 We zijn begonnen met wat willen we nou eigenlijk bereiken, een goed voldoende stabiel pensioen tegen een acceptabele prijs, dat is natuurlijk ook een doelstelling, maar heel nadrukkelijk ook transparantie en maatwerk. Zodanig dat de risico's kunnen worden afgestemd op de caractistieken van het individu, denk bijvoorbeeld aan leeftijd, want de hoeveelheid risico's die als ouderen kunt dragen is nou een keer anders dan de risico's die als jongeren kunt dragen. Het verdubende van het voorstellen is denk ik dat er aan de ene kant een boel overeenstemming is tussen pensioendenkers die daar op het eerste gezicht zouden men denken en heel verschillend overdenken, maar dat toch veel van de verwarvenheden van een Nederlandse pensioenstel zal gewoon behouden kunnen worden. Bijvoorbeeld de levenslange uitkering, uitkering tot overlijden, is één van de sterkmakers van het stelsel, die is best te combineren met een premioverinkomst. Ook het risico kunnen nemen, ook in de uitkeringst fase, dus na pensioenering, is best te combineren met de sterke kanten van premioverinkomsten, denk ik in het bijzonder aan een helder gedefinieerd eigenomsrecht. We stellen dus ook voor om jaarlijks aan alle deelnemers gewoon te vertellen hoeveel vermogen er voor hen apart gezet is in het pensioenfonds, zodat men niet meer het gevoel heeft tegen die tijd dat ik met pensioen ben, zal er voor mij wel helemaal geen geld meer zijn. We vinden ook dat de pensioensector gewoon moet verantwoorden waarom die waarde fluctueert. Dat kan zijn als gevolg van ingelegde premie, maar dat kan natuurlijk ook zijn als gevolg van beleggingsrendementen of vanwege het feit dat als iemand overlijdt dat pensioenvermogen niet naar de nabestaande gaat, maar juist naar de overige in de collectieve pool, dus risico's worden gedeeld zoals we dat dan zeggen. Dat maakt ook maatwerk mogelijk en dat stelt de vraag aan de orde. Deelen wij op togenblik wel de risico's toe, zoals we dat zouden willen. Stel dat er een ontwikkeling in de medische wetenschap zou zijn waarbij wij vrij zeker weten dat een bepaalde ziekte waar nu nog veel mensen overlijden over 30 jaar te behandelen zou zijn dat mensen daar niet meer aan overlijden. Technisch gezegd een stijging van de levensverwachting van jongeren. De logica van nu is dat als de levensverwachting van jongeren stijgt de waarde van de verplichtingen van het pensioenfond stijgt, de dekkingsgraad daalt en alle deelnemers daar aan moeten meebetalen. Dat betekent dus dat de ouderen moeten minder indexatie krijgen of in het extreme zelfs een kwetting krijgen omdat de levensverwachting van de jongeren is gestegen. Terwijl de jongeren daar het profiteit van hebben en ook nog eens een keer het economische nadeel van langa kunnen leven want hoe gek het ook klinkt, langa leven kost meer geld. Economisch gesproken is het een nadeel. Maar ze kunnen dat natuurlijk ook opvangen door langa door te werken dus ik tenminste veronderstel dat niet alleen de levensverwachting maar ook de gezonde levensverwachting stijgt. Dus ik denk dat we heel goed moeten gaan nadenken over of het deelen van dat soort risico's alleen maar via de collectieve dekkingsgraad dat leidt tot dit meganisme of dat werkelijk is wat we willen. Komen we dus tot het voorstel om pensioenen meer te baseren op kapitaal dan wel alleen tot pensionering in de opbouwfase. Dat is een discussie die op toegomelijk ook al speelt in Den Haag waar staat de secretaris Kleinsma ook aangekondigd dat ze zou onderzoeken in hoeverre daar aantrekkelijke verbetingsmogelijkheden zijn. Samen met Landsbovenwerk zijn we zelfs nog een stap verder gegaan. Komen we met het voorstel van zogenaamde persoonlijke pensioenrekeningen met toegevoegde risico-deling en daarin is het mogelijk om die transparantie en dat maatwerk niet alleen te bieden in de opbouwfase maar ook in de uitkeringfase, dus in de fase na pensionering.