 Salam dəyəvli, kanalış izləyiciləri kanalış efirində bugün 21 deqabır kim girm kincil tariq olan zanlı yayımızda xoşdurdu. Açılsöz proqramı dəxmindən 1 saat sizin olacaq. Əslində bugün biz vəilişimizdən Günya Zərbaycan davasına qardaş Türkiyədən səlqilənin dəsləklərdən danışmalıydıq və danışacıq da təbii. Əmə ölkə gündəmi bugün bilirsiniz ki, Naxsvan Aliməlisinin sədri Vasıftalvaoqın istifak həbərinə yayılmasından sonra gündən biraz dəyişti, dedim, o məsələlərinə bağlı da belişimizdə söhbət eləyək. Əslində Vasıftalvaoqın istifak həbəri bir neçə dəfə yayılıb, mənim bir aqşıq hatalı iran bələ, təhimi 2 əfti öncədə Vasıftalvaoqdan bağlı istifak həbərləri yayılmışdır. O qədər bu xəbərlər yandaş mediyada yayılır ki, artıq öncədirliğini belə yektir. Amma bugün aldığımız bəlməti görəm artıq rəsim şəkirlə təsdiklədir. Amma bizim üçün ələmini olan budur. Vasıftalvaoq olan bağlı ölkə mediyalarında 30 milyar mənim səmə faktor talga qoyulur. Həralda ölkənin həkimiyyətə bağlı mediyalar bu faktor talga qoyur. Bunun taliyyiniz olaca Vasıftalvaoq istifasıyla bu məbləri qayıtaracaq mı, ümumiyyətli onun istifasının pərdə arxası nədir? Həal azırda İstanbul'da yaşayan palitolog Aynur İmran ile belişimizin əvvəlində istəyərdim ki, bu məsəliyə işareliyə sonra Künyə-Azərbaycan Möksudan kizəci Aynur qanım Efirzədir. Salam Aynur qanım, Mərbaksı Qeyri. Salam Mərbaksı Qeyri, sizi və Tamaşətçıları salamlayı. Təşəkkürlər Aynur qanım, ilə Vasıftalvaoqın istifasının pərdə arxası sizin yanaşmalızı nəcədir? Həralda bir İstanbul'dan bahşu var, bir Bahki'dan bahşu var, oradan necə göründür nəksibanda bahşu verənlər? Valla düşün deyim ki, uzaktan bahanda bir az daha fərqli göründür. Düz-içərdən buna sevinənlər var, məyəm mənada təbii ki, bir Eiforiyyə ilə qarşılayanlar. Salam Azərbaycan hükmətinin içeridə artıq məyəm mənada bütün ölkücərdə kontrol elə alması, nəzarətə elə alması üçün çabaları, yəni bir neçə ildi görünür də, yəni bir neçə ildi ki, müşahd edilir. Amma, yəni Vasıf Talıbovunda istifa tırnaq içindir, istifa məsələsi, çünki istifa Azərbaycan hükmətində, Azərbaycan içində kimsə bu sistemdə istifa mədəniyyəti göstərə bilməz. Istifa ilə tutduq və istədən hələ-hələ bu qədər il olduq, tutduq bir görəvdən ayrılabilməz. Belə bir lüksdəri yoxdur, belə bir şansdəri yoxdur, istəsələr belə ki, istəməzdi Vasıf Talıbovda. Məsəlif tamam ilə məsələ də, məsələ belə də ki, artıq Naxçıvan Khanı idare olunmaz vəziyyətə gəlmişdir. Nihayət ki, Azərbaycan hükməti bundan bağlı ciddi bir düzgün bir qərar və ya bu elədir. Çünki, hiç ki, Azərbaycan hükmətinə etivarsızlaşdırıma malıdır. Etivarsızlaşdırıda bilməz, olma malıdır belə bir şey. Bir qəbul olunmayan bir şeydir və bu günə qədər də, bu qədər sərbəst bırakılması, bu qədər hakimiyyət için də öz hakimiyyətini ilan etməsi, öz başınalıq idare etmədə ki, öz başınalıqı təbii ki, cəzasız qalmayacaqdır. Çünki, damla-damla, mərhələ-mərhələ bu proses bəlliydi ki, hara gedirdi, həddən azdırıq. Nə də öz bətmalıq, aynılxanım? Sizin yanaşmağızdır, yəni də nəyiniz həzəkdir? Azərbaycan hükmətinin qərarlarını saygı duymamaq, içeridə özünün qərarlarını meyniləmək, içeridə nəxsuvan, səhətləri daxilində öz, belə diyeç nazlının, çünki bu idarətmə, siyasət, ölçümət, heç bir şeyçil də izah olunmayan bir şeydir. Bu, sadəcə bir şımarık, uzun müddət bir gol duxtaq kresloda oturub, haq etmədiyi bir kresloda, haq etmədən əldələdiyi bir kresloda oturaraq, hükmət belə bilərlər toplamış, elədiyi qanunsuzdurqlar, elədiyi haqsızdurqlar, elədiyi heçsizliklər, cəzasız qalmış bir adamın harınlıqıydı. Harınlıqıydı və bu harınlıq artıq düzün deyim ki, yəni, sevinmək deyildə, amma cəzasını çekecək deyəmən hələ də ümid eləyirəm, çünki bu cəzasız qalmaz. Çünki bugünə qədərdə gördük ki, bu harınlıq, bu dədəcə də bir harınlıqı yoxuydu. Nazırlər səviyyəsində biz bilir ki, zaman-zaman cəzalarını almış insanlar var. Amma təbii ki, mal varlıqlarına əl qoyuldu, pulları alındı, işdən ızaqlaşdırıldı, həpsiyatanları oldu, yəni, fərqli şəkirlər də bu harınlıqın cəzasını. Ki, bu Azərbaycan xalqına qarşı, edilmiş örmətsizlik və qan unsuzduqlar, hətsizliklər üçün deyir. Bu, hökümətə qarşı, hökümət içində itaətsizlik, hökümətin ilə yaşanan idarətmə problemlərlə var, gədə bir şeydir. Yəni, bu dəqi qədə biz bilir ki, azərbaycan hökümətini, azərbaycan xalqın haqlarıyla, hüquqlarıyla, idarə edilməsi ilə sosial mənada, mənada təminatlar elə bağlı, heç bir problemi yoxdur, elə bir dərdi yoxdur, bu günə qədəd olmadı. Yəni, bu tamamən yönətin problemidir, idarətmə problemidir və bu gözlənləmiydim. Sevim məh məsələsində gərincə aksurtdur. Çünki, bu günə qədər naxtıvanda olan hadisələri biz nəzər alsaq, o qədər bitən həyatlar, yarın çıx qalmış həyatlar, basq, təziq, insanların, yəni insan normal yaşayış şəkilinin olmaması, yəni insanlar istədiyini danışabilməməsi, hər də qiga, hər yerdə həpis təhlükəsi, bu bir il deyil, iki il deyil, beş il deyil. Bu qədər insanın, bu vəziyyətlə yaşamasının cezası bir istifaya məcburiyyət, istifa şəkilində iştən uzaklaşdırma olmamalıdır. Daha ağır cezalar olmalıdır və hərə də ümitlə bunu gözlülə. Aynur qanım, İstanbul'da yaşayırsa sizdə uzun müddətdir. Və məndə olan məlumata görətdir, mən də şahidə olunuşam. Son 30 il də Naxizbanı halisinin təxmindən yarıya qədəri, mədim təxmindərmə görə, bir yüz binə yaxın insan orada yaşayır. İstanbulun bir nəçə məhəlləsi, halkalı, üçü çəkməzi tərəflərdə yaşayıblar, istəyərdin məsələ, mahiyyət haqqında sizə yaşadık. Yəni insanların bir yeri dən sonra artıq sənətləri bitmiş insanlar qaydıb sənətlərin də alabilmirlər, qorxudan ki, yemidən bura xılmayacaqlar bura. İmkansızlıq şəra etində, sənətsiz, hiç bir garantiyesi olmadan, sosial sığu ortası olmadan insanlar burada, deyim ki, mən size deyim ki, üçüncü nəsil insan var burada haqqı naxizbanından gələn ki, ailəsi vaxtında gəlir, burada işləyiblər, sənətləri bitip, sonra uşaqlar olubular da sənətsizdir, sənətsizdir, indolar eblənirlər, eləsi va ki, naxizbanından qız qətirib eblənir, məsələn. Kızın sənədi var, oğlanın sənədi yoxdur. Yəni üçüncü nəsil artık sənətsizdər var burada və o sənətsizlərin içindən çox dəhşətli faqlardır ki, ölənlər məsələn çox vaxt, çox gizlicə, autobusların, bagajlarında falan onların naşı, nəşi göndə bilirdi naxizbana, peç bir şəkidə rəsmi də gedə bilmirdi, süncü sənət filan da yoxuydu. Yəni, çox ağır vəziyyətlədirlər, mən onların üzülər izləyirəm. Çox sevinirəm ki, son dönəmlərdə Azərbaycan hükümeti cəldir, bir çox insana sənət verdi, onlara garantiə verdi, çox onlar buradan deport olunmayacaqları, ölkədən göndərilmeyecəklər. Yəni, bu 30 ilin problemləri çözülməyə başlayır yavaşca var. Yəni, nəzından insanlar dünya evinə girendə, nicaha resmi nicaha girendə və ya rəsmi ölün faktının geydə alınması üçün müəyyən sənətlərin bu dəyəqə təminatı var. Mən və mən istədiyim, çox naxçıbandan cələnlər o qədər imkansız zaman-zaman, mən onlarla bağlı bəyəzə araşdırmalar, dələmişəm. Olublar ki, müəyyən tərikətlərin təhsənədə düşürüklər. Biliyəsək, orda ziynə, biyəcə amiti falan. Ora gələn o az vicdarda, izlə bilnisdə və paylanan sosial yardımlara falan görə oralara getməyi olayın təhsinin altına düşmək faktları da var. Yəni, bu da, yəni, o yarımçıq qalmış insan taliyyələrinə də bir çoxu vasifin və dolayısıyla vasifi orda saxlayan ölçümətin idar etmənin vicdanındadır. Yəni, bürüzlə, bundan sonra nevi insanların həyatını cəlibərim əhim mümkündür. Nəbə bunu düzətməm mümkündür, indiə qədər olanı bundan sonra ən azından mənimi dəliyirəm ki, müəyyən düzətmələr olacaq, sələtlər açılacaq, naxtivan müəyyən bir insanın həyatına cilirmiş kimi, qodara cədirmiş kimi və ya özəl mülkiyyətini cilirmiş kimi, icadələrlə cədiləcək bir yer olmayacaq, hamiya açılacaq, naxtivan inkişaf eləyəcək, yeri yönətim, inkişaf eləyəcək, söhbət, yəni yol çəkməkdən və ya binat həmliləri təndirək. Süncə, ortağım. Süncə çox həmlidir, əlbətdir, əlbətdir və daha bunun inkişafına ki, mən sizə deyim ki, o müstəqillik, o iqsadi ən azından rahatlıq verilseydi, naxtivan əhalisi çox yaxşı vəziyyətdə yaşayardı. Süncə, orda gedişkəli, sicari əlagələr, onlara daha çox qazandırardı. Eyni zamanda da qorxlar olmasa, biz bilirikin axtimanda müəyyən mənada bir iş quruk iləriyən və yaxşı kullar qazanmağa başlayan insanların da bir çoxu zaman-zaman vasifin qəzəbini tüskəri mallar, halələrlərlə nalıh verməyəndə həpsə düşüklər, hələ də həpsi dolanlar var. Ona görə də, bunların hamisi ilə bağlı da bir ədalət sürecinə girmək lazımdı ki, acilə noların həpsi dolanlar azad edilsinlər, onların haxları bər payləniz eləsik ki, zələrin harasından dönsək, tarzır, insanların həyatını ən azından bər payləyik. Təşəkür edəm, Aynur Qanı, və də bayağı izləyici cəmal bəl yazır ki, bu stefaların qeyri olacaq mı? Aynur Qanı, ona cevab verdi, yəni sistem çürüxtü, sistemdə problem var. Hər hansı bir stefana deyil, sistematik şəkildə həll olunabilər. Ama Naxsıvan gəlir şeydən, feudal ənələri də idare olunurdu. Naxsıvan sanki bir fərqli bir ora x-club dəsdində. Ama Naxsıvanın özlün gəribə bir ora çatan insan özlünü sanki bir qədanı olmuşsa ona da hissedirdi. Ona da deyil eləyim. Təbii ki, bunu da bu gündə biz hakilələr vardı, sosial şəbəkələrdə ki, bu qarşıbi qavuləsindən dolayı Naxsıvanın uxtar statusunun ləğmı mümkündürmü deyilmə. Məsələ deyim ki, uxtar status bütün vasitələr hüquqi, təbii ki, şəklər məzələ alınarak necələmli olunmaldısa, onun görü azəbətən hükmətə adam atmaldı və bu uxta sorun çözülməli də artıq. İkinzə, mən size bir ehtimal da deyim. Məncə, bu zəngəzür koridarı ilə bağlı vasifin bir direnci oluf şeyi bu boyudan qəzəbət üç gəldi. Yəni, bu məsələdə də Naxsıvanın məncə çox ciddi bir ayınlaşıq. Yəni, uxtarıda var, başqa faktörlarda var. Amma irəliyən günlərdə o vasıb talbov müamması çözüləcəyəm, düşdürəm. Amma hər eki halda yenədə Naxsıvanın və Ardərbaycanın inkış atması köhünə gələn kafalardan, beyinlərdən ən sonunculardan idi vasıb. Yəni, daha təmizlənməyə doğru gedirik. Mən eləcəyələr ki, bu güzəl bir mərhələdir. Təşəkkürlər, Aynurxanım. Biz əslində bugün Türkiye-də güne-Azərbaycan rüzgarakda danışmalıydı, yedik. Və təhvimlə bir 13-də gedən sonra keçil eləyirik əsas mövzumuza. Və dəyəri qonaklarımız hal hazırda bizim efirdədlər. İstanbul-Azərbaycan Kültür Evi Başkanı, Hikmət El və İzmir Çardaş-Azərbaycan Dərneye Başkanı, Jamal bəy Mehmet Hanoğlu, hərki dəyəri ağabeyimizin salamlı İram. Hikmət bəy, xoş gördü, Hikmət bəy, səsasın siz lütfen. Hikmət bəyin səsi bağlıdır. Və Jamal bəy, xoş gördü işlər, hər vaxtınız qeyri olsun. Mən söhbətimize qonaklarımızı eşitməzdən öncə, dəli izləyiclərin nəzərinə çatdırım ki, niyəməz Türkiye-də güne-Azərbaycan rüzgarı əsəcək. Şəmbə günü 4 deqabırda İzmir şəhərində Çardaş-Azərbaycan Dərneyinin başkanı, Jamal bəyin təşəbbüsü ilə və Təşlaq Kamitesinin üzüləri buradadır. Hikmət bəy, onların təşəbbüsü ilə güne-Azərbaycan Türklərin ikinizi formu keçiriləcə. Bu böyük bir əsində tədibirdi. Və düşünürəm ki, nəinki Güne-Azərbaycanın, Bütöv-Azərbaycanın, Bütövriktə Türk dünyasının gəlbə məsək 24 deqabırda İzmir də döynəcək. Buna görəm, təşəkkür edirəm, həm uğurlar də edirəm. Jamal bəy, efrimizə qatıldığı təşəkkür edirəm. Gəlin ələ Jamal bəyilən başlıya bu toplantı haqqında məlumat verirsin. Sonraq, Güne-Azərbaycanı Türkiye-dən həyatını qoymuş, davıya dəstək verən hikmət ağabeydən davam eləyərik. Buyurun, Jamal bəy, size işudək. 24 deqabırda Türk dünyasının gəlbə İzmir də döynəcək deyirik. Nəzə döynəcək? Bunu siz deyidin. Bildiniz gibi, 10 yıl önce Ankara'da Güne-Azərbaycan Türklərinin uluslararası birinci formunu yapmıştık. Aradan 10 yıl zaman geçti, bir Güne-Azərbaycanlı bağlı bir çox tədbirimiz oldu, amma bələ bir form yapmamışdı. Amma son 3-4 ayda İran'da gəlisən olayla Güne-Azərbaycan Türklərinin sikləl mücadərisini, özgürlük mücadərisini Türkiye də və dünyada gündəmi də tutmaq üçün bir şeylər yapmaq lazımdı. Biz də Aralı Qaynin deqabıraynin 24-dündə Həmrylik kurultayı adı ilə bir kurulta yapmaq istədik. Sonra kurultayı sözündən vaz qeşdik. Daha öncə formu olaraq yapmıştık bu kurultayı. İkincisini yapalım dedik və Şəmbə günü uluslararası Güne-Azərbaycan Türklərinin ikinci formunu yapıyoruz. Bu formun məxsadı nə? Birkaç məxsadı var. Ən önəmdisi, Güne-Azərbaycanlı özgürlük mücadərisi verən bu konuda bu yolda şehit olan hapisləri düşən insanlarımıza moral və dəstək vermək üçün. İkinci bir başqa amacımız var, biliyorsunuz Harisiya yaşayan Güne-Azərbaycan siyasi teşkilatlar, pəliyyət gürsələn siyasi teşkilatlar arasında bir bölün müşdüq bir çəkəm əvvəlzik ya da zaman-zaman sıkıntılar yaşıyoruz. Biz bu formu vasıtasıyla Güne-Azərbaycan siyasi teşkilatlarını, bağımsızlık mücadərisi verən siyasi teşkilatları bir araya getirib həmry olmaları sağlamak istəyiyoruz. Üçüncü bir amacımızda biliyorsunuz İran və Azərbaycanın dışında on milyon civarında Azərbaycan Türkiyə yaşıyoruz. Rusya da üç milyona yaxdın, Türkiyə de dört milyona yaxdın və Avrupa, Kanadağ, Ustralya və s. yaşaqqara iki üç milyon Azərbaycan Türkiyə yaşıyoruz və bunların bir neçə, beş yüzün üzərində dərnəkləri var. Amma dərnəklər bir-birlindən habersiz, bir-birlindən bağımsız, bir çoğu da özelliklə Türkiyədəki fəliyyət göstərən dərnəklərinin büyük çoğunluğu Güne-Azərbaycan məsələsinə gözlərini kapatmışlar, bir gözlərin önündə birsiz bulutu var, Moğolların yarattığı bir körlük var, Güne-Azərbaycan məsələsinə görmüyorlar. Son gəlişəm olayların nədə ilə biz Güne-Azərbaycan məsələsinə həm Türkiyə kamuoyun, həm də Dünya kamuoyunda canlı tutmaq və oradaki mücadələyə dəstək üçün bu formu yablıyoruz. Aşağı yuqarı deyil, yirmi-bir dünyanın deyişik yerlərində yaşayan yirmi-bir Azərbaycan səvdansı bir araya gəldik və aşağı yuqarı on beşəyə artın, kəndəramıza toplantı yaptıq, yedi təanədə ayrıca hazırlıq və təantum toplantı yaptıq. Bakidəkinə siz də qatılmışsınız, sonra Ankara, İstanbul, İzmir, Eskişehir və daha sonra da Rusya və Avrupa zumb toplantı olaraq yedi toplantımız oldu və bu yedi toplantıda iki yüzdən fazla insanımıza ulaşdık formumuzun amaçlarını taradıq. Bu arada bütün günə-Azərbaycan milit teşkilatı ilə görüşmələrimiz devam ediyor. Onların başqanların büyük bir qısımı formuza qatılıcaqlar iki tanəsi canlı olaraq qatılıcaq, İzmirə gəlir. Diğer 5-6 dostumuzda online olaraq forma qatılıcaqlar və birlik konusunun, hən birlik konusunda düşüncələri belirticəklər və günə-Azərbaycandakı siyasi mücadəliyə dəstək və onlarla ilgəli fikirlərli belirticəklər. Bəlcə çalcıcə Türkiyədə deyil Dünyada günə-Azərbaycan Türkləri adına yapılmış, önəmli bir siyasi olay. Zəklən görüyoruz ki, düşmanlarımızda bu formundan rahatsı oluyorlar. Rahatsıqlarını, dəyişik kanallardan kulağımıza geliyor. Provoka etməyə, yəsaklızma bənzər qerişimləri oluyor. Əm onların hiç birisinin sonuç vermeyecəyini düşünürüz. İzmirə günə-Azərbaycansın siyasi mücadəliyə verən milli aktivistəmiz bir yaraya gəlcək və önəmli yerlərə məsaşlarımız olacaq dünyaya məsaşlarımız olacaq Türk cumhuriyyətlərində Türkiyə cumhuriyyətində Azərbaycan dəvrətimize təliqlərimiz və xizəklərimiz olacaq. Əminiz ki, bu form və daha sonra yapacağımız toplantılarla günə-Azərbaycan məsələsinin bir insanlarımıza tanıqmaya insanlarımızın dəsləyini alma yönündə önəmli bir eləm ətkinlik olacaq. Kim bilir ki, qadər? Təşəküləcə, Cemal bey həralda məsələ təşəkürəcəm mən azından son bir aydan da soqdur şəhri diyəm ki, şinizatımızı Cemal bey dəyəlizləcdər yüksünastı və kirli ve ini zamanda günə-Azərbaycan dəvasına, həyatına damış bir şəxti və bu yolda dəbii ki, dostlarla o cümlədən Hikmət beyi Aynürx hanım nəsib ocağımız dəyəlili, nəsib beyi sizə rədəstək veriblər başıdan, türkiyədən amma bütün zəhəmətin əsas sizin çiğnizlədi, bu təyərədən o maşlına o aftanbirli dən bu təyərəyə minərək buna görürsə, təşəküləyirəm ümid edirəm ki, günə-Azərbaycan adına və təlimizin güneyində bugün bir toplantı olacaq amma mən ikinci səni daha çox qeyd edim ki güneyin daxilində mən biz dəfə eski şəhri də güneyli soydaşlarımızla görüşəndə dedim ki, güneyin daxilində birlik daha çoxdun ənki güney xaricində günəin daxilində onun haqqını taptıyan, onun hüqqlarını taptıyan illərlə türk adına dinuz adam biz şubiyə düşüncəsi var şiya adı altında hüqqı insanlara təqdim ilgə bir zihniyət var ki, insanlar biz ona qarşı ayaktadılar amma xaricində sanki bu ayrışmalar, bu fikir ayrıqları o qədər elə bir həddə çatır ki mən ümid edirəm ki, bu forunda o birli üçün bir zəminilər hazırlanacaq tam dolmasa, solmasa bir adlımlar atılacaq hər zaman bunu istəmişik və izləyicilərimiz də burada çoxu suallar yazıblar istəyərim ki, hükmət habiyyələ bu suallı da və nə dək hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər hər h Baycan necə görmür və ya ki, binəzərbaycana baxış və yardım kifayətdirmi, həm dövlət olaraq, həm millet olaraq, həs ki, biz dövlət adından daha etraxıl da anlaşabilmərik. Nə istəyərdin bu məsələləyə nə bağlı? Problemlər nədir? Onları sizdən eşidək. Hikmət hərfi İstanbul, Azərbaycan Kultevə başqaqdır. Sağ olun. Cema beydə, sağ olsun, güzel bir şəkilə açıqladı. Bizlə, bu şuan da burada Aynur hanım olsun, Cema beydə olsun, Mən olun. Birinci formda oradaydık, bir arada idik və bugün çox şükür ki, ayaklayıq və ikinci formda da bir arada olur. Bizimkisi dədiyiniz kimi, yəni bugün, bugünün məsələsi deyil, yıllardır. Biz Azərbaycan kültürə evi olaraq, Azərbaycan kültürünün yaşadığı hər yerdə biz oralara ilgi duymuşuq alaqa göstərmişik və bunun da ən dərin yeri, ən geniş yeri, hakikati də budur ki, güne-Azərbaycandır. Və bu konuda elbətdə ki, dəvlət poliskaları ayrı geçsə də sivil toplum təşkilatları olaraq, bizlər ki, o kültürün bir parçası olaraq, onu təmsil ediriklə, layıq olduğu gibi hərəkət eləmək və o kültürün bir parçası kimi oradaki aparılan mübarizəyət, dayaq və dəstək olmaq, gələkdiyini düşünür. Və onun içində elimizdən gəldiyincə burada insanlarımızı xəbərdarlıq etmək adına, yəni, Türkiye insanı, maalisəf öncəlik də mən xalqımızla başlayayım. Ondan sonra hükümetin poliskaları üzərində də danışabilə. Türkiye'nin insanı İran dediğin zaman eşitlik parçı olaraq bilir. Parçın mədəniyyəti, parçın kültürü, parçın tarixi, parçın, yəni, öylə bir algı yaraqılıq ki, burada, bu da təbii bizim o batı ilə əntəqrasiyon çalışmaları cumhuriyyət dönemində orada batı işinə gəldikimi bir propaganda yürüdükdü və biz Türkiye olaraq bu propagandan, şuan da, cəinaındayır. Bu son zamanlarda Günay Azarbaycanla ilgili afardığınız çalışmalar içerisində həqiqətən akademisyenlər var, adam profesördür və deyir ki, hükmət bəyi, bu sizin söylədiyiniz şeylərdən mənim xəbərim yoxdur. Yəni, elbətdə ki, bir akademisyen, akademik ünvan sahibi, profesör eyər Iran-Türklüyü haqqında fikir və bilgi sahibi deyisə bunun xalqın nə qədər bildiğini artıq varın, siz tasavvur edək. Şimdə burada dəvlət politikasına gəlincə, dəvlət politikası, əvvət. Şimdə, Türkiye ilə Iranın üzərində Batı'nın bazı oyunlar oldu və bunu ikisini bir-birinə qırdırma planları var. Tarif boyunca həb bunu kullandılar və bugün Türkiye ona itidalla yanaşır. Iranla böylə bir oyunun tarafı olmaq istəmir. Ancaq bununla ilgili də 10 il bundan əvvəlki formu həyata keçirdiğimiz zaman ama Ankara da. Dəvlət politikası bizim bu form çalışmalarımıza əngəl törətti. Toplantımızın yerini, oteldə toplantı yapıcağıda oraya dəhik biz o toplantını yapmağımıza manələr törəttilər. Ondan sonra da başqa bir otelbə gizlicə biz bunu yattıq. Nəticəsində, dəvlətin politikası bu şəkildeydi. Bugün isə dəvlətin politikası olayın parkındadır və İran, Türkliyə olsun, Güney Azarbaycan olsun, bu konuda dəvlətin politikasında dəvlətin cıqqatləri şuan da İranın üzərindədir. Çünki Türkiye Cumhuriyyəti dəvləti də bunu bilir ki, orada batı bir oyun qurmala çalışır və bu qurulabiləcək oyun tamami ilə Türklərin alihinə yürütüləcək bir siyasəttir. Suriyyədə olduğu kimi, Irakda olduğu kimi, yəni Türk millətinin və Türkiye Cumhuriyyətinin mənfaatlərini baltalamak onun alihinə aparılacaq işləri hayata keçirmək üçün yürütüləcək o planlar var. Türkiye nin mən eminəm ki, əlbəttə ki, yüksək səsəsəsəsəsəsəsədə, yarın orada bir oyun aparılsa o oyunun karşısına almak və o oyunu pozumak üçün öz planlarını hazırlayıqdır. Mən bu da emizdir. Biz də eğitməliyi işum etmək, bu puarlar müqabilində Güney Azarbaycan ne eğitməldir? Və Güney Azarbaycanı səvənlər, kənarda bu prosesi dəstək verənlərin o oyununa hansı yüç düşür. Bunun eşidək sizdə. Güney Azarbaycanla ilgili təşkilatların o ayrılılığı, zətən illərdir. Hər birimiz için bir xayal-qırıqlığı, bir üzüntüdür, istəmədiyimiz şəra etdi. Bunları gördük ki, hər birimiz bu üzüntüyü yaşamışıq və bu xayal-qırıqlığı yaşamışıq. Ancaq bizim bugünkü formumuzda mən gördüğün bir şey var. Ki, burada Cemal bəyin özüdə və diğer arkadaşlarda bütün təşkilatlar şu anda bu formun keçililməsini dəstəkləyilir. Yəni, bununla bağlı bütün təşkilatların qatılım göstərdiyini söyləmək mümkündür. Bu, elə bir və bütün durmalın. Həni, illərdir, illərdir, içeridəki o birliyi, dışarıdakı o parçalanmışlıq bir türlü qoymurdu. Yəni, hamle etsin, hərəkət etsin ya da güc alsın. Dışarıdan güc alacağı yerdə, dışarıda bunun gücü əzilirdi, parçalanırdı. Ancaq bugün, gəldiğimiz noktada, dışarıdakı o birlikdə hərəkət etmək güdüsü, iç güdüsü, içeridəki harekətin bütünlüğünü daha da gücləndirəcəkdir. Bu da var ki, biz dədiyim kimi, Künay Azarbaycanlı deyik, amma Azarbaycan kültürünün yaşadığı hər yer bizim için vatandı. Şimdi bizlərin də burada yaptığı şey, o birliklərin yanında, hər kəs bulunduğu alanda bir o kültürün, o tarihi dərinliklərin topluma ilətilməsini sağlamak. Və bununla bağlı biz, işte, Künay Azarbaycan xəbər koordinasiya mərkəzini yarattıq ki, Anadolu mədiyası mutlaka bununla ilgili xəbərdər edilməlidir və oradan gələn sağlam bilgi, sağlıqlı bilgilərin aktarlılmasını sağlamaktı. Və bu noktada həqiqətən, o Anadolu-daki medialar olsun, insanlar olsun, bundan xəbərdər deyil və biz bunları anlattığımız zaman da insanlar şaşırırlar. Fakat 10 il bundan əvvəlki Günay Azarbaycan məsələsini göstərələn ilgisizlik, bu gün artıq oradan çox uzak bir yerlədir. Yəni, milli şurisində olan hər kəs, bunu çox iyi bilir ki, Günay Azarbaycanın olmadığı bir Türk birliyinin bütünləşməsi mümkündir. Çünki yukarıdan, Rusya aşağıdan, İran, bu bütünləyi arasında bir tampon yaradır və ortada bir xəzər dənizi var. Dəniz keçidir olmaq qaydi ilə bu olabilər, amma Qara yolu, Quru yoluna getməyə, Türkiye'də, Günay Azarbaycan olmadıktan sonra, hiç bir şəkildə bunun karşılanması mümkün deyil. Onun içindir ki, Türk insanı da bunun Türk birliyini isteyənlər, özelliklə milli şur, sahibi insanlar bunu bilirlər ki, orada ki, Günay Azarbaycan emniyəti alınmadan Türk birliyinin bütün o Quru yolu tamamen bağlıq alacaq buna görə də hər kət edəcəklərdir, edirlərdə, bundan sonra da edəcəklər. Bizim bu formumuzun da mən inanırəm ki, ən yüksək seviyyədə Anadolu da olsun, Türkiye'nin tamamında olsun, yaxşı səskətirəcəyini, Günay Azarbaycan da elbəttəki səskətirəcəkdir, Günay Azarbaycan da səskətirəcək, onlara manevi bir ruh yüksəkləyi yaratıcaqdır. Anca, Türkiye'dəki medyanında ilgisini, dikkatini oraya çəkəcək və cəlb edəcək. Amma bununla da yetinməməliyik ki, biz dediğim kimin, o alan savunması yapan kimi, hər kəs bulunduğu yerdə. Məsələ, Cemal bəyi İzmir dədir, biz İstanbul dayıq, bir başqası Ankara da, o bire eskişərdə, o bire Antalya da, hər kəs bulunduğu yerdə, Günay Azarbaycan haqqında, məlumat və bilgi ötürmələr, bilgi ahışını sağlamaları çox-çox vacibdə, hani o qan, acilə veriləcək qan qadər dəyəlidir. Onun için burada olması gəlikən şey, biz bu formu keçirir kən onlara manevi bir dəstək deyirik, amma bununla birlikdə dəvlət politikaları da toplumun təsiri içərsində yön alıcaqdır. Biz tabana aydınlattıktan sonra, dəvlət programları da, planları da ona görə şəkillənəcək formalaşıcaqdır. Yapmamız qərikən, öncə halkın aydınlanması bilinçlənməsidir. Bir də, bir şey daha söyleyeyim, şimdi siz də bilirsiniz ki, Rüfət Dəyi, burada o qaçaq yaşayan ailələrlə bağlı, Naxçıvan ağırlıqlıydı, illərdir biz onunla bağlı mübarizə aparır, burada işte onların problemlərini çözmə noktasında rəsmi maqamlarla görüşmələrinə tut, onlar için bir əl uzadan, hər kəsə elimizdən gəldiyince manevi olaraq dəslək verməyə çalışırıq və o zamanı da demişdim, Naxçıvanı da gedirsən insan yoxdur. Hər şey gülsəkdir, amma insanı olmayan bir cənnət nəyə yararır? İnsan orada yaşayacaqsa, o zaman o cənnət lazımdır, yoxsa insanları çöllərə tök, burada maaləsəf, yəni, yaşam üçüncü nəsildir ki, qeydiyatsızdır. Və bunların bu problemləri, bu durumlarını gördüğümüz zaman nihayət, şuan da Türkiye də, gəlçəkdən Türkiye o konuda çox böyük bir addım attı, çox ciddi bir addım attı, yani Naxçıvan və Azərbaycan 2014 öncəsi buraya gələnlərlə bağlı bir çalışma yapıldı, süresiz oturum haqları veriləcək və verilməyə də devam edirdi, bu öz mənfaatləri için kullanan üç-beş çapulcu deyirəm mə, üç-beş əxlaxsız, bizim insanımız oda ha, bizim Azərbaycanlı yam diyen, yeri gəldiyi zaman vətəm millət diyen, böyüklə bayrağa ən ön də taşıyan, amas orada mənfaati için para karşılığında bu oturumları təmin etməyə başladılar, aha, şuan da duruduruldu, yaklaşıq 9.000 kişiyət o şəraiyyətdə oturumlar verildi, süresiz oturumlar, əlbətdə ki, bu çözümdə el, bu qardaşın sana yapabilecəyə bilseydik, dəstəkdir, amma sən Azərbaycanın bir parçası olaraq, nakhcıvan olaraq, bunu aparıp orada yaşam sandardını yüksə etmədikdən sonra, orada insan kimi yaşamasını təmin etmədikdən sonra, bunun burada və 80 faizdə çox perişan haldə yaşayır. Çünki, qaçak yaşamaq nə deməktir? Bunu ancaq onu yaşayamadır. Və inşallah, o da düzələr və Vasıb Talubov elə o zaman da dəmişdim, indi də eləyirəm. Yəni, qanıçənlikdir bu. Vasıb Talubovun, o modernıxanlıq dönemini adətə yaşayırdı. Şükür, bunun qarşısını da alacaq bir adım atıldı. İnşallah, bundan sonra, buradaki yaşamından daha rağat bir yaşamın nəxsüvanında bulallar. Bir, qarşı anlaşmasıyla bağlı bir şey söylədiniz, onu da söylüyün və bitirirəm. Qarşı anlaşması, məsələ, o zaman da söz-i sörpəti olurdu, nəxsüvan Türkiyəyə bağlandsın. Belə bir şey olabilməsiniz. Bu, nə qardaşsı vası var? Nə də o bölgənin özelliklərinə uygun da deyilmək. Nə dən uygun deyilmək? Çünki oraydan, Azərbaycan bir vatanda, bir dəvlətdir, bir cihuriyyətdir. Dünyanın hiç bir yerində böylə bir örnək yoxdur ki, gədəcək yolu yoxdur oraya. Bir dəvlətin, bir parçasından, o bir parçasına gədəcək yolu yoxdur. Və bugün zəngəzür koridoruyla ilgilə, əgər, ərmənistan bunu təmin etməyəcək olsa, onun için gələkirsə topyekün ayağıda qalqar və Azərbaycan onu təmin edər. Ancaq buranın məsələ, Türkiyələ ilə bir bağlandığı, o səndə mənimkisi məndə zəngəzür koridoruyla ilgili, böylə bir taləp tamamən bitər. Aqıllı adamların düşüncələri deyil. Naxçıvan Türkiyəyə bağlandsın. O şəkildə rahat etsin. Öylə bir şey söz konusu deyil. Gələkirsə elbəktə ki, ayrı bir deyəri var. Yəni onu da buradan söyləmək isə edin, təsir edin. İsmət məy, bu məsələ, hənam bağlı mənim təxminən bir on gününcə Azərbaycanın görkəmli alimi, tarıqcı profesyor, cəmin həsəndirlər şöhbətimiz oldu. Cəmin mələm o dönemli araşdırmış bir alimi olduğu üçün. Əsində qarşı qabiləsi deyil, masqam qabiləsi deyil, ötən əsrin, 60-uncu illərin də eirməllilər naxçıvanı ərazi iddiyası. Səvvətlər dönemində, təsəb bir deyirsiz. Məsəliyyə müdaxiləsi nəçəsində naxçıvan Azərbaycanda qalıb. Türkiyə biriləşdirilməsindən şöhbət getirməyələ. Olsun, ötən aylarda İran'da bəzi təxribatlar da gəldir ortaya ki, naxçıvan cəmaatından İran'a biriləşmək isteyənlər var. Bütün bunlar zaman zaman olub. Naxçıvan nəyə o statustan qalıb və o statust nəyə görə toxulunmaz hesab olunur ya mütəxəsilər tərəfində. Çünki naxçıvanın orada əkskılaf şəra etləyə yaşamasında Türkiyədə bir garantör kimi iştirak edir və Türkiyə zaman zaman buna müdaxil ediyə bilək. Çox təşəkür edirəm. Burada çox maraqlı bir fikirlər var. Deməli, izləyəci yazır ki, əsrin də bir az azıdır bu fikirləri burada səstəndirməmdə. Bir əvvə şəkərlə almuru organizmimiz artıq özü şəkər istəyəzalidir. Belə ölkəm olar, belə dərəbəli haxsızlıq insanlara rəftar mı olar? Şımalda baş verənləri görüb, dəndakilər adam nə dəstək verirsin? Təşəkür edirəm izləyəcəyə. Mən istəyərdim ki, Aynur Qanma bundan bağlı sual verəm. Son günlər ölkə prezidenti ilham əliyəvin güneydən bağlı üç dəfə açılamalar oldu. Ondan sonra dəptatları bilirsiniz, Azərbaycan parlamenti səsikiləm məyənləşmiyib siz də girişə bilirsiniz. Ama bu güney məsələsindir dəstək verirlər isə çox gözəl, qoy verirsinlər. Həmin dəptatların da sərq açıqlamalar oldu. Sonra güneydə soydaşlarımızın parlamentdə görüşləri oldu. Hətta bu günə qədərdə o görüşləri davam edir. Mən istəyərdim, Aynur Qanma Azərbaycan vətandaşdır. Vətandaşı olduq üçün mənolardan soruşabilmirəm. Bakmayara ki, onlar da mən Azərbaycanlı hesab edirəm. Ama Aynur Qanma nezə düşünürsünüz? Güney müqabilində edə biləcəyələr nə olabilər, mən istəyərdim. Məsəliyyə də bir fikirinizi eşilə yürükmə. Mən hesab eləyirəm ki, bizim dövlət anlamında eləyəcəyimiz işlər ayrıdır. Toplum anlamında eləyəcəyimiz işlər ayrıdır. Hikmət teşkilatları mətbuat səviyyəsində eləyəcəyimiz işlər ayrıdır. Bu, Türkiyədə də bilədir. İndi məsələn Hikmət beyi bir örnək gətirdi, mən onun oradan çıxmaq istəyirəm yola ki, bizim o onul əvvəlki tədbirlə yasax gəldi, biz o oteldən çıxmaq olduq. Biz bilirik ki, Türkiyə hükməti istəsiydi, biz üçünc oteldə də oteldiri çətsirdə bilməzdik. Məyəm mənada münansibətləri saxlamaq üçün. İlk gün mənada mani olduqlar, amma sonuçta biz o incidenti gəlçək iləştirdik, ən sağlı vurduq, olay gəlçək iləştirdik və bizim belə bir gözəl bir örneğimiz oldu ki, biz belə bir forum keçirdik. Ona görə də dövlət ola bilər ki, bəzi mənada tam adım atabilməsin. Amma məyəm mənada dəstək verisi, bu Amerika da belədi, Avropada da belədi, mənada dəstək verisi, media həyata keçirdiksin, qeyriçmə təşkilatları səstəndirsin. Yəni, bunun biz bir-birindən qəti şeşində ayırmalıyıq. Biz deyurub bu dəyəq edirsək ki, Hürrey, Tüçyə devləti, və ya Azərbaycan devləti qarşsın, İranə qarşı, bunları eləsin, bu səf bir adım olar, ən də Utopia olar. Bunun ər bir sınırlı səhətli düşünülmüş, proqramlaşmış adımlarla getməldi. İkincisi, biz bilirik ki, hər bir şəraiklər, bir ideolojiyanın yaşarmak için, hər bir fikirin böyüməsi üçün münbit şəraik lazımdır. Qarabaq belə, qarabaq proqramı belə Ardasa 25 il, 30 il qaldı, və Tüçyənin səstəni alabilmək üçün rəyən bir şəraik gəldir. O şəraik geləndən sonra, Tüçyəni, Azərbaycan qüvələni biləşdir və Qarabaq alındır. Bu gün, güny Azərbaycanla bağlı həmin o münbit şəraik yetişib. Münbit şəraik yetişib, həmin dən qezul Qaridoruna görəm. Həm oradaki ümumiyyətlə bizim bu güne qədər, oradaki Azərbaycan tüçlərinin yaşadıkları mövqelərdən məcburi çözürülməsi üçün ilan ökünməsən aslı qadınlara görəm. Həmin o bizim Tüçyə, Azərbaycan səhətlinə, həmin və küflərin yerləşdirilməsinə görə oradaki coğrafı yatının dəyişdirilməsinə bağlı çabalara qarşı bizim gələkən lazımlı, zəruri adımlarımızın olmasına görə, biz bugün artıq bir hərəkətə keçməliyik. Mən izə bilirəm ki, elçi beyin Allah rəhmət eləsin, qoyduqu yolla dava bilirək, bugün də Azərbaycan prezidentinin güny Azərbaycanla bağlı verdiyi məsajlar çox güzərdi, çox yerində idi və mən size deyim ki, güny Azərbaycan tərəfindən də çox ciddi qarşılandı. Siz bəyaq bir sual veririz ki, güny Azərbaycan Hikmət bəya sual veririz ki, güny Azərbaycan necə görünür Türkiyədən? Mən sizə bir şey deyim ki, İham eləyip bu şeyləri səsləndirdiyi dönəmə qədər, güny Azərbaycan da böyük qismində gül böyük qismində güny Azərbaycan problemləri özlətlərlə, sosial problemlərləri, insanıqla problemləri səsləndirəm. Əslində İlham eləyibin son bəyanatına qədər, bir dəfə, isə bilərimsək, 2006-cu ildə demiş ki, Azərbaycan resul qəsi 50 milyon Azərbaycan olmadını qədər. Həmin o şəxsilər ki, bugün televiziya ekranlarına çıxırlar, güne ilə bağlı danışırlar, sevdirəmək danışırlar. Həbifəz elçi bəyin o dönəmdə gələndirdi bəyanatlar, Həbani kür adlandırırlar. Bəri, bizim əsas əmacınıza xidimət edirlərmə, onun diyeciyi təndi deyiləmiriz. Yemək istirəmək üçün əliyələri yalquundan ibarət edir, ona görəm. Səmi mi deyirlər, onu bilirik. Biz bilirik də Rüfət Bəyi. Bize yox, onlara da qulagat sanlar var. Eləc insanlar var, çolara ciddi qəbul eləyir, onları qulagatır, bize qulagatma. Gəbul eləyir, bizim hər dediyimizi belə ön-yarnılı qəbul eləyir. Ona görə də qoy yollarda desinlər, qoy yollara da qulagatsınlar. Bu gün hamı bir ağızdan danışdı. Eyy, bir yoxdur. Qoy yollar olsun, güney əzərbaycansı. Bütöv əzərbaycansı sevdalısı. Danışsınlar, eləsinlər. Eyy, bir yoxdur. əsas odur ki, bizim o, böyük amacımız, böyük amalımız həyata kesin, elçi bəyin arsulara həyata kesin. Kürtürən haqlarına sahib olabilsinlər. Özlərin məhdəbini gedəbilsinlər. Özlərin mədəliyyətlərini, kitaplarını, onun tarixlərini biləbilsinlər. O, təbləq eləyəbilsinlər. Kitaplarını, o tarixlərlərlə bağlı yayınlayabilsinlər. Olsun. Yəni, buna görə, bu deyəgə elə, vəziyyət deyik ki, biz eləbilsinləyə bilmirik. Vəcbur, bu prosesi bu gün, dün ən 5 adamdan, boş 5 insandan davam eləyirdik. Amma bu günlərin, bəzlərin Azərbaycan prezidentinin çıxışlarından ilhamlanarak şövdlə təblüqata keçmət sayısız, hesaba güzəllə kişi davam eləyədiyi, 1.500 kişi davam eləyədiyi. Olsun, danışan, bizim xeyrimizdə, danışan, hər səks bizdən dəşdək görsün. Yəni, ona görə ki, biz bu günlərin həsrətini çox yaşamışıq. Çox istəmişik ki, Azərbaycandan bağlı, təbii ki, qətə bir adımlar atılsın ki, mən size deyim ki, bizim danışlıq varmızdan, daha çox bu gün güneydə də Azərbaycan prezidentinin onlara sahib çıxması, onlara daha çox direh verir, onlara daha çox dəstəkimi qəbul olur. Bu da belədə. Yəni, rəsmi Qol-Tulun, Qreslunun verdiyi bir ağır rıq var və o ağır rıq insanlara bir güvən verir. Hə, bizə orada sahib çıxırlar, deyədir. Siz də bilirsiniz, biz də biliriz ki, illərlə güneydən gələn, qaçqınlara muhacirlədə belə Azərbaycanda beydiyyat məsələti problem olur, yaşayış problem olur, iş problem olur. Bugün onlar çözürsün, bugün desinlər keblak Azərbaycan prezidenti bizə sahib çıxır. Biz gəlmişi içbəz, okumal üçün, ən azındanın beləsrətini okuyan güneylərmizə bir dəstək olsun, böyüsün, proses böyüsün, olsun. Bir məsələn qeyd eləyəcidim, məsələn bəl bugün zəngəzür koridorunu bəl bir çərayet dedik ya. Siyasi anlamda da, ekonomik anlamda da bugün tünkiyə və Azərbaycan hükməsində güney Azərbaycan məsələsi çox vazikli zəngəzür koridoruna görə, həm siyasi anlamda, həm ekonomik anlamda gücümü zə güc qatacaq məsələdi. Ona görə də çox doğrub bir zamandadır. Nə, niyə iki, iki deyirih bilmirəməsində Kemal bəyin bu organize elədiyi üçüncü tədbirdi güney Azərbaycandan bağlı, həm. Yəni, bunun da bağlı bir əmsal təşkiləri yəcək varsa, yəni bir şey, bir organizasyon ortaya qoymaq məsələsi varsa, mən o gün bizim İstanbul toplantısında də dedim, mən buna görə cəmal bəyi çox teşəktür eləyirəm. Çünki, həvi qətəndə insanların minnələ sözdən ışınlar sizin dediniz ki, məhərəsi fəqli hıcıxlandırıcı fikəvlər təsləndirir, həvliyi sağlamak. Bu günü hər kəsi bir araya cətirmək. Bu günü əmsal təşkiləri zəhbir örneyi ortaya qoymaq çox önəvlədi. Və bunu hər insan, həbri, maddi durumu yetərli olmayabilir bunu həyata kətirmək üçün, həq qətəndə ciddi şəkildə həm mənəv allanda, həm maddandan ciddi iş ortaya qoyaraq bunu gerçək iləşdirir. Mən də çox çox adam, ayrıca hikmət bəyin də mən ki, İstanbul, Azərbaycan kültürə bir günü yəzərbaycanların İstanbul'da mən istədiyim ki, sığınağı da orada həm musiki, həm kültürəl, həm siyasi allanda tədbürləri tarıqla edinə bağlı ciddi tədbürlər kətirirlər, yığışırlar. Bunu çox xatmaq lazımdı. Biz, sizin dədiyiniz gün o gün da bunu danışdıq. Burada bu dəyəqə, Türkiye də daha çox məsələn tez konuları olsun, kitatlar, mövzular olsun, məqalələr yazılsın. Azərbaycanda da eyni şəkirlə. Çox qəribədi ki, buq qədər eyni də danışırıq və el-çübəyin görünni çə il də davam elədiyi bir səsləndirdik, səst var, təbrizm paytaxtı olmasıyla bağlı, günüya azərbaycandan bağlı. Ama bu dəyəqə, bu prosesin azərbaycanda da eyni Türkiye ilə səviyyədə qedir. Yenə də səfətiya mövzuları, günə illələ elə bağlı. Orada da çox aldırılmalıdır, yəni bu tək siyasi və ya devləklər arası səsləndiriləcək bir şey deyil. Bu həqi qətəndə ciddi şəkirdə toplumun qeyr-üksumət təşkilatlarını mediyanın birlikdə hərəkət edərək böyudəcəyi bir ideolojiyadır. Və mən əsə bililən ki, İzmir formu bununla bağlı ciddi bir qaqqı sağlayacaq. Biz də İzmir formuna uğurlar diliyərək, cəmal beylə davam edirik. Cəmal beylə izləyici yazır ki, biz güneylilərə açıq dəstək verə bilmərik yazır izləyicək. Çünki 30 yildir başımız şəxsən belə problemlə üzləşib. Yaxşı olardı Türkiyəni qarjişdəri nazlı seviyəsi deyirəndə baş verənlərə caverirlərdir, dəstək onlardır. Və mən izləyicəkə bir açıqlama verim ki, baxın burada döblət təmsidisi yoxdur. Cəmal beylə də mələ, Aynur qanım gözəldi, güneyli soydaşlarımız İstanbul də kevbi, İstanbul Azar Bocan kültürəyib etsə, İzmir də kevbi də Cəmal beyn də dərnəydi, çardaş düşüncəm. Yə bu insanlar, öz teşəbbüsləri də öz istəkləri də bu yola qoşlublar bu yalancı məsəlbətləri yoxdurlar. Mən çox istəyərdim Cəmal bey forumun təsirləri ve forumdan gözləntlər disin ki, forum nə kimi inikastı uğra bilər, Türk güniyasında mən bayalarda dedim, biz də təkirə girem ki, mən cəsaretləndə girem ki, 24 deqabrda Türk güniyasının gəldi orada dövinəcək, çünkü Türk güniyasının üstunu məs, güneyli buzeyli Azarbaycandır. Bugün güneydə məbələmlər varsa o stun, o zəlbəni görməməlidir. Və biz nə etməliyə güneyi haklında? Fərqli fikirlər var, kimi görmək istəyən var. İranın mütəvliyini qoruyub orada Türk hakimiyyətlə bərbətmək istəyənlər var. Baxın, hər fikirə gələk sayıqilə davranak, hər fikirə. Yətər ki, içinde güney Azarbaycanın adına bir adlı mirləli atılsın. Bu gün bizim soydaşlarımız orada dilini tələbəliyir, dil. Dil bilir siz, Martin Haidir ki, dil varlığın evidir. Mənim millətim deyirlər ki, İran-Azarbaycanın sər-i İranəs, İranın başıdır. İranın başı, rəsimi dili yoxdursa, demələ, o, dilsiz başıdır. Bizim soydaşlarımız da orada dil haqqını bərbə etmək lazım. Hər ilə ilə atlan adlım bizim xeyrimizədir. Hər ilə ilə atlan adlımın qarşısına bir daş da ırlatmağın də mən tərəfdarı deyiləm və düşünəm ki, İzmir formu da o irələ atlan adlımlardan biridir. Cemal bəyin dilindən işidək. 2008 yılında, İzmir'də bir yerdə 2009 də bir təbriz gecəsi yapmışdır. Təbriz gecəmizin qonalı da konuşmacısı da qulamrıza təbriziydi, profesör. Ruhu inşallah olsa Allah rəumət edəsiniz. Allah rəumət edəsiniz. O orada bir konuşma yaptı. O konuşma günəyə-Azarbaycanla ilgi düşüncələrimdə çox böyük deyikliklər yaptı. Şöyle bir şey dedir, dedi ki, bir milletin topraqların işqal edilməsi çox böyük bir faciədir. Amma ondan daha böyük faciə, bir milletin dilinin işqal edilməsi. Bu qalabağın azad edilməsindən sonra bu sözün nə qədər daha doğru olduğunu düşünürüm. Tamam, qalabağda bizim topraqlarımız işqal edilmişti. İnsanlarımız gittilər. Azabbaycanın başqa bölgələrinə yaşadılar. Şimdə isə topraqlarına geri qaytlanılırlar. Topraqlarına aldılar və inşallah qayda alırlar. Qayda alırlar. Tabi ki, qayda çıqlar, mutlaka qayda çıqlar. Amma bir milletin dilə eldən gittikdən səri onun geri qaydılması çox zor. Tarada yaşayan 7 milyon Türk yaşı yerdiririz. Bunun ən az 2 milyonu, bəlk 3 milyonu Türkçə danışabilmir artıq. Farslaşmışlar. Faciədir faciə. Çox böyük faciə. O yüzden, topraqın işqal edilməsindən daha böyük faciədir. Bə o yüzden, bə bizim Güney Azabbaycan'daki soydaşlarımızı əsir millət gibi tanımdı iran. Farsların əsirə olmuşlar bizim millətimiz. Bu əsarətdən kurtulmalar lazım. Bugün iranda 3-4 dənə senaryo. Molla rejimdən sonra 2-3 dənər senaryo hazırlıyor şeylər. Büyük dəvələtlər, Avrupa dəvələtləri və s. Rusya və Çin, Molla rejiminin devam etməsini istəyirlər. Yə də kim olursa olsun, ama iranın bütünlini istiyoqlar. Amerika Yine iranın bütünlini istiyoq. Bir sürü insanlarımız diyorlar ki, Amerika bölünlə iranı bölecək, Türkeyi bölecək və s. Surreyi böldü. Ölə işinə gəlir. Hayır, ölə işinə gəlmirək. İranın bütünliyi Amerika'nın işinə gəlir. Avrupa'nın işinə gəlir. Bugün Amerika, İranda Molla rejimini dəvələtdikdən sonra Şahın dilindən iktara gəlməsi çalışıyor. Avrupa'da ki, və Şah-ı yalnızı göstərilər yapıyorlar. Yine Avrupa-emperialistləri, Avrupa'nın böyük dəvələtləri, yine iranın bütünlini istiyoqlar, halkın mücahitləri adlı bir terör örgütünü dəsəkürlər ya da Şahın gelməşini istiyoqlar. Hər durumda Güney Azar Ejrəcəni Türklərinin əsərəti dəvam edəcək. İranda demokratik, insan haqlarına saygılı bir iktidarın gelməsi mümkün deyil. Kesinliklə mümkün deyil. O yüzden Büyük dəvətlərin yaratacağı tüm səneryolar Azar Ejrəcəni millətini əsərətlərin kurtarmayacaq. Azar Ejrəcəni millətinin Azar Ejrəcəni Türklərinin özgür olmasının tək yolu bağınsızlıq mücadeləsi. Və bizimlə eər Azar Ejrəcəni Türklərinin rəhmanı istiyorsak, mutluluğunu istiyorsak, var olmasını istiyorsak, ölüm qalım savaşı bu. Bizi var olmasını istiyorsak, güney Azar Ejrəcəni Türklərinin özgürlük mücadeləsi, amma biz bütün insanlarımıza tək yolun bağınsızq olduğunu anlatmalıyız. Və bu formunda ən önəmdi amacı, güney Azar Ejrəcəndəki özgürlük mücadeləsini dəstəkləmək, bunu insanlara yaymak, dəvətlərin, Türk dəvətlərinin, Türklərinin, Azar Ejrəcənin dəstəyini qazanmak, onların haqlı mücadeləsini anlatmak. Bu formun tək şeyi güney Azar Ejrəcəni Türklərinin özgürlük mücadeləsini dəstəkləmək və dünyaya anlatabilmək bunu. Kendi təkkilatlarımıza da anlatabilmək, diaspora təkkilatlarımıza anlatabilmək. Bən bu formuna ilgildir, çox sevindirici bir gelişme olduğunu anlatayım size. Daha öncəki formunda və daha öncəki diaspora farelətləriniz də bizim elə bil ki, eski sovetlər-birliklələrindir, Rusya, Kazakistan, Kyrqistan, Özbəkistan'daki diaspora təkkilatlarına hiç bir bağlantımız yoxdur. Diaspora Komitesinin kendi ideolojik failətləri üçün kullanıyordu. Bizim bir bağımız yoxdur. Ama şimdi Rusya'da yaşayan Azərbaycanlı təkkilatlarla yaxın işlilər kurduq bu form sürecində, özelliklə Rusya'da yaşayan Azərbaycanlı qadrınlar İslamayi Birliği'nin başkanı Hatirəxanın və diğer özləri bizim formunuzu dəstəklərlər. Çox güzəl də bir dəstək videosu hazırlayıp gönlərdilər, formunda yayınlanacak və daha sonra ricaat cəris televizyonuzda yayınlayın və biz bu 60-ya haqın diaspora təkkilatının başkanında eski sovyetlər-birliği ülkələrində, Kazakistan, Kyrqistan, Rusya və Özbəkistan'daki diaspora təkkilatlarının liderlərinə, güney azərbaycandaki mücadələr və bizim formun amaçlarla ilgili məsaşlar gönlərdik bir kısım ilə canlı telefon bağlantılar yaptıq. Rusya formunda isə qadrınlarımızdan şöyle bir teklif kəldir. Rusya dəşən Azərbaycanlı qadrınlardan. Moskova da güney azərbaycan formu keçirəlim və biz 24 taraftakı formundan sonra Rusya dəki formu arkadaşlarımıza günləmə gətirəcəm və tahmin edərim ki, birkaç ay içində Rusya da bizim 3 milyon tane güney azərbaycanın türkü yaşıyor. Diyət Türklərdə saysak 50 milyondan çox türk var və onların çoğusu güney azərbaycandan habersiz. Özbəkistan'da, Kazakistan'da Kyrkistan'da yaşayan diaspora təkkilatlarımızın başkanları güney azərbaycanın deyince də nəli olduğunu da ilk başta anlamıyorlar, nəyi qasis etiyimizi anlamıyorlar. Yəni, böyle bir gözlərimizi bağlamışız diaspora təkkilatlar, 500 də çox diaspora təkkilatları körəbə oynuyorum sanki. Birbirimizi görmüyoruz, birbirimizi tanımıyoruz Milletimizin dərtlərini bilmiyoruz. Amma bu, Qalabazdafəri sonrası gəlişən və güney azərbaycandakı mücadələrinin son dönəmdə yüksərbəsi ilə bildikdə bizim bu diaspora faillətlərimiz daha da güçlənəcək, daha da gəlişək və inanıyorum ki 50 milyon azərbaycan türkü form bir kıvılcım, küçük bir kıvılcım olacaq belgiyi, ya da küçük bir fənər olacaq, amma bu 50 milyon azərbaycanın hemreliyi üçün, birliyi üçün güzel bir başlangıç olmasını diliyorum. Cumhurbaşkanımızın sözləri tabi ki, önəmli bir başlangıç Tayyib Erdoğan'ın okuduğu bir şarkı sözləri önəmli bir başlangıç. İran sınırında Türkiye və azərbaycan ordularının taptıqları, taptikat çok önemli bir başlangıç. Amma bu başlangıçların arkası da gəlcəyəni inanıyorum. Türkiye də yüzdən çox azərbaycan dəniyimiz var, 92-93 tələsi, güne azərbaycan məsələsini görmüyorlar. Önümüzdəki günlərdə, aylərdə, yıllarda onlarınla ayılacağını, günəy azərbaycan türklərinə sahib çıxacağını inanıyorum. Nəsil ki, Rusya'da ilk formuza, Rusya'dan kimse biç bir dəniyin təmsilisi qatılmamışdı. Amma önümüzdəki süreçlə, Türkiye dədik ki, dəniyərdəki dəniyyərdəki dəniyyərdəki dəniyərdəki dəniyyərdəki dəniyyərdəki ayılacağını və güne azərbaycan görəcəklərinə və milli azərbaycan davasının ən önəmi sorunun güne azərbaycan sikləl olduğunu anlayacaqları inanıyorum. Bi sportumda küçük bir kıvılcım yaptıq, gəlcək, çox önəmdə bir şey yapmıyoruz aslında. Oraya toplanacaq, güzəllik şiinin o qədərı azərbaycan dünyası içində çox önəmi Önəmli teşkilatlar, önəmli ilirlərlər, önəmli araştırmaçlar var və çox önəmli mesajlar hazırladık. Sonuç bildirimizi hazırlıyoruz bir son bir qaç gündür. Çox önəmli mesajlarımız var. Dünya Azar Bicang Türklərinə, Dünya dəvələtlərinə, Türk dəvələtlərinə, rejisi cumhurlarımıza, cumhurbaşkanlarımıza, önəmli taləplərimiz və mesajlarımız var. Və bu forumla həmryliyimizin daha da güçlənəcəyini inanıyorum. Teşkilatlarımız arasındaki birliyin daha da güçlənəcəyini inanıyorum. Milli fəalərimizi arasındaki dostluğun, həmryliyin daha da güçlənəcəyini inanıyorum. Ən azından bir önək veriyim, məsələ, bə sizin kanalımızda bu forum sayesində bu ikinci çıxışım. Və bu Günans TV də yine bugün bir yayınəcəyizi yayınəcək bir yayınımız oldu. Yayın hazırlığımızı yaptı. Günans TV də və ya da bəşikli televizyonları. Bugün Günay Azar Bicang dostlarımız kəndi internet saytlarında forumla bilgili afişlər paylaşmışlar. O kadarıq hoşuma gittik ki, bəlbi onlarca internet stəsində forumla ilgili tanıqınlar afişlər yapıldı. Və bənyanıyorum ki, bu forumun hazırlanması 40 günlük süreçdə biz bəlki 100 binlərcə insana ulaştık. Günay Azar Bicang məsələsində 100 binlərcə insanın önlə sərdik. Günay Azar Bicang Türklərinin bağımsızlıq mücadərisini dəsdəklədiyimzi. Və ondan ancaq bağımsızlıq mücadərisini və var olacaqlarını bir sül insanımıza tanıqdık və tanıqmaya da dəvam etcəyəsiniz. Çox təşəkürlər, Cemal Bək izləyici yazır. Soxlu suallar oldu, amma əsliki vaxtımız sona çatmaq üzrədə Mahikmət abinə işidəciyik. Bir kanal olunca, bizə Iran lazımdır. Başıda Azar Bocun dərşi qaydasında. Yox, təbii ki, Başıda Azar Bocun da qaydasında deyil. Amma bu demək deyil ki, biz soydaşlarımızın problemləri demiyək. Bayaqları Cemal Bək çox gözəl, vəhmətlik, Qulam Rıza Bəydən stat qətirdik ki, bir millətin dilini əlinə alarsan, o millətin varlığı aradan qədər. Bayaq deyil ki, dil varlığın evidir. Amma biz nəhitməliyik, nəhitməli sualına son da bir daha hikmət elb, İstanbul Azar Bocun kültür evinin başkanın dilindən cəvab eşidəki. Buyrun, hikmət bək. Şimdi, bayaq Aynura hanımı o Ankara'daki forumla ilgili bir şey söylədi. Mənim sözümə istinadən dedik, o Türkiye devləti orda istəmədi, amma o bir tərəftan da yol verdi. Əsasında mən ona açıqlıq gətirərik bir sözü dəvam etmək istəyirəm. O qədər gözəl bir görüntüyüdü ki, orda Türkiye'nin Amerikan Patentli istəqbarat təşkilatı ilə milli istəqbarat təşkilatının çatışmasının bir təzahiriydi orası. Bir tərafı əngəlliyərik, burada bir şey yaratmaq istəyirdi, öbür tərafı, o millə olan tərafı da göz yumaraq gədin orda bu işi dəvam edindir. Və yani orda o gün ilə bugün FETÖ dədiyimiz örgütün, Əlli də o istəqbarat təşkilatının Əlli faiz içində et. Yəni, bən öncə bunu söyləmək istədim. Şimdə bizim burada nə yapmamız qərikir? Burada bu iş sadəcə güne-kuzey məsələsi deyil. Sadəcə Türkiyə məsələsi deyil. Bu iş bütün Türk dünyasının məsələsidir. Bu iş bugün mən iddia edirəm. Oradaki Türklüyün hukuqları korunsun, öyle bir zəmin yaransın. Nə bugün Afganistan da bu problemlər dəvam edəcək? Nə Özbəkistan, Türkmenistan, Qırhıistan da istəmədiyimiz o sıkıntılar yaşanmış olacaq? Və bunların Avrupa ilə bağlantıları. Bakın, Türkiyə Türkmenistanla, Azərbaycan arasında Sovyet dönemindən o qan şaxlı düşman olan təşkilat, iki dəvlət Türkiyənin araya girməsi ilə bugün Türkmən qazınım və tətrolünün Azərbaycan üzərindən Türkiyəyə və Türkiyədən də Avrupa'ya aqısılmasını tətləyəm. Bu, bu öyli sıradan bir şey deyil. Və bunun Qaray yolunun da tamamlanması demək, bugün Türkiyədən çıxan bir aracın Çinə qədər dayanabilecəyi bir yola girir və orada kəndi coğrafyası üzərində yürüyəcəktir. Bu, bölgəsəl güç olaraq da Türk dünyasını şimdi Türkiyə bugün çox güçlə olmadığı için bir çox şeydə çəkincəli hareqətlərdə bulunur. Amma güçlü bir Türk birliğinin olduğu yerdə elbətdə ki, Türkiyə bugün yeri gəldiyi zaman bir Yunanistanmış, Amerikaymış ya da bir başqasıymış, bir başqasıymış çox daha güçlü bir şəkildə sesini də çıxarır, tavrını da qoyar, eyləmini də yapar, nəticəyədə gider. Onun için bu, aslında Türk dünyasındaki dəvlətlərin ciddi bir politika olaraq ortaya koyması qərikən bir şeydir. Məsələ, ən basitindən şunu yapabiləllər. Dəvlət Türk Cumhuriyyətləri birliği İrandaki Türklərin hüquqlarının tanınması, yəni bunu söylə bilir. Bunun dışında bugün Azərbaycanın onu söyləməsi ayrı bir şeydir. Türkiyənin onu söyləməsi ayrı bir şeydir. Amma Türk Cumhuriyyətləri birliğindən böylə bir kararın çıxarılması, o çox daha ayrı bir şeydir, bambaşka bir şeydir. Məsələ, o kararın çıxarılması çox da yerində olar. İnşallah o da olur. Və bizim nə yapıcağımız noktasına gəlincəyə, yəni biz dərkən biz kastımızda, Türkiyə olaraq, Türk insanlarının, mən yenə deyirən, hər zaman demişəm, Türk insanının, yəni Türkiyə, Cumhuriyyəti vatandaşı olan, buradaki Anadolu Türkləyi insanının, inanın İran haqqında sağlan bir bilgiya sahip olması, bu haqqətə yüzdə elli güc vəəcəkdir. Bakın, Türkiyənin şu anda ki, və vermiş olacağı gücün, yarısı daha ona qatlanacaq, ikiye qatlanacaq. Onun için bizim acilən, Türkiyədə iləkçin bu qədər güçlüyükən, Günay Azarbaycanla ilgilə, məsələ biz burada biz çox civil toplum təşkilatlarına söylədik, hərəkətə geçtilər, şu anda iki tane projə hazırlamıyor, Günay Azarbaycanla ilgilə. Yəni, yukarıya da ilətilən bir çalışmalar yapılıyor. Bunları hər kəs elindən gəldiyincə yapsın, deməkdik ki, məxsadın, hər kəs bulunduğu yerdə bunu söylədiyi zaman, bunu anlattığı zaman, mən inanırım ki, ən qısa süredə Türkiyə Cumhuriyyətində ki, yaşayan hər kəs, elbətdə ki, milli təfəkür sahibi, milli sure sahibi insanlarımız. Buna bir qanə kalmayıcıq, yabancıq kalmayıcıq və ona bir əl atacaktır, ən azından hükümetlərin politikasını etkilebilecək, bir səçmən roli nə girebilecəkdir. İnşallah, bu da olacaktır. Bən təməndim de odur. Çox təşəkkürlər, hər birinizə təşəkkürəyirəm, Aynur Khan amca amca. Hər hükümet və en sözünə quvət bir şey söyləcə, deməkdik ki, Türkiyə insanına biz, Günay Azarbaycan məsələsin anlatırsak, Günay Azarbaycan Türklərinin özgürlük mücadərisini anlatırsak, %50 qaqqı yapıcaq. Bən şöyle düşünürüm, Sadece Türkiyədə yaşayan 3-4 milyon Azarbaycan Türkiyəni anlatabilsək, bilə %50 qaqqı yapıcaqsıq. Mollaların etkisini bizim toplumun üstündən qaldıra bilirsək, qıra bilirsək, Günay Azarbaycanın siklər mücadərisinin %50 qaqqı yapıcaqsıq. Doğru, inşallah. Tanrı iradəmizi qırmasın, hətimizin iradəsində qırmasın. Çoxu sual, Ülbü beyə təşəkürəyirəm Ülbü bey, Bunlar bu suallar təbii ki vaxtımız sona çəttı, bu sualların da zamanı, dostlarla deyirləndirəcək, çox sağ olun və yediğiniz suallara görə, mən onlar azim ki, Türksüniyasına turana gədən, Günay və Güzey Azarbaycanın bütövlüğündən közü, bütövlükdə Azarbaycanından keçirdiysek daha doğrudur. Çünki vaxtı da, Türkçülü nəzəriyyəsinin xox mənəmdi şəxsiyyə diziyyə göz altta, Turana gədən yolun ilçin onara oğuz birliyindən keçdiyini deyirdi. Harada da oğuz birliyi Azarbaycan da, Türkiyədir, əgər bu birlik olursa, təbii ki, Turana gədən yol hamarlanar, o diləyləyləm, inşallah, bu diləyləyləm, də bu inki bir deşimiz, həbrinize təşəkürəyirəm, bura da çox önəmdə bir toplantı haqqında bir tanışlı, 24 Aralıq, 24 Dekaburda, Miniyazarbaycan adına çox önəmdi bir izmirdə toplantı keçiriləcək, hammız o toplantının uğurlu keçməsi dilə ilə bir uğur diliyək, bir başarılar diliyək, və bu inki canlı yayımı hələ bu duygularla bitirək, sağ olun, sağ olun, qalın, tanrı mülləkmizi, tanrı vətəmizi qoruz. Allahumma. Sağ olun, təşəkür edin. Sağ olun.