 Hoogstuk 35 van Gevoel en Verstand Deze liep je volksopname bocht tot de publieke domein, opname door Anna Simon. Gevoel en Verstand door Jane Alston. Hoogstuk 35. Eleanor's verlangen om bevrouw Ferris te zien, was nu voldaan. Het was haar gebleken dat deze vrouw alle eigenschappen bezat, die in een verdere omgang tussen beide families niet wenselijk deden schijnen. Ze had genoeg gezien van haar trots, haar klein geestigheid en haar onverzettelijke voorinkgenomenheid tegen haarzelf, om al de bezware te begrepen die een verloving zouden hebben bedorven en een huwelijk verhindert tussen Edward en Haag, zo hij overigens al vrij waren geweest, en ze had wel haast genoeg opgemerkt, ondankbaar te zijn op zichzelf, dat één gewichtiger beletsel haar vrijwaarde voor de kwelling der vele andere welke mevrouw Ferris had kunnen uitdenken, voor enige afhankelijkheid van haar luimen of enige bezorgdheid omtrend haar goede mening. Of althans besloot zij, zo ze zich al niet ten volle kon verheugen over het feit dat Edward aan Lucie gebonden was, dat zij zich daarover had moeten verheugen, wanneer Lucie perminnelijker was geweest. Ze verbaasde zich erover, dat Lucie zo in de wolken kon zijn over mevrouw Ferris beleefdheid, dat zij zich zo kon laten verblinden door haar eigen belang en eidelheid, om de attenties die haar toch enkel werden bewezen, omdat zij niet ellender was, al hun hulden aan haarzelf op te vatten, en om bemoediging te putten uit een voorkeur die haar slechts geschonken werd, zolang haar werkelijke verhouding tot en allen hun onbekend bleef. Dat Lucie verrukt was, hadden niet alleen haar blikken verraden op de avond van de partij, maar zij kwam het de volgende morgen nog eens persoonlijk verklaren, toen Nedy Middleton Haag op haar uitdrukkelijk verlangen in Barclays Street lied uitstappen, in de hoop ellender alleen te vinden, om haar te kunnen vertellen hoe gelukkig ze zich gevoelde. Het toeval bleek haar gunstige zin, want kort na dat zij gekomen was, werd mevrouw Jennings door een boodschap van mevrouw Palmer weggeroepen. —Mijn beste vriendin, rep Lucie, zodra ze alleen waren, ik moest je eens komen vertellen hoe blij ik ben. Konner wel iets vleiender geweest zijn dan de manier waarop mevrouw Ferris mij gisteren behandelde, zoals werkelijk allervriendelijkst. U weet hoe ik er tegenop zag haar te ontmoeten, maar van het ogenblik af dat ik aan haar werd voorgesteld, gedoeg ze zich tegenst mij met een voorkomenheid, die bepaald eet blijken dat ze bijzonder met mij was ingenomen. —Vond u dat ook niet? U had het zelf alles bijgewond, en viel het u ook niet op? —Zeker, ze ontvinden u heel beleefd. —Beleefd, zag u alleen beleefd uit in haar houding? —Nu, ik dan vrij wat meer, een vriendelijkheid die aan niemand anders dan mij werd bewezen. —Niet trots, niets uit de hoogte, en uw zuster even eens, één en al bemiddelijkheid en tegemoetkoming. Eleanor wilde over iets anders gaan spreken, maar Lucy liet niet los eerst haar toegegeven dat haar reden bestond voor haar pleidschap, en Eleanor was gedwongen nog iets te zeggen. —Als zij geweten hadden van uw verloving, zeiden zij, dan zou hun houding tegenover u ongetwijfeld zeer vleiend zijn geweest, maar nu dit niet het geval was. —Dan dacht ik altijd u dat zou het zeggen, antwoordde Lucy snel, maar er was niet te minst de reden waarom mevrouw Ferris zich met mij ingenomen zou tonen, als er dat niet was, en dat ze van mij houdt, is de hoofdzaak. —Nee, u zilp me mijn voldoening niet kunnen omnemen. Ik geloof stelig dat alles best zal aflopen, en dat er, vergeleken bij het geniek mij had voorgesteld, in het geheel geen moeilijkheden zullen zijn. Mevrouw Ferris is een allerliefste vrouw en uw zuster ook. —Ze zijn allebei evenaardig. Het verwondert mij dat u ons nooit verteld hebt wat een lieve vrouw mevrouw Dashwood was. —Hierop had er dan er niets te antwoorden, en ze deed daartoe ook geen moeite. —Is u niet wel, je vrouw Dashwood? U lijkt zo gedrukt, en u zegt niets, maar scheelt bepaald iets aan. —Oh nee, ik voel me voorkomen wel. Daar ben ik blij om, maar u ziet er niet naar uit. Wat zou het me spijten als u ziek werd? U, die mijn beste en enige toevlucht bent geweest. Ik weet waardelijk niet wat ik zou zijn begonnen zonder uw vriendschap. —Ellener, tragde iets beleefd te antwoorden, of schoonzij vreesde dat het haar slecht gelukte. Het is geen lucie echt te bevredigen, want ze ging voort. —Ja, ik weet dat u oprecht voor mij gevoeld, en na Edward's liefde is dat mijn grootste troost. —Die arme Edward, maar nu treft het in een opzicht gelukkig. We kunnen elkaar nu ontmoeten, en vrij dik was zelfs, want Lady Middleton is verrukt van mevrouw Dashwood. Dus zullen we, denk ik, wel veel in Harley Street zijn, en Edward is bijna de hele dag bij zijn zuster. Bovendien bezoeken Lady Middleton en mevrouw Ferris elkaar nu ook, en mevrouw Ferris en uw zuster waren beide zo vriendelijk meermalen te zeggen dat het hun altijd genoeg zou doen mij te zien. —Zo kun aller liefste mensen. Als u ooit aan uw zuster vertelt hoe ik over haar denk, dan kunt u niet te veel goed zeggen. —Ellener verkoos haar echt er geen hoop te geven dat zij dit aan haar zuster zou overbrengen. —Lusie ging voort. Ik zou het stellig onmiddellijk hebben opgemerkt, als mevrouw Ferris iets tegen mij had gehad. Wanneer ze bijvoorbeeld alleen maar stijfjes voor mij had gebogen, zonder een woord te zeggen, en later in het geheel geen notitie van mij had genomen, en mij nooit eens vriendelijk had aangezien. U weet wel hoe ik bedoel. Als ik op die manier op een afstand was gehouden, dan zou ik alles hebben opgegeven, en heel en al van hoopig zijn geweest. Dat zou ik niet hebben kunnen verdragen, want als ze iets tegen iemand heeft, dan mensen het. Dat weet ik. —Ellener behoefde deze uiting van beleefde zegenpraal niet te beantwoorden, want de deur werd geopend. De knech diende de heer Ferris aan, en Edward stapte meteen de kamer in. Het was een allerpijnlijkst ogenblik, en ieders gelaten gaf dit duidelijk te kennen. Ze sloeg al drie een dwaasfiguur, en Edward scheed even veel lust te hebben, het vertrek weer te verlaten als naar binnen te gaan. Juist die ontmoeting, in haar onaan genaamste vorm, had tans tussen hen plaats, die ieder van hen het liefst had willen vermijden. Ze waren niet alleen met hun drieën samen, maar misten daarbij de afleiding door ander gezelschap. De dames herstellden zich het eerst. Het lag niet op Lucys weg zich op de voorgrond te stellen, en het geheim moest zogenaam blijven bewaard. Zij kon haar tederig gezindheid dus slechts door blikken uitdrukken, en na hem met een enkel woord te hebben begroed, zeiden ze niets meer. Maar Eleanor had meer te doen, en zo garenen wilde zij dat goed doen, omzijnend en om haar ontwil, dat ze zichzelf, na een ogenblik van krachtige inspanning, wist de dwingen hem te verwelkomen met een blik en een houding die bijna open, bijna natuurlijk waren. En dit nog meer werden na een tweede helthaftige poging. Zij wilde zich zo minder Lucys tegenwoordigheid, of door het bewustzijn van enig haar aangedaan onrecht, laten weer houden om hem te zeggen dat zij blijder was hem te zien, en hoe het haar had gespeeten dat zij uit was, toen hij er iets eerder aan bezuk had gebracht in Barkley Street. Zij wilde hem uit vrees voor Lucys waakzame blik niet diepe leeftijd onthouden welke ze hem, als vriend en bijna een lithunner familie, verzoldigd was, hoewel zij spoedig bespeurde dat Lucys scherp op herletten. Haar rustige houding gaf Edward iets meer zekerheid, en hij had tans moed genoeg ontgaan zitten, maar zijn verlegenheid overtoft die der dames op een wijze die in zijn omstandigheden, zowel niet door zijn seks, verschoonbaar kon worden geacht, want zijn hart was niet zo onverschillig als dat van Lucys, en zijn geweten niet zoveel komen zuiver als dat van Eleanor. Lucys scheen zich met een vertoon van zedige bedaardheid niet geroepen te gevoelen, het haar te doen om de anderen op hun gemak te zetten, en verkoos geen woord te zeggen, zodat bijna alles wat er gezegd werd uitging van Eleanor, die het eigen beweging alle inlichtingen verstrekte ontrent hun moeders gezondheid, hun reis naar de stad enzovoort, waarna er Edward niet vroeg zoals hij behoorde te doen. Nog verder ging zij naar pogingen, want wel draa voelde zij zich zo heldhaftig gezind dat ze besloot onder het voorwensel Mariela te gaan halen, de beide anderen alleen te laten. Het ging ze ook werkelijk deed, en dat wel op de meest loyalen wijze, want ze bleef met groot moedige dapperheid een paar minuten heen en weer drentelen op het portaal eerst en haar zuster ging. Toen dat echte gebeurd was, had Edward voor lieftesbetuigingen geen tijd meer, want Marianne vloog in haar blijdschap onmiddellijk naar beneden en de salon binnen. Als al haar gevoelens was haar vreugde hem weer te zien, levendig op zichzelf en levendig uitgedrukt. Zij kwam hem tegemoet met uitgestrakte hand en in haar stem de klank van zusterlijke genegenheid. Best de Edward, ripsen, want ben ik blij je te zien, dit zou bijna alles weer goed maken. Edward tacht haar vriendelijkheid te beantwoorden, zoals haar verdiende, maar het tegenwoordigheid der anderen durfde hij niet half zeggen, want hij werkelijk gevoelde. Ze gingen weer zitten, en enige ogenblikken bleef alles wijgen, terwijl Marianne met zichtbaar teder wel gevallen van Edward naar Eleanor cake en alleen maar betreurde dat hun blijdschap in Ocanusbij zijn werd bedoven door Lucie's onwelkomen tegenwoordigheid. Edward was de eerste die sprak. Hij merkte op dat Marianne er minder goed uit zag en gaf zijn vrees te kennen dat het verblijfde Londen haar niet goed bekwam. O, denk maar niet aan mij, antwoorden zij, met opgewekt het nadruk, hoewel haar ogen vol tranen stonden. Maak je over mijn gezondheid niet bezorgd. Eleanor maakt het goed, zoals je ziet, want dat moet voor ons beide voldoende zijn. Deze opmerking doorde niet toe bij Edward en Eleanor calmer te stellen, en nog minder om haar de welwillende gezindheid te verwerven van Lucie, die Marianne alles behalve vriendelijk aanzag. We valt Londen je goed, vroeg Edward, om toch maar iets te zeggen dat een ander onderwerp van gesprek aan de hand kon doen. Nee volstrek niet, ik had maar veel genoegen van voorgesteld, maar dat heb ik er niet gevonden. Dit weerzien van jou, Edward, is de enige blijdschap die het mij heeft gebracht, en jij bent gelukkig nog altijd dezelfde. Ze zweeg, en ook de anderen bleven zwijgen. Maar denkt Eleanor, ging Marianne voort. We moesten Edward vragen om voor ons te zorgen als we weer naar Barton terug gaan. Over een paar weken zal dat wel gebeuren, en ik denk dat Edward er wel niet op tegen zal hebben die opdachte aan vaarden. De arme Edward prevelde iets dat niemand verstand, en misschien hij zelf ook niet. Maar Marianne, die zag dat hij zenuwachtig was, en licht geneigd was, de oorzaak hiervoor te zoeken, in het geen haar het best behaagde, is geen volk komen voldaan, en spaks poedig over iets anders. O, Edward, wat hebben we gisteren een dag gehad, in Harley Street, zo vervelend, zo ontsagelijk vervelend, maar daarom trend heb ik je veel te vertellen, dat ik niet niet zeggen kan. Met zo bewonderen zwaardige omzichtigheid verschoef zij de mededeling, dat zij hun wederzijdse bloedverwanten onuigenamer had gevonden, dan ooit, en in het bijzonder aan zijn moeder een hekel had, tot later, wanneer een gelegenheid zou zijn voor een vertrouwelijk gesprek. Maar waarom was je er niet, Edward, waarom was je niet gekomen? Ik had iets anders te doen. Iets anders, maar wat kon dat zijn, terwijl je je beste vrienden had kunnen ontmoeten? U denkt zeker, je vrouw Marianne, Replusie, de gelegenheid aangrijpend, onvraak te nemen, dat jongen luid zich nooit bekomen rondom hun verplichtingen, als ze niet van plan zijn die na te komen, in het klein, zowel als in het groot. Eleanor was ernstig boos, maar Marianne schien de hatelijkheid niet te willen opmerken, want zij antwoorden bedaard. Nee, toch niet, want in ernst, ik ben overtuigd dat alleen, nauw gezetheid van geweten, Edward verhinderte, naar Harley's tweet te gaan, en ik geloof sterig dat hij van alle mensen het aller kwetsbaarste geweten heeft, het meest nauw gezet elke verplichting nakomt, hoe gering die ook zij, en hoe we ook in tegenspraak met zijn belang of genoegen. Hij is meer bevreesd om anderen verdriet te doen, onverwachtingen teleur te stellen, minder in staat het zelfzuchtige bedoelingen dan iemand die ik ooit heb ontmoet. Het is zo, Edward, en ik wil het zeggen. Wat, zou je je nooit mogen horen prijzen, dan zou je mijn vriend niet kunnen zijn, want zij, wie ik liefde en achting toedraag, moeten zich ook mijn openhartige lof laten wel gevallen. De soort van lof, in dit geval door haar toegekend, paste echter zo buitengewoon slecht bij de gevoelens van twee haar toegooorders, en scheen Edward zo weinig voldoening te verschaffen, dat hij al heel spoedig opstond om heen te gaan. Ga je nu al, zei Marianne, maar best te Edward, dat kan toch niet. En hem terzijde neemend, fluisterde ze hem toe, dat Lucy stellig niet lang meer kon blijven. Doch zelfs deze aansporing baat er niet. Hij moest weg, en Lucy, die gewacht zou hebben, al had zijn bezoek twee uren geduurd, dan spoedig daarna ook afscheid. Wat doet ze je toch zo dikwijls, zei Marianne, toen zelfs heen gegaan. Kon ze niet begrijpen dat waar hij graag kwijt waren, zo vervelend voor Edward. Ach, waarom? We zijn alle vrienden van hem, en Lucy heeft hem het langst gekend. Het is heel natuurlijk dat hij haar even graag ontmoet als ons. Marianne zag haar ernstig aan, en zei, je weet, Eleanor, dat ik deze soort van redeneringen niet kan verdragen. Als je alleen maar hoopt tegenspaak uit te locken, zoals ik wel vermoeden moet, dat het geval is, dan behoor je toch te bedenken dat ik de laatste persoon ben van wie je die verwachten kunt. Ik wil me niet verlagen tot die comedie, maar beweringen te laten afpersen die voorkomen overbodigd zijn. Daarop ging zij de camera uit, en Eleanor durfde haar niet volgen om de zaak uit te leggen, want gebonden als zij was door haar beloften van geheimhouding tegen over Lucy, kon zij Marianne niet mededelen dat haar overtuigen kon. En al zouden de gevolgen van Marianne's onwetendheid in deze ook nog zo onangenaam kunnen zijn, zelfs verplicht ze te dragen. Al wat zij kon hopen was, dat Edward niet dik was haag en zich zelf zou blootstellen aan de pijnlijke gewaarwoordingen veroorzaakt door Marianne's misplaatste geestrift, of tot een herhaling van de vele smartlekkere voedens die zijn laatste bezoek had gewekt, en zal alle reden dit te verwachten. Einde van Hoogstuk 35 Hoogstuk 36 van Gevoel en Verstand Deze Liepevox opname behoort tot het publieke domein, opname door Anna Simon. Gevoel en Verstand door Jane Austen Hoogstuk 36 Eénige dagen na deze ontmoeting verkondigde de nieuwsbladen der wereld de tijding dat de echtgenoten van de heer Thomas Palmer voorspoedig was bevallen van een zoon, een zeer belangwekkend en verblijdend bericht, althans voor alle intieme bekenden die erop waren voorbereid. Deze gebeurtenis, zo hoogst gewichtig voor mevrouw Jennings levensvrugde, wacht een tijdelijke wijziging in haar tijdverdeling en oefende eveneens invloed uit op het doon en laten haar jeugd gevriendinnen, want daar zij liefst zoveel mogelijk bij Charlotte wilde zijn, ging ze er elke morgen heen zodra ze gekleed was en kwam eerst laat in de avond terug. Telt de dames Dashwood op bedringend verzoek van de middeltens de gehele dag doorbrachten in Connoy Street. Ze zouden hetzelfde veel gemakkelijker hebben gevonden tenminste des morgens thuis te blijven, maar die wens kon niet tegen de zin van alle anderen worden doorgedreven. Hun tijd werd dus ter beschikking gesteld van Lady Middleton en de beide dames Steele, die feitelijk hun gezelschap bitter weinig op prijstelden, maar het des te eivriger beweerden te zoeken. Ze waren te verstandig om aangenaam gezelschap te zijn voor de eerste en door de beide anderen werden zij met een afgunstig oog beschoudt, als indringsters op hun terrein, die deelden in de vriendelijkheid welke zij voor zich alleen in beslag dachten te nemen. Hoewel niets beleefder kon zijn, dan Lady Middleton's houding tegenover Eleanor en Marianne, hield zij toch in het geheel niet van hen. Daar zij nog haar, nog haar kinderen vleiden, kon zij niet geloven dat zij goedhartig waren. En omdat ze veel van lezen hielden, verbeelden ze zich dat ze satariek waren, zonder misschien precies te weten wat satariek zijn, beduiden, maar dat deed er minder toe. Het was een gebruikele afkeuring, en het kon geen kwaad dat het eens werd gezegd. Hunne tegenwoordigheid legde beiden Haag en Lucy een zekere dwan op. Zij hinderde één in haar laten en de andere in haar doen. Lady Middleton schaamde zich voor hen dat ze niets uitvoerde, en Lucy was bang dat zij haar zouden minnachten om de vleierij die zij anders vol zelf voldoening placht toe te dienen. Juffrouw Anne werd het minst van streek gebracht door hun bijzijn, en het stond in hun macht haar geheel ermee te verzoenen. Als een van hen beiden haar marijns volledig en doet in de kleinste bijzonderheden had ingelicht ontremd die geschiedenis tussen Marianne en de heer Willoughby, dan zou ze zich ruim beloond hebben geacht voor het gemis van het warmste plaatje bij de haart na de eten, dat zij na hun komst had moeten afstaan. Maar deze tegemoetkoming werd haar niet bewezen, en al liet ze zich meer malen tegenover Eleanor uitroepend van medelijnen met haar zuster ontvallen. Of al hield ze ten aanhoere van Marianne herhaaldelijk beschouwingen over de wispeltuurigheid van galante cavaliers, ze bereikte er niets anders mee dan ze de eerste onverschillig en de laatste met minachtende afkeer haar aanzag. En met nog veel geringere moeite hadden ze haar vriendschap kunnen winnen. Als ze haar toch maar eens hadden geplaagd met de dokter. Doch ze waren al even weinig als de anderen gezind haar hierin ter wille te zijn. En als Sir John niet thuis kandineren, moest ze soms een gehele dag doorbrengen zonder andere grappen te horen over dat onderwerp dan die waarmee ze zichzelf wel placht te vermaken. Van al die afgunst en ontevredenheid echter bleef me vrouw Jennings zo totaal onkundig dat zij het verrukkelijk voor de meisjes vond om zoveel samen te zijn. En in de regel haar logetjes elke avond gelukwensten dat ze alweer een dag aan het gezelschap van een saaie oude vrouw waren ontsnapt. Ze kwam wel eens met hen bij Sir John en spakt ze ook wel in haar eigen huis. Maar waar het ook mocht zijn, ze was altijd haar nopjes, verrukt en gewichtig, Charlotte's welbevindend toeschrijvend aan haar goede zorgen, en steeds bereid tot hun zo nauwkeurige en uitvoerige beschrijving van haar gezondheidstoestand, als alleen je vrouw Steele nischiere genoeg was te verlangen. Eén ding hinderde haar toch, en daarover beklaagten ze zich dan ook elke dag. De heer Palmer hield zich aan de algemene, toch onvadelijke uitspraakzijner seksen dat alle kleine kinderen precies inder zijn. En hoewel zij op verschillende tijden duidelijk de meest treffende gelijkenis kon zien tussen dit kleine ding en al zijn broedverwandten van beide zijden, zij kon zijn vader daarvan maar niet overtuigen. Zij kon hen niet overhalen te geloven dat het er niet precies zo uitzag als elke baby van dezelfde leeftijd. En zelfs tot de invoudige verklaring dat het mooiste kindje van de wereld was, bleek hij niet bereid. Dan moet ik melding maken van een ongeluk dat omstreekt deze tijd aan mevrouw John Dashwood overkwam. Toevallig was, bij gelegenheid van het bezoek haar zusters met mevrouw Jennings in Harley Street, één haar vriendinnen haar een visie te komen maken. Op zichzelf geen gebeurtenis waaruit enige kwaad voor haar zou kunnen voortspruiten. Toch, zo lang de verbeelding van andere mensen hen kan meeslepen door het maken van verkeerde gevolgtrekkingen onttrend ons gedrag, die zij daarom boven afleiden uit oppervlakkige gegevens, kan ons geluk niet anders dan dat op zeker hoogte van toevall afhankelijk zijn. In het onderhaven geval had de laatste gekomen dame haar verbeelding vergunnt zich zover te begeven buiten de perken van waarheid en waarschijnlijkheid dat zij enkel bij het horen noemen van het naam der dames Dashwood en begrijpende dat zij de zusters van de heer Dashwood waren, onmiddellijk hierheid had afgeleid dat zij logeerden in Harley Street. En als gevolg van dit misverstand verschenen een paar dagen later invitatiekaarten, zo voor hen als voor hun broer en zuster, om hen uit te nodigen op een muziekavond te heunen huizen. De gevolgen waarvan wederom met vrouw John Dashwood zich genoodzaakt zag, niet alleen tot de buitengewoon lastige maatregel de dames Dashwood met haar ruidtuig te laten afhaan. Maar wat erger was, zich de onaangenaam verplichting zag opgelegd, hen althans schijnbaar voorkomend te behandelen. En wie kon zeggen of ze er nu niet op zouden gaan rekenen, een tweede keer met haar uit te gaan? Uit stond wel eens waar, altijd nog in haar macht, hen teleur te stellen. Maar dat zou niet voldoende zijn, want als de mensen vast voornemend zijn, zich te gedragen op een wijze waarvan ze het verkeerde zelf in zien, zijn ze toch beledigd, als anderen iets beters van hen verwachten. Marianne was er van lieverleden, reeds weer zo aan gewend geraakt, iedere dag uit te gaan, dat het haar onverschillig was geworden of ze ging of niet. En ze maakte zich rustig en werktuigelijk gereed voor elk avondpartij, hoewel zonder ooit enig genoegen van één dieruitgangen te verwachten, en dik was zelfs tot op het laatste ogenblik niet wetend bij wie ze eigenlijk gevraagd was. Voor haar kleding en haar uiterlijk, was hij zoveelkomen onverschillig geworden, dat ze er onder het kleden niet half zoveel aanigd aan wijden, als haar ten deel viel van je veranderszijde in de eerste vijf minuten van hun samen zijn. Haar, nou lettende opmerksamheid en hoeschere geblik, ontging niets. Zij zag alles, vroeg naar alles, had geen rust eerze wist wat elk onderdeel van Marianne's toilet gekost had. Was van het aantal haar japonnen beter op de hoogte dan Marianne zelf, en hoopte nog eenmaal eerst haar afscheidnamen te zullen ontdekken hoeveel was geld zij per week betaalde en hoeveel haar kleedgeld per jaar bedroeg. Gewoonlijk werd de lompheid van dat brutale uitvragen zogenaamd weer goed gemaakt door een compliment dat, hoewel bedoeld als een soort beloning, door Marianne als de verre gaantste onbeschaamtheid werd beschouwd, want na een verhoor te hebben ondergaan omtrend de prijs en het patroon van haar japon, de kleur van haar schoenen en de wijze waarop haar haar was opgemaakt, wist zij van te voeren hoe ze nu te horen zou krijgen, dat ze er gerust waar piek fijn uitzag en een hoop harten zou verhooveren. Met een dergelijke aanmoediging werd zij ook bij deze gelegenheid verwezen naar haar broeders rijtuig. Dat ging vijf minuten aan een deur had hoeven te wachten. Een nauw gezetheid, weinig gewaardeerd door hun schoonzustig, die reeds eerder naar het huis van haar vriendin was gegaan en hoopt op enige vertraging van hun zijde, ten ongerieven van haarzelf of haar kutsier. Veel vermeltenswaarders vielen die avond niet voor. Op dit, zoals op andere muziekpartijtjes, was een zeker aantal gasten bijeen verzameld tot werkelijk genoot van de uitvoering. En een veel groter aantal anderen die er niet om gaven. En de medewerkenden zelf waren zoals gewoonlijk voor ons een eigen oordeel en dat hun er intieme vrienden de voortreffelijkste amateurs van heel Engeland. Daar Eleanor nog muzikaal was, nog voorgaf het te zijn, zag ze er geen bezwaarin haar ogen eens af te wenden van een vleugel wanneer ze daar lust in had en zonder zit te laten intimideren door de aanwezigheid van harp en violoncell, haar blik naar believe taten rusten op enig ander voorhap in het vertrek. Bij een van die uitstappies viel haar oog op een groepje jonge lui waaronder zij hetzelfde jonge mens bespeurde dat bij de juwielier de voortracht over tandenstokker Etvies had gehouden. Weldra zag ze hem naar haar kijken terwijl hij vertrouwelijk stond te praten met haar broedig en ze nam zich juist voor aan John te vragen wie hij was toen ze samen naar haar toe kwamen en de heer Dashwood hem aan haar voorstelde als de heer Robert Ferris. Hij sprak er aan met luchtige beleefdheid en boog met een grappige hoofdwending die haar even duidelijk als woorden hadden kunnen doen liet bespeuren dat hij wel waarlijk de ingebeelde vat was die Lucy haar had beschreven. Zou gelukkig voor haar zijn geweest als haar genegenheid voor Edward minder had afgehangen van zijn eigen verdiensten dan van die zijn er naast de familieleden want dan zou zijn broeders buiging hebben voltooid want de boze blikken van zijn moedig en zustig hadden begonnen. Maar terwijl ze zich verbaasde over het verschil tussen de twee jonge lieden bleek het haar dat de leeg hoofdigheid en eidelheid van de een haar waarlijk geen geringere dunk deden opvatten omtrent de bescheidenheid en degelijkheid van de ander. Hoe het kwam dat ze zo verschilden legde Robert zelf haar uit in het kwartiertje dat hij met haar praten. Want spreken over zijn broedig en betreurend dat zijn verregaande kojerie hem naar hij dacht beletten de omgang van haar standgenoot te zoeken meende hij met oprechter wel willendheid die linksheid niet zo zeer te moeten toeschrijven aan enig natuurlijk gebrek als wel aan de ongelukkige omstandigheid dat Edward private onderricht had genoten terwijl hij zelf hoewel al licht van nature en feitelijk niet zo bijzonder veel meer begraafd dan zijn broedig alleen aan het voorrecht in haar opvoeding in een openbare school te danken had dat hij zich in de wereld wist te bewegen zo goed als de beste. Bepaald voegde hij erbij. Ik geloof dat het alleen daar aan ligt en dat zeg ik zo dik was tegen mijn moeder als hij erover aan het toppen is. Mama, zeg ik dan, zet u dat nu uit het hoofd. De zaak is nu niet meer te verhelpen want het is al heel en al uw eigen schuld. Waarom liet u zich ook overhalen door mijn oom, ze Robert, om tegen uw eigen beter weten in Edward private onderwijs te laten geven juist in de jaren die er het meest op aankwamen. Had u hem naar Westminster laten gaan zoals mij in plaats van hem bij de heer Pratt in de kost te doen dan zou u dit alles hebben voorkomen. In dat licht heb ik de zaak altijd beschouwd en mijn moeder ziet nu ook zelf haar vergissing wel in. Eleanor wilde hem niet tegenspreken want hoe zij ook in het algemeen mocht denken over de voordelen in haar opvoeding in één der grote openbare schoden aan Edward's verblijven in het gezin van de heer Pratt kon zijn niet met voldoening terugdenken. U woont in Devonshire niet waar, als zijn volgende opmerking, in een landhuisje dicht bij Doolish. Eleanor bracht hem op de hoogte omtrend de plaats waar hun huis gelegen was en het geen hem te verbazen dat iemand in Devonshire kon wonen en toch niet in de buurt van Doolish. Hun soort van verblijfplaats toeg echter zijn welwillende goedkeuring weg. Ik voor mij, zei hij, hou bijzonder van landhuisjes. Ze zijn meestal gezellig en zien er aardig uit. Ik verzeker u, als ik het geld voor had, dan kocht ik een stukje grond en liet er zelf één bouwen in de buurt van Londen zodat ik erheen kon rijden wanneer ik verkoos. En een paar vrienden vragen om samen ervan te genieten. Ik raad iedereen aan die bouwen wil om met een landhuisje te beginnen. Onlangs kwam mijn vriend Lord Kurtland bij mij om mij om raad te vragen en legde me drie verschillende ontwerpen voor van Bonomi. Ik moest beslissen welke het beste was. Mijn waarde Kurtland, zei ik, zonder mij te bedenken en ik weerp ze alle drie in het vuur. Neem ze geen van alle, maar bouw een landhuisje en anders niet. En daar zal het nu wel op uitlopen. Er zijn mensen die denken dat er met een landhuisje weinig valt te beginnen, dat er niet genoeg ruimte is. Maar dat is allemaal gekkheid. De vorige maand logeerde ik bij goede vrienden, de Eliot's, in de buurt van Dartford. Lady Eliot wilde een danspartij geven. Maar hoe kan dat nu, zei ze, mijn beste Ferris, zeg maar toch eens hoe ik dat moet aanleggen. In dit huisje is geen enkele kamer groot genoeg voor tien paarden en waar moeten we soeperen? Ik zag dadelijk dat het heel goed ging. En ik zei, mijn waarde, Lady Eliot, topt u daar niet over. In de eetkamer kunnen we het gemak 18 paaren ruimte vinden. Speeltafeltjes worden geplaatst in de grote salon. In het bibliotheek kunt hij thee en andere verwerksingen laten presenteren. En in de kleine salon zat uw soepé klaar. Lady Eliot was verrukt over mijn plan. We hebben de eetkamer gemeten en het bleek dat er precies plaats was voor 18 paaren, zodat alles juist werd geschikt, volgens mijn idee. U ziet dus wel, wanneer men maar weet hoe men moet werk gaan, dan kan men het in een landhuisje even goed en genoegelijk hebben al in hun ruim en deftig herenhuis. Eleanor gaf hem maar gelijk, want ze vond niet dat hij verdiende als redelijk mens op redelijke gronden te worden tegengesproken. Daar John Dashwood evenementplezier had in muziek als zijn oudste zuster, kon hij even eens zijn gedachten naar believen bij iets anders bepalen en in de loop van de avond viel hem iets in dat hij bij zijn thuis komst aan zijn vrouw meedeelde in de hoop dat het haar een goedkeuring zou weegdragen. De vergissing van mevrouw Denison, die zijn zusters als zijn logeergast haalt beschoud, had hem een bedenkbeeld gebracht of het misschien ook gepast zou zijn en werkelijk te logeeren te vragen, zolang mevrouw Jennings zoveel tijd bij het zijn huis doorbracht. Veel onkosten zouden er niet veroorzaken, veel last even min en het was dan toch een attentie die zijn tegenvoelig geweten hem als noodzakelijkdeed beschouwen, ter voorkomen kwijtting van de belofte tegenover zijn vader afgelegd. Fanny schrikte van het voorstel. Ik zie niet in hoe dat zal gaan, zei ze, zonder onbeleefde zijn jegensleden middels zijn, want ze zijn elke dag bij haar. Anders zou ik het met plezier doen. Je weet wel dat ik altijd bereid ben, hun waar ik kan een beleefheid te bewijzen, zoals ik door deze uitgang van een avond weer heb getoond. Maar ze zijn de gasten van Lady Middleton. Kan ik haar nu wel van hen beroven? Haar echtgenoot vond, in alle bescheidenheid, haar tegenwerping toch eigenlijk niet afdoenden. Zal er nu al een week op deze wijze geologieerd in Conduit Street en het zou Lady Middleton stellig niet hinderen wanneer zij hetzelfde aantal dagen doorprachten bij hun eigen naaste familie. Fanny zwegen ogenblik en zij toen, met nog grotere nadruk, beste man, als ik maar kon, zou ik niet liever doen. Maar ik had juist bij mijzelf overlegd dat we de meisjes Steele een paar dagen te logeren moesten vragen. Dat zijn heel geschikte aardige meisjes en ik vind dat het eigenlijk wel verplicht zijn omdat hun oom zich zoveel moeite heeft gegeven met Edward. Dan kunnen we je zusters het volgend jaar vragen, maar de dames Steele komen misschien dan niet weer in de stad. Je zult ze stellig heel aardig vinden. Trouwens, ik weet dat je dat nu wel doet, even als mama en Harry mag ze zo graag leiden. De heer Dashwood was overtuigd. Hij zag dadelijk in dat het nodig was de dames Steele te inviteren en zijn geweten werd gerust gesteld door het besluit zijn zusters de vragen in het volgend jaar. In stilte vermoeden hij wel dat de uitnodiging een jaar later overbodig zou zijn, want dan kwam Eleanor natuurlijk als Colonel Brandon's vrouw en Marianne als de gast van dat echtbaar. Fanny, blij over die onverwachte uitkomst en trots op de handigheid waarmee ze zich had weten te redden, schreef de volgende morgen een Lucy, om haar en haar zistig een paar dagen in Harley Street teleurgeer te vragen, zodra Lady Middleton hen kon missen. Dat was voldoende om Lucy waarlijk en met reden tevreden te doen zijn. Het scheen wel of Magard Dashwood haar plannen in de hand werkte, alsof zij dezelfde hoop koesterde als zij en haar geluk wilde bevorderen. Zook een gelegenheid om met Edward en zijn familie samen te zijn was voor haar van het allergrootste belang en zulke uitnodiging vond zij wel puiten gewoon vlijend. Het was een voorrecht dat zij niet dankbaar genoeg kon herkennen en iets spoedig genoeg zich tenlute maken en het bezoek bij Lady Middleton er van de duur te voeren niet was bepaald bleek plotseling over twee dagen aan zijn afgesproken einde te zullen zijn gekomen. Toen het briefje tien minuten nadat het was ontvangen aan Eleanor wordt vertoond deed het haar voor de eerste maal enigszins delen in Lucy's verwachtingen. Want zulke een ongewoon bewijs van vriendelijkheid na zo korte kennismaking is geen te duiden op een wel gezindheid die haar oorsprong vond in meer dan lauter kwaadwilligheid gegen haar zelfen en misschien op ten duur en met wat behendigheid kon worden aangewend om Lucy's verlangens te vervullen. Haar vlaierij had Lady Middleton's trots reeds doen buigen en haar de weg gebaand naar het moeilijk toegankelijk hart van mevrouw John Dashwood uitwerkselen die nog grotere mogelijkheden deden verwachten. De dames stiel vertrokken naar Harley Street en al wat Eleanor te oren kwam omtrend hun invloed daar aan huis droeg er toe bij haar verwachting te versterken. Sir John die hen meermanen ging opzoeken pracht verhalen mee omtrend de gunst waarin zij stonden die ieder verstelde deden staan. Maar vrouw Dashwood had nog nooit in haar leven zulke lieve meisjes ontmoet. Ze had hun ieder een naal de boekje gegeven het werk van een of andere vreemde vluchteling. Ze noemde Lucy bij haar voorname en ze wist niet hoe ze het ooit zonder hen zou stellen. Eind van Hoostek 36. Hoostek 37. Van Gevoel en Verstand. Deze Liepvoks opname behoortelde publieke domein opname door Anna Simon. Gevoel en Verstand door Jane Alston. Hoostek 37. Na een paar weken was me vrouw Palmer zowel wat haar moeder het niet meer nodig vond zich geheel en al aan haar te wijden. Ze bezocht haar dan nu ook slechts 1 of 2 maanden per dag en keerde terug naar haar eigen huis en tot haar oude gewoonten waarbij ze de dames Deschwood zeer bereid vond deze de delen zoals ze dat reeds vroeger hadden gedaan. De derde of vierde morgen nadat zij het oude levertje in Barkley Street had haar ervat kwam vrouw Jennings bij haar terugkomst van het gewone bezoek aan vrouw Palmer de salon binnen waar Eleanor alleen zat met zoek een haast en zoek een vertoon van gewicht dat Eleanor zich reeds op iets heel bijzonders voorbereiden. Maar zonder haar tijd te gunnen tot meer dan die ene gedachte begon haar gastvrouw deze aanstond te rechtvaardigen doet te zeggen mijn lieve Eleanor heb je het nieuws al gehoord? Neem me vrouw wat zet dan? Oh zo vreemd ik zal je alles vertellen toen ik bij mijn dochter kwam was Charlotte dodelijk ongerust over het kind ze dacht dat het erg ziek was het schrijden het was lastig dat uitslag overal ik ging gauw kijken en ik zei lieve kind zei ik dat is niets een beetje roos en dat zei de baker ook maar Charlotte had er geen rust bij dus werd Dr. Donovan gehaald en hij was gelukkig juist thuisgekomen uit Harley Street dus liep hij even bij ons aan en zodra hij het kind zag zei hij ook net als wij dat het een beetje roos was in het tandvlees en toen was Charlotte gerust en juist toen hij wel heen ging kwam het mij zo in de gedachte ik weet niet hoe het zo was maar het ziel mij zo in om hem te vragen of hij ook iets nieuws had te vertellen nu toen lacht hij zo'n beetje en trok een gekke gezicht en kiek dan weer eens ernstig en schien wel iets bijzonders te weten en eindelijk zei hij zachtjes als de jonge dames die bij je logeren misschien ongunstige berichten mochten horen omtrend hun zusters ongesteldheid dan wil ik nu maar vast tot hun gerust en ik zeggen dat er geen reden bestaat op bezorgdheid het zal denk ik met mijn vrouw Dashwood wel goed aflopen daar ben ik niet bang voor wat is Fanny ziek? precies wat ik zelf zei kind hey dan zei ik is mijn vrouw Dashwood ziek? dus toen kreeg ik alles te horen en na ik wel heb begrepen komt het hierop neer meneer Edward Ferris datzelfde jonge mens met wie ik jou wel eens geplaagd heb ik ben intussen maar blij nu het zo uitkomt dat daar niets van aan was die meneer Edward Ferris dan schijnt al langer dan een jaar verloofd te zijn geweest met mijn nichtje Lucy wat zeg je daarvan kind er geen mens die ervan wist dan Anne zou je zo iets hebben kunnen geloven dat ze van elkaar houden is zo wonder niet maar dat het zo ver te zijn was gekomen en niemand erop verdacht was dat is vreemd ik heb ze nooit samengezien anders dat ik het natuurlijk gauw en de gaten gehad nu het werd dan diep geheim gehouden uit vrees van mevrouw Ferris en nog zei nog je broer en zestig aan het vlooster vermoeden daarvan totdat Anne die een goed schepsel is zoals je weet maar de wijsheid niet in pacht heeft er van morgen opeens mee voor de dag kwam kom denkt ze bij zichzelf ze zijn allemaal zo dol op Lucy ze hebben er bepaald niet op tegen en zo loopt ze naar je zestig die naar eentje aan haar handwerk zit en weinig wist wat daar boven het hoofding want dat ging vijf minuten tevoren tegen je broer gezegd dat ze van plan was het klaar ter spelen tussen Edward en een andere dame de dochter van een lord dat weet ik niet meer hoe die heette dus je kunt denken wat een slag dit was voor haar eidelheid en haar trots ze kreeg het verschrikkelijk op de zenuwen en gielde zo hard dat je boeren het beneden hoorde die zat in zijn kamer van plan een briefjes rij van zijn rentmeester hij vloog naar boven en toen werd het daar een scene van belang want Lucy was er ook op afgekomen weinig vermoedende wat er gaande was dat arme schepsel haar beklaag ik ze hebben haar ook niet mooi behandeld moet ik zeggen want je ruster schuld haar uit voor al wat lelijk was en al heel gauw veel Lucy flauw Anna viel op de knieën en schrijde aller jammerlijkst en je broer liep de kamer rond en wist niet wat te beginnen mevrouw Dashwood riep maar dat ze geen minuut langer in haar huis mochten blijven en toen moest je broer ook wel voor haar op de knieë vallen om haar te bewegen en te laten blijven tot ze hun goed hadden gepakt toen kreeg ze weer een zenuwtoewal en hij werd zo bang dat hij dat kadonofen niet haden en dat kadonofen had hij met elkaar gevonden in zo'n toestand het rijtuig stond al klaar om mijn armen niet te weg te brengen ze stapte juist in toen hij weg ging Lucy kom bij en niet lopen zei hij en Anna was haast even erg ik kan niet uitstaan voor je zestig en ik hoop van harte dat ze toch een paar worden tegen haar zin oh oh wat zal die arme Edward wel zeggen als hij ervan hoort dat zijn meisje zo minachtend wordt behandeld want ze zeggen dat hij dolopar is maar geen wonder het zou me niet verwonderen als hij er half razend door wordt en dat dacht ook de donnoven ook we hebben er samen lang en breed over gepraat en het hof gelukkig dat hij weer terug ging naar Harley Street om bij de hand te zijn wanneer ze het vertelden aan vrouw Farris want die werd gehaald zodra mijn nichtjes het huis had waren en je zestig wist vooruit dat zij het ook op de zenuwen zou krijgen dat gun ik haar graag ik heb me geen van beide en zie het je medeleider daar heb ik geen begrip van hoe de mensen zo'n druk te kunnen maken over geld en voornaamheid ik zie volstrek niet in waarom meneer Edward en Lucy niet zouden kunnen trouwen want vrouw Farris kan haar zo'n genoeg meegeven en al heeft Lucy zo goed als niets ze weet beter dan de meeste met weinig grond te komen en als m'n vrouw Farris hem maar 500 pond in het jaar wil geven dan zou ze ermee voor de dag komen als een ander met 800 zou doen wat zou het niet genoegelijk kunnen hebben samen in zo'n soort huisje als dat van jullie of een beetje grotig met twee dienstmeisjes en twee knechs en zou ze dadelijk een kamermeisje kunnen bezorgen denk ik want de zuster van mijn bed is op de dienst en die zou juist voor hem passen hier hielp me val Jennings een ogenblik op en daar Eleanor tijd genoeg had gehad haar gedachte te verzamelen was ze in staat juist dat antwoord te geven en precies die opmerkingen te maken die in dit geval als voor de hand liggend mochten worden beschouwd al blijden te bespeuren dat zij niet werd verdacht van enige buiten gewone belangstelling en dat m'n vrouw Jennings zoals herreeds dik was had gehoopt in een laatste tijd al lang niet meer in de mening verkeerde dat zij iets gevoelde veretword maar vooral blij omdat Marianne niet in de kamer was kon zij zeer goed zonder verlegenheid te tonen over de zaak spreken en en maar zij meenden onpartijdig oordeel uiten over het gedrag van allen die erbij waren betrokken ze kon bijna niet uitmaken wat zij zelf verwachten dat deze gebeurtenis te gevolgen zou hebben hoewel ze zich ernstig dachten te verzetten tegen het denkbeeld dat de zaak bij mogelijkheid op iets anders kon uitlopen dan het huwelijk van Edward en Lucy wat m'n vrouw Ferris zou zeggen en doen scheen wel alles behalve tijverlachtig maar ze was er toch benieuwd naar en nog veel meer benieuwd hoe Edward zelf zich zou gedragen met hem had zij medeleiden met Lucy heel weinig en dat weinigje riep ze met moeite te voorschein met de anderen in de geheel niet daarmee vrouw Jennings over niet anders kom praten zag Anna er spoedig in dat Marianne op de bespreking van de zaak moest worden voorbereid er viel geen tijd te verliezen ze moest op de hoogte worden gebracht de volle waarheid vernemen en leren erover te horen spreken door anderen zond te laten merken dat ze bedoefd was om haar zuster of verontwaardigd over Edward's gedrag het was een pijnlijke taak van Eleanor ze moest haar zuster ontnemen want zij werkelijk als Marianne het grootste troost beschouden moest haar dingen ontrend Edward vertellen die ze vreesten dat hem voor alto's haar goede mening zouden doen verliezen en ze zijn Marianne door de gelijkings van beide omstandigheden die haar wel treffend moest schijnen al haar eigen teleurstelling opnieuw doen gevoelen doch hoe onwelkom die taak ook mocht zijn ze moest vervuld worden en Eleanor haast zich te doen wat haar te doen stond Anna minst wensde zij lang stil te staan bij haar eigen gevoelens of het te doen voorkomen al of ze zwaar verdriet had behalve dan in zoveren als het zelf bedwang dat ze zich had opgelegd zei dat zij voor het eerst Edward's verloving vernam voor Marianne in de germate een aansporing kon zijn dit ook van harenzijden te betrachten ze vertelde alles duidelijk en invoudig en op schoon niet onbehogen liet ze zich toch geen sinds vervoeren tot heftige aandoening of onstuim gesmart deze bleven overgelaten aan haar die luisterde wat Marianne hoorde haar aan met ontzetting en schrijde bitter Eleanor scheen de troost resten moeten zijn van anderen zowel in haar eigen verdriet als in het hunnen en bereidwillig bood zij al de geruststelling aan die ze kon schenken door de verzekering dat zij zelf nu voelkomen kalm was en door haar ernstige voorspraak van Edward die zij vrijpleidte van alles schuld behalve onverzichtigheid door wat tijdlang wilde Marianne nog het een nog het ander geloven Edward scheen wel een andere Willeby en als Eleanor toegaf zoals ze deed dat zij hem in een gat liefgehad kon zij dan minder gevoelen dan Marianne zelfen wat Lucy stiel betrof zij beschouwde haar als zo volkomen onaantrekkelijk zo absoluut ongeschikt om de liefde van een verstandig man te winnen dat zij aan een vroegere genegenheid van Edward voor Lucy eerst niet wilde geloven en hem die in geen geval vergeven kon ze wilde zelfs niet inzien dat zo iets natuurlijk had kunnen zijn en Eleanor gaf het maar op en lied haar bij haar mening totdat die overtuiging haar zou zijn bijgebracht door het enige dat haar overtuige kon een grotere mate van mensenkennis haar eerste mededeling had zich niet verder uitgestrekt dan tot de feit van de verloving en de duren van daarop was Marianne's gevoel tussen beide gekomen en had een einde gemaakt aan alle geregelden samenhang een tijdlang rust op aan naar de taak haar droefheid te doen bedaren haar ongerustheid te doen verminderen en haar verontwaardiging te bestrijden de eerste vraag van Marianne's kant die tot verdere bijzonderheden leiden was hoe lang heb je dit al geweten Eleanor heeft uit je geschreven ik wist het al vier maanden toen Lucy pas de Barton was gekomen in november vertelden ze mij in vertrouwen dat ze verloofd was bij deze woorden drukte Marianne's ogen de verwondering uit die haar lippen niet konden uitspreken na een oogomelijk van zwijgen naar verbazing riep ze vier maanden heb je dit vier maanden lang geweten Eleanor antwoorde bevestigend dus terwijl je deelde in al mijn verdriet had je dit op het hart en ik maakte in een verwijt van dat je gelukkig waard het zou niet goed voor je zijn geweest toen te weten hoe zeer het tegen deel bij mij het geval was vier maanden riep Marianne nogmaals en zo kalm zo vrolijk wat stelde je daar toe in staat het gevoel dat ik mijn plicht deed mijn belofte aan Lucie verplichte mij tot geheimhouding ik moest dus om haremd wil vermijden ook maar een zwem van de waarheid te doen vermoeden en bij mijn familie een goede vrienden mocht ik geen bezorgdheid weken die ik niet bij machten zou zijn te verdrijven Marianne is geen diep getroffen ik heb dik was verlangt jou en moedig alles duidelijk te maken voegde Eleanor erbij en een paar maanden beproefde ik dat zelfs maar zonder het in mij gestelde vertrouw de verraden had ik je nooit kunnen overtuigen vier maanden en toch had je hem lief ja maar ik had niet hem alleen lief en zolang het geluk van anderen mij ter harte ging wat ik beleide hun de wetenschap te kunnen besparen van wat ik gevoelde nu kan ik eraan denken en er over spreken zonder heft geaandoening ik zou niet willen dat je om mijnd willen verdriet had want feitelijk heb ik zelf nu geen verdriet meer ik heb veel dingen die mij steun geven ik ben me niet bewust mij te hebben bloot gesteld aan deze teleurstelling door eigen onvoorzichtigheid en ik heb die zoveel mogelijk gedragen zonder anderen erin te laten delen ik kan een gemoede verklaren dat Edward zich niet heeft misdragen ik hoop dat hij gelukkig zal worden en ik weet zo zeker dat hij auto's zijn plicht zal doen dat hij ten slotte worden zal al mag hij nu ook nog een weinig bedroefd zijn verstand heeft Lucy genoeg en dat is een grondslag waarop zich veel goed slaat bouwen en dan Marianne wel beschout ondanks al wat er betoverens mogen zijn in de voorstelling van één duurzame getrouwen genegenheid ondanks al dat roemen in een geluk dat uitsluitend afhankelijk is van één bepaalde persoon het is ons niet beschoren het is niet geoorloofd het is niet mogelijk dat dit waarheid zij Edward zal trouwen met Lucy hij zal trouwen met een vrouw die wat uiterlijk aan verstand bedreft de meerdere is van de helft haar seksgenoten en tijd en gewoonte zullen hem leren vergeten dat hij ooit een andere als de meerdere van haar heeft beschouwd als je er zo over denkt zijn Marianne als het verlies van wat je het hoogst schatte zo gemakkelijk kan worden vergoed door iets anders dan zijn je vast baradenheid en jezelf bedwang misschien een beetje minder verwonderlijk te achten althans meer in het bereik van mijn begrip ik weet wat je zeggen wilt je geloof niet dat ik ooit veel gevoeld kan hebben vier maanden Marianne ben ik van dit alles vervuld geweest zonder dat het me vrij stond er met één sterveling over te spreken begrijpende dat het jouw en moedig bitter verdriet moest doen wanneer je te weten kwam en toch niet in staat je wil ook maar in het minst voor te bereiden het werd mij verteld dat werd mij om zo te zeggen opgedrongen door de persoon zelfen wie je vroegere verbindend is al mijn verwachtingen neersloeg en verteld naar ik mij voorkwam met zegenvierende trots haar achterdocht dus moest ik ontwapenen door onverschillig te scheinen voor wat mij het allerliefst ter harte ging en dat gebeurde niet eenmaal nogmaals en nogmaals moest ik de uitingen aanhoren van haar hoop en haar verrukking ik heb beseft dat ik voor altijd van Edward gescheiden zou zijn zonder te weten van één omstandigheid welke mij die verbindend is minder wens zou kunnen doen scheinen hij heeft zich nog onwaardig betoond nog onverschillig te mijden opzichten ik heb het hoofd moeten bieden aan de onheuze bejegening van zijn zestig en de beledigende houding zijn er moedig en de straf moeten ondergaan voor een genegenheid waarvan ik de vreugde gemist had en dat alles is gebeurd in dagen die zoals je maar altijd goed weet nog andere droevijd brachten wanneer je mij tot enig gevoel in staat acht waarlijk dan mag je vooronderstellen dat ik tans geleden heb de kanten waarmee ik nu van mezelf verkregen heb de zaak te beschouwen de troostgronden die ik bereid was te erkennen zijn de vrucht geweest van aanhoudende en smarterlijke inspanning ze melden zich niet vrijwillig aan ze komen aan vankelijk mij geen verlichting brengen nee Marianne toen wanneer mij geen belofte het zwijgen had opgelegd zou mij toen misschien niets zelfs niet wat ik mijn liefste vriendin verschuldigd was heb ik kunnen weerhouden openlijk te tonen dat ik mij diep ongelukkig gevoelde Marianne had niets meer in te brengen oh Eleanor Ripsen je maakt dat ik vooral de hun hekel zal hebben aan mezelf oh ben ik barbaars vreed tegenover je geweest tegenover jou die in mijn enige troost waard die mij trouw bij stond in al mijn alende die alleen om mij scheen te leiden is dat mijn dank is dat mijn enige vergelding ik heb je verdiend de tacht te verkleinen omdat ze mijn tekort kwam aan het licht brengt op die bekendnis volgden de tederste liefkozingen in de gemoetstemming waarin ze tans verkeerde kon Eleanor zonder moeite elke belofte van haar vergen die haar gewinst voorkwam en op haar verzoek na Marianne zich vast voorigd niemand over de zaak te spreken met de geringste schijnt van bitterheid als zij lucie ontmoeten geen de minste toename van haar afkeer te doen blijken en zelfs Edward mocht het toevall hen doen samen komen niet minder hartelijk te begroeten dan zijn voegorplachten doen het waren zware eisten die hier werden ingewilligd maar als Marianne besefte dat zij een ander onrecht had gedaan kende haar bereid vaardigheid om het weer goed te maken geen grenzen ze vervulde haar beloften van voorzichtig te zullen zijn op een wijze die bewondering verdiende ze luisterde zonder blozen of verbleken naar al wat mevrouw Jennings over het onderwerp te zeggen had verschilde geen enkele maal met haar van mening en zij tot driemaal toe ja bevrouw bij het aanhoeren van Lucie's lof ging ze alleen op een andere stoel zitten en toen mevrouw Jennings het had over Edward's genegenheid koste haar dat enkel een zenuwachtige krant trekking in haar keel deze aan het held haftige grenzen de houding van haar zestig gaf er dan haar gevoel als op zijzelf nu wel tot alles in staat was de volgende morgen werd die held haftigheid nog verder op de proef gesteld door een bezoek van haar boerig die met een diep ernstig gezicht de treurige geschiedenis kan vertellen en berichten hoe het ging met zijn vrouw je hebt zeker al gehoord zei hij plechtig toen hij op plaats genomen van de allergaan aangenaamste ontdekking die gisteren bij ons aan huis heeft plaats gehad ze gaven allen door blikken hun toestemming te kennen verwoorden schinnend ogenblik te onhelvel je schoonzustig ging hij voor het heeft het zich ontsagelijk aangetrokken maar vrouw Ferris ook haar waren allen in een rampzalige toestand maar ik durf toch hopen dat we de stormweerstand zullen bieden zonder dat een van ons totaal bezwijkt die arme Fanny gisteren had zij het de gehele dag op de zenuwen maar ik wilde jullie niet al te ongerust maken Donovan zegt dat er geen reden is iets ernstigst te vrezen haar gestel is sterk en haar geestkracht stelt haar in staat het ergste te dragen met engelen geduld heeft ze alles verduurd ze zegt dat ze van niemand ooit meer iets goed zal verwachten en geen wonder naar zo te zijn bedrogen Zulk een verre gaande ondankbaarheid te hebben ondervonden als vergelding van zoveel vriendelijkheid Zulk vertrouwen uit pure oprechte goed hartigheid had ze die meisjes te logeren gevraagd en klom dat ze vond dat hun wel enige attentie mocht worden bewezen ze waren aardig wist hen zich goed voor te doen en zouden prettig gezelschap voor ons zijn want anders zouden we allebei stellig liever jou en Marianne gevraagd hebben terwijl je lieve gastvrouw zich wijde aan haar dochter en dan op deze wijze te worden beloond ik wou om een liefding zegt Fanny met haar natuurlijke hartelijkheid dat wie je zusters maar hadden gevraagd in plaats van hen hier wacht hij even om bedankt te worden en toen dat gebeurd was praat hij door wat die arme mevrouw Ferris uitstond toen ze het van Fanny het eerst kreeg te horen is met geen woorden te omschrijven terwijl zij in haar trouwe genegenheid zulk een uiterst wenselijke verbindtennis voor hem had weten voor te bereiden kom men toch niet veronderstellen dat hij al die tijd in het geheim met iemand anders was verloofd dat vermoeden kon eenvoudig niet bij haar opkomen wanneer zij me al verdacht van enige bijzondere voorkeur dan was het toch niet hier heen dat die verdenking zich richtte daag, zei ze, dacht ik nu toch dat geen gevaar was te duchten ze was letterlijk ten einde raad we overlechten het samen wat nu te doen stond en ten laatste besloot zij Edward bij zich te laten komen hij kwam dan ook wat toen volgde verhaal ik ongaarne al wat me vrouw Ferris kon zeggen om het bewegen de verloving te verbreken terwijl ze toch werd bijgestaan zoals je kunt begrijpen door mijn redenering en Fanny's smeetbelen het beta niets plicht, genegenheid, alles verloor hij uit het oog ik had nooit gedacht dat Edward zo stijfkoppig, zo ongevoelig kon zijn zij moedig deelde hij mede wat haar plan was als hij trouwde met Jefram Morten ze zei dat zij met een bezitting in Norvig zou schijnken die zonder grondlasting ruim duizend pont in het jaar opbrengt ze bood zelfs aan toen het begon te spannen zijn inkomen op 1200 te brengen terwijl zij aan de andere kant als hij deze ongepaste verbinding is wilde doorzetten hem wees op de onvermijdelijke armoede waardoor dit huwelijk hem zou veroordelen zijn eigen 2000 pont zou alles zijn wat hij bezat verklaarde zij ze wilde hem nooit weer zien en zo weinig zou zijn gezind zijn hem de geringste steun te verleden dat zij wanneer hij een behulp zou kiezen om in zijn onderhoud te voorzien alles zou doen wat hij naar macht stond om te beletten dat hij vooruit kwam hier sloeg Marianne wie je voor ontwaardiging Tans haar hoogtepunt had bereikt de handen in één en Riep goede hemel kan zo iets mogelijk zijn je mocht je waarlijk wel verbazen Marianne antwoord haar broedig over een onverzettelijkheid die zulke argumenten kon weer staan je uitroep is zeer natuurlijk Marianne wilde heftig antwoorden maar zij herinnerde zich haar belofte en hield zich in alles echtig ging hij voor het werd de vergeefs hem voorgehouden het werd zij heel weinig maar dat weinige op de meest besliste toon niets zou hem bewegen zijn verloving te verbreken hij hield zich aan zijn gegeven woord het mocht dan kosten wat het wilde dan heeft hij gehandeld Riepenvoud Jennings die zich niet langer kon stil houden met rondborstige oprechtheid uit als een eerlijk man neem me niet kwalijk meneer Dashwood maar als hij zich anders had gedragen dan zou ik hem een schurk hebben genoemd ik ben ook enigszins bij de zaak betrokken zo goed als u want Lucy Steele is mijn nigtje en ik geloof dat er geen beter meisje in de wereld te vinden geen die het zo goed waard is een beste man te krijgen John Dashwood was zeer verbaasd maar had een kalmige aartijd zou niet licht aanstoord nemen en wend ze niemand te beledigen vooral niet iemand met geld herantwoordde dus zonder enige ergenis te laten blijken ik zou in geen geval oneerbiedig willen spreken van iemand die familie is van u mevrouw ik wil graag naar geloven dat u fraust Steele een zeer verdienstelijke jongen daarmee is waarin dit geval kan toch van een engagement geen sprake zijn en dat zij zich in het geheim heeft verloofd met een jonge man die aan de zorg van haar oma's toeverthoudt de zo nog wel van een zo vermogende dame als mevrouw Ferris dat is toch op zichzelf wel een beetje vreemd maar het spreekt vanzelf dat ik geen ongunstig oordeel vel over het gedrag van iemand die door u wordt gewarteerd mevrouw Jennings we hopen allen dat ze gelukkig zou worden en mevrouw Ferris houding is in alle opzichten zo geweest als men van elke goede moedig die zich van haar plicht bewust is in haar omstandigheden zou verwacht hebben zij heeft zich waardig en groot moeder gedragen Edward heeft zijn eigen lot gekozen en ik vrees dat het niet gelukkig zal zijn Marianna gaf met een zucht die zelf te vrees te kennen en en er is hard bloede bij de gedachte aan edwits gevoelens terwijl zij moeders bedreigingen trotseerde voor een vrouw die hem niet kon belonen en hoe zijn mevrouw Jennings liepen toen af helaas mevrouw het kan tot een treur gebreuk tussen beide Edward werd door zijn moedig voor goed uit haar huis gezonden gisteren is hij vertrokken waarheen weet ik niet en ook niet of hij nog in de stad is want wij kunnen natuurlijk geen navraag doen die arme jongen en wat moet er nu van hem worden zegt u dat wel mevrouw het is droevig om aan te denken gewend aan het vooruitzicht van eenmaal schatrijk te zullen worden ik kan mij geen beklagend zwaardiger toestand voorstellen de rente van 2000 pond hoe kan iemand daarvan leven en als daarbij dan nog moet worden bedacht dat hij door zijn eigen dwaasheid zich de kans liet ontgaan binnen drie maanden een inkomen te bezitten van 2500 pond in het jaar want je vrouw morten bezit 30 duizend ik kan me geen bedroevendere omstandigheden denken we moeten allen met hem meegevoelen te meer daar we geheel onmachtig zijn hem te helpen arme jongen riepenvoud jennings ik weet wel dat hij in mijn huis gerust mag komen slapen en eten en dat zou ik hem zeker vertellen als ik hem zag het is niet zoals het hoort dat hij nu zichzelf moet bedruipen en logeren op kamers of in hotels Eleanor bedankt de huig in haar hart voor die vriendelijke gevoelens Jegens-Edward al kon zij niet nalaten te glimlachen om de vorm waarin deze werden uitgedrukt als hij maar even goed voor zichzelf wat willen zorgen zei John Dashwood als al zijn vrienden geneigd waren voor hem te doen dan zou hij nu zijn natuurlijke positie hebben ingenomen en aan niets gebrek hebben gehad maar zoals het nu is kan niemand hem helpen en nog iets hangt hem boven het hoofd welhaast het ergste van alles zijn moeder geeft besloten en ik vind dat zeer natuurlijk van haar nu al dadelijk die bezitting aan Robert te schenken die van Edward kunnen zijn als hij zich naar haar voorwaarde had willen schenken toen ik haar vanmorgen verliet was ze bezig met haar zaakwaarnemig hierover te spreken nu zijn me vrouw Jennings dat ze nu haar wijze van vraag nemen wie dat doet op zijn eigen manier de mijne zou het denk me niet zijn de ene zo onafhankelijk te maken omdat de andere mij het geergert Marianne stond op en ging de camera uit wat kan meer verbittering wekken in iemands gemoet ging John voor het dan zijn jongere broedig in het bezitten zien van haar goed dat zij een eigen nom had kunnen zijn Arme Edward ik beklaag hem van harte na nog een paar minuten te hebben gewijd een dergelijke ontboezingingen dan mijn afscheid en vertrok met haar haalde verzekering aan zijn zusters dat Fanny's ongesteldheid niet van ernst geaard was en dat ze zich dus niet ongerust behoefte te maken de drie dames bleven achter voorkomen eens gezind in hun gevoelensdipmaal althans wat het gedrag bedrof van mevrouw Ferris de Dashwoods en Edward Mariannes voor ontwaardiging barstelos zodra hij de camera uit was en daar herheftigheid het voor Elinor onmogelijk en voor mevrouw Jennings onnodig maakte terughouding te bedrachten gavond zijn eendrachtig en met grote levendigheid uiting aan een afkeuring van het ritaal Einde van hoogstuk 37 Hoogstuk 38 van gevoel en verstand deze liepevoxopname behoort tot publieke domein opname door Anna Simon gevoel en verstand door Jane Austen Hoogstuk 38 Bevrouw Jennings prees Edward's gedrag met grote warmte maar alleen Elinor en Marianne beseften de waren verdiensten ervan zij alleen wisten hoe weinig hem verlockte tot ongehoorzaamheid en hoe gering de toost was die hem overbleef bij het verliezen van vrienden en voortuin buiten de zekerheid goed te hebben gehandeld Elinor was vervuld van blijde trots om zijn rechtschapenheid en Marianne vergaf hem al zijn wandaden uit medeleiden met zijn straf maar hoewel na deze openelijke ontdekking het oude vertrouwen tussen hen was teruggekeerd was hij toch niet in onderwerp waarover zij gane spraken als ze alleen waren Elinor vermet het uit beginzel daardoor Mariannes al te vuurige al te stellige verzekeringen licht kon leiden tot een te aanhoudend verwijnen van haar gedachten bij de voorstelling van Edward's blijvende genegenheid voor haarzelfen welke zij liever van zich wilde afzetten en Marianne ontsocks spoedigde moed als zij proogte te spreken over een onderwerp dat haar altijd een ontevreden gevoel gaf met zichzelf door de vergelijking die het wel moest oproepen tussen Elinor's gedrag en het haren het treffende van die vergelijking gevoelde zij ten volle toch dit noopte haar tans niet tot inspanning zoals haar zuster had gehoopt het ging gepaard met de pijn van een aanhoudend zelfverwijt waarin zij bitter betwoerde zich te voeren nooit te hebben ingespannen toch het wacht enkel de kwelling mede van berouw zonder hoop op verbetering haar geest was zo zeer verslaapt dat zij het nog steeds onmogelijk waande haar kracht te beproeven en daardoor te meer ontmoedigd werd in de eerst volgende paar dagen vernamen zij niets nieuws nog uit Harley Street nog uit Bartlett's Buildings bouwen wel ze reeds zoveel van de zaak wisten dat mevrouw Jennings genoeg te doen zij hebben gehad met het verder verbreiden van die kennis zonder naar meer te verlangen had zij dadelijk besloten zodra ze kon haar nichten een bezoek te brengen om hen te troosten en navraag te doen en alleen een grotere toe loop van bezoek dan gewoonlijk had haar verhinderd dat planten uitvoer te brengen de derde dag nadat het bericht hun ter oren was gekomen was een prachtig zondag die velen uitlockte tot een bezoek aan Kensington Gardens hoewel het nog slechts de tweede week was van maart tot die bezoekers behoorden ook mevrouw Jennings en Eleanor toch Marianne die wist dat de Willebees weer in de stad waren en altijd bang was hen te ontmoeten wilde liever thuis blijven dan zich vertonen op een plaats waar zoveel mensen bijeen kwamen een goede kennis van mevrouw Jennings voegde zich bij hen zodra zij het hek waren binnen gegaan en het speed Eleanor niet dat zij hun gezelschap bleef houden en druk doorpraten met mevrouw Jennings zodat zij zelf rustig kon nadenken de Willebees zag ze niet Edward even min en een tijdlang vertonen zich niemand die om enige reden zij van ernstige of vrolijke aard haar belangstelling kon wekken eindelijk echter werd zij tot haar verwondering aangesproken door de oudste jevrouw Steele die hoewel een weinig verlegen kijkend toch haar genoegend te kennen gaf hen te zien en aangemoedigd door mevrouw Jennings buitengewone vriendelijkheid haar eigen gezelschap een poosje verliet om zich bij hen te voegen mevrouw Jennings fluisterde Eleanor haastig toe zie dat je alles te weten komt kind ze vertelt je wat je wilt als je maar vraagt je ziet wel ik moet bij mevrouw Clark blijven het trof gelukkig voor mevrouw Jennings nieuwsgierigheid en die van Eleanor even eens dat Anne alles wel wilde vertellen zonder gevraagd te worden want anders hadden ze niets vernomen ik ben zo blij dat ik u hier tref zei je vrouw Steele haar vertrouwelijk in de arm neemt want ik verlang de juist erg om u eens te spreken en met zachtere stem voegd ze erbij mevrouw Jennings heeft zeker al alles gehoord is ze boos? op u geloof ik het geheel niet dat treft en Lady Middleton is die boos dat lijkt me haast niet mogelijk wat ben ik daar blij om oh lieve deugd wat heb ik al niet uitgestaan ik heb Lucy nog nooit van mijn leven zo woedend gezien ze hield bij hoog en laag vol dat ze nooit weer een hoed voor mij zou opmaken of wat ook voor mij doen zolang ze leefde maar het is nu alweer peingetrokken en we zijn weer best de maatjes zie je eens die strik op mijn hoed heeft hij gemaakt gisteravond heeft ze der veer opgezet kijk nu lacht u ook alweer om mij maar waarom zou ik geen roze mogen dragen ik kan toch niet helpen dat het de lievelingskleur van de dokter is ik zou het waarlijk niet hebben geweten dat hij aan die kleur boven alle anderen de voorkeur geeft als hij het niet zelf gezegd had mijn nichjes hebben me toch zo geplaagd ik zeg wel eens ik weet niet waar ik mijn gezicht zal bergen wanneer zij beginnen zo was afgedwaald tot een onderwerp waarover Eleanor niets had te zeggen en vond het ze geraden tot het eerste terug te keren hoereens juf had dashwood zij zeer gevierend de mensen mogen nu zeggen wat ze willen van dat meneer Ferris beweerd had dat hij Lucy niet wil hebben maar daar is niets van aan hoor en het is schander dat er zulke lelijke praatjes worden rondgestrooid wat Lucy zelf ook van vond andere mensen hadden volstrekt niet nodig dat maar zo voorwaar aan te nemen ik heb in de verste verte niets van die in aard gehoord ze Eleanor dat kan ik u verzekeren oh zo niet maar het werd toch verteld dat weet ik zeker en door verschillende mensen want in van Godby had tegen je vrouw Sparks gezicht dat niemand die bij zijn verstand was kon verwachten dat meneer Ferris iemand als je vrouw Morten die 30.000 pond mee brengt zou laten lopen voor Lucy Steele die geen cent bezat en dat hoorde ik van je vrouw Sparks zelf meneer Richard zij trouwens ook al als het er zo voor stond dan was hij bang dat meneer Ferris ons niet zitten en toen het werd zich in geen 3 dagen bij ons vertoonden wist ik zelf niet wat ik ervan moest denken ik geloof dat Lucy in haar hart ook alles al had opgegeven want we gingen woensdag weg bij je broer en donderdag vrijdag en zaterdag kregen we hem niet te zien en we wisten ook niet wat er met hem gebeurd was eenmaal dacht Lucy erover hem te schrijven maar dat kon ze toen toch weer niet van zichzelf verkrijgen nu maar vanmorgen is hij dan toch gekomen juist toen we thuis kwamen uit de kerk en toen kregen we alles te horen dat hij woensdag in Harley's 2 dat moet komen en hoe zijn moedig en allemaal hem hadden willen praten en dat hij rond uit het gezicht hij hield van niemand dan Lucy en hij wilde Lucy hebben en geen ander en dat hij er zo ellendig over geweest was dat hij zo als hij uit zijn moeders huis kwam de paard was gesproken en de stad uit was gereden ik weet niet meer waarheen en dat hij de hele donderdag en vrijdag daar ergens in logement was gebleven om zich erover heen te zetten en toen hij alles nog eens weer goed overdacht had zei hij leek het hem zo nu hij geen geld had en niets in de wereld bezat dat het tegenover haar niet goed zou zijn als hij haar gebonden hield door die verloving omdat zij erbij zou verliezen want hij bezat niets dan 2000 pond en kon niets meer verwachten en als hij predikant zou worden waar hij over dacht dan werd er toch maar hulp prediker voor eerst en hoe zouden ze dan moeten rondkomen hij vond dat voor haar een te treurig voor uitzicht en hij vroeg haar als ook maar het minst er toe geneigd was er een eind aan te maken en dan zou hij wel voor zichzelf zien hoe hij er kwam dat hoorde ik hem alles duidelijk zeggen en het was enkel om haar en voor haar best wil dat hij hem woord zei over afmaken niet om hem zelf ik verzeker u heilig dat hij zich geen woord liet ontvallen van dat hij genoeg van haar had want dat hij liever met die van Moorten zou trouwen of zoiets maar natuurlijk Lucy wou van het al het niets horen dat zij zijn dadelijk met nog een hele onmaal van verliefde praatjes enzo oh u weet wel dat kan je zo niet over vertellen ze zei ze dachten niet over om het af te maken want ze komen met hem best van een klein inkomen leven en hoe weinig hij ook bezat ze zou blij zijn als ze het kreeg of zoiets dat kon u zich wel voorstaan nu toen was zij in de wolken natuurlijk en praat daarover wat ze nu zouden beginnen en ze spraken af dat het zo gauw mogelijk zou zien de wijding als geestelijke te ontvangen en dat ze zouden wachten met trouwen tot hij als predikant zou worden aangesteld toen kon ik niet meer horen want mijn nichtje riep van beneden dat mevrouw Richardson één van ons beiden in haar koet mee naar Kensington Gardens woord nemen dus moest ik wel in de kamer gaan en hen stooren om Lucy te vragen of zij misschien wel gaan maar zij wou Edward niet alleen laten dus liep ik gewoon naar boven om een paar zijde kousen aan te trekken en nu ben ik hier met Richardson's ik begrijp niet wat u bedoelt met hen stooren ze ellener u waart toch met hen in dezelfde kamer niet waar? wel nee hoe komt u erbij? heren jevrouw Tashwood denkt u dat zulke verliefde luifrijen maar anderen bij zijn oh foei nee ik dacht dat u wel beter wist hierbij lachten ze gemaakt nee nee ze zaten samen in de salon en ik hoorde alles omdat ik aan de deur stond te luisteren maar heb u dan nu riep en er voor mij herhaald wat u zelf hebt gehoord doe het te luisteren aan de deur het spijt me wel zeer dat ik dit niet eerder heb geweten want ik zou stelig hebben geweigerd uit uw mond bijzonderheden te vernemen die u zelf weet niet behoorden te weten hoe komt u zo oneerlijk zijn tegenover u zesig? oh kom wat doet dat dan nu toe? ik stond alleen maar bij de deur en ik hoorde wat ik wil opvangen ik weet zeker dat Lucy tegenover mij precies hetzelfde zou hebben gedaan want een jaar of wat geleden toen ik altijd geheim had met Martha Sharpe vond ze er niets in zich in de kast te verstoppen of onder de schoorsteen om af te luisteren wat wij elkaar vertellen Eleanor proogde over iets anders te spreken maar je vastiel kon geen twee minuten afblijven van het onderwerp dat haar op dit ogenblik vervulde et wordt spakker van Gauw naar Oxford te gaan zei ze maar voor eerst logeert hij een palmal nummer 14 wat een akelig mens toch die moeder van hem en uw broer en zuster waren ook lang niet aardig maar tegen u wil ik van hen geen kwaad zeggen ze stuurden ons toch nog naar huis in een eigen rijtuig dat was meer dan ik verwachtte ik was maar bang dat uw zuster ons naar die mooie nalenboekjes zou vragen die ze ons voor een paar dagen had gegeven maar niemand zei er niets van en ik stopte het mijne weg Edward zegt dat hij nu een post in Oxford moet werken dus daar blijft hij nu een tijdje en zo gauw hij dan maar een bischop kan vinden wordt hij gewijd ik ben benieuwd in welke plaats hij dan wordt aangesteld oh jee hier begon ze te giegelen ik wet dat ik weet wat mijn nichjes zullen zeggen als ze ervan woeren dan willen ze dat ik aan de dokters zal schrijven om voor Edward een goed woordje te doen dat weet ik stelig maar ik zou het niet doen al was het ook nog zo verbeeld je zal ik tegen hen zeggen ik begrijp niet waar jullie het vandaan haalt ik aan de dokters schrijven sta je voor nu ze erner er is altijd goed op alles te zijn voorbereid uw aandoord heb je te minstens te klaar je vrouw Steele wil de verder doorgaan op dat onderwerp maar daar zijn haar eigen gezelschap nu zo aankomen is geen iets anders haar meer dringend oh jee daar komen de Richardsens aan ik had u nog een heleboel te zeggen maar ik mag ze niet langer in de steek laten zijn deftige lui hoor hij verdient geld als water en ze hebben eigen rijtuig ik heb nu geen tijd om met een vrouw Jennings zelf te vertennen maar zegt u haar maar dat ik blij ben dat ze niet boos op ons is en lid inmiddels dan ook niet en als u en uw zuster misschien eens zou het moeten weggaan en vrouw Jennings graag wat gezelschap heeft dan zouden we met plezier bij haar komen zolang ze maar wil ik denk niet dat Lady Middleton ons ditmaal nog weer verzoeken zal nu tot ziens het spijt bij dat u vrouw Marianne niet hier was u wilt haar wel van mij goed heeden heb je die dunne japon met de moestjes aan was u niet bang dat het goed zou scheuren met die bezorgde vraag nam ze afscheid want ze had nog slechts even de tijd om een vrouw Jennings goede dag te zeggen eer me vrouw Richardson haar kwam afhalen en Eleanor bleef achter met de wetenschap van het een en ander dat haar stof tot nadenken gaf hoeveel ze weinig meer vernomen had dan het geen zee reeds instilte zelf voorzien en overlecht had Edward's huwelijk met Lucy zond even vast en het tijdstip daar vol trekking ervan bleef even onzeker als hij verwacht had alles hing af precies zoals hij had gedacht van de mogelijkheid dat hem een predikantsplaats zou worden aangeboden iets waarop voorlopig niet de minste kans bestond zodra ze weer in het rijtaag zaten wilde mevrouw Jennings alles hoeren maar daar Eleanor zo min mogelijk dingen wilde verder vertellen die om te beginnen door ongeoorlofde middelen te haren kennis waren gekomen beperkte ze zich dat de korte mededeling van die bijzonderheden welke ze begreep dat Lucy terwille van haar eigen waardigheid garne algemeen bekend zou zien zat niet anders te berichten dan het voortduion van de verloving en de middelen die zouden worden aangewend om het einde ervan te bespoedigen het ging mevrouw Jennings het zeer natuurlijke antwoord ontlockte wacht aan tot hij een predikantsplaats krijgt ja dat weten we allemaal wel waarop dat uitloopt dat houden ze een jaar vol en als we dan zien dat het niets helpt nemen ze een betrekking voor lief als hulprediker en dan moeten ze het stellen met vijftig pont in het jaar de rente van zijn 2000 pont en het beetje dat meneer Steele en meneer Pret haar kunnen afstaan dan komt er ieder jaar een kind en oh oh wat zullen ze zich moeten behelpen ik moet even zien wat ik hun kan geven voor het inrichten van een huisje en gisteren praat ik nog van twee meisjes en twee knechts het lijkt er niet naar nee ze moeten een flinke werkster hebben bij die zustig zou hun nu niet meer passen de volgende morgen bacht de post-enner een brief van Lucy zelf ze schreef Bartlett's Buildings Maart ik hoop dat mijn waarde je vrouw Dashwood mij niet kwalijks zal nemen dat ik zo vrij ben aan haar te schrijven maar ik weet dat uw vriendschap voor mij de reden zal zijn dat het u genoegen doet zoveel goed te horen van mij en mijn beste Edward na alles verdriet tot in de laatste tijd hebben doorgemaakt en wil ik daarom niet doorgaan met verontschuldigen maar verder vermelden dat wij hoewel we beiden veel hebben geleden nu goddank allebei gezond en wel zijn en zo gelukkig als we steeds moeten zijn in okanders liefde we hebben zware beproevingen en vervolgingen doorstaan maar mogen ons toch tevends dankbaar verheugen in het bezit van vele vrienden u zelf niet in de laatste plaats weer grote vriendelijkheid ik althoos dankbaar zal gedenken en Edward ook die ik het verteld heb het zal u plezier doen te horen en de lieve vrouw Jennings ook dat ik gisteren twee gelukkige uren met hem doorbracht hij wilde niet horen van het scheiding tussen ons hoewel ik zoals ik dacht op mijn plicht was er ernstig bij hem op aandrong uit voorzichtigheid en zou meteen afscheid van hem hebben genomen voorgoed als hij herinnered toegestemt maar hij zei dat nooit en hij gaf niet om zijn moeders boosheid zolang hij mijn liefde bezat onze vooruitzichten zijn niet schitterend maar we moeten wachten en het beste open hij zal spoedig de weiding ontvangen en als u ooit in de gelegenheid komt hem aan te bevelen aan iemand die een predikants plaats heeft te vergeven zo zult u ons wel niet vergeten en weet ik wel zeker dat de liefde van vrouw Jennings een goed woordje voor ons zal doen bij Sir John of meneer Palmer of Weoke die ons op de ene of andere manier helpen kan die arme Anne heeft wel erg verkeerd gedaan maar ze deed het onbest wel en zeg ik dus maar niets hoop dat we vrouw Jennings niet tegen de moeite zal opzien om ons eens te bezoeken als er deze kant uit komt we zou het erg vriendelijk vinden en mijn nichtjes zouden haar erg graag leren kennen het papier is bijna vol en blijf ik met veel dankbare en eerpiedige groeten aan haar en aan Sir John en de middeltun en de lieve kinderen als u ze ziet en veel complimenten aan je vrouw Marianne de uwen en z'n woord zodra Eleanor de brief had gelezen graf ze die zoals ze begreep dat de bedoeling der schrijfster was geweest aan mevrouw Jennings die te schrijven hard op voorlas met vele uitroepen van voldoening en lof aardig gezicht dat schrijft ze goed ze zei ja zeker dat was best hem vrij te laten als hij het wensen net iets voor Lucy arm kind ik wou dat ik hem een predikants plaats kon bezorgen ik zou het graag doen de lieve mevrouw Jennings zegt ze zie je wel ze is een best meisje met een hart van goud het is bepaald mooi ze kan het maar aardig zeggen ja stellig ga ik haar in schou opzoeken wat is ze opletten ze denkt aan iedereen dank je wel kind dat je mij hebt laten lezen het is een echt mooie brief die Lucy's hoofd en hart tot eerst trekt einde van hoofdstuk 38 hoofdstuk 39 van gevoel en verstand deze liepevox opname behoort tot publieke domein opname door Anna Simon gevoel en verstand door Jane Alston hoofdstuk 39 de dames Dashwood waren nu reeds ruim 2 maanden in de stad geweest en met iedere dag groeide Marianne's verlangen aan om te vertrekken ze snakten naar de buitenlucht de vrijheid de rust van het landleven en verbeelden zich als ze ergens tot kalm te kon komen dat het in Barton moest zijn Eleanor was bijna niet minder verlangend dan zijzelf om te gaan en slechts in zoveel en minder geneigd om het plan aanstond zijn uitvoer te brengen als zij de bezwaren inzag verbonden aan zoek een lange reis die Marianne niet verkoos in aanmerking te nemen ze begon echt de tans ernstig te denken over het vertrek en ze had haar wens reeds de kenne gegeven aan haar vriendelijke gastvrouw die zich met al haar hartelijke welsprekendheid ertegen verzetten toen een plan uitgeoppert dat hoewel het hem nog een paar weken langig van huis zou doen blijven Eleanor toch verkiezelijker scheen dan enig andig de Palmers zouden in het laatste handmaart naar Cleveland vertrekken voor de paasvakantie en we vouden Jennings uit met haar beide vriendinnen allerhartelijks door Charlotte uitgenodigd met hem mede te gaan dit zou op zichzelf niet voldoende zijn geweest om Eleners zo'n valligheid te overwinnen doch het verzoek werd zo beleefd en dringend ondersteund door de heer Palmer wiens houding tegenover hen zeer wat verbeterd zeer dat hij wist van haar justerste leurstelling dat ze de uitnodiging met genoeg een aannam toen zij het aan Marianne vertelde was het eerst antwoord dat ze ontving niet zeer gunstig naar Cleveland rips ze zenuwachtig nee daar kan ik niet heen gaan je vergeet ze Eleanor op zachtertoon dat het niet zo dichtbij dat het niet in de buurt is van maar het is een Sommersatcher ik kan niet naar Sommersatcher gaan daar waar ik eenmaal hoopte te komen nee Eleanor dat kan je van mij niet verwachten Eleanor wilde maar niet met haar redeneren over de verplichting zo'n gevoelens te bestrijden ze terugte ze alleen tegen te gaan door te werken op andere en bracht haar dus onder het oog dat deze maatregel het tijdstip van haar terugkeer naar haar lievermoedig die zij zo verlang die weer te zien veel nader zou brengen en wel op een meer gemakkelijke en verkieselijke wijze dan enig ander plan zou kunnen doen misschien zonder veel langer uitstel van Cleveland dat een paar meiden van Bestel was gelegen duurde de reis naar Barton niet langer dan één dag hoewel dan een lange dag reisens en een eigen knecht kon haar dag makkelijk komen afhalen daar ze wel niet langer dan een week de Cleveland zouden boven te logeren konden ze nu reeds over ruim drie weken weer thuis zijn daar Marianne's liefde voor haar moedig oprecht was behalden zij zonder veel moeite de overwinning over de tankpildige bezwaren door haar opgeworpen mevrouw Jennings was het gezelschap haar gasten zo weinig moeden dat ze er ernstig bij hen op aandroom weer met haar terug te kiegen van Cleveland Eleanor was haar dankbaar voor haar vriendelijkheid maar het voorstel kon hun plan niet hoe veranderen en nadat hun moedig graaar naar haar instemming ermeden had te kennen gegeven waar het alles voor de terugreis zoveel doenelijk was in gereed het gebracht Marianne vond enige verlichting in het opmaken van een lijst der uren die haar nog scheiden van Barton Ach Colonel, ik weet niet wat u en ik zullen beginnen zonder de dames dashboard zijn mevrouw Jennings toen Conan opranden haar voor het eerst bezocht nadat hun voortrek was bepaald ze zijn vast van plan van de palmers naar huis te gaan wat zullen wij dan eenzaam hebben als ik terugkom we zullen elkaar zitten aan te gapen als twee kickers op een kluitje misschien hoopt een vrouw Jennings door die levendere voorstelling van een toekomstige verveling hem uit te locken tot aanzoek dat hem aan die verveling zou kunnen doen ontsnappen en als dit zo was dan kreeg zij iets later goede reden om te denken dat haar doel was bereikt want toen Eleanor naar het venster ging om met meer juistheid de afmetingen na te gaan van een plaat die ze voor haar vriendin wilde kopiëren volgde hij haar blijkbaar met een bijzondere bedoeling en bleef een tijdlang met haar in gesprek de uitwerking daarvan op Eleanor kon haar aandacht niet ontgaan want of schoon zij te veel eer gevoel zat om te luisteren en zelfs opzettelijk om niet te horen haar plaats had verlaten om dicht bij de piano te gaan zitten waarop Marianne speelde ze moest wel zien dat Eleanor bleek werd zenuachtige spanninglied blijken en te veel aandacht schonk aan hetgeen hij zeiden om met haar bezigheid voor te gaan wat haar hoop nog meer aanmoegde waren enkele woorden van de coronel die haar oorp bereikten in het tussendoos waarin Marianne naar een nieuw stuk zocht en waaruit bleek dat hij zich scheen te verontschuldigen over de slechte toestand waarin zijn huis verkeerde nu viel aan de zaak niet meer te twijfelen ze vond het wel vreemd dat hij dit nodig achter maar dacht dat het zeker wel zo zou horen wat Eleanor hierop antwoorden kon zij niet verstaan maar uit de beweging haar lippen leiden ze af dat zij dat geen overwegend bezwaar vond en mevoud Jennings preest haar in stilte om haar eerlijkheid daarop praten ze nog een paar minuten door zonder dat ze een woord verstoond tot het een tweede welkomen pauze in Marianne's spel haar gelegenheid schonk de coronel met zijn bedaarde stem te horen zeggen ik vrees tenminste dat het niet zeerspoedig kan plaatsheffen verbaasd en bijna geergerd over deze in de mond van een minnaag weinig passende woorden had zij bijna hard opgezegd lieve deugd wat kan er nu tegen zijn maar ze hield ze nog bijtijds in en vergenochten zich met de instiltegemaakte opmerking dat is al heel raar hij behoeft waardig niet te wachten tot hij de jaren heeft deze neiging tot uitstel van deze coronelskant is geen echter zijn uitverkorrenen volstrek niet te beledigen of te grieven want toen zij kort daarna hun gesprek afbraken en het ingingen hoorde mevoud Jennings altijd naar duidelijk zeggen op een toon waarin haar oprechtheid doorklonk ik zal u hiervoor altijd van harte dankbaar zijn mevoud Jennings vond die dankbaarheid allerlist van haar en verbaasde zich alleen dat er coronel naar zulke uiting in staat was zoals hij tans deed doodpetaard afscheid te nemen en heen te gaan zonder haar zelfs te antwoorden ze had niet gedacht dat haar oude vriend zulke onverschilligminder zou zijn wat werkelijk tussen hun voorviel was het volgende ik heb gehoord zei hij op medeleidende toon van het onrecht uw vriend de heer Ferris door zijn familie aangedaan want als ik wel heb begrepen is hij door hen voor goed verstoten omdat hij zijn verloving met een goed en achterzwaardig meisje niet wilde verbreken heeft men mij wel ingelicht is dit werkelijk het geval en er antwoorden bevestigend de vreedheid de onverstandige vreedheid zei hij met diep gevoel de verantwaardiging van zulk een poging om twee jonge lieden die al kan een reeds lang hebben liefgehaald de scheiden is ontzettend mevrouw Ferris weet niet wat zij doet waardoor ze haar zoon wel ligt drijven zal ik heb de heer Ferris een paar maanden in Harleys tweet ontmoet en hij maakte op mij een zeer aangename indruk hij is niet iemand met wie men binnenkorter tijd vertrouwelijk bekend kan zijn maar ik weet tans toch genoeg van hem om hem persoonlijk allegoed te wensen te meer nog omdat hij een vriend van u is ik hoorde dat hij zich voorbereid voor het predekant wilt u zo goed zijn hem mede te delen dat de predekants plaats de Delafoort die juist waar ik vandaag vernam is vrijgekomen hem wordt aangeboden als hij geneigd is te aanvaarten en daaraan val in zijn omstandigheden nu wel allermins te twijfelen ik wilde alleen wel dat hij beter bezoldigd werd de vorige predekant verdiende naakbeen niet meer dan 200 pond in het jaar en of schoon die soms tellig nog wel iets verhoogd kan worden vrees ik toch dat die verhoging niet zoveel zal bedragen dat hij er enigszins ruim van leven kan in elk geval echter doet het mij groot genoegen hem in deze van diensten kunnen zijn dat wilt u hem zeker wel vertellen en als verbazing over deze opdracht kon moeilijk groter zijn geweest als de colonel haar werkelijk zijn hand had aangeboden zulke aanbieding die zijn paar dagen geleden nogals iets had beschouwd waarop verEdward niet te hopen viel stelde hem nu reeds in staat te trouwen en haar viel onder alle lieten ter wereld de taak ten deel hem die gaven over te brengen ze gevoelde werkelijk de aandoening die mevrouw Jennings had toegeschreven aan een geheel andere oorzaak maar welke andere gevoelens minder zuivig en minder bevredigend zich in die aandoening mochten mengen haar achting voor de algemene mens lievenheid en haar dankbaarheid voor de bijzondere vriendschap welke colonel Plunden bewogen tot deze aandoening waren diep gevoeld en werden met warmte uitgedrukt ze dankten hem van ganser harte spak van Edwards beginselen en karakter met de lof die ze wist dat ze verdienden en beloofden zich met genoegen van de opdrachten zullen kwijten als hij waarlijk wendte zulke aangename taak aan een ander over te dragen intussen kon zij niet nalaten te denken dat niemand deze zo goed zou kunnen vervullen als hij zelf het was een plicht waarvan zij ongenijg als hij was Edwards pein te doen door hem van Haag enige gunstbewijs te doen ontvangen zich zeer gaar na had willen ontheven zien doch colonel Plunden die zich even nins uit kiezen tegoudendheid eraan ontrok is geen zozeren opgesteld dat zij de brengster der goede tijding zou zijn dat ze in geen geval langer wilde blijven wijgeren Edwards was naar zijn meende nog in de stad en van je voorstiel had ze zijn adres vernomen ze kon dus beloven hem nog in de loop van de dag het berichten zullen doen toekomen toen dit was afgesproken gaf colonel Brandon zijn genoeg aan te kennen over het feit dat hij zulke een achterzwaardige en memiddelijke bierman kreeg en bij die gelegenheid uit hij zijn spijt dat de pastorie klein en niet heel mooi was bezwaar dat Eleanor zoals mevrouw Jennings goed had gezien al heel licht telde tenminste wat de grote van het huisje betrof dat het huis klein is zei ze zal het denk mij voor hen niet heenlijk zijn want het is dan een overeenstemming met het aantal bewoners en met de inkomen de colonel bespeurde hier door tot zijn verwondering dat zij hun huwelijk als het onvermijdelijk gevolg van deze aanpinding beschouden hij had het niet mogelijk geacht dat de predikantsplaats de Delvert genoeg zou opbrengen om iemand gewend aan een levenswijze als de zijne in staat te stellen tot het waagstuk een huwelijk aan te gaan en hij bracht die mening onderwoorden in die kleine pastorie en met dat beperkte inkomen kan de heer Fares alleen als vrijgezel enigszins behoorlijk leven erop trouwen kan hij niet het spijt mij dat ik niet meer voor hem kan doen maar verder rijdt mijn invloed niet als het echter door een onvoorzien toevall ooit in mijn macht mocht staan hem verder van dienst te zijn dan moest ik al geheel anders over hem zijn gaan denken dan ik nu doe wanneer ik ook dan niet even bereid zou zijn hem hulp te verlenen als ik oprecht wens dat nu te kunnen doen wat ik tans voor hem doe is van geringe betekenis daar het hem zo weinig nader brengt tot het geen zijn eerst en enig oogmerk moet zijn ter bereiking van zijn geluk zijn huwelijk moet voor eerst nog een toekomstdroom blijven ik vrees tenminste dat het niet zeer spoedig kan plaatshebben dit waren de woorden die daar zijn verkeerd werden begrepen met recht kwetsend schenen voor m'n vratjennings kiesgevoel toch na dit getrouwverslag van het geen werkelijk voorviel tussen Conan O'Branden en Eleanor toen ze bij het fenster stonden kon aan lichte dankbaarheid door de laatste bij het afscheid uitgedrukt over het geheel evengoed zijn gewekt door en behoefte in geen andere bewoordingen te zijn verwat geworden na een huwelijk aanzoek einde van hoogstuk 39 hoogstuk 40 van gevoel en verstand deze liep in volksopname behoort de publieke domein opname door Anna Simon gevoel en verstand door Jane Alston hoogstuk 40 nu Eleanor zijn mevrouw Jennings met een veelzeggende glimlach zodra de colonel was vertrokken ik vraag je maar niet wat Conan O'Branden je had te vertellen want al deed ik op mijn woord van eer mijn best om er niets van te horen ik vind toch zonder dat ik er iets aan kon doen genoeg op om te begrijpen waarover het ging ik moet je zeggen dat ik er van harte blij om ben en ik wens je oprecht gelukkig mee dank u mevrouw Eleanor het verheugd mij ook inig en ik ben werkelijk getroffen door Conan O'Branden's goedheid er zijn niet veel mensen die gehandeld zouden hebben als hij zoveel meegevoel zijn er maar weinigen het heeft me meer verwonderd dan ik kan zeggen lieve kind je bent wel heel bescheiden mij verwondert het in het minst niet want ik heb in de laatste tijd dik was gedacht dat niet zo waarschijnlijk was als dit u leidde dat oordeel af uit wat u wist van Conan O'Branden's edelmoedig karakter maar u kon niet voorzien dat de gelegenheid zich zo spoedig zou aanbieden gelegenheid herhalde me van Jennings oh wat dat betreft als zo'n plan in me vast staat bij een man dan vindt hij hoe dan ook de gelegenheid gauw genoeg nu lieve kind ik zeg nog eens ik ben er hartelijk blij om en als we ooit een gelukkig paaris geweest in de wereld dan weet ik nu wel waar ik dat binnenkort zou kunnen vinden u wilt het zeker te delen voor het komen zoeken zei ernaar met een flauwe gemlag ja zeker kind dat ben ik zelf van plan en dat het huis niet goed genoeg zou zijn ik weet niet wat de colonel daarmee kan bedoelen want ik zou niet weten wat er op veel aan te merken hij zei dat er in lang niet zijn gedaan was nu wie een schuld is dat waarom laat hij het dan niet op knappen wie zou het anders doen dan hij ze werden gestoord door de const van de bediende die kwam zeggen dat het rijtuig voor was en mevrouw Jennings zei vlug opstaande nu moet ik al weg kind eerbaar nog half erover zijn uitgepraat vanavond kunnen we ten elke vall nog eens over doen want er zijn onder ons ik wacht je maar niet om mee te gaan want ik denk dat je te veel wie je mee vervult zult zijn om nu graag freemden te spreken en je wilt wel verlangen het aan je zuster te vertennen Marjanna was de kamer uitregaan eer hun gesprek begon zeker mevrouw ik zal dan Marjanna zeggen maar voor eerst spreek ik er nog met niemand anders over oh heel goed zijn mevrouw Jennings iet wat teleur gesteld dus dan mag ik het nog niet aan Lucy vertellen want die dag erover naar Holborn te gaan vandaag nee mevrouw zelfs niet aan Lucy een dag uitstel maakt weinig verschil en mij dukt dat er niet met anderen over moet worden gesproken Erik aan de heer Ferris geschreven hebben dat zal ik nu aanstond doen het komt over hem op aan geen tijd er verliezen want daar zal natuurlijk nog veel te doen hebben met het oog op zijn aanstelling als predikant nu begrepen mevrouw Jennings er niets meer van waarom er zo een haast bij was dat de heer Ferris op de hoogte zou worden gebracht was haar eerst niet rechtduidelijk maar na een ogenblik nadenken ging haar een licht op en ze riep uit aah nu begrijp ik je op meneer Ferris is de keus gevallen kom dat is aardig ja natuurlijk eerst moet hij predikant zijn en ik ben blij dat je al zover heen bent met je plannen maar kind is dit nu toch eigenlijk niet wat vreemd moest de kolonneel hem dat zelf niet schrijven maar je dunt dat ze toch meer zijn werk Eleanor begreep niet precies wat mevrouw Jennings bedoelde met haar eerste woorden maar vond navragen niet de moeite waard en antwoordde dus alleen op haar laatste opmerking kolonneel Brandon is zo fijn gevoelig dat hij het liefst aan een ander overlaat de heer Ferris omtrend zijn voornemen op de hoogte te brengen en dus moet jij dat nu wel doen dat is toch een vreemd soort van fijn gevoeligheid dunt mij maar ik wil je niet stooren ze zag dat Eleanor haar schrijf gereedschap klaarlegde je kunt zelf alles het best te beoordelen ha deur lieve kind zei dat Charlotte's bevalling is er niets gebeurd dat mij zoveel plezier deed ze ging maar kwam een ogenblik later terug ik dacht daar juist aan bij die zusterkindje ik zou blij zijn voor haar als ze zo'n goede dienst kreeg maar of ze geschikt is voor kaar manier dat weet ik niet als kamermijs je voelt het ze uitmuntend en ze kan goed met de naald terugt nu dat kan je nog wel eens op je gemak overleggen zeker mevrouw antwoordde Eleanor die niet veel hoorde van mevrouw Jennings gepraat en meer verlangde alleen te zijn dan te weten waarover ze het had hoe te beginnen welke woorden te bezigen in haar briefje aan Edward daarop kwam het voor haar nu aan hun bijzondere onstandigheden maakten dat geen moeilijk wat voor een andig de gemakkelijkste zaak van de wereld zou zijn geweest maar ze vreeste eventueel te veel als te weinig te zeggen en zat met de pen in de hand te overwegen hoe ze zich zou uitdrukken tot er een einde kwam aan haar aarzellen door het Edward zelf binnen het rad hij had mevrouw Jennings aan de deur ontmoet toen ze in haar ruitdag wilde stappen terwijl hij zijn afscheidsprezoek kwam brengen en nazigt hij hebben verontschuldigd omdat ze niet met hem mee terug ging had zij hem doen besluiten naar boven te gaan door te zeggen dat hij van Dashwood alleen was en hem gaar ne wilde spreken daar zijn iets van gewicht had mee te delen Eleanor had juist midden in haar wijfelingen zichzelf met dankbaarheid voorgehouden dat een brief hoe moeilijk het ook mocht zijn de juiste woorden ervoor te vinden toch ver dat er verkiezen was boven een mondelingenmedeteling van het bericht toen de bezoeker binnen het rad die haar noodzaakte tot deze nog veel grotere inspanning ze was hier verwonderd en verwart toen hij daar zo plotseling voor haar stond Zedert zijn engagement publiek was geworden had zij hem nog niet gezien dus ook niet Zedert hij wist dat ze ervan had vernomen en dit alles gepaard met het bewustzijn van hetgeen zij daar even had gedacht en wat zij hem had te vertennen maakte haar in de eerste paar minuten geheel van streek hij was ook alles behalve op zijn gemak en ze gingen beide zitten in een toestand van verlegenheid die niet veelgoeds beloofde of hij haar bij het binnenkomen onverschoning had gevraagd dat hij haar zo onverwacht kwam overvallen herinnerde hij zich niet meer maar voor alles zeker uit verontschuldigde hij zich behoorlijk zodat hij iets kon zeggen nadat hij het plaats genomen mevrouw Jennings vertelde mij zei hij dat je met wens te spreken tenminste dat meende ik te begrijpen anders zou ik je stellig niet zo zijn komen overvallen hoe het mij toch ook ergens zou hebben gespeeten uit Lomde weg te gaan zonder jullie beide nog eens te zien vooral omdat het nog al enige tijd zal duren omdat het niet waarschijnlijk is dat ik spoedig het genoegen zal hebben je weer te ontmoeten ik ga morgen naar Oxford je zou toch niet zijn vertrokken zei Eleanor zichzelf een nieuwe meester en vastbesloten zo spoedig mogelijk dat geen haar af te doen waar tegen zij zo op zag zonder onze goede wensen te ontvangen ook al hadden we je dit niet persoonlijk kunnen doen toekomen het was waag wat mevrouw Jennings heeft gezegd ik heb je iets van belang met te delen dat ik je juist wilde melden in een brief een zeer aangename taak is mij opgedragen ging zij iets wat sneller ademhalend dan gewoonlijk voort Colonel Brandon die nog pas 10 minuten geleden hier was heeft mij verzocht je te zeggen dat hij wetende van je plan om predikant te worden je met groot genoegen de standplaats te Delaford aanbied die juist is vrij gekomen en alleen maar wensen dat zij beter bezoldig mocht worden laat me je geluk wensen met zulke achterzwaardige en verstandige vriend en met hem de wensen uitspreken dat het tractement omstreeks 200 pond in het jaar groot op mocht zijn zodat het je beter in staat zou kunnen stellen om te dat het meer komen worden dan een tijdelijke tegemoetkoming dat het in één woord de hoop zou kunnen verwezen lukken op een toekomstige geluk daar Edward zelf niet kon zeggen wat hij gevoelde mag mij niet verwachten dat een ander het voor hem kan doen zijn blikken drukten al de verbazing uit die dat onverwachte ongedachte bericht onvermijdelijk moest wekken maar hij zei niets anders dan Conan Brandon ja ging er naar voort met meer kalmte nu het ergste voorbij was Conan Brandon wilde hierdoor een blijk geven van zijn oprechte spijt over het geen onlangs is voorgevallen van zijn medegevoel met de pijnlijke positie waarin je bent geplaatst door het onverantwoordelijk gedrag van je familie een medegevoel dat door Marianne mijzelf en al je vrienden wordt gedeeld en eveneens van zijn hoogachting voor je karakter en wat zijn bijzondere waardering van je houding in dit geval dat Conan Brandon mij die gunst bewijst hoe is dat mogelijk de onhartelijkheid van je bloed verwanten toen ik je verbaasd staan nog ergens vriendschap te ondervinden nee antwoordde hij plotseling tot ik zelf komend niet waar ik die aantreff in jou want ik weet het wel aan jou aan je goedheid heb ik alles te danken ik voel het ik zou het uitdrukken als ik kon maar je weet al ik ben niet wel sprekend je vergist je heel en al ik verzeker je dat je dit alles alleen of de minste bijna alleen heb te danken aan je eigen verdiensten aan Conan Brandon's juiste waardering ervan ik heb er niet de hand in gehad ik wist zelfs niet tot ik hoorde van zijn plan dat er een vacature was en er was ook nooit bij mij opgekomen dat hij een predikants plaats had te vergeven uit vriendschap voor mij en mijn familie kan hij misschien of heeft hij dat weet ik nog meer genoegen in het bewijzen van deze gunst maar ik verzeker je aan mijn voorspraak heb je niet te danken waar hij het liefde verplicht te haag een gering aandeel in de handeling te erkennen maar ze was zo ongenegen als Edwards weldoenster op te treden dat ze dit slechts aardzellend deed hetgeen waarschijnlijker toe bijdrog het vermoedend bij hem te bevestigen dat daar even in zijn geest was opgekomen een korte tijd zat hij diep in gedachten na dat Eleanor had opgehouden te spreken en eindelijk zeiden hij met merkbare inspanning Conan Brandon schijnt een zeer edelaardig en achterzwaardig mens ik heb hem althoos als zodanig horen roemen en ik weet dat je broer hem zeer hoog stelt hij is ongetuifeld een verstandig man en hij heeft bijzonder aangename manieren zeker antwoordde Eleanor ik geloof dat je bij een nadere kennismaking al wat je omtrend hem gehoord hebt als waarheid zult erkennen en daar je in elkaar eens onmiddellijk een nabijheid zult wonen want ik meen dat de pastorie vlak bij het herenhuisjes gelegen treft het wel bijzonder gelukkig dat hij werkelijk zo is Edward antwoordde niet maar toen ze haar hoofd afwende weerpij haar een blik toe zo ernstig zo veel betekend en zo troefgeestig dat ze er duidelijk in had kunnen lezen hoe ze hier hij wensen dat de afstand tussen de pastorie en het herenhuis veel groter op mogen zijn Colonel Brandon woont geloof ik in St. James's street zei hij een ogenblik later terwijl hij opstond daarna noemt het nummer van zijn huis dan moet ik nu gauw weg om hem de dank te betuigen die jij niet van mij wilt aannemen om hem te verzekeren dat hij mij waarlijk zeer gelukkig heeft gemaakt Eleanor dol niet aan dat hij zou blijven en ze scheiden van haar kant met een nadrukkelijke verzekering dat zij onder alle lotswitzelingen die hij mocht het in deel vallen zich steeds zou verheugen in zijn geluk van de zijnen met een poging veel eer tot de beantwoorden van die welgemeen de wens dan het vermogen die uitdrukken als ik hem weer zie zei de Eleanor bij zichzelf toen de deur zich achter hem sloot dan zal het zijn als de man van Lucy en met dat gelukkig voor uitzicht ging ze zitten om zich het verleden voor de geest te roepen zich de woorden te herinneren door Edward gesproken en te pogen al zijn gevoelens te begrijpen terwijl ze natuurlijk over de haren onvoldaan was toen mevrouw Jennings thuis kwam was zij of gewoon zijn mensen had ontmoet die ze nog nooit had gesproken en voor wie ze dus veel te vertellen had toch zo uitsluitend vervuld van het gewichtige geheim haar toevertrouwd dat zij erover begon zodra Eleanor zich vertoonde nu kind riep ze uit ik heb de jongen maar naar boven gestuurd was dat niet goed hij maakt er zeker geen bezwaar haalt niet tegen op het voorstel neem me vrouw dat was niet waarschijnlijk en wanneer zou hij dan nu klaar kunnen zijn want daarvan schijnt alles af te hangen ik weet niet genoeg omtrem die formaliteiten zij Eleanor om te durven zeggen hoeveel tijd of welke mate van voorbereiding daartoe wordt vereist maar ik denk dat hij over 2 of 3 maanden wel beroepbaar zal zijn 2 of 3 maanden riep mevrouw Jennings wat lieve deugdkind wat praat je daar kalm over en kan een colonel zo lang wachten goeie hemel daar zou ik geen geduld voor hebben dat weet ik wel en dan wil men die arme meneer Ferris nu nog zo graag een dienst bewijzen 2 of 3 maanden op hem te wachten dat dunkt me toch niet te moeite waard er kon toch licht iemand anders worden gevonden die het even goed kon doen een predikant die alles aangestelt maar lieve mevrouw zij Eleanor waar denkt u aan dus immers alleen colonel Brandens bedoeling om de heer Ferris te helpen maar kind je wil me toch niet wijsmaken dat de colonel alleen met jou gaat trouwen om de heer Ferris dat buitenkantje van Tienginnings te bezorgen nu kon het misverstand niet langer voortduren en de verklaring die onmiddellijk volgde vermaakte beiden niet weinig zonder dat een van hen er feitelijk bij verloor want mevrouw Jennings verwistelde slechts één bron van uitgelate veroorlijkheid voor een andere en behoefte ze daarbij toch haar verwachting van het heugelijk nieuws niet op te geven oh ja, de pastorie is maar klein zij ze toen ze van de eerste uitbarsing van verbazingen en pretels bekomen en daar zal al licht nogal wat aan zijn op te knappen maar iemand vond schilderingen te worden maken zoals ik meende over een huis maar dat ze het wel hebben beneden vijf zitkamers en gelegenheid om vijftien logeergassen te bergen zoals de huishouds te mij vertelde en dat tegen jou die gewend was aan Barton Cottage dat was toch al te gek maar kindje we moeten de colonel een beetje aansporen wat te doen aan die pastorie en wat gezellig te maken tegen dat Lucy komt Conan op Branden scheen het niet mogelijk te achten dat ze zouden kunnen trouwen op het tactement dat Edward zou ontvangen Conan op Branden weet daar niets van, lieve kind omdat hij zelf 2000 pond in het jaar heeft meent hij dat geen mens kan trouwen op minder geloof maar wat ik je zeg als we tijd van leven hebben dan kom ik logeren in de pastorie te Delverd voor de maand september achter de rug is en als Lucy er niet is dan zie je mij er niet dat begrijp je en er was het voorkomen met haar eens het was niet waarschijnlijk dat zij langer zouden wachten einde van hoogstuk 40 hoogstuk 41 van gevoel en verstand deze Liepevoxt opname behoort tot publieke domain opname door Anna Simon gevoel en verstand door Jane Austen hoogstuk 41 toen Edward, Conan op Branden zijn dank had betuigd ging hij Lucy deelgenoten maken van zijn geluk en toen hij Bartlett's beeldingsbereikte was zijn blijdschap reeds zo toegenomen dat zij mevrouw Jennings die haar de volgende dag kwam gelukwensen kon verzekeren dat zij hem nog nooit in haar leven zo verrukt had gezien haar blijdschap en verrukking bleek een althans duidelijk genoeg en ze verheugde zich met mevrouw Jennings in de voorstelling dat zij samen gezellig in de pastorie te Delverd zouden zitten eerder maand september was verstreken zo weinig schoonvallig betonnen zij zich daarbij in het openlijk de eer geven aan Anna van het geen Edward bleef toeschrijven aan haar invloed dat zij met dankbare hartelijkheid sprak van haar vriendschap voor hem bijden gereed was te erkennen dat zij aan haar alles waren verplicht en openlijk verklaarde dat geen poging tot bevordering van hun geluk van je vrouw Dashwood's kant haar ooit zou verwonderen zijn nu of later want zij was vast overtuigd dat zij in staat was het onmogelijke te doen voor iemand die zij oprecht waardeerde wat Colonel Brennan betrof zij was niet alleen bereid hem te vereren als een heilige maar ook zeer bezorgd dat hij in alle wereldse aangelegenheden de eer zou ontvangen die hem toekwam zij wensen van harte dat zijn bezitting hem meer dan ooit zou oprengen en nam zich in stilte voor de Delaferd waar zij maar enigszins daartoe kantsacht zich het gebruik te verzekeren van zijn bedienen zijn rijtuig zijn koeien en zijn hunderpark Cedar John Dashwood's bezoek in Barkley Street was nu iets een week voorlopen en daar zijn nadietijd behalve een mondelingennavraag geen notitie meer hadden genomen van zijn vrouw's ongesteldheid begon Anna Nard nodig te achten haar een bezoek te brengen dit was een verplichting maar toen zij zelf niet alleen weinig aandang gevoelden maar die bovendien geen steunontving door de bijval van haar beide huisgenoten Marianne wij gereden niet alleen zeer stellig zelf te gaan maar wilde verstrekt haar zuster van dat bezoek teruggouden en hoewel mevrouw Jennings rijtuig ten alle tijden tot Elgnaar's dienst stond had zij zelf zo ook een hekel aan mevrouw John Dashwood dat nog haar nieuwsgierigheid op te zien hoe ze zich hield na de onlangs gedaan ontdekking nog haar grote lust om haar eens de waarheid te zeggen en het ver-et-werd op te nemen haar konden bewegen de tegezin en haar gezelschap te overwinnen het gevolg hiervan was dat Elgnaar alleen het bezoek ging afleggen waar toen niemand minder lust gevoelde dan zij en de kans ging lopen op een tet-a-tet met iemand die geen der anderen reden had met zoveel afkeer te beschouwen mevrouw Dashwood had ballet maar ere het rijtuig nog kon omkeren kwam haar man toevallig de deur uit hij gaf zijn blijdschap te kennen en aan haar te zien vertelde dat hij juist naar Berkeley Street had willen gaan en vroeg haar binnen te komen het zou Fanny plezier doen haar vreemde te spreken ze ging aan de trap op en naar de salon waar niemand zich vertoonde Fanny is zeker in haar eigen kamer zei hij ik zal straks naar haar toegaan want zij heeft haar natuurlijk en het minst niet op tegen om je te zien in tegendeel nu vooral kan er niets meer maar in elk geval jij en Marianne stond al dit hoog bij haar aangeschreven waarom is Marianne niet meegekomen Eleanor vond schuldigde haar zo goed dat zij kon ik ben er niet trouwig om dat ik je alleen spreek zei hij want ik heb je veel te vertellen die predikantsplaats van Colonel Brandon kan dat waar zijn? heeft hij die werkelijk aan Etsworth gegeven? ik hoor het gisteren bij toevall en wilde juist die gaan opzoeken om er meer van te vernemen het is werkelijk waar? Colonel Brandon heeft predikantsplaats te Delivert aan Edward geschonken dus toch dat is toch verbazing wekkend geen familiebetrekking geen andere relatie en dat terwijl zulke plaatsen nu juist hoge prijzen opbrengen hoeveel was deze waard? ongeveer 200 pond nu goed en voor de voorkeur alleen voor die vacature gesteld dat de vorige predikant oud en ziekelijk was en spoedig zijn ambtap moeten neerleggen hij had hij stellig waarin 1400 pond kunnen krijgen hoe kwam het dat hij dat niet al lang had in orde gebracht voor deze laatste predikant was overleden nu zou het natuurlijk te laat zijn voor een verkoop maar is ook een verstandig man als Colonel Brandon hoe is het mogelijk dat hij zo weinig vooruitziende is in zoek een natuurlijke van zelfsprekende zaak nee het bewijst alweer dat bijna ieder mens in zeker opzicht inconsequent is maar nu ik het goed bedenk zal de zaak hoogst waarschijnlijk deze zijn Edward treedt zo lang als plaatsvervaal op tot de persoon aan wie de colonel de voorkeur door verkoop heeft afgestaan oud genoeg is om het ambt waard te nemen ja ja zo zal het zijn daar ben ik zeker van Eleanor sprak dit echter met de meeste nadruk tegen en toen ze er verteld had dat zijzelf op verzoek van de colonel zijn aanbod en Edward had overgebracht en dus op de hoogte was van de wijze waarop het was gegeven en aanvaard moest hij wel geloven opgezag het is wel merkwaardig riep hij uit na haar te hebben aangehoord wat kan toch de bewegerheden van de colonel zijn geweest een heel invoudige Edward een dienst te bewijzen nu ik moet zeggen wat voor een man colonel Brandon dan ook is Edward heeft het getroffen spreken over het is maar niet over tegen Fanny want hoewel ik het haar heb meegedeeld en zij het nogal goed opnam zij heeft niet graag dat erover wordt gepraat Eleanor had enige moeite de opmerking te weer houden dat Fanny al licht met gelatenheid zou hebben kunnen verdragen haar broeders inkomen vermeerder te zien op een wijze die nog haar nog haar kind bij mogelijkheid zou kunnen benadenen maar vrouw Ferris voegde haar erbij op de zachtere toon die bij het gewicht van dit onderwerp past weet er op het ogenblik nog niets van en ik geloof dat het raadzaam is het zo lang mogelijk voor haar geheim te houden als het huwelijk wordt vol trokken vrees ik dat zij alles zou moeten hoeren maar waarom zouden zulke voorzorgen moeten worden in acht genomen het is niet te verwachten dat bevrouw Ferris de geringste voldoening kan vinden in de zekerheid dat haar zoon genoeg heeft om van te leven dat staat in elk geval vast maar waarom zou men na de wijze wel op zij zich heeft gedragen enig gevoel bij haar vooronderstellen zij heeft afgedaan met haar zoon zij heeft hem voor al toos verstooten en gezorgd dat Ann op wie zij enige invloed had dat even eens deden dus het dat eenmaal heeft gedaan kan men zich toch niet voorstellen dat ze nog vatbaar zou zijn voor enige indruk van smart of vreugde om of door hem ze kan geen belangstellen in iets wat hem aangaat ze zal toch niet zo zwak zijn ouderlijke bezorgdheid te gevoelen voor een kind terwijl zij de troost zijn genegenheid moet willen geeft verworpen zeker Eleanor zei John je redenering is zeer juist maar zij berust op onbekendheid met de menselijke natuur geloof maar gerust als dat ongelukkige huwelijk van Edward plaatsheeft dan voelt zij moeder dat even diep als of zij hem nooit had verstoten en daarom moet elk omstandigheid die deze verschrikkelijke ramp kan verhaasten zo lang mogelijk voor waar verborgen worden gehouden mevrouw Ferris kan nooit vergeten dat Edward haar zoon is hoe is het mogelijk ik zou zeggen dat zit zich nu al bijna niet meer herinnerd je doet haar schromelijk onrecht mevrouw Ferris is een van de meest liefhemende moeders die er bestaan Eleanor zweeg we denken er nu over zeiden de heer Dashwood na een korte stilte om Robert met je vrouw Morton te laten trouwen Eleanor die niet kon naal laten te glimlachen om de ernstige en beslissende gewichtigheid van haar broeder Stoon zij bedaard met de keuze der dame wordt dus geen rekening gehouden keuze hoe bedoel je ik bedoel dat het naar je manier van spreken te oordelen voor je vrouw Morton hetzelfde moet zijn of ze met Edward of met Robert trouwt natuurlijk dat maakt er geen verschil want Robert zal nu feitelijk en in elk opzicht als de oudste zoon worden beschouwd en wat het overige aangaat ze zijn bij de heel aardige jongen lui ik zie niet in dat de een hoger staat dan de ander Eleanor zei er niets meer en ook John bleef een poos zwijgen aan het slot van zijn overpuinzingen nam hij zijn zuster vriendelijk bij de hand en fluisterde bijna plechtig één ding zoals je lief kan ik je verzekeren en ik wil het je zeggen omdat ik weet dat je genoeg is al doen ik heb alle reden te denken ja ik weet dat de beste bron anders zou ik het niet over vertellen want dan zou het heel verkeerd zijn erover te spreken maar ik heb het uit de allereerste hand niet dat ik het door mijn vrouw Fairs zelf voorwoorden zeggen maar haar dochter zei het en van haar heb ik het gehoord dat omkort te gaan welke bezwaren er ook mochten hebben bestaan tegen een zekere een zekere verbindenis je begrijpt wat ik bedoel die haar toch oneindig liever zou geweest zijn en haar niet half zo zou hebben geergard als dit het verheugde mij bijzonder te horen dat we wel Fairs er zo over dacht het is voor ons allen aangenaamd dit te weten dat begrijp je het zou van twee kwaden verreweg het minste zijn geweest zei ze en ze zou blij zijn als ze zich nu hadden schikken in niet ergers dan dat het houdens daarvan is nu geen spraken niet waar daarover wordt geen woord meer gerept en wij denken er niet meer aan die genegenheid trouwens dat was nooit dat is nu voorbij maar ik vond dat ik het toch moest vertellen omdat ik begreep dat je veel plezier moest doen reden tot spijt heb je overigens niet mijn beste ellenar je zult stelig nog heel goed treffen even goed of beter misschien was mijn alles in aanmerking neemt heb je Colonel Brandon voor kort nog gesproken ellenar had genoeg gehoord zowel niet om haar eidelheid te vlijen en haar eigen dunkte strewin dan toch om haar zenuwen te prikkelen en haar gedachte te vervullen en daarom was zij blijden dat haar de verplichting werd bespaard zelf nog meer te zeggen zowel als de kans nog meer van haar broeder te vernemen doordat Robert Ferris binnen trat na een ogenblik met hem te hebben gepraat ging John Dashwood zich herinnerend dat Fanny nog steeds niet wist van haar zusters bezoek de kamer uit om haar te halen en ellenar bleef achter om naderkennis te maken met Robert die door de luchtige zorgeloosheid en het tevreden zelf voldaanheid van zijn optreden terwijl hem een zo onrechtmatig groot aandeel werd geschonken in zijn moeders liefde en haar guntbewijzen te nadelen van zijn verbannen broedig een voorkeur zegt verdiend door zijn eigen losbandig leven in tegenstelling met Edward's onkruikbare rechtschappenheid de ongunstige mening bevestigde die zij reeds had opgevat ontrend zijn graven van hoofd en hart ze waren nog geen twee minuten alleen gebleven of hij begon al over Edward te spreken want hij had ook van de predikantsplaats gehoord en was zeer benieuwd er meer van te vernemen Eleanor herhaalde de bijzonderheden die zij en John had mede gedeeld en hun uitwerking op Robert was hoewel weer op een andere manier niet minder treffend dan bij haar broeder het geval was geweest hij lachte uitbundig het denkbeeld dat Edward predikant zou worden en wonen in een kleine pastorie vermaakte hem ongemeen en toen zijn verbeelding hem daarbij Edward nog afschilderde in een wit koorhemd de huwelijks aankondiging aflezend van John Smith en Mary Brown kon hij zich onmogelijk iets grappiggers voorstellen terwijl Eleanor zwijgend en onverstoorbaar ernstig wachten tot dat dwazen gelach zou ophouden kon zij niet nalaten in de blik die ze op hem liet rusten al de minachting aan de dag te leggen die zij gevoelden die blik was in zoveren wel besteed dat hij haar verlichting schonk terwijl hij er in het minst niet door werd getroffen het was geen berisping van harenzijden die zijn geestigheid in wijsheid deed verkeerend nog zijn eigen oprecht gevoel ze verbeschouwen het nu als een grap zei hij eindelijk het gemaakte gelach stakend waarmee hij zijn eerste uitparsting van verhoorlijkheid nog enige tijd had verlengd maar in ernst het is waarlijk geen gekheid die arme Edward het is uit met hem, voorgoed het spijt hem ontzettend voor hem want hij is een beste jongen zo goed als er geen tweede bestaat misschien u moet het niet beoordelen je vrouw Dashwood naar het weinig je dat u van hem weet Arme Cale zijn manierend zijn nu niet juist wat mijn aanbeveling zou kunnen noemen maar niet ieder wordt geboren met dezelfde graven dezelfde natuurlijke aanleg in dat opzicht die stakkig als men hem in een vreemd gezelschap zag het was om medelleden mee te hebben maar bij woord van eer ik houdt hem voor één van de beste mensen die ik ken en ik kan nu naar waarheid verzekeren dat ik nog nooit in mijn leven zo heb opgekeken als toen deze geschiedenis aan het licht kwam ik kwam niet geloven mama was de eerste die mij vertelde en ik zei dadelijk want ik wist al middelijk wat mij te doen stond mama, ik weet niet wat u van het plan bent maar wat mij betreft als Edward met dit meisje trouwt dan ziet hij mij nooit waarom? dat zei ik zodra ik het hoorde ik kon mijn oren niet geloven dat is bepaald kwetsend voor mijn gevoel Arme Edward hij is de totaal te gronden gericht ging fatsoenlijk mens al ooit weer met hem willen omgaan maar zoals ik dadelijk tegen mijn moeder zei het verwondert me niet naar die opvoeding die hij heeft gehad kon mij niet anders verwachten mijn goede moeder was half gek van boosheid heb je zijn meisje wel in stond moet ja eenmaal toen ze geologiëren ik liep de vallig even aan maar ik zag genoeg om te weten wie ik voor had een gewone stijfburger meisje provinciaal ongaatjeus en niet eens wat je mooi noemt ik kan maar nog precies voorstellen juist het soort van meisje door wie Edward zichs licht zou laten impalmen gek bood dadelijk aan toen mijn moeder het mij vertelde om zelf eens met hem te praten en hem te bewegen van het huwelijk af te zien maar toen was het al te laat dat zag ik in want jammer genoeg was ik in het begin niet bij geweest en wist van niets af eerder breuk met mijn moedig een voldongen feit was waarna het niet op mijn weg lag tussen beide te komen dat begrijpt u maar had ik het een paar uur vroeger vernomen dan geloof ik stelig dat er nog wel iets op te vinden was geweest ik zou Edward met de meeste nadruk mijn mening hebben te kennen gegeven beste jongen zou ik hebben gezegd bedenk wat je doet je verlaagt je door een dergelijke verbindendis die door je gehele familie wordt afgekeurd ik kan niet naan laten te denken dat er nog wel iets aan te doen zou geweest zijn maar nu is het te laat hij zal moeten hongerleiden dat staat vast feitelijk en letterlijk hongerleiden hij had die overtuiging juist met de grootste kampte uitgesproken toen de komst van mevoud John Dashwood een einde maakte aan hun gesprek maar hoewel zij nooit over de zaak sprak met anderen dan haar eigen familieleden bespeurde Eleanor de invloed ervan op haar geest in de zween van verlegenheid die zich op haar gezicht vertoonden bij het benetreden en in een poging tot iets als vriendelijkheid gegend haarzelf in haar houding zij ging zelfs zo ver haar spijt te betuigen dat Eleanor en haar zistig reeds zo spoedig zouden vertrekken daar zij had gehoopt hen nog dik was te zien een uiting door haar man die haar het binnen gebracht en verteederd naar haar luisterde blijkt waar beschoud als een bewijs van allerbemiddelijkste hartelijkheid einde van hoogstuk 41