 Salam deyət izləyəcilər. Hər vaxtınız xeyr olsun. 24 oktiyab Rikimi 23-ci baxı vaxtda saat 22 olan asqsöz proqramının sanabı bağlantısınız sətə edim edirik. Bizi kanalın üç və baxı öfəm kanallarından canlı izləyə bilərsiniz. Bugün çox önəmli və deyigonal iğne zamanda dünya üçün vacib olan məsərlərlə bağlı, eləcidə Azarbaycan üçün çox önəmli olan məsərlərlə bağlı. Dəyirli qonağımız, atlas araşdırmalar məkəzinin sədri, palitoğrulq, Elqan Şahanoğlu ilə bərabir olacaq. Elqan bəya qaqqıq qoşlu befirlə, onu sanam birə boş verir deyil. Elqan bəya vaxtınız xeyr olsun. Akşamız xeyr. Elqan bəyi bir başa qarabağla bağlı mövziyə keçək. Son günlər belə xəbərlər səslərin ki, elmənlər yeni hücuma hazırlaşır. Bu məsələləyə nə bağlı sizin hər hansı bir fikiriniz var mı? Yəni, giri şeydən bir elmənlər hücuma keçəcəklər. Mən istəyərdən bəl bu məsələyə bir qısa da olsa aydınlıq getirək. Ondan sonra İran'da o beşli farmatı dəyirləndirək. Elbət ki, bütün dünyanın diqqəti orta şəqdədir. O axtada şövp hədimiz olacaq. İlk öncə ilə ölkəmizdən başlayaq. Yəni, Ermenistanın Azarbaycanın hücum edəcəyə, xəbərlərinə yazılanıma qodər də inanmırəm. Ehtimalı çox azdı. Yəni, Ermenistanın hansı gücüyün hansı potensiyandan Azarbaycanın hücum edəcəyə. Çıncı qarabağın muaribəsində elə bir zərba aldı, ki, o zərbənin altından ələ uzun onil etlər çıxabilər. Yəni, ətcanlı etikiləri, hərbi texnikasına itiriməsi. Düzdəndi, Fransadan dilənlər nəsə alır, amma bu itikilərin qarşılığını vələnməyəcə. Fransadan alırsa, bizdə Türkçədən istirah edən alırıq. Bilməsələyə də toxonun yeri gəlmiş yəni. Düzdəndi, Fransadan aldığı silahlar bizdə bir əzna rahatlığı yaradın, amma bizdə maniöver imkanlar da açır. Çünki, ilinizik arabaq savaşında Avropa dövlətlərin elə bir razılaşması var idi ki, Azarbaycanına və Ermenistanına silah satmalar. Fransadan bu qaydanı pozursa, artıq Azarbaycanın rahatlığıqla, Türkçəbə istirah edən başqa Avropa ölkələrin əndə silah və əlbitərin qalabiləcəm. Misal üçün, İtalya. İtalya nə zətən Azarbaycan müdafənin hazırlığı bir müddətlə danışıqlar apart, biz İtalya'dan hərbətə yarələr almalıdır. Yəni, nəp, düzdə bu Fransadan xoşuna gelmirəcəm. Fransadan İtalya yansı üzülən deyə bilək ki, sən Azarbaycanına silahsursa satmalar. İtalya qaydıb deyək, Fransas, sən Ermənslan, satırsansır mən Azarbaycanın niyə satmım. Öz də İtalya Azarbaycanın Avropa təsas ticaret tərəf taşıdır. Bu baxımdan ondan rahat olmağa deyəməz. Ona görə mənisab etmirəm ki, Ermənslan-Azarbaycanın hüzüm edə bilər. Yəni, bu imkanı yoxdur. Paşinyanı devrisələr hansısa birzə dikalı hakimiyyətə gəlsə, o belə nəsə bir təxribat etsə, yenə də itirən Ermənslanı ocaq. Çünki biz yerə də manevru imkanlarımıza axtasa. Acə bizə qarş hüzüm olsa, axta sonra haqlıqla qəlbizlən cəzura nəzarətələ keçirə bilər. Təşəkkürəyirəm İlham Bey. Gəni itiraf edək ki, əsas oyuncu bugün Azarbaycan arasında, çövbət Rusiyadan gedir. Rusiyanın bugün bu məsələrdə, seyircimi deyək, ya aktif, anti-Azarbaycan mövqədə dayanmamasında, səbəbini də çox gözəldirik. Biz 1992-ci ildə yıvla ildə yaxşı qatırlayırıq. Sizin də əlbətdə ki, həm yaşınız, həm o dönəmdə mövqeyiniz, bunu qatırlamaya mükəng verir ki, biz ahdərəni işxaldan azad ettik 1992-ci ildə, amma Augusta bizdən geri aldılar. Nəyə oldu? O zaman Lebanon-Tirpetrasiyanın Rusiyanı anlaşdı. Mümkündür mü Rusiyan, Ermənslanıda öz stədii siyasi situasiyanın yaradan dan sonra, bu Stadiskuo dəyişsin əlbətdə bizim əreyimizə. Mümkündür mü? O zaman Stadiskuo-un dəyişməsində Azərbaycanda ki, havasında rol oldu, hakimiyyət də birə zəyifləmişdir. Buradan Surat Senov giyama hazırlığı, Rusiya çəşviyatı, Surat Senov pool, nə bilimsi lausursa nə lazımdı belmişdir. Bütün bu faktörləri yoxdur Azərbaycanda. Yəni bu faktörlər də Rusiyan köməyi nəcə edici, Azərbaycanda birəz qarışqlıq yarattı. Yoxdur, hək ki, hək də rəna alandan sonra bən kendinə cərab çıxmışdır, çək xan kəndi artıq görünürdü. Yəni tamam məsələn əllə edə bilərdik. Ama bu Rusiya maraqlanına qarışqlıq saldı, həm Azərbaycanda ahirində qarışqlıq yarattı. Həm də sonra siz demiş, ərimənistanı ədəstəyə verdi ki, yenidən torpağlar işxal oldu. Dürün fəalildirsindən 30 ildən çox vaxt keçib, durun fəalildir, istəgər o zaman Türkiyya faktarı da yoxudur, bugün Türkiyya faktarı var. Düzə o zaman Türkiyiyələ biz yeni yenələ müddəfirliyyələr qururdur. Amma 30 ildi keçib, Türkiyə artır, rəsməm bizim strateji müddəfirlikimizdə ortada şö beyanləməsi var. Və şö beyanləməsi, SSP əndlərindən biri nədir? Həyət, Azərbaycanın hücumu olarsa, Türkiyya faktirə gəlir keçmişdən əndlə çıvan, qarantöröydüsə, təminatçısı isə tərlükə. İndi bütün Azərbaycanın tərlükəsinin təminatçısıdır. Azərbaycına allə eləməmiş, yəni Ermenistan demirəm, başqa istiqanməkdən tərlükə olarsa, Türkiyya burada olaca, nəcə ki, nəcə gündü Türkiyələ biz bir gəlir ki, hərbi tərlümlər keçir, və tariqdə iki təbə, bu hərbi tərlümlər qarabağda keçir. Bu Rusya ciddi məsajdır, İranə ciddi məsajdır ki, bizə qarşı təxribat olarsa, qarşıların da Azərbaycan-Türkiyya və Türkiyya, Azərbaycan-Türkiyya ittifadır və Türkiyya görəcəyir. 97-ci də bu amili yoxudur, bu amili işləmirdir. Artıq bu var. Üstə gəlir Rusya, Ukvenədə işxalcın müharibəyə başı qarışması, yaxın şəhqın qarışması. Bütün bu faktorlar bizim xeyrimizə o mənada ki, Azərbaycan-Türkiyya qarşı mən bir təxribatçı bir hücum olacağını zənnətmirə, Ərməlsan da elə bir cücdədir. 97-ci də Ərməlsan vəzətin dikindən yaxşıydı belə baxanla. Yəni, separatizm hüsət almışdı. Ərməlsan da indi ki, Belədiyədə hakimiyyətdə haos yoxuydu, amma hədəfə bir iləşmişdi, hədəf deyəndə, əslində də Nasa hədəv, yani Azərbaycan-Türkiyya və Azərbaycan-Türkiyyi ilə bir iləşmişdir. Məndi, o hədəf də yoxatiliblə, özdə birbirlə didirlər, dağıdırlar, hakimə doğrundan kəssin baxı yedir. Yəni, ona görəmə həsəb etmirəm ki, Rusya özücün belə bir problemi yara da belə üstə, rüsyan dostlar da qalmayı baxın. Azərbaycan-ı da sözdə dozda tərəftaş adlandır. Bil ki, Azərbaycan-ı qarşı təxribat olsa, Azərbaycan-ı dektirə bilər, Türkiyya-i dektirə bilər. Rusya, Rusya-ın özücün baxı baxı yəni. Jamal bəyin sualını soruşum, sonra mənim yenə sualım olacaq. Qondarma hakimiyyət ilin axtru özünü bırakacaq, sülm qabiləsi ilin axtru imzalanabilər. Bu qədər uzatmağın nə mənası var? Soruşur Jamal bəyi. Valla, yəni, ərimənsin də sülm sağzışı danışqlar ozanır, bunu mən bir nə istəbə demişəm. Özümüze dərdə eləmiyə, yoxdur, yoxdur. Əsas, biz öz məsələmizə eləmişi, Azərbaycan-ı ərazib tövünü təmin etmişi, qaraba uzağında su vereniniyimiz bərdik. Məcəl 30 yıl bunu arzulamırdıq. Məcəl 30 yıl biz düşünürdük ki, ərimənsinə sülm sağzışı imzalamalıq. Yoxdur, bizim arzumuz istəyəmiz hədəfimiz o idi ki, torpağalarımızı işxaldan azıdır. Ona da Allah şu nəil oldu, o zaman artıqlamasıyla nəil oldu. Hə, ərimənsinə müəyyən danışıqlar gedir, nəticə yoxdur, sülm sağzışı yoxdur, sərədlər müəyyən nəşmiyib, zəngəzur, dərəzir. Bunu özümüze dərdikməyə, hər bilinə haklərinətim var. Sərədlər müəyyən nəşmiyib, strateji üs-səhirlər nəzarətimizi atladır. Ərimənsinə sərədlər nəzarətimizi atladır. Nə biləb, dəhliz vermiyə bilər, vaşid friskas nəqriyyat yolu var da istifadə edirik. Sülm sağzışı yoxdur, bu daha çox ərimənsinətini maraqlandırma. Bəli, sülm sağzışı yoxdur, ərimənsinə nəzarətimizi atladır. Yoxdursa da bu məsələ uzağınırsa, bu bizə ciddi bir problem yaratmıq. Bu problem ərimənsinətini yaratır. Ərimənsinə nəzarətimizi atladır. Bu qorkudan kurtulmamıq bir yol var. Ərimənsinə nəzarətimizi atladır. Bəli, sülm sağzı yoxdur, bu dəhliz vermiyətimizi atladır. Çox ərimənsinə nəzarətimizi atladır. Sülm sağzı yoxdur, bu dəhliz vermiyətimizi atladır. Bakın bəqqər bir zəngəzura şarətdir, bayaqlarda geydələzik bundan bağlıq. Nə qədərləyə aldır? Bakın, 92-ci inin mart ayında biz hansı sərədlərdə BMT qəbul olmuşu. Elvənistan da bizim tariqı torpallarımızın hesabına bugün 29.000 qvadrat km ərazi ilə BMT nüzü olun. Bu gün zəngəzura bizim iddiyamız, hətta bunu prejident Eryev də dedi. Əbəllər muharbəli teorikasini yanaşsa da, sonra biraz fəqli olduğu yanaşma. Bu gün bizim zəngəsöypət Ermenistanın bugün deyir ərazisi olana, bu bizim tariq torpallarımız olana, zəngəzura qayrışımızın hüquqi və diğer perspektivlər nəcə görürsünüz? İki məsələ var, zəngəzura Azərbaycanların qayrışı və zəngəzur dərizinin atsılması. İçisi de hər ekimələt sətincə örəni. Çünki Azərbaycanların tariqı torpallara qayrışı üçün onların tariqəsliyi təmin olunmalıdır. Əlbətə, döblət başlısı daha kəsici infadələr əbbəli işlərdirdir ki, əgər danışıqlarına məsələ həll olunmasa zəngəzur dərizə biz başqa vaastələn əllə edəcək. Əlbət də ki, bizim tariqə bir misiyamızdır ki, Azərbaycanlılar qayrışınlar oturtmalı. Amma bəs təhəlükəsi təminatı. Əlbət təhəlükəsi təminatı bələ bilən Azərbaycanlılara. Ona gəlbə, bizim arzumuzdur istəyəmizdir, buna haqqımızda çatır. Amma hərək ki, bu reallaşması bilgələr mənəm rəhcəyəm ki, o çiz adıb dəhəlizəm, bunu da özümüzə yenidə deyirəm, dədələmir. Bahçet Fiskas dəmiri yolu var. İranla müəyyəyəm nasibətlərdə, cəicinliyə olsa da, İranla müəyyəyərin artı niyiyyət protokolu imzalanır. Türkiyədə, Cumhurbaşkanı, rəzəb təhəbərdə olandır, ilham eləyə bilən axtismandan görüşlən cəriqa edər, nə dedik, təyyələrdə, şurnalislərə. Dedi, paşın yan məsələn, uza dacaqsa, biz İranla anlaşatayız. İran əslində elmələrə aldatdı. Qüya, Qərb-i Zəncazun dərdinə çəkirdi ki, olmasın, olmasın, elmələr elə bilirdilək, onlara dəstə bilir. Aharda, bəlmə olasın ki, İran istiyi ki, öz ərasisindən çətsin bu dərdir. Bizimcə də fərqə yoxdur, aradan çətir, çətsin. İran ərasi deyəndə, əslində güne yazarıbaycan ərasin. Bəlkə də buzə daha faydalıdır ki, İran'da bir günlə zaman sabir, halsələr sürətlə inkişaf etsə, yəni bizim torbaqlardan çətəcək, demir yolda, aftamabili yolda. Onun qoy elməni əslindən düşünsün ki, Qərb-i Zəncazun itircəsə nələri itirəcək? Vaxidlə, vaxtidlə, zeyhanə dəri itirdirlər, gəlirdən məhrum mə oldu. Çətə bilərdik. Işxaldan vası çətmələ. Həmin o miliyahtları, Cürdustan bu 20-25 ildə qazandı. İndi yəni dəllərinə bir dəhliz çıxabilə. Və təsatu video ki, Nikal Pashinyan bu günlərdən, Avropa Parlamentində strasbuda çıxış edərkə, dedi, biz şəhdlərimizi yumuşaldə bilərik. Çünki özü də görür ki, Laiha eldən çıxır. İranla bizi danışıqlara para, Türkiye də danışıqlara para. Yəni bu Laiha də Erum əslindən çıxır. Amma yenə də əndi, bu danışıqlar gedir. Bizim olsa nəxçıvanla müəyyən rabitəmiz də var. Türkiye lə dəmiri yolu var, Cürdustan üzərindən keçir. Və biz istəyir ki, dəhliz olsun. Amma yox tusa və ya bu məsələ uzanırsa, bundan sonra rahat olmalı da dəyəməsiz. Teşekkürlər, El Qambey. Madam ki, İran məsələsində siz işare ettiniz. Bugün Azarbaycanla, ötən edin, Amma Hoca dövlidə müqlaisədə, İran arasında bir yakınlaşma hissidir. Erhalda sövbət diplomatik məsələtlərin isiləşməsindən gedir. Və görülən budur ki, İran də məsələsədə çox maraq olur. Və elə sənqilandan, İran ərasilə nəxçıvana alternatif dəhlizün çəkilməsi də bu kanteksdə deyələndirə bilər. Və İran, 5-3-3 farmatını ev sahibdə yeşiləştirdi. Amma görüsən, yetmədi. İranın hədəfi nədir? İran ümumiyyətlə bu 3-3 farmatını real görünür mümumiyyətlə, bu farmatın perspektiv-i real görünür. Və burada İranın qazanacağı nədir? Və İran ümumiyyətlə nə istiyir? Mən bu 3-3 farmatını o qədər də optimist deyələm, cəlləcəyə nəmbalı. Ümumiyyətlə o 3-3 dəyələk. 3-3 dəyəl 2-dək. Çünki Gürcistan haqlı olaraq ştirak etmirdə, Gürcistan məhəm torbaqlarını şəhal edib, orada hərbi bazalar yaradı. Gürcistan-Rusya-lədiplomativinin asibətlədi yoldu. Deyilməli, şəhalsinə, eyni platforma da ştirak edən mələm. Gürcəyə canala məhdaşlarımız var şeydə. Bu birinci səbəm. Ümumiyyətlə nə də hərlə də rəcanala məhdaşlarına başlayan məhəl. Bu da ikinci başsası. İran və Rusya yəcana dərdə odur. Çünki platforma basitəsilə, qərbi bölgədən uzak tutmaq. Bu da bizim maraqlara çabab qeymət. Bizim də ahli işləyəmizə niyə qarışma aldıq İranlar Rusya? Özümüz biləli kimlə alaqa qurulur? Amerika sinirləni, israelinin, Avropa ölkələrinə. Düz də 3-3 platforma, Sinirləni Hindistandan da maraq var. Çəmər bir yol formu çətsilildi. Onda müxtələb nəqriyyat yollar var. Albuki sözdə danışılır, ammalə realda ortalda bir şey yoxdur. Amma İran və Rusya nəsat istəyə odur. Çünki 3-3 platforma basitəsilə, qərbi bölgədən uzak tutsunlar. Sonura artıq rəcanala məhdaşlıq barədə düşünülür. Albuki ideyə bələ deyir. Bu ideyəm məlifləri Tünşöv Azərbaycan prezidentdə. Və mən əsab edirəm ki, daha rəal laihə prezident ilham əliyyəm ilə sürdüyü təkşindir. Üm qafqa zəbi. Orada artıq cücustana şitirak etmək istəyir. Çünki Rusya yoxdur. Və bu, cücustanında xeyrinədə, Azərbaycanda və Erməlsanada və Paşinyanın məhdiga olsa buna razılaşır. Amma morun üçün gələk Azərbaycanla süsans işimiz alana. Bu bir, ikçiniz də ilham əliyyəm bu günlərdə cücustana səhfəri etmişdir. Cücustan vasitəsini sövbəktir. İlham əliyyəm və buna razıdın Paşinyan qorfuru razılaşma. O bu cücustana tərəf taşa adlandır. Cücustanda süsans işimiz alanıcazsa ən yaxşı yer elə tiflisdir. Masqada imzalansa vaşqutun və bələ deyədir. Brüstsər münələ bəxallığından yanaşaca. Vaşqutunda brüstsədə imzalanıcazsa masqa təxribat yaratma açar. Ama cücustan böycə ölkəsidir. Nə vaşqutunda brüstsəyə nə də masqa münələyənə çıxabilmət? 313 platformuna qayqlıq da təhiranda müxtəlif məsələr müzakə olunub. Amma yenə də İranda ki rəsmulər brəz protokol qaldıran yenədə çobul şəkədə pozub vaat. Yəni İran prezidenti Azərbaycan xarci işlərin azir zeyhun bayramı oğlan görüşür. Yenədə ağol qoymağa çaşın. Məhtaşdır eləməyə Amerikadan uzaqdur. Bəstirində bizim dəxil işlərinize qarışın yəndə. Yaxşı fələstin məsələsi var. Bizim mövqeyimiz bəllidir də hə. Fələstin müstəlif dövlət olmalıdır. İki dövlət orada olmalıdır. Bəyəmdən qədərin dəxil eləyirik. Həstıxan alan bombalanmasımız istəyirik. Bəst salam. Yoxdur islələ məhdaşdırdan əmtınə edir. Nəyə internet mələyir? İslələ terror ucum oldu. Bütün silahlar da inanılan gedir. Amma biz yenə də balanslı yanaşırı. Fələstinin də Azərbaycında səhbirliyi var. İslələrin dəryo islələ məhdaşdırdan əmtınə edir. Sözün var, eləyir məhstana dınəndə. Eləyir məhstana bizdən əbvəri yaratıb. İslələ səhbirliyi. Bu da kili standahtlardır. Yəni onlara görə mən bu platformun gələcəyini o qədə inanmırı. Yeri gəlmiş kəm. Tərləm mən məhda maraqlı bir sual soruşur. Elqam bəyi size imvanlayır. Elqam bəyi, bax bari qılıcdaroğlu İran'dan dərizin keştiğini təklif edəndə, Azqaloğlu'nun tüş tüşməni ilan edəcəydir. Amma Erdoğan bu təklif ilə sürendə uğurlu təklif kimi sayırdı. Bürəz paradoksal səslənir. Jamal bəyi deyisi, Tərləm bəyi qılıcdaroğlu Azərbaycanda layədən kənərdə saklamak istəyirdik. İstiyyəcəm hırmatıya qan bəyi müşirini işidək, buyrun. Qılıcdaroğlu'nun təklifi biraz fərqli idi. Qılıcdaroğlu Azərbaycanda kənərdə tuturdu. Sövbət cədirdi ki, Çinlən çıxan dəmiri yolu, Mərkəzi Asya, Tüşməmistan'dan keçir, İran'a, İran'dan da Tüşyə. Burada bəli biz nəliyət idi. Azərbaycanda onunla kənəri bəziyyətdə qalir. Erdoğan deydiyi tamamilə fərqli idi. Erdoğan deydiyimdə Azərbaycanda var. Dün məli, nəqliyyət də xəzərdən gəlirlər Azərbaycanda. Azərbaycandan keçir, İran'a, İran'dan keçir, Türkiyə. Bu Qılıcdaroğlu'nun dediğindən tamamilə fərqli idi. Yenə təşim, Qılıcdaroğlu'nun təklifində Azərbaycanda yoxuydu. Dəmiri yolu, Çin, Mərkəzi Asya, Tüşməmistan, İran quru yoluna. Bəl Türkiyə. Burada biz yoxuydu, ona görə biz nəliyət idi. Bu təklifdə. Amma Erdoğan'ın təklifində Azərbaycanda var. Bundan biz niyə nə rahat olaxı ki? Təşəkür eləmin, xanbək. Hər halda mən belə anladım ki, bu üç də gəl üç deyil, üç də gəl iki də gəl, üç də gəl bir də hesablama olar. Amma İran bu məsələdə istrarlı görür. Çünki və genel oyuncuya çevrilmək istəyir. Amma mənə çox maraqlıdır. Həm Qarabağ məsələsində, həm regionda gedən proseslərdə İran və Rusya arasındakı son durumu nezi deyələrdirmək olar. Nonsibətlərdə hər hansı bir deyəşəli hissə olur mu? İran və Rusya arasında. Bəl-bəl, İran və Rusya arasında. İran və Rusya arasında bir bələdir. İfkir ixtilafını mən müşahid etmək, tam əksinə antikəp siyasədə bu üçsini bilərəşdirib. Rusyan, Ukrayna hücumu və Rusyan, İran'dan aldıq hər bir texnika da biləc yaxınlaşdırıb bu üçü də övlətdir. Amma əsas yenə də antikəp siyasədir. Çünki qəlbün həm Amerika birleşmiş tatlanın həm Rusya həm də İran'a qarşı sanksyalar var. Onu qəlbünlər daha çox yaxınlıq hissədirlər. Çin də həm Çinə, Çinə qarşıda sanksyalar var. Təsəbür edin, Çinlə Rusya arasında tecavət mübadələsini həzmi rekord səviyyət sat, 200 milyar doldur. Bu da nəyə nəsabına, sanksyalar nəsabına? Rusya qərdən alabilmədiyi məhsulları məzmudi Çinlə nə alsın. Qazı nəftin Avrupaya, Amerikaya satabilmir, məzmudi Çinə satsın. Ona gör, tecavət mübadələsi de artıq. Artıq İran'dan da hər bir texnika alır. Ona görə bu yaxınlaşma ona görə var. Amma normalda əsində Rusya İran maraqları əsində çox döslüslə düşmür. Yəni, Ukrayna muharibəsi olmasaydı, Rusya qarşı sert sanksyalar olmasaydı, Rusya İranla bu qədər yaxınlaşmazdı. Bu muharibə, bu sanksyalar iki dövləti birbirinə yaxınlaşdı. Məsələ, ki, Sincer vələdiyə, Amerikalı məşhur diplomat yüzyaşını dağıtılıyor. O Amerikan siyasətin yanlışlığını nə də görür? Deyir ki, məsələ, o, bilisizdə Amerika Çin münasibətdən məyum aradı. 70-ci dələdə Çinə cəhdi malzudumla görüştü. Çinli o zaman ki, əfsanə bilidəri ilə. Bəd, Cəhəli Amerika prezidentin inandırdı ki, biz iki böyük komunist sistemdən düşmər olabilmərik. Bir ilən barışmalıyıq ki, bu iki komunist sistemini ittifak yaratması mümkün olmasın. Və doğru bir strateja seçdiklər. O zaman həm də ondan istifadə et bilər ki, Çinlə issləri arasında fikir ixtil hafifadı, sərhətə də toqquşmalar olmuş 60-ci dirlər. Çinlə alaqələr vurdu, Çinə yaxtırımı oldu, Çinik o partdılar. Amma sonra 90-ci dirlərdən bu yana Amerikan prezidentin Çinə qarşda sər siyasəd yürütməyə başlayanından sonra Çin-Rusya yaxınlaşması gücünərdir. Bu Amerikanəsində yanlış siyasətlərinən biri kimdə qeymətləndir, məhulə. İran-Rusya siyasətdə elə. Amma bunu da bir ektim səbəblər və də durub Rusya-Uqraniyaya müharibəsində seyyətsi qalma mümkün deyiliydi. Amma İran-Rusya birliyi də sivil dünyaya üçün təhlükə bəd edir. Məsəl, İran növvət çalışmalara farınsa, Rusya buna susur. Susmaz bir yana kim təminat verə bilər ki, Rusya İran'a kömə eləmiyəcək. Hanslar, sizləri ləm bölüşməyətə İranla növət silahın əldə olunmasında. Çünki Rusya bundan istifadə edə bilər ki, mən bir müddəfəkimi də növət silahı olsun, qəlbi bundan korutsun. Olabilər bunu mən istəsində etmirəm. Halbuki, bunun riskləri Rusya üçün də var. Ona görə Rusya-Iran ictifadı cəddiyicə bələdiyə gücünərinə bir sat yoxdur. Mən bunu asibətlərdə fikir ayrılığı nəsində görmürəm. Amma belə məsələz, İranlı diplomatlarla danışanında toşansıda tədbirlərdə. Əslində Rusya-dan olunan xoşları gəlmir. Rusya-dan xoşları gəlmir. Burası zoran Rusya-danın müddəfə gidirlər. Normalda tariqdən də siz də yaxşı biliriz. Biz də biliriz. Rusya İran İmperiyasının dəfələrlə birbirlərinə müharibələr ediriz. Elə bu müharibələr nəsəsici. O zaman İran taxt tarzından, bizim millətcisi də bölündür. Türkləriydi o zaman, İran taxt tarzında elbətdə ki. Madəm ki, biz Rusya-bə İran-ı məşdaşlıqından danışılırız. İzləkiklərdən biri də Cammal-beydi yazıb. Bu, Həmasın dəməli təzda zolağına hücumu, yəni İsrail ailələrlə qarşı, birinci hücumu ki, hər halda görülən bu oldu. Rusya-bə İranın birgə planı kimləyə eləndirilir? Elbətdə Rusya-Ukraniya Savaşı kəntəkisində bunu deyələndirə bilərik. Bu məsələ də sizin deyələndirməniz necədir? İster istəməz ortaş şərqə, şəri dəki son durumu deyələndirməyə keşdik. İşin içində bəli İran var. İran planlaşdırıb bu terörözümün İsrail ailə qarşıb. İran, Həmas və əxəzbolla bir ay pulunu vermənsin, iki təşkilat da çökər. Pul da silahsursat da İran'dan gedir və son məlumatlara görə bir ilə bəl dən bu planlaşdırılır. Beyrut da görüşdə olub, Səpah numayəndələ, Həzbolla və Həmas təmsisi isəsindir. Silahsursat da Suriya üzərindən gedir. Təsadır da ki, İsrail Suriyyəni kəhval imanı bombardmanı edir. Çünki bilir ki, silahlar oradan taşınır. Və ziyyət kehtiycə gəlcinləşir. Barıç sənləyə artı part deyip, dünya böyük təhlükəli üzrüzədir. İsrailə dayanmaq istəmir və qəstəxanaları har da gəldir. Qəmas müzumlərinə öldürməyət üçün bombalir. Həmasın elədi terroru idi. Və Həmas bilməli idi ki, İsrail intiqama ağır olacaq. Elə de oldu. Həmas saldı bu problemi fələstinlərə yarattı. Yolsa, o durduq yerdə İsrail niyə bombalasın ki, gəzizə böyükəsini. Bir həmas müzumlərinə ölürsə, dokuz mülk insan da yalak olur. Mənim günahkarı bilincini öbədə, həmasdır. İsrail də düz eləmirəm. Bu qədədə bombardmanlar da doğrudur. Bu, terrorudan da vurtulmaq istəyir İsrail. İran da deyir ki, İsrail adında mümvətlə dövlət olmama oldu. Böyükdə iki dövlət olmadı. Nə qədə ki, İsrail fələstinlər müstəqilini tanınmıyor? Yəsələ, gəlcini olaraq qalacaq. Ama burası da var ki, İsrail, mən bunu tanıcam. Yaxşım, bunu hansı sələtlərdə tanıyacaq. Gürt şəhər necə olacaq, İranın mövqiə necə olacaq. Məsəl, İsrail son bir nətələrdə Amerikan vasitəciliyə bir nətələrdə övlətinə barışlı, diplomatik alaqalərdə qor oldu. Üçünü dövdürün, saya bilərin. Mərha, keş, sudan, birləşmiş eləbə emirliyirlər və bəhdəyin. Səvdiyər əpslənə danışlar son mərhələyə qədəm qorun. İran məsəl bunu pozdu. Pozdu üçüncü bu hadisələr olmasaədir, yaxın əftələrdə artık Səvdiyər əpslənə İsrail diplomatik münasibətlə qoracaq. Bu birinci səbəb, İranın bu dəstəhləməs qaması. İçinci səbəb de var. Mələ, böyük yirmirlər Hindistan'da toplaşanda sammiqdə. Amerika, Hindistan və Səvdiyər əpslənə və Avropa etifakarasında bir razılaşma əldə oldu ki, sinin bir çəmər, bir alternativ, bir laihə bizdə həyata çətirək. Mumbai-i şəhərindən samimallar dəniz yoğunləcələr Səvdiyər əpslənə, oradan Quru yoğunləcələr və sonra Avropa ölkələr. İran bunu da pozdu. Çünki İran bu laihədən çanarda qalırdı. İran bunu da pozdu. Eləməz bu xaması irələt çəşməsi bununla bağlıydı. Vələ, bəniyəmin nətəniyə İsrələm baş nazili terör ucumunən dəri hasunasi televizya çıxında İran adını çəkdir. Ki, bu işin arxasında İran vaq. Və mə istəsinə etmirəm ki, yaxın müddətdə İsrəl İran ad əzərbələr əndəsin. Burada Cənubu Qafqıza təhsiləri barədə düşünməyə yeri var. Mələ, bu atsələri başına da mənpragnozun beləyədir ki, Türkiyə Cumhurbaşkanı ilk sahtdarda, 2000-ci gündə balansı qorumağa çalışırsa, çünki Türkiyədə son vaxtlar İsrələ munansibətləri normallaşdırmağa çalışırsa, hətta bu atsə olmasa də, bəniyəmin nətəniyə onun Türkiyə səhvəri cözlərin. Amma onu da praxnozdaşdırırdım ki, İsrəl qazdanı şiddətti bombardmanı dəvam etdirərsə, Türkiyə, Bərduqan mövqeyi İsrələyə qarşı səhvətləşir. Çox təsdi ki, o baş verir. Cuməli prezidentin çöməkçisi, yazırbaycan prezidentin çöməkçisi, İçimət Azriyev bir müddədə də bel İsrələ səhvəri etmişdir. Bəniyəmin nətəniyə onun da qabletmişdir. İçimət Azriyev həmin görüşlən sonundan yerli televiziya müsabəsində bir maraqlı fikir söylənmişdir ki, biz istiyir ki, dostumuzla dostumuzla dost olsun. Yəni, Türkiyə və İsrələli dost olsun. Amma çox təsdi ki, bu atsələrin fonunda bu hərəki alınmayacaq. Biz də bu cəhcindiydə maraqlı deyirik. Çünki stratejikardaş dövlət müttəfiklə dostumuz İsrələsə nəsbətlər cəhcində şirsə, bu, bizə müəyyən məhvi təhsiləri. Bu bir, çinci məhvi təhsiləri də İranın özünlə bağlı olabır. Acə İsrəl-İranə-Zərbələr-Vuraza, İranda-Humayətər-Böhran da baş verə bilər, Haos da yaranıza, və onda düşünməlik, Azərbaycanlılar bundan xilas, Biz, misir kimi, sərətləri bağlı saxlayan müəyyəti soydaşlarımızla bilər, sərətləri açmalı olabır. Belə bir tərlükə də bizi gözləyə bilər. Və zədində Amerikaya müəyyətli müharibəli lokallaşdırmağa çalışır. Çünki bu müharibə genişlələ nəsə burada müxtərəfi oyuncular var. Siz sualınızda da qeyd etmişdir. Mən əsləsən, İranından danıştım, amma Rusya çölgədə qalıq. Rusya özlə maraqlıydı bu atsələri. Faktı yoxdur elimizdə deyə bilmək ki, Rusya əli olub olun. İran barədə faktar var deyət rəhat danışabilirir. Rusya barədə bunu rəhat deyə bilmək. Amma siyasi baxımdan bu atsələ Rusya maraqlılarına davab edir. Dünyanın diqqəti Ukraynaya qarşışıqatı müharibədən çevirildi yaxın şəhərləkə, Rusya da öz bildiğini davam etməkdir. Ukrayna ordusu da çox təsdi ki, yay aylarında o gözlənilən hərbə məliyyətlərdə müsbət nətizə edə bilmədi. Bunun də əslində Ukrayna ordusunu günahlandırma olmaq, səhdən də tünki bütün ərazlar minalanıb üç qaxtı müdafə sistemlər Rusya grubyə. Rusya, bəli, qıraqdan maraq olabilərdə. Amma mən deyə bilmələm ki, Rusya də çıxamasla tamasa olub, qətboluana tamasa olub. Amma İran üzerindən bu işlə görülə bilər. Çünki indi, İsrail əcər Suriyaya bombardmanlara davam mehtirəsə, bu Rusya maraqlarına da durunəcəm. Bəli çox maraqlıdır ki, Rusya, məsəl, Türksiyan Riyaksəsi Bərlədi İsrailə qarşıcət münasbəl, burada həm də ofaq var ki, Erdoğan səhciləri biraz İslamı cəlmiyə olduğuna yörə, başqa hərəkət etməsələ düzgün də olmazdır bəlçəli, Martayında da gələnir bələdiyə səhcilərdir, İstanbul və Ankara gəri almazdır. Rusya çox maraqlıdır ki, bəni yamin nətaniyə honun bu atsələrə qədər ən çox səhvər etdiyi ölkə, və ən çox görüştüyü liderlərdən bilir Rusya və Putindir. Amma Putin və Rusya yaxın şəhidə baş verəmlərin ən fonunda balanslı mövqədən çıxış etmədir. Dədi çünki Faktir-i Fələstir müstəqir dövlət olunmalıdır. Dövlət olunmalı, obacım biraz balanslıdan çıxış edə bilərdir, amma etmədir. Çünki nəyə görə qəlbün mövqeyinə görə? Kəlbünən kim dostuq edəsə Rusya onu özün artıl düşmən kimi görür. Düşmən kimi görür. Ona görə də qəb-i İsrail yaxınlaşması Rusya nətaniyə deyədir. Fələstin məsələsində mövqeyin tam ortaya qoydur. Məsələ, bu atsələrə qədər fələstin məsələsində atıl mövqeyi ortaya qoymurdu Rusya. Üstəcəldə İsrail özü də, məsəl, Ukrainer Sulaq Sursa, Azərbaycanından fəlqur olaraq Ukrainer Sulaq Sursa satmadı ki, Rusya nəyə incisi almasın. Buna rəha mən Rusya bu atsələrdə İsrailin tələfini tutmadı. Balanslı mövqeydə tutmadı. Ona görə bu atsələrin bucur qızışmasında bombardmandan davam etmənsində, İranla yanaşı bəl Rusya'da maraqıları var. Saadəcə İran aktiv iştirasıdır, Rusya pasiv iştirasıdır. Öğün Qanbey, Türkiyəyi şarəkliyiz. Açıqı Türkiyədə dövlətlə, i. ictidarla yanaşı, mühalifətin böyük bir sesidir. Bu məsələdə ictidarın mövqeyini sərgilir. Eyni zamanda xalqın böyük sesdir. Cəsaretlə deyə bilərin bir 90 faizdir. Azərbaycanda durum biraz fəqlidir. Azərbaycanda İsrailin bizim son savaşımızda yanımızda olması, strateji, partnörün və s. və s. Azərbaycanda həkimiyyədir, biraz balans qormağa çalışır. Halk 70 faiz bəkədə çox açıqaşqə İsrail-i dəstəkdir. Mən sosial şəbəkədə görürüm. Bəkədə rəqəmdə səhb deyə bilərəm. Bak, bu məsələrin Azərbaycan-Türk yəmin asibətlərinə nəkimi təsri olabilər. Bəkədə mövzudan biraz kənar su aldı, amma mənim su mara aldı fikirdiniz. Yox, işlə mövzudan kənar su aldı. Aktual mövzulardan belə də mən bunu bir nəsidə və izah etmişə. Biz Türkçəbizə qardaş dövləti müddəfə girdi. Amma bu məsələdə bizim maraqlar üstünə düşmətik. Büyüyü ölçüdə. Biz kisiyi dövlətik. Biz durub Türkçəkimi aktiv olan məliki, isran üstünə düşəm məlik, yamaxud fələstini bu qədər dəstə həliyə bilmərik. Nə də mövgəyimiz? Biz sülistiri, muharibəs, dəmri, xasdaxana və məşdəblən bombalanmasın əlihini və bəmdik ətnaməsin, yerini yətirilməsin istəyir. Bəs salam, bəmdik ətnaməsin, fələstini müstəqirli təmin. Bəs salam, bundan artığına gədən məli. O çıqalı istimairəyə, Osmanlı gələləyə var ki, o torpala vaxtlı Osmanlıya ayda olub. Ona görə, indiki Türkçə cümuniyyətə orda baş verənləri görə, bəs məsudə taşırdıqın düşünülər. Bu birinci məsələ. Birləzdə İslami çəsim orda Türkçədə güzüldü və hər partiya, o çəsimdən səs almaz. Təsəbərin, müqalif partiyası, birləz fəqri mövgəyə tutsa, o dəsləyədən məhrum olab rə. Türkçə cümuniyyətini. Türkçə cümuniyyətini. Ona görə, hər istəyələnəm partiyi israli qınıyır. Türkçə cümuniyyətini də də sorgular sizdə qeyd edir. 90 fayr, 95 fayr, 99 israli qınıyır. Yə, bunu sorguları partiyalarda, liderlərdə görürlər. Durub balanslı mövgəyədən çıxış etsələr, o partiyanın səs qausama şansı azalaca. Həmin liderində siyasi reytingi tüşəcə yaşaq. Ona görə, mən anlayıram Türkçə siyasi etsələrini və Türkçəni bu cümun mövgəyini. Bəs Türkçədə edirik bu mənada. Bəs çiçiyi dövlətdir, biz israli də sırlaq sunsa indi dağları. Bəsələ, biz israli bir fuck deyimiz sizə. Ermənstan ki, Azərbaycan'dan əbbəl israli də səhpirləyətdir. Ermənstan bizdən əbbəl israli yalvarırdı ki, israli Ermənstan'dan sırlaq sunsa isradi satırı. Nataniyah ya bu barədə sual belədən, Nataniyah, nə qədər muhafizəkər siyasəsə olsa da, çoxuların ondan zəələt ki, amma nə dedi, dedi biz Azərbaycan'dan sırsa isradi satırı. Biz Azərbaycan'dan muharbə, vəziyyətində olan dövlətə sila sursa satabilməlik. Bu qədər net vacib. Biz Nataniyah onu qoyu arab dövlətdən müdafətməliyi, o arab dövlətdən ki, Ermənistanı dəsdə edirlər. Livan, Ermənistanı da müqavuləsi var. Çinizi qaraba muharbəsində Ermənistanı dəsdə edirlər. Suriya, Ermənistanı dəsdə edirlər. Qatar, qatar ki, bizdən də münasibətləri yaxşıdır. Tüncə müddəfi gidir. Tək dövlət ki, Tüncə müddəfi qətər görün nəyiniyib. Mələ, Ermənistanı oda səhvirləyatsı, üçsirlib ücrisəsini qətər dövləti verəcək. Xeyr ola, hət bunu Fransa etmirlə, Ermənbələsi Fransa etmirləti. Yəni, biz bunları qoyu, durub israrı, qınamalı yıqtənki. Qətəri nə mara var bu məsələdə? Valla qətəri mən də anlamam. Yəni, nə beləyirləyir? Yəni, Tüncədə strateji müddəfiq səhvirləti. Mən əsab edəm ki, Tüncədə əslində biraz onları anlatmalıdır. Yəni, bu nə deməkdir? Yəni, özə Erməni rəsmünə bir araqətəri su yoluna döndəlmişdir. Təstəcə yedirdirlər orasəhvirlərə. Nə görüşürdürlər, nə görüşürdürlər. Livanı anlayıram. Erməni fələsi dövlətdir. Orada Erməni lobbesidir çoxdur. Suriyanı anlayıram, müddəfiq də Ermənlərə dəstəm. Yaşıq qətərənə, çubor da Erməni də düzə məllət yaşamadır. Bu mənə dəssində aydın, deyətim. Yəni, bu durum belədir ki, İsrail də həmasın o belədiyek gözlərinə sözümü bağışlanmış. Və ortada insanlar, kölpələr, yaşlılar, gənsilər qadınlar həyatiniqdirir. Çox təris verir idi, bu məsələyə elbətdə biz. Hər haldı Amerika Breşmiş Tatlıların mövqiə aydındır. Bu məsələ də hədəf, çin ədək, İran dola bilər, siz də qeydikdir onu. Mən təkəkə, nə zaman qayıda bilər? Sual bir də belə qayıda bilər. Qayıda bilər və nə zaman qayıda bilər? Biyəz ara sahkiddəşə bilər. Sül anca İsrailin fələstini müstəqir dövlət olaraq tanımasından sonra cələ bilir. O da tam sül olmayacaq. Çanardan idare olunursa, o sülhü də bəyənməyəcər. Terror aksiyalar yenə də davam edər. Ona görə İsrailin təminatı yoxdur ki, sabah İsrailin dövlətin tanıyanlığından sonra ondan əlçəkəcə edir. Kim zamanət verə, bələk çıxizbəli yenə də libanlar rakət ateşinə tüsulət. Suriyadan silah sürsat daşınır. Bu zamanət yoxdur. Ona görəm, mən çox təsir ki, yaxın şurada, yaq şəqdə və sülhün pərispəklibini görmürəm. Çox təsir olsun ki, yəni görünən tablo budur. Və gələ bu cümvədən yola çıxaraq, mən iki gün öncə baydənin o məşhur açıqlamalarını mən istəyərdim sizdən eşidək. Biraz onun geniş təhirləliyə lütfen. Baydənin əslində elə mən elə gəlir ki, mənim əbbəlki sualımın cevabını verdim. Yəni, yaxın şəqdə, orta şəqdə deyək, bu sabaşın hər elə bitmeyecəyini dedi. Çünki orada hədəflər var. Yəni, 50 ildəki tablonun dəyişmə hədəfi var. Mən istəyərim ki, Baydənin çoxunu bir palatoloji izahını sizdən eşidək. Baydənin çolun maraqlı tez istər səsləndirdi, hətta xaması Rusiya bənzəhti. Burada da birə doğruluq payı var. Mən də fəqqi görmərim. Qamasa terörücümü təşkil etdi İsrələ. Rusya da Ukrainiyə qarşıəsində terörücümü təşkil etdi və Ukrainiyə də mülki insanlar həlaç oldu. Adəsan bombaladılar, tiyatır binasını, kiyebibomba, nə qədər mülki? Burçada qətliyəm də ürəttir Rusiya. Qocalı soygarımından da mediyasla böyük qətliyəm tövərdəlidir bu çət. Təşk bu çədə yoxara cirdilər və çıqdılar sorda qətliyəm var qeydə alındır. Yə, ona görə, Baydənin bu üçün sərasında əlaqə görədik. Bir də Baydənin başqa bir fikir diqqət çəhdi ki, yəni sürlən bağlı ki, sür imkanları araşdırılmalıdır, kesmiş səflərdən nətizə çıxarılmalıdır, dünya dəyişməldi. Amma dünya nəcə dəyişsin ki, Rusiya, Ukraniya qarşı ışıxatımı harbədən əlçəşmək istəmir. Dünya nizama adında bir fikir sövdüyü. Bu mümkün deyir, yəni soyğuk savaş bitti, Amerika süper gücə çevrildi, qələbət sağlı soyğuk savaşta. Amerika aydan da ki, bu gücü də aşıya bilmir, patensiyalı imkan vermir ki, bütün məhsərlərimi daxil edəbilsin. Bunla artıq son illər görünür. Bir çox kütüplü dünyaya kəsidim şəhid edir. Amma bu o deməkliyə ki, çox kütüplü dünyaya daha tərli kəsidir. Təsəbirlədi siz Amerikan səhvləri çoxdur. Amma təsəbirlədi ki, dünyaya Amerika yoxdisin və ya Rusiya açımdır. Dünyada görünə qədər problemi yaşanadır. Şimdi Rusiya bətsin də bir rəşiblər ki, Amerikan hecamonluğuna son qoysun. Yəni, çox kütüplü dünya elbət də mən də eləyinə deyiləm. Brix, Vahşan, Qaya, Məhdaşdır, Təkşilatı vaad. Amerika özdə müəyyən bloqlar formalaşdırır. Amma bu daha çox haus cəhtirir. Çünki BMT-ya adlanda ikinci dünya muaribəsindən sonra, bütün dünya dövlətlərin ümidi ona edir ki, BMT-i çərçibəsində dünyada nizam qorulacaq. Amma belə olmadı çox təsür. Mən asız bir Təkşilatı səvdi. Hər öz bildini edir. Beş dövlət var, daimi özü. Biri təkşif edir, o bizi saksətərdir, gəlir, təkşilif qəablı edilməyir. Yəni, o BMT də cözlənlər effektiv vermədir fəaliyyətini. Də Rusiya bətsin müxtələli bloqlar formalaşdırırlar. Brix, Nə bilim, Çan Qaya, Məhdaşdır, Təkşilatı, Amerikada eyni yolundan gəlir. Ona əlbətdə ki, Biden dediləri ideal variyyatdır. Dünya düzamlı dəyeşir. Amma nəyə dəyeşirətcə etsək ki? Drub Rusiya nəcə deyə bilərsən ki, Ukraine hücum etmək, hətçimi dayandırabilmir. Və yaxaması cizahilə ki, isrələ rəkət ateş etmək. İran sula sususat verir, rəkət verir, o da axtır. Tulu kim verirsa, o durdur hər rəkədir. İran nəcə nizamlıyı bilərsək isək? Gələk hamı sözü o, məhirlə sövbət varə, hamı sözü bir yerə qoyar. Dünyada hamı sözü bir yerə qoyabilmir ki, haqqı, dünyanın dediydiyi dünyanın nizamı da formalaşra besin. Soqlara bunu deyirdi. Biden ən əlbəlçilər də, dünya dəyişməli deyirdi. Nə biləm, Clinton da onu deyirdi. Ronald Reagan ki, soyub muarbədə qələbənə təmin edən president deyirdi. Aqmalı, heç biri o ideal bariyanta nail olabilmət. Mümkün də deyilə, Rüfət bəy. Fərqli maraqlar var. Bu maraqlar kəsici. Çinlən Amerikan maraqları süslət üçəmməməz. Rusya nən Amerikan maraqları süslət üçəməməm. Dürdür, məsəl, Biden təşkibə edəcəkən oyun qaytaların müəyyənləşi. Oyun qaytaların müəyyənləşi ədə edirse, elə bunu BMTdə müəyyənləşdirmə mümkün edəm. Amma görəsiniz, Amerika lazım olan da Irak ve Afganistanına müdaxilə edir. Rusya Batsin BMTdə bunun qaşısına alabilməyir. Rusya quranə hücum edədir, qərd bunun qaşısına alabilməyir. Çin-Taybana ələk etirmək istəyir. Bu da, bir müddət sonra bu da baş verəcək. Onda da bəziyyət daha çox gəlginləşəcək. Amerika ələk eşinə ediyəm mi? Yəni, ona ilə nizamdan danışmaq hədə çox çətindir. Üçüncü dünya muharibəsindən bəzən danışırlar ki, bu baş verəndən ona doğru sürükləyir, sürükləyir, bəin nəxə qarəm. Məşhur alimi enştəyənin birisi sual verir ki, üçüncü dünya muharibəsi necə olacaq? Yəni, üçüncü dünya muharibəsini bilmirəm. Amma dördüncü dünya muharibəsini amma belə bir günə taşa təcarlıq. Yəni, gəlgətəm. Nüva muharibəsindən sonra heçinə qalmayacaq yeri üzündən. Yəni, üçüncü dünya muharibəsini də bir taxtaba taşa təcarlıq. Çox təşkil edirəm. Suallar var, amma mən istəyərdim son Ukrayndaki durumu da bir dəyələndirək. Və həli üçüncü dünya savaşı aşağı yukarı görünən kimi Ukrayna də savaş gedir, ortaş ayda savaşdır, dün ən arabada savaş edir, dünyanın közüb sönən, közə çevirirlən hələ də köz şəkinlə davam edən muharibə ocaqları da var aşağı yukarı, Asiyada da, Afrikada da və s. Amma Ukrayna savaşının perspektivini izlə görürüz. Nəzər alsak ki, art havalar soyyub və adətən, bu havalarda hərbə məliyyatların belə deyik masktabı migiyası azalır. Və Amerika'da ki, siyasi kriz özəliklə, Kangresin sədri də bağlı olan durum sanki Ukrayna yardıma da öz təsirini göstərdi. Ukrayna ortaş şərq savaşından sonra biraz arhaflana keçirmişiz ki, və kesibsə də bunun sonuzları necə olabilər? Yaxın şəhidə baş verənlər fonunda bəlim, nə qədər arhaflana keçdi, amma Amerika indir, Kangrespu fərqlik gələr çıxarmasına da yəbərin, Amerika prezident administrasi başa çürki, Ukrayna dəstəyə azalsa Ukrayna məhulub olabilər. Bütün dünya üçün böyük tərdücə yərədə bilər. Çünki Rusya Ukrayna nə sonra kifayətlə nə deyilir. Ukrayna parçalayacaq növbətə dəpilən səsizə, bu həsə azərbaycan maraqlarına da çabaq deyilir. Amma ya yaylarında gözlənilən baş vermədə həgətən, çünki belə ümitlər varədik ki, Ukrayna yetirdi yə rəziləri geri qaytara bilədir. Məsəl, biz 24 günə böyük yə rəziləri geri qaytara da, 23 sağda rəzinda da səparatsa da təçləyik. Amma bizim qarşqımızda Ermenistan idi, Ukrayna nə qarşısındəsə Rusya. Amacı Ukrayna etsətində qınamaqlı olmaq. Ukrayna yardım və dəstəyə olmasa Ukrayna etsətində laf ağır olacaq, və Rusya bundan öz məqsələtləyətini istifadə edəcək. Onu yürümə yəsəb edəm ki, belə qış aylarında heç bir tərəf iləriliyə biləcəcəcək. Mövqə dövüşləyə davam edəcək. Ta ki, gələn yaya qədək ki, artı Ukrayna yenidansısa bir əhəmlə haqqında düşünməsək. Rusya bu yorucu muharbəni aparmarla, həm də Avropada belə tərəftar grubu formalaşdırabil çalışır ki, o həmrə tərəftar grubu Ukrayna nə anlatsın ki, əşidə alınmırda verotorfaqları tanım Rusya işbitsin və hamında zanı putasın. Amma bu doğruya anlaşma olmazdı. Yəni, Rusya Ukrayna niyə torfaqlarından basıcə etməyədir. Bu elə bir ki, Azərbaycan'a deyəsən ki, elə üzə də deyirdilər, məhdətini müskruq. əşidə qarabahıda vərincə etsin. Putin özü də yeni sözü deyirdi. Ermenistan'da hakimiyyət dəçiləməm, dədiyimlə razılaşsədir, yaxşı oladır. Nə deyirdi deyirət ki, əşid kəlbəcə Rusya allatsın qalsın Ermenlərə, 5 lərəni qayrətən Azərbaycan. Elə bir ki, özüm də də dəmaladığı babasının torfaqından qedir. İndə Ukrayna yeni şeyi təkvədirlər qərdək, bəzlər ki, alınmır, yəni, kırmıda unut, dəmbasının bir istəsində unut. Amma Ukrayna oradan imtina etsə, Ukrayna adında dövlət artıq əri yəcək. O, yəni, bala zalaşacaq ərası, və sonra parçalama daha da sürəddənəcək. Ona ya Ukrayna məzburdu bu müharibəni davam etmək. Amma nə qədər çəkəcəyəm, çoxları söyləyəmət, praxınozlaşdırmaq sətindir. Amma siz də doğru qeydə, biz qış aylarında, özür böycədə müharibə parmağa da sətindir. Çox teşekkürəyirəm. Biz nəsə sualı da sizdən soruşum çox yormundusun. Hürmətli fəlmar bəy yazır ki, oyun qaydaların güclü dövlətlətlər müəyyin edir. Bəyənə xaqı işləminin çox təsqları olur. Fəlmar, fəlmar bəyənə razı yəm, kimi güzlüdürsə o da oyun qaydalarını müəlləşdirməyət çalışır. Bizim uğurumuz onda oldu, ki, bizəm ədalət bizim tərəfimizdə, güzümüz də bizim tərəfimiz. Hər ikisi bizdə olduğuna görə, biz öz məsələmizə hərlədə bildik. Əkber əl ekber bəyəyə yazırıfət, və də misə dedin bir bəyanat olacaq ya, İzraelin yandası ya da onun düşməni siz 11 sintiyabın bəyanatına bənzə yirmək. Yəni, Nazarbaycan mövqeyin dedim, ən də tam anlamaya gəl, ekber bey aydınlık getirse yenidən onun üçün. Kent Irmən deyirdi. Kent dostumuz Rusya beləste ona görə, bizi Rusya'nın mövqeyin müdafi edən bir Kent bey, amma normal fikirlərinizi yasas əksiddirməyə hazırıq. Nizam Rüstemov yazı ki, əlxanbə ərab dövlətlərdən hay sevgisi haradan qaynaqlanır, bir tərəfdən də İran, deyirən farz tecriminin hay sevgisi. Əlbət də burada İran'ı bu hayların tarixinə ekskurs edəsək haylar indiki Irmənsdana ilə ərabistan yarmıdasından gəldilər, ərab zografiyasından gəldilər o dönəmdə. Çünki bundan bağlı çoxlu fikirlər bura son günlərdə yılhan be yeri gəlmişkən bu məsələdə yenid azərbaycan gündəmində qəlartdı. Bənin bundan bağlı, bir tarixi və edişlərim çox olur, yəni tarixçilərdən. Bu ərməniyə deyilən yerin ərməni Irmənləri, bunlar haylardan fəlqda olurlar. Yəni, ötən əsirlərə qədər ve onların dili Tüksya oluq, dini isə Hristiyan oluq, səcuqlar gələndən sonra o Hristiyan, hədiməli Tükslər oradan sıkışdırdırlarına görə əlmələr və onların hava darlarla bundan faydəlanıqlar. Nəsəb, bu başqa bir mövzudur amma o sevki ondan da törenə bilər. Yəni, şübəssiz ki. Sevcəm ondan törenə bilər. Bəz ərab grupların anti-Türk mövqeyindən, ki, Osmanlı cədə nəyindən, ki, Osmanlıya qarşı bunların bazı hava. Məsəl, yaxın şəhiri götür. Məsəl, Türkiyəndi İslali, Qınırı, Fələstinlə dəsləyə verir. Amma birinci dünya muharibəsindən Osmanlı, Türkiyəsindən, Arxadan, Zərba, Buran, Hərmini, O, Fələstinlə bir istəsi oludur ki, incilistlərlə anlaşdılar, Osmanlıya, Arxadan, Zərba vurduqlar. Doğru. O, ölə, Türkiyədə, bəzi milliyətçi gruplar da bu məsələni, davan, zaman, zaman ortaya gətir. Zəməl, Abbas, Obyazı, İran ortaşıya destədiyi vaxt sabah çıxara bilər, sünki bu qərbin marağındadır, və bu yüzden İranı vurmaq, rəal görmür bəncə. Hər alıb da bir fikirdi. Tərlan, Məmədə, Soruşu, El Qanbəy, kontrolkələrdə dünyada münaqqşələr bitməyəcəyə, nəbəq paltoloqlar, problemlər, həllindən uşaq pulundan, yuga azalıqlardan pensiyalardan danışacaqlar. Tərlan bəyi, paltoloğun fikiru uşaq pulundan danışmaqlayıqla, bizim meyfrə onsuzda siyasətçilər gəlir, siyasi partiyar əhbələrləri funksiyaniyələr gəlir, iqsaçlılar gəlir, sosyal, məsələlərlə bağlı məsələri, onlar danışır zətə, biz paltoloqları gətirik ki, onlar son günlərdə bir siyasi tədqiqatçı mənədik. Siyasi tədqiqatçı mənədik, mətəl paltoloq peşəsi yoxdu, siyasi tədqiqatçı var. Olsun, adı siyasi şərtçı olsun və də səviyyətlər dönəmindir mətəl paltoloq gəlməsi yox idi, onlar razıya. Siyasi şərtçı olsun, əndi atlas araşdırma mərkəzi hər gün dünyada gedən prosesləri təqdim edir, biz ondan profisional şəkildə məşğu olabilmir, yama ilxan bəygin məşğul olur. Əkibər bəyi yazdı, ilxan məzəvini öz əvmə çəkirlər hər aldı, mən biraz bu ədalətsiz diyorlar konkret bu hadisədə mənim bildiğim qədər, və bu artıq şubut olundu ki, hüzumu edən həmas olur, elə deyilməyil, ilxan bəygin. Birinci hüzumu edən o olub, yəni israr oturduğu yerdə durduğu yerdə qazdanı bombalamadı kimi, həs bir sağ çiddi idi, hətta musiki fəstifalı çəksid. Görün, görün tərzörün miliyasına bakan. Yəni sen israr ordusuna sabaşsan başa tüşərəm. Amma daxil olumsam musiki fəstifal 260 kənci öldürmüsəm bir o qədərəndə cirov götürmüsəm dəyəsən ki, mən fələstinin müstəqirləyi uğrunda sabaşın. Aqsan israr ordusuna sabaşmadan 1400 adamı öldür, bir qəsərbəyə daxil olub 200 nəhbər öldürür bələr. Başlar kəsli. Sen bilməliyidin aqın israrının intiqamı ağır olacaq bundan sonra. Bunu bilirdilər, amma israrıqla bunu etməkdə bayaq ki, mən düşünəm ki, fikir daha eriyal görürdür. Sıfarış hari yer dəncəli. Ha, tamam. Sıfarışı qul verən tərəf eləyir. Yəni, bayaq dediyimizdə, bu rüsyə və iranla bağlı olabilərmək? Bəli, mən fikirimizdə sıfarış çanardan gəlir. Çünki deyədiyim kimi, iran bəz məsələri qarışdırmaq istədi, israr-i səvdiyəl əpstani yakınlaşması onu pozmaq istəirdi. Yəni, Hindistan, Səvdiyəl əpstani, Avropa, israr-i dəncə etmək onu pozdu da hətta. Çünki bu dür qarma qarışıqdan sonra olay həmən perspektivə artın görünmək. Onu yəni, bu plan reallaşdırdı. Bəli, birinci gündə də bəni, yəmin, nətələri, çəşbətmə alımahtan, nəsəsələn, iran adın, iran da hiç etiraz etmədi. Bidik, hamas düz ediydi. Düz, dedilərc bizdiyi deyəcəyir. Çünki, hamas düz ediydi. Nə dedik, ali dinirli dedir, iranın? Dedim, o nə edəndən əlinöf bərəm? Yəni, bunun islamam, islamamda adiyat var mı? Yəni, Quranlanda bir ayədən stat getirdik. Mülki insanı öldürən əlini nəcə öpmək ola? Bunun bizim dinimizi adiyatı var mı? Yəni, yabır çılıq. Son iki sual izləyicilərin sualını səsləndirəcəm. Şəxidə ki, muharibə qafqazda palüqon yaratabilər mi? Palüqon diyəm mələm, amma bizə müəyyən məhvət təhsiləri ola bilər. Həcə bu proses davam etsə, iran vurulsa, Suriya vurulsa, türk-i islamin asibətləri, cəcinləşsər, bətə müəyyən məhvət təhsiləri ola bilər. Palüqon inanmıram, çünki, iran bəzənlə dəzinformasiya, yəni, üçüncü israr, azərbaycan ərasində irana qarşı istifadətə, ərimələr də son zamanlar bu təxribatı yəni, cüya iran israr azərbaycan ərasindən iranlığa çəşivətmə alınmahtad. Bunda irməni sahidlər, irməni lobisi kəsdən yair ki, bizim iranla münasibətlərimiz bəzərə böyükə münasib daha da cəcinləşsin. Yə, belə bizi təxribata çəkmək istəyirlər. Və, nəhayət örmətli rəfləxanım, salam, iran, onun sualını soruşətən, artı sualı vermişik. Rusiyanın birinci kanalında paşinyan və diğer irməni rəsindələrlə bağlı xoşa gəlməz ifadələri səsləndirdiyüsün, irmənistan Rusiya nota verib, bu vəziyyəti daha da kəlginləşdirə bilər və bizə toxuna bilərmək. Soluncu ablamı bilirəm. Soluncu ablamı bilirəm. Yəni, bunlar artı paşinyanı çox pis şəkçidə təqqir edirlər kanallarında. Və, kaç bu de salabiyov ağzına yalana danışır. Rusya da ki, məli əxsbətlər təqqi təsəbərin beləzən paşinyanı Maria Zakharova simasında da təqqir edirlər. Məsəl, Putin özün paşinyan haqında pis söz danışmına əxtrafını deyətikə edin, onu söyün, onu təqqir edin. Tün medya kremili nəzarətə altındadır. Ona görür ki, artı dözmədi paşinyan nol təbədə, bəs dilində məni artama anamı söydürsün. Yəni, bu paşinyan artıdın narazı sağlanır. Çox pis aşağılırlar. Bu baxdasarı var, əlmənəslə Rusya da yaşayan siyasə eksperd. Ağa da paşinyan haqqında o qədər aşağılaycı fikirlər sövdür. Yəni, bəyənməyə bilərsən, ətəngid edə bilər, amma təqqir etməyək. Artı dözmədi paşinyan nol təbədə. Dəhşətdir, biz sualda izləyicimiz soruşum, onu da soruşum sizdə, mənə də gəlbə gəldi bu, əlxam məlum də yeni qalisiya qorulma ufladır. Bunun sonun ağacını verə bilərsiniz mi? Maraqlı məlum, əslində bizdə mərkəz olaraq bunun üzəndə gələyi işləyək. Çünki bu son axtsələr yeni qalisiya yaradılabilər. Məsələ, Türkiyya maraqlı təklifi var. Türkiyye deyir ki, gəlin biz bu məsələlərdə təminatçı olalım, böyük dövlətdə. Bir gismimiz fələstində təminatçı olsun ki, əslələ hücum etməyədir. Bir gismində əslələ təminatçı olsun, əsləl fələstində tanıyanından sonra əslələ təhlücə gözləmək. Çox maraqlı təklif, əlxam finalında bunu səsləndirir. Riyallaşacağını söyləməyət səhdində, məsələ bunun özlə qalisiya konturlardan əslində qəbər verir. Yəni, riyal görünür, mən belə başa uçdur. Məsəl, Fransa prezidentin Macron bilmirəm, bu saatlardır, mən belə. Möyəyən, Amerika, Fransa əsləl bir qalisiya qurmaq, əsləli qorunmaq, bunlar Amerika başınıza bəlsifəsidir. İsləl məsələ üçün xəstəxananı səhvəm vurdu, bilinmir, bəki də əsləl etdiyədir ki, xamas özü və yaxud ona bağlıq qurupla səhvəm vurabilərdir. Amma diyəlim ki, əsləl vurdu da. Amma Biden həmin günlələ əslələdə səhvərdə, yobunu əslələ etmiydi. Yəni, əsləli qorudu. İspax mələ çıxas sana da 500-ə insan yalancı oldu mülk insan. Fransa əsləli amerikası əsləli qorunmaq kimi bir belə diyədir. Bir siyasətləri var. Yəni, yoxsa Biden öz şəxsi kanallarından real məlumatı olmalıdır. Yox, Biden olmasa, amerikada prezident kim olur, olsun, əsləli qorunmalıdır. Amerika əsləli qorudu şeylədik ki, orada Yadil Obisi'nin meyəxristiyan gruplar qangresdə gücdü bir imkanlara malikdir. Olmasın, Biden olsun, Barak Obam olsayı belə, onda bənyəmin nətəniyədə qoşu gəlmədir. Baya obam özü belə əsləli əsləli əsləli əsləli əsləmalar belə edədir. Çünki tək bu çıxsıb bir məsələdir. Bu amerikan məsələsidir, əsləli qorunmaq məsələsi. Əralda əsləli əsləli daha doğrusu Yahdülərin dünyadakı yerini səlməyə salmıyaq. Dünya halisinin 0-də 3 faizini təşkil ediyən Yahudilər Dünyanın varlı milyona ilərinin 50 faizini təşkil edilər. Yəni, bu özü kifayət qədər orta ya real fat qoyur ki, Yahudilərin gücünü göstərir. Dünyanın alman, stiisaalığı, qızın, stiisaalığı və s. Onlar da gəlmək trafiliyəki və şəriyyətə gəlmiş çoxsa da Yahudi olur. Amma qıfkiyət dinci ilə qədər Yahudi dövlətəyə yox idi. Hətta onların başına Inquizisya dönəmində, İspanya da, İtalya da, son Faizist almaniyasına gələnləri də tariq unutmayın. Bunu unutmamalıq, əlbəttə. Bu, bəşəriyyət əleynə cınayət dərdir. Amma bugün orta şəriyyətdə baş verən hər iki tərəfdən, şəv ölümün sivil insanların bombalanmasına səb olan bütün alları biz qınamalıyı bu da mənim şəxsif kimdir. Öxam etsə təşəkkürəyirən, dəri izləyicilər mizəlki təşəkkürəyirən, sağ olun, sağla qalın Sürp diləyidən, bugünki vəlişimizi bitirək, nanırbətəmizi, tanrı millətimizi, tanrın bünyanı qoruz. Çoxsağ olun, Allahım andı. Hər binizə təşəkkürəyirən, sağ olun.