 Efendim tartışmaya başlamadan önce dört yıl süreyle içinde bulunduğum deneyimden aklımda kalan dört başlığı vurgulamak istiyorum ve bunun arkasından da gerek Meksika'ya gerekse Hamburg'a atıp yaparak İstanbul'a yönülen bazı sorular geliştirmek istiyorum. Önce Urban Age'in İstanbul için gerçekleştirdiği emekli araştırmaları ve burada gönülden takdirdilerimi sunmak istiyorum. İstanbul Belediye Başkanlığı'nın yönlendirmesinde kurulan İstanbul Metropolitane planlama deneyimi bizim için inanılmaz büyük bir planlama serüveniydi. Burada ilk olarak planlamaya taraf olan sektörlerle yüz yüze gelmek ve onlarla tanışmak fırsatını bulduk ki bu Türkiye'de ilk defa gerçekleşti. Yüze yakın akademisyen ve onlarla çalışan her sektörden 400 genç adam bir okul disiplininde araştırmaları gerçekleştirdi. Şunu söyleyebilirim ki artık İstanbul'un kuşları nereden nereye uçuyor? İstanbul'un balıkları nasıl geziyor? Endim etbitkileri nedir? Deniz gibi plantasyonu nedir? Sosyal yapı derinlemesine ekonomisi, ulaşımı, tarihi çok geniş bir araştırma perspektifine yirdim. Burada bu büyük ve çok kapsamlı çalışma içinde aklımda kalan çok uzun bir hikaye olmakla birlikte en önemli kabul ettiğim dört faktörü sizinle paylaşmak istiyorum. Soruları da tartışmayı da bu yönde gelişmesini teklif ediyorum. Birincisi İstanbul istediğiniz kadar ölçün, İstanbul'un yasa dışı gelişme sürecinin başında, İstanbul'un yasa dışı gelişmesinin başında gelen faktör, çevresini kontrol edememesinden, çevresindeki yerleşmelerin başka kontroller altında olmasın. İstanbul'un doğusunda 5 milyon nüfusu bir metrapol kuruyor ve bu başka yönetimlerin kontrolundadır. İstanbul'un doğusunda yeni bir 5 milyon yönetim kuruyor, sınırların dışında o başka bir yönetimin korulsundadır. İşte bu talepler sağda ve solda 1 milyon iş gücünü içeren endüstriyel gelişmeler İstanbul'un yasa dışı gelişmesinin başlangıç nedenlerini oluşturuyor. Ve bu sebeple su havzaları büyük bir tehdit altında. Bu gördüğünüz, duvarla gördüğünüz resimler, Sultanbeyli'den yerleşmeler bütünüyle kamu mülkiyeti olan orman alanlarının, orman alanlarının yoksul kesim tarafından işgal edilmesi ve bunun arkasından gelişen hızlı yolunlaşma ve yapılaşma süreçtir. Şimdi burada deprem riskini de gözettiğimiz zaman İstanbul bu dönüşüm sürecini nasıl gerçekleştirecektir? Bu yeniden küllerinin altından nasıl can varacaktır? Ben bu soruları yönlendirmek istiyorum. İlk sorum Faruk Göksu olsun diyorum, şöyle diyorum kendisi uzun bir pratikte böyle bir dönüşümü gerçekleştirdi. Çok bir tavazcıyı gece kondu alanlarını, portakal çiçeği, perspektifi içinde, vadisi projesi içinde bunu başarıyla hayata döndürdü ve İstanbul'da çok ciddi de sorumluluklar aldı. Tarihi yarımda da da sorumluluk aldı ve şeyde sorumluluk aldı. Buyurun Faruk Bey. Evet teşekkür ediyorum. Galiba 5 dakikalık sorum var. 5 dakika içerisinde özellikle 3 konuşmacı 4 peki. NIN sunuşlarını da dikkate alarak kendi deneyimlerinden hareketle İstanbul'a ilişkin birkaç mesaj vermek istiyorum. 25 yıllık plancıyım. İlk planlama ve katılım deneyimim Ankara'da bir gece konda alanında oldu. Bir gece kondu kooperatifik oradaki insanlarla toplanıp onların sorunlarını dinleyip bir takım önerilerde bulundum. Hayatımda aldığım ilk ders oydu. Önerdiğim proje yaşayanlar tarafından kabul edilmedi. Çünkü o alanı iyi algılamamış ve orada yaşayanların önceliklerini iyi belirleyememiştim. Bu birinci dersi benim için. Aradan 5 yıl geçti. Bir başka sorunluluk verildi. Türkiye'nin ilk dönüşün projesi, portakal çiçeği, dikmen vadisi duymuşsunuzdur. Verilen misyon şuydu şirket aracılığıyla bürokrasinin dışında bir alanın dönüşümünü nasıl yaparız? Bunun üzerine kurgulanmış bir stratejiydi. Halkla toplantılar yaptık. Görüşlerimizi açıkladık. Bir belediye şirketi kuracağız. Bu şirket aracı ile bunları bunları yapacağız. İkinci aldığım ders buydu. Halk, yani büyük sahiplere, kamu şirketi değil, kamu'nun da yer alacağı. Bizim de ortak olacağımız bir şirketin kurulmasının daha doğru olacağını ve kamu payının %51 değil, %49 olması gerekliliğini savundu ve bu konuda uzlaştık. Üçüncü dersim. Bursa'da oldu. Portakal çiçeği başarısını modelini, yani kamu, büyük sahipleri ve yatırımcının birlikte geliştirdiği bu modeli Bursa'ya transar ettik. Oradaki halkla konuştuk. Modelin inceliklerini anlattık. Reaksiyon aldık. Aldığımız reaksiyon şuydu. Biz şirket falan kurmayız, şirketi ortak olmayız. Biz belediye başkanına güveniyoruz. Tüm yetkilere onunla paylaşarak bunu geliştiririz. Bu üç örneği niye verdim? Eğer siz yönetici olarak, plancı olarak kafanızda bir takım modelleri kurgulayıp bunu yukarıdan aşağı. Orada yaşayanlarla, yaşayanlara dikte ettirirseniz bir çözüm bulamıyorsunuz. 10 yıl önce İstanbul'a geldim. 10 yıldır İstanbul'da uzlaşma yönetimi yapıyorum. Bir tane proje gerçekleştiremedim. Neden? İstanbul'da beklentiler çok yüksek. 5000'e yakın kişiyle bir araya geldim. İstanbul'da sorulan soru şu. Yükseklik ne? Yüzde kaç veriyorsun? Yani imar hakları ne kadar? Artı finansman olduğu için onun ne kadarını bize veriyorsunuz? Şimdi bu yaklaşım bitti. Urban Aging programının kapağına bakarsanız 30 yıllık kentleşme deneyimizi bu fotoğrafta görürüz. Boş alan yok. Yeterli kentsel standartlar yok. Temel soru şu. Biz kentsel arsanın yeniden kullanımını nasıl sağlayacağız? Hepimizin bunun üzerinde durması lazım. Yaşayanlarla birlikte nasıl sağlayacağız? Küresel sermayenin biçimlendirdiği yeni alanlardaki kentsel değeri bu alanlara sosyal kanut yapımı yeşil arda kullanmak üzere nasıl aktaracağız? Değerli arkadaşlar İstanbul küresel gelişmenin odağında dün de tartışıldı evvelse günde tartışıldı. İstanbul'a yeni bir rol biçiliyor. Bu rol biçilen rol çerçevesinde İstanbul'un belli bölgeleri gelişiyor, dönüşüyor. Ama bu fotoğraftaki alanların dönüşümü nasıl olacak sorusunu hep birlikte sorusunun yanatını hep birlikte aramamız lazım. O zaman beklentilerin ne kadar minimize edeceğiz? Yaratılan değeri bu alanlara nasıl akıtacağız? Artı mimarla plancının gayrimenkul sektörüyle finans sektörünün buluşmalarını nasıl sağlayacağız? Buradaki değerleri yoksul dediğimiz sorunları fazla olan alanlara nasıl aktaracağını üzerine tartışmamız gerekiyor. Otuz yılda kırk yılda yarattığımız bu alanları otuz veya kırk yılda dönüştüremiz. Ama üç projeden aldığım mesaj şu. Eğer yeni vizyonumuzu doğru koyar. Şimdi bugün dönüşümlerden bahsediyoruz. Bunları hem şehir ölçeyinde hem de bina ölçeyinde ve mimarların buradaki katkısı. Hele ki bugün baktığımız zaman dünyanın içinde bulunduğu çok ciddi bir kriz var. Ve bu kriz ve ekonomi yatırımlar bunların hepsine bir taraftan bir daha bir incelediğimiz zaman esasında bu dönüşüm projelerinin de hem şehirler için hem şehirlerde yaşayan şehirliler için ne kadar önemli olduğunu görüyoruz. Tabii ki dönüşümler derken şunu da ifade etmeliyim ki ben plastik dönüşümlere çok karşıyım. Yani birden hızlı dönüşümler, kentin kimliğini yitirmeste neden olan dönüşümler bu dönüşümler ya bina ölçeyinde de olsa, mahalle ölçeyinde de olsa veya daha büyük ölçeklerde de olsa birer iyi virüs olarak adlandırılmalı kanımca, birer bulaşıcı hastalığına dönüşmemeli. Çünkü aksi takdirde kentler gerçekten kimliklerini yitirmekle, gittirme sorunuyla karşı karşıya kalıyorlar. Ben açıkçası bir İstanbul'u olarak hem bir mimar olarak hem de bir mahalleli olarak bir şehirin bir bölgedesinde nasıl değiştiğini şahit oldum. 15 senedir yaklaşık pera bölgesindeyiz ofisi olarak. Ve orada kendi kendine, şehirin kendi değişimle izin verildiği zaman esaslar ne kadar da doğru bir gelişimle karşıya karşıya kalındığını gördüm. Biz 15 sene önce ilk geldiğimiz zaman hemen yanımızdaki bina bir pavyondu. Biz sabah işe gelirken orada çalışanlar çıkardı ve böyle bir devir testim vardı. O bölgeye açıkçası herkes girmekten korkardı. Çünkü işte Drak vardı, diğer bir takım sorunlar vardı. Ama bugün bu 15 senedir görüyorum ki esasında her gün ve her geçen sene o bölge çok daha iyi bir şekilde yapılanmaya başladı. İşte bir gün bir organik futcu açıldı. Ertesi gün onun yanına iyi bir caz kulübi geldi. O İstanbul'un en iyi caz kulübi oldu. Ve sokakta birçok insan barışık olarak yaşamaya başladı. Ama bu demek değildi ki o bölgede esas yaşayan ve o bölgeyi bölge yapan kişilerin orayı terk etmesi ve bir bambaşka insanların oraya gelmesi. Bu bir geçiştir. Bir kısım insanlar orada kalır, yerleşmiş kişiler kalır. Bir kısmı gider, yerini başkalarına bırakır. Ama bir barışıklık içinde şehrin yeni ve eskinin integrasyonu söz konusudur. Biz bu anlayışla dört tane projeden ben çok kısa cevaz etmek istiyorum yaptığımız. Bunlardan bir tanesi İstanbul Modern Projesi'ydi. 1960'larda yapılmış. Hem de Türkiye'de çok önemli bir mimarın Seda Takka Eldemi yapmış oldu. Bir antrefo binasını, bir modern sanat müzesine dönüştürdük. Bevcut bir binanın yeniden başka bir işlevli kullanılmasıydı. Ve bu bölgenin de esasına ilk olarak kullanılmasıydı diyebilirim. Çünkü esas bu proje neden olan Galata Port Projesi gene tarafımızdan yapılmıştı. Ve tam İstanbul Boğazıyla Hal için buluştuğu bir yerde. Esasında uzun süredir de İstanbul'un çok küs olduğu bir bölgenin yeniden rehabilite edilmesi projesiydi. Miksuz bir projeydi. Şu an mevcut bu büyük gemileri görüyorsunuz. Bir port görevi yapmış bir bölge senelerdir İstanbul tarihinde. Bunun da tekrardan korunmasıydı, terk edilmemesiydi projenin ana esaslarından bir tanesi. Ve ilk olarak da tarihi yarım adayı görebildik bu bölgeden. Çünkü bunların önce o silaheti maalesef bu taraftan hissedemiyorduk. O proje maalesef ve politik birçok nedenden olmadı ama ana çekim noktası olarak adlandırdığımız İstanbul modern bir şekilde Türkiye'nin ve İstanbul'un modern sanat hayatına kazandırılmış oldu. Bir ikinci proje büyük derece hattesinde bugün büyük derece hattesinde çok büyük bir değişim yaşıyoruz İstanbul'da. Çünkü eskiden şehrin dışında olan bu bölge bugün artık şehrin tam ortasında kalmış bir yer olarak anlandırdığımız bir yer. Ve bu büyük parceller eskiden fabrik olarak kullanılan parceller bugün çok çeşitli proje kullanımlarına tekrardan yeniden hayata geçiyor. Tabii ki burada çok önemli bir konu sosyolojik açalım. Çünkü bu büyük derece hattesinin ön tarafı ve onun diğer tarafındaki kısımlarda metrekare fiyatları 10-12.000 dolarlarken hemen arkasında belki 800.000 dolar arasındaki bir aralığa görüyoruz. Yani bir caddenin sağ ve solu arasındaki bu farklılıklarda esasında buradaki çok ciddi bir sosyal farklılığı da dikkatimizi çekiyor. Ve burada yapılan projelerin de esasında bu entegrasyonun içinde ne kadar önemli olduğunu görüyoruz. Biz orada bir fabrika binası olarak yapılmış bir karkası gene bütün katmanlarını hissederekten bu dönüşümde bir rezidans projesine çevirdik. Buradaki amaç şurada bu bölge tamamıyla gece saatlerine terk edilen bir bölgeydi. Bir konut projesi olması bu bölgeye sahip çıkılmasını doğuracaktı. Bir mahalleli oluşmasını neden olacaktı. Bir diğer proje Beyazıt Kütüphanesi şu an maalesef İstanbul'da meydan yok. Yani siz de hissetmişsinizdir. Burada yeni gelenler ve burada yaşayanlar hep birlikte toplanabileceğimiz bir takım konserleri şahit olabileceğimiz meydanlarımız yok. Beyazıt Kütüphanesi ve önündeki meydan İstanbul'un ve Türkiye'nin politik hayatında çok önemli. Bu dönüşüm projesi de gene aynı zamanda bu önündeki meydanın da tekrardan İstanbul'a kazandırılmasıydı. Şu an yaptığımız son projede yani şu an hepimizi çok kamu oyunda ilgilendiren Atatürk Kültür Merkezi'nin tekrardan gündeme getirilmesi, tekrardan gene önündeki meydanla kazanılması. Bu binalar ve önündeki meydanların birlikte yaşaması şehirler için çok önemli ve bu dönüşümlerinde şehirliler için önemli olduğunu düşünüyorum. Ayrıca bu meydanların da çok hızlı bir meydan var. Ayrıca New York'a doğru bir şey. Times Square, hızlı bir meydan var. Ayrıca hızlı bir meydan var. Ayrıca New York'a doğru bir meydan var. Ayrıca New York'a doğru bir meydan var. Ayrıca New York'a doğru bir meydan var. ...pasi steady etrafı ve kirli mekan tilkiyi yaratılmış. bu kirli mekan şu p הm Şimdi, The Hair ...draştık sergiyeriyle alışverilmiş olmalıydı. Draştık sergiyeriyle alışverilmiş olmalıydı. Önce insanların mümkün olmalıydı. Bu... ...draştık sergiyeriyle alışverilmiş olmalıydı. Ama benim için, her zaman ünlülerimizde... ...draştık sergiyeriyle alışverilmiş olmalıydı. Sosyal olarak insanlarının mümkün olmalıydı. Bu, bir yapım ve bir yapım... ...eğer, bir yapım ve bir yapım... ...draştık sergiyeriyle alışverilmiş olmalıydı. Bu, bir yapım ve bir yapım... ...eğer, bir yapım ve bir yapım... ...eğer, bir yapım ve bir yapım... ...eğer, bir yapım ve bir yapım... ...ağm нужdiniyorum, o kadar da mümkün olmalıdır. Bu, o kadar da mümkün olmalıdır. Bu, bir yapım ve bir yapım... ...değil bir yapım... ...değil bir yapım... Teşekkürler Rica, teşekkürler herkese. Teşekkürler presenterlarım. Ağzınıza nefret edin. Ağzınıza nefret edin. Teşekkürler.