed overtoog zijn gelaat de ogen schoten vlammen het rammelen van het ijzer getuigde hoe zijn ledematen trillden van drift maar opeens werd hij doodsbleek, hief de blik naar boven en tranen doofden de wilde gloed van zijn oog hij sloeg zich op de borst als om de hartstocht die daar stormde te bedwingen en weer op zich op de knieën terwijl hij haar toespraak met gebukte hoofden en met een stem waarin hij vastheid tacht te geven hoewel die nog zitterde en eerst langzamerhand tot kam te kwam dat alles wat jij daar zegt jongvrouw ben ik geweest ik heb het voor god en voor uw waardige bloedverhand beleden en mij daarvan berouwt zowaarachtig en zo oprecht dat ik met gods genaden mag zeggen ik ben dat niet meer ik draag in mij de verzekerdheid van de ontvermingen gods die er weer spannend heeft gezocht de verslagen heeft opgericht uit de diepste gezonkenheid om hem vrij te maken van zwaardere ketens dan deze hier op mijn schuldig hoofd onder een vrede vader vloek gebukt en verwilderd heeft de waardige diener gods in naam zijn meesters de handen gelegd zo zou ik het dan vrijdelijk mogen opheffen en antwoorden op jouw verwijt dat alles is achter mij geworpen wat heb ik tegen u misdaan dat jij er mij weer mee komt belasten dan ik heb mijn schuld voor de wereld nog niet geboed en zo buigen ik het hoofd onder iedere smaad en smart die mij wil aan doen en zo zeggen ik ja mabelia ik ben de edermand die zijn adel om heeft verbeurd ik ben de man die gemoord heeft en die roef en moed wil heeft gepleegd maar een valzaart en een leugenaar ben ik nooit geweest aan tomeloze hartstochten heb ik gebotveerd maar van list en bedrog heb ik altijd een afkeer gehad en nu christend geworden weet ik dat het leugen zonder is zonder voor god en als christend zeg ik u de waarheid de misvatting ligt bij u bij u alleen ik ben niet die jij meent gelooft hij mij nu? ze bleef zitten met het hoofd in de hand gerust sloeg even het vochtige oog op hem en spak in de diepste ontmoediging ik moet wel maar waarheid is het toch dat ik met de baron de giselle heb gedanst de baron de giselle die uw sprekend evenbeeld is hij zelf heeft gezorgd dat ik zijn trekken niet uit het geheugen kon verliezen zie en zijn rukte haar keurs los een miniatuurportret dat hij hem toeweerp dit aandekend schonk hij mij in ruiling van een sieraat dat hij mij aftoen wie anders dan de zoon kan de beeldtnis des vaders bezitten mijn had werkelijk het portret van de oude baron de giselle maar te zien om in juliaan zijn zoon te herkennen maar een rechtgeaard zoon geeft de beeldtnis zijn vaders niet weg riep juliaan terwijl hij het met vochtige ogen beschouden en zitterende lippen opdruchten oh mijn vader mijn vader waarom de slang aan uw hart gekoesterd die uw onkonkelt en uw de hartader zal afbijten waarom de zoon verstoten die bij al zijn schuld toch een kinderlijk hart heeft om uw liefde te hebben daarop zit op m'a Belia wendende en nu voor het eerst het hoofd tot haar ophefende en haar aanziende met het diepe gevoel waarvan zijn grote, heldere ogen sprak hij verwaardig u mij aan te zien, jongvrouw en raadpleeg uw herinnering over ondanks de sprekende gelijkendis die er tot mijn verderf bestaat tussen die man en mij niet een groot verschil is in de blik in de kleur der ogen het enige inwaarheid dat ons opmerkelijk onderscheidt Emma Belia tracht aan die eis te voldoen maar ze slechts even een vluchtige blik op hem als beschaamd en in verwarring wanneer ze was wel overtuigd zonder scherper onderzoek maar te meer gevoelden zij haar ongelijk over de hartheid die zij tegen hem had gepleegd en de houding die zij tegen hem had aangenomen in haar verslagenheid en onder haar zelf verwijt wenden zij schielijk het hoofd af al dat hij de diepe schaamteblos niet zien zou die haar gelaad overtoog mijn geheugen schieten kort om die vergelijking te maken hij nam zij maar toch, ik geloof u nu wel ik heb mijn zondeling vergist vergeef mij dat ik u zo lang kwelde om tot mijn zekerheid te komen die was mij nodig zo nodig hervat hij nu zich opevende en een paar schreden naderend dat ik u zelfs de vreedste waarheid niet sparen kan om u elke begoogeling omtrend de bedoelde persoon te ontnemen zoog hij tot hem in enige betekking staat mogen god u genadig zijn jongvrouw want hij is een onwaardige winschanse leven en bestaan niets is dan een lang en kunstig bedrog hij is de gevlees te leugen en gij, Engels licht die de leugen haat hij moet liever uw eigen harde verscheuren dan zijn gedenken daarin bewaren ik sta niet tot hem in enige betrekking spak zij met levendigheid maar hij heeft mijn riddelijke dienst bewezen en bescherming verleent tegen de rieuw geweld en daaraf heb ik een dankbaar geheugen gehouden die dankbaarheid zou hij duur te staan komen zo hij konden weten dat gij haar kweekt het er schijnt tussen u en hem familie haat te bestaan is het wel geoorloofd die haat te voeren en zo hard te oordelen ik strijde tegen die haat uit alle macht hij is mijn vader's zoon al is hij bastard, maar toch mijn broedig helaas de familietrek wijst het onlogenbaar uit dat we van eenzelfde bloed zijn de drongen uit mijn vaders huis en hart alle voorrechten van rangen voor tuin die mij toe hooren zijn op hem over gegaan hij voert het titel van Baron de Giselle die ik alleen het recht had te dragen en ik heb niet eens meer de vrijheid maar tegen dat onrecht te verzetten en oh, of hij het daarbij had laten rusten maar hij haat en hij vervolgt mij met een doordelijke haat al weet hij dat ik hem niet meer in de weg kan zijn hij haat in mij zijn eigen onrecht zijn eigen bedoch hij haat in mij dat wat geen vader gunst geen vorstendmacht hem verwacht geven hij haat in mij de wettige zoon ik wil het toen niet verheden dat ik die haat met de woeker heb weergegeven aan mijn vaders wil heb ik mij onderworpen al versteende zijn hartheid mij het hart onder de overmoed van de indringen heb ik mij nooit gebogen maar ik heb een kwaad voor kwaad vergolden uit alle macht nu hij mij gedwongen hebt weer tot het verleden in te keren ik vind het mij zeer goed dat hij in die dagen aan het Hof van Lester de rol heeft gespeeld die in zijn karakter was geeigend spion en verrader voor parma in schijn met een zending om de belangen desvredes te behartigen het is mij gelukt hem aan de grafter doen kennen voor het geen hij was en ik zou toen niet geschroomd hebben hem over te leveren aan de straf die hij ter nauwe nood is ontkomen maar dat alles is nu bij mij anders geworden de wonderen dokter heeft mij geleerd om van dit kwaad naar genezing te trachten en u mag ik dat vertrouwen Marbedia ik ben vaststelig besloten mijzelf daarin te overwinnen en het bewijs daarvan zal ik leveren ter kosten van mijn eigen bloed en eer bij licht maar dat is ik met één slachtoffer vergenoegen dat er geen engel van goedheid dat er geen reine edele jongvrouw als Marbedia graswinkel in zijn nette wikkelen of ik verzaak de lang moedigheid en ik zal spreken en gerechtigheid aan hem oefenen en hem doen kennen voor het geen hij is maar daardoor zal het niet behoefte komen veel zij in enigszins verwonderd over zijn hartstochterlijke onrust zo ik enige gemenschap met hem mag gehouden zou mijn vergissing immers niet mogelijk zijn hij zelf heeft mij geheel vergeten en dat is niet te verwonderen hij heeft zeker vrij wat anders te doen dan aan het onbeduidende kind te denken dat hij eens zijn beschermingschonk en dat is ook wel gebleken want zo hij je ter landen weergekeerd belangstelling genoeg had gehad om naar mij te onderzoeken en hij heeft mijn mond nog wel uit te vinden geweest ik houd correspondentie met mijn moei en nimmer meer geeft de geheimzinnige ridder zoals deze hem noemde iets van zich laten horen dank er god voor jongvrouw en wit vuuriglijk dat het zo mogen blijven daar zou je niets vreselijkers konden treffen dan door hem gezocht door hem uitgevonden te worden geloof dat vrij en daar het juliaan voorkwam dat de jongvrouw zijn waarschuwenden hij daar aan niet veel als achterzij ze overdreven ging hij voort zie maar bedia heb mij uw deelneming betoond heb deernis met mijn ongeluk dat zou ik uit uw ogen gelezen hebben al had ik daarvan niet te spreken te bewijzen in mijn verbeterde toestand maar het valt me daar in dat je dat alles eigenlijk hem gedaan hebt en dat ik ongelukkige maar daarvan niet kan toerekenen ik weet het wel maar toch, hij gezet een ondankbare jongvrouw juliaan dat verwijt kan ik u doen met alle recht het was niet enkel de zucht om bewezen dienst te vergelden niet enkel verlangen om zekerheid te verkrijgen omdat het verleden het was deernis met de persoon die mij bij het steekspel belangsteng had ingeboesend die mij hierheen voerde een stap die ik waagde buiten mijn goede oom om ik zal u dit nu maar beleiden wie jij dan ook zijn mocht want ik heb in u wat anders wat beters gezien dan ga u toen voorteet en ik kon de gedachten niet dragen dat hij zo deerlijk in haar lende zat zijn geraakt om een kleinigheid misschien om een kleinigheid voor waar nee rupe hij levendig indien het waar is je formabelia en waarom zou het niet waar zijn sinds ga je hetzelfde zicht dat uw mededogen mij geldt mij persoonlijk niet hier ben om een kleine zaken zo ik hier voor u sta in boeien is het onderverdenking van een zware gruweldaad de zwaarste die een neerlands edelman zou kunnen plegen ik ben beticht van een voornemen tot landverraad en vorstenmoord en die betichting is het werk van de barondergissel en hij weet beter hapedia hij zelf was niet vreemd aan zulke voornemens als hij mij toedichte afschuwelijk een mens moet hij zijn hij zijn dinaar van de spaanse koning hij placht de gunsteling van Alba de Zijn en hij is dienst kwekeling en list en verraad het is mij onbekend in welke rol hij zich hier nu voordoet maar er schelt philips de tweede er schelt parlemontachtig die spen ik zeker meen niet dat ik hem verklagen uit haat of uit afgunst ik zal weten te zwijgen waar mijn spreken hem schade kon maar hij moet hem kennen zoals hij is op dat hij het weten zou dat iedere aanraking met die man uw vergiftigen, uw besmetten zou en op dat hij een meiden zou uit al uw wacht hem ontflieden, zo hij uw toespreekt beloofd gaan met dit beloofd gaan met dit, mabelia uw levensgeluk, uw goede naam uw eer, uw versiele zaligheid zijn op het spel zo gaan men dit niet beloofd in het vuur van zijn spreken had juliaan haar handen gevat en hield hij tussen de zijden die hij als smekend opjef mabelia, dacht er niet eens zich te onttrekken aan dit bewijs van belangstelling dat zijn onwillens bijkant in een uitwerking van terheid ontaarde zij antwoorden niets niet eens om hem toe te zeggen wat hij verlangde ze zag naam op of hij haar opnieuw in een andere gestal te verscheen niet meer als de gebogen leidig als machteloze gevangenen maar als een vriend, als een beschermer een leedvergat en alle gevaar dat hem zelf dreigde voorbij zag om slechts ogen te hebben voor het kwaad dat haar kon genaken en al dacht zij dat het alleen in zijn verbeelding bestond toch voelden zij de waarde van zijn bedoeling de gloed van een edelig geestrift die hem onder het spreken bezielde kleurde zijn bleek gelaad met een zacht rood en gaf als nieuw leven en bezieling aan zijn blik hij gelijk minder dan ooit op de baronde gissel die alleen met lucht gekoegd het jonge meisje als spelend had bekoord maar hij gelijk voorkomen op de helthare fantasie op dat beeld dat er van de beschermer was gegroeid in haar jeugd gedroomen dat alles ontroerde haar met een ongekende aandoening ze was verrast in hem ondanks alles te vinden wat zij zocht verschrikte over zichzelf bewogen door een mengeling van onrust en voldoening niet te scheiden niet te verklaren in deze ogenblik en waarvan zij de verklaring ook niet zocht hij deed verstommen en het hoofd deed afwenden omdat zij onbestemd voelde dat het nodig was hem deze indrukken te verbergen hij had hier iets opgemerkt maar vergiste zich in haar betekenis plotseling liet hij haar handvrij en tot weer terug door dicht bij de schoorsteen oh, ik versta dit zwijgen hij nam mij met zekere bitterheid hij wilde mij geen belofte doen en verwijdt mij in uw hart dat ik vergeet wie ik zelf ben en dat ik die beleden heb onwaardige te zijn en voor wie jij dat weten zou al wilde hij het ook verbloemen dat deze zich aanmatigd tegen een andere onwaardige te waarschuwen die naar het uiterlijk in vrij wat gunstiger conditie verkeerd en die reeds daarom minder verwerpelijk schijnt wel nu, met zo te denken heb jij gelijk en toch weer ongelijk ook wat mij aangaat, ik weet dat ik niet waardig ben ook maar de slip van uw klee te vatten ik, ik heb tenminste erkend ik ben voor God een misdadiger voor de mensen daarom tonen ik mijn berouw in vrijwillige boetendoening door in allerleidzaamheid te dragen wat mij wordt opgelegd door een misdaad die ik niet willen zoals te plegen tegen mij kun je op je hoede zijn op één wenk lig ik verslagen voor u in het stof maar die andere de booswicht, de verrader die in de wereld vorm wel eerlijk hoge boeren man doorgaat die zijn positie als aanzienlijk edelman en hij zult niet aan hem ontkomen zult hem gelusten uw hante vragen en gij, bedwelmd door de glans die uitgaat van een klinkende titel van schatten naar hartelust betoverd door herinneringen die hij zou weten te doen gelden bekoord wel ligt door zijn uiterlijk waarin hij het voordeel kan geven van een prachtige en smaakvolle kledij gij, in de edelmoedige beweging van uw dankbaar harten verlogt om toe te geven uw betrekkingen worden toegejuicht men zou daarin uw geluk prijzen uw dringen, dwingen misschien en toch zo die onzalige, onnatuurlijke vereniging getroffen werd zou hij ramsalig worden zo ramsalig als mijn eigen moeder het geworden is wees gans gerust gesteld jonker juli aan filmau belia nu in, met zekere drift waarin gekrenkte vierheid niet te miskennen was die vrezen van u is meer dan voorpaarig, zij is onzinig de baronde visel kan niets voor mij zijn dan een herinnering nu door de zwarte schaduw verduisterd die hij daarover hebt heengeworpen maar al waren het dat die afzichtelijke schets onjuist waren, al kon het zijn dat die edelman zich aan mij voordeelt als een edelmens al kon het zijn dat hij zelf heenziende over de vooroordelen van zijn rang, het ooglied van een op een meisje van mijn stand nog zou daar geen sprake kunnen zijn het is dus hem en mij mijn verwanten zouden die gans niet toe juichen dat verzeker ik u, en ik zelf ben voorkomen geveilig tegen de onderstelde zwakheid om mij door zulke glansra te verblinden sinds ik mijn woord heb gegeven sinds ik er bruid ben van een ander die ander is gelukkig de prijzen, riep hij uit beseft verdient hij ook zijn groot voorrecht mijn neef Anthony hij nam zij zacht en aardrend al schaamden zij zich de bekentenis de jammerlijke flauward die u heet te geleiden en u niet eens wist te beschermen voeg hij smartelijk hij is mijn bruig om jonger juli aan spakt zij verwijtend wat kan die gedaan hebben om zulke gunsten verwerven men zegt wel, liefde is blind maar met die blindheid is u van m'a bediagaswinkel in deze niet geslagen dat weet ik beter familiebelangen daar was iets hartstochtselijk in zijn toon en blik wat haar eigenlijk bewogen had aan die familiebelangen toegeven dus opgeofferd riep hij uit met smartelijke bitterheid zij ook opgeofferd aan die moloch wie mijn alles voorwerp wat hij eist ik werd opgeofferd uit zwakheid om een tirant te verbidden die me niet durfde weer staan gij, om minder wellicht om een geldzaak hier, in het land der vrijheid ook hier worden de dochters der burgeren opgeofferd als gins de zonen der edelen aan het egoismen uit haar maagschap oh, het is klagelijk het is klagelijk, zijn de mensen dan nergens wijs, nergens goed moet zulk een vrouwenhard doodbloeden of verstijven in een ongelijkszortig huwelijk en waar mag ik? arme gebouillen, niets daar tegen niets, niets dan de straden beschrijen dat ik dus onmachtig ben onmachtig door mijn eigen schuld en werkelijk, terwijl hij dus sprak en zichzelf al meer en meer opwond die hij op m'a belie had gevestigd zij, sterkende bewustheid dat hij haar offer aan geen onwaardig had gebracht wist haar uiterlijke kant te bewaren en achter zich verplicht zijn overspannen medegevoel af te keren daar wordt niets van u gevraagd dan uw eigen lot niet te verzwaren door u dus bovenmatig te bekommeren of er het onderstelt leed van een andere viel zij in zacht en als bedaring haar haar hand op zijn arm leggende zoals mijn iemand die ten vrouw is aan een sombere droom voorzichtelijk tot de werkelijkheid terug roept maar zij miste haar doel de zachte vermaning deed geen bedarende werking hij tock zijn arm terug als met een schok of hij mijn wesp had gewond liet zich neervallen op een stoel die bij de tafel stond verborgen het hoofd in diepe moedeloosheid in de handen en hieven daarna op om te zeggen het is waar ik ben niet dan een vreemde voor u vergeef mij zo ook het vergad jij zet niets voor mij dan een andere over wie ik niet eens het recht heb mij te bekommeren wie je lief of leed mij niet aangaat een ellende halse ik wel onderstond ik mij toch medegevoel te betuigen aan ene die mij dieren is toonde wat waanzin deed mij vergeten dat ik alleen wel daden heb te ontvangen maar dat ik mij niet verstouten mag niet vergelden zelfs niet door een traan van deelneming maar ziet hij eindigde hij nu opspringend en als in weerhoude toren uitbarstende zo laag ben ik nog niet om mij dus te laten verguizen ik wil niet aannemen wat ik niet weer kan geven ik versmaat gunsten waar mijn dankbaarheid wordt versmaat ik wil naar dat funzich kelderhol terugkeren daar heb ik de rust gevonden die mij hier wordt benomen daar heb ik mij alleen het lichaam gekweld met kouder en hong en de zielen verduisterd want al dat licht en de blijschap die ik daar gins heb genoten is mij nu beneveld en als waar hij vrij zijn zweeg te gaan wend hij zich naar de deur spreekt hij nu als een Christen voeg zij zonder hem tegen te houden en hem slechts met de blik volgenen een blik vol diepe wee moet die dezijnen ontmoeten toen hij door de ernstig gedroeven toon die je vraag getroffen staanbleef en het hoofd omwende aan zo'n trots te voeden aan z'n welke prikkelbaarheid toe te geven is de liefde dienst die ik met beleidschap heb bewézen u toegeworpen als een almoes dat hij u dus in haar betekenis vergist en omdat hij op dit pas niet tot wederdienst uitgeroepen acht hij het recht om de vergelden met nors verwijt hoe zijt hij dus ongelijk aan u zelfen ging zij voor het zien dat hij langzaam en zwijgend door haar terugkeerde daar even en verblijt door de kalme berusting waarmee hij uw eigen last en leiden docht en welhaast laat hij u over meestgen door eidelen bekommerissen over ik weet niet al welke gevaren die mij dreigen zouden van de baronder gissel en nu ik meen u volkomen gerust te sterren door de verzekering dat ze voor mij niet bestaan omdat mij gebonden weten door een andere band nu vangt hij aan met zulke teerhardigheid te wekelagen over mijn lot die hij nog kon zijn op de weg van zijn plicht en waar ik die deernis afwijzen sinds ik niet hier ben om mij te verdiepen in eigen leed en nu waarschuwen tegen zulke overgevoeligheid die je man die in christen niet voegt wat hij de waarschuwing averichts op als waard ga je met hardheid terugstoten valt uit in bits verwijten en vliegt op in woeste toren daar tegen behoord het hij te waken en te strijden want het zijn zulke bewegingen die de blijdschap verstooren en het licht ter zielen benevelen juliaan had naar haar geluisterd met afgewend hoofd als waagdheid niet de middelijke bootpreekster in de ogen te zien toch was hij telkens iets nader gekomen en stond nu reeds weer naast de stoel waar tegen zij zelf een leunde onder het spreken kennelijk schaamd hij zich te bewijzen zijn er overgevoeligheid die zij hem verweed en die hij niet bij machten was geweest te onderdrukken toch, nu hij is weg en een antwoord scheen te wachten en stel ik naar haar toe en spak maar diep in eerslachtigheid die ook op zijn trekker leesbaar was gehaapt gelijk gehaapt moet gelijk hebben de schoot ligt bij mij, dat voelen ik wel ach, wil vergeven ik ben nog een nieuweling in zelfkennis in zelfbedwang, bovenal weet ik zelf wat mij zo bitterlijk grieft er bij u spreken wat mij de zielen zo overwildigend beroerden dat ik niet meer bij machten was mij te bedwingen zoals ik moest met het hebben, kalm en leidzaam te zijn onder alles die weet op mijn prikkelbaarheid mijn onbedwongen driften met een val hebben gebracht en die zo vastelijk hoopte daarin niet meer te struikelen nu zie ik op mijn schade en schande dat ik mij vergist heb in mijn kracht dat ik nog weer bewogen worden door allerlei schuddingen die mij onvervrickt moesten laten zal mij die zwakheid dan altijd blijven zal ik dan altijd wankelen en in vrezen zijn voor mijzelf ik reed meende dat de innelijke vrede eens genoten nu voor immer mijn deel was geworden was alles dan waan en zelfbedroog dat het minste wat mij treft mij dus kan schokken en die vrede verstoren dat alles nog weer zo donker kan worden daar binnen in mij en om mij heen is het omdat ik mij slecht heb toegeëigend wat niet voor mij is weggelegd is het omdat ik te laag was gezonken om mij ooit dat er waren hoogte opleven oh mijn god moet ik verliezen wat ik er eens genoot dan, dan varen het mij beter dat nooit gekend te hebben en hij bedekte zich het gelaad met de handen hij zonkt nieren op de beide knieën als waar hij niet langer machtig om zich staande te houden onder het wicht van zijn innelijke leiden einde van het tweede deel van hoogstuk 13