 Dan ga ik nu Catherine Luikse de woord geven, die gaat eerst een inleiding verzorgen over eigen regie voor ouderen thuis en in het verpleeghuis en gaat daarna met Heidi Loos in gesprek. Ik geef jou hier de ruimte en ik verdwijne even uit beeld. Ja, dankjewel. En dan kan jij jezelf verder. Dankjewel voor de introductie. Ja, ik ben voorzitter van de Academische Werkplaats ouderen bij Transo. Even kijken hoe de, yes. En ik zal daarlijk een interessante spreker mag ik interviewen en dat is Heidi Loos, verpleegkundige met een heel veelzijdige ervaring. Dus daar kijk ik naar uit, maar ik wil eerst wat context geven. Ja, dit wil ik dus doen. Academische Werkplaats inleiden onderzoek naar eigen regie. Dat doen we veel. Wil ik ook heel kort aandacht aan besteden en daarna het interview met Heidi. Academische Werkplaats, het concept is al duidelijk hé. U heeft op Transo ingezoemd. Dus dan weet je ondertussen wat Academische Werkplaatsen zijn. Academische Werkplaats ouderen is een samenwerking tussen de universiteit en de 10 ouderen zorgorganisaties die hier te zien zijn. En samen gaan wij voor wetenschap in de praktijk voor mensgerichte ouderenzorg. Mensgerichte ouderenzorg is daarbij een heel belangrijk concept. En dat staat ervoor dat ouderen, ook als zij zorg nodig hebben, het leven moeten kunnen blijven leiden waar zij voor kiezen. Dus dat zijn niet hun hele leven en hun hele dynamiek omhoevergooien om zich te plooien naar de zorgverleners die vaak in grote getalen langskomen. Dus dat de belevingswereld van ouderen veel meer centraal komt te staan. Wat de vorige spreker al heel duidelijk ook aan de orde bracht, is dat daar natuurlijk vaak ook grenzen aan zitten. Maar leggen we die grenzen niet vaak te smal op en is daar misschien veel meer mogelijk als we daar samen naar kijken. Een ander punt is wetenschap in de praktijk. Ik vind het heel belangrijk dat de kennis die we bij de universiteit ontwikkelen, die ook echt in de praktijk van betekenis is, eigenlijk gewoon dat de ouderenzorg daardoor meer mensgericht wordt. Maar dat betekent wel dat we de academische kennis die we ontwikkelen echt moeten vertalen. Hier zie je de cicles die wij binnen de academische werkplaats volgen. We werken nu samen met de ouderenzorgpraktijk en vandaar uitkomen we op vragen die er toe doen voor de zorgpraktijk. Soms bedenken we ook zelf vragen, maar toetsen dan altijd bij de zorgpraktijk van, zijn dit vragen waar jullie, wat voor jullie ook echt relevante vragen zijn, waar je kennis op nodig hebt. Vervolgens starten we dan promotieonderzoek bijvoorbeeld naar eigen regie van ouderen in de langdurige intramurale zorg. Dat resulteert in een proefschrift en gedurende dat proces gaan we al aan de slag met die vertaling te maken. En dat doen we in samenwerking met de praktijk, zowel met ouderen als met zorgverleners, want zij moeten er uiteindelijk mee aan de slag en daar kom ik dadelijk verder op. Het resultaat van zo'n praktijkvertaling is iets wat geïnplimenteerd kan worden. En dat hopen we dan ook dat het grote schaal in de ouderenzorg gebeurt en vervolgens kunnen we dat evalueren en levert dat vaak ook weer nieuwe vragen voor promotieonderzoek op. We doen veel onderzoek naar eigen regie. Als je mensgericht de ouderen zorgt, als je net hoorde wat ik daaronder verstaat, dat ligt natuurlijk heel erg dicht aan tegen eigen regie. Het eerste onderzoek kom ik dadelijk uitgebreider op terug en de andere onderzoeken gaan eigenlijk altijd over een specifiek onderwerp, want heel belangrijk voor ouderen zelf is en waar zij heel graag een keuze voor in hebben. Want het is natuurlijk bij al deze onderwerpen dat het ook voor iedereen anders is. De ene bewoner van een verpleeghuis heeft er meer dan voldoende aan om een rondje in de gang te lopen en een ander wil echt nog de wijk in en misschien wel een dochter die in de buurt woont op kunnen zoeken. En vaak kan dat ook gewoon. Dit is een filmpje dat mag gestart worden en het later resultaten van het onderzoek naar eigen regie zien. Ik ben blij met de techniek dat je dat wilt. Mensgericht de ouderen zorgt. Eigen regie in de ouderen zorgt is een belangrijk thema. In de praktijk weten we dat keuzevrijheid en zelfdoen lang niet altijd haalbaar is. Maar om er toch bewust mee bezig te zijn, deden we onderzoek naar waar je op kan letten. Deze zijn vertaald naar tien tips voor een gezamenlijke blik. Startend met zes tips vanuit het perspectief van de ouderen. Tip 1. Zelf beslissen en zoveel mogelijk zelf uitvoeren. Bijvoorbeeld een ouderen die bij hulp na douchen zelf mee kup wil aanbrengen of haar eigen sieraden uit wil kiezen. Tip 2. Eigen regie voeren door proactieve bijinfloeding. Denk aan een ouderen die aangeeft op bedgewassen te willen worden of dat de shampoo gebruikt moet worden die ze gisteren cadeau kreeg. Tip 3. Eigen regie overdragen aan anderen. Neem een ouderen die slechtziend is. Die wil bijvoorbeeld graag zijn boodschappen of kleding aankopen overlaten aan zijn dochter. Tip 4. Eigen regie over het gebruik van de ruimtes om je heen. Sommige bewoners houden de deuren graag zoveel mogelijk dicht, maar anderen juist zoveel mogelijk open zodat ze voor bijgangers kunnen groeten of aanspreken. Tip 5. Besluiten hoe je eigen leven te leiden. De zorg kan soms voelen als een aaneen schakeling van zorg en maaltijdmomenten, maar juist daar tussen is voor ouderen ruimte voor eigen invulling, zoals bereien, eten, koken en wel of juist niet naar de bingo gaan. Tip 6. Blijven beslissen over belangrijke zaken in je leven. Ouderen willen vaak zelf kunnen beslissen om naar verpleeghuis te gaan om familie te ontlasten of wanneer ze wel of niet opgenomen willen worden in het ziekenhuis. Ook als zorgprofessional kun je veel doen om eigen regie te stimuleren. Tip 7. Elke ouderen leren kennen als een uniek persoon en inspelen op zijn of haar behoefte. Met de ouder in gesprek gaan over onderwerpen zoals waar de ouderen vroeg verbonden, zijn of haar voormalig beroep of de reden van opname in een verpleeghuis. Tip 8. Ouderen aanmoedigen tot zelfzorg. Bijvoorbeeld door de ouderen te helpen zichzelf te wassen of weg helpen met bewegingsoefeningen of het ontbijt zelf klaar laten maken. Tip 9. Ouderen stimuleren eigen keuzes te maken. Bijvoorbeeld welke kleren ze willen dragen of ze langer in bed willen blijven liggen of eerder op te staan of zelfkeuze in wat ze willen eten. Tip 10. Bewust zijn van interacties. Denk aan het inzetten van verbalen en nonverbale communicatie om eigen regie te vergroten. Bijvoorbeeld door anecdotes te vertellen, humor te gebruiken of toestemming te vragen om kleding in de was te doen. Zij jij het wanneer stuk je eigen regie binnenhand bereik is, praat er over binnen je team of met de ouderen zelf. Kijk voor meer informatie op mensgerichteouderenzorg.nl Even de techniek aan. Ja, dank je wel. Met zo'n filmpje vertalen we dus resultaten van onderzoek heel kort en krachtig eigenlijk voor zorgprofessionals en zowel de zorgprofessionals die nu in het verpleeghuis en in de thuiszorgwerken als voor studenten. Dit filmpje met daarbij nog extra informatie van de onderzoeker. De onderzoeker is ook verpleegkundige in het verpleeghuis en heeft dus ook die ervaring, maar heeft ook onderzoek gedaan. En dat was input voor de werkplaats eigen regie. Een bijeenkomst op 5 oktober jongsleden waar 100 zorgprofessionals, zowel die werkzame zorgprofessionals als studenten bij elkaar hebben gezet met de vraag of zorgprofessionals nodig als je dit weet om daar in de praktijk goed mee om te gaan. De start van de dag was een ervaring met eigen regie. De ene helft van de groep werd in een zaal gezet en die werd gewoon een plaats aangewezen. Gaat u hier maar zitten en ik haal koffie of thee voor u en de andere groep werd eigenlijk een zaal binnengelaten en die mochten het zelf uitzoeken en uiteindelijk kwamen die twee groepen ook weer bij elkaar tegelijk dat eigen regie heel erg op het netvlies stond. Nou, vervolgens zijn de onderzoeksresultaten dan gedeeld via dat filmpje en door de onderzoeker toegelegd en daarna zijn de deelnemers in multidisciplinaire teams kleine multidisciplinaire teams bij elkaar gaan zitten om te kijken van wat hebben we nu concrete nodig. Daar zijn onderleiding van Fontis Pulsed is design thinking toegepast een creatief proces met verschillende stappen waarin je uiteindelijk tot zogenaamde shitty prototypes komt en dat zijn eigenlijk oplossingen die gemaakt zijn en het hoeft er niet heel goed uit te zien of maar wel dat het idee waar het om gaat duidelijk wordt en die vond ik zeer de moeite waard. Daar zijn uiteindelijk twee winnaars uit gekozen en die ideeën worden in ieder geval de komende maanden door ontwikkeld en enkele van de andere ideeën ook nog. Hij die loos was aanwezig bij de werkplaats en ik ben daarom ook heel blij dat je hier bent. Kom maar bij, dank je wel. Want je was bij de werkplaats aanwezig. Kun je daar eens iets meer over vertellen? Wat was je ervaring? Ja, moet je net al vertellen dat de binnenkomst was algelijk. Ik zat in de groep die binnenkwam en koffie mahalen en de andere niet. Dus ik werd niet gestuurd, ik mocht voor mijn eigen ding doen en het was heel rustig en het geeft me zelf zoiets van daar gaat er nog iets gebeuren want je verwacht dan wel wat. Dus toen moesten we naar die anderen staan en toen werden die mensen echt gestoord in hun verhaal en dus dat was ook echt, dan merk je ook echt van ja, weet je, ik kon gewoon doen wat ik wilde en die andere had echt het gevoel van ja, hier wordt gewoon gekieven voor mij genomen. Dus dat stond er raadgelijk, dat was een hele goede ervaring om de dag te beginnen. Ja, ja, leuk. En wat heb je tegen je collega's over die dag verteld? Ja, dat is het hele waarde voor de dag was ik heb er echt heel veel gedeerd ook door mensen uit andere werkvelden te praten over wat is eigen regie nou eigenlijk dat je vaak wel denkt dat je dat doet maar toch heel sturen bezig kan zijn. Want was die diversiteit groot van wat je hoorde? Hoe eigen regie opgepakt wordt? Ja, toch wel, ook wel binnen ja, andere werkveld dat houdt ook iemand uit de psychiatrie en die houdt ook wel zoiets van ja, nee, maar soms moet je ook echt wel bepalen voor mensen en kun je ze soms ook niet eigen regie geven dus dat gaf ook wel discussies van ja, maar in hoeverre ga jij dan bepalen voor iemand anders? Ja, dat, ja. Mooi. Jij zat ook in een groepje wat een prototype heeft ontwikkeld kun je daar iets meer over vertellen wat de bedoeling was? Ja, wij zaten meer vanuit de vraag van de professional en eigen regie van hoe geef je iemand eigen regie als professional daar zijn we met elkaar in gesprek gegaan van ja, hoe ga je nou je collega, zeg maar, bewust maken van ja, wat versta jij onder eigen regie en hoe doe je dat dan in de praktijk van want wat jij evaarts eigen regie hoeft niet altijd voor die andere eigen regie te zijn dus wij hebben eigenlijk wat wij ontwikkeld hebben is een soort moodboard waarin cliënten aankondigen per dag of zijn eigen regie hadden ervaren of juist niet en ja, dat waren dan groene en rode bolletjes en de rode bolletjes was van nou, ik heb totaal geen regie ervaren dus als je dan in die gang loopt en je ziet dat bord helemaal rood worden dan heb jij als professional zoiets van hier doen wij iets niet goed waar je dan misschien wel het gevoel hebt gehad dat je het wel gedaan hebt maar dan komt het toch bij die cliënt anders over en daar kan, ja, en op die manier kun je dan met elkaar in gesprek van hoe komt het nou dat ze dat niet zo ervaren terwijl wij het wel zo bedoelen dat dat helder wordt, zeg maar ja, dat gewoon zichtbaar wordt want hier noem je al een spanning van wat je als zorgprofessionel vindt dat eigen regie is en hoe je dat bevorderd maar hoe de cliënt het beleefd dat kan een spanningsveld zijn kom je meer dilemmas op dit gebied tegen? ja, over het aangeven van eigen regie bedoel je dan ja, dat is sowieso wel lastig soms ook, we hebben het ook over die overvrouw Wille gezorgd daar loop je gewoon in de praktijk altijd aan van wat je wil mensen heel graag laten doen wat ze zelf willen en dat proberen wij ook wel minste ik dan denk ik dat ik dat wel doe alleen soms dan wordt het ook onveilig en dan heb je zoiets van hier moeten we wel iets mee dit kunnen we ook zo niet laten gaan dan zal je ook inderdaad een grens moeten stellen of een regel wat dan weer die onvrijwillige zorgen oplevert en is het altijd duidelijk wanneer dat moet waar de grenzen liggen? dat is een heel grijs gebied en ook wanneer ga je wat is dan onvrijwillig dat is vaak ook lastig te duiden ik weet niet of ik een voorbeeld kan naast dat er wel een clienten die is dementerend, we ook nog thuis heel veel hulp van familie daardoor lukt het ook allemaal nog en blijft ze eigenlijk dus in haar eigen regie en voert ze het leven zoals zij dat wil dus dat is eigenlijk een heel mooie casus maar medicatie werd al door ons gegeven maar lag nog los in een kastje op een gegeven moment ging ze toch zelf weer met de medicatie en had ze dat gewoon een aantal keren zeg maar ook te veel ingenomen dat werd inderdaad een onveilige situatie dus op dat moment gaan de medicatie in een medicatiekluisje maar dat is onvrijwillige zorgen dus dan zal mevrouw daar wel mee akkoord moeten gaan van dat we dat gaan doen en dat geeft dan vaak een soort spanningsveld van in hoeverre is mevrouw dan nog goed genoeg om daar ook echt akkoord voor te geven en dan betrekken we ook familie daar wel bij van wat vinden jullie ervan als het dan uiteindelijk door iedereen akkoord bevonden wordt gaat dat kluisje er wel komen omdat het voor de veiligheid van mevrouw is en is het ook wel het vrijwilligsteig mag en dat is ook zo'n dilemma maar als ik jou goed hoor als vraag is het dan zo dat het best wel even duurt voor iedereen op één lijn daar over zit ja ja in deze casus had ik dus ook contact gehad met dochter ik kwam mijn collega later van ja hij die maar hebben wel te maken met de wetzorg en het wang dus dit kan zo maar niet dus daar heb je mijn collega ook wel weer een punt dus dan ja moet je dat toch even over ja ja wat is dan waar doe je goed aan en is het vaak een gesprek van onderwerp van gesprek tussen collega's bij jullie het eigen regie en waar doe je goed aan ja toch wel en ook wel het het feit van wat is dan eigen regie want wat ik heel belangrijk met in mijn leven voor de client zo is en dat los kunnen laten wat ik belangrijk wil doe er nu even niet toe maar wat die client wil dat is vaak wel het punt van de discussie in mijn team heb je daar voorbeelden van ja we hebben een meneer en die drinkt graag een borreltje en ja dat kan soms ook wel zorgen voor dat is avonds wat minder mobiel is collega's die vinden dan ja dan moet je dat borreltje maar niet meer drinken maar die meneer doet dat echt al heel zijn leven dus waarom zou je dat daarom dan afnemen zeg maar dus wat we daar gedaan hebben is de situatie van het naar bed gaan is gewoon veilig gemaakt door ja door een tillift in huis te halen op het moment dat het niet meer gaat kan die met de tillift naar bed maar door die wel gewoon nog zijn borreltje kan drinken en ze even kan leiden zoals hij dat wil maar collega's hebben daar dan wel wat moeite mee wat ik ook wel begrijp, want het is allemaal uit intensies altijd ja dat is eigenlijk altijd vanuit de beste intensies is ja het is niet dat mijn collega's niet wilden of nee dat is het niet helemaal niet je werkt nu in de thuiszorg hebt ook in het verpleeghuis gewerkt en ook met mensen met verstandelijke beperkingen zie je daar hele andere vraagstukken naar boven komen op het gebied van eigen regie dan ja ik wil zeggen als het gaat over eigen regie dan het grote verschil wat ik vond toen ik de overstad maakte naar de oudere zorg is bij verstandelijke mensen met verstandelijke beperking ik heb altijd gewerkt met lagerniveau mensen en die zijn ook zo heel de leven en die hebben gewoon die ondersteuning gewoon nodig anders dan functioneren ze ook gewoon niet in de oudere zorg vond ik heel die mensen hebben een heel ander voortraject die zijn die hebben gewoon heel leven achter de rug terwijl die mensen met verstandelijke beperking altijd zo geweest dat vond ik vooral in het begin heel en mensen gingen ook terug praten over vroeger hoe het toen was dat was voor mij een hele openbaring aan de andere kant maakte het dat ook wel moeilijker om die onvrouwwillige zorg ook toe te passen denk ik dat je weet van mensen die gewoon zo in het leven gestaan hebben en hoge functies gehad soms en denk ik wie ben ik dan zeggen van het moet ze toch zo en levert dat wel spanning tussen jouw en clienten op of het verpleeghuis is dat wel is voorgekomen maar dan was het ook echt een onvrouwwillige situatie waarin ik echt wel moest handelen dan kom je in een conflict maar ja en daar ga ik daarna denk ik dan heb ik het al wel goed gedaan want eigenlijk wil je iemand ook zo niet boos maken of dat willen we allemaal niet natuurlijk ook als je door de loop in de loop van de tijd kijkt nu staat mensgericht de oudere zorg eigenlijk is heel belangrijk in de oudere zorg is dat altijd al zo geweest zie je daar een verschuiving in ja ik denk wel dat we altijd wel geprobeerd hebben en die client staat altijd wel centraal gestaan alleen maar wat ik nu merk is dat we inderdaad kijken naar van wie is die persoon nou nu en hoe is die vroeger geweest toen ik begon in de oudere zorg in die instelling voor deimenterende mensen was eigenlijk het vertrekpunt gewoon ze kwamen binnen en dat was het dan en daarop ging je verder waardoor je dan natuurlijk ook niet kijkt van hoe was die iemand vroeger en waarop die behoefte aan ook wat in het filmpje net ook naar voren kwam en dat is dus toch wel heel belangrijk en die verschuiving zie je nu wel langzaam komen je kan wel heel erg kijken van de levensgeschiedenis van mensen en dat je daar ook heel veel aan hebt ja dus je ziet meer de persoon echt achter de client als je nu die tien tips ziet die in het filmpje zaten waarvan je zegt nou herken ik helemaal niet en misschien eentje die er heel erg uit springt of zijn ze allemaal dat je denkt ja daar kunnen we mee ja dat is het gewoon het laten kiezen soms zitten er me heel simpele dingen van wat wil iemand aan je kunt iets uit de kast trekken maar je kunt ook vragen wat zou we aan willen we weten ook dat mensen niet te veel van die keuzes kunnen ze dan vaak niet meer maken als je demiseert is dat gewoon lastig maar gewoon deze jurk of die jurk dat is ook een keuze soms moet je dat ook aanpassen denk ik mooi heb jij je in het kader van eigen regie nog dingen zelf dat je denkt van oh maar dit wil ik het publiek ook meegeven ja laat de mensen gewoon in de waarde dat vind ik altijd zo belangrijk zo van ja het doet er eigenlijk niet toe wat jij ervan vindt maar gewoon ja laat de mensen de verhaal doen en haal daaruit wat belangrijk is en wat nog wel kan wat ook in die eigen regie dat kan al zo vaker als je wat ouder wordt en ook demeterende kan er al zoveel niet dus ga kijken naar wat nog wel kan en waar iemand echt nog wel gelukkig van wordt een hele mooie afsluiten laat mensen in de waarde en kijk wat er wel kan heel kort samengevallen dankjewel he