 Dit is deel twee van de college vier. In dit gedeelte gaan we praten over hoe wij in eerste indruk vormen als wij iemand voor het eerste keer zien. En dit staat eigenlijk centraal in het thema van sociale perceptie. En sociale perceptie gaat echt over het vormen van indrukken en het trekken van conclusies over mensen. En in dit gedeelte gaan we praten over wat er gebeurt met ons als we alleen maar blootgesteld worden aan een foto van iemand of hele korte beelden zonder dat wij nog in interactie hebben met deze mensen. Daar is heel veel onderzoek naar gedaan naar hoe snel we oordelen vormen. En een van mijn favoriete onderzoeken is uitgevoerd in 2006 door Willis en Todorov en zij wilde weten hoe snel dit eigenlijk gaat. Dat is impression formation. Dus hoe snel wij in indruk vormen van een persoon die wij zien op een foto. En wat zij deden was hun proefpersonen achter een computerscherm zetten en ze heel kort blootstellen aan verschillende foto's. En dat was zo kort dat in sommige groepen was het maar één tiende van de seconden. Honderd milliseconden is echt super snel. Sommige groepen keken een halve seconde naar een foto en laatste groep één seconde. Wat nog steeds niet heel erg snel is. Nou om je een idee te geven hoe het gaat wat ik je uitnodig om nu heel goed naar het scherm te kijken. En ik zal jullie heel snel een foto laten zien en daar vervolgens wat vragen overstellen. Oké, hou je ogen op het scherm. Daar komt hij. Als het goed is heb je een foto gezien en mijn vraag aan jullie is nu hoe betrouwbaar denk je dat deze persoon is. Er zijn geen goede of faal te antwoorden. Natuurlijk je kent deze persoon niet dus je weet juist de antwoord niet. Maar wat zou je o. Inschatting zijn en als je die in schatting hebt gemaakt. Hoe zeker ben je dan van je antwoord. Dit waren precies de vragen die Willis en Todorov ook aan hun deelnemers stelden en zij waren benieuwd hoe snel mensen een oordeel hadden geformd en of dat verschilde tussen die verschillende groepen. Nou dit zijn de resultaten en wat je hier ziet is eigenlijk min of meer een rechte lijn dus het maakte eigenlijk niet uit of mensen nou 100 milliseconden naar een foto hadden gekeken of één seconde. Later hebben ze dit onderzoek opnieuw gedaan en hebben ze ook deelnemers gezegd dat ze zo lang als ze wilde naar de foto mochten kijken. Maar dat maakte helemaal niks uit. Het oordeel bleef gelijk dus binnen één tiende van de seconde hebben wij ons oordeel al geformd en vervolgens veranderd dit niet meer. Het enige wat wel veranderde was hoe zeker mensen waren van een antwoord. Hoe langer ze mochten kijken naar de foto hoe zeker ze werden van hun antwoord. Nou dit is best wel indrukwekkend toch dat je zo snel al ja je eigenlijk je mening hebt geformd zonder dat je iemand kent en leem maar op basis van een foto. De vraag is natuurlijk heeft dit vervolgens ook gevolgen voor je gedrag. Nou inmiddels college vier denk ik dat je wel weet wat daarop het antwoord is. Nou deze vraag stond ook centraal in het onderzoek wat was uitgevoerd in 1977 dus al heel wat jaartjes geleden maar nog steeds heel relevant. Ik vind het een heel mooi onderzoek. Snyder nodigde zowel mannen als vrouwen uit allemaal studenten om deel te nemen aan zijn onderzoek en hij maakte wilkere combinaties van een man en een vrouw. Nochmal deze mensen kenden elkaar niet. Ze zagen elkaar ook niet. Ze waren apart de ruimtes en de opdracht was heel simpel. De man kreeg de taak om de vrouw te bellen en voordat hij ging bellen kreeg hij wat informatie bijvoorbeeld haar naam misschien wat andere achtergrond informatie en nu komt het cruciale onderdeel hij kreeg ook een foto te zien en die foto die was helemaal nep. De helft van de deelnemers kreeg een foto te zien van een vrij aantrekkelijke dame en de andere helft kreeg een foto te zien van een minder aantrekkelijke dame. De foto die je overigens nu op het beeld ziet dat zijn niet de echte foto's die gebruikt zijn die heb ik niet. Dit zijn foto's die door de computer gemaakt zijn dit zijn geen echte mensen en zijn gemaakt op basis van de wette van aantrekkelijkheid waarbij de foto aan de bovenkant dus in de regel aantrekkelijker wordt gevonden dan de foto aan de onderkant. Maar goed los hiervan die man ging dus bellen naar de vrouw beetje informatie en een nep foto en vervolgens is de vraag hoe liepen die gesprekken. Wat is u al verwachting hadden ze andere gesprekken als een andere foto hadden gezien. Nou ik neem aan dat je antwoord in mijn eeuw is die gesprekken verliepen anders en dat bleek ook daar werden korte gesprekken gevoerd die werden opgenomen en achteraf werden die beoordeeld door onafhankelijke raters die eigenlijk alleen maar letten op het gedrag van of wel de man of wel de vrouw en ze keken dus naar vriendelijkheid eigenlijk hoe positief is iemand hoe aardig is iemand tegen de ander en sommige letten dus op het gedrag van de man en de andere op de gedrag van de vrouw en ze keken ja eigenlijk of de verschillen was tussen de groepen dus hoe verliepen de gesprekken nou als een man ging bellen met een vrouw en hij dacht dat ze aantrekkelijk was was hij heel erg aardig surprise surprise niet echt dus hij was aardig en vervolgens die vrouw die geen idee had van die foto van die nep foto die reageerde gewoon op die man en die reageerde dus ook aardig terug terwijl als de man ging bellen met een vrouw die waarvan hij dacht dat ze minder aantrekkelijk was was hij minder aardig en die vrouw had geen idee van de foto maar reageerde de toon van de man en reageerde dus ook onvriendelijker dus puur naar de een op basis van een foto die je van het voor heb gezien die achteraf nep bleek te zijn zijn wij dus passen we ons gedrag aan dus dit is opnieuw een voorbeeld van een zelf vervilling privacy jouw verwachting over iemand zet jou je gedrag in gang en dat stuurt ook het gedrag van de ander zelfs als een fotonep is dus zelf als je achteraf hoort hey die informatie was helemaal nep die foto die hebt gezien klopt helemaal niet blijft zo'n oordeel toch hangen we vinden het heel erg moeilijk om een rekening te houden met het feit dat informatie onjuist was en om ons als nog ons beeld dan aan te passen dit onderzoek werd dus al duidelijk dat aantrekkelijkheid een rol speelt en dat is ook zo ja eigenlijk vandaag de dag nog steeds mensen die aantrekkelijk zijn hebben in de regel leukere gesprekken omdat mensen gewoon aardiger zijn tegen ze ze doen meer hun best om vriendelijk te zijn en dat heeft uiteraard tot gevolgen dat aantrekkelijke mensen een betere kans hebben op de liefdesmarkt ze hebben meer aanbidders en aanbidders dan minder aantrekkelijke mensen is misschien nog wel een beetje logisch maar het blijkt zelfs dat die voordelen van aantrekkelijkheid veel verdergaan zo blijkt dat aantrekkelijke politie meer stemmen krijgen dat aantrekkelijke sollicitanten meer salaris krijgen dus als je gaat solliciteren voor een baan heb je een grotere kans om de baan te krijgen als je aantrekkelijk bent en vervolgens krijg je ook nog eens meer salaris aangeboden dan minder aantrekkelijke mensen 5 procent meer dan iemand die gemiddeld is in aantrekkelijkheid en zelfs 14 procent meer dan iemand die vergeleken met iemand die echt lagerskort op het groei van aantrekkelijkheid tot slot is het zelfs zo dat aantrekkelijke criminelen minder snel naar de gevangenis gaan en ook lagere straffen en boetes krijgen en dit heeft allemaal te maken met een soort voordeel wat er is over aantrekkelijke mensen dit wordt ook wel het halo effect genoemd en dat kan je een beetje samenvatten als het wat mooi is is goed stereotypen dus als mensen aantrekkelijk zijn dus een positief eigenschap hebben ja aantrekkelijkheid is nou eenmaal wordt gezien als iets positiefs dan denken wij onterrecht dat die persoon ook nog wel andere positieve kenmerken zou hebben dus dat die persoon ook wel aardig zal zijn ook wel competent zou zijn dus dat is gewoon een heel groot voordeel van ja van mooie mensen in het leven dus op heel veel verschillende niveaus ik denk dat het ook heel belangrijk is om hier bewust van te zijn dus want we hebben nu inmiddels vrouwen quota bijvoorbeeld in de bedrijfsleven in de wetenschap dat meer vrouwen kansen moeten krijgen dat vind ik heel positief maar dit is ook een factor die echt van belang is en het is natuurlijk gewoon pure discriminatie ten opzichte van mensen die minder aantrekkelijk zijn en helemaal onterecht want dat heeft uiteraard helemaal niks te maken met je daadwerkelijke competenties waar komt dat dat voordeel nou vandaan hoe kan het nou dat wij zo dol zijn op mooie mensen nou dat heeft verschillende redenen de eerste is dat die voorkeur lijkt al enigszins aangeboren te zijn zo blijkt het onderzoek bij pasgeboren baby's baby's vond ik maar een paar dagen oud dat die er voorkeur hebben om te kijken naar gezichten van mensen die aantrekkelijk zijn dus mooie gezichten daar kijken ze langer naar dan minder aantrekkelijke gezichten dus als jij een baby op schoot en die blijft maar je ogen kijken nou dan kan het best wel zijn dat die baby jou heel erg mooi vindt dus het is in zekere zin aangeboren maar het is ook aangeleerd want als wij opgroeien dan worden we ook bloot gesteld aan allemaal bevestigende informatie kijk maar als naar disney films hier zie je een selectie van disney princessen wat valt je op nou zijn allemaal gewoon verschrikkelijk knap en hier zie je de slecht rikken van disney nou die zijn toch een stuk minder aantrekkelijk te noemen dus dit idee van wat mooi is is goed wordt ook voortdurend bevestigd in ja in volks films die we kijken niet alleen in disney films maar ook in hollywood blockbusters gaan maar eens opletten heel vaak de goeie die is knap die is die ziet er heel erg mooi uit en de slecht rikken die hebben iets in hun gezicht bevols zijn zijn mismaakt of misvormd of hebben lid deken of zijn gewoon op andere vlakken minder aantrekkelijk dan dan de goeie nou nu hebben het gehad over aantrekkelijkheid dat is dus één factor een belangrijke factor maar ik wil ook nog even opmerken dat op moment dat wij informatie aangeboden krijgen over iemand dat we nog veel meer zien dan alleen maar iemand is uiterlijk bijvoorbeeld en dat is natuurlijk iets wat we tegenwoordig heel vaak en heel graag doen is iemand googelen voordat we iemand gaan op moeten en stel je voor je gaat mij googelen dan kan je bijvoorbeeld mijn LinkedIn profiel zien daar zie je een foto van hoe ik eruit zie daar kan je dus al meteen dingen uit afleiden van bijvoorbeeld mijn persoonlijkheid maar je ziet ook nog heel veel meer informatie informatie bijvoorbeeld over mijn leeftijd mijn nationaliteit etniciteit mij geslacht en al die stukjes informatie kunnen bepaalde stereotype beelden activeren en je kan dus al een heel beeld vormen van hoe iemand is puur en alleen op basis van hele korten stukjes informatie die je bijvoorbeeld online vindt wat dus van alles in gang kan zetten over die die uiteindelijk die verwachtingen weer gaan bevestigen wij lezen dus iemand persoonlijkheid af aan de hand van foto's maar we doen nog meer we kijken niet alleen maar naar persoonlijkheid we kijken ook naar emoties en mensen zijn echt experts als het gaat om het ontravelen en het zien van emoties bij anderen dat zij Charles Darwin al toen hij zijn evolutieteelrie opstelde dat de primaire emoties zijn zes primaire emoties op het gezicht kunnen worden overgebracht en dat alle mensen die kunnen encoderen en decoderen met encoderen betekenen we betekent dat wij de emotie kunnen weergeven en decoderen wil zeggen dat wij die emotie kunnen herkennen nou hier zie je de zes basis emoties die mensen kunnen vertonen en als het goed is kan jij deze emoties ook allemaal herkennen je ziet bijvoorbeeld hier boosheid in het gezicht je ziet verrassing angst walging verdriet blijdschap en deze emoties zijn allemaal heel goed te lezen als zijn het hele oude foto's dit zijn de originele foto's ook van het onderzoek wat hierna gedaan is en we hebben uit onderzoek is gebleken dat mensen in allerlei verschillende culturen deze foto's kunnen herkennen en deze emoties die getoond worden zowel kunnen laten zien als dat ze die emoties kunnen herkennen bij anderen dus dit is iets wat wij evolutionair gezien echt hebben geleerd het is ook heel erg belangrijk voor de mens want als je bijvoorbeeld ziet dat iemand boos is dan kan je anticiperen op zijn of haar gedrag dus als je een boos iemand dan wil je misschien een beetje met een boog omheen lopen en dat is evolutionair gezien best wel handig en als iemand verdrietig is dan wil je er juist naartoe om iemand te troost en iemand te helpen dus die emoties zijn echt heel erg belangrijk voor de mens en daarom zijn we er ook zo goed in om die emoties af te lezen het is wel belangrijk om nog een kamptekening daarbij te plaatsen want het is dan wel zo dat iedereen over de hele wereld die emoties kan lezen en laten zien maar dat wil niet zeggen dat we ze in alle culturen ook laten zien er zijn namelijk verschillende manifestatie regels afhankelijk van cultuur zo is het bijvoorbeeld zo dat in Japan het eigenlijk heel erg onbeleefd is om negatieve emoties überhaupt te laten zien dus als jij verdrietig bent of je bent boos dan moet je dat niet laten zien dan moet je dat verbergen dat is nou eenmaal de regel daar in Japan dat het onbeleefd is om dat te laten zien en de bestenswereld bijvoorbeeld in de verenigd state is het bijvoorbeeld voor mannen eigenlijk nat dan om verdriet te laten zien terwijl het voor vrouwen wel weer heel normaal is om te laten zien dus er zijn ook verschillende regels van mannen en vrouwen in verschillende cultuur en dit worden manifestatie regels genoemd we hebben in dit gedeelte van het college dus gezien dat zelfs voor dat er nog maar woord gesproken is er toch al heel veel gecommuniceerd is puur en alleen op basis van hoe wij mensen waarnemen en de eerste indruk die we vormen van anderen