 Sağ olun də evlisləyicilər. Hər vaxtınız qeyr olsun. Biz Noyabur 2020. tariq baxı vaxtla saz 22.02. Kanal 13 Bakuifin və Kanal 13 xəbər internet qalformalarından biz bu yüki canlı yayınmaq çox söz proqramına canlı yayınma başlayırıq. Bu gün Qarabağdan danışacaq, bu gün Canlı Kəriklikdən danışacaq, bu gün ortaşərdə baş verənlərin, bizi olan təsirlərindən və elbəttəki regionu, məntəgəni, canlı qafqası nələr gözləyir? Baku vaxtda danışacaq, çox dəyəlik onağımız var. Tanınmış araşdırmaçı alim, fəsəv araşdırmaçısı Azabacan Milli Elimdər Akademiyasının elmiştisi, və elbəttəki uzun illər butu Azabacan hərəkətinin sədir olan yasəmən qarabağımını bugün canlı yayınmadır. Yasəmən qanım, hər vaxtınız qeyr olsun. Hər vaxtınız qeyr olsun. Sizi və izləyicilərinizi salamlayıram. Çox təşəkkülərs. Hitiraz etməsəs ilk öncə qarabağla başlayak, nəyə görə siz qarabağda bizim sizinə görüşümüz əslində, bu xan kəndində, hocalıda Azabacan bayrağının dalqalamasına öncə etəsadif edirdi. Yasindələ qarabağda antikeroj, əməliyyatlığının ötən sindikabırda ondan də öncə etəsadif edirdi. Hayət bugün qarabağda görünən budur ki, ərməni vətəndaşlar qalmıyorlar. Ona görə deyirəm ki, Azabacan onların vaxtilə onların qalması üçün müxtəlif belə şəra et də müəyyənəşdirmişdir. Stapslar müəyyənəşdirmişdir. İşte bugün ərmənlər könlü şəkildə qarabağı tərkədədirlər, khan kəndindən, hocaldan, ahdələdən getdirlər, və yagın ki, ərmən standa və digər ölkələrdədirlər. Və belə bir günlərdə sizin bir yanaşmanız qarşıma çıxdı. Kim zəmanət verə bilər ki, bugün ərmənlər yenidən silahlanıb, artsaq deməyəcə edər, qarabağ ərmən standır deməyəcə edər. Və ona görə də ərmənsiz qarabağ daha uyğundur, bu şəkildə davam etməliyik. Mən biraz icazə verin, bu məsələ də apanyeti deyiliyim. Çünki siz uzun illər zəngəzür və göğütəyə qaydışın önündə gələn bir insanlardanızsız o prosesin. Və həmişə də demək ki, ərmənsizdən mono etnik bir ölkədir və s. və s. əgər ərmənlər qarabağda olmasalar, bizim göğütə zəngəzürəm deyüri. Yəni, mən silah gözünə demirəm, şükür dünyanın durumu gözümüz önündədir. Hər halda, bu da bir seçimlərdən biridir. Qaydışımız necəriya allaşacaq? Qarabağda yenidən savaş ola bilər misiz ki, deyirsiz ərmənlər silahlanıb? Və bir az qeni sual oldu, çünki bilirəm ki, daha ətraflı cevab olacaq, ona görə kəsmək istəmrəm. Buyrun, əgər aydın olmayan nəsə varsa oradan davam edək. Çünki bu sualın cevabından sonra biz orta şəxdən bağlı danışacaq. Biz cankər kökdə nələr başverib o haqda danışacaq. Buyrun, Yəsəbən Qan. Rica edirən sualımız çox doğru sualdı. Zətəmən onu yazar ki, düşündüm ki, mənə biləkçisi sualar imvanlanabilər. Qarabağda bir irməni qalmayacaqsa, irmənlər yaşamayacaqsa, önümüzdə ki, illərdə, bəsimiz köyse, zəncazura necə qayıdaqsa? Çox doğru sual. Əvvələn, Qarabağ-ı irməni torbaqı deyil. Tariqən, irməni torbaqı ormuyq. Və irmənlər bura çəsürülmədir. Özləri də bunu qeyd ediblər. Qarabağda irməni varlığımı, yüzərlirli ilə bağlı toplantılar, kesiriblər, onu bayram günücünü qeyd ediblər. İrmənlər, aşağı yuharı burada yüzyüzərli ildi var. Amma köyse, zəncazur və irəvan bölcəsi. Bizim oradacı dərin çiçəş mahalımız, şörehir mahalımız, ahbaba mahalımız, köyçə mahalımız, basar keçər mahalımız, böc orda bizim mahallarımız var, şəhirlərimiz var, torbaqlarımız var. Bu aysa, tarixi Azərbaycan torbaqlarıdır. Bu bir. İçincisi, hətta nəyicə Qarabağa, irmənsan adlanan, o qərbay Azərbaycan torbaqlarına da yenə də irmənlər cəlmədir. Və bunu özləri də bilir ki, irmənlər cəlmədir. Hətta irmənsan adlanan, o deyiblətin torbaqlar belə irməni torbaq deyib. Irmənlər buraya, Türkiyədən, Suriyadan, Libanlər, Iraktan, İranlər çöçürülmüşlər. İranlər və Türkiyədən, Çar Rusiyası dönemində Bağışevic İngılabına qədər. Libandan, Suriyadan, Fransadan, Amerikadan isə əsiri dövründə irmənlər çöçürülük cəlmişlər. Eynən proses İzraeldə olan proses cəmi cətmişdir. Bir irməni ormayan, irməni torbaqı ormayan böcədə irmənlər cəlmişlər çox almışlar. Amma onlar buranın sakinləri olmadanı gözəl bilirlər. Nəyici qarabaq? Irməni ormayan özü də azərbaycan torbaqıdır, Türk torbaqıdır. Ona görə də biz deyə bilərikçi qarabaq, tariqəl, irməni torbaq olmuyor. Amma göyçə zəngəzur irməni torbaq olun. Bura bizim tariqı torbaqlarımızdır və biz buraya qayıtmalıyıq. Buradan etnik təmzləməyə məruz qalmışıq. Yəni, irmənstan ərazısına azərbaycan olaraq, Türk millət olaraq, hər zaman iddia etmək üçün tariqimiz, demografimiz, bizə imkan verir ki, biz oraya iddia edək. Oranın yerli əhalisiyic, ortada xəritələr var, ortada il və il dəyişən demografik etnik vəziyyətlə bağlı, ilcilər var, arfın materialları var, ortada tariq var, ortada evlilər var, çəntlər var, toponimlər var, etmonimlər var. Bunu belcələrlə, faxlar ve subut etmək mümkündür. İrmənilərim nəyik ki, qarabağa çöçürmə olduğunu? İrməna, İngiçi, irmənistan bölcəsində birə çöçürmə olduğunu təsdik edəndən sonra sizin dediniz o təlişkiri görünə, ziddiyətli görünə məsələr ortadan qaqa bilər. Sədəcə olaraq biz nəyik məliyik? Biz çox yaxşişlə məliyik. Biz dünya ictimai reyi ilə çox yaxşişlə məliyik. Bizim hər birimiz tariq çoluk tariqı faxlardan gözək istifadə etməliyik. Diplomatiyamız, informasiya siyasətiniz, tariq bilcilərimiz o qədər ciddi olmalıdır ki, biz bir 10 il, 20 il, 30 il dünyaya ancaq bu doğruları yaymaqla məşhul olmalıdır. Bu birinci. İçinsiz niyə yazdın ki, qaraba ərmənsiz qarabaq? Nə zəmanət verilir ki, azərbaycan bölcümətlə ərməlmə müraciət eləyir, qaraba ərmələrinə ki, biz sizi qoğunmuroq, ceri qaydın. Bize indikrasiyonun burada bizimlə su şərakinlə yaşayın. Təbii ki, dövlət belə itməlidir, dövlət belə edər. Və azərbaycan dövləti də bunu etdir. Amma tariq göstərir ki, tariq iqaqlar bunun əksini göstərir. Məsələn, ərmənlər qafqaz və anadolu torbaqlarında birinci dünya savaşında çox saylı qətləmlər həyata çesirdilər. Azərbaycan xaq cümburiyyət bu qurulamda, batun konferansında, İrevanın ərmənilərə güzəşdə gedilməsi, əcərsiz batun konferansının materiallarını xoxsanız, onun qabilənin bəndlərini xoxsanız. O şərtlə olmuşdu ki, ərmənlər azərbaycanda qafqazda qırqınlara, əhalinin əhaliyyə qarşı törenklişləri qətləyəmlərə son qoyacaqlar və Azərbaycanın gecər böcələrinə ərazi iddiyaları irəli sürməyəcəklər, İrevan yalnız o şərtlə güzəşdə gedildi. Yəni, o batun konferansının müddiyalarında ərmənlərin azərbaycana daha bundan sonraki dönemlərdə turqak iddiyası irəli sürməməsi razılaşdırılmışdı. İrevan o şərtlə güzəşdə gedilmişti. Və bundan sonraki binç yanaşı yaşamalıyıq, birbirimize indigrasiyon malıyıq, ərmənlərə güzəşdə gedilən İrevan mahalı Azərbaycan Cumhuriyyət Tərçibində Kanfedirə Şəçildə birləşməlidir. Ərmənlər azərbaycanda qətləmlərə son qoymalıdır. Azərbaycana yeni ərazi iddiyaları etməməlidir. Batum konferansının müddiyaları bunlardır. Əmə ərmənlər əç 1918-ci ildə Batum konferansında verdişləri sözü belə, bu müqabiləni şətlərini belə polzudular. Ələ 1918-ci ildə ta 1920-ci ilə qədər. Azərbaycan Halk Cumhuriyyətinə qarşı elə həm də Cürcistan dövlətinə qarşı. Cürcistan Cumhuriyyətinə qarşı. Nuharibə elə nəktilər. 1920-ci ildə qədər. Azərbaycan Halk Cumhuriyyətinə qızıl ordu azərbaycan Halk Cumhuriyyətini işxal edənə qədər. Azərbaycan Halk Cumhuriyyəti ərmənlərlə sabaşdaydı. Hətta qızıl ordu biləcərdə olan da, azərbaycan Halk Cumhuriyyətinin çox böyük bölümləri qarabaxda ərməni seprasçılarını, ərmənləri təmziləməşlə meşhul idi. Əradılan ordu qarabaxda ərmənlərə qarşı Nuharibəq varırdı. Və elə Cumhuriyyət mövhud olduğu dönəmdə, ərmənlər yenə də zəngəz orda qətliyəm həyata çetirirdilər. Azərbaycanın qarabax bölgələrini hücum edirdilər və 1918-ci ildə batun müqabiləsində 20-ci ilə dədər. Yəni, sovet ittifakı qurulanaq edər. Ərmənlər azərbaycana qarşı ərazi ışıqal etmək üçün Nuharibəq varmışlar. Mən ona görə deyirəm ki, çim zəmanət verə bilər ki, yüzildən sonra qarabaxda ki, ərmənlər cizlicə silahlandırılmayarak, yenidən orada belə deyək ki, ərçəsləm qaçma separatist çıxışlar etməyəcək, Amerika çimi, İngiltərə çimi, Pransa çimi və yaxudu böcəmizdə geosiyasi maraqları olan, hətta cələcəkdə çim belə olabilər. Dövlətlər onlardan istifadə etməyəcək. Bakın, ərmənlər qarabağda yaşasa belə, yəqinci qarabağ ərmənlərimdə dünyada ki, diaspor ərmənləri ilə sığbağları olacaq. Dünyada Amerika'dan oradan, buradan diaspor təmsisləri qarabağa geləcək, dincələcək, aylələri ilə görüşəcək və bu sığbağılılık ərmənlərin, Azərbaycana qarşı sabaşının yenidən, inkiqrasiya olunmasının qarşısını alab bilən prosesdir. Ərmənlərin artı fəlsefəsi, strategiyası, ideolojiyası formalaşıq. Bu Azərbaycandan, Yürtustan'dan, Türkiyədən torpaq oparmak ideolojiyasıdır. Bu doktorin işləni hər bir ərməni bu şəkildə yetiştirilib. Ona görə Azərbaycan dövləti nə qədər desək ki, ərmənləri qarabağa qayıdığı hücumət belə desə bilə Azərbaycan xalqı bunun əlehin olmalıdır. Bakın, xalqın özünün də bir siyasət olmalıdır. Xalqın özünün də hücumətə və dövlət siyasətini gün vermə gücü olmalıdır. Məsələn, mən ərmənlərin qarabağa qayıdmasının qədəlehinəyəm. Mən yazdım ki, yüzey, sonraça Azərbaycana yeni ərməni problemi qoymuyor. Ərməni siz qarabaq, qarabaq ərməni torpaq deyir. Ərməni orda niye yaşamalıdır? Ayrıca, Azərbaycan qarabaq ərmənlərinə dir ki, çöçün, gəlin bizimlək dərabər yandırdı. Amonun yanında, hiç vaxt demir ki, Ərməni istandaq ki, Azərbaycanlar da ərməni istana çöçsün. Siz qarabağa gəlin deyir, amma demir ki, Ərevan turçuləri də, Ərevanda yaşayan Azərbaycanlar, müsəlmanlar doğru qayıqsı. Mən bunu doğru bilmirəm, sözün düzü, bu bir. İçinci bu cünlərdə, Hikmət Haciye bin Dilidən, Azərbaycan artıq zəncazurdan vası çetir. Əlbətə, Qari tordan vası çetir, deydi. Rəsmi belə bir mövqi sərciləndi ki, Azərbaycan zəncazura hücum etməyəcə, Ərməni istana hücum etməyəcə, Azərbaycanın zəncazuru, Azərbaycanın bir iləşdirmək gibi bir siyasəti yoxdur. Bir sələliş bununla məşhul olur. Və iştima irəyi də bu yönümdə çıxşı edən insanlara da hücumətin rəsmi mövqiində bir qınak cəldi. Hətta bir növ susmağa belə çağırışlar oldu. Əlbət hücum et, bunu edə bilər. Hücum et siyasətində bunu edə bilər. Laçil hücum et, xalqa deyə bilməz ki, siz zəncazurun, Ərməni istandan alınarak Azərbaycanın bir iləşməsi məsələsindən vası çetir və bir daha bununla danışmayın. Elə bir şey yoxdur. Bu hücumət zəncazurdan vası çeşə bilər. Hətta bu hücum et əbədi deyil. Bu hücum et bir gün hücum etdən gədəcək. Başqa bir hücumət gələr. Başqa bir hücumət gələr. İlham əliyyə bir hücum eti qarabağı uğurla Ərməni şaçlarından azad etdir. Başqa bir yeni hücum etdə gələr, uğurla zəncazuru Ərməni şaqlarından azad edər. Nəcə ki, qarabağ Ərməni-lər tərəfindən işxal edilmişdir? Zəncazur da Ərməni-lər tərəfindən işxal edilmişdir. Soru şuram, diyətçi 20-ci də Sovetirət və erliyi zəncazuru Ərməni sana birləşdirdir. Soru şuram, yaxşı, bu ərazi birləşməsi oldu. Hanı zəncazurlular? Hanı zəncazurun, Türk, müsəlmal, azərbaycanlı əhalisi? Burada bir etnik təmizləmə baş verir. Burada bir soygrım baş verir. Bu gün zəncazur da bir nəfər Türk, müsəlmal, azərbaycanlı yoxdur. Və hökumət azərbaycan xalqını qadaqa qoyabilməst. Və bu yöndə danışan yasəmən qaraq önlük çimi şəxslərə qadaqa qoyabilməst ki, zəncazurçular peydah olub, zəncazur məsələsini gündəmdə tutur. Bizim zəncazuru almak çimi bir niyətimiz yoxdur. Elə şey yoxdur. Biz xalq olaraq, xalq olaraq zəncazur ərmələrdən alacaq. Və biz ərmənistan qayıda alacaq. Çünki ərmənistan ərməni torpağı deyil. Azərbaycan torpağıdır, Türk torpağıdır. Yoxdur. Yoxdur. Məsələlərin o tarixi, yoxdur mu, o konseptual izahı belə qoyulmaldır. Və zəncazuru da ilhaməliyə qökumət almasada bəşqa bir azərbaycan qökuməti mütürək şəşirdə alacaq. Bir seç bir torpağımızdan vası keçmiricim. Bütün torpaqlarımız uğrunda da mübarizə alacaq. Qoybu mübarizə 50 il çəşdi, 100 il çəşdi. İrmənistan dövləki 100 ilə qurulmadı. 100 ilə genişlərin 29 qustamında 8000 km² olmadı. Azərbaycandan torpaq operaq operaq. Bizdə 100 ilə o 29 qustamında 8000 km² liç torpağımızı azərbaycana qayıt alacaq. Ona görə, hökümət bize yasak qoyabilməz. Zəngəzur hərəkatı, göycə hərəkatı hər zaman azərbaycan qalqın müçündə olmalıdır, hər zaman diri tutulmalıdır. Təşəkküləri yasəbən qanım. Bu mövzuda iki izləyicimizin sualı var. Bu sualıları sizdən soruşacan, sonra öz sualı mı? Lütfen qısa cevaqlandıra ki, sizdən soruşacağımız sualı var. Biz tarif məmmədlə izləyicimizin sualı var. Hər mənlər qoyaqqıraqa o iş bitti deyik. Və çıxaldan azad edilmiş ərazilərdə kəndləri biriləşdirib iki üç kəndə bir ad vermək. Nə de orada topo nimlərimiz itmirmə. Əslində tarixı yadaşımızdan sövbət gedir. Çünki Yasemin qanım həm də tarix araşdırmasıdır, fəsifə tarixini araşdırır. Və özəlik də məntəqənin tarixı haqqında kifayet qədər bilgilir. Çox istəyərdim ki, bizim tarixı yadaşımıza bu ərd adlarımızın, topo nim adlarımızın dəyeştirilməsi nə dərəcidə zərbə vurabilər? Bu sualın biri bil dəyəri izləyicimiz fəlmar ələş Bərli bəyq, belə bir sual verirdir. Yasemin qanım sizdən tam razıya. Bu doğrudan belədir. Anca belənaqa hüququ pozman mümkündür mü? Belənaqa hüququ pozmana gördüğümüz işləri indi min şəbədə qoşullar. Hər kisi istəyərdim ki, fəlmar və ilk cevabı beləsiz. Yəni, nəyə görə? Çünki müvzudan çıxmadan mən də razıyəm sizdən. Biz tarixı torpaqlarımızı qaytmalıyıq. Hətta ölkə prezidenti belə aylar öncə ritorikasını dəyişti. Biz zəngəzura vaxtıya da tangla gürəcik, hərbisi elə gürəcik, yox, aftanbirlə gürəcik idi. Yəni, bu ədiyyə şəkildə siz qeyd ettiniz ki, hükumət girməyə bilər, tarix gürə bilər. Biz tarixin hansı bölümündə beynəxal hüquq bu günləri açıq zəngəzura getmək üçün bizim əlimizi qolumuzu bağlıdır. Amma bunu nəcə düşünürsünüz? Bu problemini həllətməliyik. Biz dəlbətdə ki, bu topolim adlar haqqında fikirləri zəyişidək. Rüfət bəyi, azərbaycanın qərp torpaqlar üzərində Ermenistan dövlətinin qurulması özü beynəxal hüququ pozmak deməşdir. Sərhədlərin toxunulmazlığı, pinspinin pozulması deməşdir. Amma azərbaycan torpaqlarını zəngəzurun, gölçənin gecər bölgələrimizin Ermenlərə verilməsi azərbaycan qalqın iradesi eləyini olaraq. Bu, bəni haqq hüququn pozulması deməşdir. Və Ermenilərin Qarabağı, Türkiyənin Şərqi-Anadolu bölcəsinə, ərazi iddiası irləli sürməsi, bəni haqq hüququn pozulması deməşdir. Amma, Ermenlər artıq Türkiyədə Türkiyəni yarısını qoparıb, böyük Ermenistan qurmaq iddiası edir. Və bununla bağlı minilərlə saytılar yaradıb, ədəbiyyat yaradıb, kampraslar keçirib, filmlər çəkib, minilərlə cilt cilt kitablar yazılıb. Necə olur ki, Ermeni qalq, Ermeni milləti, ərazi iddiası irləli sürərkən, bir cən əfər Ermeni çıxıb demir ki, bu, amma biz öz tarixi torpaqlarımıza qaydacaq, öz tarixi torpaqlarımızı Azərbaycana birləşdirəcə iş deyircən, dəlxal, Azərbaycana və təndaşı, önümüzü bəni haqq hüquq qüquq qoyur. Sən tarixi baxımdan əsaslandırsan ki, bura mənim torpağımdı və burada Ermenlərin çöçürülməsi, yerli, Azərbaycana tuşlarının etnik temizləməyə məruz qalması, soy qurma məruz qalması, təndələşdirəməsi, toponimlərin dəyişməsi, bəni haqq hüquq qaziddir. Sən öncə bunu ispat et ki, növbəti iddiyanı irəli sürəndə özünə bir məşruq, haqqlıq, hüquqı, haqqlıq qazama biləsən. Bu bir məsələ, içinci məsələ, Amerika-Irabə işxalətdir, bu, bəni haqq hüquq qazid deyildi mi? Rusya-Uqrayna işxalətdir, bu, bəni haqq hüquq qazid deyildi mi? Suriyan işxalətdir, böldü parçalada, bu, bəni haqq hüquq qazid deyildi mi? İzrail, fələstini BNK-nin qərarlarına ziddolara, böldü, parçalada, torpağını, utdubu cündə qazdəni fələstinlərdən təmziləyərək İzrailə birləşdirir. Yəni, Ağ denizə çıxır, Aralık denizə çıxır. Bu, bəni haqq hüquq qazid deyildi mi? Çox Azərbaycan xalqında çox qəribə bir təndəizə var. Yəni, Aralık denizə hərəkatını yaradamda da bizim qarşımıza ıran çıxmırdı. Yəni, birinci öz vətəndaşımız öz soydaşlarımız çıxırdı. Bu, bəni haqq hüquq qaziddir, Amerika imkan verməyəcək, Azərbaycan birləşsin, böyük çocuğu imkan verməyəcək, Azərbaycanı birləşsin deyirək toplumu pasifizmə çağırmaq və toplumun içində pasifik ideyaları, yaymaq, heç doğru deyil. Mən düşünürəm ki, zəngəzura iddia etməc və elə bütövüştə ermenistan torbaqlarına iddia etməc Azərbaycanın tarixi haqqıdır. Əçsinə, Azərbaycan torbaqlar üzərində ermeni dövlətinin qurulması özü belə haqq hüquq pirisiplərinə zibdir. Ona görə də, mən geri səçilməyin deyil, irlik etməyin tərəfindəyəm. Hər oda tosləcür gəziri alınmalıdır, sabah biz bu qəsisi yapardır, qarşımızda duranda bu faqqlarından bizdə etməliyik. Əslində bu soğubun zoru. Bəni haqq hüquq, qarşımızda duran faqqlarla da hüquq pirisiplərinə qarabağı necə aldıq? Qarabağı necə aldıq? Qarabağı alar çəyən ordudan istifad etmiş, diplomatiyadan istifad etmiş, haqq diplomatiyasından istifad etmiş, sivil toplum təşilatlarından istifad etmiş, informasiya kanallarına istifad etmiş. Düzdü mü? Bütün cephələrdə mübariz etmiş, tarix bilcilərindən istifad etmiş, qarabağın tarixini qoyduq ortaya, çürəşsə müqabiləsini qoyduq ortaya, qarabağda ərimənlərin çözülməsi, yerlə azərbaycanlar azaldılması xəritələrini, demografi xəritələri qoyduq ortaya, təşdir biz qoymadıq, Rusya da da azərbaycanı dəstək verən bir sıra şəxsilər qoyduq, dünyada qoyduq. Zəngəzuru da o şəçildə alacaq. İrmənistanı da o şəçildə qayıdacaq. Mən əminə, əksinə... Təxonun tuxmayayım dərəkə şey. Aydındır, mən məsəl, sənfisim fikirinizi bilirəm. İzləyicin hər haldı sualı sizdən olub məsələrdə... İzləyicin haqqı var. Biz burada nə etməliyik? Onu soruşmalı da məncə haqlıdır. Sizin də çabalarınız, hər haldan diplomatik çabab deyir. Yəni, açıq etrafidir. Mətəndaş şimi və bir nez diyərlər, o torpaqlara iddiyası olan dədə baba torpağımız olduğu, iddiyası olan bir soydaş şimi bunu deməyə haqlısız. Bayaqları tariq beyi deyir, səhvirlərəm. Bəs bizim o tariq mən mədli, bizim kəndləri birrəşdirib adları üstündən qət çəkmək, bu bizim toponimlərimiz itmimi beləcə, tariqı yadaşımıza nə dərəcə təsir göstərəcək? O sual hiyyəgin Qarabağı əididir, üfət bəy, deyilmi? Bəli bəldir, Qarabağına qaldır. Hökumətin ki, siyasiyyəti var, Ağırlı çəntlər, yeni məssunlaşma, o bölcənin iqtisadi və sosial bakımdan dirçəldilməsi sözün düzü indi mən hökumətin o proqramı və paçeti ilə tam tanış deyiləm. Mən də Mətboğatdan o ümumi mülahizələri bilirəm. Bəldir bilirsiz, mən də o qədər bilirəm. Amma mən çox istərdim ki, orada bütün çəntlər yerində qalsın və hər çəndin, əhalisi öz çəndinə qayıçsın, yenidən çəntdə sərfat-i inkişafiləsin və tariq olduğu çimi bərfağımızın. Mən bunu çox istərdim. Amma hökumətin o bölcənin daha da dirçəldilməsi yönümündə fərqli bir paçet iləli sürürsə, mən buna bir söz diyə bilmərin, bəlçə bir daha deyiləm. Hökumətin paçetləri ilə o klanları ilə tam tanış olmadıq, məcələ. Mən yenidən onun əliyyinə çıxabilmərin, bəlçə hökumətin o projesi əvəlçindən daha yaxşıdə əvəlçindən daha yaxşı qarabağın inkişafına rəbaç verir. Amma, e, o çıxadı, 200 çənt birləşəcəc, onda toponimlər itir, məlbətə toponim itir. 200 çənt birləşəndə, o birləşmiş çənin birat olacaq, onda toponimlər itir. Bu nabıcırda yanaşmalarda, yasəmən qanım, məsələn, siz illərdəyi, qətmişdir isfəs xarcışlar nazirli inə, mən hərddə və onu misal çəkirəm ki, yasəmən qanım kompütirdən, daha doğrusu klansiyətdən, onlar öz kəndləri göstərdəyi, və dedik ki, baxbura bizim evimizdir, amma mən o evə gedə bilmirəm. Göyçəyə zəngəzura qaydış başladığı, inşaAllah kimi olsun, və göyçəyə zəngəzura qaydış başlayanda, irmənlər dedilər ki, öz kəndləri aradan aparıq, biz size deyəcəyəm, məsələn sizin göyçə mahalın fərq etmət çəmbərə kirayın olsun, ya başqa bir basal keçər olsun. Sizi istədiyi yerdə yerləşdirse, bu sizin için yurt anlaşına zərbətlə mən bilə başa düştü. Hər kəs öz kəndinə cətmək, öz qurbanı evinə cətmək istəyir. Çox ciddi zərbədi. Məncəq bu, çox ciddi zərbədi tarixin itirilməsi deməkdir. Və doğru deyil. İnsana qarşı bunu etməyolmaz. Mənim düşüncəməcə. Yasemin qanım, qısa olaraq qara bax zəfərinən bağlı. Çünki şə zəfərinə günlər qalır, yəni artı bir əftəmiz qalır. Qısa bir cevab deyişidək sizdən sonra orta şəqdə turun çox ciddi məsələr var, bundan bağlı söhbətimiz eləyəcək. İzləyicilərdən qayş edirəm. Bizliyin siz çox maraqlı söhbət gözlüyür. Siz çox maraqlı xaqlar gözlüyür. Qara bax zəfərin bu və yedi yer şəkildə ası etrafiliyyək ki, uzun illər məlubiyyət yaşayan soya daşlarımıza müsbət stimu verilir. Hə, o zəfərin arxasında problemlər var. Daha doğrusu savaşdan sonraki turumdan çox ciddi qayliş məsələsi deyir. Sonra işxalçı qoşun 250 bizim bütün faciyalarımıza imza attan rusq qoşunları Azərbaycanda da bir başqa məsələdi. Amma gür şeydən bizim dostlarımızla danışanda da isər orta isəyədə isər, türkiyədə isər, Günya Azərbaycanda isər Kərkükdə, Tükmən elində bu çox ciddi bir stimu yaratıb. Nə istəyərdin məsələyə bir işare iləyək sonra bu savaş yenidən Qarabağda özcəni bu qafqazda yenidən başlayabilər məni sualın da sizdən işidə sonra orta şəri qət keçək. Çox sağol. Rüfət və çox qısa suanıza cevab verin. Qarabağı qazanmağımızın işxalda azad etməyimizin arxasında türk mərkəzli siyasətini izlənilməsi oldu. Mən bir yazı yazmışdım. Qarabağda türk platforması zəfər çaldı. Biz Qarabağı ona görə işxalda bildikçi türk ya və azərbaycan burada ortak hərçət etdi. Ortak siyasət izlədir. Ortak strateji izlədir. Bir-birinə də seç verdi. Həm orduda bir-birinə də seç verdi. Həm harici siyasətdir. Diplomakyada əskərimiz Qarabağı işxaldan azad edirdi sə türk ya və azərbaycan dövlət başlıları Erdoğan ilham əliyəvi müdafi edirdi. İlham əliyəv Erdoğanı müdafi edirdi. Qarabağda türk platforması qalip cəldi. Və Qarabağda bir-başqa 30 yıl azərbaycanda ənənəvi olan bir platforma var idi ki, o meğlub oldu. Nə idi o? 30 yildi. Azərbaycana müxalibəti davamlı bir çağrış edirdi. Qarabağ işxaltan o zaman azad olunacaq ki, azərbaycan qərbə indegrasya olunacaq və azərbaycanda demokratikləşmə prozesi başa çatacaq. Amma heç azərbaycanda bu və amma biz gördüşkü Atet Minsk Grupunun başlısı ola Amerika, Pransa, Qarabağda Qarabağın əriməni torba olması üçün Atet Minsk Grupu çərçibəsində o təçilif etdiyi laihələr təçilif etdişləri paç etlər onların isərsində yalnız ərimənilərə və ərimənistanı Qarabağ ərimənlərlərlərlər dəsteç olan təçiliflər irəli sürdülər. Biz qərb ölçəsi şimdi Qarabağda hansı mövqə tutduqunu gördüş Amerika'nın hansı mövqə tutduqunu gördüş və azərbaycan müxalifətinin 30 ildə Qarabağın ışıqaldan azad olunması ilə bağlı irəli sürdüyü kansepsiyə iflas etdi. Qərbə inkegrasiya və demokratikləşmək ve Qarabağ ışıqaldan azad olunaca kansepsiyəsi iflas etdi. Türkiyə azərbaycan birliyinin Türkiyə azərbaycanın ortak hərəkəti Türkiyə platforması Qarabağda qalip cəldi. Mən bu məsələnə ancaq belə deyətlərəm və həyat müharibə bölcədə aparılan siyasət geo-siyasi qarşu duruma stratejim maraqlar bu içinci Qarabağ çabaş ətrapında cədind diplomatik damşıqlar bu tövbüştə bu proses bize göstərdi ki Türkiyəli azərbaycan bir olduqda bir ortak hərəkət etmişdə ortak strateji siyasət izlədişdə bir çox problemləri həll edə bilər. Ona görə də mən yazdım ki, Qarabağda Türki platforması zəhər çaldı. Türki dövlət zəhər çaldı. Nə Amerika zəhər çalmadı, nə Fransa zəhər çalmadı və çox gözəldə oldu, çox hətta onlar bölcədən dışlandılar, proseslən dışlandılar. Proseslən çənarda qaldılar. Aman əzər alsak ki, bugün azərbaycan ərasində Türki ort suya Rusya ortusu var. İçinci bir yozumu. İçinci bir yozumu. Bu proseslə prosesinə. Baxsa, birinci qarabağ savaşı azərbaycanın istiqlal uğrunda mübarizə eseridən ayrılma, eserinin dağılması prosesləri ilə paralegiydirdi. Birinci qarabağ savaşında azərbaycan, Rusya və ərimənilərlə savaşırdı. Buna görə də Ruslar və ərimənilər birləşirəc Qarabağ işxalətdilər, bir milyon yarım azərbaycanda qaskın çözcün oldu Qarabağ işxalətməkilə bərabər ərimənistanda da etnik təmizləməyətə cesirildi. İçinci qarabağ savaşında tərsinə oldu. İçinci qarabağ savaşında Rusya, azərbaycanın savaşında birləreçdən bir tərəfi qaldı. Bu dəfə əç təndensiyə cəddi. Birinci qarabağ savaşı dönəmində ərimənistandan və qarabağdan azərbaycanlılar çöçətdirildi. Rusya və əriməni birliyin əli ilə və azərbaycan torbaqları işxalədildi. İçinci qarabağ savaşında ərimənilər ərimənistana qarabağdan çöçətti. Yeni əriməni qaskın dəstələri yarandı. Və biz qarabağı işxaldan azad ettik Rusya'nın dolayısıyla susmaqı ilə. Amma arxa planda kim qazandı? Dəsən ismən diyərdim ki, Rusya qazandı. Birinci qarabağ savaşında biz Rusya'nı azərbaycandan çarmışdık. Amma Rusya qarabağı işxalətmişdir. İçinci qarabağ savaşında isə biz əriməniləri qarabağdan çardı. Amma Rusya qarabağı işxalətdir və azərbaycana qayıhtı. Arxa planda qazanan Rusya oldu. Birinci qarabağ savaşında bizi təzalandırdı. İçinci qarabağ savaşında əriməniləri təzalandırdı. Çünki ərimənilər Rusya'dan qoparak qərbə integrasyonu məqsidiydi. Arxa planda qazanan Rusyadır. Rusya'nın ərimənisanda hərbi bazalar var, 5.000 ən çox ordusu var və Rusya'nın azərbaycan torpağında artıq hərbi gücüləri var. Əcər biz deyir isəki işxalçı, sülməramlı tırna arasında deyirəm. Azərbaycanda dısa və indidə tanışıqlar cədir ki 2.050-ci ilərə qədər biz burada qalmalıyıq. Hətta belə çıxışlar da var Rusya məqquatında ki, biz burada sonsuza qədər qalacaqıq. Hətta bu yaxınlarda da Yenə Rusya'nın Ukrayna'dan sonra azərbaycan işxal edəcək haqqında Yenə də Rusya məqquatında çıxışlar oldu. Bu onu göstərir ki Rusya qarabağda qalaraq burada hərbi bazasını qurmaq burada özünə məxsus bir vilayət qurmaqla azərbaycanı da nəzarətdə saxlamak istəyir. Hər iki savaşda Rusya bir şeyin ail oldu. Həm ərmənistan dadır, həm azərbaycandan dadır, həm dəcürcüsistan dadır. Yəni biz Rusya'nın sonsuza təşbə böcədən qovabilmədir. Yəni, qarabağ irmənilərdən azad edildi laçın qarabağ Rusya'dan azad edilməyənə qədər mən heç vaxt yə bilmərəm qarabağda azaddır. Yəni, də bizim içinci bir mərhələ mübarizət dönəmimiz var. Biz qarabağır Rusya'dan azad etməliyik. Əlbət də azərbaycan höküməti də bunu istəyir dövlət də bunu istəyir, bizdə bunu istəyirik. Amma nədən bir hal hazırda bu məsəlilər qağmır qağdırılmır. Ona görə ki, qafqazda yeni geosiyasi Amerikanın, Fransanın ştirakı ilə ve Rusya'nıda ştirakı ilə qafqazın azərbaycanın yeni geosiyasi qarşıdurmalar mərkəzinət çevrilməməsi üçün azərbaycan tərəfi çox ehtiyaclı bir siyasət izləyir. Ona görə də biz azərbaycanın türkiyənin siyasətli nə olmalıdır mənim küçirimcə. Rusya'nı cədərək Rusya'nı eləyimizə çevirmədən zamanla ərmenistanla türkiyənin integrasyasına çalışmaq, ərmenistanı Rusya'nın təhsirindən çarmak ərmenistan, azərbaycan və türkiyə arasında çox ciddi müqabilələrlə bir ittifak qurmaq qafqaz evi ideyasını cüncələşdirmək gürtüsləndə hətta bu birliğin içinə qatmaq, bu bölgədə çox ciddi iktisadi təhlüksəsizlik, strateji integrasyəs sürəci başlatmaqla zamanla Rusya'nı buradan uzaklaşdırmaq. Tək başına, ərmenistan Rusya'nın ərmenistanı uzaklaşdırabilməz azərbaycanın və türkiyənin dəstəyi olmada. Azərbaycan da ərmenistanın dəstəyi olmada Rusya'nın qarabağından uzaklaşdırabilməz. Ələ bir situasiya və kan yüktür formalaşıq ki, burada azərbaycan və ərmenistanın bir çox məsəlirlərdə ortak hərəkət etməsi zərureti yaranır. Amma hələliç bunu ərmeni höküməti azərbaycan höküməti dərk etsə belə məncə hələxalqlar buna tam hazır deyir. Bu da hökümətilərə çətinlik yaradır. Bakın, ərmenistan ərmenistanın qonşuları biz hiç, Türkiyə və Azərbaycan. Ərmenistanın taliyi və qətəri də bizə bağlıdır. Ərmenistanın gələcəyin haqqında da biz qərar verəcəyiz. Ərmeni xalqı əvvəl ahır bunu əvvəl ahır bunu fərqində olacaq. Əvvəl ahır Türkiyə və Azərbaycanla integrasya prosesinə məcbur olacaqlar. Amma bu tez olarsa zəmanla biz Rusiyanın əlindən əriməni kartını alabilər isə Rusiyanı böcədən uzaqlaşdırab bilər isə. Amma o şəhərləcə Ərmenistan, Fransan oyuncağı olmasın, Amerikan oyuncağı olmasın, Rusiyan oyuncağı olmasın, böcədə Zengəzür karitorunun da çetməsi şərtiylə, İpəkyoğlu karitorunun da çetməsi şərtiylə, bizimlə, integrasya onlara öz varılığını, ən Azərbaycanların varılığını koruyabilsin. Amma ələliçmən əriməni istəndə paşinyandan başqa ağlı bir adam görməyəm. Sözün düzünü deyim. Və indi bunlar hələ əriməni siyasətində yoxdur. Ərimənilər başa tümür ki, gələcəkləri Türkiyə və Azərbaycanı bağlıdır. Və radikal siyasətlərlə də bir yerə çetmədilər. Və özləri də başa düştülər ki, İçinci Qarabah Savaşında Rusya tərəfində ne çətəz alandırıldılar. Bu çox gözəl bir prosesiydi. Yüzyıl, içi-yüzyıl Rusin biriyasının əlin də oyuncaq ol və Putin vasitəsi ilə çox ciddi şəkildə xəyanətin sonucunda cəzalandırılır. Yəni, biz də Rusya əriməni diyə bilməliyədə yasıməxalım. Gəti şəkildə. Qarabaha o zaman tam olaraq azad bir Azərbaycan bölgesi kimi bilər ki, Rusya Azərburadan gətsin. Rus işxalçıları Qarabahı tərk gətsin və Azərbaycan xalqı və höcuməti ələlə verirək bundan sonraki siyasətlərin Rusya Azərbaycan torqbaqlarını tərk etməsi sigamətində qurmalıdır. Yasıməxalım, sabaş ola bilər mi yenidən canlı qafqazda? Çünki Rusya buradadır. Yəni, Rusya, bu Rusya'nın Quraynadaşı durumuna bağlı məsələdi. Əcər Rusya Quraynada qalip qəsə özü də zətən Putinic sabaşa başlamamışdan öncə o Rusya xalqın rəciyyətində qeyd elədi ki, biz bütün possovet ölkələrin Rusya'yı birləşdirəcək. Rusin bir yasını bərpa edəcək sovet tifakının dağılması yanlış prosesiydi. Putin belə bir çıxış elədi, bəyan etdi. Rusya'nın başı Quraynaya qarışıb. Quraynada məqlub olsa bu savaşı məqbul görmürəm, çünki bu məqlubiyyət Rusya Fedrasiyasının özünün dağılması ilə nəticələnə bilər. Bakın 1905-ci illər Rusya'da Inglaq var idi. O Inglaq Rusyaful müharibəsində çar Rusin piratorluğunun məqlubiyyətindən sonra başladı. Rusyaful müharibəsi Rusin piratorluğunun çar İmperiyasının çöçməsi ilə nəticələndi. 1905-ci ildən başladı. 1917-ci ilə qədər davam edən bir proseslə çöçüş baş verdi. Rusya, Quraynada məqlub olsa bu Rusya Fedrasiyasının çöçüşü ilə nəticələnə bilər. Yəni, proses əç istiqamətə cədə bilər. Amma Rusya, Quraynanı bölüb, Quraynanın yarısını özünə bilsə Azərbaycanla işxal edə bilər. Zətəm bu işuar həmişə var. Amma əslində Rusya hiz Azərbaycanla işxal etməsində də gərəc qalmıyor. Çünki, Azərbaycan bölübətinin bu içindikara bax savaşı ərafəsində Rusya ilə müddəfiqliş sazişi ittifagı bağlandı. Əcərsiz o şuşa bəyanaməsinə sonra Rusya ilə müddəfiqliş müqaviləsi bağlandı. Azərbaycan bir dövlət çimi deyib, bir eyalət çimi həyatın bütün sektorlarında. Təhsil, mədəmiyyət, elim, ordu, iqtisadiyyət, sosial həyat, cəmiyyət, dil siyasətlərin də Azərbaycan Rusya integrasyonu və Rusyan bir eyalətinə təyirilir. Rusya ilə müddəfiqliş müqaviləsi iki dövlət arasında bağlamış, bərabər hüqlü bir müqavilət deyib. Bu, Azərbaycan eyalət çimi din siyorlarla Rusya biriləşdirilməsi müqaviləsi deyib. Zəkən belə bir müqavilət orsallıqda var. Və bir gün Rusya o müqaviləni qarşıya koyu, mənə biriləş, biriləşməsən, bu müqaviləni şətlərin possan, səni işxal edərəm deyə bilər. İçincisi, həmin o müddəfiqliş müqaviləsi bağlanırken Rusya müdafiqliş nazirlinin saytında o müddəfiqliş müqaviləsinin mətini yayıldı və qeydoğlundu ki, bu Türkmençay müqaviləsinin yenidən mühcəmləndirilməsi mətinidir. İçincisi də və biz belə bir müqaviləni bağladık. Yəni, Türkmençayı cüzləndirdi işte hava. Yəni, amma bunun yanında üçüncü bir faktorda var ki, yenə qafqası da müharibə olabilər. Əcər, Ermenistan'da, Amerika, Hərbüq bazıları yerləşərsə, Fransa, Ermenistanı silahlandırarsa və Ermenistan'da yerləşərsə o zaman qafqası faktiq olaraq Ukrayna cəbhəsi cimi bölünür. Qərb, NATO blockı ilə uçmaları olabilər və Rusya, və o zaman qər blockı ilə Rusya qafqasıda da qarşılıq çəkildə savaşabilər və qafqazda Ukrayna cimi müharibə meydana çevirilə bilər. Əlbəxtdə, Azərbaycan böcüməti bütün bunlar hesablı yer. Bunların olmaması üçüncə çox əkdiyatlı hərəkçət edir. İndi ətiraf edək ki, Rusya cücülüdür. Rusya'nın Azərbaycanı işxal etməsin üçün elini əsas verən kışqırtmalı çoxlar etmir çox yumuşak, ağırlı siyasət izlir və düşünürəm ki, belə dolma aldı çox doğru hərəkət edir. Müddəfəq niç müqabiləsi nə cəldi isə Azərbaycan buna məcbur edildi. Məncə ilham eliyevdə heç belə bir müqabiləni bağlamak istəməzdir. Sədəcə Azərbaycan buna məcbur edilir. Başımızın üzərində bir Rusya var və ölkərin içində də bir seçsən minnən çox Rus ajanı var. Bize müstəqi siyasət izləməyə məni olur. Ermenistan çimi çiçiş bir dövlət müstəki siyasət izləməyə çalışırsa, bu gün enerji sektori ilə çox böyük enerji layhələri ilə qərbə, qərblə iqtisadi əlaqələr quran Azərbaycan nə buna çalışmasın? Təbii ki, Azərbaycan da çalışır. Bu riyanlıqlar buna imkan verilir. Yəsəmə qanım, belə çıxır ki, Azərbaycan da siyasət qanitlərə qarşı amansız rəftara doğu 80 min Rusya agenti rəbac veriləmək? Məsələn, söhbət Qubad ibadolunun həpsinləcə edirsə və yaxud da, akıcı müsabat düşərcənsinin üzvülən həpsinləcə edirsəmə həpsiləyirəm, bir vətəndaş cəmi. Mən çox pisləyirəm, amma mən düşünürəm ki, Azərbaycan hökümeti davamlı olaraq özünü Rusya'nın qarşısında ona sadik qaldıqını göstərən bir sıra hərəkətlər etməyə məcbu olur. İlam əliyəv ki, vaxtlaşırı çıxıb, akıcı müsabat hökümetini pisləməsi, cümuriyyəti pisləməsi, akıcı müsabat düşərcəsini pisləməsinin də arxasında budurur. Ey Rusya, mən sənik Azərbaycandan qovan gücülərə qarşı amansıza, mən də səninlə həmrəyəm və mən onları əzirəm, baxcır. 30 ildə aparılan siyasət bunu göstərir ki, Azərbaycan hökümeti Rusya'yı subut etmək isəyir ki, mən sənilə eyni düşünüləm. Mən sənin istədişlər nə edirəm? Sənil Rus ordularını Azərbaycandan qovan bir gücü əzirəm. Azərbaycan hökümeti zaman-zaman məsur Rusya kəlükəsindən qorusunda Azərbaycanı müdafi etmək üçün, mənim düşüncəməcəyəm, bunu etməyəm məcbur olur. Baxın, bir tərəftən, Azərbaycan hökümeti bunu edir, oradan buradan gücülü silahlar alara, Azərbaycan ordusunu silahlandırır və gücülü bir ordu qurur ki, sabaq qarabağı işxaldan azad edə bilsin. Əlbətlə, mən dəstəşiləm rəm. Mən özümdə ahıcı müsabat düşərcəsinin təmsilcisi yəm, istiklal hərəkatın iştiraçcisi yəm. Ahıcı müsabat hökümetinin, əbülbəz elçi beyür hökümetinin 93. ildə hakimiyyətli olanda, mən ahıcı idealoca şövbəsinin ekspertiydim, əməşdəşildim. Arif Rəhəmoglu ilə bir yerdə. Mən özümdə o düşərcənin təmsilcisi yəm. Sağ olun. Amma mən hərdən də hökümeti də anlamaya çalışıraq. Hökümeti də hət bir halda bərayət vermirəm ki, ahıcı müsabat üzülərinin tutuqlasın. Bu yol verilməzdir. Amma hökümet bunu etməkilə, Azərbaycan halkının içindir, dayaklarını itirir, itibarını itirir, həklısız. Yəni, biz partiya sədirinin övladını yol qəzasından suçlamak nədəmək, şayətçi bir aydan sonra ortaya gəlir. Bunlar keşədən cəmiyyətdə. İnanın ilham əliyəvin kamandasında ki, nazirlərin, komitəriyətlərinin övlaqları, Azərbaycan sərvətlərin xaricə taşıyıb, xaricdə biznesə lagələri qurmaqla. Azərbaycan pulllarını azərbaycan dövləkli nə və halkına xəyanət ediblər. Niyə onlar tutuqlanmır da, müqalibət partiyasının oğlu tutuqlanır? Bunlar hamsı bəhanədir. Sizəki gördünüz mü ilham əliyəf hansısa mazirinin xarın övladını, kanun pozdu, azərbaycan qurlar nücoya soğuran, rüşvetlə böyə, hansısa məmurun oğulunu cəzalandırıb mı? Həpsiyedib mi? Tutuqlayıb mı? Tutuqlayıb mı? Özür diliyə, çox danışqlanmışlarımız şəhəm. Zaman problemimiz yoxdu danışacıyı sizə ger problem olmasa. Rusya, Ukrayna dağın direndi. Nəye direndi? Divara direndi. Görünən budu həralda və Rusya çıxış oğlunu nədə gördü, orta şəqdə yeni bir marbocağı yaratmaqla. Çünki burada həm İran marağlıdır, həm Rusya marağlıdır. Yəgin muları sizi təkirə rəndiyəcək ismən bunun zərinə dayanmıran. Sanki dünyanı yenidən silkeliyir. Yəni silkelir yenidən bir orta şərgin yeni coğrafyaya gəranabilər. Yeni coğrafyada yeni dövlətlərdə orta ya çıxabilər. Yəni son günlər sizdə neşədiyimi səvbət yeri gəlmişkən Irak-Türkmen cəfəsinin lideri Emillət Vəkid-i Hərşad Bəynesə gündü Bakilada onu sal anlayırıq buradan. Xoş qədib, vətəndən vətəndə xoş qədib bizdə eriyirik. Və bilirəm ki, siz də görüşmüsüz orta şəqdə baş verənlər fonunda Türkmən elindəki durumu da sizdən eşidək və nələr gözlənilir orta şəqdə bu axta və iləşimizin son bölümündə son bölüm ne zaman siz bitisəz o zaman bitecək. Amma bu duruma bir aydınlık getirək, lütfen. Xoş qədib, dəfət bəy, Iran, Türkiyə, Rusya, Çin ölçələri və sadəzi bu ölçələri bir çox dünya ölçələri artıq Amerika və Gərbin hecimuniasına qarşı mübaliza varmaktadılar. Alternativ iktisadi birlişləri siyasi bloglar qurmaktadılar. Bu bir böyük bir prosesdir. Bu proses həm bloglar qurmaq, dolardan asıllığı azaltmaq, yeni enerji dəhlizlər müəyyənləşdirmək, yeni ipəc yolu yollar müəyyənləşdirmək, Brix, Qimi, Şahay, əməknaşlı təşkilatı Qimi təşkilatılar qurmaq. Bu böyük bir prosesdir. Amma ortaş əktən əvvər Afrikada bir proses başlanmışdır. Afrikanın 54 ölçəsi artıq bir oyanış mərhələsində qədəm qoyub və Fransanı, İncilterəni, Amerikanı artıq Afrikadan sömürcəsi ölçəcimi bir qolma əreçaatı başlanır. Bir nəcə ölkədə bu proses həyata çeçirildi. Amma bu proses hələt tamamlanmayıb, 54 ölkə tam olaraq buradan qovulmayıb. Amma bu proses başlanıb. Bu prosesin başlanmasında Rusya nədə təhsiri var. Türkiyə nədə təhsiri var. Türkiyədə Afrika ölkələrin də çox ciddişə çildi, Müslüman ölkələrdə çalışır, Rusya da çalışır. Sövbət, qərbin yer çürəsində ki, hecumunluk sahəsinin daraldılması və qərbdən xilas olmaq uğrulu bir mücadiləni, çürəsər mücadiləni başlanmasından cədir. Eyni şəçildə Suriyada yenədə Amerikaya qarşı, Rusya da var, Iran da var, Türkiyə de var. Irakda yenədə Amerikaya qarşı, İran da var, Türkiyə de var. Eyni halda da İzrailin qəzəb ölcəsində yenə Rusya nədə burada təhsiri var, Türkiyə nədə burada təhsiri var, Iranın da təhsiri var. Və orta şərqdə nələr baş verir, dediniz. Mən illərlə yazmışam, vücündə Facebook sayfəmdə paylaşdım, hələ bu hadisələr baş vermənmişdən, əvvəl 6-7 il əvvəl, mən çər çüçü uduzarsad urmiyanda uduzabiləri çadırlı böyük bir məqalə yazdım. Bu məqalə Türkiyədə yayınlandı, çər çüçdə yayınlandı, Azərbaycanda yayınlandı, orta doğuda resurslar uğrunda mübarizə şərqgərb satışmaları yenə böyük məqalələr yazdım. Qısaç o məqalələrin özəti nədir? İndi artıq hər çəs bilirçi İzrail burada pəratı qədər, geniş bir coğrafyada və edilmiş torbaqlar adı altında böyük bir İzrail dövlətinin uğrulması siyasətini izlidir. Və dəfələrlə ərab-İzrail satışmalarında da hər dəfə İzrail gürəliliyib Sina yarımadasını tutakçı qoğlan təpələrini işxal edib, bucum qəzdən işxal edib, fələsinin bir çox böcələrini işxal edib, yeri cərimişdən o qoğlan tepələri haqqında da qısaca deyim ki, əli Şamilin kitabı çıxınışdı, coğlan türçüləri. O coğlan tepələri deyilər o böcədə də türçülər yaşayırdı. Azərbaycan xalqı nəsimidən yazır, fizulidən yazır, amma həs heç vaxt demir ki, fizulikər çüçdə idi, bağdat da idi, bağdat o zaman bir Türk şəhəriydi, türçülərin Irakda 90-yüz illik bir əcəmelini var idi, hakimiyyəti var idi, hələp bir Türk şəhəri idi, Şam bir Türk şəhəri idi, Şamulu türçüləri, hələp türçüləri deyimləri var, ortaça qızılbaş tarixində və eləcə də o coğlan tepələrin də də türçülər yaşayırdı. İzrael oran işxalitiçdən sonra nə cərimənistanda türçülərə qarşı etnik təmizləmə siyasətə yata keçti elə orada da türçülərə qarşı etnik təmizləmə siyasəti başverdi. Nə proses başverir? Nildən fərətə qədər İzraelin genişlənməsi bunun yanında Irak, Suriya, türkiyə, Iran və hətta Kuzey-Azerbaycanın parçalanması ilə bir çürdistanın yaradılması, böyük çürdistanın yaradılması. Amerika, Irak və Suriyanı işxalitiçdən sonra gündəmə Irak çürdistanı, Suriya çürdistanı deyimləri cəldi, viziyaları, çürd YouTube kanalları, bütüncünün Irak çürdistanı, Suriya çürdistanı verilişlər verir, o bölcəni araşdırır, təhlil edir, çürd stratejisini bəyan edir. Orta Doğuda İzrael mərkəzli ikinci bir müsəlman İzrael çürd dövlətinin qurulması planı həyata keçirilir, Irak inişxal olunması, Suriya inişxal olunup bu prosesin tərkip səsidir. Sırada hədəftə Türkiyə və İramdır. Amerika cəmirləri aralık dənizini bu İzrael əsəyə hücum edərkən cəlməsi artıq Türkiyədə bir çox yorumçular başta Cihat-ı Yağıcı olmakla Türkiyə yorumçularını da məcbur etdi ki həyikəti diləcə etirsinlə. Cihat-ı Yağıcı evlan etdi ki hədəf Türkiyədir. İram da davamlı olaraq bildirir ki hədəf İramdır. Mən isə on ilə dəm bunları yazırdım ki İram da hədəftədir. Türkiyədə hədəftədir. Məsələn, bir qısa bu məsəli aydınlık getirək Mən təqədə savaşı başlayan Həmas mı oldu, yoxsa İsrail mi oldu? Çünki Həmas ucum edədik əzzayda İsrailiyyədə. Ona görədirən, çoxca bir sonra keçək məsələn aydınlı olsun. Rurizm aqda bir yazı yazmıştım. Orada bir alıntı var idi. Bir fələstinli, qaçqım Qaçıb, evindən qaçıb. İsrail onu qovubdu. O evindən qaçıb bir şəyərin kənarında çadır quruq həyat yoldaşını və iki az yaşlı uşağını o çadırda qoyub özü məşdəb müəllimini cədib məşdəbə dərsdəməyə. İşdən evə qayıdarken gəlib görüb ki, İsrail tankı çadırın üstünə çıxıb həyat yoldaşını və iki az yaşlı evladını əzib. Ondan sonra həmin fələstinli müəllim məşdəbi buraqıb, müəllimliyi buraqıb, elinə silah alıb İsrailə qarşı savaşmağa başlayıb. Və ondan sonra həmin o fələstinli fələstinin azadlığı uğrunda təşkilatlar qurup və silahlı mübarizəyə başlayıb. O zamandan da həmin fələstinliyə terorist deyilir. Həmin fələstinlilərin qurduğu təşkilatdır. İsrailə qarşı silahlı azadlığı uğruna mübariz aparan təşkilatdır. Mən haqqdan yana ya, haqqın tərəfində ya, ne İsrail bizim dostumuzdu, ne fələstin. Amma haqq var. İsrail fələstin torbaqlarını işhal edir. Fələstin torbaqlarını işhal edəndə fələstini de heç bir ərəp dövləti xarici ərəp dövləti. Bənə haqq gücülə dəstəşiləmədiyi təqdirdə fələstinli nə yədəcəşti? Həmas kimi təşkilatlar quracaqdır? Həmas nədən İsrailə ateş açdı? İlk olaraq həmas ateş açdı? Dəcilərə də bunu deyirəm ki, həmas nəyə ateş açmasın İsrailə? Gənzə açıq həpsxana, şəhər həpsxanasıydı. Gənzədə ki, əhali davamlı olaraq İsrail polisi, ordusu, hökümeti tərəfindən davamlı olaraq izlənirdi, həyatları, evləri kamera, çüçələr kamera, insanlar azad deyildi, azad yaşamırdı. Gənzə açıq hava həpsxanasıydı. İnsanlar da bundan yoruldular, yoruldular, onları müdafiədən bir cüc olmadıqdada savaşa başladılar. Bu düzəni pozdular, etraz ettilər. Ona görəm, mən deyirəm ki, həmas düz etdir. Mən deyirəm ki, həması bunu etməyə sürükləyən birinci, dünya iştimayı iştimayətidir, içinci, bmddir, üçüncü, ərab ölçələri ərab ölmətləridir. Əcər, qəzda halkı İsrail şahiyasələrlə vaxtında qorunsaydı bu gün, həmas İsrailə hücum etməzdi. Bunun yanında, diyətçi, həmas başladıq bu savaşı. Amma İsrail de bundan istifadə edərəc, qəzzanı işqal edir, orada etnik təmizləm aparır, soygrum aparır, məksədi qəzzə bölcəsini İsrailə biriləşdirmək və əqdər İsrailin əqdənizə çıxşını daha da rahatlaşdırmaq, təmin etməkdir. Yəni, həmasın bu hücumundan yaralama yenə İsrail oldu. İsrail qəzzanı işal edip İsrailə biriləşdirənlə sonra artıq qəzzə adlı bir fələsin bölcəsi də qalmış. Və biz görürük ki, bmddir də burada hiçbir prosesi durdurabiləcək, heç bir hərəkət etmir, İngiltərə İsrailə də seçilir, Amerika İsrailə də seçilir, deyət ki, İsrail fələsini tamami ilə işqal etməkdir, bitirdi. Deyət ki, İsrail bu savaşda cücləndir. Sonra nə olacaq? Sonra ikinci sırada fələsindən sonra Türkiyə gələcək. Türkiyənin işqalı bölüş və ilciz bir proses edir. Mən izləyirəm. Türkiyə yorumçuları qeyd edir ki, sırada İrandır. Özlərin arxayınlaşdırır. İran yorumçuları qeyd edir ki, hədəftə indi Türkiyədir, özlərin arxayınlaşdırır. Mən hissətəyirəm ki, əcər Amerika İngiltərə İsrail birləşmiş orduları İran işqal edəcək isə 50 milyon əhali Türkiyə qaçaraq Türkiyə dövlətinin sorunlar yaşadacaq. 10 milyon, 20 milyon əhali qüzeyəzərbaycana qaçaraq qüzeyəzərbaycana böyüş sorunlar yaşadacaq. əcər bu savaşda İran hədəftədir sə bu burulgağın bu savaş bizi də özücünə səkəcək. Mən. əcər İran'a ateş açılacaqsa, İran Amerika İngiltərə İsrail tərəfindən işqal olunacaqsa, mütləq şəkildə o savaş İran'ın, İran'da baş verən olaylar azərbaycana da Türkiyəni də bir burulgağın kimi isinə səkəcək. əcər Türkiyə işqal olunca Suriya və Irak kimi onun isində də bir çurdustanın çarılması planlaşdırılsa Yenidə bu savaş İranı və azərbaycanı burulgağın kimi isinə səkəcək. Ayrıca Azərbaycanda da belə bir kamu oyu var. Ümumiyyətlə Amerika İran işqal etsin İran pars dövlət edir İran bizim deyir Olsuzda parslar pars şövinizm orda Bize əziyyət edir Belki Amerika Celər bizi xilas edər Bizi komparsezmin elindən xilas edər Bizi İran asimüliyyəsi siyasətindən xilas edər. Bunu İran'da yaşayan bütün xaqların edirlər zətən Amma bu oldukça yanlışdır Biz bu məsələni burda biraz lakonikləşdirək mən bir qısa bir açıqlama verim ki Şəxsən Yaseməxanın uzun müddətiydi İsraililə fələstinlər arasında bu qanlı savaş olmurdu. En azından son aylarda Yəni, Həmasın İsraililə hücum etməsi açıqaşqər bir intar hücumla bənzirdi Amma bunun kökünü tapmağı lazımdı ki Rusiya və İranın tərikilə Niyə hücum etdi Mən şəxsən Həs bir halda Həmas 10 il bundan qəbaq 20 il bundan qəbaq Hücum edibsə İsrailona ailəsini öldüribsə bugün getsin o şəkildə Yəni o sivillərə hücum edəsin Həlpsinə güzün çat bir hücumsa bugün İsraililə sivillər hücum etməyə olmaz İsraililə həpsi də fələstinlər hücum etməyə olmalıdır bu da mənim şəxsi düşüncəndir və rüzakilə üçün demirəm Bütün hallarda sivillər hədəq olmamalı bütün hallarda Biz nezəki Ermənləri 366. alayın Hocalya hücumuna pisliyirik Eyni zamanda Həmasın da İsrail sivillərlə İsrail həlpsilərdin fələstin sivillərlə hücumlarına özəlliklə körifələr həyat nətir Biz buna hecur haqq qazandırab bilmərik Bu da mənim şəxsi düşüncəmdir Mən de sizin düşüncənsin paylaşırım Sivillər ölməməyəldi Amma bir fakt var Harqda qaynar nöqtələr varsa problemlər varsa Ki o siyasi rəqabət aparan cücülər Orada savaşa başlardır Ukrayna bir cpdir İsrail fələstin işinci cpdir Qarabat-i İslam var Bəli, çəşmir 5. cpdir Bakın bu soyuq savaş dönəmlərində Həm Amerika və Rusya Qarşı durmaları Savaşları harda cedirdi Asia da cedirdi Cambodia da cedirdi Vietnam da cedirdi Kalumbiya da cedirdi Afghanistan da cedirdi düzdü Şimdi de İsrail fələstin də qurayna da cedirdi Aqq bu savaş heç vaxt bitmiyət Ki heç bir halda Sibirlərin ölümünə Heç bir belə siyasi Yedişlər Sövbət bəli Vietnamda Amerika Vietnam ve Kampuche Tonlarla Ağla cəlmiyəcəş Dəri Tonlarla Bombalar atarak Bütün əhalini Vietnamları Bakın, indi insan aqları Deyirlər Amma Vietnamları tamamilə Ehali yar baya razı aldırdı Ölənlər sivillər idi de Sivillər hansıqaqlar ölür Ordu Problemi həll edə bilmiyəndə Artıq o savaşı sivillər də qoşulur Və savaşları çürük Çiisək Türkmə eləm məsələsində Çünki bugün sizin Hormətli Erişhad bəylə Görüşünüz olur Vaktimizdən keçib amma bu məsələləni Mütlək izləyicilərə sattıraq Buyrun yasəmək halı Nə baş veririz məntəqədən Çox təşəkür edirəm Rüfət bəyi, 6-7 il əvvəl Kampfranslar da Mən həmişə çıxış edirdim ki əlbətə, mən Irak işxal olunduqdan Sonraki dönemləndən danışıram Irak Amerika tərəfindən işxal olunduqdan sonra Orada bir dayeşdə yaradılmışdı Və o dayeş Çərçüş Türkçülərinə qarşı Soyğurum həyata çeçirirdi Nəcə indi fələsti halkı Bütün dünyaya müraciət edirdi ki Bizi öldürürlər, bizə yardım edin, bizə çömək edin O zaman Çərçüş də dünyaya haiqırırdı ki Bizi öldürürlər, silahsızlıq Ordumuz yox, silahımız yox Bizə yardım edin, bizə çömək edin Irak Amerika tərəfindən Şiha olunduqdan sonra Mən məqalələr yazdım Irak üçə bölündüyü zamanlarda Və Irakda bir Çürt müxtariyyəti qurulduğu dönəndə Mən məqalələr yazdım Və Azərbaycan Və Türkiyə dövlətlərinə Çarışlar etdim ki Türkiyə və Azərbaycan hökümetləri Dövlətləri çərçüş Türkçülərinə Sahip çıxmalıdır Çərçüşün yanında olmalıdır Cərəkirse, Türkiyə ordası Çərçüşe cirməlidir Çərçüş Türkçülərini Çay iş cimi Terör təşkilatlarından Erəb ordusundan, Amerikan ordusundan Onların qətliamlarında Qoru malıdır Və çərçüş Ya Azərbaycanın, ya Türkiyənin qeyyumluğuyla Bize birləşməlidir Biz onlara sahip çıxmalıyı Yeri gəlmişəm Mən ancaq çərçüşü haqında Bəli yazılamışam Çarışlar etməmişəm Eyni zamanda da Çərçüşdə 2 milyona yaxın Suriyada 3 milyona yaxın Türk yaşayır Və bunlar qızılbaş Səfəbi dövlətin quran Türklərdir Bizim Türklərimizdir Öz Türklərimizdir Və biz bunlara sahip çıxmalıyı Biz Suriya Türklərinə rüfətmək Sahip çıxabilmədir Bu etilik təmizləmə dönəmində Suriya olaylarında Bütün Türkmənlərdə Oradan sürüldülər Həç onların taliyi haqqında da Və status quvulara haqqında da Elimizdə net bilcilər yoxdur Suriya Türkmənləri Suriyadan qaçıb Dünyanın uxtalib ölçələrinə səpələrim Türkiyədə cəlb yerləşiblər Və hələp tarixən Həmişə bir Türk şəhəri olun Türkləri mini Suriya'da Mini Irakda Dövlətlər qurumqlar Amma bu gün çərçüşürlər Öz ölçələrinə kompakt yaşayır Amma Suriya Türkmənləri Və hələp davamlı olaraq Bombalar altında can verməş dədi Hələp Türkləri də Fələstin və qəzə Türkləri kimi Soyqırıma məruz qalmaktadır Və mən çağrış eddim ki Biz bu Türkləri sahib çıxmalıyız Rüfət bəyi Türkiyə dövləti bilirsiniz ki Suriya da Nə qədər antiterual əməliyyatlar həyata çesirdi Və Suriya Türkmanlarını Orada qurmaqa Barındırmağa çalışır Artıq Türkiyə dəvlətinin Suriya Türklərinə yönəliş Siyasiyyəti var Çərçüş Türklərinə yönəlişlərin Məxsət Çərçüş Türklərini Çürt, ələp və Amerikan qətliamlarına qurtarmaktır Qaldıqları yerdə Onları cücirləndirməşdir Onların Türkiyə və Azərbaycan dövlətləri və toplimi ilə Integrasyonun masını sağlamaktır Onların övlətlərinin Universitetlərdə ochutturmaqla Onların yaşadıqları bölcədə Cücirləndirməsini dəstək vermək Və geləcəşdə Irakıl siyasi talihəl Onların da orada Söz sahibi olmalarına İmkan sağlamaktır Erşad Salih Və Çərçüş nümayəndə hiyyəti Bu cümlərdə Azərbaycana gəldir Çərçüş türkmalarına yönəliş Çox yüçləş səviyyəli Siyasəti belədiyim Formalaşıb son illərdə Çərçüş türkülərinə Sahib çıxmağı yönəliş Programlar var Çox çözəlişlərcidir Mən yeri gəlmişəli hücumətin bu siyasətini Çox çox təqdir edirəm Çox bəyənirəm Çərçüş aydınlarına Tələbələrinə, liderlərinə Erşad Salih də elə O əlaqələri cüzdləndirmək İntegrasiya prosesini cüzdləndirmək məqsədi ilə Gəlmişdi Və çox salih konferansılarda oldu Hücumət dəmsiciləri ilə görüştü Parlamət dəmsiciləri ilə görüştü Və Çərçüşü Türk Yəvaz Erbaycan Qoruyub cüzdləndirmək ilə məşğurdur Vaxtında Ermenistan'daki türkləri də Ermenistan sahib çıxaraq Qorusaydı, biz oradan Etnik təmizləməyə Çözcünləyə məruz qalmasaydı Qovulmasaydı Biz də Ermenistan'da Cücülü bir vəziyyətdə olardık Və bu Qarabaq məsələsində Ermenistan, Azərbaycan məsələsində təhsil edərdik Və biz 20.000 şəhid Dirməzdir Vaxtında bu yanlışlar oldu Elbət də onun da abiyyektib səbəbləri var idi Ziyasi qan yüktur Təm fərqli idi Amma indi Çərçüç və Suriya türklərini Dəstəşiləmək Və onların Türkçəyə və Azərbaycanla Sıq əlaqələrini qurmaq Və onları qurmaq bizim amacımızdır Erşad beydə Və Çərçüç heyeti də bu məqsətlə cəlmişdir Yalnız indi cəlməmişdilər Çesən illərdə də cəlmişdilər Yeri cəlmişdilər Bunu da deyim Erşad beyn və Çərçüç Azərbaycanla cəlməsində Azərbaycanla Sıq əlaqələr qurmaqsında Səbirlüçləm qanlının tənzilər Üçləm qanlının çox böyük hidimətləri var Roları var Hətta mən bir onların Təşkil etdiyi kompransa qatılmışdım Çərçüçləm Qarabağa İnanışsız o zaman Qarabağış qaldan Tam azad olmamışdı Amma belə yüksək səbəli bir Komprans kesilmişdir Mən de o kompransa məruzəçilərdən biriydim Azərbaycan çox gözəl çalışır Bökümətimiz çox gözəl çalışır Mən hökümətin Azərbaycanın daxili siyasətinə Məxalip olsan bilə Tüş devlətlər təşkilatı yönümündəki Faliyyətləri Çərçüç yönümündəki Faliyyətləri Devlətin olmayan türçləri yönelik Faliyyətləri Çox-çox təqdiridir Çox-çox təqdiridir Çox-çox təqdiridir Çox-çox təqdiridir Çünki söslərləri Çox-çox təqdiridir Çox-çox təqdiridirznə Moral bölmə qan var 60.000 Rusya agenti, daxili siyasətdə Azərbaycanı basqıda saklayır, amma Azərbaycanı Türk dünyasına, integrasyasına yaşılışıq göstərir. Birləz paradoksal deyilmi? Burada məsələ budur ki, Rusya, Ukrayna da qərp cəpəsini qarşı, savaşda təç qaldığına görə, təç qaldığına görə, türkiyəyə və Azərbaycana ikinci bir savaş açmaktan qaçınır. Azərbaycana və türkiyədə bu fırsətdən istifadə edərək bacardıqca irəli cəyidir. Həl-hazırda ki, bu siyasi kan yükturda Rusya bize mani olabilmir. Amma bilirsinizdə bu Qarabakh Savaşından əvvə Rusya da davamlı olaraq bir qorxunu çıxışlar olurdu. Yirinovskin rəhbərliyində ki, onlar birləşəzəçlər, Azərbaycana Pantürçislər meydana cəlib onların qarşısını almalıyıq. Mən düşünürəm ki, elbət də bu proseslər də Putinlə Erdoğan'ın dostluğu, qərp cəpəsini qarşı bəzi ortak dayanışmaları da çox ciddi təhsir edir. Amma Rusya istəsə bir gün də bunun qarşısını alabilər. Bu prosesin qarşısını alabilər. Amma hələliç qərp cəpəsi qarşısına təç qaldığına görə, Türkiyeni özü ilə ən azı müləfik demiyim. Türkiyeni özündən narazı salmamaya çalışan kimi bir hərəkəti var. Amma çox haqlı sual ediniz. Azərbaycan bu pürsəddən istifad edib Rusya'nın o 80.000 ajanına qarşı savaş açmalıdır. Bakın, Azərbaycan anca iki nəfərə qarşı mübariz apardır. Ramiz Məlqiəp və Nəcmədin Sadrıq. Yəri ən üst səviyyədə görünən iki nəfərə, toplum içinde onları belə deyə, onlara qarşı bir mübariz oldu. Amma Azərbaycanın bütün məhzirliçləri, milli təhürkəsizlik məhzirliyi də onun içini daxil olmaqla, elimlər akademiyası, Azərbaycan bütün strukturları Rusya ajanları ilə doludur. Və bir gün Rusya onlara emir verirsə bunlar hərəkətə çeşə bilər. Əbül Fəz Əlsi Bəyi höçünmətini devirən göclər bu göclərdir. Onlar emir gözləyəndə bir gündə təşkilatlanmış, hazırlanmış, hazır qagrılardır. Bir gündə hərəkətə gəqirib bütün bu görülən gözəlişləri məhvədə bilərlər. Ona görədə çox haqlı sual verirsiniz. Əşək kürdər ya Samankhan. Və nəhayət bu xayrət həlimən sizdən soruşmaqı sirəmsin. Çünki siz, yəginkə Erşad Salih bəyi ilə bu haqda danıştınız. Yəginkə nələr baş verəcəyik orta şəhidəsiz? Kürdistan dövlətinə yaranmasından danıştınız, əmi burada böyük Türkməli elindən sövbət gedir. Bu hansı şaraydı ortaya çıxabləcəyə yəginiz ilə icəlarım üstündə maraq ulacaq. Və bu xəridə haralara əhatiydiyiz. İstiyərdən, bununla bağlılda biz sizdən açılamalıq. Çox gözə, Rüfət bəyi, mən yenə də bir məqalə yazmışdım. Yazmışdım ki, gələcəyimizin stratejisi nə olmalıdır? Irak və Suriya Türklərinin bir iləşməsindən ibarə Türkməli elə dövləti. Türkiyə dövləti. İran-Türk dövləti. Kuzey Azərbaycan-Türk dövlətlərinin birliyi. Mən belə bir məqalə yazmışdım. Rüfət bəyi, Erşad Salihinin bu xəritəsində, Suriya Türkmələri ilə Irak Türkmələrinin, Türkiyənin cən şərqində bir ilə şərəc, vahit bir devlətdə bir iləşməsindir. İrel-i Süren bir xəritədir bu. Bakın, Kürt dövlətinin yaradılmasında amac nə idi? Türkiyə ilə ərəp yarmadasını bir-birindən ayıran Tampon-Kürtüstan yaratmaqla İzrail, ərəp və Türk dünyasını parçalamak, İslam dünyasını parçalamağı hədəf alırdır. Bu xəritə isə Türkiyə ilə ərəp yarmadası arasında tampon bin bir Türkməneli dövlətidir və Türkiyə ilə ərəp yarmadasını biriləşdirən bir dövlətdir. Yəni, Kürtüstan qarşı alternativ bir stratejidir. Və biz bu gün Qarabağdan sonra bizim içinci cəp həmizdə Suriya və Irak türkmanlarını cücülən bir məc ilə belə bir dövlətin qurulmasına nail olmaktır. Bu da bizim stratejimizdir, Türk stratejisidir. İki milyona yaxın, Kərküç-Türkü və üç milyona yaxın da Suriya türkmanı birləşərək 5 milyonluk bir Türk devləti qura bilərləri. Zaten bu ərazilər bir-birinə bitişişdir. Rüfət və tariqdə bucunçu Irak və Suriya sınırları olmuyor. Tariqdə belə dövlətlər də olmuyor. Bu siyasi sınırları, Seikis və Pikot, Fransız və İncilis diplomatları seçim. Bu etnik demogratik realıqa, tariq realıqa uyğun olan sərhədlər deyik. Suriya sərhədli, Irak sərhədini, İncilislər və Fransızlar seçiblər. Yəni, o düz qət boyunca olan size göstərir ki, xət yeşik oyun çəkinlər. Yə, mən dəmək istəyirəm, burada yalnız Suriya və Irak ərasini hati ediyir. Irakın Türk böyükəsi, Suriya'nın Türk böyükəsi. Tariqdə Suriya deyilə bir erək dövləti olmuyor. Bunlar hamsi, 50-ci illərdən sonra biz bilir işçiyi bütün erəb ölkələri, Osmanlı dövləti çöşdüşdən sonra, 1918-ci ildən ta ki, 50-ci illərə qədər İncil terənin və Fransızların müstəqlə çəsə olun. Və müstəqil, o 22-23 erəb dövlətləri, 50-ci illərdə müstəqilişləri ilan ediblər. Amma hamsi xəritələr əsasında, elə çöhnə səkəs-pikot xəritəs əsasında. Yəni, İncil terə və Fransa diplomatı, oturuqlar masar xasında, istədiçləri çimi bir xəritə seçiblər. Məxsətləri neft bölcələrinin, İncil terənin və Fransa'nın əlinə çesirmək. Və bunu da vurguluyum, Irak neftinin harqasa 70 faizi çərçüç ərazisindən çarılır. Çərçüç ərazisi Irakın neflə zəncün olan bölcəsidir. Məxs, ona görə də burada çürtüstdən muxtar devlətinin qorulmasına cəhd edilir. İraq neftinin çürt muxtarlığı vasitəsi ilə İzrailə və Amerikaya taşınması üçün bir vəçalət dövlətçilinin qorulmasından söhbətcidir. Amma çərçüç də çərçüç və Surya türkmələri birləşəri bir dövlət qorurlarsa o çərçüç nefti, Irak nefti türkmələrin əlin də qalır. Yəni, bu həm su uğrunda savaşdır, həm neft enerji uğrunda savaşdır, həm də türk millətinin bir önüm qalım savaşıdır. Ona görə, o bahçıda çəsirlər, o çərçüçdən Qarabağ kompransı, ad çox yaxşı seçilmişdir. Mən də düşünürəm ki, bizim daha işinci bir savaş cəfəmiz var Qarabağdan sonra elə o Surya türkmələrinin və Irak türkmalarının çərçüç və hələbin də daxil olduğu o böycələrdir. Biz oranı da işqaldama zədə etməliyicik. Orada da qarşımızda Çin var, Amerika var. Və çürk terör təşkilatlar var, PKK var, Peşak var, P7 var. Və zaten bu savaş cədir. Rüfət bəyi, baxın. Türkiyə Cenub şərqində PKK ilə savaşır. Gərbində isə Ermenilərlə, Ermeni teröristlərlə savaşı Qarabağda. Zətəm biz bu savaşın içində iç. Və mən çox sevirirəm ki, Azərbaycan da bu savaşda Türkiyələ ortak əreçədidir, Türkiyələ bir dişdədir. Cələzəşdə eminəm ki, bizim ortak ordumuzda yaranacaq, ortak stratejimizdə yaranacaq. Çox təşəkyələr, Yasəmən qanım. Bir girmidə qədə artıq danıştıq, Halal Eliyin. Yordub sizi izləyicilərdən də hala allı qalak. Dəli izləyicilər programımızın qonağı Arşdırmaçı Alim Yasəmən Qarabağda idi. Biz Qarabağdan danıştıq, Ortaş Erdikdən danıştıq, Bəlbətdəki Türk dünyasından danıştıq. Bəlbətdə Türkmen eləyilə bağlı son durumu izləyicilərə təqdim etdik. Və bələşimizi sonunda bir məsələn də bən qeyd edim ki, bugün Azarbaycan Türklüğünün iki önəmli siması. Görkəmli şairimiz Mehmet İsmailəm və milli liderimizin yadigarı Görkəmli Rəstam, Raisirə Suzadanın doğum günləridir. Yəsəməxamla birlikte iki dəyəli şəxsiyyətimizdə təvri keliyəri bu üçanlı yayımı burada sona çatdırırıq. Sağ olun, sağ olun, qalın. Tanrı vətəmimizi, Tanrı, milletimizi qorusun. Təşəkkürlər yasəməxam. Sağ olun, var olun.