 Hofdstuk 15 van 20.000 meilen onder zee. Deze LibriVox-opname is vrij van auto'srechten. Opname door Bart De Leel. 20.000 meilen onder zee door Sjilferne. Hofdstuk 15. Een schriftelijke uitnodiging. De volgende dag, 9 november, werd ik daar een slaap van 12 uur wakker. Koenraad kwam volgens gewone te horen of bij die goed geslapen had en zijn diensten aanbieden. Hij zei dat zijn vriend net nog lach te slapen, alsof hij zijn leven lang anders niets gedaan had. Ik liet de brave jongen naar hartelust babbelen, zonder hem te antwoorden. Ik was afgetrokken door de voortdurende afwezigheid van de kapitein, die zeer dat ons onderhoud van de vorige dag niet weer verschenen was. Ik hoopte hem in de loop van de dag terug te zien. Spoedig had ik mijn kleren aan. De stof lokte menige opmerking van Koenraad uit. Ik vertelde hem dat zij gemaakt waren van de zijdeachtige draaden, welke op een soort van schilpen langs de kusten de Middelandse zegen vonden worden. Vroeger maakte men er schone stoffen, kausten en handschoenen van, omdat de stof zeer zacht en warm is. De equipage van de nautilus kon zich dus goedkoop kleden, zonder ter markt te gaan, bij kantoenplanters, schapen of zijderwormen. Toen ik aangekleed was, ging ik naar de zaal, maar er was niemand. Ik ging aan het bestuderen van alle schatten welke onder de glazenraamen lagen opgestapeld. Ik doorbladerde de grote herbariums die opgevuld waren, met de zeldzaamste zeeplanten, welke, hoewel gedroogd, toch haar schone kleuren hadden behouden. De dag ging voorbij, zonder dat ik met een bezoek van de kapitein vereerd werd. De zijwanden zou gingen niet open, misschien omdat men onze smaak voor die schone zaken niet bederven wilde. De richting van de nautilus was altijd nog East-North-Oest, de snelheid 12 kilometer, de diepte tussen 50 en 60 meter. De volgende dag, 10 november, bracht ik even afgezonderd en verlaten door. Ik zag niemand van de equipage. Net en Koenraad brachten het grootste gedeelte van de dag met mij door. Ze verwonden zich over de onverklaarbare afwezigheid van de kapitein. Was de zonderling een man ziek? Of wilde hij zijn plannen te onze opzicht weizigen? Overigens genoten wij volgens Koenraad geheel onze vrijheid en we werden uitstekend gevoed. Onze gastheer hield zich nauwkeurig aan de voorwaarden van onze overeenkomst. We konden ons niet beklagen en bovendien vonden wij in het zonderlingen van ons lot zoek een schone vergoeding dat wij het recht nog niet hadden om hem te beschuldigen. Die dag begon ik het verhaal van mijn lotgevallen op te schrijven, waardoor ik ze nu met de grootste nauwkeurigheid kan meedelen. Opmerkenswaardig was het dat ik op papier schreef het welkaat seegas gemaakt was. Deelde november bemerkte ik zorgensreeds zeervroeg aan de verse lucht welke de nautilus doorstroomde, dat wij weer aan het oppervlakte de zee dreven, om onze voorraadsuurstof houden de lucht te vernieuwen. Ik ging naar de middeltrap en besteg het plat. Het was zes uur, het weer was mistig, de zee grauw, maar kalm, bijna geen deining. Zou de kapitein die ik daar hoopte te ontmoeten komen? Ik zag slechts de stuurman in zijn glazen kooi. Ik ging zitten op de kielder sloop, welke enigszins uitstak en aandemde met wellust de heerlijke zeelucht in. Langzamerhand trok de mist op door de werking der zonnestralen. De zonneschrijf keek boven de Oosterkimmer uit. De zee werd vlammend rood gekleurd. De wolken, welke hoog en zeer uitokkandig gespreid waren, werden met wonderful afwisselende kleuren getint. En talrijke veren kondigde wind aan voor de gehele dag. Toch, wat maakte wind uit voor de nautilus, die stormen zelfs niet konden verschrikken. Ik bewonderte dus deze schone, vrolijke zonsopgang, toen ik iemand op het plat hoorde komen. Ik wilde reeds de kapitein groeten, toen ik zag dat het zijn tweede stuurman was. Hij deed enige schreden voorwaarts op het plat, zonder bij schijmaar althans op te merken. Met een grote kijkere in de hand keek hij met een buitengewone aandacht naar alle punten van de gezichtseinder. Toen hij dit gedaan had, ging hij naar het luik en sprak de volgende volzin uit. Ik heb die onthouden omdat hij alle morgen onder dezelfde omstandigheden herhaald werd. Hij luidde al dus, nautron respoglorny virg. Wat het betekende zou ik niet kunnen zeggen. Toen de man dit gezicht had, ging hij weer naar beneden. Ik dacht dat de nautilus zijn onderzezenvaart weer zou aanvangen. Ik ging dus naar het luik en kwam door de gang weer in mijn kamer. Vijf dagen gingen al tussen voorbij zonder dat de toestand veranderde. Iedere morgen ging ik op het plat. Dezelfde volzin werd telkens door dezelfde persoon uitgesproken. De kapitein verscheen niet. Ik had mijn partij gekozen om hem niet meer te zien, toen ik de 16e november met net en Koenraad in mijn kamer terugkerende, op de tafel een brief aan mijn adres zag liggen. Ik brak die met ongeduld open. Hij was met een duidelijke hand toch met enigszins grotische letters geschreven. Dit schrift herinnerde aan de hoogdaadse type. Deze brief luidde al dus. Aan de hoogdiraar Arona, aan boord van de Nautilus, 16 november 1867. Kapitein Nemo noded meneer Arona uit voor een jachtpartij, welke morgen in de bossen van het eiland Crespo zal plaatsheppen. Hij hoopt dat niets hem zal verhinderen deze bij te wonen, terwijl hij met genoeg gezien zal, dat zijn bij de Makkers hem ver gezellen. De kapitein van de Nautilus, Nemo. Een jachtpartij riep net. En in de bossen van het eiland Crespo voert de koenraad erbij. Maar hij gaat dan toch aan land, hervatte net. Ik geloof dat dit vrij duidelijk is, zei ik, de brief nog eens lezenen. Wel nu, we moeten aannemen zijn net, als wij eens vast de grond onder de voeten hebben, dan zullen we wel over een besluit raarplegen. Overigens zal ik er niet rauwig om zijn, als ik eens enige brokken vers wild tussen de tanden krijg. Ik dracht er niet eens, enig verband te vinden tussen de duidelijke afkeer van kapitein Nemo voor enige land en zijn uitnodiging tot een bosjacht en antwoorden dus. Laat ons eerst eens zien wat eiland Crespo is. Ik bekeek de kaart en vond op 32 graden 40 minuten nooit op breedte en 167 graden 50 minuten oosterlengte een eilandje dat in 1801 door kapitein Crespo teruggevonden werd. Op oude Spaanse kaarten komt het voor als Raka de La Plata. Het welk zilverrotts betekent. We waren dus op ongeveer 1800 kilometer verwijderd van de plaats van waar we waren uitgegaan, terwijl de Nautilus hakoers enigszins gewijzig had en ons naar het Zuid-Oost te voorden. Ik wist bij Lotgenote deze kleine rotts, welke vergeten in het midden van de stille zaadzeer lag. In Dienkapitein Nemo soms aan land gaat, zei ik, dan kiest hij tenminste eilanden die volkomen verlaten zijn. Naar Lens schudde het hoofd zonder te antwoorden en ging met Koenraad weg. Na het soepé dat de hoofdmeester mij stilswijgend en onverschillig als altijd voorzette, legde ik mij niet zonder enige bezorgdheid te rusten. De volgende dag, 17 november voelde ik bij mijn ontwaken dat de Nautilus onbewegelijk stillag. Ik leden mij haastig aan en ging naar de zaal. Daar wacht er mij kapitein Nemo. Hij stond op, groeten mij en vroeg of het ons aangenaam was hem te vergezellen. Daar hij niet zei van zijn achtaagse afwezigheid, paste ik wel op er niet over te spreken en antwoorde eenvoudig dat mij makkers en ik gereed waren hem te volgen. Alleen meneer, vroegde ik erbij, zei het mij vergunt u een vraag te doen. Ga uw gang, meneer Arona, en als ik er kan beantwoorden zal ik het doen. Wel nu kapitein, hoe komt het dan dat gij, die alle betrekking met het land hebt afgebroken, dan bossen op het eiland Krespo bezit. Meneer de professor antwoordde de kapitein de bossen welke ik bezit hebben licht nog warmte van de zon nodig. Er zijn geen leeuwen of tijgers, geen panters of andere vervoetengedieren. Ik ken ze alleen. Ze groeien slechts voor mij. Het zijn geen bossen op het land, maar onder de zee. Onderzezen bossen, riep ik uit. Zoals gezegd meneer. En gij wilt er mij inbrengen? Juist. En te voet? Zelfs troog voet? En op de jacht? Ja, met het gewerende hand. Met het gewerende hand. Ik keek de kapitein van de nautilus aan met een gezicht dat alles behalve vleiend voor zijn persoon was. Ik dacht dat zijn hersens gekrenkt waren, dat hij een aanval van waanzin gehad had, die acht dagen, en dat hij zelfs nog voortuurde. Het is jammer. Ik had toch liever met zijn vreemd soortige eigenaardigheden te doen, dan met een gek. Waarschijnlijk kon de kapitein deze gedachte duidelijk op mijn gelaad lezen. Doeg hij vergenoeg te zich met mij te verzoeken hem te volgen, en ik deed dit als iemand die op alles voorbereid is. We kwamen in de eetzaal waar het ontbijt gereed stond. Meneer Arona, zei de kapitein, ik verzoek u met mij te willen ontbijten. Dan kunnen we op ons gemak praten. Ik heb u wel een wandeling door de bossen beloofd, maar voorstreek niet gezegd dat jij daar enige restauraties uit vindt. Ontbijt dus als iemand die eerst zeer laat dineren zal. Ik deed het mij al eer aan. Het bestond weer uit verschillende vissochten en zeeplanten. We dronken daarbij zuiver water, waarin ik, op deskapitains voorbeeld, enige droppels van een gistende drank voegde, welke op de kantschap daalse wijze uit een soort van zeeweer, de Rodomania palmaea, bereid was. De kapitein had zonder een woord te spreken. Toen hij gedaan had, zei hij. Meneer de professor, toen ik u voorstelte om een jacht in de bossen van Crespo bij te wonen, heb geen gemeent dat ik met mezelf in tegenspraak was. Toen ik u vertelde dat er sprake was van onderzezenbossen, dacht jij dat ik gek was. We moeten mensen niet zo lichtzinnig beoordelen meneer. Maar kapitein, hoor mij aan meneer. En gezond kunnen beoordelen of geen mij voor gek of in tegenspraak met mezelf van moet houden. Ik luister. Gee weet even goed als ik meneer dat de mens onder water leven kan, als hij maar in vooraat lucht met zich meevoegt. Bij werken onder water wordt werkman die een onderdringbaar kleed aan en de metalen helm op het hoofd heeft lucht toegevoegd door middel van perspompen en afvoerbuizen. Dat zijn schephenders, maar dat is niet waar ik. Juist, maar op de door mij omschreven wijze is de mens niet vrij. Hij is vastgehecht aan de pomp welke hem door een buis van koudsock lucht toevoert. Het is als het ware een keten die hem aan het land vasthecht en in die wij op die wijze aan de nautelen zaten vastgebonden, zouden we niet ver kunnen gaan. En hoe kunnen we ons dan vrij bewegen, vroeg ik. Door een gebruikmaker van de toestag van Roek Waerrol en Denny Roos, door de toestag uitgevonden, maar dat ik voor mijn gebruik gewijzigd heb. Daarmee zult jij u onderwater kunnen wagen, zonder dat jij daarvan iets daar deligs onder vindt. Het is een bak van dik geslagen eizer, waarin ik de lucht onder een drukking van 50 atmosferen te samen pers. Die bak wordt, even als een randsel, door een paar draagbanden op de rug vastgemaakt. Het bovenste gedeelte bevat de ruimte waaruit de lucht, welke door kleppen is, dan onder haar gewone spanning kan ontsnappen. Aan het toestag van Roek Waerrol, zoals het gewoolijk gebruikt wordt, zijn 2 buizen van koud shock verbonden, welke uit de beschreven ruimte naar een soort van tichter lopen waarin mond en neus vervat zijn. De ene dient om haar levenslucht door in te ademen, de andere om de verbruikte lucht uit te ademen. De openingen van die buizen komen men naar verkiezing met de tong openen of sluiten. In de diepte der zee, soms aan zeer grote drukking van het water boven mij ben blootgesteld, heb ik het hoofd met een kopere helm moeten omsluiten, waaraan de 2 in- en uitademingsbuizen zijn vastgehert. Juist kapitein, maar de meegevoerde lucht moet, denk mij, spoedig verbruikt zijn, en zodra ze nog maar 15 procent zuurstof bevat is zij bedorven. Zonder twijfel, toch, ik heb u gezegd, meneer Aruna, dat de pomper van de Nautilus de lucht onder me persen, zodat de ijzeren vergaardbak lucht genoeg bevat voor 9 of 10 uur. Ik heb niets meer te zeggen, antwoorde ik. Alleen nog deze vraag. Hoe krijgt ge licht op grote diepte? Met de klos van Hoonkorf, meneer. Het eerste toestel draag ik op de rug, het laatste aan de gordeel. Het bestaat uit een bunsenselement dat ik met sodium vervaardig het welk de zee overvloedig oplevert. Een inductietoestel verzamelt de voortgebrachte elektriciteit en brengt hij in een lantaren van bijzonder maaksel. In die lantaren is een glazen buis welke koestofgas bevat. Als het toestel in werking is, dan begint dit gas te lichten en geeft een aanhoudende en witte schijn. Zo adem, en zo zie ik. Gij geeft op al mijn vragen zulke afdoende antwoorden kapitein dat ik niet meer durf te twijfelen. Toch, als ik moet geloven aan uw toestellen van Roekwa en Roemkorf, dan twijfel ik toch toch aan het geweer waarmee hij mij wilt wapenen. Het is geen gewogen weer met kraat en lood, antwoorden de kapitein. Is het dan een windgeweer? Zonder twijfel, hoe wilt jij dat ik bij mij aan boord kraat maak, daar ik zal Peter, zwavel, nog koal bezit? Bovendien zei ik, gezout een ontzachelijke weerstand moeten overwinnen op te schieten in de vloeistof welke 855 maal dichter dan de lucht is. Dat zou geen afdoende reden zijn. Er zijn kanonnen door de Engelsen Philip Coles en Burley, door de Fransman Fersi en door de Italiaan Lendi uitgevonden en volmaakt met een bijzonder stelsel van slot waarmee men onder water kan schieten. Toch, ik herhaal het u, nu ik geen kruid heb, heb ik dit vervangen door samengeperste lucht, welke de poppen van de doutelers bij een overvloed verschaffen. Die lucht moet ook spoorig verbruikt zijn. Wat zou dat? Heb ik dat niet de toestel van Roek Waronne? Ik heb slechts een buis aan te schroeven en een kraan open te maken. Bovendien, meneer Arona, zult geen zien dat men bij die onderzezenen jachtpartijen weinig lucht en kogels nodig heeft. Toch, tungt mij dat in die halve duisternis en in die sticht doordringbare vloeistof een schot niet ver kan dragen of doodelijk zijn. Met dit gewiermeneer zijn alle schoten doodelijk. Zodra en die slechts ook gewond is, valt het als van de bliksem getroffen doodneer. Waarom? Omdat het geen gewone kogels zijn, maar kleine glazen bonnetjes door de Oostenrijkse schikunnige leni-brok uitgevonden en waarvan ik een aanzienlijke voorraad heb. Ze zijn met ijzel omkleed, terwijl er een klein stukje lood aan bevestigd is. Het zijn als het ware kleine leidse flessen, waarin de elektriciteit tot op grote spanning is opeen gehoopt. Bij de geringste schok ontladen zij zich en het dier, hoe groot het ook zij, valt onmiddellijk dood. Ik voeg er nog bij dat die kogeltjes niet groter zijn dan Hagel van nummer vier en dat een gewone gewierlading er een tiental kan bevatten. Ik maak geen opmerkingen meer als woorden ik opstaande. Ik heb mijn gewier slechts op te nemen. Overigens ga ik, waar jij gaat, kapitein. Neem op hart mij naar het achterste gedeelte van de nautilus. Toen wij voorbij de hut van Netlent en Koenraad gingen, riep ik hen om ons te volgen. Daaraan kwamen wij in een hut aan bakboordzijden dicht bij de machinekamer, waar wij ons jachtkostum moesten aandoen. Het einde van halfstuk 15. Halfstuk 16 van 20.000 meilen onder zee. Deze LibriVox-opname is vrij van houtteursrechten. Opname door Bart De Leel. 20.000 meilen onder zee door Silferne, halfstuk 16 jachtavonturen. Deze hut was letterlijk gesproken het arsenal in de kleedkamer van de nautilus. Een dozijnscap-henders hing langs de wanden en wachten de wandelaars. Toen Netlent ze zag, toonen hij zicht bij weerzin om er een aan te schieten. Mijn beste net, zei ik hem, de bossen van Crespo zijn slechts onderzeesse bossen. Goed, mobbelde de teleurgestelde hapoudier die zijn dromen van versvlees en de dag verdwijnen. Gaat gij die dingen aantrekken, meneer Aruna? Ik moet wel net. Gekken doen wat gewilmeneer, antwoordde de hapoudier, terwijl hij de schouders ophaalde. Maar wat mij aangaat, buiten noodzaak steek ik er nooit een fin in. Men zal u niet noodzaken net, zei de kapitein. En zal Koen zich wagen, vroeg Net? Wel zeker, ik volg meneer, waar hij ook gaat, antwoordde Koenraad. Op beveldes kapiteins kwamen twee patrozen ons helpen om de zware, onderdringbare klederen aan te trekken. Ze waren van koud zoek, zonderdaad, en zo gemaakt, dat zij een aanzienlijke drukking konden leiden. Het was als het ware een buikzame en sterke wapenrusting. De klederen vormden broek en buis anokandig. De broek eindigde in zware schoenen met dikke, lode zolen. Het buis was van binnen gevoerd met kopere banden, omdat de borst en dus de ademhaling vrij zou blijven. De mouwen eindigden in buikzame handschoenen, welke de beweging de hand in genede delen hindereden. Deze vormaakte schephenders verschilden, zoals men ziet, hemelsbreed van die gebrekke geduiker toestellen, welke in de achttiende eeuw uitgevonden en zo geprezen werden. De kapitein, een van zijn volk, een soort van herkules en de kracht moest bezitten, Koenraad en ik hadden weldraad de schephenders aan. Wij behoefden nog slecht de kopere helm op te zetten, toch, voordat ik dit deed, vroeg ik de kapitein van Loef om de geweren eens te zien, welke wij mede zouden nemen. Een van de matrozen gaf bij haar op een gewer, welks golf van stouw gemaakt, geheel hol en vrij groot was. Dit was de bewaarplaats van samengeperste lucht, welke in de loop ontspannen kon. In de golf was ook een kogeldoosje, dat in 20 tal elektrieke kogeltjes bevatten welke eveneens door middel 1 en 4 vanzelf in de loop konden worden gebracht. Als er een schot gelost was, kon men dus aanstond weerschieten. Dit wapen is volmaakt en gemakkelijk te hanteren, kapitein, zei ik, ik verlang om het te gebruiken. Maar, hoe zullen we in zee komen? Op dit ogenblik, meneer de professor ligt de nautilus 10 meter onder water en wij behoeven slecht te gaan. Maar hoe komen wij eruit? Dat zult gezien. De kapitein zette zijn helm op welk voorbeeld Koen en ik vroogden terwijl we nog hoorden dat haar ponier ons spotterder wijze een goede jacht toewensten. Ons kleed eindigde van boven in een kopere kraag waarop de helm kon worden vastgeschofd. 3 gaten met dik glas voorzien lieten het uitzicht naar alle kanten vrij als bij het hoofd binnen de helm slechts omdraaiden. Zodra de helm vast zat begonnen toestel van roeke rol dat ik op de rug had te werken en wat mij aangaat ik ademde geheelvrij. Met de lamp aan de gordel en het gewerende hand was ik gereed om te vertrekken. Maar om ronduit te spreken, in die zware klederen opgesloten en door mijn lodezolen als aan de grond genageld kon ik om mogelijk een stap doen. Dit was even wel voorzien en ik voelde mij naar een klein vertrek naast de kleedkamer voortoen. Mijn makkers voorten mij even zo voortgetrokken. Ik hoorde één met sluitstukken voorzienende deur achter ons dichtgaan en een diepe duisternis omringde ons. Na enige minuten hoorde ik een scherp gevlaagd. Ik voelde iets koud slangs mijn benen naar boven stijgen. Ik begreep dat ben door een kraan het zeewater in dit vertrek liet dringen en weldra was de ruimte er geheel meegevuld. Toen openen zich een tweede deur welke opzijde in de nautilus gemaakt was. Een schemer dicht om gaf ons en weinige ogenblikken later stonden wij op de bodem der zee. En hoe zou ik nu de indruk kunnen weergeven van die wandeling onder water. Voorde zijn onmachtig om zulke wonderen te vertellen. Als het penseel zelfs niet in staat is om het schone van het vloeibare element te schilderen hoe zou de pennet dan kunnen doen. De kapitein liep vooruit en zijn makker voogde ons op enige schreden afstads. Koen en ik bleven dicht bij Ocander alsof wij door onze helmen heen met Ocander hadden kunnen praten. Ik voelde niets meer van de zwaarten van klederen, schoeissel, luchtpak of helm waarin mijn hoofd rondrijden als een amandel in haar past. Al die voorwerpen verloren een gedeelte van hun gewicht gelijkstaande met de massa water welke zij verplaatsen zodat ik gelegenheid had om de voertreffelijkheid de wet van archimedes te ondervinden. Ik was geen werkenloos lichaam maar genoot in tegendeel een betrekkelijk grote vrijheid in mijn bewegingen. De kracht van het licht dat de grond tot op 10 meter onder water bescheen verwonderde mij. De zonnestralendrongen gemakkelijk door de water op. Ik onderscheide voorwerpen op 100 meter afstad. Wat verder lag, werd onduidelijk door tinten en ultramarijn en nog verder verloer het zich in een onderscheinend blauw dat eindigde in een zeker duister. Het water dat mij omringde was inderdaad sterkt een soort van lucht. Veel dichter dan de aardse dam kring, toch even door schijnend. Boven mij zag ik het kalme zeevlak. Ik ging over een gelijke bodem van fijn zand waarin geen rimpels waren zoals men dat op het strand door de brand inziet gebeuren. Die hagenwitte grond kaatste de zonnestralen met verwonderlijke helderheid terug. Vandaar dat krachtige licht dat in alle delen der zee doordroom. Ik betwijf het of men mij zou geloven als ik verzeker dat ik op een diepte van 10 meter even helder zag als in het volle dag ligt. Gedurende een kwartier liep ik over het witte zand het welk met miljoenen kleine schelpen bezijd was. Langzamerhand verdwenen nautilus welke op een langwerpige clip gelijk uit het gezicht maar als het donker werd zou de elektrieke lantaren door haar helder licht ons de weg naar boord aanwijzen. We gingen echter steeds voort en de uitgestrekte zandvlak dus geen grenseloos te zijn. Moeg ik nu en dan het water voor mij uit het welk zich echter ter stond achter mij sloot terwijl de indruk van mijn voetstappen door de druk van het water aanstons werd uitgewist. Weldraai begon ik enige voorwerpen te zien welke vorm door de afstand nog niet duidelijk was geweest. Ik herken de prachtige rotsen met de schoonste zoofvieten bedekt, toch daarbij tof bij een zondelinge uitwerking van het licht. Het was toen ongeveer 10 uur in de morgen. De zon vielen vrij schuin op zee. Het licht werd door terugkaatsen evenals het door in Prisma valt ontbonden, zodat bloemen rotsen, planten, schelpen, poliepen kortom alles met de zeven kleuren van het zonnespectrum schitterde. Het was een wonder verrukkelijk voor het oog, die door eenmenging en schakkering van kleuren een werkenleiderskoop van groen, geel, oranje, paars en blauw in één woord het gehele van een tolle schilder. Hoe zeer speet het mij, dat ik aan Koenraad mijn levenige indrukken niet kon meedelen en dat ik met hem niet kon wetteiveren in uitroepen van verbazing. Waarom kon ik niet, evenals Kapiteit Nemo met zijn makker, door tekens mijn gedachte meedelen. Bij Gebrek aan beter praat ik dus maar tot mezelf. Ik schreeuwde in de koperen dos waarin mijn hoofd besloten was en gebruikte met mijn eindelen woorden wat ik mocht. Koenraad was bij dit prachtig schouwspel evenals ik blijven stilstaan. Zeker was die brave jongen bij die massaso of vietin en molusken weer aan het rang schikken. Thuisende soorten van planten en dieren toch lagen op de bodem en het speet met telkens als ik schone exemplaren ervan plat trapte. Toch vermoest de verraad. We gingen te winnen van al die wonderen voort. Ik mocht mij nauwelijks een ogenblik ophouden, want ik voortde de Kapitein met telkens met een wenkriep. Weldraar veranderde de aard van de bodem. Op de zandvlakte volgde een laag kleverige modder die uit kaakschelpen ontstaan was. Daarop gingen wij door een wijde van zegras en zwamplanten van wonderlijke groeikracht. Deze dichtbegroeide peken werden zacht om op te lopen en konden met de zachtste door mensenhandige weven tapijten wetteiveren. Maar terwijl het groen onder onze voeten was het ook boven ons hoofd te vinden en vormde zich zo nu en dan als een prijel van zeeplanten welke alle tot de grassen behoorden waarvan met meer dan duizend zorgden kent. De kleuren der planten waren ook verschillend, waarbij ik opmerkte dat de groede planten meer tot de oppervlakte dan zee naderden terwijl de rode op een middelmatige diepte en de zwarte of bruine in de grootste diepte van de oceaan gevonden werden. We hadden voor ongeveer anderhalf uur geluiden, het was bij twaalfen. Ik bemerkte het aan de loodrechte stand van zonnestraden, welke niet meer gebroken werden. Het wondervolle kleurespel verdween langzamerhand. We liep in met regelmatige tread, het welk met wonderbare duidelijkheid op de bodem weer klank. Het minste geluid werd met een snelheid overgeplant waar men op aarde niet gewoon is. Inderdaad geluidt het water het geluid beter dan de lucht en het plant zich met viervoudige snelheid voort. Op dit ogenblik daalde de bodem vrij snel, het licht verminderde. We bereikten een diepte van honderd meter en liepen onder een drukking van tien atmosferen doch mijn kleding was zo gemaakt dat ik van die drukking niets gevoelde. Alleen bemerkte ik zeker belemmering in het gebruik mijn vingers, doch dit verdween spoedig en hoewel ik vermoeid moest zijn van een wandeling van twee uur in een kleding waarvan ik zo weinig gewoon was, gevoelde ik daarvan door het water geholpen kon ik mij met bijzonder gemak bewegen. Op deze diepte van honderd meter zag ik de zonnestralen nog bij zwak. Op de helderige glans was een rosachtig schevering gevolgd zo wat gelijkend op iets dat tussen dag en nacht in was. Toch zagen we nog genoeg om voort te kunnen gaan en het was nog niet nodig om onze licht toestellen in werking te brengen. Op dit ogenblik stond kapitein Demo stil. Ik verwachtte tot ik bij hem was en toen wees hij met de vinger een donkere massa welke op kleide afstand in de schemering te zien was. Dat is het bos van het eiland Crespo dacht ik en ik betroog mij niet. Einde van hoofdstuk 16 hoofdstuk 17 van 20.000 meilen onder zee deze Librivox oplamen is vrij van acteursrechten opname door Bart de Leeuw 20.000 meilen onder zee door verne hoofdstuk 17 een onderzeeswout. Eindelijk waren wij aan de rand gekomen van het wout dat zeker in de schoonste was van het uitgestrekte gebied van kapitein Demo. Hij beschouwde het als het zijn en mategde zich dezelfde rechten daarover aan als de eerste mensen in de eerste tijden na de schepping op alles hadden. Wie zou hem bovendien het bezit van dit onderzeesgebied betwist hebben? Welk ander zou even stoudmoeler als hij wijn in de hand het sombere wout zou komen ontginnen? Dit wout bestond uit grote boomplanten en zodra wij erin waren doorgedrongen, werd mijn blik getroffen door de zondelingenstand ter takken, iets wat ik nog niet had opgemerkt. Geen van de gassoorten welke de grond bedekten geen van de takken welke uit de struiken tevoorschijn groeiden was bochtig of krom of strekte zich oorzaamdaal uit. Alles rees lijnrecht naar vlak, geen spriekjes geen takjes zo dun of ze waren de recht als ijzeren staven en draaden. Het zeeweer en het riet groeiden lijnrecht naar boven. Als ik ze met de hand op zijde duwde hernamen die planten onmiddellijk haar voorige stand. Hier scheel het rijk van de rechtstandigheid te zijn. Weldraar raakte ik gewoon aan die zondelingenstand tegen wassen even als aan de betrekkelijke duisternis welke ons omringde. De grond in het woud was met scherpe blokken bezuid welke wij moeilijk konden vermijden. De onderzezer Flora scheed mij hier vrij volledig te zijn en zelfs rijker dan zij in noordelijke of kerkringstreken was. Toch gedurende enige minuten warde ik planten en dieren door een en wie zou zich daarin niet bedrogen hebben daar de fauna en de flora ook kan er in die onderzezer wereld zo nabij komen. Ik zag dat al die voorbrengselen van het plantenrijk slechts even aan de open vlakte van de bodemgehecht waren zonder wortels. Bij een niet samenhangend met het harde lichaam dat haar ondersteunt vragen zij aan zand of steen, aan schelp of horen slechts een steunpunt en geen levenskracht. Die planten groeien slechts uit zichzelf en het beginsel van haar bestaan is te vinden in dit water dat ze ondersteunt en voet. De meeste planten hadden in plaats van bladeren, langwerpige stelen van grillige vorm die slechts met bepaalde kleuren versierd waren namelijk het roze rood, karmijn groen, de olijfkleur het vaal en bruin. Rond om ons groeiden en bloeiden de grootste verschijdingheid van planten en zoofieten waarbij het mij duidelijk werd waarom een geestig natuuronderzoeker eens kon uitroepen zondelingen tegen strijdigheid wonderlijk element waarin het dierenrijk bloemen voor het brengt en het plantenrijk geen bloemen heeft. Tegen 1 uur gaf de kapitein een teken om haal te houden ik was er zeer blij om en we strekten ons onder een soort van prijel op de grond uit. Dit ogenblik rust schin mij heerlijk toe wij miste slechts het genoegen om het op kander te kunnen praten maar dit was onmogelijk ik kwam met mijn grote kopere helm slechts even tegen die van Koenraad aan ik zag de ogen van de brave jongen glinsteren van genoegen terwijl hij ten teken van vreugde de beweg in zijn kap op de dwaaste wijze bewog na vier uur gewandeld te hebben was ik verwonderd geen erg honger te gevoelen waardoor deze zondelingen toestand van de maag ontstond zou ik niet kunnen zeggen maar daar aan tegen had ik een onoverkomende kelus tot slapen zoals dit met alle duikers het geval is mijn ogen sloten zich wel draa en ik viel in een diepe slaap welke de beweging van het lopen alleen had kunnen beletten kapitein Nemo en zijn makker ook op de grond uit en gaven ons de halve het voorbeeld hoe lang ik bleef slapen kan ik niet zeggen, toch toen ik wakker werd schedet mij toen dat de zon naar de gezichtseindernijgde kapitein Nemo was reeds opgestaan en ik begon mij uit te rekken toen een onverwachte verscheiding met eensklapps overreindjoeg op enige schede afstands keek een monsterachtige zeespin van een meter hoog mee met haar loense ogen aan gereed om zich op bij te werpen hoewel mijn kleed dik genoeg was om mij tegen de beet van de dier te beveiligen kon ik een beweging van afgrijzen niet onderdrukken Koenraad en de matroos van de Nautilus werden op dat ogen blik wakker de kapitein wees zijn makker het afschuwelijke beest dat door een kofslag werd geveld en ik zag het monster de afgrijselijke poten in vreselijke stuiptrekkingen vringen deze ontmoeding deed mij er op bedacht dat andere vrij wat verschrikkelijke dieren deze diepte bewonen en dat mijn schephender mij niet altijd tegen hen zou beveiligen ik had er tot op dit ogenblik niet over gedacht maar besloot op mijn hoede te zijn overigens vonden stelde ik dat deze rust het einde onze wandeling aanwees maar ik bedroog mij en in plaats van naar de Nautilus terug te keren vervolgde de kapitein zijn stout worden getocht de bodem helde voorturen zodat wij nog groter diepte bereikten het zal omstreeks drie uur geweest zijn toen wij in een nauwe vallij tussen twee stijlen rotsbanden op ongeveer 150 meter diepte kwamen beschermd door de voertreffelijkheid onze kneding en toestellen waren wij dus 90 meter dieper afgedaald dan de natuur tot nog toe de mens bij zijn onderzoek van de zee had veroorloofd ik zeg 150 meter hoewel ik dit met geen enkel werk daar kan bewijzen maar ik weet dat zelfs in het heldeste zeewater de zeehalen niet dieper kunnen doordringen en jaast nu begon hier ondoordringbare duisternis de heersen op geen 10 pas afstands konden wij enig voorwerp onderscheiden ik liep dus op de tast toen ik plotseling een vijf scherp witlicht zag schitteren de kapitein had zijn elektriek toestel in werking gebracht ze bakken volgde zijn voorbeeld even als koele raad en ik door een schroefje om te draaien bracht ik de klos met de glazenbuis in de gemeenschap door onze vierlandtagens in een omtrek van de 25 meter helder verlicht kapitein Nemo drong steeds dieper voorwaard in het sombere woud waar de plantengroei langzamerhand zelfzamer werd ik merkte ook dat de planten eerder ophielden dan de dieren en dat terwijl de bodem bij de geheel zonder plantentooi was er een groot aantal dieren van alle handen zorgt door kanderkriolen onder het voortgaan dacht ik dat onze lampen enige bewoners die naar ons toe moesten locken maar als ze ons al naderden bleven zij toch op een te grote afstand om een jacht op te maken verschijde malen zag ik kapitein Nemo aanleggen maar telkens deed hij het geweer weer zakken en vervolgde zijn wandeling eindelijk omstreeks 4 uur waren wij aan het einde van onze merkwaardige tocht het muur van schone rotsen van de indrukwekkende gedaante verhief zich voor ons rezachtige blokken graniet waren hier oppelkanden gestapeld met vele donkere holen dachtussen toch nergens was een plaats te vinden waar die rotsmuur bestegen kon worden het waren de grondwesten van het eiland Krespo hier was dus land de kapitein hield plotseling stil door een beweging met de hand geboot hij ons hetzelfde te doen en hoe begierig ik ook was om over of om die rotswand heen te komen zo moest ik toch blijven staan hier eindigde het gebied van kapitein Nemo hij wilde niet verder gaan deed hij het, dan kwam hij op een gedeelte van de aardbol dat hij het niet meer wilde betreden onze terugtocht ving aan de kapitein stelde zich weder aan ons hoofd en vervolgde steeds zonder aardelen zijn weg ik meende op te merken dat wij niet dezelfde weg volgden als straks om de Nautenlust weer te bereiken deze nieuwe weg die vrij stijl en daardoor dat ik was, bracht ons spoediger naar de oppervlakte dan zee eventwel was dit stijgen niet zo stel dat de druk van het water daardoor plotseling verminderde waaruit anders nadelen voor ons lichaam konden ontstaan zoals maar al te dik was bij duikers het geval het dag dicht verscheed weer en werd stijker toch daar de zont en ondergang deigde schitterde de voorwerpen door de straalbreking opnieuw in schone kleuren bracht op 10 meter diepte gingen wij midden door een zwerm kleine vissen van allerhande zorgt veel talrijker dan de vogels in de lucht en ook vlugger toch geen enkel stuk waterwild dat het schot waard was had zich nog aan ons voor gedaan toen ik de kapitein plotseling zijn geweer zag aanleggen en daarmee tussen de waterplanten een beweeg bij voorwerpvolgen het schot ging af, ik woorde in licht gecis en als door de bliksem getroffen een dier neer het was een prachtige zeeelter het enige viervoetige dier dat bepaald de zee bewoon het dier was anderhalve meter lang en waarschijnlijk zeer kostbaar het fel was op de rug kastalje bruin en aan de buik silverwit het was een prachtige huid welke op de russische echinese markten zeer gezocht zijn geweest ik schalte die vracht om haar fijnheid en glans tenminste het was het vracht ik bekeek dit zondelingen zoog dier nou keurig het had een ronde kop korte oortjes ronde ogen, witte snorren zoals van een kat aan de poten zwemvlies in de nagels en een dikke staart dit kostbare vlees vreetende dier waarop de vissers veel jacht maken wordt hoe langer hoe zeldzamer en huis tans voor namelijk in de noordelijke streken van de grote oceaan waar het mogelijk wel draa zou uitsterven de matroos van de nautilus nam het dier op, hing het over de schouder en wij vervolgden onze weg gedurende een uur hadden we een zandvlakte voor ons er waren somweilen hoogten in die de oppervlakte der zee tot op 2 meter naderden dan zag ik boven ons hoofd ons beeld zeer nauwkeurig teruggekaat toch natuurlijk onderste boven het was een troepje dat onze bewegingen in gebaren voorkomen naarboodsten toch, het ging met de benen in de lucht en het hoofd daar beneden voorwaarts een ander verschein zo was dat ik dikke wolken zeer snel over ons heen menen te zien drijven maar toen ik daarover nadacht begreep ik dat die wolken slechts ontstonden door de zware golven wie, met schaarbedekte koppen ik uit Wakanda zag sterven zelfs bemerkte ik van tijd tot tijd het stellen voor bijvliegen van grote vogels welke over het water vlak schoren bij die gelegenheid was ik getuigen van een de schoonste schoten welke ooit een jagerzacht hebben doekkloppen een grote vogel met brede vluchten dreef voor de wind op ons af de makken van de kapitein legde aan en schoot toen de vogel nog op 1 meter boven de oppervlakte was het dier viel getroffen neer dicht bij de behende geschutter die zich van zijn buit meester maakte het was een albatross van de schoonste soort onze tocht was door dit voorval niet opgehouden genurende 2 uur gingen wij over zandvlakten of wijden van zegras waar het lopen moeilijk viel om de waarheid te zeggen ik kon niet meer toen ik op een halve kilometer afstand een flauw ligt in de duisternis zag schemeren het was de lantaren van de nautilus binnen 20 minuten moesten we aan boord zijn en daar zou ik weer vrij kunnen ademhalen want het schemer toe had mijn toestel mij slechts zeer weinig zuurstof houden de lucht meer te voeren ik rekende evenwel buiten een ontmoeting welke onze komst aan boord enige mate vertraagde ik was ongeveer 20 pas achter gebleven toen ik de kapitein plotseling naar mij zag toekomen met zijn krachtige hand drukte hij mij op de grond zoals zijn metgezel het koenraad deed eerst wist ik niet wat van die plotselingen aanval te denken toch werd gerust gesteld toen ik zag dat de kapitein naast mij ging liggen en onbeweegd het bleef zo lagen wij achter een bos zeegras uitgestrekt toen ik het hoofd eens even ophief en de verbazend grote geduimte met veel geplas over ons zag heen gaan welke een lichtglans van zich af mijn bloed stoelde mij in de aderen want ik had de grote haaien herkend welke ons bedreigden het waren een paar tintoreas vreselijke zeemonsters met grote staart en een tof en glazig oog die uit de gaartjes rondom hun bek een lichtende stof afscheiden het zijn monsterachtige lichtvliegen die een mens tussen hun ijzeren kaken ineens verpletteren ik weet niet of koenraad bezig was ze in een zekere klasse te ordenen toch ik bekeek wat mij aangaat hun zilverkleurige buik hun vreselijke mui vol scherpe tanden minder met een wetenschappelijk doel en ik denk en ik deed het eerder als slachtoffer dan als natuuronderzoeker gelukkig zien die vraatsuchtige dieren zeer slecht ze zwommen voorbij zonder ons te zien wij zijn met hun bruinachtige zwemvlies en raaknings over ons heen gingen zodat wij als door een wonder aan een gevaar ontstapten dat zeker veel erger was dan de ontboeting met een tijger in het dichtste van het wouds daar bereikten wij door het elektrieke licht van de nouten dus geleid het vaartuig de buitendeur was open gebleven en de kapitein stoot haar zodra we binnen waren daarna drukte hij op een knop ik hoorde de pop in het vaartuig zich in beweging stellen ik voelde het water rondom bij weg lopen en binnen weinige ogenblikken was de cel leeg de binnendeur werd open gedaan en wetraden de kneedkamer binnen daar werden wij, niet zonder moeike van onze schephenders bevrijd en dood af van vermoeienis en staap bijna in okanden zakkende ging ik naar mijn hut nog verbaasd over de wondervolle tocht in de diepten de zee het einde van hoofdstuk 17 hoofdstuk 18 van 20.000 meilen onder zee deze liplifox opname is vrij van acteursrechten opname door Bart de Leel 20.000 meilen onder zee door Gilverne hoofdstuk 18 de stille zaad zee de volgende dag 18 november was ik van mijn vermoeienis van de vorige dag geheel bekomen ik besteg het plat van de nautilus op het ogenblik dat de tweede stuurman zijn dagelijkse formule uitspraak ik verbeelde mij toen dat dit zag op de toestand der zee of liever dat het betekende we hebben niets in het gezicht inderdaad de oceaan was geheel verlaten geen enkel zuid verscheen aan de gezichtseinder de hoogte van het eiland krespo waren gedurende de nacht verdwenen de zee had een schone blauwe kleur aangenomen en een zachte deining bracht regelmatige rimpels op ik bewonderde het prachtige gezicht op de oceaan toen de kapitein verscheen hij is geen mij niet te zien en begon een riks sterrenkundige waarnemingen toen hij gedaan had ging hij op de lantaren liggenleunen en liet zijn blikken over de zeedwalen ondertussen waren in 20 talmatrozen allen krachtige en welgevormde mannen op het plat gekomen om de netten op te halen welke zij gedurende de nacht hadden laten slepen die zee lieden behoorden ook waarschijnlijk tot verschillende natiën hoewel ze allen duidelijk van Europees afkomst waren ik herkende zonder aarzelen, ieren, fransen, enige slafroniërs en zelfs in Griek of een kandioot overigens spraken die mannen zeer weinig en gebruikten onder ook anders lert die vreemde touw welke oorsprong ik zelfs niet raden kom daar hou van moest ik er van afzien om hen te ondervragen de netten werden ingehaald het waren een soort van zaknetten zoals men aan de kusten van Normandien gebruikt welke door drijvend kurk of door een ijzerdraad dat door de volgste mazen gestoken is open worden gehouden die zakken worden met ijzeren beugel langs de bodem de zee gestept en vangen dan alles op wat zich op in weg bevindt er werden lampreien, makrelen tonijnen en andere vissen opgehaald verschijnen in kleur en vorm zoals ik ze nog nimmer levend voor mij had gezien ik houd er tevoordat er meer dan duizend pondfis in de netten zat het was een schone vangst nog niet wonderparelijk groot want die netten worden gedurende enige uren meegesteept en bevatten dan een gehele waterwereld we hadden dus steeds levensmiddelen van een uitstekende hoedanigheid welke de snelheid en de aantrekkingskacht van zijn elektrieke licht onophoudelijk konden vernieuwen de verschillende zeeproducten werden door het luik aanstonds naar de kombuis gebracht waar ze bereid werden sommigen om aanstonds gegeten anderen om bewaard te worden toen de vis vangst afgelopen en de lucht in het schip vervest was dacht ik dat de nautulis haar onderzezentocht weer zou beginnen en ik maakte mijn gereed om naar mijn hut te gaan toen de kapitein zich tot bewende en zei zie die oceaan eens aan meneer de professor is hij niet met een wezenlijk leven begraafd kan hij die toerder en teler zijn gisteren is de zee ingeslapen als wij en nu wordt hij na een kalme nacht weer wakker geen goede morgen of goedenavond zou men niet gezegd hebben dat die vreemde man in reeds begonnen gesprek met mij vervolgde hij ze wordt wakker onder de liefdkozing in haar zon ze gaat haar dagelijks bestaan weer doorleven het is belangwekkend om haar bewerktuiging gade te slaan ze bezint een pols en adend en ik geef de geleerde morrie gelijk die er een beweging in heeft ontdekt welke op de bloed zo belopen bij de dieren gelijkt de kapitein wachtte mij zeker geen antwoord en het schemen mij dan ook onnodig toe om hem mijn juist, zeker waarlijk en andere woorden naar het hoofd te werpen hij sprak bijna tot zichzelf terwijl hij tussen elke twee zidden telkens vrij lang wachtte het was een overpijzing met luiderstemmen ja, zei hij de oceaan bezit een wezenlijke omloop en om die teweeg te brengen behoefde de schepen van alle dingen en zegt de warnte het zout en de diertjes in te vermenigvuldigen warnte toch doet verschillende dichtheid ontstaan waardoor stromen de uitdamping die in de noordelijke streken niet bestaat en in de omtrek van de evenaar veelvuldig plaatsvindt brengt een aanhoudende verwisseling teweeg tussen de wateren onder die keerkringen en aan de polen bovendien heb ik stromen van boven naar beneden in een omgekeerd ontdekt welke de ware ademhalen van de oceaan is ik heb opgewerkt dat elk waterdeeltje aan de oppervlakte verwarmd wordt weer naar de diepte zakt de graad van dichtheid 2 graden onder nul bereikt daarna verder afkoelt lichter wordt en weer naar de oppervlakte stijgt aan de polen is het gevolg van dat waarschijnlijk zo merkbaar en daar begrijpt hij waarom door de wetten van de voorzienende natuur bevriezing niet anders kan plaatshebben dan aan de oppervlakte des waters terwijl ik al meteen die volzine uitspraak zei ik bij mezelf de pol die de gereisiger ons daarheen wilde brengen kapitein Nemo Zweg het bleef verzonken in de beschouwing van dat element het welke hij zo goed en zo onophoudelijk bestudeerd had daarop hervatten hij men zegt dat het zouden dan zien hoeveelheid in zeven vat is meneer als jij er alles van kon het halen wat er in is opgelost zou jij een massa hebben van 288 miljoen cubieke kilometer dat al voor onze aardbol uitgestrekt een laagzaar vormen van meer dan 10 meter dik en geloof niet dat die aanwezigheid van zout en grill van de natuur is nee nee, daardoor wordt het zewater minder verdamplaag en de wind kan er daardoor een minder grote hoeveelheid damper van opjagen die als zij opgelost werden de gematigde luchtstreken zouden overstromen het zout speelt dus een grote rol namelijk de rol van het evenwicht in de algemene huishouding van de aardbol de kapiteinsweeg richten zich op de enige malen op het plat heen en weer en kwam weer naar mij toe wat de infusidiert is aangaat en dan mij die miljoenen basis die in oneindig getal in een droppen leven en waarvan er 800.000 een middigram wegen zij spelen een niet minder belangrijke rol zij nemen het sesout op verzamelen als het ware de vaste bestandelen van het water en worden daardoor de weeslijke vervaardigers van kookgrond zij maken koralen en zeesterren en als dan de waterdruppel van zijn vaste bestandelen beroft lichter wordt dan sterkte naar de oppervlakte neemt daar weer het zout tot zich dat na uitdapping de zwaartes achterblijft wordt wederom zwaarder zakt en brengt aan de infusidiert is nieuw voedsel aan van daar en aanhoudend op het nedegaande stroom altijd beweging altijd leven een veel krachtiger, wildriger onbeperkte leven als op het land een leven dat vooral ontluikt op de oceaan dat zoals ben zegt voor de mensen en elementen is doodsis maar dat het elementes leven is voor miljoenen dieren en voor mij terwijl kapitein Nemo zo sprak veranderde hij geheel van gelaad en wekte in mij een buitengewone ontroering op daar voegde hij er nog bij is het ware leven ik zou haast kunnen dromen van de stichting verzamelingen van onderzee zijn huizen die even als de nautulis elke borgen aan de oppervlakte de zee verse lucht zouden komen in ademen vrijen onafhankelijke steden zoals er nergens gevonden worden en nog wie weet of niet enig tiran de kapitein eindigt zijn volzin met een driftige baar daarna richtte hij zich rechtstreeks tot mij als om sombere denkbeelden te verjagen en vroeg mij weet geen hoe diep de oceaan is ik weet tenminste wat de voornaamste peilingen ons geleerd hebben zou het gewijden kunnen opnoemen opdat ik ze desnoods kan nagaan hier heb je vast enige welke mij te binnen schieten antwoorde ik als ik bij niet bedriek geeft men in het noorden van de Atlantische Oceaan een gemiddelde diep te gevonden van 8200 meter en in de middellandse zee van 2500 meter de merkwaardigste peilingen zijn aan de zuiden van de Atlantische Oceaan bij de 35e graad gedaan daar is het diep lood op 12000 14991 en 15149 afgedaald met berekend dat als de bodem de zee gelijk werd gemaakt haar gemiddelde diep te ongeveer 7000 meter zou bedragen zeer goed meneer antwoorde de kapitein toch wijzelen u hopelijk iets beter stonen wat een gemiddelde diep te van dit gedeelte van de stille zuid zee aangaat zo deden ik u mede dat 63400 meter bedraagt na deze worden verdwenen kapitein door het luik ik volgde hem en had het salon binnen de schroef begon aanstond te werken en de locht toonde snelheid van 20 kilometer in het uur aan kapitein Nemo bezocht bij slechts zelden in de daarop volgende weken nu en dan vertonen hij zich een ogenblik zijn eerste stuurman wees geregeld met punten op de kaart welke de nautulus volgde zodat ik die geregeld kon nagaan konraad en lent brachten een groot deel van de tijd met mij door konraad had aan zijn vriend wonderen van onze wandeling verteld en deze had er dus spijt van dat hij ons niet had vergezeld maar ik hoopte dat de gelegenheid zich nog wel eens zou voordoen om die onderzezenbossen te bezoeken bij de dagelijks openen zich gedurende enige uren de wanden der zaal en we werden niet moeden om de wereld te bespieden over het ouwgemeen was de richting van de nautulus zuidoostwaard en zij bleef op een gemiddelde diepte van 200 a150 meter eens even wel, ik weet niet om welke reden richter het schip zich vrij snel naar beneden en bereikte een diepte van 2000 meter de 100 gradige thermometer wees een temperatuur aan van 4 graden 25 welke op deze diepte onder alle breedte dezelfde schijn te zijn de 26e november ging de nautulus 172 graden lengte over de kreeftskeerkring de volgende dag kregen we de sandwich eilanden in het gezicht waar de broemde koek 14 februari 1779 vermoord werd we hadden toen, van ons punt van uitgang af bijna 20.000 kilometer afgelegd toen ik smorgens op het plat kwam zag ik 2 kilometer onder de wind Hawaii het voornaamste der 7 eilanden waaruit deze archipel bestaat ik zag duidelijk de geplante groei langs de kust de verschillende bergketenen welke evenwijdig bij het strand lopen en de vulkanen onder welke de monarea de hoogste is daar hij 5000 meter boven het vlak der zee uitsteekt de nautulus bleef in zuidoosterlijke richting voortvaren en kwam op 142 graden lengte de eerste december over de evenaar 3 dagen later kregen we na een zeer snelle vaart welke zich door geen enkel voorval de marquiseilanden in het gezicht op 3 kilometer afstand zag ik op 8 graden 57 minuten zuiderbreedte en 139 graden 32 minuten weste lengte het hoge tofi plateau van nookahiwa het voornaamste eiland van de aanfrankrijk boerende archipel ik kon het met bossen bekroonde gebergten slechts uit de verte beschouwen want kapitein Nemo hield er niet van om dicht bij het land te komen maar even als bij hawaii schone vissen, bijvoorbeeld een soort glorifenen met hemelsblauwe vinnen en gouden staart die heerlijker van smaak waren dan enige vissen op de wereld anderen geheel zonder schuppen maar ook zeer lekker na deze schone eilanden welke onder bescherming de franse vlag staan achter ons te hebben gelaten doorliep de nautulus van 4 tot 11 december ongeveer 2000 kilometer op deze vaart ontmoeten we een onnoemelijk aantal eindvissen zij behooren tot de koppotige dieren en werden vooral door de natuuronderzoekers de oudheid bestudeerd als men Atheneus geloven wil werden zij door de rijken in Griekenland en Italië gegeten in de nacht van 9 op 10 december ontmoeten de nautulus een heerleger van weektieren welke vooral bij nacht in beweging zijn men koel ze bij miljoenen tellen ze verhuizden van de gemadigde naar warmere luchtstreken en volgde dus in dat opzicht de gewoonte de Haringen en Zardijnen we zagen ze door het glas zeer snel achteruit zwemmen en vissen vervolgen, de kleinere opeten, toch zelfer wederom door de grotere verslonden terwijl ze in onbeschrijflijke verwarring de teampoten bewogen welke de natuur hun op de kop als een haarbos van slangen heeft ingeplant niet tegenstaande harensnelheid voer de nautulus gedurende enige uren door de menigde dieren waarvan een aantal in de nette gevangen werden en waaronder ik de negen verschillende soorten herkenden welke doorbingie voor de grote oceaan heeft opgegeven men ziet het dat de zee ons gedurende onze reis de schoonste wonderen vertoonden ze wisselden die in het oneindige af ze veranderde elk ogenblik haar schouwspel tot ons genoegen en we waren daardoor niet alleen getuigen van godswerken te midden van het vloeibare element maar konden ook in de vreselijkste geheimen van de oceaan doordringen de 11e december zat ik in het salon te lezen Koenraad en het Lent bekeken het elektriek verlichte water door de ramen de nautule slag onbeweegelijk de vergaanbakken waren vol water zodat het schip duizend beter onder het vlakte zee lag en diepte welke weinig bewoners stelt en waar de grote vissen slechts hoogst celde verschijnen plotselings door de Koenraad mij in mijn lektuur wil men hier eens een ogenblik hier komen voeg hij met zondel in de stem wat is er dan Koenraad wanneer moet we er eens zien ik stond op ging voor het glas op de ellenbogen liggen en kijk midden in het elektrieke licht ging een grote zwarte massa onbeweegelijk in het water ik bekeek het nu keurig om daardoor de aard van die treuzachtige dier naar ik meende te herkennen maar plotseling kwam mijn gedachte voor de geest een schip riep ik uit ja zijn het lend een ontredend vaartuig dat rechtstandig gezongen is daarponier bedroog zich niet we hadden een schip voor ons wel eens gescheurd want en nog bijging de romp scheen in goede staten zijn en de schipbreuk ons net enige uren geleden hebben plaatsgehad drie stompen van masten welke twee voet boven de dik waren afgehouden toonde aan dat het door stormbelopen schip zijn staanswand had moeten opofferen door opzijde geslagen was het volgelopen en gezongen het helden aan bakbordzijden nog over het was een treurig schouwspeel dat vrak daar onder water te zien drijven maar nog treuriger te aanschouwen hoe enige lijken op het dik met touwen vastgezocht lagen ik delde er vijf vier mannen van wie een nog aan het roer stond er verder een vrouw welke halfweg de kajutskap met een kind in de arm tevoorschijn kwam de vrouw was nog jong door het licht van de nautilus beschenen kon ik duidelijk haar trekken onderscheiden welke het water nog niet onherkenbaar gemaakt had bij het laatste stuiptrekking had ze haar kind nog opgeheven doch het arme kleine wicht hielte de armjes om de haalstermoeder geslagen de houding der vier matrosen was vreselijk vervrongen als zij waren door de trekkende bewegingen terwijl ze een laatste poging hadden gedaan om zich van de koden waarmee zij aan het schip gebonden waren te ondoen slecht de stuurman zag er calmer uit zijn geluid was ernstig de grijze haren zaten hem tegen de slapen geplakt en met de hand aan het hoer had geklemd scheen hij zijn verongelukte driemaster nog door de diepte van de oceaan te willen sturen welk een toneel ons hart klopte hoorbaar bij het gezicht van die als het waren op het daad betrapt de schipbruk welke op zo te zeggen in haar laatste ogenblikken gefotografeerd was ik zag er iets vreselijk grote haren met vuurig oog naderen zeker aangelokt door die lekkernijen van mensenvles de nauten dus maakten een wending en draaide om het gezonke schip heen zodat ik een ogenblik op de spiegel lezen kon florida het einde van hoofdsluk 18 hoofdsluk 19 van 20.000 meilen onder zee deze LibriVox oplamen is vrij van houtteursrechten oplamen door Bart de leeuw 20.000 meilen onder zee door zulferne, hoofdsluk 19 van IKORO dit vreselijke schouwspel was de voorboden van een menigte zee rampen welke de nautulus op haar weg zou ontmoeten ZD2 in meer bezorgde zeeën kwamen zagen wij dikwijls rompen van schepen welke drijvende bijna geheel verrot waren en dieper op de bodem lagen kanonnen, kogels, ankers, ketens en duizend andere voorwerpen die door de roest werden verteerd altijd meegesleept door de nautulus waarin wij geheel afgezonderd van de wereld leefden kregen wij over december de Pomotoo archipel in het gezicht het waren de gevaarlijke eilanden voor een wiel die zich over een ruimte van 2000 kilometer van het Oost Zuidoosten naar het West Noordwesten tussen 353 graden 50 minuten en 30 graden 30 minuten Zuiderbreten en 151 graden 30 minuten en 115 graden 30 minuten Westerling te uitstrekken van het eiland Dochi tot aan het eiland Matahiva Lazarev deze archipel bedekt een oppervlakte van bijna 6000 vierkante kilometer en wordt gevormd door een 60 doel groepen van eilandjes wel onder de voornamsten zijn de Gambier eilanden welke onder bescherming staan van Frankrijk het zijn allen Corral eilanden door het werk van Polipin worden zij langzaam maar voortdurend opgeheven en zullen eens met elkaar verbonden zijn dan zal dit nieuwe eiland vastgroeien aan de naburige archipels en zo zal er een vijfde vaste land ontstaan dat zich van Nieuw-Zeeland tot aan de Marquise eiland uitstreekt toen ik deze stelling eens tegen kapitein Nemo verdedigde zijn hij koeters het zijn geen nieuwe vaste landen welke de aarde nodig heeft maar nieuwe mensen het toevall misschien had de nautilus op haar vaart juist bij het eiland Clermont Tendoré gebracht een van de zondelinksten van deze groep welke in 1822 door kapitein Bell ontdekt werd ik kon nu de Corralen bestuderen aan welke de eilanden in die oceaan te danken hebben de Corralen worden met een kooklaag overtrokken de kleine diertjes welke ze vormen leven bij miljoenen in hun cellen het zijn hun kooknesten welke tot rotsen, klippen eilanden aangroeien hier vormen zij atollen daar maken zij rijen klippen zoals op de kusten van Nieuw-Caledonia en van verschillende eilanden van de Pomotou archipel op andere plaatsen weer zoals op Reunion en Mauritius verheffen zij zich aan het afgebrokken de rotswanden die recht op reizen en naast welke de oceaan onmetelijk diep is het eiland Clermont Tendoré op enige kabeling te naderende bewonderde ik het reuze werk dat door die microscopische kleine dieren gemaakt was ik kon die zondelingen muren van daarbij beschouwen want onmiddellijk en naast pijlden wij meer dan 300 meter deze prachtige kalkformatie schitterde in ons elektrieklicht toen Koenraad mij vroeg hoe lang het wel duurde eerst ook een grote rotsen gevormd waren verwonderde hij zich zeer dat de geleerden meenden dat zij gedurende een eel slechts een 8 centimeter groeiden om die muren te vormen zijn hij aardig zijn er dus wel 192.000 jaren nodig geweest koen waardoor de tijdrekening van de Bijbel wel wat langer wordt overigens is er nog ontsachelijker dan de geweest tot vorming van de steenkolen de wouden welke door zonvloeden zijn vernietigd en onder de aarde geraakt en tot afkoeding van de basaltrotse maar ik vroeg hier ten overdoer de bij dat die dagen van de Bijbel tijdvakken voorstellen en geen tijdruimte tussen twee zonsopgangen want volgens de Bijbel zelf dacht ik het de zon niet eens van de eerste schepingsdag toen de nautilus weer op de oppervlakte kwam kon ik het lage en bosrijke eiland Clermont Tonnare in zijn gehele omvang zien de koraalrotse waren het vermoedelijk door stormen vruchtbaar geworden eens is zeker een zaadje door een orkaan van de buurige eilanden op deze kalkerotse overgewijd waarop verrotten vissen en zeeplanten vruchtbare aarde hadden gevormd een kokersnoot werd door de golven voortgestuurd en op deze kust geworpen de noot ontkiemde en schooit wortels de boom groeide op en hield de waterdamp tegen zo ontstond een stroompje een langzamer hand dan het plantenrijk toe enige diertjes warmen, insecten kwamen op bomenstronken aandrijven welke de wind op andere eilanden had losgerukt schildpadden kwamen haar eieren leggen vogels nestelden zich in de jonge bomen zo ontwikkelde zich het dierlijk leven en door de fruitbaarheid aangetrokken verschende mens op deze wijze vormen onzichtbare diertjes eilanden tegen de avond verdween Clamon Tonneray in de verte en de richting van de doutelers veranderde merkbaar na op 135 graden lengte de steenbokskeekring even te hebben aangeraakt wenden zij zich west door het west hoewel de zonnestralen krachtig deerschoten hadden wij geen rinder van de warmte naar de temperatuur op 30 of 40 meter onder water zich niet boven 10 of 12 graden verhief op 15 december lieten wij de Schone Archipel de gezelschapseilanden en het bevallige taïtie de Cordingin de Stelle Zuidzee Oostwaarts liggen smoeg is bemerkte ik enige kilometer onder de wind de hoge bergdoppen van die eilanden in deze streken vingen wij voor treffelijke vis voor onze tafel de Nautilus had 800 kilometer afgelegd wij gingen door tussen de archipel van Tonga Tabu waar de Argo, de Poropraas vergingen en die van de Schippers eilanden waar capitaine de Langre de vriend van La Perouse vermoord werd ten na kwamen wij langs de Wittii eilanden waar de Wilden, de matrozen van de Union en capitaine bureau van de emmable Josephine vermoorden deze archipel welke zich van het noorden naar het zuiden over een lengte van 400 en van het oosten naar het westen van 300 kilometer uitstreekt dicht tussen 6 en 2 graden zuiderbreedte en 174 en 179 graden westen lengte en bestaat uit een groot aantal eilandjes en klippen, waaronder de eilanden Wittii-Lewoo en Wanne-Lewoo de voortnaamste zijn Tasman ontdekte deze groep in 1643 in hetzelfde jaar waarin Toicheli de Parometer uitwond en Lodewijk de 14e de Troon beklom. Ik laat daar welke van deze drie gebeurtenissen het nuttigst voor de mensheid geweest is. Daarna kwamen er Koek in 1714, Antrika Stool in 1793 en eindelijk in 1827 Durmond Durvill die deze geografische chaos eens goed onderzocht en beschrijf. De nodules naderde de bij van Wailea het toneel van de vreselijke lotgevallen van die capitaine Dion die het eerst het geheim ontdekte van de schipbreuk van La Pérouse. Deze bij, waar wij verschijnen de malen de nette uitwerpen overvloed van voortreffelijke oesters op. Wij aaten er onbehoorlijk veel en maakten ze volgens Seneca's voorschift zelf aan tafel open. De oesterbank van Wailea moet verbazend groot zijn en zonder veelvuldige oorzaken van vernietiging zou die opeenstapeling van schelpdieren eindigen met de geheden bij te vullen omdat één dier tot zelfs twee miljoen eieren kan bevatten. Indien net Lent geen bureau over zijn gulzigheid had, dan komt het alleen daarvan dat de oesters het enige eten is dat minder een indigestie veroorzaakt. Inderdaad, wij moeten niet minder dan 16 dozijn van die schelpdieren hebben om de 315 gram stikstofhoudend voedsel te verkrijgen welke voor het dagelijks onderhoud van een mens nodig zijn. De Nautilus voel op 25 de december midden door de archipel de nieuwe Hebriden de 6 ontdekten die Borghenvielen in 1768 naden onderzocht en waarin Koek in 1773 de tegenwoordige naam gaf. Deze groep bestaat uit 9 grote eilanden en ligt in een lijn van 480 kilometer van het Noordnoordwesten naar het Zuid-Zuid-Oosten tussen 15 graden en 2 graden zuider breedte en 164 en 168 graden westerlengte. We gingen dicht genoeg langs het eiland om te zien dat het bedekt was in het bosse uit welke midden een bercht op hoog uitstak. Het was die dag kerstmis en het schemij toen dat net lend het zeer betreurde dat hij het bij de Engelsen zo hoog geëerde kerstfeest niet te midden der zijden vieren kon. Ik had Kapitein Nemo in geen 8 dagen gezien toen hij 27 december smorgens in het salon kwam met de gezicht als van iemand die u eerst 5 minuten tevoren gezien heeft. Ik zag juist op de kaart en de kapitein naderde mij wees met de vinger op de kaart en zij slechts 1 woord van die Coral. Die naam werkte als een toverwoord. Het was de naam van het eiland waar de schepen van La Pérouse vergaan waren. Ik stond plotseling op. Brengte de naam van die Coral, vroeg ik. Ja, meneer, antwoordde de kapitein. Zal ik dan die beruchte eilanden kunnen bezoeken waar de poesol en de astrolap tegronden gingen als dat u aangenaam is. Ja, meneer de professor. Wanneer komen wij bij van die Coral? We zijn er al meneer als het Laconica antwoord. Door de kapitein gevolgd ging ik naar het plat en keek met begeerlijke blikken naar de gezichtseindig. In het Noidoosten zag ik 2 vulkanische eilanden van ongelijke grote omring door een Coral-Riv dat 40 kilometer in omtrek had. We waren bij het eigenlijk gezegde van die Coral waar aan Dumond de Ville de naam van onderzoek eiland gaf en lagen juist voor de Kleiderhaven van Vanu. Het eilandschijn van het strand tot op de berg tot op een binnenstand met groen bedekte zijn. In het midden verhief zich de berg Capogo, die het hoogte had van 950 meter. Toen de nautilus de buitenste rotsband door een zeer nauwe opening was binnengevaren, vonden we daar binnen een branding met 30 tot 40 vademen diepte. Onder de dichte schaduw der palenbomen zag ik een dozijn wilde staan die hoogst verbaasd over onze komst opkeken. Meenden zij mogelijk dat dit lange zwarte lichaam dat zegt even boven wateruitstak. Een vreselijk zeemonster was waarvoor zij zich in acht moesten nemen. Op dat ogenblik vroeg mijn kapiteet Nemo wat ik van de Schipbroek van La Perouse wist. Wat iedereen ervan weet woonde ik. Zou het geblank kunnen vertellen wat iedereen weet vroeg aan mij op enigszins spotlachtige toon. Zeer gemakkelijk. Ik vertelde hem wat de laatste werken van Dumonderviel hadden meegedeeld. La Perouse en de kapiteen de Langelen werden in 1785 door Lodewijk XVI uitgezonden om een reis om de aarde te doen. Ze voerden het bevel op de Boussole en de Astrolabe en kwamen nooit terug. In 1991 de Franse regering met recht ongerust werd over het Lod van de Twee Convetten rustden zij twee grote Schepen uit de Recherche en de Esperance. Deze Schepen zei de 28 september uit Brest onder bevel van Broedie Dandre Castot. Twee maanden daarna een vernamment van Zekere Boen kapitein van de Albimaal dat hij overblijfselen van Schepen gezien had op de kusten van Nieuw-Georgie. Maar Dandre Castot die zich vrij onzekere mededeling niet kenden richten zich daar de Admiraliteitseilanden welke in een verslag van kapitein Hunter waren aangeduid als de plaats waar de Schipbroek van Lapyrus had plaatsgehaald. Zijn onderzoek was te vergerst. De Esperance en de Recherche zeiden zelfs voorbij van die Coral zonder er zich op te houden en bovendien was deze reis zeer ongelukkig. Daar zijn het leven aan Dandre Castot, A2 zijn er stuurlieden maar trouwens zijn er equipage-kosten. Het was een oude bekende op de Grote Oceaan, de kapitein Dylan die het eerst de stelligste sporen van de Schipbroek vond. De 15e mei 1824 kwam hij met zijn Schip de Saint Patrick voorbij het eilandje Tikopia een van de Nieuwe Hebriden. Daar kwam een inlander in zijn kanaal bij hem aan boord en verkort hem een zilvere degengevest waarin letters gegrafeerd stonden. Die indander beweerde overigens dat hij, zes jaar geleden bij een reis naar Van I Coral daar twee Europianen gezien had die behoorde tot de bemanning van schepen welke langtevoren op de klippen van het eiland vergaan waren. Dylan raadde dat dit de schepen van Lapyrus konden zijn, wie verdwijning de gehele wereld ongerust had gemaakt. Hij wilde naar Van I Coral waar volgens de Polinesië nog verschillende overblijfselen van de Schipbroek gevonden werden. De zeestromingen eventueel daarin verhindert. Dylan kwam te Calcutta. Daar wist hij de Asiatische Maatschappij en de Indische Compagnie voor zijn ontdekking te winnen. Men stelde een schip waarin men de naam van Rechers gaf tenzij er beschikking en hij vertrok 23 januari 1827 in het gezelschap van een Frans agent. Nadat de Rechers op verschillende punten van de grote oceaan reeds het Ankerrad laten vallen 7 juli 1827 voor Van I Coral en in diezelfde haven van Van Nu werd het nou dus op dit algemelijk lach. Daar verzamelde Dylan talrijke overblijfselen van de Schipbroek. IJzeren gereedschappen, Ankers, Blokken, Drijbassen, een 18-ponder, stukken van astronomische instrumenten, een bronzenklok bij het opschrift bij Zinn heeft meegemaakt en het merk van de gieterij gest, met het jaartal 1785 en was dus geen twijfel meer mogelijk. Dylan bleef om zijn inlichtingen te vermeerderen tot oktober op de plaats des onhuis. Daarop verliet hij Van I Coral richten de steven naar Nieuw-Zeeland die dit Anker 7 april 1828 nogmaals voor Kalkut ervallen en kwam in Frankrijk terug waar hij door Carol X hartelijk ontvangen werd. Maar op dit ogenblik was Dumonderviel zonder iets van de reis van Dylan te weten reedsvertrokken om elders het toneel van de Schipbroek te zoeken. En inderdaad men had door een welvisvader gehoord dat er medailles en een kruis van de heilige Lodewijk in handen van Wilden, van de Louisiaden en Nieuw-Canadonië gezien waren. Dumonderviel, kapitein van de Astrolab was dus in zee gestoken en liet twee maanden naar dat het Anker voor Hobart-Town vallen. Daarvan nam hij welke de uitslag was geweest van Dylan's onderzoekingen en verder hoorde hij dat zeker James Hobbs, stuurman van de union van Kalkutta eens op een eilandje aan Waal gegaan was dat op 8 graden 18 minuten zuiderbreedte en 146 graden 30 minuten oostenlengte lag en daar ijzerestaven en rode stoffen gezien had welke de inlanders gebruikten. Dumonderviel was uit het veld geslagen en wist niet of hij geloofboestherten aan verhalen en dagbladen welke zo weinig geloof verdienden door besloot ten laatste Dylan's voetspoort te volgen. De Astrolabe kwam 10 februari 1828 voor Tikopia Namaskits of als stook een desertuur aan boord die zich daar bevond er zeilde daarvan die Koro dat hij 12 februari in het gezicht kreeg. Hij zeilde langs de klippen tot de 14e liet eerst de 20e het anker binnen die klippen in de haven van Vanu Vallen. De 23e deed de verschillende officieren een tocht om het eiland en bracht de enige weinig betekende de overblijfselen mee. De inboordingen hadden een stelsel van ontkeningen uitvluchten aangenomen en weigende om hen op de plaats van het onheil te brengen. Dit ellendige gedrag deed zien dat zij de schipreukelijker hadden mishandeld en dat zij scheden te vrezen op die monduviel gekomen was om Lapyrus en zijn ongelukkige makkers te vreken. De 26e brachten zij overgehaald door geschenken en begrijpende dat zij geen weervraag te vrezen hadden de stuurman Jacchino naar de plaats waar de schipreuk had plaats gehad. Daar lagen op drie of vier vaarden bediepte tussen de klippen Paku en Vanu angkers, stukken ijzer en lood die reeds met een kalleklaag overdekt waren. De sloepen van de Astrolab werden naar deze plek gezonden. De bebanding slaagde er met grote moeite in om een anker, dat 1800 pondwoog, een gegote achtponder, een lodenblok en twee koperen draaibassen naar boven te halen. Dumont de Viel ondervoeg de inboorlingen en vanaam ook dat Lapyrus na zijn beide schepen op de klippen van het eiland te hebben zien vergaan een kleiner schip had gebouwd en hij een tweede maalschipreuk had geleden. Waag? Dat wist ben niet. Toen lieten gezagvoerder van de Astrolab onder een groep palmbomen een graftekenten herinnering aan de beroemde zeevaarder en zijn tochtgenoten oprichten. Het was een vierhoekige piramide welk op een stuk koraal was gezet en waar aan geen inkooslijk ijzer gebruikt werd om daardoor de hebsucht van de inboorlingen niet op te wekken. Daarna wilde de vielen vertrekken, door zijn manschappen hadden op deze ongezonde kust de koorts gekregen en daar hij zelf ernstig ziek was kon hij niet voor 17 maart vertrekken. De Vans regering, pang dat de viel niet op de hoogte was van het geen dillenreeds gedaan had, zult de corvette de Bayonneze, onder capitaine Ligoran, de Tomlin daar van die Coro, welk schip op dat ogenblik ergens op de westkust van Amerika gestationeerd was. De Bayonneze, niet enige maanden na het vertrek van de Astrolab het anker voor van die Coro vallen nog vond niets diels. Alleen bevond men dat de inboorlingen het gedenk teken voor La Pérouse hadden ontzien. Dit was ongeveer het verhaal dat ik aan capitaine Nemo deed. Dus weet men nog niet, zei hij, waar die terde schip is vergaan, het welk door de schipreukelingen op van die Coro gebouwd werd. Nee capitaine. Nemo zijn verder niet, docht hem naar het salon te volgen. De nautilus zonk enige meters onder water en de wanden openen zich. Ik eilde naar het glas en zag onder die Coralen en andere zegenwassen overblijfselen van een schipreuk welke de dregen niet hadden kunnen losrukken. Ijzeren werktuigen, angkers, kanonnen, kogo's, een kaapstander, een brok van een voorsteven, kortom allerlei voorwerpen van de schepen welke de zee nu met haar levende bloemen overdekt had. Terwijl ik die armzalige overblijfselen stond te bekijken, zei de capitaine op ernstige toon. Capitaine Lapyrous vertrok 7 december 1785 met zijn schepen. Eerst ankende hij in de botteny bij. Daarop bezochten hij de Vriendschaps-eilanden, Nieuw-Calatonieë, richting toen de steven de Santacus en weer op het anker voor Namooka, de Vriendschaps-eilanden. Toen kwamen de schepen op de opbekenne clippen van Vanicoro. De Boesol zei de vooruit hij stootte aan de zuidkant van het eiland. Daastrolab kwam te hulp, nog leed EVD Schipreuk. Het eerste schip werd bijna onmiddellijk uit de kanten geslagen. Het tweede, dat onder de wind op het stand geraakt was, hield het nog enige dagen uit. De Schipreukeningen werden heel goed ontvangen. Zij zetten zich op het eiland neer en bouwden daar een kleine schip, met overblijstelen van het groter. Enige matrozen bleven vrijwillig op Vanicoro, de anderen, hoewel zwak en ziek, vertrokken met laperos. Ze zetten koers naar de Salomon eilanden en vergingen met man en muis op de westkust van het voordaamste eiland, Diergroep. En hoe weet je dat, vroeg ik. Zie hier wat ik op de plaats van die laatste Schipreuk gevonden heb. Ik heb in de nemo niet met een blikken dos in waarop het wapen van Frankrijk stond ingeslagen en die geheel door het zeewater was ingefreten. Hij opende haar en ik zag het aantal geel geworden toch nog leesbare papieren. Het waren de instructieën van de minister van Marine aan Laperos op welke kant Lodewijk de 16e eigenhandig enige aantekeningen had gemaakt. Het is een schone dood voor een zeeban, zei toen kapitein Nemo. Het is een kalm graf daaronder de koraden. Ik wens dat er helemaal mij en mijn makkers nimmer andere graf schenken. Het einde van hoofdstuk 19. Hoogstuk 20 van 20.000 meilen onder zee. Deze LibriVox-opname is vrij van uteursrechten. Opname door Bart De Leel. 20.000 meilen onder zee door Jules Verne, Hoogstuk 20 de Torrestrad. In de nacht van 27 op 28 december verlieet de Nautilus de kusten van Vanicoro met buitengewone snelheid. Ze richten zich naar het Zuidwesten en in 3 dagen doorliepen wij de 750 kilometer welke dit eiland van de Zuidoostpunt van Nieuw-Ginea schijt. De 1e januari 1868 kwam Koenraad zeer vroeg in de morgen op het plat bij mij. Meneer, zei de brave jongen, zal mij toch niet kwalijk nemen als ik hem een gelukkig nieuwjaar wens. Wat, Koen? Evenmiddels ter Parijse mijn studeerkamer, ik neem mijn wens aan en dank u ervoor. Alleen wil ik u vragen wat jij bedoelt met een gelukkig nieuwjaar in de omstandigheden waarin wij ons bevinden. Is het een jaar dat in einde aan onze gevangenschap moet maken of één waarin we deze vreemd soortige reis zullen voortzetten? Ik weet niet wat ik meneer moet antwoorden, zei Koenraad. Zeker is het dat wij vreemde dingen zien en dat wij in die twee maanden geen tijd hebben gehad om ons te vervelen. Het laatste wat wij het zien is altijd het meest verbazing wekkende en als dat zo doorgaat weet ik niet waar we het eindigen moeten. Ik geloof dat wij zo'n gelegenheid nooit weer krijgen. Nooit Koen. En bovendien is die meneer Nemo die een goede naam draagt ons evenmin hinderlijk alsof hij niet bestond. Het is zoals gezegd Koen. Ik denk dus als meneer het mij niet kwalijk neemt dat in een gelukkig jaar er één is waarin wij alles zouden kunnen zien. Alles zien Koen? Dat zou misschien wat lang duren maar wat denkt Ned Lent ervan? Ned Lent denkt juist tegenovergestelde als ik antwoorde Koenraad. Hij is veel te veel aan zijn stoffelijke gehecht en maakt een afgrond van zijn maag. Vissen bekijken en altijd vissen eten is voor hem niet genoeg. Dat wij wijn, brood en vlees moeten missen bevalt niemand al en onze Amerikaan die gewoon was biefstuk te eten en niet bang was voor brandewijn of genever hoewel altijd met maten. Wat wij betreft Koen daar heb ik geen verlangst naar en er kan mij in de leefregel hier aan boord nog wel schikken. Ik ook antwoorde Koenraad. Ik denk dus even sterk over de verkeerde regels uitzuchten. Als dus het nieuwe begonnen jaar voor mij niet goed is dan zal het voor hem goed zijn en omgekeerd, op die wijzer zal het toch altijd iemand tevreden zijn. Kortom, ik wens meneer veel heil en zegen in het nieuwe jaar. Ik dank u Koen, toch geboet u nu jaas voor tot later uitstellen en die daarvoor nu mag tevreden stellen met een hartelijke handdruk De volgende dag hadden we er eens 11.340 km afgelegd, zeerde het ons vertrek uit de Japanse zee. Voor de Nautilus strekten zich de gevaarlijke Korralensee uit, aan de Noord-Oostkust van Australië. Ons vaartuig liep op elige kilometers afstands, langs de gevaarlijke bank, waarop de Schepen van Koek, 10 juni 1770, bijna vergaan waren. Het schip waarop deze zeevaarden zich bevond stoten op een riv en zo het niet zonk, was dit alleen te danken aan de toevallige omstandigheid, dat het stuk Korral, dat door de schok van de clip was afgestoten, in de daardoor ontstaande opening bleef vastzitten. Ik had garen dit 1400 km langer riv eens bezocht, waar tegen de altijd onstuimige zee met donderend geweld breekt. Maar op dat ogenblik sleepte de Nautilus ons naar de diepte, en ik zag niets van die hoge, door korralige vorm de muren. Ik moest met de vrede stellen met enige stoutjes van vissen, welke in de nette gevangen waren. Twee dagen na de Korralensee te zijn doorgevaren, de 4 januari, verkenden wij de kust van Nielginea. Bij die gelegenheid deelde kapitein Nemo mij mee, dat hij het plan had, om door de Torresstraat naar de Indische Oceaan te gaan. Meer zijn hij niet. Net zag met genoegen dat hij reis ons nader bij Europa brengen zou. Die straat Torres wordt evengevaardig beschoud om de clippen die men er touwrijk aantreft, als om de woestijten der kustbewoners. Zij scheidt Niel-Holland van Nielginea. Dit laatste eiland is ruim 1600 km lang en 520 breed en heeft een oppervlakte van 640.000 vierkante kilometer. Het ligt tussen 0 graden 19 minuten en 10 graden 2 minuten zuiderbreedte en tussen 128 graden 23 minuten en 146 graden 15 minuten oostenlengte. Om 12 uur toen de eerste stuurman de hoogte de zon nam, zag ik de toppen van de Oen Stendiebergketen welke langzaam opliep en in scherpe punten eindigde. Dit land, in 1511 door de portugees Francesco Serrano ontdekt, werd achterin volgens bezocht door Don José Menezes, in 1526, door Crigalva, in 1527, door de Spaanse generaal Alvar de Saavedra, in 1528, door Juego Artes, in 1545, door Schouten, in 1616, door Tasman, Cartere, Poggerville, Cook, McClure, Dumonderville en anderen. Het is de bakermaltermaleisische kleurlingen, zei de Rienzie, toch ik dacht niet dat het toeval mij ooit in zijn nabijheid brengen zou. De Nautilus kwam dus voor de ingang der gevaarlijkste zeestraat van de aardbodem, waar de stoudmoedigste zeevaarders de Nauwenoet doordur vervaren. Een straat waar Louis pas de Torres zich doorwaarde toen hij uit de stille Zuidzee naar de Indisch Argypel ging en waarin 1840 de corvette van Dumonderville op het punt waren van met man en muis te vergaan. Hoewel de Nautilus alle zeegevaren scheen te kunnen trotseren, zou zij met deze corralriffen toch kennis maken. De Torresstraat is ongeveer 135 kilometer breed, maar is zo vol klippen, rotsen, eilandjes en riven dat de vaart er bijna onmogelijk is. De halve nam Capitaineimo alle mogelijke voorzorgen om er door te komen. De Nautilus, die over de oppervlakte dreef, voerslecht bedaard voorwaarts. De schroef bewoog zich slechts langzaam. Hiervan gebruikmakende hadden mij ne twee makkers en ik op het plat plaats genomen. Voor ons was het kastje van de stuurman en ik moet mij al zeer bedriegen als de Capitaine zelf er zich niet bevond om zijn Nautilus te besturen. Ik had de beste kaarten van de Zeestraat voor mij en volgde daarop met de grootste oplettendheid onze tocht. Rondom de Nautilus kookte en bruiste de zee. De golven met een snelheid van 2,5 kilometer door de zeestroom van het Zuid-Oosten er door het Westen gedreven, braken op de corralriffen weer tot een hier en daar tevoorschijn kwamen. Dat is een lelijke zee, zijn het lend. Afschuwelijk antwoorde ik, ze is niet best voor de Nautilus. Die vervloekte Capitaine, hernam de Amerikaan, moet wel zeker van zijn weg zijn, want ik zie daar riven waarop zijn schuid in duizend stukken zou splijten als hij er slechts aanraakte. Onze toestand was inderdaad gevaarlijk, maar de Nautilus geen als door een betovering, midden tussen deze vreselijke clippen door te komen. Zij volgde niet juist de weg van de Astrolabe, welke door Dumond Durvill zo noodlotter was. Het vaarteg nam de cruise meer noordelijk, voel langs het eiland Moray en richtte zich toen Zuid-Westwaarts naar de doorvaart van Cumbulens. Ik dacht dat het schippen recht doorheen zou gaan, toen het zich weer Noord-Westwaarts wende en tussen een groot aantal weinig bekende eilandjes en rotsen door naar het eiland Towns en het slechte kanaal voor. Ik voeg bijzelf af of Capitaineemo onvoorzichtig was dat de schippen in deze doorgang wilde wagen waar de twee corvette van Durvill op de rotsen stoten, toen hij voor de tweede maal van richting veranderde en Westwaarts naar het eiland Cuebo Roach liep. Het was toen drie uur, het getij was bijna vol. De Nautilus naderde het eiland dat ik met zijn prachtige, groene omzoming nog voor mij zie liggen. Wij liepen op minder dan twee kilometer afstands erlangs. Plotseling werden wij door een schok om ver geworpen. De Nautilus had op een klip gestoten. Het schip bleef onbewegen te liggen, toch helde daar bakboortseiden enigszins over. Toen ik opstond zag ik de Capitaine en de eerste stuurman op het plat. Ze namen de toestand van het vaartijg op en wisselden enige woorden in hun onverstaanbare taal. Zie hier hoe onze toestand was. Op twee kilometer afstand lag aan stuurboortseiden het eiland Cuebo Roach welks kust zich als een lange arm van het noorden naar het westen konden. Naar het zuiden en oosten vertonen zich er eens enige toppen van corralriffen welke het aflopend getij bloot liet. Wij zaten geheel vast en dat wel in een zee waar het getij slechts middelmatig was. Dit was een noodlottige omstandigheid om de Nautilus weer vlot te krijgen. Echter had het schip niets geleden, zo steven was de huid gesmeed. Maar als het al niet zinken of barsten kom, dan liep het toch gevaar voor eerlijk op die rotsen te blijven zitten en dan was het gedaan met het onderzezen toestel van kapitein Nemo. Zo pijnste ik toen de kapitein kalp en bedaard als altijd zonder enige ontroering of teleurstelling te laten blijken mij naderden. Een ongeluk vroeg ik. Nee, een toevall was zijn antwoord. Maar een toevall hernam ik, dat u misschien verplichte zal om het land, dat ge je zozeer ontvlucht, weer te gaan bewonen. De kapitein keek mij met een zonderlinge blik aan en schudde met het hoofd. Dit was duidelijk gezegd dat niets hem ooit zou dwingen om de voet weer op het land te zetten. Toen zei hij, bovendien meneer Aruna, de Nautilus is niet weg, zou ze nu nog de wonderen van de oceaan laten zien. Onze reis begint eerst en ik hoop nog zo spoordig niet van de eer van uw gezelschap verstoken te worden. Maar toch kapitein, antwoordde ik, zonder achtergeven op de spotternijen die in zijn woorden doorstraalden, de Nautilus is gaan vastzitten bij hoogtij. Nu zijn de getijen in de grote oceaan niet zeer sterk en als jij nu de Nautilus niet ontlasten kunt, het geen mij onmogelijk schijnt, dan begrijp ik niet hoe jij weer vlot zal komen. Je hebt gelijk, meneer de professor, de getijen zijn in deze oceaan niet sterk, maar in de torestraat is er toch nog een verschil van anderhalve meter tussen de hoogste en laagste standen der zee met andere delen van de oceaan. Het is vandaar vier januari en over vijf dagen hebben wij volle maan. Ik zou me zeer moeten verwonderen als die wachter van onze aarde niet beleefd genoeg was om de watermassa wat hoger te doen komen, ten einde mij daardoor een dienst te bewijzen, welke ik alleen aan de maan wil te danken hebben. Toen de kapiteit dit gezegd had, ging hij met zijn eerste stuurman weer naar binnen. De Nautilus bewoog zich niet en bleef onveriekbaar vast liggen alsof de koralen het vaartuig reeds voor goed hadden ingemetseld. Wel nu, meneer, zijn het Lent, die na het verdreek van de kapiteit naar mij toe kwam. Wel nu, vrienden net, wij zullen stil het tij van 9 januari afwachten want het schijnt dat de maan zo beleefd zal zijn om ons weer vlot te maken. Meent je dat? Ja, zeker. En die kapitein gaat zijn angkers niet uitgooien om zich hier af te brassen en zijn machine niet laten werken en alles doen om van die verwenste clip te komen? Het tij is immers voldoende, antwoordde Koenraad beduid. De Amerikaan keek hem aan en trok zijn schouders op. Het was de zeeman die uit hem sprak. Meneer antwoordde hij, geloof mij als ik u zeg, dat dit stuk ijzer nooit meer op of onderzeevaren zal. Het is goed om mij het polt verkocht te worden. Ik geloof dat het ogenblik gekomen is om die kapitein Nemo de hakker te laten zien. Vrienden net, antwoordde ik, ik wanhoop niet zoals schij aan dit flinke vaartag. In vier dagen zullen wij zien wij we ons met die getijen in deze oceaan aan te houden hebben. Overigens kon die raad om te vluchten goed zijn als wij de Engelse of Franse kusten in het gezicht hadden. Maar hier in de buurt van New Guinea is het een andere zaak. Het zal altijd door tijd genoeg zijn om tot dit uiterste te komen als de nautulus niet losraakt. Ik zou dit als een erger ramp beschouwen. Zouden wij tenminste dat land eens doorzoeken, hen dan net lend. Daar is een eiland, op dat eiland goede bomen. Onder die bomen lopen dieren die carbonade en roosbier van een romp hebben. En daar zal ik wel eens garen met tanden in zetten. Nu heeft vriendend gelijk, zijkoenraad, en ik ben het met hem eens. Zou meneer van zijn vrienden de kapitein geen verlof kunnen krijgen om eens aan land te gaan. Al was het alleen maar om de gewoonte niet te verliezen van nu en dan de voeteens te zetten op het vaste deel van onze aardbodem. Ik kan het hem wel eens vragen, antwoorden ik, door hij zal het weigeren. Het is te allergevallen te wagen, zijkoenraad, en daar weten we meteen waaraan we ons ten opzichte van zijn vriendelijkheid te houden hebben. Tot mijn grote verwondering stond kapitein Demo toe, wat ik hem vroeg. Hij deed het zelfs met de grootste beleefdheid, zonder zelfs de belofte van mij te voorderen, dat ik aan boord zou terugkomen. Maar een vlucht door Nieuw-Ginea was zeer gevaarlijk en ik zou het netland nooit hebben aangeraden om zoiets te beproeven. Het was veel beter om aan boord van de nautilus opgesloten te zijn dan om in de handen van de papewas te vallen. De volgende morgen zou de sloep ter onze beschikking zijn. Ik zocht niet eens te weten te komen of de kapitein ons zou vergezelen. Zelfs vermoedde ik dat geen matroosterequipage met ons mee zou gaan. En dat netland de boot alleen zou moeten sturen. Overigens was het land op zijn hoogst op 2 kilometer afstands en het was maar spelen gaan voor onze Amerikaan om dat lichte vaartuig tussen die voor grote schepen zo noodlotte geklippen door te brengen. De volgende dag, 5 januari, werd de sloep losgemaakt en van het plat in zee geweekt. Twee man waren daarvoor genoeg. De riemen lagen erin en we behoefden slechts plaats te nemen. Met bijlen en elektrieke geweren bij ons roeden wij om 8 uur weg. De zee was vrij kam, een kleine bries woei van de landsijden. Koen en ik roi de flink op en net stuurde tussen de klippen door. De sloep was gemakkelijk te sturen en schoot goed vooruit. Net kon zijn vreugde niet bedwingen. Hij stelde zich aan als een gevangenen die aan zijn cel ontsnapt is en hij dacht er niet aan dat hij er weer in moest. Vlees, repair herhaaldelijk. Vlees zullen we dan proeven. En welk vlees? Echt wild. Geen vis. Ik zeg niet dat vis niet goed is, maar we moeten geen misbraak van maken. En een stuk vers wild. Op een kolenvuur geroosterd zal onze gewone kost lekker afwisselen. Lekker bek, zei Koenraad, het water komt me in de mond. We mogen eerst wel vragen of die bossen wildrijk zijn, zei ik, en of het wild er niet zo groot is, dat het de jager wegjaagt. Goed zo, meneer Aruna, antwoordde de Amerikaan, bin standen zo scherp als een buisgene te zijn. Maar ik zal zelfs een tijgerip eten als er geen ander viervoetig dier op dit eiland te vinden is. Vriend net maakt ons bang, zei Koenraad. Hoe het ook zei herdamde haar ponneer, het eerste dier op vier of op twee poten, met of zonder vleugels, krijgt een schot van bij je z'n rippen. Goed, antwoordde ik, daar gaat de onverzichtigheid van meester Lent weer beginnen. Wees niet bang, meneer Aruna, roe je maar ferm op. Binnen 25 minuten zal ik u een kost naar mijn smaak opdissen. Om half negen diep de snoep zacht tegen het zandige strand op, is daar gelukkig tussen de koraalriffen doorgekomen te zijn, welke het eiland de Guéborroa omringde. Het einde van half stuk 20.