 Fe gafodd y meseir iaith arfaeth eddyg, a'i osod gerbron y Cynulliad ar y pedwyredd o fawrth 2010. Nod llewodraeth y Cynulliad o'r ddeddi, yw eu gwneud i'n haws i siaradwyr Cymraeg gael defnyddio'r iaith yn ei bywydau pob dydd. Un fforddw'w wneud hynny yw gwylgar gwasanaethau sydd ar gael drwy'r Cymraeg, ac i sicrhau bod ganduin y syddion Cymru yr hawl i dderbyn y gwasanaethau hynny. Bydd y meseir iaith newydd yn cadarnhau status swydd o gol y Gymraeg yng Nghymru. Cyfydlu hawliau o safbwynt ar pari gwasanaethau, a cyfydlu swydd comisiwnedd y Gymraeg. Bydd y meseir hwn yn creu safbwynau, a fydd yn arwein at osod dyled swyddau ar gerffydd ar pari gwasanaethau Cymraeg. Y bwriad yw fod y cyrff yn angynoes, cwmniau yn ni, dŵr, teleg y fathrebi, cwmniau bus, ac cwmniau train, cwmniau post, cynhorei siir, cyrff cyhoeddus eraill, ac wrth gwrs, llwodraeth y cynilliad. Be fydd y safbwynau newydd y mangwll ygi y gallu'r sicrhau ein bod ni, ddyn nhw'n syddion Cymru, yn gwybod yn union pa lefel o gwasanaeth y gallwn ieidysgol. Er enghraifft, yna'n gohebiaeth a chyrff, wrth i ni o'n amgymorth neu gyngor. Neu ynghylch yr hoff emweld ar screenau'n ffonaes y mydol. Mi fyddent hefyd yn galluogi'r comisiwnedd i osod dyled swydd ar awdurdodau lleol. I hybu a hyrwydd o'r defnydd o'r Gymraeg, o fewn y cymunedau o wasanaeth i'r ganddaint. Gell i'r gosod dyled swydd debyg, ar lwodraeth y cynilliad. Fe fydd môl hefyd i osod dyled swyddau ar gyfrff cyhoeddus i hybu a hyrwydd o defnydd o'r Gymraeg o fewn i gweithleioedd. Mae'r mesur yn creu swydd comisiwnedd iaith. I sicrhau fod y gwasanaethau yna'n cael ei darparu. Fe fydd gan y comisiwnedd buwerau gorffodi, gweil na'ch sydd ar gael i ffordd iaith ar hyn o bryd. Er mwyn delio ag unrhyw gorff, nad sy'n dilyn y seffonau newydd. Fe fydd y comisiwnedd hefyd yn gallu cynnal ymholiad, ac adrodd ar unrhyw fais i'n ymwneud ar Gymraeg. Yn gallu cynrychioli a bod yn ei rhiolwr ar anun i goleon. Ac yn gallu'm chwilio i'ch osion, lle mae rhywun yn ymyrred yn unrhyded i siarad Gymraeg angyles. Bydd y mesur yn disgwyl i wedi dogion Cymru i roi selw dylad o'i unrhyw argymhelliad. Selw, mae cyngor ysgrifenedig ac y flwynyr i fint gan y comisiwnydd. Mae'r mesur hefyd yn creu systemu apelio. Gan gynnwys y fyddi tri bwnless iaith. Fe fydd bwrdd yr iaith yn dod i ben pan fydd swyddfa'r comisiwnydd yn cael ei sefydli. Ond fe fyddwn amsig y rhai parhad yr arbenigedd, o ran cynllunio city hyb i a hyrwyddo defnyddio'r Gymraeg. Mae'r mesur yn cadarnhau status swydd o gol y Gymraeg yng Nghymru. Ac yn gwneud ar pariaeth bella chynglu'n ar status hwnnw, drwy os o dylit swyddau a'r gyrff drwy safonau. Mae'r mesur ar hyn o bryd yn cael ei drafod gan un o bwlgorau crafffyr cynilliad. A fe allai'r mesur ddod yn ddedd fglad yn gymnar yn nwy fyl ag un ar ddeg. Yn hyd ar strategaeth a ddisg cyfrwng Gymraeg fydd yn cael ei lansio cyn hyr. Ar strategaeth iaith Gymraeg drafft a ddisgwyl ei rei gyhoedd i yn yr hav. Dim ond un o'r camau, chag at Cymru gwybod ddweithog yw'r mesur hwn.