 Hər vaxtınız, hər anınız xeyr olsun, dəyərli kanalın üç izləyiciləri kanalın üç efirində, iyni zamanda Baku efin və kanalın üç xəbər kanallarında bu gün, yəni cümə günlə olan hüyuquşunla və ilişimizi də hoş gördü işsizlərim. Əz izləyicilər bugün çox önəmli məsəl haqqında dəyəli hüyuquşun aslarımızla söhbətimiz olacaq, ölkəmizdə azadlı hüyublar haqqından şazıq. Ümumiyyətlə azadlıq hüyubları nədir? Ümumiyyətlə, bizim ölkəmizdə vətandaş hüyubları, fərdi azadlıqlar nə dərəcə də yerini getirdirir? Təbii ki, hər bir vətandaşın, hər bir ölkə vətandaşının özünə görə hüyubları var. Mə o hüyuguların təminatı kimdir? Şübəsiz ki, hüyugulara təminat verən dövlətlər olur. Dəyəli izləyicilər, biz bugün çox dəyəli hüyuquşun aslarımızdan bərabər həmin məsəliyə ayanıq getirəciyik. Hüyuquşun aslarımız artıq bizim efir dədlər, hürmətli hüyuquşun asının cəmal bağırı zada əmdə vəkinin səsi qəzibinin başlığı doktoru, kesmiş vəkil və hüyuquşun as, hürmətli əlaib Bəhəsenov və namzət beydə artıq efirimizdədir. Tanımış hüyuquşun as namzət səfərdir efirdədir. Xoş görülür hər birinizi, deməli, biz təxminən bir sadərisində fikirlərimizi deyək. Bu əslində bu ideyi har dan ortaya gəldi, dəyəli izləyicilər. Hər kəs mayayının birində sərədlərin açılmasını gözləyir. Və sərədlərin bağlı qalması üçün hər ansı bir səbəb də yoxdur. Dünya pandemiyadan intinə eləyib və heç bir dünyanın heç bir ölkəsində pandemiya qaydaları təvəm etmir. Diğer tərəfdən, bizim qonuşu ölkələr. İranla, Türkiyə sərədik, Türkiyələ, Kürislən sərədik. Açıldır. Yəni, Zografiyanı biz fəaləşiriz bu ölkələrləm, onların sərədləri açıldır. Bizdə isə, hər kəs gözləyirdik ki, mayayının birində hiç olmasa, yəni, bu qədər təhyrdən sonra artı absur dedir. Yəni, mayayının birində çox geciydi. Ondan belə yenə də yolun birinə qədər, sərədlərin açılması geciktirildi və yolun birinə təhyrə səlumdur. Diğer tərəfdən, bugün Bakış Erdin mərkəzində formla biz yarışları keçirliyiz. Həmin yarışların keçirildiyi məkanda yerləşən, 6 imun təhsil məşdəbinin şagirlərlə deyibləri, 7. evlərimizdə siz online sizə dərs veriləcik. Bu da bir başqa məsələ, mən ətta bundan bağlı mövqi de ortaya qoydum ki, bu hansı ülkədə baş versiyedir, çox cildi problemlər olardı. Üslələrin üçüncəsində bu şəkildə yanaşma, insanların uqlarına da, insanların azadıqlarına da, bu və ya digər şəkildə müdaxilədir, əslində biraz da kəskin ifadə işlətmişdim, mən onda, ki, bu şəkildə uqlara müasibə bəsləmi olmasın. Azərbaycanda vətəndaş azadıqları, uqlarla bağlı, mədə insan faktoruyla bağlı, çox cildi problemlər var. Amma biz bu ünstirik ki, vətəndaş uqlara azadıqlar haqqında, hürşunaz fikirlərini eşlidək. Buyurun, elə Jamal bəyələn başlayaq, Elayb bəyələn, Hamzəl bəyələn davibəyək. Buyurun Jamal bəy, bu vəqda hər birinizin fikirlərini eşlidək. Çünki bugün biz stiri bu önəmli mövzu haqqında izləyicilərimiz hürşunazlarımız tərəfindən marifləndirək. Buyurun. Hər vətənsəyir. Hər vətənsəyir. 29. əslərin əvvələrin də utöpüq sosialistər hər hərikəti yarandıq. Bu nə deməkdir? İnsanlar həmişə hüquq və azadlıqlar hundan bağırıqlar, amma onun yollarını bilmirlər. Dədiyim, bu faqlar Hamzəl bir havası insan hüquq və azadlıqlarının hürmət edilməsi nələ qədər, müəyyən meqanizmlərin yaranmasına gətirib, xardan müəyyən hər hərikətlər eləyiblər. İndiki zamanda sonradan elimi kommunizm və s. kommunizm, sosializm özü pis ideyə deyildi. Sadəcə bu sosializm Rusların əlinə keçdiyi üçün, yəni bir havasıda orta əsirlər yenə deyəllə, feudalizm də hüründə olan Rusxalgı bir də belə sosializmə keçmək istədiyi üçün, bu sosializm iplasa uğruna. Sosializm də sosial adalatlarla bəla qədər, en zamanda insan və hüquq azadlıqlarının da qoruması haqqında, hələ lə ilkin dekritlərindən bu görünür. Sonradan indi ilkə ölkələrdə, ayrı ayrı ölkələrinin özlərinin qanustusiyaları var, və yenəxal qanviyesiyaları var, insan hüquq azadlıqlar mı, qorayan ayrı ayrı müddələri var. Amma görün, bu hüquq azadlıq və müddələri əməl olur muyosu? Saaləcə bu insan hüquq azadlıqlarının müddələrini əməl etmək, ümumətə insan hüquq azadlıqlar azabəzə kimi bir ölkədə, bu elə bil ki, yeni bir fikirdi. Çünki bizim bayağı dədiyim ki, Avrupa'da, eləcədə Avrupa'da insan hüquq azadlıqın ne alakalar, həm bədi yəsərlər, həm iki dərə ingilab olub, Paris France ingilabı, Nedirland ingilabı bular, hamsi insanların hüquq azadlıqları etdiyə cəhdər idi. Bizdə elə bir insan hüquq azadlıqlarının əlqalı belə bir fakt yoxdur, azabəcanda yoxdur. Mirlətin genetikasında, yəni onun programında belə bir fakt görməmişdir. Düz ayrı ayrı halarda bizim klasiklərimizdə, nizamini yəsərlərində, cəmiyyət, ədələtli, şahı, eləcədə bizim yaxın klasiklərdə, elə cəliməmə gözə nəsərlərində, akundubun nəsərlərində, sonradan sabirin nəsərlərində insan hüquq azadlıqlarının oxdur, yəni o cəhətlər nəyə bir şeylər olub. İndi bizim qanustizamızda, vətəndaş insan hüquq azadlıqlarının ala qədər, 2015-ci maddadan, 70-ci maddaya qədər, dəməri insan hüquq azadlıqlarının ala qədər, əsas vətəndaş hüquqlarının azadlıqlar barasından müddələr var. Amma olayın, hər müdələrin əksələti işləmir, niyə işləmir? Kankarat olad deyək. Dəməri sərhədərin bağlanması, bildimiz kimi sərhədərin bağlanmasını işinə, sərhəd rejimlə milli mərcis baxır. Yəni, o bir avasda Azbril Resulüqası Parlamidini salayetinə daxılı olan bir məsələdi, sərhəd rejimlə milli mərcis baxır. Gəl bir tərəbdən, Azbril Resulüqası Karunşu isəsində, hüquqların məhdutlaşdırması yol verili azı hansı hallarda, pandemiə dövründə, pandemiə bütün dünyada yaylan bir xəstəlik deyilir. Örkəni çin də, eğer bir örkəni çin də, eğer xəstəliyi varsa, o eti deməy adlanır, bütün dünyada isə bu pandemiya adlanır. Dünyada artı pandemiya yoxdur, ama Azbril Resulüqasının da pandemiya əsas götürüyü, sərhədi bağlamak düzgün deyil. Çünki, bax, dibildiğim kimi, örkənin, örkə sərhədlərin bağlaması, yəni dünyaya integrasi eləmək istəqamətdir, və dən dəşlərə mani olmağa, bu baxırsar formadı, insanların atıraq ölkələrlə alıqasını bu formadı kəsmək üçün, milli məcisi, hakim edin, çox ciddi bir argument olmağıldı. O argumentı təkəsə bir təbibin, bir iki nəfər göstərişi inən, sadəcə obara heç bir müzəkər aparılmadan, asaslandırmadan, insanların quru sərhədərin bağlaması, təkəsə bizim insanların yox, elizamada xarcı insanların da bizim ölkəmizdə, artıl üç-dört dildi, xarcı ölkələr, quru yollarına bizim ölkəmizdə gəlib, bizim ölkəmizdə tanış olabilmirlər, bizim ölkəmizdə integrasiyyələ bilmirlər, biznesqora bilmirlər, insanlar nə alıqa saxilə bilmirlər, qohumlar qalub xaricdə, bizim qohumlar gələ bilmirlər, məsəlumlar belə götürək bağlayacağı və sərh və sərh. Bu bağlaması əsasdır. Bu insanların müstəqil yedəşməsinə mani olan bir haldığı, eləcə də bayaq qeyd ettiniz kimi bizim Avrupovimların nə alıqalar, ralli, formalin alıqalar artı qeyd ettikdə Azad Barazan'da Bakirin mərkəzində, Bakirin mərkəzində deməli keçirlən yarışlar. Bələ, bu yarışların keçirməsi hərbət də bizim həm baki əhalisinin, həm insanların istirahatına mani olur, həm insanların deməli əsəblər nə oynuyor. Bunun ələ bir iksadi əsası varsa, tuta ki, bunun çox iksadi əhməti var. Purgəlir. Əl Purgəlirsə, onda götürə böyük bir zavudi, Tikev, şəhər, baki şəhərinin ortasında böyük bir zavudi. Tüslilər də bütün şəhərə yayılsın Baksevətdə. Dək ki, biz Purgazanır. Bu də əsas değil. İnsanların, insan həyatı, insanın sağlamları, insanlı rəyatağı, Azərlər ismurgasının qanustu səsənən təsvid olmuş ən ali bizim məqsədimizdir. Əgər insanlardan, belə hallarda, yəzi şəhərin mərkəzində, belə bir iri, belə haxal müqrasını yarışlar kəsilən də, mən elə gəl ki, xalqın deməli razılı olmalıdır. Bir məsələn də qeyd eləyi, mən öz saytında deməli satışına yazmışdırım. Ümumət də paşıda idaraçilik mərbət vəzətlədir. Paşı şəhərəyi böyük bir meqabol istək. Havra, bu rali kəsilir paşı şəhərində. Paşının da şəhəri böyüğü yoxdur. Yəni, paşının 4 milyonlu paşı şəhərini bir nətər idare edir. Bir nətər. Təsəbəl eləyin, Azərlər ismurgasının 10 milyon əhali var, onun 4 milyon paşıda yerləşir. O 4 milyonlu əhalini idare ediyən, onun təsərbatını idare ediyən, onun siyasi iqsadi bütün operabolimləri həli ediyən, təkşə bir adamdan asalırdıq. O da paşı şəhər icra hakimiyyət. Halbuki, həm savet dövründə, həm çağr dövründə paşı şəhəri hal deputatları şəhəri icra hakimiyyətə olun. Hal deputatları şəhəri, paşı şəhərinin baxı şəhərinin özün deputatları olun. Paşı şəhəri belə məri periyətələr çətirəndə, deputatlar, eləcədə onun icra komitəsi indi, hansıda strukturları belə qərar çağırırlar ki, bəli paşı şəhərinin də, bəli çünki 4 milyon əhalinin, sakinlin, taliyyət bir nəfərdən asılı olabilməz. Bu böyük bir megafolisi. Masqbanı götürə, tüplisi götürək. İslərinə böyük megafolisi də şəhərin bir nəfəri idare eləmir. Şəhəri idare eləyən idare hiyyəti diyen, bu qanun verici organ kimi, belə bir qalikti bir idaraçilik olmalıdır. Bu, qalikti bir şəkildir məsələ, həli olmalıdır. Paşı da belə keçilisi, çünki paşı həli azıbırdan deməkdir. Azıbırlar ismikasın, prezidenti. 10 milyonla əhalinin yo, dövlətin prezidentidir, rəhbəridir. Bak, belə götürək. Amma paşı şəhərinin təsərivat işlərinə tutmuş. Bütün siyasi iksəri də məsələrinə, bəqəni on. Yəni, məqəpulisi rəhbəri yol mu aldı? Olar, bu tədbur görməldi, səadəcə bizim qanun şəhərinimizə dəyişili gəlirməldi. Belə məsələrdə icra hakimətə suroqlarları inzibata amuilik surocturudur. Yəni, o bir nəfərin göstər işinə bütün Baki, 4 milyonlu Baki şəhəri ailesini, onun bütün bu oyunları, tədbirləri, sökündürlə, fikintirlər, bir nəfərin sərandılamına olabilməz. sübəktib bir sərhən zamdır. Bir nəfərin iradəsinə bu bədə məsələr olabilməz. Bu kollektiv olmağıldı. Bunun insanlar bilməlidir, səs vermə olmağıldı. Həvva şəhər Meryi şəhərin Meryas olmağıldı. Vaşı şəhəri artıq Merya keçməlidir. Merya nədir? Vaşı şəhərin ahalisinin seçkili yoluna seçdiyi rəhbər. Merya nə özü də seçilməlidir. Onun tepudatlarını seçilməlidir. Nəcət ki, gubernator seçillər, rüsyətlə qübrinənin o tepudatlarını seçillər. Seskili organ anca xalqın qarşısında açıq verdiyi üçün, xalqın dərdini onun arzısını bildiyi üçün, onu ehtirazalı bildiyi üçün. Merya çəkinəcə idi belə bir onların keçirməsindən. Keçirməcə idi. Çünki oradəcə idi insanlar özə apropo oyunlar, formo oyunlar elə deyirdi keçilir ki, xalqın bir lavası istirahatına mani oldu. Həli məktəbi qoyab bir qıraqa. Nəcət, qululara çıxır, şəyərin insanları istirahat eləməli olduğu yerlərə çıxır yolları. Elə də kəssində, baxımaq da oldu, bu insanların qulularını pozunması deyir. Bu təvbək bir fəlacət deyir. Bəndi bunu yet deyilərzində insanlar bana dövdür dözümlə. Deyirlər ki, bu dağın ahırıncıdır, son-du. Amma yenə deyilərin, bu oyunların keçirməsi eləcədə digər insanların quluları hər adında pozunur, bu da bilinir. Məzəl hər quluları pozunur, mürkət hər quluları pozunur, bu dağın həmsı baxı çəlbəli. Çox təşəkkürəyir, həm deməkdir. Bu dağın həmsı baxı çəlbəli çox baş verir. Bəd, qayıdacaq bu mönzüya, yəni, mən istəyərdim ki, əlaib bəyi, konkret olaraq, Azərbaycanda, Cemal Qayi detallarla dedir. Çünki mən də detallar ətrafında dedim, yəni, konkret olaraq bugün baş verənlər. Mən bilirəm, namzəd və əmfikiri həmin kontekstə bir az də fəqor, namzəd və hər zaman deyir ki, bu ölkədə huğuqu dəfn ediblər, mən də razıya mənim. Həmma istəyərdim, gər şeydən bu məsələdə, dünya praktikasında, Azərbaycanda konstitusiyan normalarında, qan vecli bazasında, Azərbaycanda vətandaş huğulardan təmin olması, insan faktoru, vətandaşın huğuqu vaazaldıqları ilə bağlı, Azərbaycanda hər hansı bir, nəyəs hansısa bir nəsədə riyayət olur muyuz? Ümum bir sizin fikirinizə işləyələ etmək, buyrun. Sa olun, dəyərdir rəfət bəymən, tün icilə içilərimizə bütün xardımızı, dindar, çəsimi, təbriç edidən, bünçu barəmlə nətələt edəm, bəzi məsələlərdə deyim, ümumiyyətləm hüquq və azəslətlərinə bağlı, qanunlar, hüquqları müəyyin edir, eləri zamanda hüquqları, məhdudiyyətlə, azəslətlərinə müəyyin edir. Həb qeyd eləmək lazımdır. Azadlı insan hüquqlarla, azəslətlərinə məhdudlaşdırılması həb də fövqalarda vəziyyət şəraikində bilə yalnız kanüşdətül şəkhanınları ilə təbqid edirə bilər, məhdudlaşdırılabilir. Yəni, hüquq azəslətlət məhdudlaşdırılırsa, bu yalnız kanüşdətül şəkhanınları ilə məhdudlaşdırılabilir. Sa həvi ordanların, bu sa hədə hər həntə məhdudlaşdırıcı gələr gəbul etmək hüququ yoxdur. Bu bir mənavıdır. İçincisi, ucul məhdudlaşdırmalar bütün harlarda müqvətqəti xarətləri taşınmalıdır. Bütün harlarda müqvətqəti xarətləri, bu, yəni, qətistandətləri, üçüncüsü hüquq və azəslətləri məhdud qətlər yalnız təhlükəsizliyə təhdidləm bağlı olmalıdır. Yəni, real-təhlükəsizliyə təhdid olmalıdır, təhdidləri yal olmalıdır və ən nə hayəti? Dördüncüsü, məhdud yəqlər yalnız kanistusya nəzərdə tutulmuş aşağıdakı məxtətlərin həyətə çetirlə bilək. Vətəndəşlərin təhlükəsizliyi təmin etmək məxtətləri, kanistusya quruluşu əsatlarını müdaqə etmək məxtətləri, mənəviyyətin qorunması məxtətləri, sağlamlıqın qorunması məxtətləri, başqa şəqqlərin hüquqlarını da qanunu məxtətlərinə müdaqə etmək məxtətləri, dövlətin müdaqəsini və təhlükəsizliyini təmin etmək məxtətləri, bu qanunu məhdud qətistandətləri. Və Azərbaycanda da Azərbaycan Resubuqatı, kanistusya quruluşu yərdində hürməti Cemal Bən, Dəməli istinadə etdiyi norma Azərbaycan Resubuqatının tərəklər çıxdığı insan hüquqlarını və Azərbaycanda müdaqə etmək məxtətləri, Avropa kandini etmək məxtətləri, en zamanda təhlükün məzburu olmasa da, yəni təvsiə karakteri, o utada bütün dövləklərin, bütün tüqil dövləklərin qəbul etməyi bir insan hüquqları haqqında BMT kandini etmək məxtətləri var və Hüquq ve Azərbaycanda təmin edilməlidilər. Bu, Azərbaycan Resubuqatının öz dəliyi də, kanistusyanın tələbeti, kanistusya də hüquq və Azərbaycanda keç bir şəkildə məxtətləşdirilə bilmək. Hiç bir şəkildə, məsələn, dək ki, insanın toqunulmağızlı hüququnun məxtətləşdirilməsi, bir şəkildə məxtətləşdirilə bilmək. İnsanın, məsələn, vicdan azadlığı, his bir şəkildə hər həz-i təlqaladələr yətməli məxtətləşdirilə bilmək. Azərbaycanda mən, səb bir şeydiyim, Qutəli İsləyətilərdə bəsin, 35 yılliç hüquq tədürbən var, yəni, praxt hüquq tədürbən var. Bu, saha edə qərarları necə qəbul edirlər, mən axtsı deyim hərlə üçünə qədər bilmirəm, deyir ki, mən deyir tarif nədiri gəriyə qədər okunuşəm də, bu, zəmaat hərdəm desin. Bir məsələni deyimdə, indi biz bu üçün axtsı aldır, bu, dəməli, karunə virüs məxtətləyətlərinə bağlı, formular bir məxtətləyətlərinə bağlı təsdiq edirləmləri görülük, danışılır. Amadar baytında, dəsən, belə deyətdə, əndilə bağlı qərarlar verilir ki, buları hərdə hazırləyirlər, mən bilmirəm. Ne də hazırləyəmdən nə düşünürlər, normal məntiklən buları qavramak çətindir. Bak, bizim hammız qədər edirlər ki, təhminin 4-5 ilə ver, qərar verirlər, vaşı qeydəti olmayan maşınların şəhərə bırakılmamak. Yadınızda da, hammız görür isə, vaşı şəhərində qeydəti olmayan, vaşı və sunqaçlı qeydəti olmayan axta maşınları nəyə səslanmışdırlar? Hansını ormaya səslanmışdırlar? Nidə səslandırırdırlar bunu? Bir böyük vaşının girişində, bir böyük saklama məntəqətidə tihtilər. Bir nətəyərdə yoxlama qoydurlardır. İnsanlar zürümə düştürək. Nəyə səslanırdı? Kimin ağrının məhdoluydu bular? Bak, bu üçün biz, bu məhdutlaşdırmalarla bağlı, vəziyyətlə rəstlaşanda mən nazilər kabinetinin son qərarını okudur. Karana virus məhdutiyyət müddətlərinin karantı xüsusu, karantin rejimi müddətinin urinein birinə qədə, ilzlanin biri saat altıya qədər bu uzadırması ilə bağlı. Rəsmün azirlər kabinetinin gələrinin heç o tariq hissəsin karifədə deyiləmiyizlər. Nəsər var elə də qoydur? İçim bəmk səxliyyətləri orda bir o bəmklərin biri budur. Yerüstü nəqliyyət vasitələri yüçtaşmalar istisnə olmaqların qadara nədilməsi, bürdə mələcə məhdutiyyətləri şəxsin özgətimlərin baş çəkməsi ilə bağlı məhdutiyyətləri səxliyyətləri, o da qalan məhdutiyyətləri aradan qaldırılırız. Əzidim doldan mı siz? Ölmətli bizim qanun vericilərimiz, başqilərimiz, idare edənlərimiz bilməm, sizə müracət edək. Doldan mı siz? Deməl əhalini təhlüçəsədiyin düşünürsünüz. Düşünürsünüz, pəki. Çok güzel, yaxşıq. Məhdutiyyət qoydunuz ouz. Bu insanlar Azərbaycanın hüdutlarından yaxşıq yerüstü nəqliyyət vasitələrinə çıxabilmirləsə, hava nəqliyyət vasitələrinə cəminə də çıxabilərlə, və də hava nəqliyyət vasitələrinə çıxabilərləsə, kimətlərinə baxın da. Ehalini düşünmürsünüz. Ehalini düşünmək, ehalini qovurmaq məxsədi inəm yerimizizdə. Bu, yeti mühaliyyərin baxın da. Rəcuna baxın, insanlara baxın, bir qurala baxın. Mən onu görə də rüfətdir. Bunla bağlı, konkret fikirləyəndə çəkinlik çəkirəmdir. Bak, bu, qərarları hansı məhdətlə, ne də haqır edirlər, yada da çəkəm edirlərdi, o belə edirlərdi. Çivlə meyvənin yığılmaqına görə bilmət. Nazirət kabineti də rədə edir, bir ay sonra rədə edirlərdir. Bu, çubu qanunların təhvizin, qanunların qəbulun, mizama sarmanı, bu da bir türünç mən bənə çevirirlər. İlməslədiyim. Üzülüsləm, bütün sizin hamızdan, bəşədə bu ağrınmaq birə də bizim vaxtımızı çox oradır. Bu, karanel virus, məhdut yətləri, nə vərə cəhvizə çıqartdıqsa, sonradan hamı gördün də, ne də də rədəmi həfsə edirlər? Bu, məhdut yətlərin nə qədər suyu istifadə edirlər? Həfs, məhdut məhdut yətlərin nə cəmin manata yerləşdirirlər? Məhdut yətlərin bir də edirlərdir. Bu, məhdut yaşadılım, Zərləb rayonunda, bir də görüldük ki, qəstəxananın sağlıblar ki, karanel virus, qəstəxanası, zona üzrək karanel virus, qəstəxanası elan edirlər. Mən götürdüm, yazdım, nazirlər kabinetinin, apərətik gələrcəyəm, məhdut alınan etməsiz bunu. Burada hərçim kantin cintini, 60 faibi, yaşatmışlən yukarıdır. Cəl beləyə bilməksiniz bunları. Karantin qaydalarına görə, bu adamların, yaşlı adamların maliki hərçim cimkəl belirlməsi, yol belirlməsidir. Bu, qanumda mədə edirlərdir. İçindisi burada, kati aparatı yoxdur. İçin əfər hərçim tapısı, gönlərimsiz başqa rayona. Mən nəhayəti, yazdım ki, qaradaşım, bu qəstə qananın kanalda səsi yoxdur. Bu qəstə qananın kanalda səsi, qəstə qananın yanında ahçıq cəyə yığılır, biztahiyə yığılır. Oradan da cəcə ekolojiya və təbi səvvətlər nadirini məhdurə məksəklərinin qətikələri çoruluşu. İngi də bu davan eləyir. Oradan da götürüp, həməl çişrütüyü, akkolun, hamıtın, vırlar, oradan da bütün samat içir. Əhali İçir bu suyu. Və siz nəfi çizdəsiniz? Siz doğrudan mı bir papalız əlizdədiniz, bu qarantin qaydələrin qoyanda, bu qəstə qananın bura səvanda bütün ölçən yaxşı ki, biztah edində reaksiyə edirlər, məhdur belə sorun qaydədə yazmışdım. Gözlər, gözlər, inən gözlər, baxdılar, yığışdırdılar. Nimesi də başqa faqdı deyim. Çünki hətçin varmı, yoxma kate aparatın düşünən yoxdur, varmı, yoxma bunun şəra etin düşünən yoxdur, varmı, yoxma həmən gözlərək belə bilər ki, cəmalı on mən bu turqa su daş etinlər. Harbən daş edər varmış bu suyu on mən bu turqa qüyaq həstələrin içiməsi üçün su. Harbən gətirə dərlərmiş bu suyu cəmalı mincət edirdən. Niyə mincət edirdən? Gərdə yoxdur mu bu su? Çünki hücrisizəm o, ki, bu qazanası işbazların saxta müəssəsi mincət edirdən. Bakın Harbəcən insanı rüyan verdiyədə biz danışırız. Dəməli, danışanda bizim qaydamızdı da hüquq veririz. İnsanlara hüquqların qaqı rəxmalı ki, məvvəyi, kanın sosiyada bu nəzərdə tutulur, qanında bu nəzəri bu bizim bordumuzdur. İmkanın qədət hər verir, sadalilən bunları indi də sadaladır. Manda fraqqa da rüyal həyatda nə baş veririz? Biz bunu bilbətəndaş bir ürəh yanlusu olaraqdır cəmiyyətimizdə çaktırmalıyız ki, sözün əsl mənasında bir iləm nə baş veririz. Sözün əsl mənasında bir iləm nə baş veririz. Yaxçı, yaxçı, əla bütün dünyaya götürük dimiriz. Siz qoymuşuz, əvala doğrudan da bunun görünməyən cəhətləri var da qəbul eləyiləm ki, bir narəhat bir doğrafiyadır. Bu doğrafiyada rəhatçıqın nə baxı yaran açarı da bəllidir. Biz artıq belə bir şəraytə öləşiriz. Ayıq çox yaşı. Eliyisizdə, hiç olmasa bunu. Sizin o təblıqatçıları, sizin dimişiniz yax ordumuz var. Bir ahalə də izahirində bir ahalə də bu vədiyyətdən bir məru maxta olsun. Həm də elə şey varsa siz onu nəcə izahir edəsiniz? Bax, məhdudiyət qoymuşuz manapolis də azaldığı, azaldıda qeymətlə, doğrafiyada, Ermenistan'dan, Kürsistan'dan, islələn bir ölçədən götürürüm. Islələn bir ölçədən götürüm. 5-6 defa artıqdır. Həm də insanın haqqında sizin düşüncələriz nədir? Ah bu, nəhdüqtaşdırmaların ölhü də ölhü də bəylə rəsmən deyilir, çünki və insanların həyatının, azaltılığın, o təhlü çəhdəcəyinin müdafi etməlcündir. Birlə müdafi edəsiniz? Tövb təşəkətə, Laiq Biyek, Namiz Erbaydə işidək, sonra izləcilərin sualları olsa onlara ceablandırarıq. Mən əsas ədətmiz budur kiyim. Gər şeydən, vətəndaş, hüva azadıları bu ölkədə təmin olunur mu? Ümumiyyətli, vətəndaş, hüva azadıları mədəni barəttir. Bizim insanımız elə bilir ki, belə dolu, çünki əksiyəliyyətimiz sabət dönəmində yaşamışıq. Sabət dönəmin özündə görə bir hüq sistemi var idi, özündə görə bir siyasi sistem, ideoloji sistem var idi, on əsasında yaşayanlar var. Və elə bir zamana gəlip sattı ki, bu biraz belə işimizin elə bir zamana gəlip sattıq ki, sabət rejmenin nastalgiyasını yaşayan insanlar yarandı bizim cəmiyyətlə. Niyə? Çünki ölkədə hüquqi nihilizm mövzuttur. Buyrun namzəd və sizə işidək. Çox sağ olun. Həmçarlarım əlaif bəyi, cəmal bəyi ümumiyyətli insan hüquq və azadlıqlarının mahiyyəti, onun qayrixinə nəzəl saldırlar, onun məhdudlaşdırılmasına imkan verən hallardan misallar getirdilər və ümumiyyətlə ölkəmizdə ki, hal hazırda insan hüquq və azadlıqlarının vəziyyəti virusində vaxt az olsa da nəyyədə məlumat verirlər. Doğrusu bu hal hazırda ölkəmizdə ki, insan hüquq və azadlıqlarının vəziyyətini araşdırmaq üçün geniş bir aydutorya lazımdır. Mən təşrif edərdim ki, hüquq şunaslar bir araya cəlsinlər. Biz bu məsələri geniş müzakir ilək. Alayf bəyyət, Zəmal bəyyət çox gözəl xatırlı yıllar ki, hətta 90-ci illərin 2. yarısında doğrudan da, ər ünkü günləm müqaisi etsək, ölkəmizdə kifayət qədər insan hüquq və azadlıqlarının təminatı, məhkəma hakimiyyətinin müstəqildiyi təmin olunurdu. Yüksək bir formada, ancaq kifayət qədər təmin olunurdu. Biz o zaman Zəmal bəyyəni özüdə Alayf bəyyəni də mən 1 avəsdə vəkirlər kalyigasının üzvü olaraq çalışırdığıq, mən həqqətində Azərbaycanın əksil məhkimələrin də qanunlara əmal olunmasının sədiyyəsində mən razıydım. Hətta mən fikib deyirdim ki, öz işimi, öz peşəmi tatmış an, və bu peşəm bir layaqətli bir peşədi e, yicəl peşələr arasında bizim də bir dəstıqəttimiz var. Biz də, ölkənin qanun vericiliyin həyata keçililməsində bir qüvvəyiş, bir vəkirlər kimin. Lakin çox təhsür ki, illər ötdü indi jalib elə bir dövrət satmışıq ki, vaxtinən ölkəmizdən mevzu dolan, kani suksiyaya uygun yaradılmış cinayət, cinayət prejsal və digər məzəllələrə daxil edilmiş insan hüquq ve azalqlıqları son dərəcə məhdurdaşdırılıqdır. Həmkələrim, hüquq ve azalqlıqların məhdurdaşdırılmasının məhyn imkanları barəsində, məvzuqluqu barəsində mümkünlüyü barəsində danışlılar. İndi çox qəribə bir vəzisi gəlmişiq. Bu qanunları kim qəbul ediyir? Mən son yirmi ildə Azərbaycanda qanunlara edilən əlav və dəyişdilər, yeni qanunların qəbul edilməsinin kimlər tərəfində onun teşəbbüs çağrının qanun verizi teşəbbüsü hüququ var. Bu cizlədirməm əldi? Azərbaycan kani suksiyasilə qanun verizi teşəbbüsünə malik olan şəxslərin daireləri məyəni açıbdir. Biz bu şəxsləri bilməliyik. Biz onların yaxısından yapışmalıyıq ki, çüncəsindən, hansı beynəlxal qanun dünya insan tarixinin tarixinin üzüm bir azadlıq prosesi var. Hüquq prosesi var. Bizdə bu proses, bu tarix olduğu çizikdir. Hamamız yaxışı bilir ki, Azərbaycanda insan hüquqa azadlıqlarının tarixi, Azərbaycanda ədalat maqaçməsinin tarixi uzağa cətmir. Maksimi bir əslə artırsaq lakin insan cəmiyyətinin, bəşət cəmiyyətinin bununla bağlı, olduqca uzaq bir tarixi var. Yunanistanda, Qadım, Roma da, Avropadayı bu tarix 3.000 illə bağlıdır. Məsələn, Qadım, Roma da hansı ki, məhkəmə sistemi mövzud olan da, bizdə həsir, yəgün, məhkəmən ne olduğunu da bilməliyik. Bizim tariximizdə, o bövrdə, tarix mövzud olduğunu da bilmirlik. Bizim baxanda, o dərin tariximiz elə bilməyin, məniz tarixmə həqaretlə bağramı. Xeyri, bu riyallıqdır. Bizim ən çoxu tariximiz cəlib çıxır. Plak ki, bizim əradan bu yanıcı dövrülə. Ancaq insan məşəliyyət tarixinin olduqca uzağa gələn tarixi var. Roma tarixi var. Yunan tarixi var. Yunan hüququ var. Hələ, əramızdan əvvəl, 3.000 ill əvvəl Roma da insanların ədalət mühaikyməsi hüquqlar var idi. Bu hüquq cəmiyyətin hamsı qarşısında həyata kətirilirdi və buradan da mündi hal hazırda dünyadan mövzud olan normal, ədalətli, demokratik hüquq sisteminin əsası boyuqdu. Hüquququn prinsiblər yaranıqdı. Məsələn, nəcurə, dərin deyirlər ki, o zaman ədalət mühaikyməsi meydanlarda kətirirdilər. İnsanların gözü qabağında kətirirdilər. Məsələn, nəcurə deyirlər ki, sən iktam etdiyin şəxsi publicini, yəni insanların qarşısında adora meydanında su bu dələ ki, o adam bu cinəkət ölədikdir. Buradan məhkəmənin açıq prinsibi meydana gəlmişdir. Tələtlərincə çıma prinsibi var idi. Prokura iktam edirdi. Cəmiyyətdə olan insanlar məşirlər kalliyası yoxdur onda. Ümumiyyətlə müdafi, həyata kətirilməyə qadir olan insanlar var idi. Kəl qarasında bunlar dəkir çimin tanılırdılar. Advaqat çimin tanılırdılar. Bunların meydana çıxı, prokura onun iləri sürdüyü iktamları darmadağın etməyət alışıdılar. Su bu tələməyət alışıdılar ki, onların müdafi etdiyi şəxslərin hüquqları var. Bu hüquqları əmel olunmaq lazımdır. Fundamental hüquqlardır. O dövrdən də insan, vəşər hüquqları, insan hüquqları inşa və yıbdir gəlip vücünki günümüzə satıqdır. Bu azərbaycanı qani eləmir. Azərbaycanın vücünki hakimiyyətini, vəşər tarixinin, bu cinəkimin, insanın əldə etdiyi o hüquq və azaktıqlar vücünbuları qani etmir. Ələrinə kesən, iç kürsətdə bu hüquqları məhburlaşdırırlar. Cinət qanın verziliyinə, mülkü qanın verziliyə gündə bir dəşlik, mürtəzi dəşliyedir və adını da qoylular, çox qəribədir, adını da qoylular hüquq islahatları kətiririk. Mən, rəsm-i qayda da milli mədrisə ərizə eləmiracit eləmişəm. Kətmiş spikerədə bucünki qafar obaya dəmiracit eləmişim ki, mənə xaşa eləmir izah eləyin. Üç min il tariqan valik olan məhcəvədən yumayəndəli inustunun azərbaycandan ləqd olunmasan, hansı əsaslarla midənə gəlip. Bu qanunun təşəbbüs keşi kimdir? Bunun təşəbbüs qaldıranı kimdir? Məhcədiniz nədir? Mən, çox sət formada demişəm ki, sizin məhcədiniz azərbaycanda hakimiyyət tərəfindən insanların xozunlu şüquqlarının müdafiqəsinin qarşısını almaqdı. Bu qanunun verisliyi hiç, yəni, məhcəmədə yalnız bu məhcədə görür ki, insanların hüquq azlattıqlarını məhdulaşdırmaq. Mənə götürürüm, nə yaxsız cahit versinlər. Milli məhcəsin hüquq siyasət kandisiyasının sədirib, müseyyinli mənə cahit verip deyir. Ki, Zənapp Səfəruf sizin dört səhvədən ibarət yazdığınız müraciyyətə araşdırdıq və sizə bildirmə istiydi ki, məhcəmədən qadın Roma'dan gələn məhcəmədən nümayindəli inis tutunun aradan götürülməsi bizim dövlətin apardığı hüquq siyasətinin hüquq islahatlarının bir isləsidir. Buyurun, bu da bizlə, qularin bize verdiyi cahit. Mən bayaq belə bir təşkilə filadə sürdüm. Hüquq şunan... Bu, işiminimizi illədə sonra hardasa vəkirlər qaliliyəcəsinin qanının işlədiyi dövrlərdə bəyi çox güzəl xatırılır. Vəkirlər təs-təs hüquq kontrasları kətirirdi. Kətirilirdi. Vəkirlər qaliliyəcəsi bunu təşkil edirdi. Bütün hüquq şunaslar, o zemliyyətini də prizident aparatından hüquq şunaslar yıırtılırlar, gəlirdilər. Orada zəmiyyətimizi xarxıdan falları qoyurduq ki, sələn qanunlar hansı zərhulətdən doğup təkib onu qəbul etmişiz. Bütün biz istiyər işi bir dəlimin masak şətirilsin. Azərdən hüquq şunasları yıqıştınlar. O cümlədən də hakimiyyətib təmsil edən hüquq şunaslar prizident aparatından alimək cəmədən fraqrəruktan qasınlar 30-35% olar mənlən böyük adam deyirlər. Oların əksəyətin əməllərində yüzlərlə cinəyət təkiblər həməllər var. Gəlim mənə nolur, bizə onların soruşaq. Yək, bu qanun normalarını cinət prosesör qanun verciliğində salmaqda dürtməklə sizin məqsədiniz nədir? Mənə nolur, bənimlərə subut edəyim ki, onların məqsədi yalnız cinəkər məqsədlərdir. Onların məqsədi yalnız bu hüquq islahatları adı ilə ölkəmizdən mevzud olan normal, pozitif, bəşəri normaların hamsını aradan qaldırmaqdır. Bayaq həmçərlarım hüquqların məqsədilmasını bəzi meqamlarına toqundular. Bəli, kandemi adı ilə Quru sərhətlərin bağlanması, məhkəmədən açıqlıq-aşkarlıq prinsipinin pozulması çox qəribədir. Yenə də deyim ki, məhkəmədən aşkarlıq prinsipi var və bu da üç binin qarifə olan bir prinsipdir. Məhkəmədə proseslər atıq kətirilməyəldi. Tərəflərə imkan verilməyəldi ki, şim istiyyir, qansın o məhkəmə prosesmdə iştirak etsin. Artıq, həmçə, beş ilə yaxımdır ki, ölkənin bütün məhkəmələrində bu və ya başqa bəhanələrlə məhkəmələri qapalı kətirilər. Apiliyasi məhkəməsinin həyatına girmək mümkün deyil. Pasport verimərsən, bilmirəm, harici pasport verimərsən, kandemi araşları qətirimərsən. Bu nədir? Duqqdur. Bən çox qəribədir. Vəçilər kalyəcəsində qəribə bir vəziq yaranıqdır. Vəçilər kalyəcəsinin rəhbərliyi nə istəyir oneliyir? Nə istəyir oneliyir? Təsəbür eləyən ki, bugün, bugün vəçilər bu ismünət təcid kanalarında saklanılan öz müvətçilləri ilə görüşək yetmək üçün üçün əvvəl pandemiya təsdikəsi keşməlidlər. Hər biri, təsəbür eləyirsiniz, bir nəfərin yanına və yaxud da ki, ismünət təsid kətmək üçün vəçilər kətməlidir üçün əvvəl kəsi verməlidir üçün nəsoru onun davabını verməlidirlər və onu götürük bir dən ətustaginin görüşək isməlidir. Təsəbür eləyən ki, gəlin buraqın onun saylara, vaxtda gör vəçillərin nə qədər vaxtını bunlar boş-boş mənası şeyləri sərfəliyirlər pandemiya görə. Bir aqşır, izlaslar kətirirlər. 2000 nəfər adam yarışır bir izlasa. Vəsə orda o pandemiya qapıda kimsə durur, o pandemiyağını quraxmır. Vəçillər, bu nə olsun? Vəçillər, niye türəzələmirlər? Bu yasımlarda mənim bir, həm çağrın mənim apiləsi məçim asımda görüb, deyir ki, mən mən görüşübdü, mən hürmət eləyən bir adamdır, deyərsəmdən inzimşəm, deyərəm niye inzim isəm, deyərsəm, demirsəm, vəçillər hakimiyyətin kullarına çeviriblər, Yəni, birinci mən o söz deyəm, mənim ikinci sizə pişiriniz başqadır. Niyə görə, böyön azərbizə nəsikasi vəçillər kalliyəcəsinin bir üzvü çıxıb publishni, yəni, açıq şəkildə ehtirazını bildirmir ki, nə zamana kimin biz həbs yerində olan müvəkkilimizdən görüşməyə getmək üçün pandemiya testi verməliyir. Bu nədir? Vəsulların vaxtı bilməm, öz vaxtlarına hürmət eləmirlər. Vəçillər kalliyəcəsinin vəhərliyi üçün yirmi manad vəçildən pul alır. Niyə görə, hans əsaslarla? Aqı bundan başqa biz bilir ki, vəçillər hər bir vəçillər kalliyəcəsinin üzvü olduqlarına görə, cəmal məlum bilər yəni ki, alabə deyilər, oların özləri vercilər verirlər, vəçillər kalliyəcəsinin vəhər səkiyyətində pul çetilirlər, vəz bu yirmi manad hardan çıxdı, bir dənə kağıza, balaca bir el boyda kağıza, barmaq boyda kağıza, niyə üzvü deyiləm. Və həni vəçillər kalliyəcəsinin çıxarıqlar canları rahatdır. Yəni, digər vəçillər niyə itiraz eləmirlər? Niyə öz, onlar öz halar qazanlıqları, pullarım, bilə asanlıqla verirlər? Yəni, məhdidiyyətlər bu qədər. Bak, dövrəti idarə etməyə nə var ki, ümumiyyətli ölçədə qoyaram, istənməm məhdidiyyəti qoyaram, ona cirməyə olmaz, burda maşın dayandırmaq olmaz, və şəhərdə hakimiyyətin borcudu ki, kardeşlarım, hakimiyyətin borcudu ki, insanlar üçün ilə bir şəraat yaratsın ki, onlara məhdidiyyət qoymaqa ehtiyyaz yaranmasın. Yoxsa, elbət də çox güzəl. Rəyumdən cələm maşınları baxça bırakmırıq, məhdidiyyətli. Aftabaqsa da cirmək üçün, cirməyə olmaz. Kapı bağlıdır, məqdə girləndən bir manad pularlılar. Ayrıporta cirməyə və tündışlədən pularlılar. Hərdə, hər hansı bir yerdə üç dəyədən baxa insanlardan üç manad, beş manad pularlılar. Yə, əvvələr yoxudur bu. Həbirlər də biz ayrıporta gedirdik, Aftabaqsa da girirdik. Şəhərin küsələrdə də dədənirdik. Niyə görə biz ki, məsəl, pul vermirdik? Olmaz, olmaz, onları qətik arıqa qoyun. İnsanlar ayrıporta uçma qötün gedirlər. Niyə görə oradan iğrəndə pul verməridilər? Noldu? Əsləri tərçibində Bu qədər azatıqlarımız məhdulaşdırılmırdı. İndir, müstəqirli əldə etmişiydi. Haçimiyyət kümdəsə, o haçimiyyətin istədiyi formada idarəyə diyəri vətəndaşların istələnən tüquqlarını istədiyi bax məhdulaşdırır. Qoyun, gündə bir məhdudiyyət qoyun. Qarizə çıxma qolumaz. O məhdudiyyətləri hansı şahısını tutam. Dövlət o deyiləyi deyələn təcir edirəm ki, Məhdudiyyətlər qoymaqla dövlət idarəyə yaxşı dövlət oli ki, məhdudiyyətləri azatmaqla idarəyələsin. İnsanlara imkan versin. Yenik küsələr yaratsın, geniş perspektlər yaratsın, maşalların saxlamasın, yerinər qoyusunlar ki, insanların tüququq və azatıqları məhdulaşdırılmasın. Niyəcürə insanların məhkimələrə daxil olmasına məhdulaş qoyulüktü? Ələk bəyi bilirsizdə, Sabunsur rayon polisi dərəsinə girmək üçün dört dənə kardondan çeşmək lazımdır. İki minicilə qədər, Ədək bir ədə, 95-ci ilə qədər, hiz bir rayon polisi dərəsinə qabağında hiz bir məhdudiyyət yoxudur. Gədirdin, girdin, içərdə, içərdə gejurnəxudur. Nədən qor xorlar namizət bəyi? Biz o Sabunsur məhkəməsinə gədəndə... Həsi Sabunsur rayon məhkiməsi deyil, polisi dərəsinə deyil. Tüm vəzələrinin təvriya alıq qivarək salıpları hələ, üstündən də dəmir reşitqalardan, məhzərlərinə məhdudiyyətlər qoyublar, kardon yanılırlar. Fraqurulq elədi, bir rayon fraqurulquna gələ bilirsən və 5-7 dən soqq yoxuluylar adamın. Aqədər, bu insanlar sizi cilib öldürməyə cirmirlərək, siz ölçənin normal idarə ediyə edəyin və onların da sizin cilib öldürməyinizdən qorxmasınlar. Diyəsən ki, o, yəni qoymuşsan, insanlar cire bilər, metronun partlatmaq, mən başa kürəm, təlfəkəsli cədmirləri görmək lazımdır. Şimdə ki, o təlfəkəsli cələri yoxudur, nərmal ölçəni idarə edə, metronun cirenin insanları nə yoxlamalısan? Ha, kimsə özü ilə kafamsa qətirib kimsə vurabilər, kimsə orada partilayış kültör edə bilər. Partilayış körenən cina etməzlətlən zəlvilizəsindən. Şimdə öldürə bilər, məquviyyətlər qoymalısanı. Həriyə bir kafamsa verməlisən. Teşəkkürlər, Namzəl Bey. Həmçələrim, əlavəp kiçilərimiz yaranlarız. Əgər baxdınız olsa siz də Namzəl Bey, efir də qalan, əgər görəmiş yerindəsiniz. Namzəl Bey, namzəl beyi danışdıqca mənim qatirimdə bir də tələvəlik dönəmin canlandı. Dövlətin və hüququn yaranması bərabər yaranır. Dövlətin və hüququq bərabər yaranır. Bir ifadə də var idi, biz o zaman təslallığımız illərdə. Dövlət hər zəma muvzəkar mövqətdür. Hüququn müxturlaşdırma ilə məşhuldu. Bu da sanki bir bəhanı olur aftalitə rejimlər üçün. Bizim Azərbaycanda insanların hüquqlarını genişləndirən hər hansı bir prisedin var mı? Mənim tarif şurası insanların gimetlərin qaldırılmasına məşhuldu. Yol polisi mən dəfələrlə yol polislərinə deyirəm ki, siz həm də marifləndirməziz bu insanları. Yalnız cərmə etməyələ məşhuldu. Gömrük eyni, vergi eyni hər yerdə insanların cibi hədəf aldırdıq. İçmi dövlətin funksiyalarında hüquq həm də insanlara əlavə hüquq həm də olunması funksiyası yoxdur mu? Və mən istəyərdin cəmal bəyi eşli də üncə. Də məli rövvəd məlim, bizim ölkəmizdə Azərbaycanda resubub qadılansa da bizdə resubub qadağın bir i isələ olunur. Resubub qabildiğimiz kimi umumi iş diməkdir. Bizdə də dövlətin üç qolu var. Bütün qollar görünmür. Hansı qol, hansı qoldur. Bizdə bir pəncəri sistimi olduğu üçün. Təsəbəlil mən baya qələbələ demədim dört milyonlub paşi şəhəri bir ölkədir. Ermenistan'dan da çoğu ahalisi var. Arası Ermenistanın yarısı qədəldi. Orada ayrıca bir dövlət idərəcili stürkdürü olmalıdır. Bak, o maşınlar ki pul alırlar, ora olmaz, bura olmaz, bunlar hansı olmalıdırsa tənzinlənməlidir. Və dövlətin şəhərin büccəsinə gitməlidir. Dövlət və hüquq nəzərəsində dövlətlərin kategoriyalar var, quruşları var. Bizdə Azərbaycanda yoxdur. Və hüquq fakiləsində məlindir qaqətirət deyirsə dəyməsin, bu əlim əlim müsəlindən söhbət saldır, bizim namizət məlindir. Əlim əlim müsəlindir qüyan məlindir birilik tarıq. 93. ildə hüquq fakiləsindir tarıq. O hələ, deputat olandaş, deputat olmazdan qabaq, mən bu numandəli nə qədə gəttim, dedin ki, bu dünlə normalarına ziddi, bu tənsilçilikdir. Bu, bunu manu poli eləmə olmaz, nə qədə çox hüquq şunaslar məlkəmə də özünü çox sınısalar, o qıda bizi hüquq istimi güzdənəcək və tanımış vəkillər, tanımış hüquq şunaslar çıxacaq və dünlən migasində məlşur olacaqlar. Dedi ki, mən də qutarmışam, dirimli sənici ildə, dedin ki, 93. ildə qiyabı, dedim, əlim əlimən sizi görməmşəm aq orda. Hələ, yufaqda sizi görməmşəm. Əlim əlim hüsəllini heç cihafət məllim, bizim məllim midir? O da görmək, bəlcəyi, hüquq fəqildəsində. İndi, artıq bu, bəlçədə çox hüquq qıvahirləri qətirinə dəməsin, mən fakt deyirəm. Mən, əlim əlimi, heç kim? Əlim hüsəllini hüquq fəqildəsində okuyan görmək. Altil biz okuduq görmədir. İndi, bitiz peki irdəy qanunları, təfsir elir qanunları, yazır qanunları. Ona qəri qanunlar bu gündədir, ə? Əl qan, bizim elə ki, səvdi dükməti dağıldı 90-ci ildə, bizim tanımış hakim məllimlərimiz səfa məllim, spahır məllim, və sahir məllimlər, nəzəriz məllimlər hamsı qəttirlər bəzifəyə. Biri prizin aparatları, biri alim elkəmə, biri şahin məllim gətti, ora bura hüquq sistimi qaldı yetim. Heç kim daha nəzəriyə yazmadı? Bir də məsməx hanımi dələmət, o də ki, o də nə yazdı? Əqədə yazıq tutarmışdır, ə? Ona görə süslim səhüqüc sistemini bəridilər naşlı adamların əlinə. İndi yenə deyirəm. Bizdə ya, resmubqa qurnuş olaya, prizin seçilmiş öz işinə məşqumolar, milli məlcid öz işinə məşqumolar, nazirə kabineti özməm məşqumolar, iri muga polisi olan şəhərlərin dağılında olan yarım bayaq dedim qanun verici organlar, hərəsi də qanusu uğun olaraq insan haqlarına məşqumolar, polisi gədəndə polis özü bilmir insanın necə saxlasın? Polis haqqında qanun var, əmələt haqqları şaqqında qanun var, orada polisin istətəndaşa yaxıllaşması, çinə operasyon məcələ var, olan öz təlimatlar var, vətəndaşa yaxıllaşmalı polis bilmir. Polis, polis insanı saklamak için maska giynir, onun əlqolunu dərhal bağlıyır, vurur, salır maşını, polis çinə operasyon məcələsində şüphələndi insanı yaxıllaşır, onun sənədlərini marağlanır, və onun ya bölməyət dəvət edir, ya da əgər bu axtarışda olan küsit təliqəli bir çinət gədik, üstündə silah olmasa haqlı tədvir varsa polis tədvir görür, və o tədvirdə belə formada olsa belə, özündə maska taqmır. Maska polisin özünü gizlədir. Yə maska taqılmasının sənədəm. Gələcəyədə yaxın özlərin müdafə edildən qanun vericiydən, gələcəyədə bəlçə bunun qanunsuz tədvikəti göz qabağımdadır. Fulənkəsinin başında torba taqır, özündə başında torba var, onu aparır, uğrayır, polis insanı uğramaz. Polis insan hüquqları, orqanlardan biri polisdir, prakurunluqda, düzdir, dətəqa bir çünu var, məc çünüsündə dir ki, rüs çünüsündə dir, qanunları dir, polis əmələləməlidir. Yəni, onlar təhislidir, basır, aparır, soruşmur, yab, bələ bir məsələ var. Polis artıq qanuna, əmələləmə edən sə qanun vericili, qanun vericili qaydanın şəxsı saklasa, onu istindəqə təhvil verirsə, onu təqqədə təhvil verirsə, yox, polis əksinə onu döyür, vəkil gəlmənmiş, onun nə bilim, müqtəlifçini nəşələr atır, çirəklər atır və yaxudu borbalı olduqal da onun prosesi nə posuyur, orun bir təndəş yolu ələt, məliyik. Əlaib Bəin vaxtyubuqlarını posma. Əlaib Mələm, mələm də erələ və eləsinə. Buyuruz, buyurun, əlaib Bəy, buyuruz, zaten 10 dəğəmiz qalı, həm əlaib Bəy, nəmzəl Bəy, əlaib Bəy'in 6 dəğəsi qalıb, nəmzəl Bəy'in 4 dəğəsi, buyurun əlaib Bəy, size işitə. Əxsız demək ki, mən üçün çox ağırdı bunu demək, bu üçün sanki bir adabə etmək insanının ücünə tükürürlər. Mən onu görürlər, nə demək istəyirəm? Tütaqçı bir qanında verirədir, belə deyirədir, qanının belə deyir, qanının belə deyirədir, səhdür. Qanının bu, qanının təhviz olunmalıdır, üçünə. Bunu deməmişlən əvvəl, hər üçün təyəri həmkərimin fikrinlə, əvvəlqidə bir mətələndə deyirəm. Qərim Roma da, qarq tribunu deyidən anlayış var idi, tribun anlayışı var idi. Bu tribunların cilcə gündüz evinin qapısı bağlı olabilmərdir. Hər üçə, bunun evinə dağdırılırlar, sözün deyə bilərdir. Roma tarixində, Tiberiqə, Qajgirət qaradaşları arada iki məşhur qapçı tribunu var. Roma resuburta qurusunun sonlarına yaxın, bu bilə. Azərbaycında bu cün, səhd etmələmsə, 6 midlətlətçili, ələri vaqarda silah tələb edirlər ki, bizi azrınlaşmış stradın qurumaktan ördür, silah verindir. Bunlar azrınlaşmış kütülə öz seçicilərinə deyirlər. Nünamlət və deyirəkdir ki, polisin qarşısında poz var, polisi başa düştür. Fraflorluğunun qarşısında poz var, məhkəminin qarşısında poz var. Saqcıyı, harada səhbuları başa düştü, harada səhbündə, başa düşürəm də bir şey yoxdur. Niyə görə, ormalı, mən dəyərin üçün asrınızdan axtaqqandan tamamilə razılaşır. Həbcid, nədən qortursunuz? Amma qurları bir yana qorusa, qaradaşım, millet vəkçili, mən sizin səhsil nə parlamyətlə oturmuşam bir yana dən deyir ki, məhmə silah verin, biz özünüzü azrınlaşmış kütülədən qorumalıyız. Siz də yarın oturmuşunuzda, namzət bəyi. Azərbaycanda, yəni, bu vəliyyət var, bir elə bir vəliyyət var. İçindisi, qanunların təhdüqi ilə bağlı. Qanun düz, səhbində düzsə bir bir elə də qanun bir elədir. Təhdir, bunu təhdüq eləmək lazımdır. Dünən bir iştəl tutucazmışdım. Demələ, bir beləliyə səhbinin həbs eləyiklər, səhcid eləyərim azəxilətdən məhrum etmət dəzatı veribər ki, sən kimləsə biz nəfərdən 10 mil manad istəməsən, almısan yoxa istəməsən. Şöyle ki, 500 manadın alı, atıbın mələ o iş, materiallar ilə bir dədədə tanışam. Orada bir təhri çeləyiklə var, təhri çeləyirlər ki, bunun həbs eləsindən. Demələ, o işdə bir İsra hakimiyyətinin şövbə müdürü haqqında çınar-i çi ağrıqlar. Bu çınar dədə üçləyə yakın vaxt çəkir. Şək ki, təməng çınar-i çi ağrıqlar qədi, şövbə müdürü də ödünün faaliyyətində bələdiyə səvdirilə həsqanada ödün. Bunu qorduq bir lira. İçində bir məsələ, yani qanunu ne də təqdiq edirlər? İçində bir məsələ, Demələ Şəmkirin çetmiş İsra başlısı Alin Paşa, Mənmə Doğun çınar-i çi. 10 milyon istiham axtına görə Demələ Şövbə təmələ çınar-i çınar-i çəvməsi təst edirlərmək. Hətta haçım deyir ki, bu qırxıçı maşını necə ərdiləmsi? Deyir ki, mənə hədiyə deyirlər. Haçım da soruq ki, nəbəs indi hədiyələmirlər? Bu, hamının, hamiyyət belə təhdüxün olan şeylərdir, də asıq çıxışlərdir. Ona görəmən deyirəm. Bu adamı yeşil cəzə verir. Bu qanun vaxta, bu adalət mühaçiməsi deyilən bir şey varsa, 10.000 istiyi 5 üzumat alana 80 eləyarım, 10.000.000 alana yetti il həst verməyi necə izah edirlər? Bak, bunu bizim bu məhcəmi proqqasın, ümum iləşdirənlər, bizim bu necə deyirlər? Haçımlar özlərinə necə çalışdırır? Bak, sen haçım, içi qərar verməsin, içsin də dövrətin adından verməsin və deyirsək ki, biz adalət mühaçiməsin həyətə çəkirmişik. Hansı adalət mühaçiməsinmiş bu? Qaldır, Cemal bəya rüfət bəyin, dəri rüfət bəyin, deyir ki, əvadə nələsə, imtiyazlar nələsə, bilir ki, usul ya da hamcə hürsünəsdir, qanun təhdüdində şəhs-i xətda paralarına biz təmini irade olmalıqsa, irade olmalıqsa, qanunları belə təhdüd edilə, və bu irade heç bir şəkildə qanunun məhdurlaşdırılmasına görəmdir. Yəni, heç bir yerdə bu belə deyir. Məsələn, Tafçı Amerika'nın tarixində 1945-ci ilə qədər, bir şəhflin iki dəfədən artıq prezident sətirilməsinə məhdurlək olmayıq. Tətva, hər bir dövrət qadimi prezident sətiriləmdə, onu əsas tutuq çub, ilk prezident George Washington üçüncü dəfə sətirilmək istəmədi və onu məzbur edəmdə çınamizətliyin liyəsin, ordunun sənadın təhcidlərinə sonra belə bir şəhfli orduyur, deyir ki, bir şəhflin aradəm üçüncü dəfə namizətliyini verməyəm. Heçləlməndən bunu üçüncü dəfə haş etməsin. Bakın, qanun imkan verir. İnsan isməndən qədə şəhid iştirək eləsin. Qanun imkan verir. Amma insan isməndir. Ondan soruşuq rəcuq vurur, nə dürə ismədir? Yəni, müddət-i başa tətəndən sonra, deyir ki, üçüncü dəfə istəmək istəmək istəyən şəhslə çöhrəflənmək arqısı, qaldın qeydini qalmaq arqısı, üç dələdir. Dəni, müddət-i necə elədir əsir? Bir ictirə elə də qadaraları götürdürək, yox, yə də yox, nə də olmadın, nə də üçüncü dəfə olmadın, istəməkən, amma başa bir vəldiyətə mən izah edirəm. Də malı, içi mininci ildən bərim, ictirək elədim üçüncə də o şəhsləqçilərin iradəsinin ziddinə olalara, üçüncən də testin təhanlarına keçdir. Şimdə məhələlədən müsaadə məhələtindən bıraqmadır. Yəni də indi, məsələn, Cenab-i Anar-ı Barbiro illəmən məhələdən müsaqlıyı təhist olunun üstündə, çi yəni, başımızdan rəxt olsun. İçimdə məhələdən bıraqmadır. Sonra çordurlar ki, mənim dəziyyətində, bir xarlısa onləfəri bu da, bu dəməri hesabatlara düşürdü. Üç dəfə insan keçdir, təhistən, amma üçüncə məhələlədən keçdir. Çetmirləndə, keçdirmirlədən qoymurlar. Yəni də bəzini çimdə məhələlədə yagul qoymuşdurlar, onlə çetmişdim yenə də şüphalədə geləndir, səllədir. Nenədir? Çötürdürür. Qalada qoydurlar ki, iki dəfə keçdirmişsən səhər, səhərə bilmətdir. Sətəbə də deyirlər ki, səhər seçti də işdürə çetmə hüququun iki dəfə yenə məhələt kaşdırılması, azarlıqın məhələt kaşdırılması. Bakın da üçüncə təhistənə, bakın ki, azarlıqın, məhələti, hüququqları nə də qəbul edir? Mən belə danıştığım, üzür isirim, məhələdən məhələdən bələt bələt bələt bələt gərin bu ümumləşdirib deyirlə də bilmirlə bu hüquqal münasibətdir. İnsan hüququqlardan münasibətdir. Rüfət bəyi. Çox təşəqkür edirəm. Son yenə də söz Namzəd bəyindir. Buyurun Namzəd bəylə, son məhələt üçüncə deyirlər ki, sizin bu təşəbbisiniz, biz üç hüququşuna bir səhəd ərzində, bizi mağarqlandıran əsində biz baxməyət ki, tariqə bir requrs etdik, hüquq vaazlı qıqları ilə bağlı insan-pəşər ailəminin əldədikli inaliyyətlərdən danıştıq, və bu cümdə gətirdiyə onun öz ölçəmizdə bu hüquqları nə qədər tətbiq edildiğinin müzakiləsini apqardıq. Çox sağ olun ki, bu bilə bir müzakiləni ekrana çıxartdız, ekrana çıxartdız və əsandaşlarımız da bundan kifayət qədər bəkərin əzəhlər. Laçın misab elələrəm ki, bu çox azdır. Azadlıqdan danıştıqımız demokratdan danıştıqımız yerdə cəmal bək bizim dəyqələrimizdən də istifadələdi, məhdudlaşdırdığı hal aldım. Yəmək, üləyimiz doludur. Bakamımız görürsünüz. Həsab elələrəm ki, bax bəyət ətəşə, mən keçlif dərdim ki, yaxşurlar çək böyük komfranslar, günlərləndən davam eləyəm böyük komfranslar olsun və biz hüquq çınaslar ölçəmizin bərbaq hala sağlamış müzakilə ediyək. Hüquq sisteminin aparıcıları ilə biz bəz oturmaq onlara sağallarımızı verək. Albət də bunlar, ahıncı 20 ildi ki, bu təmastan qaçırlar və qaçsızıqlar. Çünki onların özləri də çox güzəl bir dildər ki, attıqları bütün adımlar qanun verisi diya kanisiya zildir. Qanun xusuzdur. Cinayət karakterli adımlardır. Məhkəmələrimizdə o normaları, təsəbrilərin salıqlar qanun verisi diya bugün aliməkçəmədə güya yazılı idrəat forması diyələn bir xəbərimiz olmadan forma qəbuləyiblər. Artıq biz ərzəni yazıq veririk, tərəflərim məhkəmiyə çağırmadan işə baxıllar. Qardaşım, bu kanisiya zildir. Normalar ola bilər. Doğrudan da bəzən izah edilməyə olar ki, belə bir normanın qucuncucun qəbul edilməsi, hansısa iləli gəlir. Xeyirli dən iləli gəlir, demokrasi də iləli gəlir. Lakin bilə başta, kanisiya yazılıq ki, məhkəmə prosesləri açıq kesilməridir və tərəflərin təkişmə principinə rəyət olunmalıdır. Bu kanisiyanın göstərçləridir. Sən isə kanisiya zild olaraq ciniyyət prosesil qanun veziliyəm, üçüqa prosesil qanun veziliyə ayrəri normalar salırsam, biz şimdən idazı almamış, və bunun sərəbinə açışlar etməmiş, qəbul ediliyirsən. Və ön əli məhkəmələdə işlərə tərəflərin iştirakı olmadan bakılır. Qardaş, bu kanisiya zildir. Çünki kanisi da göstərdir ki, tərəflər təkişmə proseslərisində bilə o vasitə məhkəmədə xaçmə öz mövqeyini əsaslandırmalıdır. Yazılıq forma buna kifayət iləmdir. İgər normalar da var. Bunların çox təsir ki, vaxtımız azdır, vaxtımızda bitir, əkramda efirdə çox qalmışıq. Mən Röfət Bəydən xaşil yərdim ki, bu kipli vərişlərin sayını artırsın, vaxtını da çox açsın ki, biz cəmiyyətə bu gün ölkəmizdə baş alıbq edən öz başınalıqlardan, o hüququini hilizmidən geniş məlumat verək və onlar marifləndirək. Sağ olun. Elə qaldığımız yerdən, əgər eitrazınız olmasa, gələn əftə elə analoşı vaxtda davam edəkdə elə dostlar. Sünki, bu mövzu bir vərişə 10 vərişədir bəlkə sığan deyil, amma bu vərişin olabilsin ki, indi izləyiklərimiz az olsun. Amma mən düşünürəm ki, biz həm də bir kitab yazıraq, gəlşəydən, bugün Azərbaycanında Mustafa Qumullar, amma hərkəsi telefonunda YouTube-a dahil olmaq istiyir və buna çalışır. Və düşünürəm ki, bu vərişlərin insanlarımızda marifləm məsindir, hüyüqi biliklərə iələnməsində, sizlərin sayəsində təhsirlidir. Və sizin cazənizdə gələn həbdə biz elə qaldığımız yerdən davam edək, eqər başqa bir bələ deyik forst major ortaya çıxmasa. Hər üçün üzə təşəkkür edirəm, dəyələri Jamal Bəinamzəd və Elayb Bəyik, minnətdə rəmsisə, dəyəli izləyiklərimiz də təşəkkür edirən çox yayın ki, daha geniş auditoriya bu fikirlərinə çatsın. Sağ olun, sağ ol laqalım bir daha mübarek bayramımız, mübarek olsun bu günləm bağlı imazlı insanların bayramı özəliklə onları təbrik edirəm nəsəbələ bayramlara? Sağ olun, sağ ol laqalı, Allahım ağzına. Təşəkkürlər.