 Aqşamınız xəyil olsun, dəyərli xanumlar o bəylər. Mən Zaraçbər və həmkarım dostum Rıfət Səparov müdafə xəkti beləşində sizlərlə yenidən bilcək. Bu günçür qonaqımız hər zamanıcı çimi, hecə qonaqlar çimi, maraqlı qonaqdır. Həni dostumuzdur. Vaxdilə real parkiyasının məclis sədri olmuş, çeşmiş sədri olmuş. Hazırda, ilk 13-dəki siyasətlə məşquan siyasətçi Azərbay Qasımlıdır. Azərbay, sağolun uyrama sizi. Hər vaqtınız xəyiriz ağabey. Dəyərli xanumlar və və izləyicilər biz bu gün ölçədən başvıran prosesləri daha doğrusu ölçət gündəmləm məsudə ölçədəcəyik. Azərbaycan siyasi sətlindəcəyi cari vəziyyəti, perspektivləri və problemləri Azərbayın gözü ilə yücə izah edəcək. Rüfər, sən və Salamlı İram, əlavələrim qota buyur. Yoxsa biz Azərbayə sualları ünvanıma qaç icək. Buyur. Salam, təbii ki, qonaqımız hürmətli Azərbayı sənir və bizi izləyən qayıt ürənir Salamlı İram. Və inanırəm ki, yaxın ən oz 1-4-5 dəyəkə ərzində bizim maraqla və həmətləmizə haçirəmiz olanızaq. Buyursun, sənlərin. Təşəkürək. Və ilə işimizi like etmək unutmayın. Qarşıda ki, ilk saat ərzində bizi çox maraqlı söhbət gözdəir Azərbayla. Azərbay, bir daha Salamlı İram və suallı çeçirəm. Deməli, istərdim ki, bir ümumləşdirmiş bir sualdan başlayayım. Bu gün ölkət gündəmdə ki, siyasi vəziyyəsi necə xarakterizə edədir? Yəni, indi ki, durumumuz təxminən nəl bənzir? O, Brasız isək. İndi ki, durumumuz məyəm bəynədə cəmiyyətdə məsələm 4-4 günləyə muharibədən sonra sanki bir şox əfəkti hissi olunur. Yəni, insanlar isər siyasəşlər olsun, isər siyası aktivistlər olsun, isər ictimayı hansı xadirlər olsun. Yəni, belə deyədə aktiv çevrədə olan və yaxud aktiv ictimayı bir mübliyi olan yalnız bu şəxslər deyir. O cümlədən də, yəni, geniş anlamda Azərbaycan vətandaşı istənləm bir şəz. Azərbaycana xarhamı çox gözəl anlayır ki, məsələm, Azərbaycan iktidarı bu illər ərzində heç bir problemi həllətməmişdir. İstir qaraba problemi olsun istir, iqtisadı, sosial, nə biləm, təsil, səhiyyə ilə bağlayır. İstəndən, sahəni götürün, yəni bu son ilhaməliyir və belə deyədə 2003-ci iddənd olaraq bir start olaraq rizidentliyini götürsək. Yəni, bu son 18-20 ərzində heç bir problem həllə olamışdır. İndi, dəfələlə bizə deyirlər ki, islaqlar etirik və yaxud islaqlar olacaq, amma Azərbaycan cəmiyyəti bundan heç birini görmədir. Və sanki, heç kəsin gözləmədiyi bir anda 24 günlük muharibə başladı, ikinci qarabaq muharibəsi. Və bu muharibənin iki əsa sonuncu vardı. Yəni, onun nəticəsi oydu ki, Azərbaycanın işxal altında olan ərazların böyük hissəsi, iqnövədə yettirayon və dağlı qarabağı ayda olan iki şəhər. Yəni, biri hadruq, biri dəki əsas olaraq, şu şəhəri olaraq işxalın azad edildi. İkinci də oldu ki, yəni bu da təbii ki, mənfi bir nəticə idi, yəni birincisi müsbət, amma ikincisini deyəcəm mənfi nəticə idi. Rus-Herbi-kantingentinin sürpməramlı adı altında Azərbaycan torpavlandıq yerlərtilməsi. Yəni, həri iki hadisə mən əsab eləm ki, Azərbaycan cəmiyyətində, Azərbaycan insanında və təbii ki, Azərbaycan siyas sətçilərində və xud siyas təşilatlarında çox dərin izbraxtı. Və bugün artıq, yəni bir il də bir nəticə gündür ki, yəni bir əs çox vaxt keçibdir, demək, 44 günləyə muharibədən sonra. Və mən düşünəm ki, Azərbaycan cəmiyyəti həllə də belə deyədir, bir şokun içindədir. Çünki bir tərəbdən bu muharibəni gözləmirdir, bu şəkildə nəticələnməsini gözləmirdir, də iktidar, yəni ki, hansısa bir rayonu qaytaracaq, hansısa bir şəkildə, ralıq arabaqa azad etməyə başlayacaq, bunu gözləmirdir. Və sanki bir çox insanda ümüt yarandı ki, həm, bu problemi gizməndə olsa, həllətmişibsə, demək, ölkədə məniyən islaqlar başlayacaq, nə bilim, başqa sahələrdə də məniyən irələşlər ola bilər. Amma bu bir il göstərdik ki, yəni, bu sadəl övb bir fikiriydi, düşüncə idi. Çünki bu illər ərzidə heç bir problemləri həllətməyə iktidar. Təbii ki, bundan sonrada, deyəm ki, iqtisadi sahədə, sosial sahədə və digər sahələrdə əksinə özləri problemləri yaratmışdır və yaratıqlar problemi də təbii ki, həllətmək fikirini də deyirlər və zaten onlar umumiyyətlə bu sahələrdə hər hansı bir problemdə görməmlər. Və esə bilər ki, ölkə bucur, demək, idari olunmalıdır və bu da daha doğrusudur. İndi nəki qaldı Qarabağ məsələsində, açılıqı deyim, mən bir çox vətandaşlarla, sadə insanlarla bu mövzuda daimədə anlaşıram, yəni son bir ərzində istənlən sahədə çalışan, fərqli-fərqli peşə sahəbi olan bizim vətandaşlarla danışıram mən sizi inandırram. Aşağı yuxarı hamı eyni fikir dədir ki, dalıq Qarabağda olan yaxud Qarabağın, yaxud Darabağın ətrafında olan rayonların məs ordumuz tərəfindən işxaldan azad olunması, İknövbədə Azabacan iktidarı inan Rusya iktidarı arasında muharibədən əvvəlki bir sövdələşmə, əsasında baş vermişdir. Yəni, bunu hər kəs çox gözəl anlıdır, çox gözəl başa düşür. Və mən belə qeymətlə indirədim situatsiyamı ki, hamı gözləməm ölkəyindədir. Hər kəs hələ ki, gözləyir ki, görə bir əzdəpkiləşə, görə bunun ahri nəye doğru gətirip çıxardacaq. Yəni, hal Azabacan arasında Rusya'nın ərdikansin qənti var. Yəni, işxal altında olan torpaqların böyük ismi işxaldan azad olunsa da, amma ki, yenədəki orda Rusya ordusu, yenədəki orda ərimənlərin qeri qanvi, hər bir biləşmələri var. Yəni, bu problem tamamıları xəll olunmək. Və digər tərəbdən də, ölkənin daxilində istənlən sahədə, İknövbədə siyasi sahədə, yəni, hər əlimdə, nə qədət dəsələrdə islaqlar keçirirək, nə biləm, ziyak uluqlar hafarıq və s. və laxra. Amma problemlər həll olunmək. Yəni, həm mediyanın durumu, həm qanun veici harcumiyyətin, izrədici harcumiyyətin bilə vasıda aslı vəziyyət dolması, həm belədiyələrin işlək olmaması, heç bir salarətə malik olmaması, yəni, fakt ki, olaraq yerlə özünü idar etmək sisteminin tamamilə, yəni, sıradan çıxmasayı. Və, təbii ki, mediyanın durumu, party sisteminin vəziyyəti, seçki sisteminin olduqca bərbaq bir vəziyyətdə olmasayı, geniş allan anlamda siyasi azallıqların olmaması, sərbət toplaşmazallıqın olmaması və, təbii ki, söz azallıqının pluralizmini olmaması, o cümlədən də iqtadi sahədə çox çıktı problemlərin olması. Yəni, həllə də azabazan iqtazatı monopoliyalar altındadır. Həllə də, yəni, olazırda gədən prosesdə elə bir prosesdir ki, artıq sanki bir Aligarchiyadan biz bir aylənin yaxıb bir qohumların belə deyə bir iqtisadi sisteminin formalaşmasını görürük. Çünki daha əvvəl bu çox Aligarchlara aylədi, bu monopoliyalar indələ bir kondan əllərindən monopoliyalar alınır. Yalnız bir mərkəzdə hamsı cəmləşdirilir və belə bir proses gedir həllə azabazan iqtazatında. Və onun bənin iqtisadi rəqəmləri səsləndirmək isləmirəm burada. Amma bunun vəziyyət odurca ağırdır və qət qədə bunun sosial insanlara vəziyyət nə də təsir edir? Yəni, həm orta və keçil sahabkarılık boğulur, vəziyyətlər odurca azun azarlıdır. Gimetlərin artımı, yəni, bir nə şədəfə bildiyiniz kimi son bir il ərzində kamunal qəclər artdı. Suyun qeyməti, qazın qeyməti, işirin qeyməti, o cümlədən də yanacağın qeyməti bir nə şədəfə artırıldı. Bu da təbbi ki, Azarbaycanda infoliyyət səhbək olur. Bunun yanında da paralel olaraq dünyada da ərzak, gəlməli geymətlərinin artımı müşahidə olunur. Yəni, bu tək Azarbaycanda deyib. Yəni, bu, həmçünün beynəxalq ununun bir prosesdir. Amma məsələ, burasındadır ki, bizdəki qeymət artımına həm dünyada gədən proses, yəni, bu bir ariksib prosesi də təsir edir. Həmkünün də Azarbaycanda iqtisadiyatının monopoliyalar altında olması, gəri effektib olması, rəqəbəttin olmaması, Azarbaycanda istəyi salatın olmaması, demək olar ki, hər şeyin aşağı yıxarı, xarizdən qətirilməsi. Bu da iki qat yaxud üç qat qeymət artımına səbəb olundur. Yəni, bu nökləyən əzərdən, bizdə qeymət artımı heç də abiktib yox. Məsələ, bu kofras subiktir səbəbəblərdən aslıdır. Onlar bilabasitə təsir edir. Belə, insanların sosial ve iqtisadib əksəri oldulca azun azalıdır. İqtisadi siyasi hüquqları necə ki, muharibədən əvvəl pozulur da eyni şəkidə pozulmaqda baram edir. Ona görə, insanlar sadəcə bu 44 günləyə muharibədən sonra tələ bil ki, bir time-out kimi belə deyədə bir götürülər vaab. Və mən tüşürəm ki, Azarbaycanda çox yaxın zamanda cəmiyyət artıq, yəni öz sözünü belə deyədə tələb etməyə başlayacaq, öz sözünü deməyə başlayacaq. Hətta biz ətrazları da bir ətmal görəcək. Mən bu cür kimətləyəm. Yəni, fırtınadan öncəki bir durumu kimi kimətləndirək. Təşəkür edirəm, Azarbaycanda şüphəsiz. Azarbaycan Hazırcı siyasi durumunun mənzələsini geniş təhəruatı ilə göstərdiniz. Hətta sonunu cümləni süsusu diqqətə laikdir ki, fırtınna qabağı belə deyəkdə mən yəni bu çaxnaşmaya, katakrizmə və s. birə pəzzətdir. Mən dəsində obiçirdəyəm. Çünki həqiqətəndə, Azarbaycanda siyasi il qubub proseslərdən başlayacaq, sosyal iksadi vəziyyət insanların maddi vəziyyətliyə doğanışları olduqsa bərabat vəziyyətlədir və bu hər cün daha da pisləşməyə dolayıcıdır. Azarbaycanda mən hələ də cündəmdə olan və bu cün Avrupa Birliyinində diqqətmin səlbəliyə pandora səyətlərinə dövməyə istəyirəm. Təbii ki, Aytoriya bilir bilmələri dəzərinə satdırım ki, dünyanın 35 hazırçı və keçmiş lidələrin və 300-dən çox ölkə rəsmisinin adı pandora səyətləri adlanan və Afşor şirşətlərinə sızdırılmış səyətlərdə səkidir. Bu sənətlər əziz dostlar üzət scarıptır ki, zəncind və tanınmış insanlar böyük Britanya'da da daşılmaz əmlaçı gizli yollarla almaq üçün danı şirşətlər təhs ediblər ki, bəl bu sənətlərdə də dövləq başısında və onun yaxıların adı keçir, Britanya'da da London'da dəyəri 700 milyon dolarla ölçülən daşılmaz əmlaçılar artıq bugün sənətlərlə səyətləri ordu dədim. Və siz ki, ölçənin daxilində, bilmirəmi, dazərbəli, oficiləsiz ortaqlıq edersiniz, yoxsa yox, bu çün mü məsəllərə sanki bir ətiraz bir müşahidə etmiri ki, təkəm seyrək siyasi təhsatlar və təndəc dəmiyyətinin varmaqla sahiləcətləri, bir iki hübuq məsələtləri, qan isə yerdə qalan milyonlarla insan, sanki elə belə də ormaliymiş kimi yanaşırlar və etinasyun nasibət göstərilər hansı ki, buna qədər də, biz oqşar hadisələri xatırlayabiləri, pana masiyantlarından tutunmuş malta işi, virziniya, dubay mülki vəsər və laxıq, sanki adiləşikdir. Ölçənin daxilində də, mən təsadıfı söyləmədim, bəzi müxalibləyə təşkilatlar sınava cunda doğrusu, hürmətli cəmil nəsəli bizim qunamımız idi. Bizim aytoriyyət çatırdı ki, rəhbəli elədiyi milyonları artıq bu məsələnə bağlı olaraq baş prakologa murazət edibdir və zınar projessal məzələsinin tələblərində uyun olaraq zinasyun başlanmasını tələb edibdir. Şüphəsiz, Azərbaycanda ki, hüquq cərsədliyi, hüquq siyəsətliyi, hüquq məvzu organlarının Azərbaycanda Ali İzra Haşmeti organı eləndə bir vasitə olduğunu biz biliriz, bu sirdeyin. Amma nitkimin əvvəlində söylədiyim şimdi, artıq bu cün Avrupa parlamenti pandora sənətləri ilə bağlı qətnamə qəvmə edibdir. Sənədə, əsasiyyən, Qarruksada adı çiçərinələ bağlı araşdırma aparılması qəra alınır. Şüphəsiz ki, burada bizim dövlət rəhbəlində adı çiçirir. Bunun nezə qilmətləndirisi, Azərbaycanda nə kimi nəticələr və dedir bizə? Aşağıda deyən Rüfət bəri, son cümlərinizi mən eşitmədim. Ya sizin internetdə, ya mənim internetimdə problemlər var ki, çox-çox özür isirəm. Mümkünsə, sualı, ən son cümlərinizi bir daha? Susi ilə iməc, o hisslədə qalmaq istəyirəm ki, siracın eyni efirdə, eyni saatdə hürmətli profesyori cəmi ilə senliydi. Rəhbəri ilə deyil milli şura, baş prokroluqa artıq bu işlə bağlı, vanguro sentləri ilə bağlı murazət eləyibdir. Zınarik projesecəli məncələrisinin tələblərində uyğun uğraq dərə cınarışın başlanmasını ilə deyətə tələb ediblər. Mən onu önə seçmək istəyirdim ki, əslində, Azərbaycanda hüquq çirsəliyi, hüquq mavizə organlarının real vəziyyəti, onların aili izraşməti organı elində bir hüquqı vasitə olduğu hisciməsir deyil. Mən əslində hansısa bir qanun oyuquncuna təqimi hətə çəsiləcələcəyəndə dair biz inansak sadarafi olaraq. Amma bu gün bilirsiniz, Avropa Parlamedi də pandora sentləri ilə bağlı qətnamə qəmrətibdir və senədə əsasən, karruksa da adı çəsələləri ilə bağlı araşdırma araması qərarə alınıptı. Hansı ki, burada Azərbaycanda devlət rəhbəlində adı çəsir. Bu zəmində, süsilə də Avropa Parlamedi gəmrətibdir qətnaməni zəmdində, səhəndin zəmdində perspektivlərini dələndirərsiniz. Adı qıfat bir qüqqi siyasi qibətlərimi olabiləzək mi bu hala, süsilə pandora sentləri ilə? Hə, başa düştüm. Mən ilik öncə Azərbaycan daxilindəki vəziyyətlə bağlı bir qısa ışkirmidə yəm. Yəni, süsilə pandora serinə bilə vasitə bağlı olan. Burada Avropa Birliyi məsələsində sualacağa verərim. Daxil də indi çox bilər var ki, daha əvvəldə istər əliblər ayləsindən, istər digər alıqaqları məmurların mülkləri nə bağlı, xarışdəki aktivləri nə bağlı belə bir məlməlmaqlar çıxırdı. Yəni, fikir buna evarətdir ki, bu məsələ artıq adilə şifir. Yəni, insanlar bunu fəyaqlılır. Yəni, mən gisməm bu fikir nə razı, yəni, amma bununla götürəndə mən belə düşünməm. Sadəcə bizdə problem nə də imbarətdir? Yəni, niyə insanlar ətirazı etmir və s. Ətiraz etməməmə səbəbə ondan imbarətdir ki, bu illər ərzində, Azərbaycanda bu ətiraz edət biləcək insotlar tamam ilə sıradan çıxarlınmışdır. İstər medya, azad medya və azad medyanı cəmiyyətə təsiri. Bab bu qamilikatsalar tamam ilə, yəni, qırıldı. Qırıldı, deyəni, də qırıdılar bu qamilikatsalar. Diqək tərəfdən, istər parlamentin, yəni müsləkil parlamentin olmaması, parlamentin müxalifətin olmaması, nə biləm, bayaq də deyim kimi partisi insutun sıradan çıxarlınması və s. Və yəni, sivil toplum və siyasi insutların sıradan çıxarlınması baş verikdir son illər ərzində. Və təbii ki, insanlar kör-körağına özləri bir eitrazda çıxabilməzdir, sözlük. Yəni, elə allar da olur. Amma bu eitraz ya, bunda daha çox üsyan olur, üsyan formasında olur. İndirəldə azəbazanda bunlar da baş verə bilər, nə biləm, çöre üsyanı da olabilər, sosial üsyanlar da olabilər, sözlük. Amma sövbət geniş allamda eitrazdan gedirsə, bunu gələ siyasi parçalar, siyasi tərşilatlar, siyasəklər, sivil toplum qurumları və s. Yəni, bunlar gələ təşkil etsin bu prosesi. Bunlar məsə vəziyyətdir, azərbaycanda ammiyam bəldidir. Yəni, belə bir eitraz davasından başlamak resursları yoxdur, hala azərbaycanda. Amma əndi, belə deyədə azınacağlı olsa da vəziyyət, amma mən nəsə beləm ki, tam da bütün o mücə deyə yoxdur etmiy bilər, istəyir, mühalifət olsun, istəyik, mühalif siyasəçləri olsun, istəyik, sivil toplum artı. Tam olaraq da sıradan çıxara bilmiy bilər. Yəni, azərbaycanda ammiyatinin hələ də o patensalı var. Və mən düşünəm ki, yaxın gələcəkdir, özünü göstərəcək sözsüz. İndi nə ki qaldı Avropa Birliyi məsələsindən, bu çox ciddi məzələri həgətdir. Sözsüz ki, Avropa parlamenti. Avropa parlamenti. Bir başa, Azərbaycanda təsir etmək bir imkanları yoxdur, çünki Avropa Birliyi nəzərbaycan arasında hərası sənə dimzalam məyibdir. Və yaxud Avropa Şurası ilə Azərbaycan üzdü olsada, amma üzəni götürdük bu illər ərzində öptəlikləri də həyətə keçirmir. Sanki Avropa Şurası nə açıq şəkildə hər zaman deyilər ki, həgər bizim mandatımızı dondurmaq istirsinizsə, buyrun dondurmaq. Və yaxud üzüləyidən çıxatmaq istirsinizsə, buyrun çıxarın. Və nədənsə Avropa Şurası bu tipliyi attımlar atmaqdan həmişə çəkidik. Amma halbuki yeri gəlmiş kəmə nəsə biləm ki, heç de Azərbaycan iktidarı nə Avropa Şurasından çıxarsı deyir, nə də ki, öz mandatın orada dondurulmasını istirir. Sadece bu Avropa Şurasına qarşı olan bir şantavdır belə düşünürəm. Amma təsiflər olsun ki, hələ də umumən götürəndə Avropa Şurasının hər hansı bir rıçarı yoxdur ki, ciddi bir aləti elində yoxdur. ki, Azərbaycan iktidarı nə və oxtunun siyasətini ciddi şəkirdə təsir edəbilsin. Amma Avropa Birliyinin iqtisadın nökləyinə zərdən belə bir imkanları var. Siyasi nökləyinə zərdən də imkanları daha genişdir nə ki, Avropa Şurasının. Həgər, diyələm ki, Avropa Birlə Avropa Parlamini belə bir bunu araşdıracaqsa və araşdırmanın nəticəsi olaraq diyələm ki, həmin sənətdə adı keçən siyasətçilərə qarşı hər hansı bir sansalar eylən edəcəklərsə, bu məsələ də ahra qədər gədəcəklərsə, təbii ki, bunun hansı bir təsirə, o ciddi təsirə, hansı bir yox, çox ciddi təsirə olacaq. Amma burada məsələ burasındadır ki, bir var Avropa Parlamini de çıxıb hansı qərar verir. Bir de var ki, Avropa da olan əsas açal ölkələr bu qərarı uğun olaraq hərəkət edir. Yəni, Sövbət Almanya dan, Fransa dan, Hardasa, İtalya dan, Hollanda dan və digər ölkələrdən gedir. Amma təbii ki, burada əsas açar ölkə, İngilti, Yüzür Stiləm, Fransaydan, Almanya adacaq. Əgər, bunlar təbii ki, bu proseslə başlasalar, habı ki, biraz inandırıcı gəlmirməni açılınır deyin. Çünki, hər bir qövlətin öz maraqları var, yəni real politiki götürəndə biz görürük ki, məsələn, Fransaydan, Azar Bacona münansibəti bir cürdir, amma Almanya'nın münansibəti başqa cürdir. Əli, yeri gəlmişə, qıqdır günlük muharibədə de bu özünü göstəyərim. Məsələn, Almanya açıq şəkildə, deyəni, ələ, həm xarcışlər nazirliyi, həm də ki, bu mıstak, bəyanat verdi ki, Azar Bacona ərazib tövlüyünlük dəstəkləyir. Amma, məsələn, Fransa belə davranmadır, davransa əsas tamamı ilə fəqliydi. Hətta, ilmənləri dəstək verəcək bir bəyanatları doldu makronun varada. Yəni, hər bir ölkəni öz maraqları doldu. Və hətta, Avropa Parlamento diyəlim ki, bir bəyanat verəcək səkə bir qətnamə çıxaracaqsa, məsələn, Fransa onun əlində bayraq tutub Azar Bacanı təngidədə və yaxud Azar Bacona qarşıq, ələndə də bilər, amma diyəlim ki, Almanya buna etməz. Və yaxud Fransa İtalya buna etməz. Və yaxud Polisya buna etməz, böyətmə. Mahcasa buna etməz. Çeykya buna etməz. Amma Hollanda belçika, məsələn, edə bilərlə. Bizim de Azar Bacanla bu ölkələr arasında münansibəkləri bilirikdə aşağıya. Ona görə, mən düşünürəm ki, bunu etsələr əsas, yəni, belə bir qətnamə qəbul olunsa, bu real politik olaraq sadəcə həm Azar Bacanı reytinginə mənfi təsir edəcək. Yenədik ki, Azar Bacan dünyada karubsyalaşmış, nəbələm insan-büyük qəzadırlarını, demokrasiyanın bu ölkə kimi bir daha qeyda alınacaq. Yalnız belə, yəni, ölkəni kimi və Azar Bacan iqdahanın imici yedəndə yerlərdə olacaq. Zətən, onsuz da yerlərdəydə, zətən, onsuz da həm isər əliyibləri, isər Azar Bacan elitasını, isər umumən Azar Bacanı bir dövlət olaraq karubsyan bir ölkə kimi təhmirlər. Mən bucur dəyələndirərdir. Mən qısa onu demək istəyirəm ki, yaxın 5-6 il ərzində Avropa parlamentinin verdiği qəlarlarla, Avropa ittifakürəsin verdiği qəlarlar arasında bir xeyli ziddiyətdər olacaq. Nəzəl alsak ki, Avropa parlamentində olan çoxlux, yaşıllar var, sosial demokratiklar var, Christian demokratiklar var, Avropa qaqlar parkasının üzüləri parki, çifayət edər çoxuqa sahiblər ki, bunlar aftar-tar rejimlərlər qarşı çox asidlər. Və onlar üçün bu siyasi sistemlərlə bağlı, hən asla bir qətik ərar çıxarmaq, o çox rahat məsələdə, ancaq, ancaq. Bu qərarlar veriləndə, verilər çələn, hər ölkənin özün dəpdətdər olur, onlar advokasi kəmpeynəxarlar, dövlət maraqları baxımdan çıxışıdərə, mən yumşandılara nəl olabilirlər. Məsələ, Avropa parlamentinin çıxara biləcəyək qərar nə olabilər? Və dələdiyə qətnamə qəbul olub, ammən deyim ki, bunun araşdırılması uzun zaman çəkiyir. Bilmələm, biril mi deyim, üçün mü deyim, üçün mü və daha çox ilk çəşə bilər. Məsələ, Avropa parlamenti verə biləcəyək qərar nə olabilər? Məsələ, əcər verisələri iradını mara çəkirisələr. Məsələ, bu müçlələ sahib olan dövlət başlarına, elə o cümlərinə, azərbaycana vizə qətə qarşı. Saksiyası tətik biləcəyək. Çox rahatlıq mı? Avropa parlamentinin əlindədir. Mən azərbaycandan bağlı, ammimi zə deyə biləcək ki, bu azərbaycandan bağlı biləcək bir şey baş verirməcək. Avropa parlamentin bundan bağlı, elə sərt qətnamət, qəbulu etməklə çıxayətlənəcək. Burada əsas məsələ, o Avropa itfavrının züvandə dövlətlərin, rəsim səvidə, ən yüksət səvidə öz deftadlarından ədvəkəsi kəmpeyin aparaq, hansısa maraqları, önə cəsirəri bu məsələn qarşısına alabilələr. Və deyim ki, Avropa parlamentinin yalana belə deyim. Susu olaraq, əlahətdə bir mekanizm də yoxdur ki, hansısa qəralara Avropa itfavr kibasına şəsim. Məsələn, Avropa itfavr-i şurası əcər, yəki 27-də ölçən rəhbəliyi sədiyəsində biz burada da qəralar konsensüsü səsandı qəralar. Qəralar qəbul etsələr ki, Azərbaycan haçimiyyətlə, yəki və yaxud ətbəyələ Rusabı başqa ölçələrə, sankiçə tətbi qomusun, onda bu kampaniyə başlığı ula rüzgətlə alasın, təbbaqa tapallar və Avropa parlamentininə bu səs verilir, çox rahatlığı da çeşir. Şimdi ki, anda bu Azərbaycan'a qarşı bucur sanksiyaların olacağı mən göz dəmrəm. Düzdür, Avropa itfavr-i şurası 2019-ci din təkabrağın, yox, əsləhlə, üzül istəyəmdə, 2020-ci din təkabrağın peşində, demələ, Magmiska Afgi nə bağlı qərar qaldır. New Global Magmiska, bu insan aqlay nə bağlı. Şimdi qəbul eləyiblər, amma hələlik çox bilgi məsələlə şey, İngiya nə qədə hiç görəb ki, tətbi qolunmuyor. Dəni bu pandemiyə cirdə ariya, Avropa itfavrının çifaya kədələzün problemlər var. Mən deyəcəyəm bu qədər, amma üzət, sən Azərbaycan'a sualın yoxsa, mən deyəcəyəm. Təbbi itfavr, əcək iz Azərbaycan isəsə, təbbi Azərbaycan mən sual yəm, daha sonra, Təbbi Azərbaycan, razı olarsanız da, 1990-an üçüncüsü indən bəri, hazır ki, üçüncüsü idaranın bərpa sınlan bəri elə bir siyasi mərhələ dövr olmayıqdur ki, həmin dövrə siyasi üçlücünə təqiqləri, siyasi məhbuz və ya bizdən məhbüsü anlayışları xas olması, təbbi sərkələr sabıda yedilənir. Və son günlərin hadisələri həpislərini təbbi ki, yaxımdan izlirsiniz. Bunu, Büyük Hudu alfiyyasiqləri biz müşahidəsilər daha da diqqətlə izləyiric. Yeni bir resip səhətbəçəməsində qeymətləndir isə mənzərədə daha da məzmonlu mənizə təsvir etmiş onları. Söklət ondan yedir ki, inanslı şəxsilərə, dinli xadimlərə, şiya incüsünə, yaxımlığı ilə seçimlər şəxsilərəyə təqiqəmə baş verir. Azərbaycan İbrahimovlu xusaxlanıldı, bir misal saad dinliribdir. Dövlət təpçəli xizməti tərəfində deyib bir daxları şəxparıldı. Diniti evlərlərdə bu, Şehir Sərdar, çi mütəxanına Sərdar Babaysaqlanıldı. Onun barəsində, cənaf mənzələsin, 174-ü müadəsində iddiam elan edildi. Yəni, dövlət təxayanə, cüya bu, diməc Sərdar bəq, dövlətin suveriliyinə, əraz bu dövlünə, müdafəq âqətin zəhək edilməsində gündələr müəqin hərçətləyərdə. Və başqa safranlar da var. Bəri sonura jurnalisilər ansı ki, hakimiyyətin nəzarətində olmayan diniti evlərlərin təmçətlərdir və hakimiyyətin hüsusi ilə dini siyasətində adam var. Təngidə gəlir, zaman- zaman. Bu, həbsiləri, bu yeni rekresif, sərdəni doğuran, səbəhvət və mətiblərləri qazərlərlər. Nə elə izan edəminiz? Hüsusi ilə də Azərbaycan və İran arasındakı son zamanlar ərinəşən siyasi münansibətlərin kəsililəşliyi bir zəbidə fondan. Bunun sələtlərin nə ilə izan edəminiz? Bu məsələyə ilk növbədə Azərbaycan-Iran münansibətləri kompetisində baxmaq lazımdır. Azərbaycan-Iran arasında münansibətlər gəliləşməsəkdir bu şəkildir. Təbii ki, bu həbsilərdə olmayacaqdır. Mən açılım deyim, istisnə etmirəm ki, dinlək çevrələrdə kimlərsə həgətən İran mən, yaxud İranın hüsusi tərkəsli xidimətə ilə organlar ilə hansı bir əlaqələr olub. Yəni, istisnə etmirəm ki, bu əlaqələr olub. Qanqret deyə bilmərəm, kimdə olub, kimdə var, kimdə yox, belə var. Amma mən bir şey bilirəm də, həmçilmirəm. Və qəbul etdiyim, bu məsələrdə əsas prinsiponun ibarəttir ki, hər bir vətə antlaşır, hər bir insanın təksisi bir prismu şəsidir. Məhkəmə tərətindən bir su buta yetirilmiyibcə, onun, diyərim ki, cinayətkar olması, dövlətə xəyənat etməsiyyəm. Həç qəs həmin şəxsə cinayətkar yaxud dövlətə xəyənatda itram edə bilməs. Yəni, əsas məsələk olsun. Və problemi də ondan ibarəttir, bu illər ərzində Azərbaycan iqdidarı, bu məsələdə də istədi kimi hər hərikətidir. Yəni, bu təksizlik prismu şəsisini bələ ayalar alkona atıbdır, bunu bir heç qəsəb edibdir. İstədiyikimi davranıqdır. Daha əvvəl qəlbindən münansibətlər pis olanda, məhkələn, 2013-ci ildən ta Belədiyədə 2017-ci ilə qədər. Münansibətlər qələləndə, münansibətlər pisləşəndə, məsələn, Azərbaycan civil toplumunla və yaxud siyyat seçlər arasında onların özlərinin, yəni qəbi yönumlə hesab etdi, və qəbmiyyətə bu çürk təqrim etdiyi şəsdəri həpis edirlər. Və mən bilirəm ki, bu insanların 100 faizəyi, yəni, mən açılını deyim, qərbə inandan bir nəfərdə görməm. Və bu çevrədə bir çox insanı yaxud, hətta deyərdim ki, aşağı yoxarı hamını tanırım. Və inam verəm ki, orada qərbə çalışan, nə bilim alsa, susı xidməklərə, xidmətlərlə ilə qəsi olan bir adamı bilmirəm. Olabisməndə, təbii ki, tam 100 faizəm qirmə almak yoxdur. Ənma ən azır mən şəxsən nəyi gördüm, şahidə etdim. Təkməni yox, Tunaza-Bazan zəmiyyətdir. Hakimiyyət məkmələrdə etdi, amma bu məkmələrdə də, oradayı heç bir dəlil, su bult çardı bilmədi. Heç bir dəlil su bult çardı bilmədi. Və mən nüfik iləşirəm ki, eyni hadsəyəni bizindir də rastlaşacaq. Yəni, əgər, həgətləndə, məsələmindir, konkret Hacı İlqar İbrahimə olun götürəydə, düzdə onu sorda edilək ki, şahid gismində dindirdilər. Amma nəyə görəməs dədək onu dindirirdi, nəyə görə bu şəkildə, yəni evnə gəlib evində axtar həyata keçirdilər. Yəni, bu işlər haqı bucur olmuş. Bunun üçün bir mənkəmə gərarı olmalıdır. Bunun bir civil formaları var, hələ deyik, qanının formaları var. Amma bunu edilmək və yaxud da kimi səhəbsedirlər və soru məlumat verirlər ki, deyirlər ki, bu adam İranın susu xidmətlərinə, tərkəsi xidmətinə bir əlaqədə olan şəxsdir və dövlətə xəyanat edibdir. Bu mahtaya ilə bağlı onu sağlayıbdır. Amma bunun bir yunancı subunu getirmələcəm ya da bundan bağlı birəz daha çox məlumat verilmələ. Bundan heç biri edilmir. Bundan heç biri edilmir və bir daha altın çizərə qeyd etmək istirəm ki, bu hakimətin daha əvvələr və əvvərkillərdə attıq attımlar var idi. İnsanların həbsi ilə bağlı. Və biz həmin o attımlarda gördük ki, hakimiyyət istədiyik bir davranırdı. Kanunları, yəni, pozurdu. Ona görə hakimiyyət ilə imamı yoxdur. Mən yenədir hirəm. Olabilsin ki, həqi qətləs etmirlər isə həqi qətləndə İranın adamları tıqlar, burada peşinci kalontları və s. Olabiləməm, bunu istisnə etməyəm. Və umyətlə, mən hesab eləm ki, istənilən dövlətin Azərbaycanda Aqintura şəbəkəsi var. İstenilən dövlətin. Rusya'nın ən çoxlə Rusya da var, həli hakimiyyətin çilinin də də var Rusya'nın həmin o Aqinturası və daha çox ilə Rusya bağlıdır. Amma nədəsə biz bir dəfədə görmədik ki, Rusya bağlı kim isə nədəsi günahlandırsın. Çox maraqlı, zəhərtdir bu, çox maraqlı, doğru. Tam əksinə Rusya'nın bütün maraqları həmişə Azərbaycanda təhəmin olmurdu. Istər, parlamentdə Rusya yaxın adamların oturulması, istər, ətdə Azərbaycan orqusunda Rusya yaxın adamların olması, zabiddər heviyyətində, uzun illər ərzində belə bir insanların olması. Yəni, bunlar hambısı cəmiyyətə aşağı xarı bilinən, cəmiyyətimizdə bilinən xaqlar. Amma nədəsə, kimlər nəsə münansibətləri pis olursa hakimiyyətin, həmən başlıyorlar belə ədə bu agindlər axtanışını belə. Ona görə, mən istərdim ki, hakimiyyətin əgər elində bu faqqlar varsa, həyə qətən belə bir iddiaları varsa, cəmiyyətə bunlarla bağlı bir bilgilər versin, cəmiyyəti bilgilən bir sinirlər. Mən hələ ki, bunu görmərəm və məni narhat ediləyən, məsələ narhat ediləyən, məsələ bu məsələ bayaq deyədiyim kimi Azərbaycandan İran arasında gərginliyin nəticəsidir. Nəyi bu gərginli olubdur? Bu indi bir əs məsələnin başqa tərəfidir. Bu mövzudada təbii ki, danışabiləmir. Səkür edirəm. Buyrıza, sualın var idi. Azərbayc, təşəkür edirəm. Ələ, proqramın başlangıcında siz doğulu qeydələris ki, ölkədə olan fundamental azadlıqlar, sərbəs soplaşma azadlığı, biləşmə azadlığı, media azadlığı, ifada azadlığı, qeytələrinin sərbəs faaliyyatı əhəmiyyəti vələcədə məhduqlaşdır. Və illərdi ki, biz bunun adısını çəkirik. Bizimlə bələbər əlbət təşək cəngət edir. Malaxı bir məsələliyə toqunduruz. Bu şəxtləflıq və təşəbətliq ilə bağlı, ölkədə biznes mühürtünün şəxtləfi olmaması Malakoli nəvələn daminəxliq təşkil etməsi ilə bağlı. Həqi qətəndə bu gün cəmiyyətdə sosial iqtisaya çətirini isə demək olar ki, günü günlən ağırlaşır. Və normal bazar iqtisaya dətə olmalı ölkədə qeymətlərin, Malakalistət tələfindən qaldırması təxərdə səhət normal yabbi olunsa da, amma öz həyatımızda qunun yaşayalək, qunun kəsifünün keçirik. Məsələn, gəli gəlmişəm, bir masial deyim Azərbaycan Avropa itfagi ilə stratejist kələttaşlıq sağlısı çərçifəsində danışqlar aparır, gözlərin ki, Azərbaycan nə baxsa bu önümüzü allayacaq. Orada, də mələ, müzağaçilət danışqlar cədən dört bəndən belə Azərbaycan Dünya Ziyalə Təşkilatının üzdü olmazdır. Azərbaycan da 97.97. Dünya ziyalət təşkilatından danışqlar aparır. İntikrali çenəmək üçün, üzü olmaq üçün. Və mələ, ötən əsdə, dələşi dostlarından öğrendim ki, Azərbaycan hət təşkilatının üzdü olmaq istəmir, qulunun əvvəzində Avropa itfagını 97 sayfəli altəm nəsif, itici alət paçeti cəndən. Həzırda da Avropa itifagi həmən paçeti öyrənir. Yaxın cürlərdə mənim xəbəramı olacaq, onda oradan nələrin olulur. Təbii ki, bu varı hamsı düşürmüş ilərəkdən qəstən həyata çeşirlən bir siyasanın kəlçib istərsən. Əhalda da xeyliz dərəcədə narazıq var. Azərbaycan etrafı elə ki, əhalinin hakimiyyətdən narazı olmasın, çobot formatları zəhləsi çətməsi, o demək deyir ki, əhali bir məna olaraq müqalib tüşələcəni təstəhliyət. Hakimiyyət çoxdən dərəkərdir. Təbii ki, mənim yanaşmandır. Siz nəcə düşünürsün? Biz hardan başlamalıyız. Baxın, bu qədər bayaq rüfətdə dedik. Bu Pandora sənətləri, Tuba Münisləri, Bilciniyadanları, Panama Papers, Landramat və s. bəyələsir, ölkədə baş verən öz başınalıqlar Tüqyan eləyi, Mənur öz başından ona tutmuş. Rüşvət Karruksiya, Pramide şəxşində yuqardan aşağı qədoğru İdavətçilik mexanizmin də çəbilib Bax bütün bunların fonunda Münisləri, ölkədə olan Siyasi düşəcəm, Mukhalif düşəcəm, demokratik düşəcəm Hardan başlamalıyız. Cəlmiyəti bildi apolitikdir. 5 nəyə inanmıyorum. Mələ, narazılıqı bildirir. Amma, Qanqrət bir hərəsədə cəldikdir isə, Deyir ki, Niyə mən obrisit tutmarsın? Obrisit çıxsın mən də tutur. Bax bütün bu problemləri aradan qaldırmaq üçün. Cəlmiyətə bir mobilizasi edin. Müni şəxşidlə hərəsəcə cətilmək üçün. Biz, Hardan başlamalıyız. Bax mənim sualın budur. Oldu, mən sualı başa düştün. Sualıza cevab dərəcəm. Amma cevab dərməmişdən əvvəl Mən daha əvvəl ki, Məsələ ki var idi, Avropa parlamentinin Pandora sənədi ilə bağlı İreldə hansı bir qətnamənin Yəxid, azərbaycan hansı təsirlər edə bilər. Bu təsirlərin təsirini olacaq Yəxid, bu təziqlərin təsirini olacaq. Bunlarla bağlısı, Biz siz nə qeyd etmək istəyirəm? Bilirsiniz, və izlətməcədir. Əslində, Mütərək ki, dünya, Məsəl, İkinövbədə Avropan, Aburş və digərlərin. Əgər saba görsələr ki, Azərbaycan qalqı bir e-traza qaqdı. Azərbaycan qalqı özürqlarını dədə etmək üçün e-trazadır. Yüz minlərinin, 200-300 minlərinin meydanaşıqdır. Görsələr ki, Azərbaycan müxalifəti aktivli göstərir. Və hər qətləndə qalqdan bir dil tapabiliyip, qalqı belə deyədir. Özünə inandırabiliyip, qalqın, həmçinin özünə inamını özünə qaytara bilibdir. Bunu bərpə edə bilibdir. Təbii ki, bak, bu qəbul olan qətnamələr, Daha əvvəlcədən qəbul olan qətnamələr, və yaxud yeni qətnamələr Yenidən canlı belə deyədir, onları yenidən gündəmə gətirəcəkdir. Və təbii ki, həm gündəmə gətirəcəkdir, həm bunun yanında yeni qətnamələr bulacaq. Və bunların, bak, həmin o dövürdə daha ciddi onların təhsilə olacaq. Söz söz ki. Sadıca mən onu bildəm ki, həmin o mühtərək ki, dünyaya, bugünkü Azərbaycanı bir korruption ölkə kim tanıyır, əliyivləri bir korruption hakimət kim tanıyır, söz söz ki. Və əgər sabah Azərbaycan diyəlim ki, xalqı ətraza qalsa, mühalifət yenə dirəm bir ləşib aqsa bir şəkildə aksib bir hərəkət etsə, bu yeni lidirlər çıxsa meydana. Və onlar da bunu görsələr, mən sizi inandırram ki, İlham əlin vəziyyəti oda ocaq bir şey olacaq və onu heç kəs dəstəklənəcək. Və tam olaraq tam əminlilə dirəm ki, ham onu ona qarşı çıxacaq. Yüzdə yüz bu beləb, onu beləsiniz. Ona görə bu qətnanalərin bugün deyir məs, həmin o irələdə hansı bir hadisələr başverdiyi zaman onların o önəmini biz görəcək, həmini önəmini görəcək. Bir bunu qeyd etmək istəyirəm, istəyirdim. Nəki qaldı sin sualınıza, sin sualınıza mən iki tərəfli cahdürəcəm, bir nəzəri olara cahdürəcəcəm, bir dəki praktikə bir cahdürəcəm. Nəzəri, cevab ondan ibarətdir ki, mən tam olaraq əminləm ki, ilhamələ bilədiyədə sözlərinə dəsək, azərbaycana yeni konfiguratsa lazım. Yeni siyasi konfiguratsa lazım. Çünki, azərbaycan cəmiyyəti için köhnə siyasətçilər, köhnə daha əvvər ki, yaxud indiki siyasətçilər, xüsus əm də 90-ci ilin siyasətçiləri, yaxud 2000-in əvvəlin siyasətçiləri, siyasi təşkilatları cahzıbəli gəlmir. Onların çox sunun cahzıbəti qalmayıq azərbaycan rəmiyyətində. Bunun iki dənə əsas səbəbi var. Birinci səbəbi ondan ibarətdir ki, həm bu təşkilatların ciddi səflər oldu, mənindir, uzun uzadı danışabilərəm bu səflərlə bağlı. Həm 98-ci ildə, indi mən 92-90 işədə biləm, amma 98-ci ildə həmin o prizin səçqləri dönəmində sətləri, 2000-ci ildə parlami səçqlərindəki sətləri, 2003-ci ildə prizin səçqlərindəki davranışları, 2005-ci ildə parlami səçqlərində sətləri və s. əvvələləqlət. Bak, bütün bunlar hammısı ona gətirib ki, onlar cahzıbələrin müstiriblət. İkinci səbəbdə ondan ibarətdir ki, bu son 30 ild ərzində Azarbaycanda artıq yeni bir nəsil formalaşdı. Və mən həsəb edirəm ki, Azarbaycanda bundan sonraki siyasi prosesləri məs o hammının bildiyi və yaxud ədəbiyyətdən son illər deyildikimi zednəsli həyətdə keçirəcək. Yəni, bu proseslərin əsas lakamativi məs, yəni, siyasi prosesləri dən sövdət gedir, məs zednəsli oladır. Onun yanında da gizmən wide məsli oladır. Yəni, sövbət 80-ci və daha doğrusu 90-ci gizmən 80-ci məyəm, yəni 80-ci sonları amma daha çox 90-ci və 2000-ci illərdə anandan olan və daha çox, təbii ki, 2000-ci illə, 2000-in əvvəlində anandan olan şəhsləri dən sövdətdir. Mən demirəmindir, lisir məs onların alasından çıxaca ilər olmayadır. Amma əsas kütlə olaraq, əsas trend olaraq və yaxud proseslərin siyasi prosesləri, əsas lakamativ olaraq məmməsi onları görəm. Və məsələ brasındadır ki, həmin nəu köyünlə təşkilatlar, 90-ci illərdə və yaxud 2000-in əvvəlində yalandan təşkilatlar və onların siyas liderləri, bu yeni nəsil üçün cəzbəli deyirlər. Bak, məsələ budur. Və mən yenə deyir, tam nəzər əsas beləm ki, azərbaycan cəmiyyəti yeni təşkilatlara və yeni siyasətçilərə sadıcı hamilətdir. Yəni, bu belədiyədə yeni konfiguratsa olmalıdır. Bu, olacaq. Yəni, bu, mənim belədiyədə paretologi olaraq, nəzər olaraq düşüncə bundan ibarətdir. Və ölkədəki bəziyyəti de görürəm, analiz edirəm nə, əsə biləm ki, yəni, bu prosesləri biraz gözləmən olacaq. Nəki, qaldı məsələnin praksiki tərəfi nə? Praksiki tərəfi odur ki, bax siz varsınız, mən varam, yəni, zarbay məsəli deyirəm. Büfət bay var, digər, məsələm, yəni, siyasi fəalətdə olabilecək perspektivli gənclər və xod var ki, onlar məsələm siyasətə gələ bilərlər. Yeni təşkilatların ilk daflarına atabilərlər. Yəni, bu, təbii ki, bizlərdən aslı olacaq, mən sadıca bizim üçümüzlə demirəm, mən unu mən götürəm də məsələm. Yəni, ki, praksiki hərəkət etməyə lazım. Yəni, nəzərəyə öz yerində, amma praksiki tərəfi de ondan ibarətdir ki, əgər, yeni siyasətçilər, günü bu gündən, yəni, yaxıq sabaxtan, ansa attımlar atmağa başlayacaqlarsa, yeni təşkilatlar yaratmağa başlayacaqlarsa, bu yöndə bir fəalət olacaqsa, təbii ki, bayaq, dədiyim, nəzəri, hissəni yaxınlaşdıracaqlar, bu daha tez olacaq. Bu, onsuz da bu şəkildi olacaq, mən başqaca görmürəm açıq, amma bunu yaxınlaşdırmaq olar, bunu uzaqlaşdırmaq olabı, ki, yaxın perspektivdə, yaxın bir üç il, maksimum beş il ərzində bu baş verəcək və mən açıqı gözlürəm ki, mən gözlətinə ondan ibarətdir ki, yaxın, bu, dədiyim, yaxın bu perspektivdə üç beş il ərzində Azarbaycanda biz, həm yeni siyasətçiləri görəcək meydanda, həm də yeni təşkilatları, yeni pahacanlığı görəcək, mən belə xaraktirizə edərdim, həmçinin bax, və sizin sualınıza da məsələs bucur. Çabab verəm ki, çıxış yolunu mən bunu görəm. Yenisi malarda, yeni siyasətçilərdə, yeni təşkilatlarda, yeni siyasib parçalarda. Amma, bir şətləki, təbii ki, bunların arasında bir kardinats olmalıdır bir ərdə. Bir hansı bir platformu almalıdır ki, məsələn, bunlar bir araya gələ bilsinlər. Daha əvvər ki, siyasətçilərin təşkilatların səflərinə etməsinlər, didişməsinlər, birbirlərinə qarşı belə söz duelində olmasınlar, söz bazdığına yox, həgətən işləm məşğul olsunlar. Bax, o daha əvvəl ki, səflərinə etməsələr, məsələn, Türkiyədə görürsünüzdə, məsələn, millet itifagını yaradıblar və sətçilərə hələ iki ildən də birə çox vah qalıb, amma indidən artıq, onlar failətə başlırlar iş görürlər, öz də planlı şəkildə iş görürlər və əralarında da kommunikatsa vaar cəhvbəyindən iyi partiyarasında, iyi partiyinlə antdeva partiyası, gələcək Türkiyə partiyası, Davutoğlu'nun, Nəblim Saadət partiyası, və sarı və laxra. Yəni, bunu biz görürük. Yəni, en şəkildən mən istəyərdim ki, azərbaycandan da belə bir konfiguratsa olsun, və biz də elimizdən gələni etməliyik ki, bunun yanda onu da qeyd edim ki, çox yaxşoğlardakı, bu da çox önəmdi bilməgandı, olduqca önəmdi bilməgandı, indi deyəcəkim. Nə yaranacaqsa, bu, ideoloji bir bir hansa çərçivədə olan siyasi partiyalar olmalıdır. Yəni, bütün mövzulara giren və yaxud hakimiyyətin o, belə deyədə, yaxud hakimiyyətin özünün olduğu ideoloji bir bostanda yoldur. Məs özünün yarattığı bir ideoloji kərçvələr, ideoloji meydanlar olmalıdır ki, orada faylət verirəsindən. Çünki indi faylət göstərən və könnə siyasi partiyaların bu əktəriyyəti məs hakimiyyətin bostanda daha oradan. Bu hakimiyyətin oyun oynayırlar. Onu belə deyədə kimisi bilərəkdən bunə edir, hakimiyyətin sövdələşərək bunə edir. Amma bir kismi də sövdələşmədən hakimiyyətin yanında olmadan sənmi şəkildə mübarizəsinin daha doğru olduğunu, bu mübarizə inanaraq bunə edirlər. Amma umumən baxanda görürsən ki, bunlar hər qədəndə hakimiyyətin bostanda olmalıdır. Çünki bax adı bir misal səkəkim. Məsələn, biz gözəl bilirik ki, məsələn, Türkiyədə ərdolan bir aftaritar rejim qurmala çalışır. Nişə illərdir ki, bu aftaritar melləri biz Türkiyədə görürük. Və sanki bizim bölgədə ərdolan, Putin və ilhaməli bir aftaritar üç bucağı yaranır. Və gördünüz kimi hələ bu dövrdə də ilhaməliyə və necə dəstək verir. Və məsələn sinandıram, saba məsələn ərdagan olmasın Türkiyənin başında, cünhur başqanıyı, Azərbaycan iktidarı içi Türkmələm belə yaxınlıq etməkdir. Çünki o aftaritar rejimlər məsələn bir-biri ilə yaxınlıq edir. Məsələ burası, o cümlədən də bu Putin-ə də aidir. Məsələn, ilhaməliyivin onu dəstəkləməsi və yaxud ilhaməliyivin Putin-i dəstəkləməsi, məsələn iləri gəlir ki, ələ post-sabət məkanında bu köyünə Partnaming Club Toursının bir elit əsidirdə. Və yaxud bu elit ədən çıxan insanlardan böyük əksəriyyəti. Və təbii ki, bunlar bir-birinə dəstək verəcə edirək, çünki aftaritar hər zaman aşağı qabir bir-birinə dəstək verir. Məsələn, mahiyyəti budur. Və bizim hansı müxalif siyasi təşilatlarımız, yaxud özünə müxalif diyələm ki, ərduğanı bövəndə ərduğanı siyasətinin düzgün olduğunu dəyən də, təbii ki, bir suallar yaranır da, dəyərlərə bağlılıx bir mözuları meydana gəlir. Bak, bu tipli əsləhlər edilməməlidir. Yəni, dəyərlər məsələsində tam prinspial olmalı lazımdır. Dəyərləri insana, insan faktırına qurban verməyolmaz. Dəyərləri hansısa mücələt bir necə deyim ideyalara, bir marağlara qurban verməyolmaz. Bu dəfələrlə edilibdir və mən əzəb eləyən ki, bu olduq rəsəftir. Sağda cəh, hanmızı birləşdirəcək umumi dəyərlər var ki, bu dəyərlər ətrafında təbii ki, birləşməlir. Hama mən altın çizərək bir daha qeyd etmək istəyirəm ki, mən çox istərdin və öz dəyərləri olan o hakimiyyətin dəyərləri qəbul etməyən siyasi təşkilatlar yaranmalıdır ki, azərbaycan cəmiyyətinə də əli vin və xud azərbaycan iktidarının bu illər ərzində formalaşdırdırı siyasi iqtisadi hətta sosial sistemin alternativlərini göstərə bilirsiniz. Və bu alternativləri elə göstərə bilirsiniz. Azərbayc, yeri gəlmiş, yeri gəlmiş, ədülfət ular və məsələn qeyd ediləm ki, Azərbayc, qeyd ediləs şəlaqətdə bir yeni bir ideoloji səjfəsi açmaq lazımdır və hər kəsin gəlmlihti ammər və cəldə verirmişsə, bir dərə deyək, oponətlikmi diyək, bir şəhimi bildirin ki, əslində, bu cünki azərbaycan rəialabında deyək ki, olan hans çəsimin çi rəin, konkretləşicilər, ideoloji ərsəsdə, sarsıda, toxusqa, liberalda, sosial demakrakda, rəsəl, libertiyanda, bu insanların hamsının bir ortaq problemi var, azadlıq problemi, azadlıq problemi əllə olunmadan düşünməyəm ki, hanssa bir ideoloji ölçədə inşa beləsət, təşəkyətliyət hapsın. Ələ, bu məqamın özüdə əldirici, bütün cəmiyyət üzləri məsə o azadlıq deyəri ətlafında birləşin. Çünki, artıq özü ölçədə ələ olundan sonra azadlıq əldolundan sonra deyəcələ ədiyalıca olan inşa artıq özüdə bağlı. Həm də cəmiyyətin bu cüncüyün də siyasi şuur səvdiyəsi çox aşadisiz. Tübbi çi ilə yaxçı misal çərşid, amma Tübbi çədə bu gün dəli, o vəziyyət yoxdur. Diyə ki, müxalifətdə parlamentdə, müxalifət hanssa parlamentdə yer var, orda siyasi mədəniyyət var, qövlət təbirlərlə, müxalifətdən hakimiyyət bir ərduqan bir araya cəlməri bacara nə qədə birbirlərləri tərkə dilləsirlər, hətta ən səhçəsi də tənqid dilləsirlər, amma siyasi mədəniyyətlə, bütün müş var. Təbbi ki, biz də siyəldir, biz rədə bu olsun. Yəni görülən oldu ki, sizin dəlisləriniz dəlilə, orda obamızı açılərdən başa kürancı bizim etmələ olduğumuz çox iş var. Sözün həyqi mən az. Yətər ki, amma hər çəs həmimi olsun, hər çəs əldi daşın altında qoymağa hazır olsun, hər çəs öz prisblərin dələrləs sona qədər sadıq olsun. Tezadürə, mən çox uğustu rəmi də çox çalışaca mən bir rəz uğundanıştın vaibə. Çalışaca mən qısa deyim. Biliyisiniz, sizin dədiyiniz o mədəniyyət faktorı ki var, vətələ bir faktor və təsüflər olsun ki, o faktor, tək azarbaycan cəmiyyətinə toplumlar deyil, həm də siyasətçilər mədə təsirədi, və mənim məsid dədiyim budur. Amma biliyisiniz, biri var liderlər, biri var siyasətçilər və cəmiyyəti irələ paran ona öncullik, ona liderlik, öncirlik edən şəxslərəm. Bir də var cəmiyyət toplum. Və size bir numurna çəkimdə 1900 18. ildə azarbaycan cümrətini quran bizim qurucu babalarımız. Biliyisinizdə biliyisinizdə Sankt Picsirburq üniversitetini böyük əksəliyyəti məsid Sankt Picsirburq üniversitetini bitirmişdi daha çox. Amma aralarında sarbonağın və diqər mələli Avropada olan üniversitetləri bitirən şəxslərdir. Və o zaman, o zaman azarbaycan cümrətində ali təsili olan adamların sayının biliyisiniz nə qələriydik? 100 100 nəfəri keçmiribim Rəhmətliyiz Allah qanı qanı rəhmət iləsində bildiyim qədəri ilə miliyonsuz hətcidə ilə həmin bu belədiyikdə şəxslər Avropa ölçələrində təsilarmışdır. Bildiyim qədəri ilə böyük önlər məhəm bədəmin rəsinləri yüzünün də süsün ağrı təsiliq yoxuydu. Amma bu təbii ki həmin dövürdə bizə belə bir böyük rəsinləri ilə bilədiyikdə Ərməğə edilməsində Əzər bəldi. Amma bu zələrinin özür istirəm ağrı təsillinin olmaması bilirsiniz nə yoxuydu ki sanki Türkiyədə bülent ecevitini də ağrı təsiliyə yoxuydu. O sadəcə Robert Collin üniversiteti bitirməmişdir. Amma Türkiyə siyasətçilər arasında ən sabattı adamlardan birisi yeri yoxuydu. 2018-də Azərbaycanda formalaşan siyasi elit ayna siyasətçilər arasında siyasətçilərindən cəmiyyət toplum arasında böyük bir uçurun var idi. Mədəniyyət, kül kuroloji, bilik, sabat təsil nöklərin əzərdə çox böyük bir uçurun var idi. Yəni, mən demək istədiyəm odur ki bu daha çox siyasətçilərdən asılı olan bir məsələdir. Biri ilə vuruşmama aldır. Yəni, söz duelinə çıxmama aldılar. Əgər əgər umumu bir məksət varsa Hamız azallıq, Azərbaycanda deyik kimi geniş anlamda azallıq istəyiriksə, cəmakraca istəyiriksə, ilk növbədə bunun qarşısını kəsən siyasıq güvbəni aradan götürmək lazımdır. Bu sətləri aradan götürmək lazımdır. Bunu aradan götürmək üçün, məni bunun bildikdə eləmək lazımdır, elə deyilir. Amma biz bunu görməmişiydi, nə doqsallarda nə iki minlərdə yalnız partil arasında müharibələri, savaşları və yeri gəlmişdir onu da qeyd edim ki, Azərbaycan iktidarının həyatı keçirdiyiz yasətlərin birisi deməsi oydu ki nifax sağ olsun. Yasətçilər, mühalifətçilər nə bilim partyalar, təşlaqlarıqasında dəfələrlə bunu etiblər və mümkün olubdur, yəni birisində civicent veriblər, obrisindəsə qarşı ripresihliblər və o həgətən o civicentləri alıb ki obrisində qarşı rəqabətdə uda bilsin və ana mühalifət olsun və s. və laxrı. Yəni, bu tarifimizdə çox olub və indi də bu davam edir, yəri gəlmiş gəlmiş. Və mən demək istədiyim məsələ ondan ibarətdir ki, bak, tamamilə yeni bir çərfaş olmalıdır, yeni bir yeni təşilatlar gəlməridir. Amma bu o demək deyir ki, indikləri də yada unutmalı lazımdır, onları kanara çəkməyə lazımdır. Mən onu da demirəm. Yəni, burada fikirlərim yanlış anlaşılmasın həmçin. Amma mən hesab eləyəm ki, yeni bir nəfəsə itiyacdır. Və bu nəfəs olmadan Azərbaycan rəmiyyətini nəyəsə inandırma olurdur, çətin olacaq. Teşəkkü edirəm, Azərbaycan son sual, biz sokuyurmaq istəmri, əsində vədimizdə laf çıxırır, amma maraq suyuncəlir deyət son sualı verimsizə. İtikləs də suyunə deyir ki, yeni səhpədə, yeni dinc imubarizədə mövzu doğan bir sürü daraya təbii ki, ünləri ki, oran bir ideolojik bazıq üzərindən səhpasmaq lazımdır. Biz biliriz ki, siz bu mövzunun nəzəri tərəflərində də beləksiniz, tədris edirsiniz və s. və laqqın, hürsətlər düştüksiniz. Qısaça da olsa, lütfen, cizcilərinə bir toxunun, azər qasımlı olaraq, bizə düşünür. Azəbidən hakimətiyirləm bu barizədə bizlər ümumiyyətlə, prates elektoratı, hansı ideolojib, bazanın üzərindən çıxış edibdə sabaş verirse uğura imza atmış olar. Və yaxudda ki, uğur daha yaxın görünər. Başa düştüm. Rüfət bəyi, mənim bu məsəllərlə bağlı iləlidə planlaşdırdığım geniş yazlar, hətta bir kitab filan da düşünmürəm iləlidə inşallah bunlar da olacaq sözcüz. Amma qısı olaraq kevab verirsəyəmsin sualınıza. Bakın, Azəbacan tarixində hansı problemlərimiz olur kızım. Azəbacan xalq olaraq, azəbacan vətəndəş olaraq. Bir bizim ərazimiz hər zaman kimlər sə qəli bişxal edib götürüpdür. Yəni, özünə qaxtırdı. Türk mən çaylar, Gülistan müqavilələri və s. Sonra əsiri də önündə olan da zəngəzuru, azəbacan elindən aldılar. Sonra qarabax, yəttirayon, işxalı olundur və s. Amma hindi biz gizməndə olsa bu problemi həllətdir. Amma bu həllət tam olaraq həllə olunməkdir. Yəni, bu bizim üçün önəmli bir problemiydi, ərazı bir tövlüyümüz, müstəqildiyimiz və təbbi ki, təlksisliyimiz məsələs. Bu önəmli məsələdir. Amma bunun yanında da çox önəmli bir məsələ var. Bu həllət de ondan ibarətdir ki, azərbacan insanı, azərbacan vətəndaşı yaxud azəbacan insanı, azəbacan insanı. Son iki yüz elə götürəyədə belə məs dövlət maşını altında inildiyibdir. Onun nə mülkiyyət yığıq olubdur, onun nə sərbəs hərəkət etmə azalıq olubdur və bunu hamısı onun elindən dövlət alubdur. Və dövlətdə də oturan məyəm bir grub insanlar olubdur ki, bütün mülkiyət onların elində olubdur. Məsələ, esəridə bu adamlar özəl mülkiyyət olmasa da amma mülkiyyət belirli adamların elində edir. Rəsmı olaraq indi milliləşdir eləmişdir və dövlətin mülkiyyətində edir hər şey. Amma biz belirdir ki, həllət deyir. Məyəm bir grub öncə etmarenə formalaşmışdı ki, hər şeye özələrin almışdıq və esəri dövlündə də təbii ki insanı sadəcə insan deyir, insanı dövlət məsələ ilk növbədə dövlət istismar edirdi. İndi müstəqil olandan sonrada həmini o kəsinin yenədəki mülkiyyəti özələrində saxladılar, digər vətandaşlara heç qəsə, bəyük bir kütləyə heç bir quqlar tanımadılar, quqlar amsır, qavuz elindir aldı söz söz kimi. Və mülkət hüquqı bugün Azərbaycanda qorunmaq və bunun yanında də təbii ki, insan dövlətin qarşısında çox acizdir. Çox acizdir. İnsan azad deyir. Və mən hesab eləm ki, əsas məsələ deməz o olmalıdır ki, insanın bax bu elikadan bu dövlətdən azadlığı məsələsi. Çünki digər bütün mözular hakimətin marağında aşağı uxarı marağında olan mözulardır. Vəsələm, biz yəndəki mülkət hüquqı qorunmalıdır. Bu hakimətin və hakim elitanın iknövədə maraqlarını toxunur. O heç bir zaman ələ bir icə yanı, icologiyanı ilə biləməcək ki, hansı ki, ya bilə vasitə və yaxud dolası yoldan mülkət hüququnu deməli nudafiyə etmiş olsun. Bunun yanında da, təbii ki, seçki hüquqı, bunun yanında da digər hüquqların deməli azərbaycan insanla verilməsi məsələsi. Və mən hesab eləm ki, əsas ideya, əsas ideologiyar o azablıqlar üzərində olmalıdır. Ki, bax azərbaycan insanını 200 ildir dövlət istismar edirdi. Və dövlətin içində olan insanlar istismar edirdi. Və bugün də çox böyük bir, nəhen bir dövlət məhmaşını azərbaycanda xormalaşırdır. Hansını ki, biz təbii ki, islaq etməlik. Nə görə, məsələn bugün azərbaycanda 80 ən dən çox rayon var. Həmin o 80 ən dən çox rayonda 80 ən dən çox icra hakim var. icra bahçısı var. Həmin 80 ən dən çox icra bahçısının öz deməli şıhtatı var, öz işçiləri var. Hansılar ki, hər ay həd il milyonlarla, milyatlarla dövlətdən pulxəclənir onlara. Və yerlərdə də nə belədiyəyə tanıyırlar. Nə kiçi və orta saykarlara bir hərəkət etmək imkanı verirlər. Nə mülkət hüudunu müdafi edirlər. Hər şey tapdalırlar. Bütün hüudları. Bana hə görə bu olmalıdır. Təbii ki, bu islaq olunmalıdır. Azərbaycana lazım deyir 80 ən dən çox rayon, 80 ən dən çox icra hakimiyyəti və sarə və laxın. Bunlar lazım deyir. Azərbaycana lazımdır ki, yerli özünü idarətmə qurumlar olsun və demokratiyada aşaqdan yuharı gəlsin. Və bunun yanında da Azərbaycana parlament lazımdır. Parlamentarizm lazımdır. Ki, azərbaycana haldır özü öz numandilərini parlamentə döndərə bilsin. Və bunu azad demokratik seçilər vasitəsini hər tə keçində. Həm yerlərdə, həm dəki mərkəz olaraq konkret olaraq parlament etsin. Azərbaycana bu ideyalar lazımdır. Amma çıxı bir alışamda ki, ərdogan yaxşı siyasətçidir, halal olsun ərdoganına, halbuki aftaritar rejim grubdur, orda aftaritar rejim grub və burdakı aftaritarı dəstək verir. Saba ərdogan olmayıcaq, ilhaməli açıqsa deyirəm, türkələm nasibətlər elədi yaxşı olmayıcaq. Çünki o Azərbaycana türkələn dost etmir. Azərbaycana yaxıq özünlə ərdoganla dost edir. Çünki o türkələn yox, ərdoganla dost edir. Yəni, fərqi görürsünüz. Yəni, çox ciddi bir fərq. Çox ciddi bir fərq var. Və yaxıq çıxıb deyəndə ki, əh, zəngəzura qətməli və və və və və insanların ciddi problemləri var. İki hüzildi bu problemlər həll olunmur. İki hüzildir bu ölkəni resuslamın 99 faizi bir faizin əlində də halini. Bir qrup insanı. Bize səkəli və zəngəzurdan danışırlar. Halbuki bu da önəmlidir. Mən başı tüşürəm, bəyəldə mən dedim ki, bizim təlikəsliyən məsələrimiz var. Söz-söz ki. Amma biri də var ki, sən ölkəni talıya sahan, sən ölkəni bütün resuslarını əlində saxlıya sahan, insanların hürqlarını pozasağan, onların əlimintar hürqlarını belə pozasağan, əh, iş adamlarına pul qazanmağı, iş görmək imkanı vermiyəsən iqtisadiyyatı manapolyalarla idare edəsən və yenə deyilən tüm resusları özəlində saxlıya sahan. Və sonra da qəlbizə deyəsən ki, biz qədib zəngəzur alacaq, filan alacaq, filan lehinti kəsəsən, illər ərzində bunun rəklamını edəsən, əgər dağlıq qarababda və digər ərazilərdə necə ki, azərbaycanın indi bizim əlimizdə olan ərazilərində bizim hürqlarımız qozulur və həmin ərazilərdə də eyni şəkildə şəxfap seçgilər olmayacaqsa, insan hürq azadırları pozulacaqsa, manapolyalar olacaqsa, orada da bravalar tikecəklərsə, mən səzi inandırram ki, yəni azərbaycan cəmiyyətdə, azərbaycan vətandaşı, azərbaycan insanı yəni qarababda soyuq yamaşaqsa, onu özün kəsəd etməyət cək. Bak, mən əslə bilən ki, bak, bu ideyaları meydana gətirilməyəm. İnsanlara bunu başa salmaq lazımdır. Və bunu salmaq eləri bir rəli, izm, nəxsal demokratiya, nə bilim, və s. təminlərinə yox, onun öz marağı yaxud, onun marağını göstərərik, bunu insanlara demək lazımdır, və bunu göstərənmək lazımdır. Mən çıxış yolunu məsq bu ideyalarda bu ideyalogilarda görəmək üçün. Mindətdərə və azərbayc, təbii ki, bir sahad, təh bilən, 10 dey qərzində, biz sizinlə kanal 13-i üzərindən yaymanlan, müdafəq hətli belişində oldu və dəli təhək eləri, müdafəq çilərinizlə həmki şeçin müfəkləndiniz vaxtaqımız bizimlərlə, bələbər olduğunuz, düşünürəm ki, bu bir ijtidə, amma qarşıda, yəniçin qarqısaq qalmış mövzular və suallar var, o ətəbdə də pürsət düşər, söhbət edəriş. Zahıq, sən də sağol və bizi dinləyən aytoriya və hürmətli xanlar və cənaq var. Sağol, bələbər.