 Nəyəm bahasına uğra olsun, o yol nəxsvanın yaşaması için o yol atılmalıdır, olmalıdır. Və Ağdırbıdanı qanlı torbada indi, gələ burda elmənlər yaşayır biz ne idi, yaşayır yaşasının. Və işim olayı öldürməyəcə, qırməyəcə. Dəyəliz, leclər, xoş gördü hər birinizi, kanal olsun efendə, şamı yeminli. Bu yunki qonabi misə tanınmış yalçısı filosof, hərmətli, əlsərin icatdır. Əlsəməlləmi, xoş gördü sizi. Çox sağ olun. Əlsəməlləmi, yarın ki, məlmatınız var. Bu gün Türkiyə prezidenti Vəzəv Təyəb Ədoran füzulü binalha qaval imanının asılıçını dəştərə keçmək üçün elə təyərə elə ölkəmizə səfərə gəlib. Ədoranın gəlşindən də göründüyü kimi Türkiyə-Türk dünyasını birləştərəcək zəngəzur dəhlizinin asılmasını da israrlıdır. Bu gün verilən məsajda da bunu aydın şəkildə göstəririz. Siz nəcə düşünüsünüz? Türkiyə məqsədindən hali olabilecək mi? Yəni, zəngəzur dəhlizi asılacaq mı? Səssis ki, Azərbaycanın çanarda olan dövlətlərdən yaxının səssis ki, Türkiyədir. Bunu da görür həm, əlagaları iqsadi, siyasi, mənəvi, əlagalarımız, bağlılarımız çoxdur. Səssis ki, bu həsə, əmvərpaşanın o 20-ci ildə gəldi, Azərbaycan qaldını, baçə həalisini elməni qırqınlığından xilas etdi, dövlətlərdən bəri çünki əmvərpaşanın gördüyü işin həddindən çox Azərbaycan qaldının talihində rollu böy oldu. Demək olar ki, Azərbaycanın bir ölkə kimi, bir qal kimi bəlkə də tamamilə faloçətdən qıtarlıq. Ondan sonra qaldımızın doğrudan da, türklərə qarşı müəbbəti artdı. Baxmayaraq ki, böyük Yüzeyir bəl, Yüzeyir bəl, yadızda da o, o olmasın bu olsun da söz verilir, Rıza bəyə çıxır danışırağa deyir. İzazənizlə, çarşı bir nisi kəlmə demək istərdim, başlı Osmanlı ləsəsində, başında da Osmanlı fəsi, başlı danışma bunlar dədir. Hətta qotsunun köməkçi deyir. Yaman danışır haa, o icazə istəyir. Rıza bəyə çıxır icazə istəyir ki, icaza verir, bir nə çəkəlmə danışım. Amma bunu Osmanlı dilində elədiyi üçün, heç bir başa düşmək. Amma ona görə, amma el salırlar madəsə, o da çaşıq qalır. Yür, bu canın münədə, francədir, təkir elirsizməni cədibəsə, səhəni yadızda da, Aqırda ona cevab verələr hə, məhzədikbət deyir ki, mən tarix naderi yarısına çibə okumuşam, mən sənin dilimi başarışımləm, bu bir savadır hərdən başarışsın. Yəni ki, Azərbaycan dili Osmanlı dilindən tamamı ilə fərlənir. Bunu oları bizə eyniləşdirirlər, bəzən sürünün sürəddə bizim dilimize gətirirlər, Osmanlı sözləri lazım da övbələ şeylər. Nəzə varsa, o mökəm dilib Azərbaycan qaldının öz dilib var, bütün o dil heç yanda yoxdur. Ona görə, belə şeylər. Ayn de biz qardaş kimi doğrudan da bir rəqbətlə bağlıramış çoxdur. Mənəbiyatımızda o xoxşar zəhətləri çoxdur. Bakmayara ki, bəzən bizimkilər orada təhzib doğru. Məsələm, ya oların burada bəzlə hərəkətləri təhzib doğru. Məsələm, oların Azərbaycan ədəbiyatından münasibəti. Anar o vaxt getmiş de orda bir xeyli müddəyət, yalçıya anar. Orda yaşadı, oların bəziyyəti çətin olan vaxtı, ailəsinin hələ yalçı etvağının birliğinin sədirizadı döyiriz onda. Getmiş de orda onu istətlərdə dəlç etmişdir. Ha, o gəlib vermişdir ki, Azərbaycan ədəbiyatından tamamilə orda bizdə belə millər. Bizim ədəbiyatımız adı, halbuki özlərinin demək olar ki, Türkə dəbiyatı yoxdur. Orkan, Nobel mükəfatı alan yalçısı, işim yoxdur, çərkəz olub, nə olub. O əhəmiyyəti yoxdur. Mən onun bir iki əsərəini okudum. Həsələ bir böylü dərinli yoxdur. Stambul adında həyin bir kitabın, sonra başqa içindəyən romanunu okudum, gördüm yoxdur. Burada öynənəcəyi vələ bir mənalı bir şey yoxdur qıra. Amma Avropada çox yaylı, bu adam çox ustalıq nəm. Gədi, burada təşkil eləyi, Nobel mükəfatı alan yalçısılar nəm, dostlar eləyi. Bunu təqdim elə bilər, bunlar da görül bilər ki, Avropada çap olunur da Avropada. Həm ona görə, əzdə baxırlar ki, çox vaxt siyasiya, hansıxalga belirlər. Nobel mükəfatı bəzəxalga belirlərdə, bəz idatdədə. Məsəl, ərablər həsi almamışdı. Aqrid-i Misirdə bir yalçısıya verirlər, ərab yalçısından Nobel mükəfat. Hə, Türkiyədə görüləşir lazımdı, böyük haqqdı. Dünyada rolu böyüdür, tarıqda rolu böyüdür. Hə, təqmini ona verirlər. Amma bizi mədə bilər, onlar da müqaysəv olunmaz, dərəcədə düşəkdir. Hələ, mən nizamidə nəsimidən danışma. Məsələ, müjəfətəli ahındoğ Tüməyi, dramatör nəyin kiq düşlərdə, ərablərdə, umumiyyətlə asyada. Es Europada çox azdı. Möləyərdən Türkmü şəkisibirlə, hamsın mənə okumuşamda nöktəsində qədər. Həsi birində, inşaAllah bir dəfə biz danışardın. Məsələ, motorub danışardın, mən sahtdardan bu ahındoğun ustalığından, dahilindən, müharətinə danışardın belə. Bu ne də bir yaşın aslar? Yazınla, yazabilmirlə, bunu açabilmirlə. O qədər dahiyanı əsərlərdir 5 əsərlərdir. O qədər buları aklında bizim karakterimizi, bizim bütün ismizi, iç yüzümüzü, bizim təbiyyətimizi, bizim mümənfi cəhətlərimi az gözlüyümüzü, bizim nadanlığımızı, cahillimizi, ə, en zamanda ağırlıcı qüsusiyyətlərimizi, müsbət cəhətlərimizi, en zamanda onun piyislərindən necə gözəl açıb, necə gözəl gözləri? Yəni, biz Osmanlılarının tamam başqa-başa xalları. Bizim öz tariximiz, öz dilimiz, öz musikimiz, öz bədəniyyətimiz var. Oların da var. Amma inni şiası də ətdən qaqın olur. Bak, ona görə də bizim müdafiələyir, bizi də həmin qıstır yünün müharbədə, bəli Erdoğan bizim müdafiələdi, müəyyən silahlarla, müəyyən doğrudan dolarım punaları gəldi, bizə böyük rol oynadığı, əndiyo, fulsız verir, punadan verir, öz işləri dövü, özü bilər, aydındı İsrail kimi, o da bizdə doğrudan da İsrail dövləti də sağ olsun, ki, bizə həddindən çox kömələdənlər. Bu, bu faktı, bundan mı olmaz? Əndi, əlaqələrimiz var, gəlir, gedir, əlbət dövü. O da səvindi ki, doğrudan mührəydən Erdoğan da səvindi ki, biz çorpağlarımızı, əraz, gözəl, rayonlarımızı, misli bərabəri olmayan ərazlərinimizi qaqlardır. Ona da aşır, aşır, aşır göründür ki, bu səvinir. Mə elə biləm ki, bu əlaqələrimiz çox olmalıdır, bizim gedib gəlmə. Qal görəsində var, bizim sağ yə, sağı yoxdur, gedib gəlmərimiz, bu da minnərinə tələbələrimiz mührəddir. O dəhlizi səsə biləcələrimiz? Bəli, dəhliz, sözlə də asıladır, o ayrıdır, o müşəq, ayrı port hazırdır, o hazırdır, onu dəmmə olmalıdır. İndi, bu, dünya Rusiya nələyində dövəyir, məsələ, Rusya buna dursun, məsələ, Rusya zələl olsun dövəyirə, ilə bir zələli yoxdur, əslində Rusya xeyri var. Məsələ, məsələ, əgər Rusya zələrinə olsaydı, mani olabilərlər. Yoxdur, İngiltərinin, Almanya nələ, Fransa nələ, bunun dəhlizin asılmasına, əlaqələrin, Ermenistan'da yollarına asılmasına nəzələli var? Sövbət burada mübəlisə, burada həmin zəngəzir dəhlizi məsələsidir. Çünki bu vaktinə zəngəziri bilirəkdə, Azərbaycan demokrati resulü qası dövrünlə sonra, Sövvət dövrününün ilk günlərin də belirli. Orda orzənin gizlə tərəfindən təşil olundu, orzənin gizlə də yərin ki, Stalin tapşırmış deyiləyinin tapşırmışlar və gəldə o zəngəziri məzbur elədilə, nərim onu, ağlaya ağlaya, mən okumuş amm, bunun kitabında ağlaya ağlaya deyir. Nəyə də, mən nəyim nə var? Orda çöldü, o təhəşinə bitmir orda zəngəziri, məzbur oru verildi. Və bunun nəndə nəxsvan ayrıldı, bu dəki zərəllidir, çox baha başa yəndirdi və bizə təyərinə gələsən uçasa. Ona görə, bəli o hüçməl, ilham eləyibunu qətikəti yəyi zəngədirdi, çox yaxşı müsfət hətcəl ki, belə qətiyyət göstərir. Nəyən bahasın oru olsun, o yor nəxsvanın yaşaması için o yol atılmalıdır, olmalıdır. Və azərbədən o qanlı torbada indikələ, burada elmənlər yaşı yür, biz nədir? Yaşı yür yaşatının, peşim olayı öldürməyəcə, qırməyəcə. Ama elbətdə onlar bunu qəbul eləmək istəmirlər, bunu həzmədə bilmirlər, elmənləri də başa düşürürür. Çünki tutu bu qədəl yəyirlər çıxıb əlinlən, indi onların içində olan yerdən gün maç çağrına biz rəcək həm qatar yolu atılır, maşin yolu, automobil yolu atılır və ona mən elə biləm ki, elmənlərin özünə qalsa, həşin eləyəm məzələr, həşin imanəyəm eləməm məzələr. Ama Avrupa da bunu nəzə baxırlar, nəzə baxacaqlar, hə bu biraz çox doğrur. İran buna qarşı dəlsəm əlməlim. İran bu dəhlizi nasılmasına imkan verəcəyəm bir başa düşürür. Azizim, Azizim, Şamu, İran bizim dünyada bir nömrəli düşmənimizdir. Həyər, bir dövlət varsa, Azərbaycan dövləti yox olsun deyə isteyən, bunun üçün gecə gündür, bunun varlığı bundan əsirə onun. Bədənləri titririr xamniyinin ki, bu İran, Azərbaycan adı dövlət nəzə var? Baxmərəq özü alçar Azərbaycanlığını. Bunu özü süt eləyir ki, xamniyə biləsizdə, Azərbaycan türküddə, həmi bilir. Görünə qədə şələfsiz, hər yanda gədi sarqazi mazardır, amma bütün mazaristan onunla fətr edir. Milliyyətcə, Fransa prezidenti olub, sarqazi yazıqı bu yaxınlarda tutdular, bir ilə həps verirlər. O həps eləmə bizdə vəzifəlilərə dövlət məmurlarına bir nümunə olmalı deyir. O dövlət belə olar. Səndə eski orulub bizdə, bir dənə kəsmiş atıqaşkar, dağdan, vuran, ölkənin viran qoyan bir adama bir dən cədab verilsin, yox. Amma prezidenti, kəsmiş prezidenti, bir il həfs elədlərə bir illi ölkənin kəsmiş prezidenti həfs olundur. Ona görə, mən evlə özən gəlir dəhlizinin elmənistanını özünə qalsalar. Rüsyə məsələm, sərf eləməsə edik, qoymazdırı, sözlüz eləyə bilməzdırı. Rüsyə görünür, buna razıdır, buna mani olmur, ona görə bu yol açılır. Fransa da çox dərinə gətmədir. Fransa da çox yücdirdirdi, elməni diyas moru. Ona böyük təsiri var da, bələnin 2000 səsdir, səs qazanır, səşkilərdə ikinci böyük tulları var. Fransa bilcəsində təsiri eləyəyir, bələnin gəlirləri, üçüncü elmənlərə köməylirlər, onlar yaşadılar. O cürnədən Amerika da, Rusya da, buraları da elmənlər var, amma bunlar dərinə qətmədirlər. Çünki görcülər ki, asıq açıyor görcülər ki, Azərbaycan haqlıdır. Azərbaycan bir qarış elməni kəndinə almış kəhələ, baxm yara bütün elmənistan Azərbaycandır. Da, bunu bir demirlər ki, asıq bu irəvan xanlıqdır da, ay, ay, elməni, ay, elməni. Bu, bu irəvan xanlıqdır. Kət, bu, hər yanda var da, üçaq da bunu bilir. Bu irəvanı bizinkilər ki, bu Azərbaycan şəhərdə də, burada üçünc dörüz məhcidə olub, həm yox eləmizdir. Nə yox eləmizdir, nə biləm? Danışı, hərdəsa çüşədə bir nə biləm, kilsə var, darını. Azərbaycan dağıdım şəhəm. Sən yüzlərinə məhcidə dəğdir sənə, Avropayə hiç nə demirsənə. Mən bir dənim məhcidə biləm bombo düştü, dağı oldu. Buna görəm, mən ucava ucavın icinə etkər olla. Nəcə olur, onu? Fransayə elə danışma olar, ilhum da yaxşıdır, iki ölcün denlislərdən, mən ti gün elə danışabilir. Bu cəyəti yaxşıdır. Əli Səməllə, elə Irandan söz alıq, Iranın bu zəngəzə dəlizində qarşı olmasından bilirsiniz ki, Iran-Azərbaycanı neçə dəfə hədələdi Iran-Ali dini rəhbər dəhətdə, ancaq bu günlərdə Iranın prezidenti İbrahim Rəhisi Məhəmmət Bərym bərym mevlud günün rasbəti ilə prezidentinlan Məliyəvi təvvək etdi, Azərbaycan xalqınə elin zamanda qaradaşlıqdan dostluktan danışdı. Iranın səmimiyyətində inanmaq olar mı? Rəhbər təhdit edili, sona da təvbək edirlər. Gətiye, mən dedim ahir, Iran-Azərbaycanın bir nömrəli düşmənidir. Iranın bükün var, onun da səbəbi var da, aydın de ki, canıbda indiolar azaldırları 23 milyon elirlər, əhalini sahəri 22 milyon, indi eləzər masaya 30 milyon Azərbaycanlı var. 30 milyon bu 30 trilyon bomba deməydir. Iran dövlətini, Fars rejimi, Fars şovunizminin altında 30 milyon bomba deməydir. Ona gələ, mənə bu günlərdə o qədər ləzət verdi, birinci rəfə, mən canıbı Azərbaycanlıda, hansı birindən də belə bir kişili qeyri oldu, çasara, dünər gördüm. Bu günlərdə də məli Təbris şəhərində məl seçildi. Bili sizdə məl seçildi. Bu Azərbaycanlıda mümkün də o, Təbrisə gəlip, Fars məlisə, gələ onda o Azərbaycanlıslar istəmət. Bu məl çıxış eləyəndə, bu Təbrisə məli, valisi çıxış eləyəndə başları danışmalar, Farsla danışdıq. Və birdən belə bunu çəkilərdə, bunun mahaş rəparatları verirlər, çəkilərdə. Həşimin gözləmədi halda bir Təbrisi deyil, bir Azərbaycanlı adı da var idi. Gəldik, bir çapala, çatdı buna, burda həli danışır. Bu danışanda döndü, gördü, tanıdır, adamda gəlir. Gəldik, bu da bilmir, bu nə, nə, dedimə, yəxil bir kirləşir ki, nəsə mənə söz deyəcək, mən nəyisə deyir. Çatdı ona bir çapala, onun qula onun dibində ilişirdik. Və gəldilər, kez götürlər aparatıda, ona da hiz bir zoratılıq eləmədirlər, çəktirlər aparatıda. Mənə nəqqədər ləzət verdi. Bəndi bildim ki, doğrudan da canıbda işlər var. Çoxdur, sayes abi yoxdur. Bunu farz görür. Və görür, bunun qalıb boğazında boğuyda bir dənə boğulur. Boğulur bir canıbı azə biləcək. 30 milyon bunun planları, farzın hakimiyyətini keləcəyən bu təhdid edir. Bundan böyük təhdid olan məz, iransın. Onu başət çürmək, farz üçün bunu başət çürmək açardı. Bu yandan da burada Azərbaycan adı dövlət var. Nə eliləşiyordu Azərbaycan dili? Türk deyilməsin onlara. Farz əlləşir, onlar da deyil. Azərbaycan Türkiyü, Türkiyü da. Şimdolada da Türkiyü, canıbda da Türkiyü. Və görürlər həmda görür ki, bunlara eyni xoxdur. Əmbələr dünyaya bilmirdik. Məhəməd Rıza onu cizdətmişdir. Məsəl, bilinmək, canıbı Azərbaycana məhəməd Rıza dövündə gəlmək qadavanıdır. Həs bir turistikü qoymurdular. Yəni, oranı cizdətmişdir. Dünya cizdi, canıbı Azərbaycan 30 milyon qal, dünyaya üçün yox kimi idi? Cizli idi. Amma indi, açıldı, mümkündə internet çıxdi. Hər yana yağdı, indi, bütün dünya dövü. Ona görürsən, Amerikanında planlarında var. Mən oların bir har dasa, bir insləbi idi, okudum. Amerikanın planında var ki, İranın məsələn, Kirəndə, Muharibə, İran Avəlyəndə, Atom Yaradanda var. Bir məsələn, bunun yadında sakla, diyərə. Niyə görə, Amerikanın planı nədir? Bu, İran, niyə görə, bizə, İran da har ki idi. İran, Muharibə. İran nən Muharibə elədi. İran, İran nən hətsizi dərəcədi, azdı. Avəlysi de azdı. Nələm onun, hər bir imkanları da azdı. İranın çox böyüdü, İran nəhə idi. Amma onun ilmuharbə elədi, heç nə eləyənmədir. Aç sinə nə qırıldı, İran nən daha çox. Qırıldı çem İraqdan. Yəni, bunlar homsı haki idi. O, sərhəddə cələb nə eləmək, onlara həmiyyət və bilməyət lazımdır. Yə, cəhəndi məki qor dəzal eləyir elə. Görürsən, bir al orada cətirdi, tamları dizdi. Fırrətliyə cəzdir, sonra, yox, yox, bizim belə həcirdi, qələt eləmişəm deyip çıxır getdir. Gördün, həşnə çıxmədir, bununla qortmaq lazımdır. Ördü, haki, İran biz nə nə məhərbə eləyənməz, bazarmaz. Çünki bizim o silahlarımız güclüdü, yaxşı ordumuz da var. Yəni, məhərbəyə cəsara tələməz. Əlbət də İran, ordusu çoxdur. İranın hərbi tamları, hərbi topları, yaxalisi, hərbir daha böyüdür. İmkanı böyüdür, filan. Həst vaxt bilməz. Məhərbə eləyənməz. Ləzın də, ondan qortmaq eləyə bilməz. İran buna cəsarat eləməz. Yəni, nə deyəllə? Bükün dünya, bu şey, İran'ı küpürə. Yəni, başqa qonuşulubunda. Ermeni qalı böyəndə ondan qardaş, ondan ötürəyə. Misalman dövlətinə hücum eləyir, ondan müharibə aparır. Bu, burası vaxtçılığı, İran dəzə bilməz. Ona elə qortmaq eləyə lazımdır. Açı qaldı, nə deyirdin? Hə, Amerikanın planı. Onun cizimi okudum ki, Amerikanın planı var. Əgər İran, nədəsə, həddini açsa, Amerikanı görsən mi? Amerikan ilə deyir, deyir. Amerika düşməndir filan. Ama Amerika görsənmiş, Süleymanı general vurdu, öldürdü. Nəm isra elbə, nə qədə öldürüb ularının, nə qədə oların kemirlərin batırıb, nə qədə nüvə mərkəzin bombalıyı dağıdırıb, məhvəliyib, qoymib, atom bombalıyı yaransın. Görsənmiş, İran bir dənisəsini çıqara bilmir. Görsənmiş, qorqsusundan iləyənmir. Əər belə bir şey olsa, mən okuduğum deyir, planı var. Bu, ökəyə Amerika girmək üçün, köməyə iləmək üçün, orada yerli dayaq olmalıdır. Amerikanin dayaqı olmalıdır, orada yerli xaldan. O oranda Iraqa girdi Amerikan, nə girdi? Çünki bütün qald səddəmin ələhinə idi. Hamımsı, dağıcana, diktat orada, hamı bilir, dağıq anısan bir altraq adam idi, maqlub idi. Həsəl səkirlər, bəzirlərik falan, amma dəxli yoxdur. Qəddar idi, dəsvot idi, diktat orada, həs bir azarlıq yoxdur. Şimdi Irakda qanı var, demokratya var. Özləri də prizidən qald seçir, ammanda belə dövdü. Ona görə, yerli xaldan dayaq, Amerikanı yerli müqamət bilir olmayacaq. Görsənmiş, Irakı gəldi, hət bir müqamət olmadı. Süt gəldilər, tutdurlar, səddəmin də tutdu, axtarı tapdılar, qarşıda. Verdilər məhkəməni hökum inət. Irak məhkəməsi ödə hökum çıqartdı. Amerikayı səddəmi həşin demədir, həşin eləyələmədir. Ödə hökum çıqartdı, edəm elədlər. Samotun gözü qababında, onu asla. Yerli xal, onlar da deyil ki, Azərbaycanı Amerika, Azərbaycana inanacaq. Azərbaycanlara, dadəliyəcə, dayaq künmürdə nəzərdə tutub, kələcəl və İranda dört dövləti yarın azab. Tüksmenistan bir yanda, Azərbaycan bir yanda. Orada farzların özünün bir yanda. Nəcə ki, əbvəzdən qələvlər? Üsmün il qabaq, nəcə qələvlər? Üsmün 500 il qabaq. Birinci, nəcə qələvlər? İnşaAllah mən suəbət olsaq. Farzlar nəcə qələvlər İranı? Mən onun tarxın danışara. Nəcə olub, əsirlər nə? Nəcə qələvlər Hindustana? İranın şərqində, səhri alıqlarda, ilan mələyə. Yələrdə, oradan qovublar. Hindustana farzları qovublar. Satqınlıları nə görə? Hind qalqı. Ərədən qabaqçı minirliydə. Nəcə qələvlər tədrizən qiriblər? Kir olanın batısı oldu. Kir. Kir kim idi? Kirin atası Azərbaycanın mədi alı idi. Anası farz idi. Ona hərədətə yazır ki, Kir qatır idi. Qatır biri sizdə. Bəli. Atlan işyəni. Kir yazı hərədət, yazı ki. Kir qatır idi. İki xalqın bir iləsməsindən yaranmış idi. Ama onda tarqı var da maraqlıdır. Səhbət kismət olsa oturub, o işlərdən sizə günlərdən danışarır, eləyəri. Ona görə, İranın sevinməyi çox ad edir. İran, bütün proanları Azərbaycanın qələbəsi bütün dağıtdır. İranın belin qırdır. Homeyninin belin qırıldıya. Homeyni, Hardasa ocağı daha elmənistan da öldü, bələcə. Ama onda hələ daya verir. Elmənistanı silah verəndə iranddır. Rüsyədən də köyünə silahlarım. İran, ən yaxşıların verir. İranın bütün eləyəndə, bütün proanların quranı, Farslardır, Azərbaycanın Məlisələn, bugün görüntçü dediniz kimi, göründüyü kimi Türkiyə, Azərbaycana bir qardaş təsləyə verir. Bu harbədə də indi də davamlı olaraq münasibətini göstərir. Bu halda bilisiniz ki, bir niti ölkədə bu Türk şurasında birləşifti. Bu halda Türk şurası, Türk şurası var. Bu dövlətlərin dəmləşməsi fonunda Tuanın yağmasını görürsünüz mü? Bu Tuan məsələsi Şamu, bilirsən ki, bu deməli Avesladan gelir. Aveslada yazılır, o vaxt yazılır ki, bəs qədimlərdən, hələ, unların dövründən, əradanga bak ki, minillillərdən, Türk və qədim İran, yani İran arıların vətəni deməkdir. Sözün hərfi mənasında İran, İran adlanmırdı. Onun Stalin'in dünənə qədər İran adlanmırdı. İran. İran adlanırdı, Persiya, Fars, Farsistan, Fars dövləti adlanırdı. Belə gedirdi, nə soru? Qazar dövləti adlanırdı. Onunla qabaq, məsələn, ərşar dövləti, Nadir Şahın vaxtında, onunla qabaq isə, qədimləm, səfəbi dövləti. Nəsə, yüz yüyl, səfəbi dövləti kimi tanıdı. Dakhirlərində isə, gizlbaş dövləti deyirdilər. Tanınırdı, İran bucurdi. İran adlı yeri yox idi. Dirdi, işlənirdi, Azsoq Erdem bir işlənirdi. Bursa xana dedik ki, sən bunu, sən deyirsən Persiya, Persiya aqı canıbı Azərbaycan qalır bu yanda. Burada aqı Persiya yoxdur. Canıbı Azərbaycan da Fars yoxdur. Avalisi yoxdur. Təmiz, onlar kompaq halında Azərbaycanlardır. Mən də o Erdəvildə danıştılar, mənə dedilər. Deməli, Farslar bu qabaqlar, 20-30 il qabaq. Gətir bilər, Erdə bilər, Yüzdərdən ağırda keçirdirdiklər. Farslardan. Dəli, burada arsın çox altınlar. Diyi ki, həç kimalar nə danışmadıyı, həç kimalar nə al ver eləmədiyi, həç kim gördülər ki, bu olmurda, çıxınşağıdan danışır, məsələn, kontakt yoxdur. Doğmalaşma şeyi yoxdur. Gədənlər varıyı, Farslaşanlar var. İlcanıb Azərbaycan da Farslaşır Azərbaycanlar var. Məsələn, tıta ilmə 10 Farslaşır. Amma 90 Farsı qalı baxı görürsün, mənə də Azərbaycəslərlər son vaxtlar, mitinglər sağırdı, kışqırırlar, Azərbaycan, TÜVK, TÜVK, Azərbaycan. Hə, bunu görür raha, bunlar görür. Ona görə, bunlar bilirlər. Ona görür, xamni bilir ki, bu fəlaqət, bu İranın başına gəlcəz gələcəyir. Bu partiyazıq, aqir. Azərbaycan bombası partiyazıq. İndi milli şur orada çox düzlərim. Həbbəllər yox idi, o qələri yox idi. Bizdə şəraətləri yaxşı idi, rızaşa, imkan verirdi, hər şey, bula imkan vermi. Bular məsələn, Fars əvalətlərin də tutalım min dinar alır, maaş, eyni məllim. Amma bizdə alır, burada canıb Azərbaycan da alır, yüz dinar. Yəni, həddindən çox buların vəzəti, o qələrdə yaxşı deyir. Yəni, həddindən dolanırlar. Mən ərdə bildi olmuşamda, qavcum bundan bəki işə yox deyəşinə, nə tikintlər var, nə başqa bir izadlız, davod var, nə fabri heç yanında yoxdur, canıb Azərbaycan da, İranın dövləti heç eləmir. Həmmüsün ödə yalatlarində, hərdə Fars-i Şiraz, İsvahan hərdə o yənlərdə, bütün tikiv, bütün sənaüyən o yənləri isə necə gülüslənə döndəri vədəli. Buna görə, həman o, Avestadan bəri gələn bu məsələ, o yandığı qaxtı. Buna də götürdü, Firdovsi İsvada elədi, bu iki qavcun arasında ziddiyyəti dəninləsilmək için, özündən belə bir uydurma elədi ki, bəs bunlar birbirlərindən nifrət sözcüz var, aydındır, bir qavcalı başraqa, midya dövləti vardı, bütün Iran onundur, midya dövlətinindir. Bu faslal qaldıya, yavaş yavaş girdilər, sonra da kir dövründə, əhmənlər dövründə, aldılar, qayonat nətəlində, hakimiyyətə qaldılar, və bu ne, ziddiyyəti əsaslandırmaqsın, bağlamaqsın, Firdovsi, bu Avestadan olan bir yedəki yerdə atsaçlı, bunu gençləndirdi, bunu elədi oca döndərdi, ilə ol bir, qorxunc bir siyasi məfquraya döndərdi. Yəni ki, Iran turan ziddiyyəti, Iran turancı, həmişə ziddiyyət olu və turanxalları, türxalları, turan adında bir rəşiblər, həmişə Iranla vurur, şurada Iranın düşmənidirlər. İndi bizimkilər də buna cədirlər, buna uğurlar, cədirlər, belə bir şey yaratmaq istirlər, buna da hələ bir məsələn, tüçmənistanda zətdə elə belə səri ondan bununla eşidirlər, razıdlər, bastırlar, gəlir. İndi türkəni, tüçməsən artıq o tüçməsiniz olmaqar, razıdlər. Nə qədərki hərə özündə dövü, hərə öz dövləti var, bunlar hərə razıdlər, zətdlər. Ondan bax şimdi bu lər həyəl bir rəstələr, onda həs bir rəstələr olmur. Məsələn, bunun ucuyu umumu məsələn, gələcə umumu dilər. Avropa da elə də, hə, nə də? Yüz Avropa da umumu dilər, gələn yoxdur. İndi bir Almanlar Fransız dilin olabilsin, bəzləri bilir, Fransa da bəzlər almama, hərə öz dilin saqlıyı, öz mədəniyyətin saqlıyı, sadece Avropa da sərhəd yoxdur. Sərhəd yoxdur. Sərhədlər gəlir, gəlir isindən keçir, gələr, onları yoxdur. İndi görünür, bunun da bir zadı var da, hərdəsə bilinir ki, nə qədər gəlir, nə qədər gəlir, Fransaya nə qədər Almanlar gəlir, bunun siyasi var, bunun zadı var, haqqsaq olunur. Bunun bilinlər, nə qədər turist gəlir, nə qədər gəlir, nə qədər Almanya, Fransız yaşıya, İngiliz yaşıya, İngiliz hərə ayrıldıyı, İndi bunlar da belə bir şey yaratmaqısınlar. Amma mənə görə bunun cələcəyi yoxdur. Bir dostum, çox örmətli bir huqşun az, Mənmət Khan adıç qamlı, çox böyük bir iş görür, çox böyük bir zəhmət hesabını, həmin cələcəyi Turan dövlətinin nə, deməli karnistrisiyasın yazı, hazırlıyı, nə qədər zəhmət çəkir, də bir-bir baxıb heiron qaldım, əxudum. Hə, onun hətta karnistrisiyası da göründikimi Azərbaycan'da yazılı var. Amma məncə nə qədər ki, bu hərə öz dövlətində yaşıya, hərə tükmənizdən öz tükmənizdə, görürsəm orada ziddiyətlər var. Düzlə qırınızdan tazi yolu, amma əndi orada dövlətdər axızatdır. Məsələn, məniyən, özbəkistanın məniyən yerində tükmənlər yaşıyor. Tükmənistanın məniyən sərhət yerində soqlu özbək yaşıyor. Ya Qazaxistanın içində məsələn nə qədər Azərbaycanın ne var, düzlə yəriməyə de var. Nə qədər başqa türxalı? Yəni bu, sərhət şeyləri qəhtizad olunmıyor. Bunun içində bundan var, onun içində ondan var. Bu ziddiyətlər hərə-ki hərə özündə dövü var. Bunlar aradan götürlərindən sonra bu ziddiyətlər oyana bilər. Bu o şey ağlan birbirinə qarışa bilər. Avropa başqadı Avropa, əlzidim. Avropanın düşünündə tərzi başqadı. Avropanın mədəniyyəti başqadı. Avropanın dilləri hamı birbirlərində hindavropa dilləridir. Hamı dill zədddən birbirlərində... Bunlar da tüş dillə aləslən məsələn. Bəli, bunlar da də bizdə də yaxın türqətdir. Bir də nə özbəktən də attı? Məsələn, özbəktən, məsələn, biz deyirik, gəlirik Osmanlardır, gəliyor oğuk ahəm qanını pozulur, yoxdur. Amazərbəzən dilində var, bir də türkmən dilində var. Bilmirəm, qırrızda var, yoxdur. Amma gördüm, özbək dilində bu həsi yoxdur. Gəlirik, özbək dilindən nə cədir? Gəliyo rəngi Gəliyo rəngi Səzə baka. Gəlirik, oğlu gəliyo rəngi. Məsələn, tamami ilə Gramatik urluş əzovay bir şəkildədir. Mən okuyamadım, bir də fəələlmə keşdir. Yənsiz, bu toa bölünün yağmaç dövbəsiz. Yəni ki, bu ziddiyətlər soxtu. Psikoloji ziddiyətlər hədindən soq böyüdür. Mən bir qısa danışım ki, bir etizod danışım, gördüyüm. Mən rayonda olanda gəlirdin, başıda bir gecəlik alırdım. Nəşviyyətlərə gedirdim, yaşayırdım. İmkən yoxudur, çox qalamırdım. Bir gecə gedib, Azərbaycə məhman kanasında dostumdur. Mənə gəliverdi, orada qalırdım. Gən də bir dəfə gəldim. Səhər-səhər gəldim, mənə gizləri iki otağlı dedir, məyə bilim, bir gecə qalırımda. Səhər edin. Gəldim bura, maşinə gəldim, girdim otağı. Gördüm, homonda çimirlər. Həvələ, derim, o bursu mənindən iki nəfə hər olmalıydı. Bu, çimirlər homonda, səhər-səhər çimi. Həvəl də oturdum, nəsə gözlərim biraz yubandın, bir tanış oladı. Həvəl, bu çıxdi gördüm, qazaltistanından gəlir. Qazaltı. Həvəl, bu gəlir, bir xeyri çəkdi bunun çimləri, bir sağa çəkdi. Çıxdi bir sağat belə onda dətdə çıxdi. Həvəl, tanış oldu, dət oldu, çox yox yox yox, həvəl, homonu qardaşlıq, Həvəl, sonra çıxıb qəttiq. Çıxıb qəttiq, mən ölüşmə qəttim, bu da qəttiq. Bu da nəbəl məzad nəm. Tizarat zadlarından bağlıca gəlirmiş. Yəkəpər birinin biridir belə, zorba adamını. Gəldim gəldə sağat 4-5-də gəldim. Gördüm, o gəndə homonunən səhər-i baxdım, gördüm, o bu dürə, bu gəndə çimləri. Təcih belədim, bu, əvvəl, səhər-mən dərisən çim mələ. Dərim, evdə çim işəm nəyindirəm. Bir əftədən sonra gəlir, gəlir, çim mələm nəyindirəm. Qalı burda pulsızdır, orada hama da, dəşirli, iza, paltari, hər şey, hama, bir varə özün eltəm, bir də varəxal hazır hama mola. Hə. Bu belə olanda, mən də də bir təşqasiyyət varda. Öz biz haqlayam mürəm, bir nəbəl, nəbəl, hər orda sinizm də bilbirlə, hələ, belə gülmək, məzəxatır nə, bu çıxanda belə zəsağımlaşır, akşamı yakın deyip, bu vakti. Hə, dedim ki, öz biz haqlayam mədim, dedim ki, sən belə elə gündə iki rəfə çınırsən, səhər-akşan, nə de çürük, pulsız, hama müdəzatlı yapsıdır. Sən gündə üç rəfə çınır, həm də canor tə çınır. Ədə. Bu dəli olmadı. Və hə, dedəm bu, vot Bratya, vot belə adamı görə də nə illə, və bu aydındır, hə, bu İraniya, bu təqdirzadır, mən qorqumdan yəri bi də bilbirlə zəsağılır, gələ durubu var vəl, o qürə işləndir. Görürsən, minnəq qədər, bu, atıq aşıya, bunu qazans bilib iki dəfə çimdir, qazans da pulsızdır, bu, yəni psixoloca ayrı ayrıdır. Bəri nə qəyqədər, özbəkdə, tüşməndə, hətta əbizə ənyaqın tüşməndir. Dilimiz demək olar ki, eynidir. Azərbaycan dilində ahən qanlı var. Bu ahən qanlı dünyada üç dildi olur. Bunu heç dilçilər bilmir. Bir şum el dilində olub, ahən qanlını. Yəni, gəlirik, gəlirik, yoruz, yor. Osmanlı dilində yokdur. İncə qasırıq, bakırıq, gəlirik, görürük. Azərbaycan, insan bədənlə bir yüz dənə orqan var. El, yüz, ayaq, burun, qulaq. Bakın, həs sayoları, say. Gördünə gəlirə qədim sözləri. Bizdənə ahəy pozulmırı, həs birində pozulmırı. Həm bütün dillərdə, məsələn, qulaq, məsəlm cədir, qulik, məsəlm də qulik, məm qulikü mağrır. Quyiyan öcə bizdə ahın, qalın dalınca qalın sahiti gəlmir. Amca bizdədir. Bir şumirdoğlu, bir orqan yenisək tükslərində köy oğuzlarda məhvolu baxıq, dövlət. Oların dilində olun. Bizim dilimiz ən çox olara yaxındır. Oların bizdə çox təsirə oğub. Oları o vaxt 4-dindisi, 7-dindisi əsirlərdə çox kəli bazarbaycanda qarışıqlar. Və bizim dilimize, bizim mədəniyyətimize orqan yenisək dili çox qöy təsirlə oğub. Bizim dilimizdə var, bir də tükmən dilində var. Bu, başqa dirlərdə tükmən də mənzə var. Amma bu iksimizdə, bizim şumirdə, orqanda, azərləzən dilində bu var. Və bunlar psikoloji bax təsafirlərlə, şəmə oğub. Qırıqistanın prizdenti gəldi, qovdurlar ya onu prizdentbirlikdən qaçdır Rusiya. Kəldi burada Hedər Ali gəndərdi onu isətə, bunu doktor adında vəirdirdi. Doktor oldu onu isətdə getti. Görüş oldu, elmər doktorubuna, fakhri adı verirlərdə verirlər. Gəttik, çövəl elmənsana da getti ziyaretə. Və həç kim ki, elmənsana dən həst dövlət qarışıq. Dövlət batısı, qədi buların zadına, soyqırım zadına, abidəsinə əcidəri iləmirlər, əhmiyyət verirlər. Zorlundur, gəlir dövlət dövlət qarışıq, gürməm nə işin var idi, soyqırım olubul. Bu getti, soyqırımə getti orda, gül qoydi, əlçələn qoydi. Yəni, türklərin elmənləri qırdığı yerə, bu getti elmənlərisiniz, gül qoydi, dəslə qoydi. Bu sənin qırıqızın. Getti onara elmənləri, o qədər hörmətin, yəni, beylədir, bunlar arasında, gəlirəm ona, ona görə, məncə o turan dövləti başlıdən iş dövür, onun gələcəyə yoxdur. Olabilsin yaratsınlar, cəmiyyət qürsünlər, müəyyət yəni, bunların umumun bir şeyin olsun. Bu, bu umumu hətta akademiya də hərəsində, İndahansında onlar. Şimdi bu dəyəcə, mərkət, türkə dəyəcə, tünal morda akademiya olaraq, tünal morda nələr olaraq, başun mərkəli, unüsrət olaraq, nəmləyindir olaraq, bu Azərbaycan deyər bizim, bizdə olsunun, Osmanlı deyər bizdə olsun, o qədər. Yəni, bələm mübaistələr çox olabilər, sonra, hətta məsələm psikoloji ki, vaar psikolojiyə başqa cürdür. Çəkdiyim misal, dən görürsən, tamamilə psikolojiyyələr başqa başqadır. Bunlar bir evdə, bir ailədə yaşayabilməzdir, mümkün də, mümkün də, tamamilə başqa başqa qallardır bunlar. Dilləri yaxındır, dilləri yaxındır bizdə bilir, bu dil yaxınlığına görə, ödə görürsən, nə qədər yaxındır, nə dələcədə? Bu, nə görə, bu qalları birliklə vahid dəvlət yaratmaq, bu, mən səhət don çıxottırdır. Bu, mümkün olan deyir. Amma umumiyyətlə, məsələm qarşırılır, kim harəsidir, gədəbilsin. Özbəşsənlə, səhət eləməsi, nə də Türkiyəni aramızda var? İranlığında vardır, gəttirir ki, bu var da, bu olabilər, kim gədə bilər, oranı gəzə bilər. Mən, mən, məmmiyyətlə, Özbəşsən, çişmiş üzimi gələrdir, oradır, oradır. Ləzət nə alır ki, yi yerdim, məsələsi ki, yi yerdir. Bu, çizaret elə qələrdin, orma qələrdir, oradır, hətta qohum da, orma qələrdir. Amma dürü vahid dövlət olsun, Turan dövləti, Turan ordusu, ordu yaransa ordu da, birbirlənin qələzə ilə, mümkün döv, hələnin öz, mənəfəyi var, hələnin öz, mümkün döv, vahid dövlət olsun. Amma dostluk grubu, ölkələr grubu kimi, Turan məsələmdə itifagı, məsələmdə siyasi itifagı, yaratmaq olurlar belə bir qarşələri, əlaqələr sığlasızdan olsun, bu olurlar. Buna razıdır, mən də razıdır. Amma o, Turan dövləti zəd və də iləm boş veririk hülyadın. Çox sağol məsələ, mələm, təşəkəyəcəyəm. Var olun sizdə.