 Hoofdstuk 45 van naar het middelpunt der Aarde. Deze LibriVox-opname is vrij van auteursrechten. Opname door Bart De Leeuw. Naar het middelpunt der Aarde door Jules Verne, Hoofdstuk 45, in Hamburg terug, Hans vertrekt de IJsland, de Polen van het Kompas verwisselt. Zie hier het slot van een verhaal, waaraan zelfs zij die gewoon zijn zich over niets te verwonderen, geen geloof zullen slaan. Maar ik ben van tevoren gewapend tegen de ongelofigheid der mensen. We werden door de vissers van Stromboli ontvangen met al de vriendelijkheid waarop schiebbreukelingen aanspraak hebben. Ze gaan van ons kleren en levens middelen. Na twee dagen wachtens bracht een klein open vaartuig ons de 31e augustus naar Messina, waarin gedagen rust ons van alle onze vermouillenissen herstelden. Vrijdag de vierde september gingen we aan boord van de Volturno, één van de pakketboten van de kijkselijke Franse stoombootmaatschappij. En drie dagen later zetten we de Marseille voet aan wal, zonder dat ons iets meer kwelde dan die zaak van het vervloekte Kompas. Dit onverklaarbare voorval veroorzaakte mij veel muizenissen. In negen de september kwamen wij saavons de Hamburg. Ik waag het niet om de verbazing van Marta, de vreugde van Kroyben, te beschrijven. Nu ga je in heldzijds, sprak mijn lieve bruit, behoeft ge mij niet meer te verlaten, Aksel. Ik zag haar aan, ze lachte door haar tranen heen. Men kan licht nagaan welke een opziende terugkomst van professor Lidenbrock de Hamburg baarde. Door de praatjes van Marta was de tijding van zijn vertrek naar het middelpunt der aarde over de hele wereld verspreid. Men wilde er geen geloof aanslaan en toen men hem terug zag, geloofde men het even min. Toch brachten de tegenwoordigheid van Hans en verschillende berichten naar het eisland al langs enige verandering in de openbare mening. Nu werd mijn oom een grootman en ik de neef van een grootman, dat ook reeds iets is. Hamburg gaf een feest ter onze eer. Een openbare zitting had in het Johanenplaats waar de professor een verslag deed van zijn tocht en alleen de zaak van het compas verzweeg. Diezelfde dag leerde hij het document van Saknoesum in het stedelijk archief neer en drukte hij zijn leedwezen daarover uit dat het omstandigheden sterker dan zijn wil hem niet veroorloofd hadden om de sporen van de eislandse reizigers tot in het middelpunt der aarde te volgen. Hij was bescheiden bij al zijn room waardoor de aarding voor hem nog vermeerderde. Zoveel eerbewijzingen moesten hem noodzakelijk benijders verschaffen. Hij kreeg er ook en daar zijn theorie op stellige daadszaken gegrond. In tegenspraak was met de wetenschappelijke stelzoals betreffende het inwendige vuur voerde hij met pen en mond belangrijke twisten met de geleerden uit alle landen. Ik voor mij kon zijn theorie van de afkulling niet aannemen. In spijt van het genink gezien heb, geloof ik, er zal ik altijd geloven, aan de inwendige hitter. Maar ik geef toen dat sommigen nog duister omstandigheden die wet kunnen wijzigen door de werking van natuurlijke verschijnselen. Terwijl die vraagstukken aan de orde van de dag waren, ondervond mijn oom een ware smart. Hans had in weerwill van zijn aanhouden Hamburg verlaten. De man, wien wij alles te danken hadden, wilde niet toelaten dat wij onze schuld aan hem afbetaalden. Hij kreeg het heimwee naar IJsland. Varvall zei hij op zekere dag, en met die eenvoudige afscheidsgroed vertrok hij naar Rijkervik, waar hij behouden aankwam. We waren bijzonder hert en onze dappere Eiderjager. Zijn afwezigheid zal hem nooit doen vergeten door hen, wie het leven hij heeft geret. Erstellig zal ik niet sterven zonder hem voor het laatst nog eens gezien te hebben. Ten slotte vroeg ik er nog bij dat die reis naar het middelpunt ter aarde verbaasend veel opzien in de wereldbaarde. Zij werd gedrukt en in alle talen overgezet. De grootste dagbladen namen er de voornamelste gedeelte van over, die in het kamp degeloovigen en ongeloovigen met een gelijk overtuiging werden beoordeeld. Besproken, bestreden en verdedigd. Mijn oom had het zelfzame voorrecht van nog bij zijn leven, al de rond te genieten die hij verworven had. En zelfs Barne bleef niet achter met het voorstel om hem voor een zeer hoge som in de Verenigde Staten tentang te stellen. Maar één verveding, ja, een kwelling. Sloop onder al die room. Eén zaak bleef onverklaarbaar, die van het kompas. Voor een geleerde nu wordt zulke onverklaar natuurverschensel een marteling voor het verstand. Wel nu, de hemel had voor mijn oom een vermaakt geluk weggelegd. Toen ik eens een verzameling delfstoffen in zijn kabinetgang schikte, bespeurde ik dat beruchte kompas en begon het te onderzoeken. Reed zes maandenlang lach het daar in een hoek, zonder iets te vermoeden van al het hoofdbreken dat het veroorzaakte. Hoe groot was daar opeens mijn verbazing? Ik begon te schreeuwen. De professor kwam aanlopen. Wat is er toch te doen, vroeger? Dat kompas. Wel nu? Zijn naaldwijs naar het zuiden en niet naar het noorden. Wat zegt hij? Zie maar, zijn poden zijn verwisseld. Verwisseld? We nam keek, vergelijk, en deed het huis beven door een hoge sprang. Welk een licht ging er tegelijk op voor zijn en mijn verstand. Dus wees dan, riep hij, zodra hij weer spreken kon, na ons aankomst bij Kaap Saknoesum de naald van dat verdomde kompas het zuiden in plaats van het noorden aan. Dat blijkt. Dan wordt onze dwaling verklaard. Maar welk natuurverschijn zo heeft die verwisseling van poden teweeg kunnen brengen? Niets is eenvoudiger. Verklaar u, mijn jongen. Gedurende de storm op de Liederbroksee heeft die vuurbol, die het ijzer van het vlot magnetisch maakte, heel eenvoudig ons kompas in de war gebracht. Zo, dan was het een grap van de elektriciteit, riep de professor schaterende van Lachum. Van die dag af was mijn oom de gelukkigste aller geleerden en ik de gelukkigste aller mannen, want mijn lieve groeibin, haar betrekking van pipeel neerlegende, nam plaats in het huis in de koningstraat in de dubbele betrekking van niet- en echtgenoten. Ik behoef je niet bij te voegen dat de vermaarde professor Otto Liederbrok, corresponderend lid van alle wetenschappelijke aardrigskundige en delstofkundige genootschappen, de vijf werelddelen, haar oom wecht. Het einde van half stuk 45, het einde van naar het middelpunt der aarde, doorziel verder.