 Hoofdstuk dertien van uit het leven van Diktrom. Deze LibriVox-opdame is vrij van auteursrechten. Opdame door Bart De Leeuw. Uit het leven van Diktrom, door Cornelius Johannes Kivit, hoofdstuk dertien. Boontje komt om zijn loontje. Toen het avonds donker geworden was, begaf Vlipsen zich naar het huis van Geurs en verborgen zich daarachter enig kreupelhout. Het regende hart, maar daaraan stoorde hij zich niet. Die deugnieten zal ik snappen, al graag het ook kijstenen regenen, mompelde hij terwijl hij de kraag van zijn jas op sloeg. Geduldig als een kat die op hun muisje doet, bleef Vlipsen drie uur lang in zijn schuilplaats. Hij had toen geen droge draad meer aan het lijf. Daarom, en ook omdat de jongens nu al niet meer zouden komen, besloten hij naar huis te gaan. De volgende avond vat hij post in de tuin van Mulder, maar ook daar bereikte hij zijn doel niet. De derde avond verschoon hij zich achter het huis van de burgemeester, maar hij moest weer onverrichtle zaken naar huis terugkeren. De reden hiervan was dat de jongens hun aanvoerden misten. Diktrom had zich al drie dagen lang niet in het dorp vertoont. Hij had er geen lust in, want zijn moeder, die hij zo inig lief had, was ernstig ziek. Ze had longontsteking. Langs weefde zij tussen leven en dood. Ze leed vreselijk. Dikt verzorgde haar dag en nacht met de tederste liefde. Hij ontzichtte zich zelfs de nodige rust om bij haar te kunnen waken. Hoe vreesde hij dat hij zijn lieve moeder zou verliezen? Hoe zorgvol waakte hij over haar? Met welke angst bespiede hij haar bleek gelaten en met welke tederheid sprak hij haar aan? Maar ze hoorde hem niet, zij kende haar kind niet meer. Wat was het dik bang om het hart? Oh, als hij haar eens moest verliezen. Bij die gedachten kwamen hem telkens de tranen in de ogen en paste hij in snikken uit. Maar dat feestelijke lot tof hem niet. Hij mocht zijn lieve moeder behouden. Na negen pangen dagen en nachten zei de dokter dat het gevaar geweken was. Dat heb je daast got aan je brave jongen te danken, moedertje, zei hij tegen vrouw Trom, terwijl hij dik op zijn schouder klopte. Hij heeft je onverbetelijk opgepast en verzorgd. Maar nu moet hij zelf wat rust gaan nemen en morgen maar weer eens flink met zijn makkers gaan spelen. Dat zal hem opvrissen. Toen de dokter vertrokken was, viel dik zijn moedertje om de huis. Oh, moeder, wat ben ik blij, fluisterde hij aan haar oor. Zijn moeder kustte hem. Je bent mijn lieve jongen, zei ze, met zwakke stem, terwijl hij de tranen in de ogen kwamen. Als vader straks thuis komt, moet je naar bed gaan met lieveling, anders wordt je misschien ook zik. Wat sliep dik die nacht heerlijk. In lange tijd had hij de nachten niet zo rustig doorgebracht. Toch was er smorgens alweer vroeg bij de hand, want daar zijn vader naar de werkplaats moest, zou moeder anders zonder hulp geweest zijn. Toch toen vader s'avonds van de arbeid teruggekeerd was, begrapt dik zich voor het eerst zetig de ziekte van zijn moeder naar zijn kameraden. Hij vond de jongens op de bijk. Wel dik, hoe is het thuis, vroeg Jan Vos. Gelukkig veel beter, maar moeder is nog erg zwak Jan. Ze is zwaar ziek geweest niet waar. Ja, ernstig ziek. Maar zeg jongens, we moesten nu eens een of ander spelletje doen. Eigenlijk heb ik net een gevoel of ik... Of je ook ziek bent, veel Jan Vos en minder reden. Ha ha, lacht de Piet van Dril dik ziek. Dat kun je aan zijn dikke bak wel beter zien. Hij heeft eet kort, riep Jan van Bakkel. Nee jongens, zijn dik ziek ben ik gelukkig niet, nooit geweest zelfs. Maar toch heb ik een gevoel of ik... Nu, of je... Of ik wel een appeltje zou lusten. Ha ha ha, lacht de andere. Die is goed, zo gevoel heb ik ook wel. Ik geloof dat ik er zelfs twee zou lusten. He, dat is vreemd, lacht de dik. Ik zou er ook wel twee lusten, als ze bijzonder lekker waren. Zeg jongens, zouden de belle fleurtjes van Geurs al goed zijn? Verleden week waren ze nog een beetje verrang. Hoe weet je dat dik, vroeg Jan Vos lachend? Ben je bij Geurs op visite geweest? Ja, en ik moet zeggen dat ik er een prettige tijd heb doorgebracht... Zijn dik met een ondoos ongezicht. En was Geurs vriendelijk, vroeg Jan van Bakkel? Dat weet ik niet, Jan. Ik heb Geurs zelf niet gezien, maar het beviel me echt toch zeer goed. Er was zeker niemand van de familie thuis, maar dat hinderte niet. Zo, ben je nog binnen geweest? Nee man, ik ben alleen maar in de bomengraad geweest. Een andere boodschap had ik er niet. En hebben ze er niets van gemerkt? Dat denk ik wel, want ik heb er goed mijn best gedaan. Dat verzeker ik je, maar zolang ik er was, heb ik niemand gezien. Ze bleven alle binnen, wat ik heel vriendelijk van hen vond. Ik wil er weer nog eens heen gaan, want ik heb wonen wil trekken in zo'n bellenfleurtje. Dat is goed, ik ga mee, zei Jan Vos. Ik ook, repiet van Dril. En jij, Jan? Jongens, dat weet ik niet, zei Jan van Bakkel, met een bedenkelijk gezicht. Geurs is lang niet pluist, dat beloof ik je. En ik weet zeker dat hij tegenwoordig op de loer staat. Ik heb zelfs gehoord dat hij bij de burgemeester geweest is om over ons te klagen. Ach, kom Jan, laat je niet bang maken. Geurs zal ons gerust niet opeeten. We zijn geen appelen. Nu, ga je mee of durf je dit? Niet durven. Je moet niet denken dat ik bang ben, in het geheel niet hoor. Maar als je nu vooruit weet dat ze staan te loeren, dan... Ach, kom, gebruik je verstand toch diep dik. Denk je dan dat die man daar avond aan avond in de boom gaat staat? Hij zou wel wijzer wezen. En bovendien, het is in mezelf geen diepstal. We nemen 1,5 appels weg. Dik verkeerde werkelijk in de dwaling, dat het wegdemen van enige vruchten geen diepstal was. Hij zou het ver beneden zich geacht hebben, een gevonden scent, waarvan hij de eigenaar kende voor zichzelf te houden en een onrechtbaardig verkreeg ik knikker branden hem in zijn zak. Maar hij zag er volstrekt geen kwaad in, zo hier en daar, als hij er trekken had, uit een boom gaat wat appelen of peren te kapen. Dik heeft gelijk, zei Jan Vos, kom zeg, ga maar gerust mee. Je bent in goed gezelschap hoor. Nu veruitwarmaren ze Jan van Bakkel. Daar ging het viertal, de brugover naar het schoolplein. Hier keken ze eerst behoedzaam rond om te zien of er ook onraad was. Staken toen het plein over en verdwenen in een elzenbosje. Dat liepen ze dwars door en toen waren ze nog alleen door een sloot van de boom gaat gescheiden. Het was intussen vrij donker geworden en vooral daar, onder de bomen, was het moeilijk om voor zich uit te zien. Zeg jongens, er is immers geen kou aan de lucht, fluisterde Dik. Ik hoor of Sien niets antwoordde de anderen even zacht. Dan en maarover, zei Dik, een ogenblik later stonden ze alle vier aan de overkant van de sloot en dus in de boom gaat. Jongens, zei Jan de Vos, Dik moet maar beneden blijven, want hij kan slecht klimmen en als wij in de bomen klauteren, en meteen een oogje in het zijl houden. Dat is goed. Dik hielp hem, met zijn krachtige armen, vlug in een prachtige appelboom en als spoeder groeide de appels bij tientallen op de grond. Dik raapte wat hij kon, maar nauwelijks had hij er acht in zijn diepe zakken geladen of daar klonk de stem van Geurs. Ha, scheelde deze, daar heb ik ze eindelijk die appel dieven, die schelmen. Wacht, die kunsten zal ik ze wel afleren. Trein, mijn geweer, gauw. Geurs wachtte de kopst van de meid niet eens af. Hij stof naar binnen en kwam met een geweer in de hand, vloekend op de jongens af. Maar deze hadden gebruik gemaakt van het ogenblik dat Geurs naar binnen ging. Dik wachtte de andere op, tot ze weer in het gas stonden, want hij liet nooit in kameraten in de steek, al kon hij ook nog zo gemakkelijk ontkomen. En als de wind repte het viertal zich naar het elzenbosje. Maar nog voor ze de stoot overgesprongen waren, hoorde zijn Geurs al razend en tierend aankomen. O, hij zal schieten, stond Jan van Bakel, die de bangste was van de vier. Vooruit niet seuren, riep Dik erover. Wip, Jan Vos was aan de overkant. Wip, Wip, Dik er piet waren er ook. Jan van Bakel sprong niet, hij is geen verbouwerer te zijn. Spring dan toch, riep Dik. Daar sprong hij, maar in zijn angst keek hij eerst nog even om, of Geurs al dicht achter hem was. En dat werd zijn ongeluk. Hij kwam midden in de moddersloot terecht. Paf, daar viel de schot. Paf, nog een. O, o, ik ben getroffen, kermde Jan. Die naar de kant kroop. Geef mijn hand dan zal ik je eruit trekken, riep Dik. Die hem zelfs niet voor een gouden tientje aan zijn lot zou hebben overgelaten. Hier, gouw. Wacht, jullie schelmen, scheel de Geurs aan de andere kant van de sloot. Daar heb ik je eindelijk. Maar zover was het nog niet. Dik trok Jan met geweld voort in de stellige mening dat deze getroffen was. Achter de schoot hielde ze stand. Jan, waar doet het pijn, vroeg Dik. O, dat weet ik niet, huile Jan, terwijl de modder hem van de kleren droop. Maar als je getroffen bent, moet je toch ergens pijn doen, zeiden de andere jongens. Ach ja, dat weet ik wel, maar ik ben zo geschrokken, kermde Jan. Dat is niet erg, als je maar niet getroffen bent. Je bent anders geen held, dat verzeker ik je. Dus hij heeft je echt niet geraakt? Nee, geraakt niet, maar de kogers vlogen me toch om de oren. Zo, zei Dik, weet je wat? Ga maar naar huis, dat is in elk geval het beste voor je. Jan van Bakkel droop in een dubbele zin af, en de andere jongens wandelden het dorp weer in. Plotseling zei Dik, ik begin te geloven dat we ons ledelijk bang hebben laten maken voor die mendal. Hoe dan, vroegen zijn makkers. Wel, je begrijpt ook dat Geurs geen hagel op ons durft afschieten, hij zal wel loskruid gebruikt hebben. Jongen, Dik, dat weet ik nog zo net niet. Als hij nukker was, dan wel. Maar een dronken mens doet wel meer dingen waar hij later spijt van heeft. En Geurs is niet zo dik als nuchter. Dat is waar, zei Dik. Hoe het ook zei, aan zijn appeltjes zullen we ons niet zieken eten. Hier heb ik ze, en zijn er acht, dat is voor ieder twee. Dan schieten er twee over, Dik, zei Piet. Wie moet die dan hebben? We zijn toch met ons drieën? En Jan van Bakkel dan, vroeg Dik. Oh, die is er niet, en bovendien zal zijn vader nu wel een appeltje met hem schillen. Ik weet dat hij er geen éénstrek in heeft. Ja, dat geloof ik ook wel, maar toch, eerlijk is eerlijk. Ik vind dat we ze voor hem moeten bewaren. Ze komen hem eerlijk toe. Je hebt gelijk Dik, de appels zijn van hem. Laten we ze hier bij deze boom neerleggen met een weinig zand erover. Dan kunnen we ze hem mooi gegeven. Goed, zei de Piet en Dik. Ze begroeven de appels op de aangeduide plaats en ze wilden weer verder terwijl ze de gerovende waag met ijver naar binnenwerkten. Nu, smaken ze niet goed, vroeg Dik op de toon van iemand die er trots op is, anderen een weldaten hebben bewezen. Of ze, zei Piet van Dril, ik wou dat ik er nog meer een stuk of wat van had. En ik zei alvast, hoewel ik moet eerlijk zeggen dat ze nog lang zo lekker niet zijn als de Perziken van de burgemeester. Perziken, vroeg Dik, heeft de burgemeester een Perzikenboom, mooier hoor, ik geloof dat er wel meer dan 200 aan zitten, zei Jan. Hoe weet je dat? Wel, toen we laatste veldwacht ook zo geplaagd hebben, ben ik bij de burgemeester nog even in de tuin gaan kijken en zo heb ik het gemerkt. Jongen, jongen, wat waren ze lekker? Ik heb er drie opgepeuseld. Dus je weet er goed te weg he, vroeg Dik. Ja, waarom? Wel, dan moest de Piet en ik er dunk meer ook eens van proeven. Het zou toch al wondertoevallig zijn dat ze gestapt werden? Mij goed zei Jan volgens, ik durf wel. Ik weet het niet. Het lijkt wel alsof de schikker bij mij een beetje in zit. Spak Piet van Dril. De moed niet zo gauw opgeven Piet, zei Dik. Willen we het doen? Nou, vooruit dan maar weer. Vooral voorzichtig wezen jongens, zei Dik, want we komen nu in het Hoel van de Leel. Ik zou tenminste niet graag gestapt worden Dik en jij. Dank je hartelijk. Ik heb het gehoord dat de jongens het raadhuis daarnaast woonde de burgemeester. Tussen de beide gebouwen in lag een grasveld dat met bomen beplant was. Het veld overstekende kwamen ze aan een brede, dichte haag waarvan de scherpe door ons hun doordringen onmogelijk maakte. Ga maar mee jongens, vluisterde Jan vols. Achteraan is een gat waar we gemakkelijk doorheen kunnen kruipen. Ik zal er wel eerst doorgaan, volgen me maar, ik weet de weg. Dan kroop er door, toen Dik en daarna Piet. Nu stonden ze in de tuin van de burgemeester. Het was pik donker geworden, zodat Dik en Piet bijna niet konden zien waar Jan liep. Niemand had er ook erg in, dat flipsen aan de andere kant van de haag langzaam naar erbijslop. Blijf maar dit achter me, zei Jan volzacht. Hier is een smal pad, je merk toch geen onraad? Ik zie niet Zedik, maar waar staat nu die boom? Tegen de muur van het huis, vlak bij de regenbak. Jongens, wat is het hier donker? Zouden we mij niet terugkeren, vroeg Piet van Drill, die zich niet op z'n gemak voelde. Wel nee Piet Zedik, we zijn er nu zeker dadelijk, is het niet Jan? Ja, zo aanstond's. Nu deze kant op, hier hebben we hem. Ha, wat een prachtboom! Hier heb ik al wat vluisterde Dik in verrukking. Ik hoor, haast je je niet, dan heb je niets. Nu, de drie jongens deden hun best. In een ogenblik waren Dik zakken meer dan vol, de persenke vielen er haast uit. Ben Jan en Piet even zo. Ben je klaar, vluisterde Dik? Dadelijk, wacht nog even, Zed Piet, wiens moet weer begon te herleven, en die er het zijne nu eens goed van wilde nemen. Door dat ogenblik werd hun nood lotter, want achter het huis kwam de veldwachter verborgen hij zich achter de regenbak waar de jongens straks weer langs moesten. Hoor ik daar niet, vroeg Jan volsch. Ik meen er ook iets te horen, Zed Dik. Laten we ons in elk geval uit de voeten maken. Zacht vingen zij de terugtocht aan, maar toen zij langs de regenbak kwamen sprong Vlipsen plotseling uit zijn schaarthoek te voorschijn. Wacht, tegenieten, nu heb ik ploff. Daar viel hij zo langer zij was voorover op de grond. Zijn voet was in de ketting van het aakertje verwacht geraakt. O, riep hij, verwinsten jongens. Hij krabbelde overeind en snelde de knapen na, die al bijna het gat in de haar hadden bereikt. Jan volsch en Piet van Dril, die vlugger konden lopen dan hun makker, kopen er het eerst door, waarvan het gevolg was dat Dik het ogenblik moest wachten en zich door de veldwachter bij de kraag voelde grijpen. Ha, hier heb ik er een. Wie ben jij? Wacht, ik zie het al, net te rechten. Nu is het mijn beurt mannenken. Maar voor Vlipser ergens had, rukte Dik zich ongewacht los en zette het op een lopen. De veldwachter hem naar. Dik liep de tuin door het huis om en de weg op in de richting van zijn ouderlijk huis. Maar, ongelukkig, kon hij niet snel genoeg uit de voeten en wel draag hoorde hij Vlipser weer achter zich. Al meer en meer wond deze op hem en eindelijk Dik voor de tweede maal grijpen. Nu zal je me niet meer ontsnappen, baarsje. Hallo mee, onder het raadhuis, voort. Daar mag je apposteder zoveel je me wilt en aan de ruiten tikken ook. Slaar ze maar niet stuk. Haha. Dik sprak geen woord en liet zich gewillig meevoeren. Spoedig hadden zij de deur van de zogenaamde gevangenis bereikt. Vlipsen opende haar en dielden ze gevangenen naar binnen. Vlap de deur sloeg dicht en Dik was alleen. Einde van hoofdstuk 13 hoofdstuk 14 van uit het leven van Dik Trom deze LibriVox opname is vrij van auteursrechten. Opname door Bart De Leel uit het leven van Dik Trom door Cornelis Johannes Kiviet, hoofdstuk 14 hoe Dik op vrije voeten geraakte en een goed besluit dan. Het was daar binnen pik donker. Dik kon geen hand voor ogen zien. Hij bleef eerst een ogenblik voor de deur staan en deed toen een paar stappen vooruit. Weldraar merkte hij dat hij nog niet in de eigenlijke cel aangekomen was maar eerst nog een trap moest afdalen. Nu, dat afdalen was nog al te doen want de trap die geheel van steen was telde maar vijftreden. Dik ging op de tas naar beneden en kwam in een dufhoek waarin slechts één enkel venster was maar natuurlijk zonder glas. Het was een vierkant gat met een dikke ijzere bouter voor die hem alle helpen nam om te ontvluchten. In een hoek stond een stenenpankje en paar bossen stro op de grond verspreiden een mevigeur en konden Dik voorstrekt niet verleiden zijn dikke ledematen erop uit te strekken. Hij ging op de stenenbank zitten. Jonger, dik, zei hij flipsen is nog handiger dan ik dacht het is een lelijk geval wat zal moeder schrikken als ze merkt dat ik niet thuis kom. Het zou me wat waard zijn als ik hier goed en wel weer uit was. En moeder is nog zo zwak het is best mogelijk dat zij weer zieker wordt als zij hoort dat ik hier opgesloten zit. Ik hoop maar dat Jan en Piet het bij mij thuis verteld hebben en dat vader het voor moeder verzweigt. Ach nee, dat zou wel niet kunnen want moeder zal wel geen rust hebben volgens het naartje van de kaas weet. Het is een lelijk geval ik wou dat ik die hele historie maar niet begonnen was dan zat ik nu misschien kalm en wel thuis. Als het nu met moeder erger wordt heb ik het op me geweten zouden ze nog proces voor tik zit je hier hoorde hij plotseling heel zacht vragen het geluid kwam door het fenstergat Ja, ben jij daar Jan? Ja, Piet ook. Ben je die bang? Nee, bang niet maar wel ongerust over moeder weet je ze is nog zo zwak en ze zal zeker erg schrikken als ze het hoort ik ben erg blij dat jullie me niet in de steek laten heb je het bij me thuis verteld? Nee, nog niet we hebben gewacht tot vlipsen naar huis ging en zijn toen daardelijk hierheen gekomen Jan en Piet lagen plat op de grond met een hoofd voor de traali het fenster was laag bij de grond ongeveer zo laag als een kelderfenster de gevangenis was trouwens niet veel meer dan een kelder en diende alleen ombedelaars en dronkaart voor ten hoogste eenacht op te sluiten ik zit hier lelijk he hoe laat zou het al wezen het is half 10 de klok heeft pas geslagen, zei Piet zeg dik, zei Jan als de traaliën niet was dan kon je best door dat galt kruipen en naar huis gaan ja, zei dik, maar die traaliën is er Piet van Dril, wiens vader Smidt was vatten het ijzer aan en begonnen met kracht aan te trekken het ijzer zit goed vast en Piet, vroeg dik niet erg, antwoorden deze ik kan het gemakkelijk heen en weer bewegen de bouwt is sterk genoeg maar het kozijn niet dat is al tamelijk vermollems heb je geen mes bij je, dan kunnen we het losfreken hof ik, zei dik wiens moet begon te herleven en een goed ook, hier zou je het los kunnen krijgen dat zullen we proberen, Piet riep Jan Vos vol vuur het zou wel wat waard zijn om je eruit te krijgen, dik wacht, ik heb ook nog een mes kijk, het wordt lichter ook, de maan komt op Jan en Piet togen met moed aan het werk dik volgde met de grootste belangstelling al hun bewegingen en begon onder wijl en persik te eten ik geloof dat jullie prachtig opschieten zei hij, terwijl hij het sap was en kind vergenen, dat meintje komt ons bij tijds helpen het gaat best dik, het gaat uitsteken riep Piet van Dril op gedempte toon kijk maar, de stang zit al lossig over 10 minuten kunnen we hem eruit halen hoe raar riep dik zowel hij van plezier in het rondsprong wat ben ik daar blij om, vooral om moedig en wat zou flipsen mooi geraag kijken als de vogel gevlogen is dat begrijpje, lacht Jan volgens hij zou razend wezen toe Jan, niet babbelen, riep Piet voortwerken, zo hard als we kunnen kijk, ik al eens een grote hoop mollem hebben het lijkt wel turf zeg dikje opvolgen zou zo gemakkelijk niet ontsnappen, want ze zullen het mooi gewel wat sterker maken, denk ik ja, maar ik ben er nog niet uit zou het echt gelukken wacht maar een ogenblik kijk, de stang zit al los Jan schudde haar nu met gemak heen want ik zo'n plezier deed dat hij opnieuw begon te springen de jongens werkte ijverig voort de hoop mollem werd voortdurend groter en eindelijk zet Piet laten we het nu eens proberen Jan eerst zo hoog mogelijk opschuiven en dan het onderreind uit de geluif gelichten 1, 2, 3 zijn spannende allumkrachten in en krak hoe raar dik is gelukt komen nu maar vlug uit prachtig heerlijk riep dik maar zeg, ik ben er nog niet uit mijn armen en mijn hoofd kan ik wel doorsteken maar meer niet ik heb hier niets wel op ik staan kan kom maar, we zullen je wel uittrekken maar het zal wel pijn doen vrees ik dat hindert niet, voor een paar schrammen ben ik niet bang dik stak zijn armen en hoofd door de opening Jan en Piet pakten hem stevig beet en trokken hem naar boven het was een tamelijk zwaar vrachtje en de opening bleek nauwelijks groot genoeg dik vulde haar geheel met zijn lichaam he, he, dat is zwaar moet even rusten, zei Jan dik was nu halverwege buiten het kozijn zijn benen hingen nog in de donkere ruimte achter hem kom Piet, vooruit maar weer trek maar zo hard je kunt riep dik doel maar gerust of je thuis bent wie je behoeft me niet te onzien de jongens trokken uit alle macht maar toch ging het met een slakkengang dik was te dik en daarbij zaten zijn zakken zoveel perziken dat hij nog dik was dan gewoonlijk daar komt volk aan, riep Jan voorst plotseling het is Vlipsen, merk dat je wegkom Piet in een ogenblik waren ze verdwenen ze kropen achter een haar dicht bij het raadhuis vandaag konden ze alles horen en zien Vlipsen kwam daarbij met nog een bos stro en een kanwater daar viel zijn ogen op dik die niet achter of vooruitkom haha, riep hij lachend daar kom ik juist van pas wou je me ontsnappen me jongen ik ben zo kwaad nog niet als je wel denkt hij pakte dik beet en trok zo hard hij kon maar de perziki hielden de gevangenen tegen hij kon er dik onmogelijk door krijgen zo baasje je hebt je daar lelijk vast gewerkt die traai die was voor jou niet nodig merk ik wel je kunt er toch niet uit haha, dat is grappig wacht me best jongen ik kom bij je dan zal ik je aan de andere kant wel helpen hier heb ik meteen een bed voor je haha de veldwachter nam het stro weer op ontsloot de deur en zat het hok binnen nauwelijks was hij daar of Jan Vossen sprong voor de dag en zei kom Piet, we moeten dik niet aan z'n lot overlaten laten we proberen wie het hardst trekken kan vlipsen op wij Jan en Piet pakten dik op diel beet en trok er wat seconden de veldwachter nam hem bij de benen en trok ook uit alle macht het gevolg was dat dik bleef varen was en het mooiste was nog dat vlipsen niet eens merkten hij zette zijn beide benen tegen de muur en trok met geweld aan diksbroekspijpen die nog altijd bijzonder wijd waren laat me eventjes los jongens vluisterde dik die in inval kreeg en niet zodra hij zijn handen vri of hij maakte met grote behendigheid de draagbanden los waar aan zijn broek was bevestigd trek nu riep hij z'n handen uitstekende dat geschieden en wel met het zotten gevolg dat vlipsen met diksbroek in de hand achterover vondsten en dik zonder broek naar buiten gleed hurra riep hij, nu zit de ouderad zelf in de val vlug liep hij naar de deur en voor vlipsen zich nog goed van de schrik hersteld had, trok dik de deur op slot en maakte zich met zijn trouwenhelpers uit te voeten nu naar huis toe jongens riep hij eerbaar voor de derde maal gesnapt worden vijf minuten later stond hij voor zijn woning toch schijnen nog geen lust te hebben om naar binnen te gaan, althans hij opende de deur niet de andere jongens had hij niet gezien zou moeten niet echt schrikken als ik zo half gekleed thuiskom mompon hij, als ze gezond was zou ze zeker om het voorgevallen te lachen, maar nu? nee nu gaat het niet en die vlipsen kan ik daar ook niet laten zitten ik weet nu bij ondervinding hoe onaangenaam het is nee dat gun ik de man toch niet al is hij een beetje lastig ik zal hem er weer uithalen zijn vrouw maakt zich anders misschien en zij is een goed mens zij heeft moeder in de laatste dagen dik wil zijn belangstelling getoond alleen al daarom zou ik vlipsen verlossen dik keerde naar het raadhuis terug in de verte hoorde hij vlipsen allemaal hulp roepen help help klonk het oh die rakkers die schelmen help hier ben ik al vlipsen, zij dik zich voor het gat plaatsende als je mij beloof dat ik vrij naar huis mag gaan zal ik je verlossen vrij schreeuwde vlipsen wacht maar, ik zal je wel krijgen nu vlipsen, dan blijf je erin dan begrijp je het spijt me wel, want ik zou je graag vrij laten ik ben met dat doel alleen teruggekomen maar als je niet wilt moet je het zelf weten goeienavond dik keerde zich om en wilde vertrekken ho ho dik zo bedoel ik het niet, riep vlipsen die nu begrepen dat het dik ernst was ik dacht dat je gekomen was om de spot met te drijven maar als je het werkelijk meent is het wat anders ik meen het, zij dik ernstig ik weet nu bij ondervinding hoe on aangenaam het daar binnen is, zie je en ik kan het niet over me verkrijgen om je hier de hele dag te laten zitten maar eerst moet ik mijn broek hebben hier is die dik, zij vlipsen om hem door het gat stekende dik trok hem dadelijk aan laat je mij nu uit dik voor vlipsen maar wie waarborgt mij dan dat je me niet dadelijk weer zo opsluiten je kunt veel harder lopen dan ik ik beloof het je dik dan kan ik je niet geven toe, laat me eruit kun je de deur van binnen openen als ik je de sleutel geef ja, geef maar hier dik haalde de sleutel uit het slot en wond er een dun tauntje om dat hij stevig vast knoopte hier heb je hem vlipsen hier je het tauntje af hebt ben ik thuis je hoeft me anders niet te wand trouwen dik want in beloofde breek ik nooit maar zo is het ook goed dik gaf de sleutel en ging naar huis met een lichte sluimering en vader zat met de handen onder het hoofd bij de tafel te dommelen bij de ontwaakte door zijn komst dik ging naar het bed van zijn moeder hoe is het nu met u vroeg hij veel beter dik, veel beter maar nog zwak oh, dat zou elke dag wel wat beter worden wilt u niet wat eten voor we naar bed gaan nee kind dank je ik heb volstrekt geen eetlust alleen heb ik trek in een lekker zacht beertje zouden de onsen nog niet rijp zijn nee, moeders zeker niet hebben ze juist voor u aan de boom gelaten wil ik er een paar halen er zitten er twaalf aan ik heb ze vanmiddag nog geteld ja dik, dat is goed, ik heb een grote trek in mijn mond is zo droog dik ging naar buiten in de tuin achter het huis zond een klein perenboompje dat zijn vader daar een paar jaar geleden geplant had meer vruchtbomen bezaten zijn niet het vorig jaar had het boompje nog geen vruchten gedragen maar deze zomer waren er twaalf heerlijke peren aan gegroeid dik had er menigmaal een begierig geblik opgeworpen maar hij had er toch geen van opgegeten waar hij tans dubbel blij om was omdat zijn zieke moeder er nu zoveel genot van hebben kon hij liep het huis om en kwam in de tuin plotseling bleef hij staan hoorde hij daar geen geritsel in de tuin? ja, zie, daar vlogen donkere gedaten langs hem heen het waren jongens die bij zijn komst de vlucht namen maar waren ze in de thuisternis verdwenen dik vloog naar het perenboompje zouden de jongens die heerlijke peren gestolen hebben juist nu zijn moeder er zulke behoefte aan had ja, waarlijk, ze waren verdwenen hoe wij ik zocht hij kon er geen enkele vinden tranen van spijt kwamen hem in de ogen zo gane zou hij zijn moeder die verstapering hebben aangeboden en nu waren ze gestolen het is gemeen riep hij met gebalde vuisten het is slecht ik zal door plotselingsweeg hij en het schaamrood bedekte hem de kaken ik heb het zelf ook gedaan mondbald hij ik ben even slecht als zij ik ben ook een dief een lelijke dief oh, ik voel het nu eerst goed hoe slecht het van mij was en ik weet nu dat stelen stelen is onverschillig of het een gulden betreft of een appel maar het zal mij nooit meer gebeuren dief wil ik niet zijn met lome schreden ging hij naar binnen en met neergeslagen ogen zei hij wat er gebeurd was voor de eerstemaal van zijn leven durven hij moeder niet in de eerlijke ogen te zien en hij voelde zich alsof hij zelf haag de peren ontstolen had hij had zoveel berouw over het gedere die avond gebeurd was dat hij er bij de geheden nacht niet van slapen kon na die tijd stal hij nooit weer einde van hoofdstuk 14 hoofdstuk 15 van uit het leven van Diktrom deze Librivox opname is vrij van auteursrechten opname door Bart de Lil uit het leven van Diktrom door Cornelis Johannes Kivit hoofdstuk 15 Paarden en Ezos in het volgende voorjaar ging Dik van School en niet alleen hij maar ook bijna alle kinderen die gelijk met hem op school gekomen waren Piet van Dril kwam bij zijn vader in de Smederij die gewoonlijk met een zwart gezicht aan de blaasbal stond te trekken of zo lustig met een zware hamer op het groeiende ijzersloeg dat de vonken door de smits spatten zijn vader beweerde dat er een flinke smit uit hem zou groeien Jan Fos kwam in de leer bij Langerijs de Metselaag zijn voornaamste werk bestond gedurende het eerste jaar in stenen aandragen en kalkmaken deze bezigheid werd de oorzaak dat hij althoos net zo wit zag en ook een mouw gezicht als die twee samen over de weg liepen precies de dag en de nacht die elkaar een handje geven, zei Dik dan als hij hem tegen kwam toch hoe ze er ook mochten uitzien het waren degelijke jongens die flinke mannen beloofden te worden Bruin Boon kwam bij zijn moeder in de zaak welke bestond dat een klein winkeltje in Kruideniers waren bijna zonder klanten hij moest nu elke dag de boer op om nieuwe klanten te winnen zijn moeder kocht voor hem een oude ezel die bijna evenlui was als haar veel belovende zoon liet hem karmaken en stuurde hem nu elke dag erop uit maar van zaken doen kwam niet veel hij dobbelde liever met het jongens die hij tegen kwam en ging al gauw in de klein herbergen buiten het dorp zijn tijd verluiren en het geld van zijn moeder verkwisten de ezel had in aller treurigst leven bij hem, want het armendier kreeg veel meer slaag dan eten geen wonder dat het beest de laatste zo koppig werd dat Bruyn er bijna niets van gedaan kon krijgen Dick die volstrekt geen lust had om even als zijn vader timmerman te worden had eerst in het heel niet geweten wat hij worden zou in het timmerins schepte hij geen behagen en er werd op het dorp geen enkel ander vak beoefend dat hem aantrok eindelijk kreeg hij een baantje dat hem aanstond hij werd door de oude dorpsdokter in dienst genomen deze had zo'n uitgebreide praktijk de woonde zover uit elkaar dat hij verplicht was paard en rijtuig te houden zijn paarden en rijtuigen moesten er altijd curig netjes uitzien daar was hij opgesteld daar nu zijn oude koetsier sukkelend was geworden en hoogst waarschijnlijk nooit meer geheel herstellen zou zag de dokter zich genootzaakt andere hulp te zoeken en omdat Dick uitstekend met paarden kon omgaan had de dokter het oog op hem laten vallen nu had Dick een leventje naar zijn zin smorgens moest hij eerst de rijtuigen schoonmaken en de paarden uit het land halen of, als het winter was, de stal in oorde brengen dan spannen hij in om de dokter naar zijn patiënten te rijden die soms wel 2 of 3 uur gaat spuiten de dorp wonen en als hij dan smiddag stuist kwam hielp hij pillen en poeders dranken en zelfjes klaarmaken de dokter begon als poeder veel van Dick te houden geen wonder ook Dick was ijverig en flink en bij alles wat hij deed hij stond altijd klaar om in te spannen zelfs midden in de nacht en het gebeurde nog alleen zodat de dokter dan geroepen werd bovendien was hij opgeruimd en vrolijk van aard wat de dokter prettig vond omdat hij het zelf ook was 1 ding beveelde oude heer echter maar half en hoeveel moeite hij ook deed om het Dick af te leren en het gelukte hem niet Dick had namelijk de gewoond om als hij op de bok van de dokterskoetsje zat tegen bij de iedereen een praatje te maken en een kapje te verkopen al uit de aarderzaak die het vluisteren kon geschieden het ging de dokter dan ook veel te laat ruchtig toe er maakte hem soms wel knorrig Dick geen praatjes maken op de bok alsjeblieft klonken dan gewoonlijk begrepen ja wel dokter ik wil het nu volstrekt niet meer hebben hoor je het staat in het geheel niet netjes ja dokter jij wel, jij geeft me steeds gelijk dat weet ik wel maar een ogenblik later doe je het toch weer nu Dick deed dan ook wel zijn best maar het duurde nooit lang of hij verviel weer in zijn oude gewoonte vooral wanneer hij goede kennissen tegen kwam eens op een schone zomer naar middag reed Dick het dorp uit om de dokter naar een zieker te brengen die op grote afstand van het dorp woonde het zonnetje blonk aan de blauwe hemel en deed het koper flickeren dat zich aan het tuig van het paard bevond lustig liet Dick zijn zweem door de luchtklappen zicht uit de bomen opvlogen en zwacht de oren tot bijna op de nek terugdrok en liep wat hij lopen kon zo ging het Dick voorkomen naar de zin en de dokter ook, want die hield ook wel van zo'n ritje het stof van de uitgedroogde weg dwarrelde boven de bomen uit vooruit zwacht je lustig hoor, zei Dick terwijl hij met de zweep de vlieger verdreef die het paard blijkbaar als hun zuigfles beschouden maar wat zie ik daar wie is die hartloper ah, kijk eens dokter daar aan de overkant van het kanaal rijdt de veearts met zijn nieuwe schimmel hij wil ons voor mij rijden toe zwart ik geloof het waarlijk ook Dick antwoorden de dokter door het geopende voorraampje het is een mooi beest en het loopt hard hard, hard zijn Dick hij loopt niet harder dan zwart dokter wil ik het eens proberen jongen, jongen, Dick, ik weet niet die schimmel loopt uitstekend kijk eens dokter, riep Dick plotseling met vuur kijk eens, hij wingt met de zweep om ons uit te lachen dat is terren, vooruit zwart laat je niet op de kop zitten, huppla vrolijk klapt de Dick met de zweep en met vaste hand trok hij de leidstos aan klets klets klonk het boven de dreitaar uit zwart legde zijn oren bijna in zijn nek en liep uit alle macht haa, dokter, ziet u wel zwart heeft zelfs geen tikje nodig als hij de zweep maar hoort weet hij al hoe laat het is vooruit zwartje, houd je maar goed jongen die schimmel loopt best dokter ja Dick, zei de dokter terwijl hij met genoegen merkte dat zijn zwartje niet voor de schimmel behoefte onder te doen, ja Dick hij loopt best maar zwart nog beter we halen hem in geloof ik geloven dokter, ik weet het zeker haa, dat is flauw, hij gaat de zweep gebruiken nee man, niet nodig hoor want hij loopt al zo hard als hij kan toe zwart, huppla hupp zwart de zweepsnorden opnieuw door de lucht door Dick zorgde ervoor zijn paarder niet mee aan te raken hij sloeg de beesten nooit uitgezond als zij koppig waren dan alleen achter hij het nodig voort zwart, nog eventjes jongen, kijk dokter we hebben hem ingehaald toe zwart, laat zien wat je kunt hurra, we zijn voor Dick keek triomfantelijk om en klapt hem met zijn zweep toen hield hij de teugels in bedammer weer zwartje, je hebt je goed gehouden houd maar me jongen dit je hem de baas bent, laat hem nu maar gaan langzame hand kwam zwartje weer tot bedaren en Dick en de dokter zochten ook hun gemak de laatste ging wel behaagelijk achterover in zijn koetsenleunen en Dick zag met ergernis hoe de veearts zijn paard bleefvoortjagen flauw man mompelt hij het best kan toch niet hardig als je zo met hem wilt leven zul je niet lang plezier van hem hebben eindelijk waren ze waarswezen moesten de dokter verliede het rijtaag en Dick ging bij het paard staan dat hij te vrede op de glans in de nek klopte nog maar een paar minuten was hij van de bok af toen hij in de verte bruin bood met zijn ezelwagen zag aankomen en hij zag het niet alleen maar hij hoorde er ook want bruin sloeg hem met een dikke stok zo geducht op los en hij schilder zo luid om zijn groutje vooruit te krijgen dat men het wel vijf minuten verhoore kom en toch hielp al dat slaan en schilder bitter weinig, de ezel liep en bleef zelfs nu en dan geheel stil staan dan had bruin weer reuzekracht nodig om hem vooruit te doen gaan eindelijk na veel schilden en nog meer slaan bereikte hij Dick maar nu schende ezel er ook genoeg van te hebben hij bleef staan en wilde geen poot meer verzetten bruin sloeg erg onbouw hachter op los en schilder als een bezetenen maar niet hielp goudje bleef waar hij was en Dick ergerde zich geweldig zeg eens dierenbull, wie ben je eindelijk als je dat bezet nu nog langer slaat krijg je hem met mij te doen en dan zal het je niet meevallen geloof dat, zie je niet dat het armen die je niet meer kan kijk eens aan, het is schande het bloed staat op de huid geef het bezet liever wat meer eten misschien dat hij je luier lichaam dan wel trekken wil zijn ribben steken bijna door zijn vel heen dan gaat jou toch zeker niet aan wel bruin die echt er toch te veel ontzag voor Dick had om met slaan voor te durven gaan hij krijgt eten genoeg het is niet anders dan luierheid ja dat geloof ik wel rib Dick hij is bijna net zo lui als zijn baas en dat is geen klein beetje vooruit ribbruin terwijl hij de ezel aan het bit trok door het was moeite voor niets goudje zette zijn poten zover mogelijk van elkaar en bleef als een standbeeld staan vooruit ribbruin terwijl een nog harder trok vooruit ezel, hallo maar jij wel, het hielp niets er was geen beweging in het dier te krijgen en bruin werd hoe langer hoe bozer vooral toen Dick begon te schateren van het lachen bruin liet de kop van de ezel los en duwde van achteren tegen de wagen als scherwende vooruit ezel, vooruit toch ook die moeite werd niet beloot de dokter kwam terug gevolgd door de meid en een paar knechjes van de boerderij en nu beproefde men met vereende kracht de ezel aan het lopen te krijgen men duwde tegen de wagen en reed de ezel aan het bit voort zodat het hier wel moest toegeven maar zodra men hem los liet, bleef hij weer staan nog maar eens geprobeerd riep men, en voort ging het weer juist menen men de gang erin te hebben toen de ezel op de grond ging liggen en zo ten duidelijkste een bewijs van het tegendeel gaf ik denk dat het best ziek is zei de dokter, wat is het hier verschrikkelijk maagig ja dokter, zei Dick, hij krijgt meer slaag dan eten dat zal wel riepen met de omstanders die elk oog omdik touwrijker werden, hij heeft ook een beste baas ik geloof dat de ezel nog beter is dan hij ho, hop, hop riep men nog het hier bleef liggen er was geen verwikken aan weet je wat je doen moet Bruintje, riep Dick zet pan er maar gerust af, want hij trekt toch niet meer vandaag dan zullen we je helpen om hem op de wagen te leggen en trek hem dan zelf naar huis, anders kom je er nooit ha, ha, ha, klok het overal Bruin, dan speel jij voor ezel dat zo aardig wezen, dan trekt de ene ezel de andere ach, dat gebeurt toch al zei Dick lachend kom Bruin, zullen we je helpen het moet wel, Robert Volk de ezel kan hier toch niet blijven liggen pak maar aan jongens ja, er zit niets anders op, zei de dokter help ook even Dick en dan rijden we gewoon naar huis alle man toog aan het werk de tuigen werden losgemaakt en de ezel werd met verenigd kracht en onder luid gelach op de wagen gelegd lach werd er niet minder op toen Bruin het lemoen opnam en met zijn viervoetige passagier langzaam dorpwaarts ging goede reis met zijn beide riep de een, wil ik de stuurman je stok geven, vroeg een ander dat heeft hij wel verdiend me heen en derde kom Dick, we gaan, zei de dokter lachend het is een grappige gezicht Dick klom op de bok en reed weg hij kon echt er niet nalaten zo nu en dan nog eens met een spottend gezicht om te kijken naar Bruin de warme weer zijn handen vol had aan zijn vrachtje toen hij een paar uur later de paardit naar het land bracht zag hij juist hoe Bruin door een groot aantal jongens omringt zijn intocht in de dorp deed het was in gejuil en gelach zonder ophouden Bruin mocht er niet overklagen dat hij die avond geen bekijks had want het halve dorp keek hem naar en een grappen ontbrak het niet men gunde het hem dat zijn goudje hem zo te pakken had genomen dan dubbel had verdiend einde van hoofdsluk 15 hoofdsluk 16 van uit het leven van Dick Trom deze LibriVox opname is vrij van auteursrechten opname door Bart De Leeuw uit het leven van Dick Trom door Cornelis Johannes Kivit hoofdsluk 16, hoe Dick de Hex voorthielp Dick zal ongeveer 16 jaar geweest zijn toen hij op een guren november dag het huisje van de Hex voorbij moest vinnig koud de wind gierde over de vlakte en joeg hem grote natte sfeelvlocken in het gelaat die dan dadelijk in water overgingen dat hem langs de hals tussen zijn klerendrop aan elk haartje dat van onder zijn pet tevoorschijn kwam, hing een druppel water zijn bollenwangen en zijn oren zagen paarsblauw van de kou wat een weer mondpelde hij zijn handen diep in de jazakken stekende en het water van zijn lippenblazende echt hondenweer wacht, nu komt de regen er ook nog bij en de sneeuwjacht wordt er niet minder op weet je wat, ik moest maar even bij de Hex gaan schuilen anders wordt ik nog doornat Dick versneelde zijn pas en bereikte weldra het hutje hij opende de deur en trat binnen he he, wat een weer mag ik even schuilen moedertje oh Dick ben jij daar kom me gerust in hoor ga zitten, het is verschrikkelijk weer Dick dan plaat en droogte met zijn zakdoek gelaad en haals af wat zie ik zij herplotseling ligt de oude man weer te bed, is hij weerzijk ach ja Dick het is weer helemaal mis met hem het is een oude kwal, all door maar hoesten, hoesten, hoesten zo, zo, hoe lang ligt hij al? dat wordt mooi gevijf weken Dick, ja ja het is een bedroefde tijd de oude vrouw wende het hoofd af, hij veegde zich een traan uit het oog, Dick ik haar vol medeleide aan arme ziel, zei hij, dan zal het wel weer niet breed zitten denk ik armoedik, armoe, niets anders dan armoede en ellende in vijf weken hebben we nog al geen cent ontvangen en als er geen hulp komt weet ik niet waar het belanden moet, oh Dick het is verschrikkelijk, ja zeg dat wel, het is verschrikkelijk, maar waarom vraag je niet eens hier of daar hulp en wonen toch mensen genoeg in het dorp daar heb je bijvoorbeeld Mulder die alleen is al rijk genoeg om, Mulder riep de oude vrouw Mulder, praat me niet van Mulder want die kent geen medeleide, het is mijn eigen huisbaas en vanmiddag is hij nog hier geweest om de huur van vijf weken te halen maar ik kon hem onmogelijk betalen ik heb hem om uitstel gevraagd met de belofte dat we zullen betalen zo gaan we weer wat verdienen kunnen toch hij wil van geen uitstel horen en morgen moeten we dit huisje verlaten het is verschrikkelijk dik met die arme en ik weet nog niet eens waar ik hem brengen moet 35 jaar hebben we hier gewoond de oude vrouw begon luid te snikken het huisje uit riep dik verontwaardigd en dat met een zieke man maar dat is schanderlijk dat mag niet gebeuren, hoeveel geld moet hij van u hebben we betalen 90 cent in de week dus dat is 4,5 gulden in het geheel het is geen grote somdik maar als men zelf geen 4,5 cent in huis heeft hier pakken aan zijn dik haar enige kopen geld toestoppende het is wel niet veel, maar ik heb niet meer en als dank je wel dik als alle mensen waren zoals jij stil, niet dank je alsjeblieft ik zal zien wat ik voor je doen kan in elk geval die huishuwen zal wel terecht komen bekomen je daar maar niet om en nu ga ik verder de regen is wat minder geworden dik vertrok en toen saavond zijn werk afwas liep hij het dorp in en ging naar Piet van Dril die in de smederij aan het werk was Piet, ik heb een weide ijzeren of lodenpijp nodig met een bocht erin heb jij er niet één voor met teleen tot vanavond is het kachelpijp goed, hier heb ik er één met een ellenboog wat moet je ermee doen, of is het een geheim nee, het is voor jou geen geheim maar voor anderen wel voor jou is het dat niet omdat je me helpen moet die kachelpijp staat me wel aan daar zal het wel meelukken nu, wat moet je dan doen, vroeg hierig, een grap ja, zo ongeveer wel luister ik zal het je vertellen je kent toch de heks van de achterweg weet je nog wel dik goeie jaren geleden eerst op een avond naar haar huis gegaan om haar bank te maken en wat waren we toch eigenlijk zelf bang nu, ik geloof dat er nog wel grote mensen bang voor haar zijn want nog steeds staat ze in geen goed blaadje niet dat ik het nog ben, volstrekt niet hoor, ik geloof zo'n kedwaar ze praat is niet meer, maar er zijn mensen die ze wel geloven juist Piet, dat denk ik ook en ik wil er vanavond de proef eens meenemen die arme vrouw leidt tegenwoordig weer vreselijke armoe voor eerst is het winter, dus valt er weinig te verdienen en bovendien is ouder Willem nu al vijf weken ziek nu hoef je niet te vragen hoe het met hem gesteld is en tot overmaat van Ramp komt daar die oude mulder, die frek om de huisuur, en nu zijn die betalen kan, moet zijn boygen met haar oude zieke man het huis uit onbamhaardig? dat is het, die Piet vond waardig uit die frek wie weet hoeveel geld hij heeft en zulke arme mensen bij ziekte en kou op straten willen zetten het is onmenselijk juist, zo zei Dik, maar dat zal niet gebeuren Piet, ik heb al Dik was horen vertellen dat hij erg bang van aard is vooral savings, en op de Hexe heeft hij het in het geheel niet begrepen nu ben ik van plan om hem vanavond zo bang te maken dat hij niet zal durven wagen haar mooieke uit het huis te zetten maar welk plan heb je dan toch Dik? ik ga vanavond voor Hexe spelen Piet en als jij me helpt zal hem het lachen wel vergaan, doe je het? goed zo, ik doe mee dat beloof ik je mulder woonde in een van de kleinste huisjes van het dorp aan de ene kant naast de kerk en aan de andere zijde naast een grote schuur vroeger was hij boer geweest toch toen hij na de dood van zijn vrouw in de gelegenheid kwam zijn boerderij voor veel geld te verkopen had hij wat gedaan en was in dat huisje gaan wonen daar leefde hij uit gierigheid geheel als kluisenaar hij veegde zelf de vloer aan en kookte zijn eigen potje dat het er dient en gevolg het tamelijk vuil bij hem uitzag hinderde hem niet het leven was op deze wijze goed koop en dat was bij hem het voortenaamste de ijzer in geldkist die onder zijn bedsteden stond was het enige voorwerp op de wereld dat hij lief had zijn geld was zijn afgot zijn kost zijn schat bij elkaar te krijgen en menige lelijke daad had hij daarvoor op zijn geweten genomen maar toch had hij het lief zo lief dat hij het voor geen gerust geweten had willen ruilen elke avond als de duren en vensters goed gesloten waren zat hij te tellen en dan glinstelden zijn ogen van begeerten en genot zo ook op de avond waarop Dick en Pieter een bezoek zouden brengen hij zat voor de haart waarop enige glimmende kolen lagen de tafel had hij naast zich geschooken een klein spaarlampje verlichte de armoede gewoning hij liet het geld door zijn vingers glijden er is een grote som mompelde hij en ze zal nog groter worden elk jaar komt erbij en er gaat maar weinig af dat die lelijke heksbenu niet betalen kan maar ik wagen het niet langer die man kan wel zo lang ziek blijven en misschien wel sterven ook dan betaal ze in het geheel niet meer en word ik het kind van de rekening dat begrijp je, daarvan moet ze net bij Mulder wezen mooie gezels in het huis uit ziek of niet, daar geef ik niet om wil hij doodgaan? dat moet hij weten zou ze waarlijk een heks wezen dat zou aaklijk zijn ze kan me soms zo vreemd aankijken net of als er nu eens plotseling door de schoorsteen hier binnenkwam het is om je dood te schrikken maar nee het is toch eigenlijk te mallen maar over te praten het is een hekse wie geloofde nou aan hekse maar er moet toch wel wat van waar wezen want hoe komen zulke praat is anders in de wereld ik heb er mijn vader zo dik was over horen spreken vroeger nee, het is toch niet helemaal weg te redeneren als er vroeger hekse waren zie ik niet in waarom ze er nu niet meer zouden zijn verbeeld je dat zo'n hekse nu eens op een bezem stil door de lucht kwam vliegen en hier door de schoorsteen opeens werd Mulder doodsbleek de schoenen vroegen naar het vuur tot zijn schrik zag hij wat naar beneden vallen en plotseling werden de gelrowde vlammetjes van het haart vuur onnatuurlijk groot en wat hem nog het meest dit ontstellen, Helderblau de gelijke tijd klonken er een zulke in schillen kreeg door de schoorsteen dat hij op zijn stoel zat te beven oh, kermdij daar is al wat moet ik beginnen opnieuw klonken er kreeg uit de schoorsteen en een geweldige slag tegen de achterdeur deed hem het bloed in de aardere stonnen de blauwe vlammen in de haart die langzamerhand kleiner geworden waren flickerden opnieuw hoog op het vuur zisten oh, o, genade kermde de vrek hier is de heks, de heks, de heks giel er een hoge stem door de schoorsteen ze moet haar huis uit, de heks de heks, de heks zisten uit nu en zagen de vlammen groen vreselijk, kermdemuldig wat zal men nu overkomen genade, genade oh, je hoeft het huis uit je mag er wel altijd in blijven wonen voor niemand dal hier is de heks, de heks op de bezem giel er het daarboven en er werd geweldig tegen de luiker gebonst hier is de heks met zwaarvol en zalpeter de heks op de bezem de vrek viel kermend op de knieën in doodsangst keek hij naar de schoorsteen waardoor, naar hij vreesde de heks zou binnenkomen oh, hem medeleide en genade kermde hij ach, ach, komt toch niet hier ik zal het je nooit weer lastig maken plotseling flickerde de vlammen die blauw en groen zagen weer hoog op het gebulden werd heviger en het gegiel in de schoorsteen klonk in één woord ontzettend het angst zweet prak de vrek uit hij was raadeloos daar zag hij hoe een ijzeren bak eruit ook kleine blauwe vlammetjes opstegen langzaam aan een ketting naar beneden zakten en boven het vuur bleef hangen geld, geld klonk het daarboven gielend hier is de heks met zwaarvol geld, geld de heks met de bezem de vlerenmuizen en de hagedis geld, geld oh geld kermde de oude hierigaard met een wat hopere blik op zijn schat ook dat toch, genade genade hier is de heks, de heks met de bezem wat moet ze maken van de oude woekeraar moet hij een vlerenmuis worden die in de kerktoorn rond vladdert of oh nee nee, genade, geen vlerenmuis groen het mulder terwijl hij in doodsangst twee handen met geldstukken in de bak weerp opnieuw grote blauwe vlammen opstegen of moet hij een nachtuil worden die over het kerkhoof vliegt oh nee, oh nee, geen nachtuil oh goede heks, vergeef het mij riep mulder terwijl hij opnieuw een aantal geldstukken in de bak weerp of een slang met giftige tanden of een draak met zeven koppen ja, een draak een draak hij wordt een draak hier is de heks ze komt om het geld van de vrek en met zwaar van een zalpeter waar is de woekeraar hielp, hielp oh, genade hier is mijn geld, daar, daar en de ouder man weerpzitterend handenvol geld in de bak oh, genade, laat me toch alsjeblieft geen draak worden oh, oh, oh plotseling werd het gegeel nog heviger en akeliger en grote blauwe en groene vlammen stegen van het haart vuur op het gebilder tegen de luiken duurde onophoudelijk voort vol ontzetting bedekte mulders in ogen met beide handen en kroop in de donkerste hoek onder de tafel waar hij voorover op de grond ging liggen elk ogenblik verwachten hij de heks te horen binnenkomen toch nee langzamerhand werd het stillig eindelijk hoorde hij nog één gil en toen niets meer toch durfde hij niet opkijken maar toen hij eindelijk gedurende in geruimetijd geen verdacht geluid meer hoorde kwam hij voorzichtig uit zijn schuilhoek tevoorschijn en keek in de kamer rond gelukkig er was niets geheimzinnig meer te zien het vuur was weer gewoon zelfs bijna uitgedoofd en geen verdacht geluid trof zijn oren hij bekeek en betaste zich aan alle zijden om te onderzoeken of hij ook betoverd was toch dat onderzoek stelde hem gerust hij bevond zich nog onveranderd en ongedeerd hij heeft begeld genoeg gekost zuchte hij met een treurige blik laat me de mensen nu nooit weer zeggen dat er geen heksen zijn hoe akelijk ik weet er nu alles van nog overal zijn leden bevende bore hij zijn schat weer weg en leerde zich de bed waar hij de ganze nacht door akele gedromen werd gekweld had de man geweten dat de heks niemand anders was geweest dan Dick die door de kachopuip heen terwijl zijn makker Piet op de deur en vindt er speukte dan zou hij zeker niet zo gemakkelijk afstand hebben gedaan van zijn geliefde geldstukken de volgende morgen keek hij telkens naar de haart om te zien of we nog blauwe en groene vlammen uit opstegen toch de stukjes wafel en zalpeter die Dick uit de apotheek had meegebracht en op het vuur geworpen waren al lang verbrands niemand was echt meer verbaasd dan de heks toen ze smorgens wakker werd op de tafel namelijk lag een beurs die veld met geldstukken die zeker door de gebroken ruid daar was neergelegd en in die beurs zat een briefje waarop met duidelijke letters geschreven stond een geschenk van Mulder aan de heks van de achterweg die levenslang voor niets haar huisje mag blijven bewonen oh wat lachte die Mulder vreemd toen de oude vrouw hem met tranen in de ogen bedankte voor de weldaad die haar bewezen was net als een boer die kiespijn heeft einde van hoofdstuk 16 hoofdstuk 17 van uit het leven van Dick Trom deze LibriVox opname is vrij van auteursrechten opname door Bart de Leeuw uit het leven van Dick Trom door Cornelis Johannes Kiewitz hoofdstuk 17, een oogelijk komt Zelden alleen zes jaar lang had Dick zijn meester trouw en eerlijk gediend toen een treurig voorval hem zijn betrekking deed verliezen in een koude hersendacht werd hij gewekt om dadelijk in te spannen haastig kleden hij zich aan en begaf zich naar de dokters woning in de sterre gemening dat een zieke buiten de dorp onverwacht hulp van zijn heer had ingeroppen zoals dat al zo menig wel gebeurd was toch nee, dat was het niet de goede jongen die doelveel van zijn meester hield kon van schrik bijna niet spreken toen hij van het dienstmeisje hoorde wat er gaande was oh Dick ben je daar je moet dadelijk inspannen het is verschrikkelijk Dick oh, dokter Mardinghalen voor wie kan de dokter dan zelf niet gaan nee, nee Dick oh nee, het is verschrikkelijk, gauw, maak voort maar wat is er dan aan de hand je staat daar maar te huiden en te jammeren en je zegt niets oh, het is zo erg Dick ook ben ik helemaal aangelegd van de dokter, oh, oh maar spreek dan toch, is de dokter ziek ja Dick, dat is vreselijk een behoerte wat, riep Dick ontstaat wat zeg je, heeft de dokter een behoegd de gehad hoe is het nu met hem oh Dick, zo erg, hij is geheel bewusteloos mevrouw heeft gezegd dat je zo hard moet rijden als je kunt en niet zonder dokter moet thuis komen dat spreekt vanzelf, brom de Dick in een ogenblik had hij het beste paard uit de stal voor het rijtaar gespannen en ging het in Dollevaart het erf af naar de stad die hij een uur later binnenreed hij heelt voor het huis van dokter Mardingstil en zei het over het dampende paard dat hij ervan vermoeien is en trok aan de schel spoedig werd de deur geopend en Dick deed zijn boodschap ik zal de dokter wekken, klok het antwoord voortmaken, riep Dick die vol angstig ongeduld bij zijn paard heen en weer liep maar nu, er werd ook voortgemaakt want er waren nog geen 10 minuten voorlopend toen dokter Marding reeds, geheel gekleed naar buiten kwam en in het rijtaar stapte veruitmaak het zieer zo hard je paard kan hij over dokter, zei Dick het beest heeft anders al een hele rit achter de rug dat wil ik wel geloven hoe was het met de oude heer toen je weg reed? hij was geheel buiten kennis dokter een beroegde is zeer gevaarlijk niet waar meestal wel voort zwart, voort, riep Dick en het scheen wel of zwart begreep dat er iets ernstigs plaats had het beest liep of het vleugels had en nog geen vol uur nadat ze de stad verlaten hadden aan dokter Marding begaf zich naar binnen maar de zieken nog geheel in dezelfde toestand lag Dick bracht zijn paard op stal wierp er nog een paar dekens op de rug en begaf zich toen naar de apotheek om af te wachten wat hij verder zou moeten doen hij was bedroefd want de berichten omtrend te zieken werden voortduren ongunstiger en eindelijk, smorgen zo'n 6 uur kwam de tijding dat de oude dokter overleden was dat bericht schokte Dick zeer altijd evenveel van de dokter gehouden als deze van hem zonder een woord te spreken spanne hij een ander paard voor het rijtaag en bracht dokter Marding naar de stad terug 3 dagen later reed Dick zijn heer voor het laatst nog nu was het een trurrige rit want hij voelde naar het kerkhof Dick was dus in betrekking kwijt en er bleek als poeder dat in tweede niet zo gemakkelijk te vinden was eerst hoopte Dick nog een nieuwe dokter hem in dienst zou nemen maar dat gebeurde niet omdat die heer zich in de eerste jaren geen eigen paarden aanschafde door zich door het stalhouder liet rijden dat was een grote teleurstelling voor Dick toen deed hij moeite om hier of daar op een buitenplaats als kutsier aangesteld te worden ook te vergees, men was overal voorzien dat speet hem erg want hij was ijverig van aard en leeglopen stond hem niet aan hij verveelde zich van dat hij naar bed ging en daarbij hinderde het hem geducht op kosten van zijn ouders te moeten leven wel had zijn vader vast werk maar het was winter, de dagen duurde maar kort en daarmee hielde de verdiensten gelijke trets moeder zei hij Dick was wat is het toch verdrietig zo gezond en sterk te zijn als ik ben en niets te kunnen verdienen toe jongen kreeg hij dan als antwoord je moet de moed niet zo gauw laten zakken er zal wel eens hier of daar wat open komen en wil hij er toch nog geen gebrek nee moet het gelukkig niet als dat ook het geval was zou ik andere raad schaffen nu wat dan ach dat weet ik niet het is gelukkig nog zover niet nee dat was waar maar het zou toch zover wel komen en spoediger dan zij dachten op zekere woningen was Dick van Verveling het dorp ingelopen en had zich naar zijn vader begeven die met andere werklieden bezig was een huis te verbouwen en moest door een nieuwe betimmering vervangen worden het oude geruimte was blijven staan en werd door een groot aantal palen ondersteund opdat het niet zou vallen ook de zolder was ondersgraagd door grote balken en dwarsliggers de werklieden haberden er lustig op los en die jongeren onder hen deden hun arbeid met een vrolijk gezang gepaard gaan daar kwam de baas binnen jongens ribei toen hij enige ogenblikken rondgekeken had het niet genoeg gesteund als we storm krijgen komt de boel naar beneden daar moet onmiddellijk werk van gemaakt worden bedunt trom en bakker konden dat wel doen dan kunnen de anderen mij buiten even helpen er is een kwijtje in de schuur te doen alle behalve trom en bakker gingen met de baas mee Dick ook en dat was gelukkig want nog geen 5 minuten later viel met een donderend geraas het voorste deel van het huis in het gaf een geweldige slag de hele dorp gehoord werd iedereen snelden naar buiten en spoedden zich naar de plaats des onhaars baas meijer en zijn knert menen eerst dat de schuur waarin zij zich bevonden inviel en sprakeloos staden zij ook aan niemand bewoog zich dus ik had hen als het ware verlamd Dick was de eerste die tot bezinning kwam het huis stort in ribei terwijl hij naar buiten stelde vader, vader laten ons haasten allen volgden hem even alle kanten kwamen de mensen verschrikt toe lopen het was een vreselijke ruïne balken, steenen, planken en pannen lagen tot een berg opeen gestapelt terwijl vier naakten afgebrokkelde muren het geheel omringden Dick die bleek zag van angst en ontroering liep overal rond om zijn vader te zoeken nog altijd hoopt hij dat deze niet onder het puin begraven zou zijn vader, vader liep hij met een krachtige stem terwijl hij zijn blik over de menigte die erom twalen heeft iemand mijn vader ook gezien nee Dick, we hebben hem niet gezien is hij nog niet gevonden nee nee, zij Dick zuchtend zijn schreden weer naar elders richtende om te zien of hij daar ook was helaas als in zoeken was vruchteloos niemand had de vermiste ontmoet en Dick svrees dat zijn vader onder de puinhoopbedolven zou zijn werd met elk ogenblik groter en kreeg meer schijn van zekerheid spoedig kwam ook zijn moeder aan lopen ook zij zag bleek en keek angst en grond er zijn toch geen ongelukken bij gebeurd vroeg ze vol vrees dat het antwoord voor haar een jobstijding zou zijn de mensen antwoorden niet ze zagen er tegenop de arme vrouw met haar ongeluk bekend te maken daar kwam Dick aan Dick werd eens je vader vroeg ze met angst en ongeduld heeft hij hem ook niet gezien moeder ik zoek hem overal maar ik vind hem nergens ik vrees moeder dat oh gilde de arme vrouw daar ligt hij onder het puin oh Dick mijn arme man ja moeder het zal wel zo zijn want hij was juist in het huis aan het werk ga nu naar huis moeder dan zullen wij het puin wegruimen misschien loopt alles nog goed af het is meer gebeurd naar huis Dick, zei zijn moeder de tranen wegvegenden die haar langs de wangen liepen ga jij me helpen, ik blijf Dick begreep dat aan dit besluit van zijn moeder niets te veranderen viel hij drukte haar de hand en zij zich naar de puin opkeerende moet houden moeder, misschien leeft vader nog Dick voegde zich bij de werklieden die onder toezicht van de baas al druk bezig waren het puin weg te ruimen iedereen was er nu van overtuigd dat ze wel bakken als trom onder de puinhopen lagen er werd ijverig doorgewerkt niemand sprak want allen waren onder de indruk van het geen gebeurd was en verdiepte zich in gissingen dat er niet meer was Dick werkte voor twee en zodra er weer een opening gemaakt was weer bij zich op de knieën en riep vader, vader dan luisterde hij met gespannen aandacht of er ook antwoord kwam toch telkens de vergeefs er kwam meer en meer tot de overtuiging dat zijn vader dood zou zijn en bakken ook vooruit maar weer riep de baas en allen togen aan het werk de puinhop werd voortdurend kleinig maar een paar uren van inspannende arbeid werd het beide ongelukkigen gevonden ze lagen als doden maar toen zij enige tijd de frisse lucht hadden ingerademd kwamen zij weer bij bakken weg met een gebroken benen en een gapende wond aan het hoofd naar zijn woning gedragen trom had een zware balk tegen de borst gekregen de armerman had het erg benauwd en deed verschrikkelijk veel pijn mijn doeg hem op een kleed naar huis waar de dokter hem dadelijk in behandeling nam Dick en zijn moeder stonden bij het beds wat denkt u er van dokter? vroeg vrouw trom angstig ik geloof niet dat er gevaar is voor zijn leven was het antwoord van de dokter maar nu maar ik vrees goede vrouw dat hij altijd een topper zal blijven en zo was het ook in tegenstelling met bakken die na enkele weken zijn arbeid hervatten kon bleef trom lange tijd aan het ziekbed gekluisterd en toen hij het eindelijk pocht verlaten was er van hem niet meer over gebleven dan een zwakke, uitgeteerde man die niet meer in staat was het brood te verdienen voor zich en zijn gezin het was wel een grote ramp Dick kon hoeveel moeite hij er ook toe deed maar geen betrekking vinden en daar het midden in de winter was viel er aan losse karwijtjes ook bitter weinig te verdienen de betrekkelijke welvaart waarin trom en designen zich vroeger mochten verheugen was verdwenen en had plaats gemaakt voor bitterer armboden die zich te sterker deed gevoelen omdat zij er in het geheel niet aan gewend waren en met welvaart had ook de vrolijkheid het huisje verlaten trom was verdrietig en voelde zich ongelukkig nu hij, in plaats van kostwinnig en zwakke, hulpbehoevende zuckelaar geworden was oh, hoe bedroefde het hem Hamer en Beitel niet meer te kunnen hanteren even als vroeger die tijd was voor goed voorbij nimmer zou hij weer in staat zijn het dagelijkse brood te verdienen en ook vrouw trom ging diep onder haar leed gebeurt de vrolijke lach van vroeger haar opgeruimdheid, haar gezellige toon zij waren verdwenen de armenvrouw was neerslachtig en somber geworden ja, het was wel een vreselijke ramp geweest ook dik was zo vrolijk niet meer als vroeger het maakte hem verdrietig en stil zijn goede ouders zo ongelukkig te zien en het ging hem aan het hart de bloosende wangen van zijn lieve moedig bij de dag pleeker te zien worden oh, hoe verlangde hij ernaar hij nog eens te horen lachen, als wel leer helaas, het gebeurde niet wel lachte ze hem soms vriendelijk toe als ze merkte hoe bedoefd hij haar nu en dan aankijk maar dat was het niet wat dik wilde hij zou haar graag vrolijk en gelukkig willen zien als in de vroegere goede dagen maar de nood bleef voortdurend stijgen het gezin verviel tot pittere armoenen en eindelijk werd het zelfs zo erg dat op zekere avond de tafel niet meer gedekt werd voor de eerste maal in hun leven ontpakken hun het nodige voedsel somber en zwijgend begrafen zij zich te bed maar van slapen kwam niet veel allen waren te veel vervuld van de ongelukkige toestand waarin zij verkeerden dik wende en keerde zich onrustig om en om en voelde zich de tranen in de ogen komen toen hij zijn moeder zacht hoorde snikken dat kan zo niet langer bijvoorbeeld hij m'n besluit is genomen morgen moet het er toe komen einde van half stuk 17 half stuk 18 van uit het leven van dik trom deze Librivox opname is vrij van auteursrechten opname door Bart de Leel uit het leven van dik trom door Cornelis Johannes Kivit half stuk 18 het slot van de geschiedenis de volgende morgen stond dik vroeg op en begaf zich naar Piet van Dril morgen dik al zo vroeg hier ja Piet, ik kom je hulp inroepen het is nood bij ons jongen en dan gaat men het eerst naar zijn vrienden heb je ook wat geld voor met de leem geld vroeg Piet terwijl hij zijn vriend met medelijden aankijk hoeveel wil je hebben een paar kwartjes smaak als het gezond blijft krijg je ze binnen enkele dagen terug ja dik, dat weet ik wel hier heb je ze en als je het nooit terug geeft is het ook goed dank je Piet zoals ik gezicht heb, als ik geen ongeluk krijg ontvang je ze binnen enkele dagen terug en nu ga ik weer heen, want ik heb nog wat te doen dag Piet, tot ziens gegroet, zei Piet arme mensen mondballen hij, ik wilde het kunnen helpen kom dik ging regelrecht naar de bakker Janssen, wilt u even 2 broden naar mijn moeder brengen maar liefst dadelijk, er is haast bij ik zal even zorgen dik vandaag ging dik daar vrouw Boon die nog altijd in haar winkeltje woonde hij deed de deur open en stapte binnen goedemorgen vrouw Boon goedemorgen, hey dik ben jij daar? dat is geloof ik wel voor het eerst van je leven dat is ook zo vrouw Boon maar ik wens u wel eens te spreken heeft u een ogenblikje tijd? ja wel, zeker kom maar in de kamer, het is te koud om in de winkel te staan ja, het is koud zijn dik binnen tredens vrouw Boon gaf hem een stoel en aan mezelf ook plaats tamelijk nieuwsgierig wat ik toch wel te zeggen zou hebben ik heb gehoord, begon dik dat die van plan met de dorpen te verlaten en in de stad te gaan wonen ja, dat is te zeggen was het antwoord als ik ben boeltje naar mijn zin verkopen kan ik ben niet van plan om zo mijn weg te lopen nee, dat begrijp ik ik ben dan ook juist gekomen om daar eens over te praten u woont hier in een huurhuis niet weig? ja, het is een huis van de molenaar en ik heb er nog 6 jaar huur aan maar ik mag de huur wel aan een ander over doen tenminste als het een knapp personus nu, wat dat betreft zal de molenaar wel geen bezwaar maken denk ik, mee in de dik en hoe staat het met de winkel? de gehenen in mijn thuis is mijn eigen dom antwoorden te wederen toonbank, weegschalen, gewichten bakken en laden kocht erom alles wat erin is, behoort mij en dat wilt u dus verkopen? ja, voor 300 gulden is het te koop maar dadelijk betalen dat spreekt vanzelf boy, gedoe ik niet dat is ook niet nodig zet ik als ik het koop betalen kan maar 300 gulden geef ik er niet voor als de winkel nog, zoals vroeger goed beklant was, zou ik hem misschien overdenken maar nu de zaak bijna verlopen is vind ik er juist de helft voor namelijk voor alles zoals het ruimt en zuid en dan nog op voorwaarden, dat ik pas over 3 dagen behoefde zeggen of de koop doorgaat of niet nee dik, dat gaat niet tegen de voorwaarden heb ik geen bezwaar maar 150 gulden is te weinig ga zelf maar kijken of er niet voor meer waarden in staat het is wel waar wat je zegt dat de zaak vermindigd is maar ik ga toch nog wel zoveel in om dat een kleine burgerhuis houding er van leven kan als ik niet aan trouwen dacht verkocht ik hem niet dik en vrouw boon gingen de winkel rond en namen alles nauwkeurig op de voorraad van een en ander viel dik nogal mee zodat ze het eindelijk eens werden voor een zon van 200 gulden maar a komt dan zei vrouw boon die mij niet begrijpen kon waar dik zoveel geld vandaan moest halen dat is afgesproken uiterlijk over 3 dagen kom ik u met besluit meedelen en begraf zich naar de burgemeester bij wie hij na een ogenblik wachten weg toegelaten burgemeester ik heb gehoord dat voor uitzending naar de tropen soldaten aangeworven worden zou je me daarom trend niet wat nader kunnen indichten maar wel zeker met genoegen of eigenlijk gezegd weet je er alles van inderdaad zijn er flinke jongens nodig waarom vraag je dat zo je wilt toch zelf niet gaan misschien wel burgemeester hoeveel handgeld wordt er precies gegeven en waar melding 400 gulden dat is nogal een mooi sommetje niet waar hoe oud ben je 18 jaar burgemeester erg goed gezond zo 18 dan heb je de jaren maar toch durf ik het je niet aanraden dik het is een erg ongezond land vele Hollanders krijgen er last van de gele koorts ja burgemeester dat heb ik ook gehoord maar ik kan niet anders waar kan ik me aanmelden ook ik ga je de zoesplaats dik dus je bent er toe besloten ja burgemeester de nood dwingt er mij toe ik dank u wel voor uw indichtingen dik vertrok en ging naar huis hij vond zijn ouders in een sombere stemming bij de tafel zitten er stond een boterham voor hem klaar welke hij dadelijk begon op te eten want hij had grote honger hoe ben je aan dat geld gekomen dik vroeg moedig dat heb ik geleend moedig waarvan moeten we het dan teruggeven we hebben in ons niets meer de oogelukkige vrouw kreeg tranen in de ogen dat is waar moedig maar droge ultranen want binnen enkele dagen zal ik u geld genoeg verschaffen om de winter verder door te komen ik ben met vrouw boden in onhandeling getreden om haar winkeltje over te nemen voor 200 gulden word ik eigenaar van de gehele zaak en marie jonger hoe heb ik je nu met je vroeg moedig de verbaas ik aanstaarde terwijl vader bedenkelijk het hoofd schudden heb ik toch geen cent in huis hoe zouden we die soms ooit kunnen betalen dat zal ik u aanstands meedelen moedig zeg nu eerst meiens hoe je het zou vinden om in dat zaakje te komen oh kind er is geen denken aan wat zou het anders herenlijk wezen er gaat wel niet zo erg veel om maar toch wel genoeg om ervan te kunnen leven dat is zeker vroeger was het zelfs een best zaakje en het zou het wel gebleven zijn ook als die vrouw Boma niet zo'n riel onhebbelijk mens was ik geloof zelfs dat het zaakje wel weer druk zou worden als er knappe mensen in kwamen ach jee wat zou het herenlijk wezen als wij het eens kopen konden Jan dan konden we de toekomst onbezorgd tegemoet zien en dan behoefde je ook niet meer te werken tenminste niet harder dan je krachten toelaten we zouden geen red zijn Jan maar ach dat ongelukkige geld wel nu moedig zei Dick ik weet een middel om aan geld te komen welk middel dan vroeg moedig nieuwsgierig maar toch voor angst daar zijn wel begrepen dat er heel wat voor gevecht zou worden Dick kijk haar het ogenblik aanzelend aan de goede jongen zag het tegenop haar zijn besluit mee te delen toen Dick zeggen dan of is het zo erg ik brand van nieuwsgierigheid ja Dick zijn vader ik ook wel nu moeder ik zal het u zeggen in de west moeder liet hem niet uitspreken met tranen in de ogen sprong ze op en sloeg hem haar armen om de huis wou je weg gaan mijn Dick, mijn jongen snikten ze wou je je moeder verlaten en je vader Dick begrijp je dan niet hoe lieve je hebben oh Dick we hebben immers niets op de wereld aan jou Dick gaf zijn moeder in kus en maakte zich zacht uit haar omarming los ook hij voelde zich week om het hart worden want het kostte hem veel moeite om van zijn ouders te scheiden maar toch wilde hij zijn lieve moeder niet tonen dat het hem zwaar viel moeder zei hij luister het is het enige middel om u en vader voor gebrek en zorg te behoeden hier blijven kan ik toch niet ik mag u niet langer tot last zijn en dat wil ik ook niet viel er hier nog wat te verdienen denk er om weg te gaan maar nu zit er niets anders op wekenlang loop ik al zonder werkgrond en het is de vraag of dat niet nog maanden zal duren maar toch moedig al gelukt het mij hier of daar een betrekking te vinden dan zou dat u toch nog bitter weinig baten want veel zou er nooit van kunnen overschieten vader is zwak hij kan in de eerste jaren stellig niets verdienen en hoe zou u dan in het levensonderhoud voor u beide moeten voorzien het is niet beter dat ik ga ik behoef mijn sterkste verbinden voor 3 jaar en ik ben gezond en sterk 400 gulden krijg ik vooruit moeder 400 gulden dat is geen kleinigheid we kunnen er het winkeltje verkopen en nu houdt nog 200 gulden over om alles netjes in orde te brengen denk eens wat een genot vader koopt een hit en een waarentje om buiten de dorp te gaan venten en u zorgt voor de winkel is het niet prachtig moedig ja jongen het zou mooi wezen dat zou het en voordat alles behoef ik sterkste een paar jaartjes in de westen gaan doorbrengen moeder het is toch waarlijk zo erg niet moeder keek lange tijd pijnzend voor zich terwijl nu en dan een paar grote tranen over haar wangen rollen eindelijk stond ze op en om helst te dik opnieuw dik het moed ga mijn lieve goede jongen ga schermen schrijend verdiet ze de kamer trom volgde haar ach Jan zij ze snikkert wat heeft hij toch een braaf hart jaigrit het is een bijzonder kind dat heb ik altijd wel gezegd dat heb ik diezelfde middag nog trok dik zijn beste kleren aan om zich naar de stad te begeven ach dik mijn kind moet het nu al zo gauw gebeuren het schijt er valt me zo zwaar ja moeder het is hier ook hoe eer hoe beter we hebben geen cent meer in huis en ik krijg toch nog enige tijd voor lof wat vind ik dat heerlijk moeder dan kan ik u helpen verhuizen en anders in oorden brengen en voor vader een hit kopen en een waagentje nee moeder het is beter vandaag dan morgen ik heb geen rust voordat u goed er wel in het winkeltje woont het was een teder afscheid bijna als of hij reeds voor goed wegging kom moeder je nu flink hoor morgen of overmorgen kom ik weer terug tot zo lang dus dik maakte zich uit haar omarming los en snelde de deur uit wat had hij zich in tegenwoordigheid van zijn ouders goed moeten houden om niet in tranen uit te basten want nooit had hij sterker gevoeld hoe lief hij hen had dan nu op het ogenblik dat hij wel draa voor goed van hen zou moeten schijden voor goed ja want het was bekend hoe weinig en erg terugkeerden uit dat verre vreemde land waar hij de hardnekkige koortsen zo menigeen een vroege dood deden vinden nauwelijks had hij dan ook het laatste huis van zijn dorp achter de rug of de brave jonge basten in tranen uit en vroeng zich in verdwijfeling de handen oh wat is het hard wat is het hard ik heb een zo lief mobiliteit om langs de wangen vloeiden toch opeens bedoom hij zich hij wier nog eenmaal een blik op zijn geboorte door dat hem zo lief was zorgt met zijn ogen nog eenmaal het rode dak van de kleine woning waar hij zoveel jaren gelukkig was geweest en waarin hij achter liet wat hem het dierbaast was op de hele wereld en toen vervolgde hij met flinke tred zijn weg naar de stad in diepe smachtelijke gedachten verzonken liep hij voor het voorhoofd gefronst met een droevige trek om de mond een gure wind woel je hem vlak in het gelaard maar hij voelde het niet hij liep met gebogen hoofd en nu en dan privelde hij over luid kan niet anders komt hem onafgebroken over de lippen, het moed vader en moeder mogen geen broodscheprekelijden zolang ik er ben en het zou schande wees als ik anders handelde dan ik doe wat zullen mijn vrienden vreemd opkijken als ik als soldaat terugkom toch zal het een troost voor mij wezen daar kind ze het verre wester te weten dat vader en moeder het goed hebben en dat zij op hun oude dag vrij zullen zijn van zorgen en broodgebrek en daarom het moed hoe hard het ons alle drie ook zal vallen Dik was zo zeer in zijn gedachten verdiept dat hij niet eens merkte dat hem een rijtuig achterop reed hij ontdekte dat pas toen het vlak achter hem was en een glimlach verhelderde zijn gelaard toen hij de brede molenwagen herkende beladen met zakken en bestuurd door de eigen daar zelf over het laatste verheurden hij zich nog het meest want de molena was een oud vriend van hem bij wie hij zijn hart eens kon uitstochten de wagen hield stil meerijden Dik klonk het hem toe de molena was geen vriend van veel woorden hij sprak gewoon niks zeer weinig maar hij had een goed hart zwijgend stapte Dik op het krat en zwijgend vervolgde zijn hun weg dat had zo enige minuten geduurd toen de molenaar die van ter zijde zijn jongen vriend alleen zijn paarmal had aangekeken plotseling vroeg wat schild raam ben je ziek nee van Dijk niet ziek maar toch lang niet vrolijk het is armoed thuis armo van Dijk en nog eens armo hij moest in einde aankomen de molenaar zijn niets hij vloot zacht tussen de tanden en zag Dik weer van ter zijde aan die met moeite en traan wegdroom ook Dik zweeg zo gingen weer enkele minuten voorbij toen zijn de molenaar armoed thuis en welke einde moet er aangemaakt worden ik ga naar de stad om te tekenen als vrijwilliger ik ga naar de west 400 gld handgeld zijn voldoende om het zaakje van vrouw Bohn over te nemen die naar de stad wil verhuizen zoals u al weten zal als u dan het huis zou willen verhuren aan vader waren zij uit de dood maar dat wil u wel niet waar de molenaar kijk stijf op de ruggen van zijn twee paarden hij knik te bevestigend terwijl hij weer tussen de tanden vloot en hoe vind je moeder Dik vroeg hij na een pauze ze vind het hard erg hard ja, het is hard erg hard klonk uiteindelijk naast Dik ze waren nu een boerderij genaderd waarvan Dijk het air voorbreed wacht even Dik, dan gaan we straks samen verder zij de molenaar terwijl hij van het krat sprong en de zakken naar binnen ging dragen Dik was geen jongen die van toekijken hield als ze gewerkt moest worden dadelijk nam hij ook een zak op de schouder en volgde de molenaar spoedig was de wagen afgeladen en waren Smonenaar's zaken met de boer afgedaan ze namen weer plaatsen op het krat en reden het erf af tot Dik's verbazing stond de molenaar echter de weg in naar huis wat hij niet verwacht had hij legde zijn hand op de schouder van van Dijk en zei u gaat naar huis terug en ja, dat weet ik wel, wat zou dat huppaarden dan scheiden hier onze wegen, want niet waar, huppaarden ja, wel, ik moet naar de stad om huppaarden, hupp, dat moet je niet, Dik je gaat mee naar huis huppaarden, hupp onmogelijk, onmogelijk van Dijk ik moet, want ik kan niet anders laat me hier afstappen jij stapt niet af en je gaat niet naar de stad, heb je me begrepen, Dik? ik zou me schamen, jongen schamen, als ik jou voor een ellendige 400 gulden naar de west niet gaan om daar een graf te vinden je gaat naar huis, zeg ik je dat geld kun je van mij wel krijgen begrepen, je ouders kunnen je niet missen de monennaar keek Dik aan en knikte hem nog eens met een krachtige beweging toe hij had al veel meer gesproken dan hij gewoon was en wilde er verder ook geen woord meer over verspillen de zaak was afgedaan, naar hij meenden oh, wat weg de Dik plotseling ligt en vrolijk te moeden weg was als met een toverslag al zijn zorg en al zijn verdriet en in gedachten zag hij reed de lieve moeder zou schrijn van vreugde als zij het hoorde wilt u mij dat geld lenen? voeg je opgetogen en elk wordt klonk als een jaar gekrijs van Dik knikte oh, ik wist dat u een ene al hard bezat maar nu, nu maakt u drie mensen te gelijk gelukkig weer knikte van Dik het is goed hoor, Spakij praat u verder maar niet over, de zaak is beklonken huppaarde wat keken Jan Trom en zijn vrouw vreemd op toen Dik ongewacht weer binnen trat en oh, wat verhelderde die gezichten toen Dik vertelde wat er gebeurd was hoe straalde de vreugde hun ogen uit hoe blonk weer in het eenvoudige huisje hun vrolijke lach de dagen van leed en doefheid waren er voorbij de arboede vloog het fenster uit en er was geen sprake meer van een scheiding die hen allen zo ongelukkig zou maken enkele dagen later betrokken zij de woning van vrouw Boon waar het hun weldra zeer goed ging Trom nam de winkelwaar met welke bezigheid zijn vrouw hem onvermoeibaar daarzij er stond en Dik ging er dagelijks met paard en rijtuig op uit om de klanten buiten de dorp te bedienen en haar nieuwe bij te werven en het scheen wel of men graag door hem bediend wilde worden want elke week werd zijn omzet groter en klommen zijn verdiensten als poedig konden zij het geleden geld bij de molen naar aflossen en na een paar jaar reeds moesten zij de winkel vergroten in korte tijd hadden zij de beste zaak van het gehele dorp en elke oudejaarsavond konden Trom en zijn vrouw een mooi sommertje ter zijde leggen van het geen zij hadden over verdiend dan keek ze elkaar dankbaar en gelukkig in de ogen en zijden voor onze Dik het einde van hoodstuk 18 het einde van uit het leven van Diktrom door Cornelis Johannes Kivitz