 Hoofstuk 19 van Verdenland-Huik, dit is een LibriVox-opname, alle LibriVox-opname behoort tot de publieke domein, voor m'n informatie of om je aan te melden als vrijwilliger, ga naar LibriVox.org, opname door Anna Simon. De lot gevallen van Verdenland-Huik, de Jacob van Lennep, 19e Hoofstuk, bevatten de trainer op de Dichtelijke Samenkomst bij Helding verhandeld werd. Het was niet dan met een soort huivering dat ik de donderdagavond zag naderen waarop ik volgens afspraak de vriendenkling van Helding moest bijwonen, want nadat ik aan media bij het antaletje, waar ik verre was van haar te verwachten, had op moed, had ik een voorgevoel dat ik wel niet zou kunnen vermijden om haar ten huizen van heins tegen te komen, waar ik te minstens zeker was dat ze zich bevinden zou. Tien malen was ik willens om het een of ander voorwensel uit te denken en nog voor de uitnodiging te bedanken. Maar ook kon ik Helding met een schoon schijnende reden afschepen. Ik begreep dat ik toch ook reden zou moeten geven aan mijn vader, en ik had er eens genoeg mijn bekomst aan het fijn zin dan dat ik nieuwe uitvluchten zouden gaan uitdenken. Bovendien, en een weerwill van al de onaangenaamheden welke mijn kennismaking met de heer Bos en zijn dochter mij berokkend had, en waarschijnlijk nog berokkenden zouden, er bleef toch altijd een zekere nieuwsgierigheid bij mijn huisvesten, wat het toch eigenlijk van hun zaak waren en hoe het met hen af zou lopen. En ik vertrouw dat mijn lezers die nieuwsgierigheid niet slechts in mij verscholen, maar ook met mij delen zullen. Anders delen zij gewist beter dit geschrift maar niet verder door te lezen. Ik was, mijn vergeven bij deze platte vergelijking, niet ongelijk aan een knap die in het oude Dolhof op de Prinsengracht rondloopt en die, of schoon het heen en weer dwalen hem verveelt en hij zeer wel in staat is over de hege heen er dadelijk buiten te geraken, echter op het ingesleggen pad voortblijftraven in de verwachting dat hij al zo eindelijk de ware uitocht zal vinden. Ik ging dan, ten bepaalde dagen en na afloop mijn werkzaamheden aan het kantoor, naar de Raamgracht, waar ik, overeenkomstig de gemaakte schikking, in de achterkamer van Heinz werd binnengelaten. De mij tegemoetkomende tabakstamp verkondigde mij reeds aan de deur dat de vrienden immers gedeeltelijk al vergaderd waren en werkelijk vond ik er etelijke aanwezig aan wie ik nu met alle plechtigheid uit voorgestelde herhelding, die hen insgelijks bij de rij af aan mij opnommende. Heinz was, gelijk de trouwsel behoorde, insgelijks genodigd en zat er een hoek te gluren en allen beurtelings in ogen schouten nemen, als waren hij door zijn ambtsverplicht geweest ook deze onschadelijke zielen te bespieden. De overigen, ook zij die na mij kwamen, waren mij personelijk onbekend. Alleen herinnerd ik mij, de naam van deze ofgene onder hen, wel eens vroeger te hebben ontmoet aan de voet van één dierlof of klinkdichten, armede het toen smaak was, alle uitkomende werken, vooral dichtbundels, bij wijze van aanbeveling op te bronken. Er waren ook elementen, welke men al kan er over en weder toe kaatsten, en waarvan men zich zo min ontslaan kon als van het beantwoorden van een beleeftijdsbezoek. Spreek op dat ik u kennen, zeiden de oudwijsgeer, en zo begon ik, toen langzamer hand het onderhoud levendiger werd, van lieverleden te bespuren met welke mensen ik te doen had. Het waren alle lieden van één slag, want over hun betrekkelijke waarde als dichters wil ik, die nog wel in zijn meneerje paard, maar nimmer de pegasus bereden heb, liever geen oordeel vallen. Het enige onderscheid dat het tussen hen schimte bestaan was, dat de ene meer in de verhevenen, de andere in de beschrijvende, een derde in de boerde gedicht of rijmtrand uitblonk, tenminste zesroomde niet Ocanne de ruimste wier ook over Ocanne's talenten in elks bijzonder vak toe te zwaaien, en dat met zo weinig terughouding, dat bij mij de gedachte oprees, of zij niet al hun loftuitingen bij zulke gelegenheden verspeelden, om in het tijdfakt tussen de bijeenkomsten, en buiten de tegenwoordigheid van het geprezenen voorwerp, er des te kariger mede te kunnen zijn. De ene, de treurpoëte, werd een hoogdravende muzezoon, een siraat van de pindus genoemd, die de achipijnse zwaan, je mede bedoelde die heren vondel, groot hartig opzijdens treefde, bijna had mij gezegd, overtrof. De tweede was, sierlijke dammaro, en verenigde de lievelijke wilderigheid van vlakkes met de zinrijkheid en kracht van juvenilees. De derde, de boertengedichtig, bekwam zulke verhevende enrenamen niet, maar werd met andere titels begiftigd, niet minder stredend voor zijn eigen liefde. Hij heet een kluchtgeziel, een kodde geduivel, een drollige koopman, een malweerga, en hij konden onnozelste dingen niet voortbrengen, ja nauwelijks zijn mond open doen en zijn neus snuiten, of een algemeen gelach, een grinnikend hoofd knikken, een verdoofend handgeklap, begroeten zijn vermeende geestigheid, of bespaarde hem de moeite die uit te kramen. Overigens munten ieder van het gezelschap uit door een meinsbedunkens wat al te gemaakt de nedrigheid, die mij dedenken aan de vlucht van een jong meisje dat achter haalt wens te worden, en die derwijze werd aangewend dat zij zelde haar uitwerking miste, maar altijd nieuwe complimenten afdoen. Het ging ten laatste zo vervelend en walgelijk werd dat het mij begon te schamen over mannen die in leeftijd reeds gevoorderd de achtbaarheid van hun stand en jaren zozeer uit het oog verloren dat zij een vleidtaal uitkramen en aanhoorden die zelfs onder jongen lieden van verschillende kunnen ongepast zou zijn geweest. Ik moet echt ren enkele van deze hoop uitzonderen. Deze was een jongeling van een schandig, toch enigszins geestig voorkomen en blijkbaar van een zwak en teringachtig gestel. Hij was eerst sederd kort als medelid in het gezelschap opgenomen, sprak weinig en zelden, toch wat hij zeiden was juist en gepast, en hij onthield zich van aan één der anderen hogere lof te geven dan de burgelijke beleefdheid voordelde. Het zei dat hij nog te kort met hen had omgegaan om zich de onder hen gebruiklijke complimenten kraam eigen te hebben gemaakt. Het zei dat hij van nature de waarheid te zeer beminne dan dat hij tegen zei gemoed zouden spreken. Misschien kwam er ook bij dat hij zelf als de jongste van het gezelschap wel aanmoediging maar minder lof genoot en dat hij zijn medeleden met gelijkummet betaalden wilde. Mijn moed bij dat al niet denken dat hijns en ik of school niet tot de offeraars op de binders behoerende ontaandeel van de honing misten. Wat mij betreft, daar ik van de begin af betuigd had, een oningeweide te zijn die bovendien door mijn uitlandigheid niet op de hoogte was om de tegenwoordige stand der dichtkunst in ons vaderland te beoorden. Ik werd dadelijk een missenas, een messala gedoopt en al die verstandelijke gaven welke iemand geschikt maken om als kunstrechter op te treden, werden mijn ruimsgoods toegekend. Hij is verweer of nog hogere lof en daar hij de enige schilder in het gezelschap was, schen het aan de overige een destig geschikte gelegenheid toe om te zijn opzichten hun gewone thema van eerbenamingen te kunnen variëren. Hij was een Duitse appellis. Zijn kunstgenoten waren niets bij hem. De werkjes die men van hem onder het oog had, zes of acht onafgehaalde portretjes die aan de wand hingen, waar kunstjiveeltjes welke rembrand nog van Dijk in staat zouden geweest zijn te vervaardigen. Notenbenen dit laatste stemd ik met een gerust geweten toe. Hijns betoonde in het geheel die valse nederigheid niet welke aan de overige een eigen was. Hij wist hoe zwaard die verplichtende uitdrukking wogen en was, geloof ik, weinig genoeg door de eigen liefde verblind om wel te weten wat er aan de voortbrengers zullen zijn er kunst ontbrak. Hij hoorde ook al die lafheden met een effe gelaad aan, terwijl hij de spreeker met uitroepingen als, ei ei, wel zo, nu ja, in de rederviel, tot altijd de laatste, dat gereutel waarschijnlijk moedde, de pijp uit de mond nam, een dikke rookwolk wegblies en zich al dus uitdrukte in zijn zondeling Hollands. Het is maar jammer mijn heren dat al de ingezeten in onze stad niet denken over mij zoals jij hebt de goedheid van te doen, dan zou ik ongetwijfeld wat meer hebben de okazie van te maken goed geld voor mijn werken, want wat denkt jij wel dat mij rapporteert het meeste met de tijd die voortgaat? De boeten keken ook aan eraan. Waarschijnlijk het behangsel schilderen, zeiden velders eindelijk, zo was de jongste van het gezelschap geheten, want dat is tegenwoordig aan de orde van de dag. Niet kwaad gist, hervalt de heins, maar voor dat moet men zijn een léros of een moecheron. Nee, mijn heren, het is al mede in speculatie op de vaniteit. Ik verdien het meeste geld met de schilderen, wapens op de rijtuigen. Dat kan ik getuigen, zeiden helding. Onze vriend Heins heeft laatst al de rijtuigen van de heer Blaak, mijn hoge achterpatroon en van zijn heer Zoon, met wapenborden van zijn maaksel verrijkt. Men kan voorwaar niets zielijkers uitdenken. Dat moet zeker nog wel geven, zeiden de beschrijvende dichter, want voer hij dekla merende voort. Nooit zag men rijke glans van zilveren blazoenen en gouden wapenen en paarsen, gelen, groenen. Ik kon mij niet onthouden te meesmuilen over deze twee regels die, behalve dat zij vermoedelijk weinig dichterlijke waarde bezaten, zo duidelijk bewezen dat de dichter geen woord van zijn onderwerp verstond. Ja, voegde de tgeurproëter op zijn beurt bij, althans tegenwoordig. Nu elk, gelijk voorheen verwaande veeton, die trotser voerman van de kleppers van de zon, overal Salmoneus, die den dondergod braveerde, de zweep in handen neemt, schoon hij nooit mennen leerde. Heerlijk, vrij gezegd, riepen alle omstrijd. Nou, het zal mijn hart ontgaan, zeiden de grappige duivel in zijn plat Amsterdamse tongval, overjaap de Assacarman zal met haar tijd ook nog een wapen op zijn karm moeten hebben. Deze sneden gezet werd met het gewonige juich ontvangen. Het is juist zoals hij zegt, zeiden heins, de klanten bij wie ik verdien het meest, zijn niet de aardelijke of patrissische familie, maar die champignons van voortuin die, zodra zij hebben overgewonnen, geld genoeg om te houden rijtuig, zijn van begrip dat een geschilderd wapen is even onmisbaar daarop, als een L op de deur van een lidmaat, of een klopper op die Wannen Haarlemmer kraamvrouw. Maar, voegvelders, hebben zij recht die wapen te voeren, ik dacht dat het alleen de aardel toekwam. Wel, Manami, antwoordde heins, leven wij niet in een vrije republiek, en wat bekreunen zich daarover de herenstaten, of er inwoners zijn die gelief aan te stellen zich als gekken, en dan, men weet hier in het generaal zo weinig af van blazoen, hier sloeg hij een zijdelingsblik op de beschrijvende dichter, dat de dommen menigde bewondert en slechts enkele verstandigen ophalen de schouders. Moet ons toch tot spottoenstrekken bij de vreemdeling, zeiden velders, ik ging van de winter eens op een zondag met een fransman rond, die de handen van verbazing ineensloeg toen wij de dam over en de nieuwe kerk voorbij gingen, waar hij al de koetsen zag die daar stonden te wachten. J'avais toujours cru, zei hij, que les hollandois était un peuple de commerçant et de bourgeois, mais voyant tout ses amour y, je m'a perçoit qu'il y a des nôbles ici comme a vénice. Maar hoe vermeerden zijn verwondering, toen hij, na erbij komende, sommige dierwapenen met graafelijke en hertoogelijke konen zag prijken en eindelijk zelfs een paar helmen gewaar werd, met negen viziergaten, gelijk alleen een koning die voeren mag. Toen keek hij mij aan, als wilde hij mij vragen of de mensen hier mallwaren geworden. Ik haalde de schouders op, wat zou ik gezicht hebben? Doet er dat wat toe, hoe zo'n helmer uitziet? Voegte beschrijven het dichter aan zijn bierman. Niet lang geleden, hervatte heins, kreeg ik een grasmof bij mij, die met twee zesthalven in zijn zak is gekomen naar die land en bij ingesraapt heeft een fortuin zoals weinig geleden bezitten. Die bestelde mij een wapen op zijn koet. Maar het zou schön wezen moeten, zei hij. Kijk, zo in deze acht. En meteen rolde hij uit een percament dat hij gevonden had op de ene van de verkoping en op het welk plonk met al zijn kwartieren en ornamenten het wapen des Konings van Spanje. Ik wilde de man niet geheel laten rijden vormal en zei hij hem dat ik niet volge kon precies op model dat er mij gaf, omdat zooks afbeelden het wapen van een koninklijk persoon. Toch dat hij zouden zijn content. Ik verhakslokte dan de ruiten en lieren zowat en maakte een wapen waar minitrie niets van zou hebben begrepen. Onze mat was wonderwel in zijn schrik, maar toch had ik vergeten een ding. Die goldene ketten, zei hij, die veelde daar aan. Ik begreep in het eerst niet wat hij meende, maar na de hand werd het mij klaar dat hij bedoelde de orde van het guldevlies diversiert het Spaanse wapen en welke hij zich voorstelde te zullen maken op het zijne geen onaardige uitwerking. Ik had allemaal moeite om te beduiden aan hem dat de Kijselijke en Spaanse gezand beide zouden reclameren tegen zulke aanmatiging en voldeedt hem eindelijk door hem te beloven dat ik zouden vergoeden dit gemis door het bijschilderen van twee wilde mannen als tenans, welgewabend met knotsen. Jat ze liever zei, sinderlei poten om het te geven, zei de de kodde gesnaak. Dat waren uit de aard gewist. Onder dit praten was het tijd gekomen waarop de eigenlijke werkzaamheden moesten aanvangen. Het bleek me nu dat het de gewoonte bij deze heren was, om beurtenings een soort van prijsstof op te geven welke door anderen beantwoord werd. De antwoorden werden door de opgever beoordeeld en daarna door de vergadering onderzocht, geanatomiseerd, gelikt, beschaafd en ten slotte onkenbaar gemaakt. De prijsstof, waarover tans geschreven was, luidt als volgt. Wat doet in Hollenstein het best de bomen groeien, het mesten of het snoeien? Of school mij, hoewel geen poët zijn, de zin deze vraag zeer duidelijk voorkwam, waren echt op mijn verwondering, zegt twee onder deze vernuften die begrepen hannen dat de opgever door bomen de ingezetenen van ons gemene best had bedoeld en dat de tweede zin in dezelfde figuurlijke zin moest worden opgevat. Doch met dat al waren het nog maar te wensen geweest dat deze twee liever de vraag letterlijk hadden verstaan, want hun redenering in slechte rijmen vervat toonen genoegzaam aan dat de goede liede geen de minste denkbeelden hadden van het geen tot de huishouding van de staat behoort. De opgever had zijn taak insgelijks vervuld door elke oplossing in een bijzonder versje te resenseren, terwijl zijn conclusie was dat hij uit hoofd het der treffelijke verdiensten welke al de antwoorden bezaten het voorstel deed de prijzende deven tussen de twee medeleden die zijn vragen het best begrepen hadden. Dit vond algemene goedkeuring, te meer daar de prijzaart hun scherringskoek bestond en dus zeer deelbaar was. Ik was intussen enigszins verwonderd dat Velters na het scheen niet medegedongen had, maar hij gaf kort daarna te kennen dat hij zich met zulke fijne dichtgeesten niet in een wedstrijd had deel verwagen en dus eerst nu na de bekroning voor de dag zouden komen met zijn beantwoording. Hij las ons hier op een stukje voor het welk mij althans beter beviel dan al wat ik van de overigend gehoord had. Hij gaf bij de aanhef te kennen dat hij de zin der vraag wel verstaan toch het enigszins ongepast geoordeeld had met zijn weinige ondervinding over politieke zaken te schrijven en dus verkozen had de vraag in die geest op te vatten als waren die op de dichtkunst toepasselijk. In welke zin hij een naar mijn oordeel zeer aardige uitwijding had gemaakt waarin hij de dichters bij bomen vergelijk die gemest en gevoed moeten worden met kennis en studie en slechts dan gesnoeid moeten worden wanneer hun al te grote wilderigheid aan het behoorlijk rijpen hun er dicht vruchten nadeel sticht of wanneer zij anderen in hun groei of was het om hindelijk zijn en zwoord. Het werk van velders werd echter misschien omdat het veel beter was dan de rest minder toegejuugd en alleen met een soort van aanmoediging beloond welk in mijn oog iets vernederend had. Vervolgens ging men aan het beoordelen en schiften der uitdrukkingen in de vorgedragen versen gebezicht. Elk gezegde werd op 3 of 4 wijzen omgezet en bijna elk bij voegelijk naammoord door een ander vervangen. Totdat langzamerhand al het zween van oorspronkelijkheid verdwenen was. Ik kon mij niet onthouden bij deze gelegenheid geduigde Denk aan het briefje in de bourgeoisen realm en ik kwam even als deze tot de slotsom kule premier vaatstond de dier en sangcontredie toujours la meilleur. Daarna werd er gevraagd of geen der aanwezig iets bij zich had waar hij het gezelschap op gasten kon. Deze vraag was overbodig want ieder had de zak er vol en zat slechts op een gunstig zijn te wachten om zijn kinderen aan het licht te brengen schoon zelfs dan niet als schoor voetende en onder herhaalde betuigingen dat het niet te moeitewaardig waren er de aandacht van zulke fijne vernuften mede te vermoeien. Het eerst was onze helden dichter aan de buurt die na de pijp neergelegd gehoest en zich gesnoten te hebben enige vrij grote velen uit zijn zak haalde en aan de vergadering mede deelde dat hij een lijksang zou de voordragen. Op het nood lottig verschijden van zekere krijgsoversten die kort te voeren schoon niet op het veld van eer want het was aan een maaltijd het offer van de dood geworden was. Na een vrij lange voorafspraak ving hij aan. In zijn gedicht dat ongemeen hoogd ravend was versierde hij zijn held die zover ik weet nooit kruid geroken had maar zijn rang alleen door ansieniteit verworven had met alle militaire verdiensten en stelde hem met Turenne, Marlboro en Prince Eugenius gelijk. Na dit vrije stuk had welke de algemene goedkeuring verwierf brak de stroom los en regende het van alle zijden lijk, geboorte, huwelijks en verjaardichten. Terwijl onze boortengeboreed mede niet achterbleef maar ons nu en dan een epigram van zijn maaksel optisten waar men al om lachte eer hij nog iets gezegd had of schoon er niet aan om brak als de punt welk hij echt er vergoedde door op de plaats waar die behoorde te vallen zelf in een schaternd gelag uit de worsten. Een staaltje van deze voortbrengselen zijn hier genoeg om de rest te beoordelen. Aan een burgemeester. Al wordt hij achtbaar ja ook zesdienbaar geheten toch wordt u, zijt hij dood slechts enebaar gemeten. Toen elk zijn beurt had gehad werden heinten ik eventieer uitgenodigd om tot het algemeen genoegen bij te dragen. Vergeefs verschoon ik mij. Men stond erop. Ik moest mijn gelag betalen zowel als de anderen. Ik zou de oogtuifend ook wel eenmaal in mijn leven aan de zanggoordinnen geofferd hebben enzovoort. Terwijl ik met de zaak verlegen niet wist hoe ik er mij uit redden zouden, schoot mij een vierregelijk festje binnen dat ik een hoogtuidsboek gelezen had en waar aan zin nog slot was. Ik weet niet welke goede of boze geest mij inblies dat dit stukje een goede uitwerking zou doen en na het met verbazing over mijn eigen vlugheid bij mijzelf in het Nede Duits vertaal te hebben waartoe het zich geredelijk voegde drond ik het op. Snedig antwoord. Zeg Piet, heb jij dat nieuwe werk gelezen van Boniface? Men zegt het wordt geprezen. Dus vroeg eens hein. Toen sprak de spotter Piet nee, beste hein. Gelezen heb ik het niet. Dat is verduivel aardig, wat is dat fijn? Daar is het wat in. Nu, die kan menigin in zijn zak steken. En honderd andere loftuitingen meer progoed in dit epigram waarin ieder overtuigd was dat een pijtende satire lach opgesloten of schoon geen van allen natuurlijk wist waar, maar elk hield zich of hij die begreep. Alleen de drollige kwant, het zei uit jalozie, het zei dat hij gemerkt had dat ik spotten, voegde zijn lof niet bij die der overigen, maar zag mij aan of hij mij had willen verslinden. Wat heins betrof, deze bleef ernstig volhouden dat hij geen verse comfort dragen. Toch, zomaan zich daar mede tevreden wilde stellen, wel een avontuur aan zijn merkwaardige levensloopkommer te delen. Dit voorstel werd aangenomen, en nu deed hij de vraag. Hebben de heren wel ooit gehoord van mijn zondelinge ontmoeting met de beroemde kartouche? Nee, nee, klonk het als uit één mond, en alles wegen, en schoven hun eens toe erbij, en zagen met aandachtige belangstelling naar de man die op het voorrecht boogen mocht van kartouche te hebben gezien. Wel, zei de heins. Het is nu een goede 30 jaar geleden. Ik reisde van Lyon naar Parijs in vrij berooid equipage en met schraal voorzienende beurs, of liever, met in het geheel geen beurs en levende van het geen de goede liden mij schonken om gods willen, etende, als de papa van Eudespiegel, als ik wat had, en vastende, als ik het niet had, en meest in tijd slaapende onder de blauwe hemel. In z'n benacht gebeurde het, ik weet niet in welk dorp, dat ik genomen had mijn leegere steden op een mesthoop aan de weg. Hetgeen een parantezen gezegd, het warmste bed is dat mijn hebben kan, en dat ik sleep heel gerust. Toen ik wakker werd van een groot licht dat mij schenende ogen en recht over mij zag ik een huis staan in brand, een groot huis voor een dorp. Ik geloof dat daarin woonde, de notaris of de schout. Nu, dat is egal. Ik stond op, er was al volk op de been en spoedigpoot iedereen hulp met water dragen, met brandspuiten, etc. De bewoner van het huis zat al op straat met een gebrande voet in zijn nachtjak en een zonne dat hij had gehad, de tijd te redden, een kleinigheid of zelfs meer aandoen dan een oude pantoffel. Nu, het was zomer nacht en het vuur maakte ons heet genoeg. Hij zal niet gevat hebben kou, hoewel hij beeft als een juffershondje. Bij hem stond zijn vrouw, of liever lach zijn vrouw, want zij kreeg gedurig toevallen. Het ene was pas over of het ander kwam op. De man deed niet zoals te vringen zijn handen en te roepen, mon dieu, mes en fan. Want zijn kinderen waren nog in het brandende huis. Maar zowel hij als zijn vrouw waren te veel in de warm te zeggen, waar zich de arme wichten bevonden. En niemand had de courage op de gaand in het grote huis en te zoeken daar in de blinden. Terwijl wij daar waren bezig, daar komt een heer, wel gekleed met een karmozijne rok aan en bereidende een vrij zwart paard, en hoorde de papa en ook de mama, zodik wel zij weer bij kwam, schreeuwen om haar arme kinderen. Alon, liep hij, twintig louidore voor degenen die toont de courage en redt die arme kinderen. Er waren er te stond een stuk of vijf, zes die wilden naar binnen. Maar er vlam slug er uit met zo'n geweld dat zij terugsporen van schrik. Toen vocht de vreemde heer weder aan de kerminde papa. Zeg eens, zei hij, is er geen andere deur en waar zit hij die kinderen ergens? Ah, mavois, zeiden de arme vader, die weer bij zijn positieven kwam. Er is de tuindeur, maar die is gesloten van binnen. En nu ik mij benzin, pauvre maleree kujutsui. Ik heb ook opgesloten die arme schapen in hun kamer, omdat de een is somnambule. Slaap wandelen, zeggen wij, geloof ik. Nes kusza, vraagt de vreemdeling. Kimem mesweven. En kletsst, springt hij met paarten al over de heggen in de tuin. En ik heb achterna, met wel tien andere. Maar daar stond een brandende balk en een stuk van het dak tussen ons naar beneden, dat de meeste het opgave. Althans, ik was de enige die met de ruiten aan het achterhuis bij de tuin doorkwam. Voezet hun bruif, zeiden hij. Zult hij mij assisteren? Zal ik, zei ik. Maar hoe zullen wij open krijgen die huisduur die van binnen gesloten is? Bah, zeiden hij. En hij kreeg mij aan, als of ik gedaan had de onnozelste vraag van de wereld. Terwijl hij meteen tasten in zijn zak en daaruit waarschijnlijk haalde een breekeizer. Althans, in een ogenblik waren de hengsels uit de deur en de deur omgehaald. Toen sprong hij van het paard, tock uit, rok en vest en liep naar binnen. En ik heb achterna. Dit gedeelte van het huis was nog ongedeerd door het vuur, maar er was rok genoeg om gevaar te lopen van te stikken. En wij zouden niet geweten hebben waarheen ons de wenden. Hadden wij niet gehoord de stem van een kind dat huilde en om hulp schreeuwde. Zet die zie, zeiden de vreemdeling. En één, twee, drie had hij open geveerd uit een kamerdeur. Wij traden binnen en al tastenden in het donker op het geluid af, vonden wij eerst een jongetje. En toen werd het vertrek verlicht door de vlam en zagen wij ook een meisje dat half gestikt op de grond lag. Maar nu moesten wij terug en dat was een moeilijke geval. De tocht die woei door de opene achterdeur had weder erger gemaakt de brand en de toegang was ons verspert van die kant. Nu haasten wij ons open te maken het raam. Ik sprong eruit en mijn kameraat gooide mijn eerste kinderen één voor één toe en volgde toe mijn voorbeeld. Ik dacht, wij zouden nu terugkeren bij de ouders. Maar de vreemdeling hield mij staande en voegde wie ik was. Een arme drommel, zei ik, een vreemde zwerver die niets bezit. Tamieu, zei hij, haast u, eer, iemand komt. Ik moet vluchten maar naar ver de uneur. Trek mijn klederen aan en geef mij uw kiel. In mijn zakken vind jij geld genoeg. En zonder iets bij te voegen had hij mijn kiel van het dijf gehaald. Flugger dan zouden doen de beste kamerdinaag. Die aan zijn lijf getrokken was op het paard gesprongen en voort de tuindoor en weg. Wat zou ik doen? Ik trok rock en vest aan en pas had ik dat gedaan of er kom een gehele zwerm mensen opdagen. Ze hadden uit de weg geruimd het gevallen puin en een vrije doordocht tot ons verkregen. Ik wacht de kinderen bij papa en mama. Ze zagen mij alle aan voor de vreemde cavalier. Niemand kende mij en ik hield mij goed en lamenteerde slechts dat mijn paard mij ontstolen was terwijl ik mij bevond in het brandende huis. Terwijl wij daar bezig waren, kwamen er een stuk of zes dina's van de wacht aan het paard van Lyon en een volle draf. Aha! zeiden de voorsten zodra hij mij in het oog kreeg. Daar hebben we onze maat. Nu zult hij ons niet ontsnappen, M. Cartouche. Met, pakte zij mij aan. Maar een hunnig, die Cartouche waarschijnlijk kende, zeiden, toen hij mij nader aanschouden, dat ze zich bedrogen en dat Cartouche veel ouder was. Ik was toen even over de 20. Ze wilde mij echter meepakken, onder voorwens zodat ik bij mij had, geen papieren, maar ik zeiden, die waren in mijn portmanteau met mijn paardvoort en al de dorpelingen namen mijn partij, omdat ik mij zo goed had geweerd. En het scheelde niet veel of de dina's hadden gekregen, braaf slaag. De pastoor van het dorp kwam uit vragen bij hem te blijven, die nacht. Ik nam aan, en toen ik mij uitkleden, vond ik in mijn karmozijnen rok een beurs met 200 louis door. Ik verstopte mijn broek, die niet Alunison was, met de rest van mijn toilet. Leende een ander van de pastoor, onder voorgeven dat de mijne was gesenkt en volgaten en verliet het dorp de volgende dag, nagevolgd door de zegeningen van iedereen. Ik dacht dat hij ze nog bij zou voegen, hoe diezelfde beurs, gelijk ik hoger verhaald heb, hem naderhand noodlottig werd. Toch hij hield hierop, keek op zijn horloge en sloop zodra het gesprek weder algemeen werd, schier ongemerkt uit het vertrek. Intussen was de koffie die eerst rondgediend was geweest, zei dat lang door de wijn vervangen en onder de gasten begon een verrolijkheid te heersen, welke hoe langer hoe hoe luidtruchtiger werd. Alle aanmaat ging zowel als false zedigheid was geweken, ieder schertste een spotte zonder zich meer te bedwingen en werd er verrolijke liedjes gezongen, de rokkiging uit, de bedaardsten werden snappachtig en het druksten werden stil. In het kort, het druivenat begon zijn invloed uitoefenen en ik te denken dat het voor mij ook wel haast zaak zou worden, het voorbeeld van hijns te volgen en mij stil te verwijderen. Toen Helding, die een ogenblik naar buiten was geweest om wijn te halen, weder binnen kwam uit het bericht dat er een heer in het portaal was om hijns te spreken. Deze was echter zoek en de meid, geroepen, zijnde, verklaarde niet te weten waar Sr. Gestoven of Gevlogen was. Haar verlegen toon bij dit bescheid deed mij echter vermoeden dat de heerdershuis dus niet ver afwas, maar wel ligt met deze ofgenen over politiezaken redeneerden. We kunnen die heer toch niet op de trappel laten staan, zei de Helding. Het schijnt een deftig man en hijns zal wel terugkomen. Wat dunt u, dat ik hem binnen roepen? Wel ja, zei de treurproeet met een vuist op de tafelslaande dat al de roemers ervan dansten. Hoe meer zielen, hoe meer vreugd. Ook de overgen keurde goed wat de tractant voorstelde, die dan ook vertrok en naar een kort vertoever terugkeerde, een vreemdeling inleidende met een karmozijne rok, een zwaar gepoelde bruik, een briel met grote glazen, een stok met een ambere knop en een deftig voorkomen. Kom binnen, mijn waardeheer, zei de Helding, hem als het ware binnendringende met een ongemene drukte. Dus ik maas beter in een warme kamer te wachten dan op een tochtig portaal, een stoel voor meneer. Wees zo goed en neem plaats. Maak, bid ik u, geen complimenten. Hier, een pijp voor meneer en een schone roemer. De onbekende beantwoorden al deze beleefdheden met stille buigingen. Toch spak zo weinig of hij stom waren. Hij verleidde zich in de leunstoel die hem werd aangeschoven, sloeg beleefdelijk met een beweging der hand de aangeboden pijp af, zag met een vluchtige blik het gezels op rond en haalde toen een zijde doek uit, die waarschijnlijk met welriekende wateren door trokken was, want hij bracht die dadelijk voor het gezicht en beroek hem met zoveel welbehagen dat het wel te bespeuren was dat hij geen liefhebber was van de tabakswalm. Zijn komst en nog meer de weinige voorkomendheid van zijn manieren brachten die stille teweeg welke doorgaans op dergelijke bezoeken volgt en niet ongelijk is aan die welke op een school waar alles lustig en vrolijk toegaat bij de komst testmeesters ontstaat. Helding bespeurde deze onwelkomen stemming en als een plichtmatig tractant deed hij zijn best beter aan te wakkeren. Kom aan, mijn heer, zeiden hij, de roemer des onbekenden bordervolschenkende. Sta mij toe dat ik uw gezondheid drinken. Misschien is uw edele petere wein gewend aan deze, maar wij burgerluid doen het door mede en wij kunnen u niet meer aanbieden dan wij hebben. Dat zei Leis Morsebel ook, zeiden de poëter Komikus, en hij smeed haar buurvrouw een handvol vlooi in haar hoofd. Uw gezondheid misjeus, zeiden de vreemdeling, met een schorre stem, zich buigende en zijn glas naar de hoogte brengende dat hij voor volgens bij kleine tussenpozen ledigde. Wel, zeiden de grappige duivel, met die gemeenzaamheid welke onze burgerstand vele eigen is. Mijn heer is, geloof ik, ook pang dat er hoorntjes en schelpen in zitten. En om te tonen dat hij dezelfde vrees niet koesterde, ledigde hij zijn glas in ene teug. Komt, zeiden helding, hoe zit hij lieder allen zo stil? Mijn heur huik, laat ik u in zins schenken, waar waar we ook gebleven. Komt, lustig aan, en leven de pret. Maar de pret laat zich niet gebieden. En allebleven even stemmen kijken, alsof de glazen voor dat vreemdelingsoogen de uitwerking van Medusa's hoofd bezaten. Het is of we hier bij de kwaker zitten, zeiden de drollige vent. Hoe is het, getuigde geest niet pietje? Dit was de voorname van de tragicus. Je zou het een liedje zingen. Wel ja, kom aan, een liedje, zeiden helding. Maar de treurpoede was schor, of verklaarde althans het te zijn. Kom, zeiden eindelijk de korre gequant. Het is of hij lieder bangzijd, dat mijn heer u op zal eten. Mijn heer er geen bullebak. Je luiker ik de man of het kartoes was, daar heind zo even van vertelde. En potseld remente, dat is nogal grappig. Mijn heer heeft ook een karmozijne rok aan. Deze onhebbelijke uitdrukking in steden van, gelijk anders de kwinkslagen des geestigen duivels. De vreugd te doen herleven maakt op de aanwezigen een onaangename uitwerking. En velen die gedachten niet meer helder waren, keken de vreemdeling zo angstig aan, als als zij werkelijk meenden dat kartoes uit andere wereld onder die gedaand tevoorschijn kwam. Wat hem aan zelf betrof, ik zag dat zijn voorhoofd zich fronste, maar hij zei er niets. Ik begreep inmiddels dat het meer dan ooit tijd voor mij werd om af te trekken. Toch wend ze een tijdstip af te wachten, dat mijn vertrek niet bemerkt zouden worden. En daartoe moest het onderhoud wederleven te worden. Ik boot daar halfen aan, zelf een liedje te zingen, daar al de overigen ditwijgenden. En dit met getigheid aangenomen zijnde, dreund ik een bakkerola op, die ik de venetie van de Gondeliers had gehoord, en waarvan ik verzocht dat men het refrein in koor herhalen zou. Dit had de gewenste uitwerking, nu raakte de tong weer los, de een zong voor, de andere na, en eindelijk zong alles doorokander, behalve alleen de karmozijn gekleden heer, die gelijk de Malweerga het uitdrukte, erbij bleef zitten als Dukdalf in het Dolhof. Ik maakte van het druk de gebruik en sloop onopgemaakt de deur uit. Einde van 19e hoofdstuk. Deze opname bevindt zich in het publieke domijn. Hoofdstuk 20 van Ferdinand Huik. Dit is een LibriVox-opname. Alle LibriVox-opnamen behoren tot het publieke domijn. Voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger, ga naar LibriVox.org. Opname door Anna Simon. De lotgevallen van Ferdinand Huik door Jacob van Lennep. Twintigste hoofdstuk. Waarin verhaald wordt wie de heren het karmozijn was en hoe deerlijk Ferdinand er zich in werkte. Terwijl ik in mijn zak schommelende de meidriep om haar aan foi te geven, hoorde ik mijn zagjes bij mijn naam noemen. Ik keerde mij om en zag Amelia op de trap staan die naar haar kamer geleiden. Heb je geen ogenblik tijd voor mij, volg zij, met een gesmoorde enigszins bevende stem. Kan ik u van in zijn, staamelt ik, insgelijks onthutst en kwalijk tevreden vanopnieuw in haar zaken bemoeite worden. Volg mij, zeiden zij, op een toon die meer gebiedend dan smekend was en mij bij de mouw vattende als wilde zij mij de wegwijzen op de donkere trap ging zij mij voor naar boven. Ik volgte werktuigelijk en de hemel vergeven mij de dwaze gedachten die op dat ogenblik mijn brein vervulden en de verkeerde dunk die ik van haar voornemens opvatte. We kwamen in haar kamer waarin ligt op de tafel branden. Ze zette de deur aan zonder echter de kruk om te draaien, nam toen achter de tafel plaats en wenkte mij tegenover haar te gaan zitten, terwijl zij een stoel die bij haar stond wegschoof als wilde zij zorgdragen dat ik niet naast haar zou komen. Deze voor zorgen en nog meer de waardigheid over haar gehele wezen in weerwiel van haar blijkbare ontsteltenis verspreid deden mij blozen over mijn ongepaste vermoedend. Ik ben recht verheugd, zeiden zij op een haast getoond, dat ik u nog aantreef. Ik had al een poos op de trap vertoefd en vreeste zo dat er een ander kwamen. Ik moet u zo noodwendig spreken, ik heb je toch niemand buiten u in de gehele stad waar ik op vertrouwen kan. Ik hoop, zei ik, met de meeste koelheid die ik voorkom wende. Ik hoop dat ik in staat zal zijn uw bezware weg te ruimen, maar uw toestand is van zulke een ingewikkelde aard. Om u niet op te houden dan, ik moet van hier, ik kan niet langer in dit huis blijven. En welke reden noopt u tot dat besluit? Hoort u? Ik begin te vrezen dat het een afgesproken werk is, dat mij hier een strik wordt gespannen, dat mij met opzet hierheen gebracht heeft. Die heins hoot zafschuwelijk, hij is een verklikker, een geheime dina der Justitie. Dat wist ik, zei ik, maar ik wilde u door de mededeling daarvan geen ongerustheid baren. Hoe? Gaat wist het? Heeft jij dan zelf misschien? Maar nee, uw aangezicht is te eerlijk. Voel je mij dat ik zulke gedachten van die voeden zou. Maar hoor verder, en oordeel over mijn angsten. Ik was straks op de trap om... Hier kleurden zij hevig en zweengeplotseling. Wel nu? Om. Niets. Ik hoorde juist zingen. En kort, ik was op de trap. Daar is een reed in beschot. Ik eken door en ziet, in een vertrekje, waarvan ik het bestaan niet kende, stond de huisheer, die Heinz, in gesprek met dezelfde Jood, die mij hier bracht. De Simon? Gelukkig kent hij u niet, en weet alleen dat jij met mij hier gekomen bent. Hij heeft u niet met uw vader gezien. Ach, ga eens ook mij gerust te stellen, zeiden zij, het hoofd schuddende. Maar luist er verder. In de begin heb verstond ik niet van hun discourse, maar langzame hand merkte ik, dat de Jood aan Heinz berichtig gaf om trentzekere dievenbenden die zich ten naaar aan heeft opgehouden. Dit ontstelde mij reeds, maar verbeeldt u mij schrik toen de Jood op een vraag hem door Heinz gedaan, hem vertelde, dat iemand, wie zij alle moeite deden om te ontdekken, en die ik aan de beschrijving voor mijn vader herkennen moest, in Zuid-Holland had rondgesworven, zich in Zagate opgehouden, en morgen, volgens zijn berichten, met de schuit van Utrecht hier te Amsterdam moest komen. Hier, in de muil des leus? Oordeel hoe ik ten moeder was. Ik hoop nog dat het niet waar mogen zijn, want oh, mijn vader is verloren, zo hij herwaarts komt. Alleen uit zijn bezorgdheid, omtrent mij zou ik een zo onvoorzichtige stap in hem kunnen verklaren. Doch, hoe dit zei, heb ik niet te vrezen dat mijn naam naar dit huis wil lokken om hem in de gespreide nette te vangen. Moet ik mij niet uit deze gevaarlijke plaats verwijderen. Met uw verlof, volg ik, na een oogblikte hebben nagedacht, heb jij voor u zelf iets te vrezen voor de naasporing en de justitie? Ik, antwoorden zij, blijkbaar verwonderd, wat zou ik met haar erbij uit te staan? Of strek men in dit land vijandschap tegen de vader tot zijn kinderen uit? Dat juist niet, hernam ik, maar er worden soms matenregelen van voorzorgenomen. Ik zou u afraden deze kamer volgens nog te verlaten. Weet me nog niets, dan zou dit alleen argwaan wekken en oorzaak zijn dat mijn uw gangen bespieden. Is mijn reeds achter de waarheid gekomen, dan is het toch een onlute voorzorg en geen verwijdering kan u meer baten. Bovendien, hij schijnt zelf onbewust waar zich uw vader bevindt. Zoutgij, in geval gij van hier gaat, hem kunnen verwittigen waarheen gij u begeeft. De heer Baufeld, die de enige tussenkomst schijnt te zijn, is ongesteld, zo zelfs, dat hij voor niemand te spreken is. Ik weet u geen andere raad te geven dan de toekomst met gelatenheid af te wachten. Met gelatenheid, herhalde zij, opreisende, en de kamer op en neer gaande. God, ik zat een mogelijkheid in mijn toestand. Oh, het ergste lot waren minder onleidelijk dan deze verschrikkelijk onzekerheid. En dat is de enige troos die gij maar bieden kunt? Helaas, zei ik, zuchtende, wat veelt gij dat ik voor u doe? Wanneer zelfs mijn betrekking als zoon van de hoofdschout, maar niet verboot, kracht daarom voor u werkzaam te zijn, zou niet te zorgen voor ons bij de goede naam, mij van alle dadelijke bemoeingen in deze moeten doen afzien, ten einde de lastig geen stof te geven, om iets schuldigs in mijn deelnemming te vinden. Dit gezicht van mij was hard, en ze gevoelde het diep, want op een stilstaande zag ze mij aan met ogen, waarin zich, bij een hevige verontwaardiging, een diepe smartlied lezen. Men had het mij voorspeld, zeiden ze mijn bitterheid. Dat ik in dit land straks koele hart te vinden zou. De lastig, ja, voorzeker, zie daar de voorwenzelen, waarachter men zich verschuilt, wanneer het erop aankomt, zijn naast een dienst te bewijzen. Men zou een mens zien verdrinken, eer met een vooroordeel ophouden. Is het niet omdat de godsdiensten verschillen, dan is het omdat men voor zijn reputatie vreemd. Maar ik zal u niet langer lastig vallen, meneer Huik, ik vraag u om verschoning voor de moeite die u kunt veroorzaakt hebben. Mevrouw, zei ik, niet zonder verlegenheid. Ik heb u onwillig beledigd, en, godwetend, dat was verre van mijn voornemen. Gij hebt, en hier in dit vertrek, en tenhuizen mij naar tante, na ik geloof, kunnen bespeuren dat ik, zodra het in mijn vermogen stond, bereid was u van diensten zijn. Waarlijk, ik heb een innig medelijnen met uw toestand, en wens te slechts dat iemand mij kon zeggen, wat mijn plicht waren, en hoe ik tot uw voordeel handelen kan. Grijpt gelijk, zeiden zij, zich een traan uit de ogen wissenen. En ik ben het, die onbelijk en ontdankbaar ben. Gij had, na al wat gij voor mij gedaan had, iets beter dan verwijtingen van mij verdiend. En doet aan te ook, zij is zo goed, zo minzaam jeeges mij geweest. Ach, zo mijn vader het mij slechts veroorloofde, hoe gaarne zou ik haar de vertrouwde van mijn lijden maakt. Ze zou mij bijstaan, daar ben ik zeker van. Mij uit dit huis helpen, waar alles mij doet beven, maar verlossen van de onbescheidende aanzoeken van de heer Blaak, die mij geen ogenblik met rust laat. Hoe, riep ik uit, heeft hij opnieuw pogingen gedaan om je te spreken? Het is vruchteloos, zeiden zij, of ik hem zijn er brieven en geschenken terugzend. De volgende dag, vindt het die weder op mijn kamer liggen. Hij moet hier aan huis medeplichtigen hebben. Zie wat hij mij durft senden. Dit zegende, rukten zij met drift een laden open, en haalde er een vrij garnituur uit, uit welk zij voor mij op de tafel neerlij. En dan zijn er brieven, vervolgde zij, waarin hij mij voorslagen doet, die ik mijn schaam zou ter herhalen. Oh, ik ben diep ongelukkig. Hier zegenvielen de droevheid over haar kracht van geest. Zij bachten zakdoek voor de ogen en snikt te luiden. Ik was opgestaan om de juwelij te bezichtigen. Zij stond naast mij, en boog onwilligeurig het hoofd voorover, zodat het op mijn schouder ter ruste kwam. Mijn toestand werd netelig, en ik wist niet hoe ik best daarvan daan zouden geraken, toen wij opeens mensen de trap hoorden opkomen. Amelia trat zitterend terzijde. Mijn god, riep zij, zou men hier komen op dit uur? Hierheen meneer van Bevron, zeiden de stem van Heinz, de deur ging open en de gepoeide heer met de karmoensijne rock trap binnen door Heinz gevolgd. Ik ben het Amelia, zeiden de heer Bos, want hij was het zelf. Ik wist niet, voegde hij er op een gestrenge toon bij, dat hij gezelschap had. Amelia stond als verplet. Ze verong de handen en zag haar vader aan met ogen, waarin hem onbeschrijflijke angst was uitgedrukt. Wat Heinz bedrof, hij meesmelde achter de rug van de heer Bos en hiefs potachtig dreigend de vinger tegen mij op. Maar ik was onzeker of de vrolijke uitdrukking van zijn gelaad teweeggebracht was door zijn blijterschap, dat hij de man die hij zocht in de knip had, ofwel alleen uit zekere schalkse vreugde ontstond, dat ik door Amelia's vader zo te onpas verrast werd. Ja, mijn kind, vervolgde heer Bos, waarschijnlijk om haar gerust te stennen. Gij had mij zo voegd niet verwacht, maar ik heb mijn zaken spoediger gedaan gekregen dan ik gehoopt had. En daarom boven is mij, gelijk ik de heer Heinz verteld heb, een onaangenaam avontuur overkomen, dat mij wel noodzaakte mijn komst al hier niet langer uit te stellen. Ik merk ook, vervolgde hij met een verheffing van stem, terwijl hij mij scherp aanzag, dat het tijd werd te kwamen. Met uw verlof, zei de Heinz tussen beide tredenden, deze heer is de heer Huik, zoon van onze achtbare hoofdofficier en een eerlijk cavalier, wie meer voor zich niet behoeft te schamen van te kennen. Met uw verlof, zei de Bos, zegt naar Heinz kerende en op een hoge toonsprekende, welke mij vreemd genoeg voorkwam nergens iemand van wie hij zoveel te duchten kon hebben. Ik ben zelf de beste beoordelaar per kennissen, welke het mijn dochter betaand te onderhouden. En terwijl hetgene ik deswege met haar te spreken heb, best zondig getuigen wordt afgehandeld, zal ik de vrijheid nemen u te verzoeken. Hier wees zij op de deur, maar de gebiedende wenk. Niet zis billijkig, zei de Heinz, enigszins overblufft. Ik zal er niet stooren. En meteen verlietheid vertrek. Ik stond onzeker of ik hem volgen of blijven zouden. Blijf meneer, zei de Bos. Ik heb een woord met u te spreken. O, God, mijn vader, zei de Amedia, met een gesmoorde stem, terwijl ze hem ontklemde. Wat heeft gij verricht? Weet gij welke onvoorzichtigheid gij begraat? Wie de man is, die de kamer daar verlaten heeft? Ik weet alles, antwoordde Bos. En ik geloof dat ik niet de onvoorzichtigste ben van ons drieën. Slechts toen was ik het toen ik op het eerlijke gelaat van meneer vertrouwde. Hier zag hij mij ernstig aan. Meneer, zei ik, geraakt, ik heb uw geheimen bewaard, zelfs ten koste van mijn rust. Maar spreek zacht, bittek u, men kon ons beluisteren en en men zou nog niets verstaan, viel Bos in. Zolang de vrienden beneden zo luidrucht geblijven, dat onze woorden door hun gezang gesmoord worden. Ik spreek niet van het bewaren mijn geheimen. Ik vraag, wat uw bezoek op een zo ongelegen uur, wat de juwelen te beduiden hebben, die ik op de tafel zie. De heer Huik is onschuldig, mijn vader, zei de Amelie, Erik antwoordde kon. Hij is hier op mijn verzoek gekomen. Hij heeft met deze juwelen niets te maken. Hoe, herhalde de vader, meer en meer verstoord. Op uw verzoek? En waard jij dan? Oh, ik onnozelen, riep hij, zich voor het hoofd slaande. De gele toetracht erzaak is dood-eenvoudig, zei ik, op een toon, zo kalm als mij maar enigszins mogelijk was aan te nemen. Indien u edelen aan mijn juffen of mij vergrunt u te verhalen, al wat zeer dat onze komst de Amsterdam heeft plaatsgehad, zal het u niet bevreenden, dat zij, door de uiterste angst gedreven, mijn raad heeft ingenomen als van de enigste op wie zij wist te kunnen vertrouwen. Door enige andere uitlegging aan mij net tegenwoordigheid te geven, zou u edelen, en haar, en mij, onbillig beoordelen. Wel aan, zei de heer Pos, terwijl hij plaatsnaam. Ik luister, het zou mij al te veel kosten, mijn achting en liefde te moeten verliezen voor het enige voorhap dat mij nog aan het leven hechten. Hier stakk hij de hand aan zijn dochter toe, die ze met vuurigheid kusten. Daarop gaven we hem een beknopt verslag van het voorgevallende. Hij maakte niet een enkele aanwijking, nog gedurende, nog na de afloop van het verhaal, maar vergenoegde zich met nu en dan bedenkelijk het hoofd te schudden en zich het poeder van de rok te schuuren. Hij eindigde met de hand zijn haar dochter, die nog altijd in de zijne lag, minzaam te drukken. Hij sterkte dat hij met de gegeven opheldering voldaan was. En tansmeneer, hervatte ik na een korter pauze, tans moet ik u bekennen dat de juffer zich meins indzins niet zonder recht ongerust maakt en dat uw komst al hier niet wel geschikt is die ongerustheid te doen ophouden. Ik ben er zelf even zeer over verwonderd van mij hier te zien, antwoordde hij, als ze dogen was toen hij zich aan het hoofd van Lodenwijk de 14e bevond, maar ik heb door de ondervinning geleerd dat onbeschaamde stoutheid soms beter in staat is de mensen te bedriegen dan de fijnst gesponnen list. Ik was, Amelia, sedet u vertrek, hoogst ongerust geen brief van u te ontvangen, vooral nadat ik er eens een paar reizen onder cover van de notaris bouwvat geschreven had, dat ik mijn zagen bij de rustische gezand opjelde. Welke brieven, zei ik, waarschijnlijk nog ongeopend bij bouwvat liggen die gevaarlijk ziek is. Ik had dus het bemerkt, vervolgde de heer Bos, dat mijn gangen gevolgd werden door datzelfde jootje het welk te zoest zo ongenadig door mij begroet werd. Bekommering over uw lot kwelde mij. Ik kon niet langer aan de begeer te weer staan om iets van u te vernemen. Aan meneer dorsig niet schrijven, hij had er eens last genoeg van ons gehad en ik wilde hem geen nieuwe onaangenaamheden voor oorzaken. Eindelijk kon ik mijn geduld niet langer bedwingen en ik besloot hierheen te reizen. Maar ik moest eerst mijn lastige verspieder verschalken. Gisteren was ik te Utrecht, daar zat hij mij weder op te hielen. Ik had mijn plan gevormd en toen ik hem op de straat tegenkwam, voren ik hem, of hij een boodschap voor mij wilde doen. Ik zag zijn ogen van blijdschap fonkelen. Toen gaf ik hem geld om de roef af te huren naar Amsterdam voor de schuid van morgenmiddag, niet twijfelende of hij zou de heugelijke tijding van mijn overkomst dadelijk aan zijn betaalmeester overbrengen. Hem dus van het spoor geleid hebbende wandelde ik de poort uit, namte zijst een rijtuig dat mij naar Amersfoort pracht en wachtte daar de komst van het eventerse wagen die mij hier voerde. Onderweg had ik mijn kleding stuk voor stuk veranderd, mijn haar gepoederd en mij dood opzetten van een bril nog meer onkenbaar gemaakt. Hier gekomen nam ik mijn intrek in het beste logement onder de naam van Van Beveren. Begaf mij dadelijk naar Bouwveld en vernam daar u voorblijf. Zodra ik de naam van Heins hoorde was mijn besluit gevormd. Ik kende om het even hoe de geheimen betrekkingen die deze senior vervult en weten dat niets beter in staat is om ook dan het streden hun er eidelheid begaf ik mij naar hem toe. Reeds hier beneden had ik aanklijk het genoegen van te zien dat mijn vermoemming gelukt was waar zelfs de heer Huik mij niet herkende. Kort na uw vertrek meneer Huik kwam heims binnen. Ik verzocht hem alleen te sprekken. Ik melde hem dadelijk welk de vader was van Amenia, de overijsselse koopman waar hem Bouwveld over gesproken had. Voorts verhaald ik hem dat ik opgelicht was door zekere schelm wie ik zo juist beschreef, dat zijn portret volkomen overeen kwam met dat van de man die u bij Naarden heeft aangerand. En zeiden dat hij Heims mij was aan de hand gedaan als de bekwaamste man om dergelijke fielten te doen opsporen. Ik eindigde mijn verhaal met een fatsoenlijk present. Ein oordeel nu de man gewonnen te hebben. Dat hij mij met het al te slim is, is mogelijk. Toch, naar zijn houding te oordelen geloof ik dat hij niets vermoed. Maar papa, zei de Amenia, al misleidgij Heims, zei het geniet beducht dat er hier te Amsterdam nog vele liefde zijn die u herkennen zullen. En wie zou Tans, in mei, de cadet der Marine herkennen, die voor 25 jaren hierover straat slenterde of de galant speelde bij de jonge schonen? Bij de eerste opslag niet, maar wanneer men weet dat hij u hier in de buurt bevindt. En dan vloed deze stad niet over van verremdelingen die u volgig in andere landen hebben kunnen ontmoeten. Ook denk ik mij niet meer dan nodig is op straat te vertonen. In alle gevallen ik heb besloten te wagen. Hier is toch een betere gelegenheid aan elders om mij naar de plaats onder bestemming in te schepen. Bovendien ook buiten deze stad was ik niet langer veilig, want ik weet dat de Spaanse ambassadeur op mijn uitlevering aandringt en dat de Staten generaal die anders zo prats zijn om de vrijheden des lands te bewaren. In dat geval hun een bondgenoot ter wille zullen zijn. We moeten dus voort en wel zo draakende bezit ben die een noot lottige papieren. En zal ik hier blijven? Voer Amelia. Ik zie daarin geen zwaarheid en tegen deel ik heb heins gevraagd of hij mij insgelijks huisvesting verlenen kan. En daarig zo hij zegt bij deze kamer nog een kabinetje is waar een ledig kant gezet kan worden zal zich dit zeer goed schikken. Voor deze nacht kier ik naar mijn logement. Wat de juwelen betreft beergt hij maar weer. Ik zal voor de terugzending zoortragen. Ik wilde nu mijn afscheid nemen. De heer Bosch verzocht mij daar hij toch ene weg met mij opmoest en mijn gezelschap te schenken. Waarop wij na Amelia verhaal gezicht te hebben het huis verlieten. We gingen enige ogenblikken zwijgend naast ook anderen. De heer Bosch was de eerste die gesprek aanving. Ik ben uw grote dankbaarheid verschuldigd zei hij. Maar ik wens mijn schuld niet te vermeerderen of liefig ik zal u nog erkendelijk zijn in die nu edelen voor het vervolg uw bezoeken staken wilt. Meneer antwoord ik op een cooletoon. Of schoon ik medeleiden met u en met uw dochter heb. Verlang ik niet lievig dan dat ik niets meer van u horen. De zaak heeft mij redelijk kwelling genoeg veroorzaakt. Dan verstaan wij Alkander voorkomen. Intussen waarschijden in vriendschap. Ik ben het uw betuigingsschuldig dat mijn vermoeders mijn leed zijn en dat ik u voor een eerlijk man houden. Het is alleen omdat ik weet hoe gevaarlijk het is wanneer jongen die de Alkander vaak, vooral op zulke een geheim zinnige wijze spreken dat ik als vader enige zorg gevoel. Meneer, ik schroom niet u te zeggen dat mijn affecties elders geplaatst zijn. Het is mogelijk, zei hij, maar het hart mijn er dochter is nog vrij en zonder u een complimenten willen maken. Het is niet voor u, het is voor haar dat ik mij bekommech en dat ik een dergelijke gemeenzaamheid noodlottig zou achten. Meneer, hernam ik, uw dochter is een beminnenswaardige juffig aan wie ik het hoogste geluk toe wens. Toch zo weinig verlang ik enige genegenheid voor mij onwaardige bij haar op te wekken dat ik het als een der aangenaamste tijdingen zal rekenen wanneer ik verneem dat zij met u in veiligheid van hier is. Dit gezicht was niet beleefd maar het is geen hem echter te vreden te stellen en hij sprak niet weder tot wij de deur van de herbergen naar het waren. Toen zeiden hij terwijl hij mij de hand op de schouder legte op een plecht getoond. Jongeling, mijn leven is wat nog toe een afwisseling geweest van hoogheid en tegenspoeden van macht en vernedering van wilde en gebrek maar mocht ik mij ooit weder in de gelegenheid bevinden wel te doen aan anderen weest dan verzekerd dat mij in het dankbaarheid jegens u zich met meer dan eidelen woorden tonen zal en dat ik u dood daden het verdriet zal pogend te vergoeden dat ik u tans onwillig veroorzaakt heb. Met deze woorden verliet hij mij en ik vervolgde mijn weg door deze nieuwe ontmoeting in een vrij onaangenaame stemming gebracht mijn gestearn te verwensende dat mij met die bos van bever of wat na mij verder voeren mocht in kennis gebracht had en toch pegerig te weten hoe het met hem en zijn beminnelijke dochter zouden aflopen want mij het meest kwelde was de valse stelling waarin mij deze lastige historie tegenover mijn ouderen geplaatst had. Ik was bijna zeker dat mijn vader reeds vermoedenskoesterde en dat het tot een onderhoud zouden moeten komen waar het ik niet wist hoe mij te redden daar het aan de ene zijde tegen mijn gemoed en kinderplicht streed de waarheid voor hem te verbergen en aan de andere zijde mijn belofte mij het zwijgen opleiden. Oh, hoe volterde mij de gedachte dat het onderling vertrouwen het welk altijd tussen mijn ouders en mij had geheerst en waar ik zo grote prijs op stelde welicht voor lang durige tijd zond verbroken te worden en dat al werd mijn gedrag later enigszins gerecht vaardigd de eens gegeven indruk niet zo ras zouden worden uitgewist had iemand mij 14 dagen vroeger gezegd dat ik een week na mijn terugkomst in het ouderlijk huis met lode schoenen zou derwaarts gaan en zelfs opzien tegen een ontmoeting met mijn vader hoep uit de sporen ja, onmogelijk zouden mij de vervulling in haar dergelijke verspenning zijn voorgekomen en echter zo stonden tansenzaken ik trok met een bevende hand aan de huisschel ik wensde dat mijn ouders daar het reeds laad was zich ter rusten mocht begeven hebben en ik gevoelde een angstige gewaarwoording toen de dienst boden mijn vraag of mijn ouders nog op waren toestemmend beantwoorden met een kloppend hard trad ik de eetzaal in waar de goede rieden mij wachten er waren beide in hun nachtgewaad bij het licht van een paar kaarsen die reeds dreigt in de pijp te branden het gewone avondmaal brood, kaas en vruchten stond er op de tafel en mijn zorgvolle moeder had een waterkaraf voor zich met een flesje spiritus voor het geval dat ik te veel gebruik mocht hebben zo verdenand ben je eindelijk daar voeg mijn moeder terwijl ik haar omhelste is dat nu vocht thuis komen gelijk gebeloofd had hoe is het ben je nuchter of niet laat ik weens in de ogen zien ja, uw ogen staan goed maar anders zie je er geweldig ondaan uit het is goed voor eens anders deugen die het slenpartijen en dat nachtbraken niets ik hoop, zei de mijn vader mij bij de hand nemen en mij insgelijks toch met een ernstige blik aanzienden dat de slenpartijen en het nachtbraken nog maar de enige redenen zijn van uw verbleekte kleur en ontstemende pols waar mag ik u vragen is Helding verhuisd of zijt jij de nachthuizen nog rondgelopen met uw poeten ik weet dat ze ook wel eens de gewoonte is een gewoonte die de zoon van de hoofdofficier niet moest navolgen hoe meent u idelen dat voeg ik niet weinig verlegen ik begrijp niet reed zijn uur geleden heb ik op aandrijven uur moedig die bezorgd was dat hij de gracht voor de wal zou aanzien joris met de lantaren naar het huis van heinsgezonden en hij is teruggekomen met de boodschap dat de jonge heer reeds vertrokken was ik begreep daar stond dat ik knechte daar gekomen was toen ik mij bij Amedia bevond en toen ieder beneden mij vertrokken waande ik heb zeiden ik stamelend één dergaste met wie ik een zeer belangrijk gesprek voerde thuisgebracht en ben wat lang met hem blijven staan praten maar ik kan u verklaren dat ik niets gedaan heb waarover ik mij behoefd te schamen dan behoefd hij ook niet te kleuren zeiden mijn vader hoe heette de nieuwe vriend die zo belangrijk sprak deze vraag bracht mij een deel ik in het nauw want in omstandigheden als de mijne waren zijn de eenvoudigste doorgaan ze het moeilijkste beantwoorden nu moest de draaierij wel een logen worden felters zei ik bevende felters nu ja wat schort eraan dat hij zulke moeite schijnt te hebben om een zo eenvoudige naam uit te spreken ik ken felters bij reputatie hij is een braafjok mens die verleidig oppast en wel voort zal komen in die zijn gezondheid zijn goede wil even naart maar het belangrijkste gesprek had u niet moeten doen vergeten dat uw moeder ongerust was en geen herwaakende hield nu zeiden die goede moedig we moeten ook denken Ferdinand is zo lang een jaren buizens huis geweest en de gewone sleur wat ontwent hij zal vergeten hebben dat wij lieder van de klok zijn ik hoop maar dat dergelijke invitaties niet te dik was zullen komen nu ik ga naar bed want ik heb werk dat ik heb mijn ogen zie blijft ga lieder nu ook niet langer plakken dit zegende kusten zij ons goede nacht en verliet de kamer mijn vader rees ook op en zicht op mij wendende slaap wel zei hij maar voorg hij uw teruste begift bid god dat hij uw vertrouwen inboezemen in een vader die uw lief heeft de tranen ontsprongen mijn ogen op het horen deze toespraak lieve vader riep ik de hand des brave manns tussen de mijne drukkende en die aan mijn mond brengende god weet het ik zou niet liever verlangen dat ik spreken mocht maar ik zal geduld hebben en de uren des vertrouwens afwachten zeiden mijn vader bedaard hij zei het geen kind meer en ik wil u niet tot spreken dwingen wanneer jij beter achter zwijgen dit slechts wens ik dat de alwijze uw geest verlichten en uw leren wat uw plicht mede brengt met deze woorden drukte hij mij nogmaals de hand en vertrok terwijl ik mijn zuchteling naar mijn slaapkamer begaf zo had ik dan voor het eerst mijn ouderen voorgelogen ach ik gevoelde te wel de behoefte om het voorschift mijn vaders na te volgen en in angstige verzuchtingen smeekt ik de almachtige mijn gang te bestieren en mijn licht te geven op mijn donk geweg dit besluit nam ik echtig om en wat er ook de gevolgen van wezen moesten mijn vader te overtuigen dat ik hoe zeer misschien verkeerderlijk mijn woord gegeven hebben door hem zelfs niet van mijn belofte ontslagen kon worden het was dan ook met dit oogmerk dat ik de volgende dag na de eten en toen ik wist dat Heinz zich verwijderd had mijn vader kwam opzoeken ik had dit ogenblik verkozen omdat ik wensde uit te voorsen of Heinz de heer Bosz ook verklaapt had in welk geval mijn verplichting tot geheimhouding opheelt en ik door voor de zaak uit te komen deze laatste misschien dienst kon doen mijn vader bespeurde wel in mijn houding dat ik iets op het hart had en zijn papieren ter zijdeschuivende voeg hij met een ongemeene vriendelijkheid heb jij iets met mij te spreken dan zal ik die stukken wel even laten rusten echter heb ik niet lang tijd vocht hij op zijn uurwerk zien de want waarschijnlijk zal er straks hun bezoek komen ik heb u slechts weinig woorden tezegendvaardig zei ik maar ik wensde wel dat onze gesprek lang duurig zijn kon wat meent hij dat klinkt enig sinds raadselachtig en duister falax solets zianobis helaas zei ik uw edelen heeft terecht opgemerkt dat er iets is het welk mij als een pak op het hart ligt ik ben soms afgetrokken verstrooit mijn gangen zo u edelen die had doen na sporen zouden we licht zondeningen vermoedens bij u hebben doen ontstaan ik heb zeer meins ondanks vreemde avonturen gehad zei dat ik terug ben en hetgeen mij het meest nog hindert is dat ik de reden van dat alles aan u niet ontdekken mag ik kan zei de mijn vader de schouders ophaande niet oordelen of uw verplichting tot zwijgen daar ik de aanleiding niet ken welke u die heeft doen aangaan alleen zou ik u in het afgetrokkenen willen opletten maken op het gevaarlijke om zich tot iets dergelijks te verbinden er zijn slechts weinige zaken welke een kind aan zijn ouderen niet zouden mogen openbaren dan alleen waarin het geheimen van derde geld kan aan uitzondering bestaan toch een geheim dat u niet persoonlijk betreft kan, denkt mij zulke een invloed niet op u gehad hebben gelijk aan dien welke uw houdingen en gedrag mij doen zien dat bij u is teweeg gebracht het is een geheim van derde zei de ik niet weinig verheugd dat mijn vader zelf mij al zo vrijheid tot zwijgen gaf maar een geheim waar ik door een samenloop van omstandigheden ben ingewikkeld en voeg mijn vader na zich een wel bedacht te hebben betreft dit geheim ook zeker een zwarte piet ik vraag u dit als vader niet als hoofdschout slechts zeer zijdelings antwoord ik uit deze vraag de gevolgtrekking maakende dat mijn vader ontrend de wezenlijke oorzaak nog niets wist toch vergun mij ook een vraag mijn vader in dien deze zwarte piet mij het leven geret had en ik zijn verblijf kende zou u edelen dan oordelen dat ik verplicht waren het aan de hoofdschout de open baan bij al dien deze er naar voeg ga je weten waar zwarte piet is voeg mijn vader met drift nee antwoord ik glimlachende en ik heb ook aan hem geen verplichting maar ik stel dit slecht als een voorbeeld ga je weet te goed ik zei de mijn vader dat of schone de dankbaarheid slechts een officium imperfectum is en het inlichte de justitie een officium perfectum als zijnde dit laatste bijkeuren en oordelenanciën voorgeschreven de tweede plicht in deze voor de eerste zouden moeten wijken aangezien de dankbaarheid door een hogere dan de aardse wetgeving is voorgeschreven dan dit daar gelaten zo ga een geheimbezit het welk ga je me niet vertrouwen mocht waarom er mij dan over gesproken want nu kan het niet nalaten het ga een geest en een raden slechts daarom mijn vader omdat mij denkbeeld onvertraaglijk is dat jij mij van gebrek aan vertrouwen beschuldigen zouden omdat ik u smeken wilde uw oordeel over mij slechts zo lang op te schorten tot ik in staatsalwezen u de nodige opheldering van mijn gedrag te geven en te openbaren wat uw tants onverklaarbaar moet voorkomen jij hebt wel gedaan mijn zoon en ik zou een slecht rechter zijn indien ik u kondemneerde zonder u de tijd te laten om aan te voeren wat het u in de kan zijn dit slechts moet jij mij verzekeren dat jij niets hebt beloofd wat op nadeel van deze landen zouden kunnen strekken jij weet dat wanneer het de veiligheid van de staat betreft het crimen reticentie hem die het begraat tot medeplicht te gemaakt aan het gesmede land verraad de veiligheid van deze landen loopt zo weinig gevaar zei de ik glimlachende dat u edelen zelf mijn stilswijgen zult billen kunnen dan ben ik tevreden zei de mijn vader op dit oogmelijk werd hard aan de voordeur gebeld en hield er een rijtaag stil is het reed zo laat voeg mijn vader op zijn oorloosje ziende ja waarlijk nu moet gevoerd want ik verwacht een deftig bezoek of blijf hier ik zal in de zijkamer gaan hij wie ik verbijd is een man van gewicht en dient dat zodanig ontvangen te worden dit zegende haast hij zich naar de zijkamer maar de persoon die hij verwachtte verscheen niet en gelijk mij later bleek was het alleen de onderschoud die met een koets aan de berenbijd de aankomsten ter ertigse schuit had staan wachten ten einde de heer bos bij het uitstappen te knippen daar deze niet was komen opdagen en de schipper verklaarde dat de gehuurde roef ledig gebleven was kwam de onderschoud als nu eenvoudig verslaggeven van het mislukken der hem opgedragenen commissie en de zaak liep voor het oogomelijk af met een schrobering die simon ontving om het hij zich gaat laten verschalken einde van twintigste hoofdstuk deze opname vindt zich in het publieke domijn hoofdstuk 21 van Ferdinand Huik dit is een libevoks opname alle libevoks opname behoort tot het publieke domijn voor m'n informatie of om je aan te melden als u wiligig ga naar libevoks.org opname door Anna Simon de lot gevallen van Ferdinand Huik door Jacob van Lennep 21e hoofdstuk waarin enige oude kennis weder opportuneel verschijnen en een paar nieuwe worden ingevoerd de volgende morgen zaterdag begaf ik mij volgens de met tante gemaakte afspraak weder naar hijzicht waar ik met een kloppend hart mijn dulcinea terugvond en door tante ter verantwoording werd geroepen over mijn ontmoeting met zwarte Piet dewijl ik op haar vragen voorbereid was koste het mij minder moeite die te beantwoorden en zonder haar de gehele waarheid te vertellen wist ik haar om het trend te reden van het bezoek dus rovers zo dadige opheldering te geven dat ik haar tevreden stelde en haar ongerustheid wijken deed m'n ate die dag zeer vroeg en zeer overhaast vermidst het oogmerk van tante was met ons daar een boerderij te rijden welke ze enige tijd geleden in de omstreken van oud naden gekocht had om daar met wandelen en koffiedrinken de avond door te brengen we reden tegen twee uren af we toppen over de heide naar laren en van daar over plaar ik hem de tafelberg langs waar wij een zijweg in sloegen die ons in korte tijd aan het doel van onze tocht voerde hier hielden wij voor een schuur stil welke tot standing diende stapte af en wandelde naar het wonenhuis en niet weinig keek ik op toen de vrouw welke ons aan de deur verwelkonden niemand anders bleek te zijn aan de oude marten en haar woning dezelfde waarin mij de heer Bos ontvangen had zo ik de gelegenheid niet dadelijk herkent had het was om de twee deze reis langs een andere weg waren gekomen nu werd me duidelijk waarom de oude vrouw mij op die noot lottige avond zo wat aangekriken en ik verwonderde mij haar toenreeds niet herkent te hebben daar zij vroeger tuinvrouw bij mijn oom van Bempten geweest was de oude vrouw ontving tante met de gebruikelijke formulus van wel mevrouw hoevaar mevrouw mevrouw is hierin langer niet geweest ik kan niet zeggen dat mevrouw eruit zien wat verweten is een compliment waar schier alle lieden van die klasse gewoond zijn hun meesters op te vergasten als waren op de uitgezochste vleierij mij herkenende geraakten ze min of meer een verlegenheid en zocht mijn blik te vermijden ik heb het koffie goed boven klaar gezet ging ze voort ja dat is wel zei de tante maar het is zo ook mooi weer wat zeggen de meisjes ervan zouden we de koffie niet liever buiten de deur gebruiken dit voorstel werd toegejuicht en de bevelend dienvolgens gegeven is u zo niet hier vochtante zien dat Marta zelf met een tafel en stoelen kwam aandragen de oude vrouw zucht en haalde de schouders op oh mevrouw zeiden zij m'n zoon is m'n kruis zeer het acht dagen heb ik hem niet gezien waar hij zit god weet het ik kan niet ontkennen dat deze gemankte of schijnbare ongerustheid haar moeder mij genoeg deed want ik beschouwde de tegenwoordigheid van Andries aan de hoefen niet slechts als hoogst gevaarlijk voor de nabuurschap maar ook als zeer schadelijk voor de belangen mij naar tante en ik nam voor om het mocht kosten wat het wilde haar in te lichten omtrent de hoedanigheid van die persoon in tussen onder de schijn van de vrouw te willen helpen in het aandragen der benodigdheden vocht ik haar naar binnen zodra wij in de keuken waren kikt ik haar op de schouder is het tellig waar vocht ik dat uw zoon verdwenen is zo waar ik leef meneer zeiden zij al bevende om gods veel maak ons niet ongelukkig ik geloof ook vervocht ik dat het raadzaam voor hem zijn zal zich niet weer hier te vertonen want het is genoegzaam bekend bij de juicitie dat hij met zwarte piet en zijn makkers hult en zo met hem krijgt zal hij de dans voor de ladder niet onspringen oh meneer huik ik zeiden ze je weet niet wat ik van de jongen te leien heb ach haar nooit wilde deugen maar kan toch hem toch niet helpen ik heb me vermaningen genoeg gegeven vervolgens de toon laat in de zakken uw heder had toch niet gesproken met tante van dat uw heder je laatste slaapheid en van de mensen die je weet lien uitgezien volstrek niet antwoord ik maar zeg mij hoe kent hij die lieden hoe ik hen ken vroeg zij heb ik de jongen niet aan mijn eigen bast gevoet en toen kapitein Reefzijl op schave land weinde was het toen niet bij mij aan huis dat hij altijd met keetje Reefzijl dat zoete hartje spreek ik kwam maar kom aan ik moet het thee water buiten brengen en meteen zich omwendende ging zijn ervoren ik wilde haar volgen toen toevallig mijn blik in de tuin viel en ik twee ogen ontmoeten die op mij gevestigd waren ik heb vroeger gezegd dat de achterdeur door welk ik de eerste reis in deze woning gekomen was in de keuken opende en op de tuin uitkwam naast deze achterdeur was een openstaat raam en voordat raam op het tuin pad stond de man in haaveloze lompen gekleed mij aan te gluren zodra hij merkte dat ik hem van mijn kant gezien had begon haar op een smekende toon meneertje zo waar god leeft geen tijdrijk ik heb nog geen handtift gehad vandaag geen tijdrijk zo waar zij gezond blijven gij hier simon riep ik de man herkennen wat komt gij hier zoeken en waar is de negotie negotie oh ach was het maar zo gelikkig dat ik een klein beetje negotie toen kan maar aan vrouw met zeven kinderen je moet denken dat kan wat dan geen tijdrijk foei zei ik is het geld al op dat de jongeheer blakje gegeven heeft om de gangen van eerlijke meisjes te bespieden heerlijke meisjes nadooog zei de simon het hoofdschuddende ja zeker eerlijk en zo ik mijn vader dergelijke stukjes van uw verhaal zal hij u afleren u met zulke knuurij op te houden kom wordt dan toch maar niet boos kan ik het helpen een boodschap is een boodschap als meneer blak tegens mij zei het simon ga een kijk waar die jif ga blijft je zult een gilde van mij hebben nou kijk wat moet simon dan doen daar stekt geen kwaten in dat meneer blak weet waar die jif verwond en daar stekt veel goed zin dat simon voor een dag of wat er kostheid met zijn huishouden maar je vraagt meen of het facteerd is sinds die tijd ach ik heb zeer dit geen tijd verdient geen penning kan men daarvan leven hard dagen met een huishouden zodra hij zijn gezond blijven misschien zult hij mij ook zoeken wijs te maken dat hij eens u de reis niet betaalt die hij heden doet nou kijk ik ben een hek het is omdat je de zin van de hoofd officier bent god zegen hem het is een straal loon dat ik van hens ontvang ik kan er waardig niet van bestaan en ik heb om eens geen woorden van gesproken dat je met die jifra in de nadere schijt hebt gezeten denkt hij zei ik vrevelig dat ik me bakkommer over het geen gij voor mij vertelt maar wat doet gij nu hier wie valt hier te bespielen het is hier geen publieke grond en zo tante hoort dat gij op haar erfzijd zou zij er uw wellings door het kutsier kunnen doen afjagen na doch je weet wel wie een keer zoeken het is hem als je papa die het gelast heeft simon is al misschien dief die wat weg neemt en zo ik geloof dat gij vergeef ze moeite doet zei ik wel gisteren de wie hij zocht maar wees gewaarschoet en pak u weg want zo iemand anders u ziet gij zal het niet vriendelijk ontvangen worden met deze woorden wend ik mij van hem af en keerde terug bij de dames die reeds onder de brede takken de eiken om de teetafel gezeten waren wel zei de susanne zodra ze mij zag waar heb je nu weer gestoken ik dacht gij wordt uitgegaan om de oude marter te helpen en gij komt met ledige handen weer gij slacht de poes wat die men naar Rome zent en die mijouw zei als hij terugkomt nu daar hebben we ook veel aan aan zo'n cavalier die ons alleen laat zitten en dat nog wel in de tijd dat het van dieven en struikrovers grimmelt maar zeker aan uw hulp zouden wij weinig hebben daar gij toch ook maatjes zijt met de bende ik dacht zandje maar zouden daar niet meer over spreken zei de tante die niet hield van scherts over zulke onderwerp gij ziet hoe mijn lot is zei ik tegen Henriette en hoe ik door mijn zuster behandeld word gij die zo goed zeid zo gij een broeder had zou het hem zeker niet zo kwennen hoe weet gij of ik goed ben zeiden ze lachen vraag maar aan Lodewijk hij zal u wel zeggen dat ik hem ook van langs kan geven ja kom zei de Suzanne maar daar heb je geen plezier van want Lodewijk wordt boos als men hem kwelt en dat moet ik wel eer van mijn broeder zeggen hij neemt het altijd nogal wel op hier klopt het in mij op de schoudig dat is niet het beste dat gij een lang gezicht had zeid ik daarvoor moet ik u om helzen weg weg zei de Suzanne mijn afwerende je de me je de wielen gebruik uw mond en niet uw handen wel is ook juist mijn mond die ik gebruiken wil zei ik haar kussende oh jeetje help me toch zei de Suzanne gij blijft er maar zitten en trekt u het Lod niet aan van uw mishandelde vriendin ik zal wel deugelijk oppassen van er mij mede te me moeien zei de Henriette in tegendeel zei ik Santje heeft gelijk en gij zou het mij bijzonder genoegen doen zo gij u meewildet me moeien wat is er toch kinderen vroeg tante die intussen met Marta geredineerd had op deze wijze kregen we geen koffie oh dus verder dan die mij plaagt zei de Suzanne mijn plaagt wie mijn lief heeft zei de tante zo dat waar is dames zei ik terwijl ik hoe men het algemeen sprekende het oog bepaaldelijk op Henriette gevestigd hield hoe meer gaan mij dan plaagt hoe aangenamer het mij zijn zal met deze en dergelijke praatjes welke toen voor de belanghebbende vermaaklijk waren maar wie je mededeling de lezer vervelen zouden hielden wij ons bezig gedurende het koffiedrinken waarna tante een wandeling voorsloeg bij welke gelegenheid ik niet verzuimde alle pogingen aan te wenden om meer en meer de gunst mij naar schoonen te verwerven eindelijk maakte ik het zo bond dat zij de arm van Suzanne nam en vooruit holden bewerende niet meer naar mij te willen luisteren ik was zelf bang wél ik te ver te zijn gegaan en bleef ze wel met tante achter aan wie ik zowel bij wijze van gesprek als uit nieuwsgierigheid de vraag deed of de oude Marta niet vroeger tuinvrouw op hijzicht geweest was ja antwoorden zij tot de dood van haar man toen heeft zijn woning op het dorp gehad en na haar hand toen ik deze hoeveel kocht heb ik haar daarop gezet heeft zij vervolgde ik niet eerst bij kapitein Reefzel gewond ik was al beter toch wilde zo doen de het gesprek op die familie breien dat geloof ik niet antwoordde tante het is echt ermogelijk want toen ik met uw oom van Bem te trouwen was hij reeds op hijzicht maar hoe vraagt hij dat zo? daar zat ik vast oh dat weet ik zelf niet zei ik daar lag maar iets in het hoofd betreffen uit die Reefzeils de moeder van Jetje was een Reefzeil zei de tante was het dat wat hij meende het inderdaad zei ik nee dat wist ik niet maar was er met nog een zuster? ja voorzeker Keetje Reefzeil ze waren beide mooi Keetje en Letje de ene was een blonden en de andere een bruinet Jetje de blonden trouwde met de heer Hendrik Blaak en de goede man had er niet veel plezier van want ze stier van het kraanbed Keetje ja die echter niet best staat te liggen ze is het pad opgegaan met de perron van Linz dat is in de tijd de fameuse historie geweest mochten zij dan niet trouwen voeg ik meer en meer belangstellingen in het verhaal ze had geloof ik weinig of niets zei de tante en van Linz ook niet veel meer dan zijn gage als luisterland bij de marine bovenvendien was hij roms maar dat alles hield niet hij wist uit het bepraten en trok met haar het land uit de familie zou er wel weer bij gedraaid zijn maar hij was dessert en dat was erg hij heeft zich aan poos sobertjes moeten generen nu hier, dan daar en vervolgens maar dat weet hij zo goed als ik vervolgens is hij een spaanse zee-dienst gekomen en een groot heer geworden en nu is hij geloof ik dood of weg althans men heeft rare dingen van hem verteld hij is een ongenade vervallen dat is zeker en toen verdwenen de hemel weet hij is misschien Turks geworden en pas je met een half dozijn paardenstaarten want ik geloof dat hem de godsdienst ook wel om het even zijn zouden met zijn maar voortkwamen ik had laatst werk genoeg om van balen te beletten van door te slaan toen hij in tegenwoordigheid van de heer Blaak en Yesche over dat onderwerp begon zij heeft met een folies van haar tante niet nodig het was anders een aangenaam mens die van lins ik herinner me nog zeer goed met hem menigmalige dans te hebben hij was la pluie le bouton in zijn tijd zijn dwaaze stap verdiend dank mij enige verschoning merk ik aan er zijn zoveel van die aardelijke heren uit de landprovinzin die alleen te Amsterdam komen om een rijk huwelijk te doen en een klop geld zien hij werd tenminste door liefde gedreven en niet doorzuigd naar schatten nee die waren bij de Reefseiltjes niet te zoeken haar naam tante nu Hendrik Blaak is rook omgebroeieerd geraakt met zijn familie want hij was ook slecht bij kass en is de kádix of de lissabon weet ik het arm gestorven hij weet zeker dat Henriette geheel afhangt van de goedheid van haar oom en zij heeft wel reden om dankbaar jegens hem te zijn want dan waren ze zijn eigenen dochter hij kon haar niet telendere liefhebben en beter behandelen ze zal wel eindigen denk ik van zijn wens te vervullen en met haar neef te trouwen waarom zegt haar heb ik hmm gezegd tante ja neef jij hebt gezegd hmm en waarom zou het gij zo bespotterlijk vinden dat zij lodewijk naam of lodewijk haar wat zal ik u zeggen ik bespeur niet dat zij veel werks van een kander maken en ik weet althans wel iemand aan wie ik haar liever zouden gunnen kelle donk zero oepienste timmerig voeg tante mijn scherp aanziende gij zelf toch niet hoop ik en al waar ik het zelf tante wat zou u edelen daar tegen hebben verlinand zei de tante gij jagt mij in schrik op het lijf niet of het is een lief meisje maar wat zou u uw vader en moeder wel van mij denken alsof ik u beide had samen willen brengen en uw vader zou het zeker maar half goedkeuren want ze heeft niets nee dat zou ik vooralsnog maar op mijn hoofd stellen hier werd ons onderhoud het welk voor mij geen neziatroostrijke wending begon te nemen afgebroken door Susanne die van een hoogte welke zijn materiette beklommen had ons toeriep komt toch hier men heeft hier zo'n heerlijk uitzicht we versnelden onze tred en stonden welhaast bij de jonge dames om met huilen het bevallige natuurtoneel te bewonderen dat zich beneden ons vertoonden aan de ene zijde strekte zich zover het oog kon riken als een gebloemd tapijt de golvenen vlakte uit waarvan de eentonigheid werd afgebroken door enkele partijen ijken hak houd die had er iets hier en daar de gele najaarskleur bij het malse groen van het augustus lof vertoonden ten zuidwesten vertonen zich de toeres van naden en verderop die van weesp en muiden terwijl Amsterdam straks even door een grouwe nevel zichtbaar was oostwaard lag het bevallige huizen en daarachter het net gebouwde blaricum en ten noorden liep de heuvel gelooiend af tot de plek waar de zuiderzee zijn voet kwam bespoelen verschrijdende vaartuigen van allerlei grote en soort kruisten ook anderen en in de verte over de stille oppervlakte de wateren na daarbij lagen enige visserspoten en kon men de vissers onderscheiden die hun netten in zee weerpen eindelijk kort aan de wal lag een rijk verguld en nieuw opgeschilderd speeljacht ten anker waarvan de reizen gemast en de nette duigage zich scherp en luchtig aftekenen tegen het groene water en de heldere lucht daarachter ik geloof waarlijk dat daar het jacht van Lodewijk is zei de Henriette na enige tijd daarop gestaard te hebben is hij een liefhebber van Zijnen vroeg ik oh Lodewijk heeft allerlei liefhebberijen van die aard antwoorden zij maar het Zijnen is een hartstof bij hem hij blijft somweilen dagen achterin op het water het schijnt een aardig gebouwd vaartuig zei ik zeker gaat het er goed door oh het moet een eerste snelzeilig zijn althans volgens het zeggen van Lodewijk hoe zijt hij er zelf een nooit op geweest of houdt hij niet van Zijnen hij heeft me nooit verzocht om mede te gaan dat geloof ik wel zei de Susanne die heren hebben veel te veel pret onder de kandig nadat zij haar dames zouden bijvragen het schijnt dat hij zelf aan boord is hernam ik althans daar komt iemand op het dek inderdaad ik herken hem zei de Henriette maar hij heeft nog een paar heren bij zich zie eens ze richten hun kijker op ons hell dat is niet het gekste dat ze doen kunnen zei ik wat gaan ze nu uitrichten vochtante een grote drukte aan boord gewaarwoordende ze maken de sloep los zei ik pas op ze komen ons al verrassen en inderdaad we zeggen 3 personen achtereen in de sloep springen en met kracht naar wal roeien kijk zou Lodewijk waarlijk eens gaan land worden en als komen we verzoeken zijn bodem te bezichtigen voeg Henriette inderdaad zei de Susanne in jusco bur calamé vien la vie suson vezotupre u vien nut ritrové ik herken hem nu neef maar wie zijn die twee andere heren ik weet het waarlijk niet antwoordde Henriette hij heeft somtijds ook rare kennissen maar ja de ene is geloof ik de heer Wijnstube een associer van een Duits kantoor de andere ken ik niet wij waren intussen de heuvel af gegaan en naar de zeezijde opgewandeld de drie heren springen op het strand maakten hun sloep vast en kwamen met haast gesreden naar ons toegetreden hoe zei het gij het riep Lodewijk toen hij dichterbij gekomen ons herkende zo is het dan geen bezoek dat hij ons kwam te geven voor Henriette we hadden dames gezien antwoordde Lodewijk en kwamen horen of zij ook lust hadden eens aan boord te komen gezeld zien zei de Susanne zachtjes dat zij ons onbekend zouden verzocht hebben en ons niet willen hebben nu ze weten wie we zijn maar was hij net als vroeg één van Lodewijk's kameraden in zijn plattuidse tongval terwijl hij de jonge meisjes beurtelings op een vrij onbescheiden wijze aanzag zo is de kent Kotterie het is te beter dan hoef je de kennis niet te maggen stil zei de Lodewijk hem aanstotende mevrouw van Bumten, u dinaar ik stel u de heer Wijnstube voor en de heer Reinhoven mijn heren mevrouw van Bumten mijn icht blaak mevrouw Huik mevrouw van Pempten herhaalde Wijnstube terwijl hij dadelijk een zeer nedere getoond aan nam en een menigte strijkazers maakte ik pien zeer verheugd die eer op te hebben wie vaat de familie ik hoop zei de Reinhoven terwijl hij insgelijks toch op een meer hoffelijke wijze zijn compliment maakte dat de dames ons toilet zullen excuseren wij konden ons op deze charmante rencontre niet verwachten ik ben waarlijk gedisaspereerd er zo genekliggeerd uit te zien onder het uiten deze laatste woorden maakte hij de bovenste knopen los van zijn net gemaakte visserskiel en vertoonde daardoor een keurig hemd met prachtige kanten gegarneerd terwijl hij de andere hand aan zijn das bracht als wilde hij de aandacht vestigen op een kostbare ring die zijn vinger versierde en op de juwelen gesp waarmee de strop was vastgemaakt ach nu ja zei de Wijnstube die dames zullen ons genadiek pardon schenken wonen het is waraft dat je ons zo zult niet herplaak zaken daar sintamen wonen we ons complimentmachend kan maar we woesten niet dat er einde zo achtbare gezetschap daar waren dat valt u dan tegen zei de Susanne hoe vaart u vaderig meneer Blaak vroeg tante klagend en ik begon er met vrouw de oude deun hebben de dames ook trek om mijn vaartuigings te zien hoe hij vervolgens op een toon die wel te kennen gaf dat hij deze uitnodiging alleen deed omdat hij niet wel anders kon dat zou ons wat lang ophouden vrees ik zei de tante wij moeten naar de boerderij terug en dan naar huis wel mevrouw zei de Reinhoven het zou immer zijn al te grote kruoutijd die nu zijn ons niet te permitteren van zulke aangename sociëtei te profiteren het is zolk aan Schoen het zwette zei de Wijnstube en Blaak kan we mensen waaraf zetten waar je woelt we motten toch weer naar Amsterdam met een avond wel nu wat zeggen de jongen dames ervan volgt tante ik ben wit papier ik vleide mij dat ze bedanken zouden maar het is geen dat beiden een groot verlangen hadden om het jacht te zien een begeerde die ik toen allerperspotelijkst vond en na al kan er een wel aangekriken en met de ogen geraadplicht te hebben gaven eerst Henriette en toen Susanne te kennen dat zij niet ongenegen waren om van het vriendelijk aanbod van de heer Plaak gebruik te maken kom aan dan maar hoe eer hoe beter zei de lodewijk terwijl hij de arm aan tante van Bempten bood en Erik nog gereed was het voorbeeld te volgen had zich die hatelijke mof van Henriette en Reinhoven van Susanne meester gemaakt terwijl ik volgde het jacht en zijn gehele equipage voor sindsvelds en wensenden we stappen in de sloep die tenoure nood groot genoeg was om ons alle te bevatten en werden door lodewijk en Reinhoven met kracht naar het vaartuig geroeid al voor ons bij het echter betreden zij mij een korte uitwijding vergund over de twee nieuwe personages met wie ik bij deze gelegenheid kennis maakte Kaspar Wijnstuben was gelijk ik na haar hand kwam te weten een gelukshoeker geweest gelijk Westvalen die jaarlijks overzend naar Amsterdam hij had die grote stad als een knap van 15 jaren betreden met een schaal voorziene beurs maar met het onverzettelijk voornemen om die te vullen en hij had zijn doel bereikt langs die middelen welke of schoon toen meer zeldzaam tans, helaas van jaar tot jaar meer al gemeen worden vijf jaar lang had hij op een klein kantoor gewerkt gekropen en honger geleden toen was hem een geringdeel in de winstendoeg gekend geworden en welder heb ik kwam hij als loon voor zijn onvermoeide arbeid de tekening per procuratie van deze had hij zich bediend om zaken voor zichzelf uit te beginnen de actiehandel was hem te staden gekomen het huis waar hij deelgenoten in was had op twee maanden toe moeten ophouden met betalen maar hij zelf was naar elk bankroed reker voor de dag gekomen en bevond zich nu aan het hoofd van een aanzienlijk vermogen en van een winstgevende zaak maar het was hem niet genoeg zijn wensen bereikt en schatten verworven te hebben hij verlangde nu ook in de grote wereld ontvangerd te worden en dit was voor hem te Amsterdam waar de lijn van afscheiding tussen de verschillende kringen misschien scherper afgetekend is dan een enige stad ter wereld geen gemakkelijke zaak hij vond zich dan ook overal teruggedrongen zodat hij het beproefde de uitsluitende gezelschappen der patriciers binnen te dringen maar hij gaf daarom de moed niet verloren het spreekboord zegt dat de aragonese om een spijker te slaan geen hamer behoeven waren hoofdgebruikend en Kaspar Wijnstube deed voor de aragonese niet onder hij wist zich aan te sluiten bij jonge Lieden die, zoals Lodewijk Blaak er minder opzagen met wie zij omgingen met z'n slechts liefhebbers waren van rijden, rossen en geld verteren en door middel van de zulken hoopte onze West-Valinger langzame hand met hogere standen in betrekking te geraken dit middel was hem weliswaar vrij kostbaar doch hij had sinds lang verwel gezicht aan die taaien zuinigheid en ontbeering die hem tot ladders hadden verstrekt omdat ze vertuint geraken en hij wist tans zijn geld even schoon te verkwisten alsof hij het van zijn vader geerft had of schoon niet misdeelt van enige strandenheid en zelfs vlucht van geest zo vaak het zijn geldelijk belang betrof was hij in alle andere zaken dom en onkundig gebleven bezat geen manieren ter wereld en was gelijk de meeste gelukszoekers even trots en lomp tegen hen die hij als beneden zich beschouden als laag en kruipend tegen zijn meerderen het was voor hem om dit in het voorbij gaan aan te merken dat hij eens dat vrije blazoen geschilderd had waarvan vroeger gesproken is wat de heer Rijnhoven betreft hoewel zijn onderhoud wat veel respect was met franse woorden zijn toon en manieren waren echter die van een fatsoenlijk man en het geen hij zeiden zo niet altijd even belangrijk was echter nooit dom of ongepast ja schoon hij vaak over beuzelingen sprak wel voor gedragen beuzelingen zijn gelijk mijn weet door de bank meer dan gesprekken over gewichtige onderwerpen geschikt om in gemengde gezelschappen aan iemand het naam van een aangenaam mens te doen verwerven hij was bovendien wel gemaakt van persoon keurig op zijn kleding en er zijn vele opzichten welkom bij de schone kunnen wat zijn maatschappelijke positie betrof hij had nog beroep nog affaire toch had slechts van hem afgehangen in deze of geen politieke betrekking geplaatst te wezen daar zijn vader in zijn woonplaats schravenhagen een der hoogste ambten van de republiekbekleden hij had lodewijk op de paardenmarkten leren kennen waarvan beide trouwe bezoekers waren en was op de uitnodiging van deze enige dagen bij hem komen doorbrengen einde van 21e hoogstuk deze opname bevindt zich in publieke domein hoogstuk 22 van Verk in hand huik dit is een liepenvoxtopname alle liepenvoxtopname behoort tot publieke domein voor meer informatie of om je aan te melden als schuilwilligig ga naar liepenvoxt.org opname door Anna Simon de lotgevallen van Verk in hand huik door Jacob van Denneb 22e hoogstuk het welk aantoond dat we niet naar de Oost-Indië behoefte varen om schipreuk te leiden zodra wij het jacht hadden bestegen liet lodewijk het ankerlichten en alle zeilen bijzetten ten einde gebruik te maken van een flauw zuchtje dat uit het zuiden woei en ons langzaamde kust langs tegen de stroom opdreef lodewijk die recht als een schipper uitgedost en met een kort pijpje in de mond aan het roer post hield scheen zich weinig over onze tegenwoordigheid te bekreunen en liet aan zijn vrienden de zorg over om ons de honeurs van zijn vaartuig te doen Reinhoven had dadelijk met voorkomende beleefdheid al de vouwstoelen uit de kajuit gehaald en zette die op het dek nedig ten einde de dames plaats konden nemen terwijl Klaas de schippersknecht een tafel aanbracht en wijnstouben een paar plassen open trok en de glazen in schonk waarschijnlijk wist hij niet hoe anders het gesprek op een betamelijke manier aan te vangen en begreep hij dat het aanbod van een glas wijn daardoor de geschikte gelegenheid zouden verschaffen Wolde je vrouw niet een klaasje nemen? vroeg hij aan herjetten die een stille aandacht de kust staat te beschouwen die lang zijn voorbij gleed ik kan het wel aanbevielen of schoon ik aan plaak gezicht heb dat hij niet aan het beste kantor is niet of die Witte Peter Plutzon zonen iets aan knapper vindt maar hij heeft geen kute correspondents en wie wil na minder een wijn trinken als men de beste kriegen kan daar is Peter troukentropf die had kutenwijn en niet meer leerd wel tierder, ja, dat is waar maar wat kan dat schelen wie tierde die wijn is als hij maar kut is vooral voor zoon rijke Blitzers plaak is accepteer toch een glaasje mevrouw zei de Rijnhoven zich over een komstigde betamelijkheid eerst tot tante wendende aan boord mag zulke offerten niet gerefuseerd worden wanneer men zoveel water om zich heen ziet mag men wel wat wijn gebruiken om een kont geboot te geven meneer schijnt wel te huis in de gewoonten aan boord zei de Susanne ja, ik heb altijd van mijn jeugd af veel van de marine gehouden en was er eigenlijk voor gedistineerd maar ik had er dit tegen dat de meeste zeliden zo ruw en ongemarnierd zijn en het zou mij wat al te veel gegeneerd hebben mij naar hun vormen te pliëren maar dat zie ik vol strak niet in zei de tante het is toch niet noodzakelijk dat men juist de manieren van het scheepsvolk aannemt ik rinnen mij zeer goed de Graaf Tromp onze gewezen buurman op schraven land die had zeer beschaafde en hoffelijke manieren en zoals ik van mijn vader dik was gehoord heb de admiraal de Ruitig die toch uit een mindere stand was had insgelijks een zeer ordentelijke toon en was een vijand van vloeken en drinken tante heeft gelijk zei ik ik heb veel bulderbastem gekend onder de zeliden maar ook anderen die tot een voorbeeld van wel leventijd hadden kunnen verstreken en op wie het pek geen smet had achtergelaten oh, dat wil ik niet neeren hernaam Rijnhoven maar hoe edelijk gevoeld als enige stamhouder van mijn familie oh, nu vat ik het hernaam Suzanne uw edelen was van te goede huizen misschien om met Jan en allemaal om te gaan maar om niet van zoveel andere te spreken daar had jij bijvoorbeeld de heer van Opdam die was nogal van een redelijk goede familie maar je verschept er behagen in mij niet te willen verstaan zei de Rijnhoven ik bedoel mijn stand niet maar mijn betrekking als enige zoon het zou een te groot chagrin voor mijn ouders geweest zijn indien ik mij aan de gevaaren van de zeedienst had geexposeerd en ja, dat is zeker waar hernaam Suzanne maar geloof je uw edelen niet dat men op het land eventueel gevaar kon lopen van het hoekje om te gaan bijvoorbeeld bij slendmalen hardraverijen en andere vermakelijkheden ik zag dat Rijnhoven een kleur kreeg Suzanne had juist er getroffen dan zij zelf erwist en dan, vervolgde zij sterf met een galziekte ter gevolgen van het lekker eten of drinken of breek met zijn nek door van zijn hardraver af te tuimenen er is niemand die u beklaagt maar dan is het Tula volu, Josdande Bontje komt als een loontje enzovoort terwijl men in een zeeslag zudeuvelende tenminste sterf met het bewustzijn van nuttig geweest te zijn en nog een lospraak in de courant bekomt bovendien dat is zeker zeer troostreik voor de erf genaan zei de Rijnhoven, lachende ik moet echt er af oeren dat uw edelen volkomen waaruit spreekt toch uw edelen zulk mij toestaan te observeren dat men ook op andere wijze zijn vaderlanddienen kan en dat wanneer men zoals ik enige zoon is men beter doet betrekking te kiezen welke ons niet obligeert onze familie gedurig en soms voor zeer lange tijd te kiteren en in welke betrekking dient uw edelen het vaderland dan volks Josdande tot nog toe in Genen aandwoorden hij half lachende half beschaand maar ik zal met genoegen de carrière volgen welke gij mij aan wilt wijzen ik vrees dat ik een slechte raadgeefser zou zijn zei de Josdande en ik zou u beklagen zo uw edelen in deze de raad van een ander nodig had terwijl ik zij al dus voortging met hem tot het doel te nemen van haar plagerijen welke hij echter wel opnam ja waarin haar zelfs behaagend geen te schepen overladen wijnstuurben henriette met een vloed van zouteloze vleierijen waar ik bijna te vergeefs een woordje pocht tussen te voegen Tante die ongaan een gelegenheid liet voorbij gaan om zich te onderrichten had zich bij Lodewijk gevoegd wie zij met haar gewone levendigheid allerlei vragen deed betreft naar de zeevaart en stuurmanskunst welke hij nu en dan beantwoorden zo dik was hij zijn pijpje uit de mond nam om een teug uit de nevendsamstaande fles te nemen we waren onder dit alles een goedeind verdergekomen en bevonden ons reeds op de hoogt van Muiderberg toen Tante die al praten en niet vergadd tot de tijd voortging aan Lodewijk voeg of hij niet wel haar eens terug zouden keren en haar volgens beloften aan de hoeven afzetten niet tegenstaan het beklag van Rijnhoven en van Wijnstuurben dat het dames hen zo spoedig weder verlaten wilde begon Lodewijk die misschien in zijn hart wel van ons ontslagen wensen te zijn bereid klarerheid te maken om de steven te wenden toen Henriette hem een vraag deed welke hoe onschuldig ook de gewichtest gevolgen had aan wie behoort die vrouw je boeier volg zij die daar achter ons komt aanzetten dit ik zal ja zei de Lodewijk aan wie behoort die boeier klaas dat is de nieuwe boeier van Jan Pergens antwoordde de knicht die ons vooruit wil hij had er al op verloed ons vooruit dreep Lodewijk nee voor de duivel dat zullen we hem anders leren je moet het mij niet kwalijk nemen vrouw maar dat laat ik mij niet doen maar meneer Blaak zei ik het wordt laat en de dames wensen wel aan wal te zijn wat gaat het u aan of hij vooruit komt daar hij toch op de stad aanzijlt en wij op oud naar de moeten aanhouden wat het mij aangaat herhaalde Lodewijk met het gehele gewicht van zijn lichaam over het roerbuigende klaas man pas op je tellen wat het mij aangaat zei het zwaar nogal neer klaas wat het mij aangaat wel zo ik op de wal aanhield zou je denken dat ik voor hem lopen ging maar meneer Blaak zei de tante na mij enigszins verlegen te hebben aangezien wij wensen gaar naar thuis te wezen en uw edel is te beleefd om aan het verzoek van dames geen gehoor te geven het is verwacht om mijn eer te na mevrouw klaas haal de focus goed nog wat aan hier zag hij achter zich om met een angst op het gelaat als waren de boeier een roofschip geweest het is maar voor tien minuten mevrouw om aan mijn meerderheid te tonen en dan zeilen we in een onbezien weer terug naar de hoeven oh nu gaat het recht plezierig mevrouw dat mag zeilen heet de tante zeiden Henriette en Suzanne die er juist zoveel kwaats niet in zagen of zij een uurtje later thuis waren en er beide vermakingschepten om te zien met welk een snelheid het vaartuig daar de wind nu was aangepakkerd de golven kliefde wat mij betreft ik was minder voldaan met het antwoord van Lodewijk want ik berekende dat hoe meer de wind tants in ons voordeel was hoe meer moeite wij zouden hebben om weer naar de hoeven te zeilen en mijn ongerustheid werd niet verminderd door een lelijke wolk die uit het noordwesten tegen de wind kwam opzetten ziet jij die bui daar opkomen voeg ik zo zachtjes mogelijk om de dames niet te vond rusten aan de schippersknicht het zou mij ontgaan in die wij daar geen regen uit krijgen we zullen geducht stoppen hebben antwoord ik Klaas wat wil je er aan doen meneer kan de boeie toch niet laten voorbij zeilen meneer Rijnhoven zeid ik de hagen er naderende heeft u Edel ook invloed genoeg op de heer Blaak om hem te beduiden dat hij aan het verlangenen dames gehoorgeven kom aan vroeg hij u Edel heeft zelf gehoord dat het zeil in de dames amuseert en dat zij prefereren nog niet aan val te gaan wel mogelijk maar weet ik hem in het oor daar is zwaar weer op handen en we zijden de bui vlak in het verzieer vroeg hij enigszins van z'n stuk geraakt ja aan effe maar we kunnen je maar daar stond ergens binnen lopen in tussend ik stel te vragen zeg eens Blaak uit de weg ruploden wijk zonder op zijn woorden achter slaan staan we niet in het gezicht maar kijk dan voor u zei de Rijnhoven knorig zie je de bui niet die daaraan komt maar Lodewijk in steden van naar de buiten kijken wende keer op keer het oog naar het andere vaartuig dat het zij het scherper zeilde het zij het beter bestuurd werd ons meer en meer nader kwam is het waar? vreest u Edel een buin meneer? vocht tante met bezorgdheid aan Rijnhoven ik smeek u meneer Pelaak laat ons dan terugkeren maar Lodewijk antwoordde niets hij stond bleek van spijt op de boeiertaturen die hem reeds opzijden was enige jongen Lieden daarop gezeten wuifte met de hoedend te teken van overwinning en de eigenaar die aan het roer stond hief een glas wijn op en dronkspotten daar wijzen onze gezondheid wacht ik zal u birom salueren met een fles scheelt de Lodewijk woedend en naast zich tastende greep hij de ledige wijnfles en smeedt hij met kracht naar het segervierende vaartuig het werptuig bereikte echter zijn bestemming niet maar viel halverweeg in het water terwijl een schaterend gelach van de andere boeier oprees en deze mislukte poging in een machteloze woede bespotten al het welk Lodewijk nog gramstoriger maakte voor je Lodewijk zei de Henriette is dit nu handelijk gelijk een fatsoenlijk man betaamd ze moeten niet denken dat zij het gewonnen hebben zei de Lodewijk zonder achter slaan op de afkeuring welke zijn gedrag bij ons allen gevonden had zie eens ze minder al zeil klaas ha je goed we zullen hem wel weer voorbij raken ze minderen zeil zei ik en ze hebben gelijk ook want ze willen niet door de bui verrast worden het is onvergevelijk van uw meneer Blaak de dames al dus bloten stellen om door nat te worden gekheid we keren er stond terug klaas haal de kleufelk nog wat aan hoezee we halen hem in we halen hem in zeg ik hij heeft er niet op gelet dat de wind gekrompen is ja voor de wind kan hij zeilen maar hij verstaat er niets van om met halve wind vooruit te komen is dat een zeiler kijk wat doet er nu hij gaat ver nog een zeil strijken hoezee we zijn hem al voorbij hij erkent zijn minderheid lacht hem uit vrienden nu is het onze beurt vreemd genoeg hoe weinig de jonge meisjes op het Lodewijk ophouden en hoe onterust zijn oogomblik de voeren waren scheen haar echter de nu behaalde zegenpraal te strelen als deel zei daarin en zij schreven aan Lodewijk's bekwaamheid een overwinning toe welke alleen aan de meerdere voorzichtigheid van de bestuurder der spoeiers te danken was het was me duidelijk dat deze tevreden met het bewijs zijn er meerdereheid gegeven te hebben en de buis in de aankomen zijn voorzorgen genomen had en de schippersknecht versterkte mij in deze opvatting door mij te verklaren dat zo zijn hier niet spoedig alles bergenlied het te laat zou zijn en waarom zegt hij het niet voel ik niet zonder ontsteltenis over dit bericht wel ja zei hij dan was mijn paspoort geschreven je kent meneer niet dan zal ik het zeggen zei ik meneer Blaak ik weet niet of hij al dan niet een weerkenner zei het maar ik vraag u nogmaals of hij die opkomende buin niet bemerkt laat toch strijken wilde je de dames aan gevaar blootstellen gevaar riep men allen onthutst zich naar achteren dringende oh wat gevaar zei de Lodewijk we zullen eenvoudig terugkeren en voor de bui er is zijt gaande hoeven terug wende klaas maar het was te laat toen hij wende wilde wijgde het vaartuig aan de beweging van het roer te gehoorzamen en bij de wind te draaien op ditzelfde ogenblik deed zich een dof gegond hoeren over de oppervlakte van het water de zee nog korte voeren zo heldig werd zwart en vuil van kleur alsof het onderaardse beweging het water behoord had donkere laag hangende wolken slootte zich aan het zwerk ineen en de beide oevers waren in een ogenblik achter een dicht gehoordein van regen verborgen terwijl de wind plotseling omschietende met zulk een geweld in de zeilen voer dat het vaartuig overeen kan gingen en stellig omgeslagen zou zijn in die niet de sterk gespanne touwen aan stukken waren gesprongen een algemene kreeg van ontsteltenis deed zich hoeren Lodewijk werd bleek als een laken en een kracht gevloeg bestier op zijn lippen ach mijn kot zei de wijnstoepen zit meer ouds ik wil er ous ik wil niet langer hier plijmen het is niets zei ik de dames wens in de grus te stellen we hebben het eerst al geleden alle man aan het werk dames gaat in de kayuit en tegelijk mijn bestoende hielp ik klaas om de einde touw te kappen waar de gescheurde zeilen in smalle reepen en stroken nog aanbleven fladderen Reinhoven die bij ongeluk een verkeerd touw had aangegrippen werd door de schippersknecht op zijde gestoten en liep heen en wedig met de verlegenhouding van iemand die gaar en vond dienst wil zijn maar niet weet op welke wijze de bui was intussen meer en meer genaderd en weldraaf viel de stortregen op het dek de dames hoewel in de kayuit geborgen waren ook daar niet veilig voor het water dat was een kaskade de trappen afstroomde wijnstube was insgelijks naar binnen gevlucht en privelde al de gebeden die hen zijn leven geleerd had Lodewijk stond in sombere verslagenheid bij het roer en Reinhoven zag mij aan alsof ik er wat aan doen kon we waren allen tot het hemd toen nat of schoon Lodewijk het voordeel had van een duffels jas die hij dadelijk had aangeschoten wat zou gaan u denken dat het beste waren voegkran klaas opwiend doorzicht ik in dit geval meer vertrouwen stelde dan al op dat van zijn meester ja, zei hij, om zich heen zienen ter muiden kunnen wij niet komen zal best wezen dat wij aan de overzijn opperval zoeken en daar te een anker blijven tot het op klaart tot mijn genoegen keurde Lodewijk het voorstel goed we hezen een fokje op en het gelukte ons na een paar ganger te hebben gedaan een goede lichtplaats te bereiken waar wij het anker uit wirpen en nu aan het einde van onze kabels slingerden dat het een lust was om te zien dit al zo geschikt zijn gingen naar de deur de kayuit om te vernemen hoe de dames het maakten hoe is het daar binnengesteld, vroeg ik kom in, riep Suzanne, het is hier een liefhuishoudentje ik traat af hun aakleg en tevends welgeluk schauspel wachten mij de tafel was omgeworpen met alles wat er op stond en de vloer met pot en glas scherven bedekt dan de zat of liever lach op de grond uitgestrekt bleek als een doek van zeeziekte met de klederen bemorst door het instromende water Henriette zat naast haar op een voetenbankje en ondersteund haar het hoofd terwijl Suzanne een paar servetten had samengevormeld die zij als een dweil bezigden om de vloer wat te boenen wat het Duitse bedrof, deze had, zeer dat wij ten anker lagen en dus oogendschijnlijk buiten gevaar waren met bidden opgehouden en lach zolang hij was op de rustbank met het gezicht in een stapel kussers gedompeld wat zou onze aart wel zeggen als zij mij zo aan het werk zag, voeg Suzanne maar hoe is het, liggen we ten anker en wij ergens zijn we we liggen bezuin de deur gedam kort bij de dijk, antwoord ik is Tante niet wel? Tante mag wel zeggen Calais-je-fe d'un c'est calaire, zei de Suzanne en dat nog wel om onze dweil Welk een ongelukkig reis, zei de Henriette is uw edelen niet doornat, meneer Huik? zoals uw edelen ziep meer, zei ik en ik ben waarlijk enigens beschaamd mij wil dus aan u te vertonen net als of het de eerste reis waren dat je je met een nat pak ziet, zei de Suzanne Henriette glimlachte even maar haar lach had iets doefgeesters en de blik die ze op mijn zuster weerp scheen aan deze te verwijten dat zij een zulke ogenblik scherzen kon maar liever vernieuwend, vervolgde Suzanne bij wie de spotsucht geen hartelijkheid uitsloot gij zal het waardelijk ziek worden moet gij nu in die doornatte klederen blijven kom zet malereux, zei de Reinhoven die nu insgelijks binnen trat en dat wij de dames zulke een vataal moment gepriqueerd hebben meneer Blaak weet alle liefste partijtjes te geven zei de Suzanne jammer maar dat zij zolang duren maar wat doet gij dan toch, meneer vrouw voeg Reinhoven permetteer mij dat ik de knech troepen om de boel hier wat in orde te brengen en weg was hij die is de minste beleefd zei de Suzanne en weer op een zijdelingsblik op Wijnstubben ja dat is ook waar zei ik de onbeschofde knoed naderende meneer, zei ik, hij op de schouder tikkende zou het gij zo goed willen zijn doe plaats aan de dames af te staan meneer eerst op de tweede uitnodiging gaf Wijnstubben tekenen van leven hij ligt er even het hoofd op en zag mij aan met een versufde blik en een open mond kom meneer, zei ik, als er dames in het gezelschap zijn zult hij toch wel de beleefdheid hebben de rustbank niet voor u alleen te nemen ach kut, ik pint zo krank zucht hij met de ogen draaiende als een schelf is die op het strand ligt dat is wel mogelijk, zei ik, maar die dames zijn ook niet wel en zonder meer plichtplegingen te maken nam ik hem bij de kraag met de ene en om het midden met de andere hand en wentelde hem van de bank af waarna ik mijn natte rok uittrekkende en mijn mouwen opstropende tante optilden en op de ontruimende plaats nedeleiden nadat de jonge meisjes de kussens weer wat had opgeschut beiden namen nu naast haar plaats en poogten haar toestand zo gemakkelijk mogelijk te maken wat Wijnstubben betrof hij bleef liggen waar hij neergekomen was met de ongevoeligheid van een zeeziekmens wel draaik keer de reinhoven met Klaas terug welke laatste nu knaphandig de boel opredden we waar is de heer Blaak voeg ik enigszins verwonderd dat Lodewijk niet opdaagde die zit in het veronder antwoorden reinhoven zijn pijp te roken en een glaasje brandewijn te drinken en in het pasant gezegd wij mochten ook wel iets nemen tegen de nattegheid ik geloof dat onze vriend wat confus is over het genige arriveerd is en zich niet aan de dames durft te presenteren hoe lang zullen we hier nog moeten blijven vroeg Susanne ik haalde de schouders op zolang de storm duurt kunnen wij je niet vandaan zei ik en voor eerst schijnt het weer niet te zullen bedaren nee zei de Klaas en als wij hier vroeger vandaan kwamen zou het fout wezen want dan ging je wij zo zeker tegen de overkant als 2x2 virus en dan bleef er geen spaander van het hele jacht over ja ja daar zijn er hier wel met een minderwindje naar de kelder gegaan een aangename consolatie zei de reinhoven zie zo vervolgde Klaas tegen de dames nou doe je luid zelfers keres ondervinding op dat het niet allemaal plezier is aan boord nou dat staat daar aan toe ja nou wou je wel een zo pie brandewijn hebben dit tegen ons ik loofde er nog wel wat in het lakkeurkeldertje wezen zei dit zegende haalde een flesje voor de dag en reinhoven en ik verquikten ons met een paar goede teugen wou je ook niet wat hebben signeur voeg Klaas wijnstubbe schuddende of ben je er vies van wijnstubbe pogte op te staan maar nauwelijks had hij zich half opgericht of het waartuig onderging zoek een schok dat hij weder achterover tuimelde terwijl Klaas onder de uitroep van god help ons het anker daar kan jij uit vloog reinhoven en ik snelde hem na het was maar al te waag we waren van ons anker geslagen en dreven nu voor het waarde wind en de golven ons heenvoerden op het dek ontmoette ik lodewijk en nooit zal ik de uitdrukking vergeten welke zijn verwilderde ogen en bleke gelaadstrekken in dit ogenblik vertoonden vervloepte boeier riep hij we zijn naar de en staar oogende bleef hij vooruitzien zonder enig bevel te geven op dit ogenblik voelde ik een hand die mij op de schouder gelegd werd ik keerde mij om het was Susanne die met Henriette de kajuit had verlaten en sprakeloos van angst schenen ze mij met de ogen omtrend de hoe grootheid van het gevaar te ondervragen ik drukte aan beiden de handen mijn antwoord bestond uit een schouder ophalen waarna ik mij tot Klaas wende die tegen zijn heerstond te spreken zonder dat deze enige acht op zijn woorden scheen te geven Klaas riep ik wat moet er gedaan worden lense op het fokje antwoordde hij en zoveel mogelijk van wal houden en in de open vaarwater tacht te komen wel nu doe dat, zei ik en ik zal er wel op het roer passen maar het was te laat de wind had ons reeds te dicht op de kust gedrongen nauwelijks had Klaas de fok gehesen en ik de roerpen losgemaakt of het vaartuig raakte grond en het roer, de zandbank ontmoetende gaf mij een slag tegen de benen dat ik met dek neerde kwam verder dan meneer Huik riep er bij de meisjes met een angst gegeel toeschietende en ik voelde vier zachte handjes die mij proogten op te helpen heb je je bezeerd was bij de gelijktijdige vraag het is niet, zei ik, opkruppelende maar ik houdte ervoor dat wij aan de grond zitten vier voet, zei de Klaas, de pijlstok uitwerpende maar zitten ze kuur vast meneer Blaak, zouden we niet eens schot doen? Lodewijk gaf geen antwoord maar in zijn zakketastende scheen hij de sleutel van de kruikkasten zoeken eindelijk, na enige ogen blikken welke zoveel uren schenen wacht hij een sleutelring tevoorschijn en begon met bevende handen sleutel voor sleutel te hanteren ik zag dat het hem nooit zouden gelukken die hij hebben moest van de overigend onderscheiden en hem de gehele bos uit de handen rukkende zei ik tegen Klaas volg me, waar bewaart meneer zijn kruid? Klaas bracht mij in de kei uit het kruid zit in het kastje onder die bank zei hij tante zei ik het spijt me dat ik u moet lastig vallen maar waar moet u hier binnenwezen en meteen ligt ik tante met kussen zijn al op en ontsloot het kastje zijn we aan wal? voeg ze met een flauwe stem ach, jonge, kelner riep wijnstubben die weder wat bijgekomen zijn in een hoek tegen de wand aanzat breng maar wat matera aan een beseitje ik ben zo flauw we hebben wel tijd om meneer Matera en beschuitjes te bezorgen zei ik verevelig terwijl ik de ammunition voor de dag kreeg van het nodige voorzien keerde ik met Klaas op het dek terug die zich hierop met Rijnhoven welke laatste daarvoor beter bereken was dan ik met het laden van het geschut belasten toen verzocht ik de meisjes dringend weder naar binnen te gaan daar zij onnodig in de weg stonden en zij bij tante meer van dienst konden zijn al op het dek ik zelf zal u het voorbeeld geven zei ik mijn hulp zouden je toch niet spaten en ik moet tante waarschuwen tegen het geen gebeurenzaal we keerden dan terug in de kayuit tante zei ik haar weder op de rustbank helpende schrik niet er zal meteen geschoten worden we moeten een sein geven dat wij aan de grond zitten oh god zeiden zij even het hoofd oplichtende moeten wij hier omkomen ik hoop voorwaar van neen antwoord ik aan bestdoende om een opgeruimd gezicht te zetten we bevinden ons hier niet op een onbekende kust nog bij een onbewoond land er zwerven hier altijd zoveel vissersgrond dat het wel wonder zouden zijn in die men ons niet bespeurde oh god het is al van de laatste maalt zei dat dit je op het water komt zei de weinstubbe kom zei ik sinds je een weinstubbe wees een man wat trommel als het niet was om het ongerief dat zulkes aan de dames veroorzaakt zou ik mij wat mij zelf betreft niet verlegen maken vloek maar niet zei de Suzanne daar is het nu geen tijd toe meent jij dat oprecht het geen gezicht toen je huikt fluit ze de Henriette terwijl ze mijn ernstige aanzag meent hij stellen dat er geen gevaar is ik werd rood en sloeg de ogen nedig terwijl ik op tante wees er is gevaar ging zij voort altijd op dezelfde toonsprekende en gij wilt het maar verbloemen om ons niet ongerust te maken maar en hier blonk een traan in haar oog wanneer een ogenblik ons de eeuwigheid kan doen ingaan is het dan geoorloofd een eidelige rustheid voor te wenden en ons af te trekken van die gedachten welke ons op zulke gewichtig tijds te betamen ik gevoelde mij beschaand en diep getroffen maar je vrouw zeid ik haar bij de hand neemende ik handelde om best wil maar je doet mij mijn ongelijk gevoelen wat er ook gebeuren laat mij te minste deze troost dat gij niet ontevreden op mij zijt ze antwoorden mij niet maar drukte mij met aandoening de hand en toen de haren wegtrekkende veegte ze zich de ogen af en wende het gelaad om op dit ogenblik geert schot af mijn kot riep wijnstubben opspringen was is das dames zei de reinhoven die ter stond daarna binnen het had ik kom je vragen of jij ook prefereert in het veronder te zitten niet omdat het seizuur daar zeer gerecheerd is maar omdat al daar vuur aan ligt en gij u u warmer zulte vinden dan hier de dames zagen ook aan eraan we danken u wel voor uw attentie zei de eidelijk susanne maar we zullen liever bij tante blijven is er vuur aan voeg tante met vaardigheid opstaande dan ga ik er stelig heen want ik vergra hier van de koude ja zei de wijnstubben dan kijk er alg heen ten ietje pinceer koud met verlof zei ik tegen tante dan moeten we zien dat we u tegen de regen beveiligen de overtocht is wel kort maar toch lang genoeg om nat te worden dit zeggen we nou mag ik de tafel lakens en hing die aan de dames als regenschermen om wijnstubben liep vooruit zeker met het oogmerk om de beste plaat voor zich te nemen reinhoven en susanne ondersteunde tante en ik volgde met heriette dan nauwelijks waren we op het dek of een windvlaag kwam het zoveel geweld tegen ons aan dat wij werk hadden om ons op de been te houden tegelijk bespeurden wij dat het vaardag op zijde hing oh god zei ik heriette aan mijn vastklemmende en in ik u slechts kon redden we zijn in gods hand zeiden zij met een onbeschrijflijke uitdrukking en toch voegde zij er vluisterend bij het is mij alsof ik met u zeinde niets tevrezen had een nooit tevroeg gekend gevoel doorstroomde mijn adren op het horen dierwoorden en vooral van de toon waarop die werden uitgesproken en midden in het ijselijke van onze toestand gevoelde ik mij gelukkig bij de gedachte dat ik weder bemint werd en toch want tot langdurige overdenkingen bestond tans geen tijd toch verzuimde ik tevens niet voor onze veiligheid te zorgen en klemde mij op het voorbeeld der anderen aan het gangboord vast in sprakeloze verwachting bleven wij allen een ogenblik staan en staarden op een geweldige golf die op ons afkwam als wilde zij het gehele vaartuig overstelpen de uitwerking was echt er anders de golf lichte uit jacht als waar het een stuk kerk geweest van de zampak af we werden bespad en gedurende enige seconden verblind van het schuimende water en toen wij onze ogen weder konden openen en voor ons uitzijgen bespeurden wij de dijk op geen 20 voet afstand het is gedaan riep het stem uit ons midden Suzanna scheurde zich los van tante en viel mij om de hals ik druk de haar en Henriette tegen mij aan een nieuwe golf nam ons op er was weder een ogenblik dat wij niets als water zagen toen voelden wij dat het vaartuig een beweging onder ging als we er toch een weken zelfstandigheid heen gevoerd en plotselings hield het stil met een schok die ons allen op het dek weerp we hoorde het Zenaad als grommende van rondomweg lopen maar toen wij wanende dat ons laatste uur gekomen was weder oprezen zagen wij nergens water meer het jacht was over de dijk heengeslagen en lag tegen de binnenste helling in het slijk vast einde van dat 22e hoofdstuk deze opname heeft een verschillend publieke domijn