 Xoş gördük, dəyirli kanal üç izləyiciləri 14 yıl tarixində, 2002-ci yıl tarixində çoxdanlı yayımdayıq ası söz proqramını ənə və vaxtında sətəklim edirdik. 14 iol bizim üçün 2 il öncəki olaylara görüldücə önəm kəs bilir. Yəgin ki, bu iki beləşimizdə həm şəhirlərimiz haqqında həm bugün ağır bir dönəm yaşıya, əslində hakimiyyətin səbatsızlığı və yaratmazlığı üzünlə çox çətin durma sallanan qazilərimizin mevzut durumundan danışacaq. Yəsin də bir çox yolu göstərməyəsə alışacaq. Həm deyir, həmu ne yəkəməyə lazım olduğunu demir, həralda deyir. Deyilənlər yetərlidir mübaq məncə, əsas bu prosesə necə dur demək olar? Məncə, çox sadədir. Yətər ki, bu mənmuru, bu hakimiyyətin prezidentdən ta izra başlısına qədər, içlərin də bir vətən sevgisi olsun, mən bunu cesarətlə deyir. Vətən sevgisi başqa bir şeydir. Vətən sevgisi olan insan rüşvet almaz, karubsyə bulaşmaz. Mən de bunu şahsifkilərimi paylaşıramışsındə. Yədə bütün məsələlər aydını kətirməyədən ölkəmizdə ki, yenə də bənzinin qeyməti qalxıb, baxmayara ki, 1998-in qeyməti qalxıb, amma artıq püşdaxtalar arasında ki, qeymətlərdə də bir artın müşahid olunur, ətin qeyməti qalxıb. Bunlara da müvqemizi bildirəcik. Və hər halda bugün bir sağda yaxın Azərbaycan Demokratik Dəyişim Partisi-Dəşlalad Komitəsinin sədri, əli Mustafa ilə bərabər olacaq, əli bəlhal hazırda ifrimizdədir. Qoş gür də, əli be. Qoş gördür. Rüfət bəyi akşamlısı heir. Sizin de akşamlısı heir. Amma çox təsliflər olsun ki, o qədər azrı xəbərlərlə başlayır ki günü. Mən ölkə xaricin, deyəm Azərbaycan'da deyiləm. Amma hər gün canlı yayın verməyə özmə borç bilirəm. Nəyə görə, görək açıqı bu problemləri necə sözə bilirik? Biz medya olaraq öhdəmizə düşənlər etməliyik. Siz siyasi partiya təmsidisi olaraq öhdəmizə düşənlər etməlisiniz. Cəmiyyət nə etməlidir? Cəmiyyət nözərin azı, misya düşürür. İnsan gözümüzün ödünün qartında özünü yandırır. Elbün o tərəfdən, aqdaşdaki qazımız bir tərəfdən bu mənim çox üzür. Ona görə də bugün ne etməliyik, yetər artıq deməliyik. Mən demirəm tək bizim proqramı vasitəsil olsun. Cəmiyyət olaraq bu məsəliyə öz mögəmizi bilirək. Ama ilk öncə, əlibək, bu məsələlərin kökü, bu məsələlər hardan qaynaqlanır və bu məsələrin təbii ki, çox yollarını sizdən işitmək istəyirik. Dəyəli ziləcilər, lütfen Efiri Paylaşın Bəyanin, Efirdə Demokratik Dəyişin Partisi təşilə kəmidəsin Sədri Yürşunas, əli Mustafadır, buyun, əlbəyin. Təşəkür edirəm, müfət bəni. Öncə qeyd ediydim ki, bugün bir soran mühim atisələrin başverdiyi gündü. Bu, Fransızların bildi bayramı bugün qeyd olunur. Bastilya alınması. Eyni zamanda bugün 2020-ci ildə Polat Həşmovun şahidətə qorştıl bir gündür. Polat Paşa'nın ərməni hücum oyuna, eyni zamanda daxırdaki qanit emirli güclərin yaratılış əlayətən razılaşmıyor bir mücadilə apardırdı və qətl edildi gündür. Və əsində qeyd ediləydiniz ki, müövcədə çox bu sayda bugün vətən II. Qaraba Savaşı'nın qəhrəmalarının bu və edikər şəhidə intihar etməsi ilə nələ qədər həmdə bir gündür. Danış hacırıq, hələ görmək bütün şəhətlərimiz Allah tərəhmətdir ilə Polat Həşmova Allah tərəhmətdir ilə. Və çox istəyərdim ki, bu intiharlar deansın. Düşmənin gürləsindən ölməyən, vətəni azad edən, yerməni ilə mücadilə edip qalip gələn vətənimizin o qəhrəmalarının qazilərini gəlb öz ölkəsində, öz vətənində, qalip vətənində bu vədikəri formada həyatına son qoyması son dərici üzücür. Həm də bu bir millət olaraq bir cəmiyyət olaraq. Həm də bu ölkənin asya sosiyasiyasi ilə məhşru olan insanlar olaraq. Mən də çoğun dərizi ciddi nalat edir və səhəmi deyim ki, buzun müddətdir hən çox mən də kədə sarsıdan məsələrdən biri budur. Təsəhəm də bu insanlar gedib vuruşu qalip gəlir. Otuz illik bir işqala son. Gündeyin qafqazda yerməyənələr bir qalip millət kimi həyansızlıq edirdi. Hətta o qədəl həyansızlaşmışlar ki, onlar yeni işxal, yeni korbaqlar yeni işxaldan danışırlar. Hətta ikəncə basarın işxalının şöpətkidir. Və hətə bil ki, bunlar təhdi idi. İran bir yanında Rusya var idi. Az kindi dost deyirlər, kardeş deyirlər. Bunların bu dostlu və kardeşdir bənli. Məbələ bir şəraiklə, Azərbaycan ordusu tədə ki, kardeş Türk dövlətinin çövbəyi nə təsdə edən, bu otuz illik rezalətlə sonu vurdu. Bir üst qaralıbından vurdu. Milləti bu dövləti hecalətlə vurdu. Və bu insanlar günləri qırılır, ölür. Və bu həmin ki, son derecə arz olur məbəl bir şeydir. Və bunun əlbət də məsubiyyəti həm millətin, həm dövlətin üzərində. Biz demələ nələrisə düzə etmir ki, və bu qazilər gün, ən qeymədə şey insanın həyatıdır. Ər bununla öz həyatlarına son qoydursana. Yəni, sonuncu bir adımdır. İnsanın əhki intihar etməsi, insanın özünə qəst etməsi. Ən ahırıncı çarət. İnsan də yəni, bütün o imkanlar, çalışmalar, mühlər qurtlarında artıq, dəhki öz həyatına, öz canına qəst edir. Əlbətlə, bunun çox ciddi. Məbələtləri var idi. Bu arada biz yəgin sizdə danış alışqır rətraflıdır. Məbə bu səbəkləri doğuran şəra ki var, keşəli ki var, keşəliyi də işmək lazımdır. Biz bəlzən nəticələrlə bir barizə var. Lama bu nəticələrə gədin, səbəklər aradan qaqmadırcəm. Nəticələr çare deyir, yəni, diş alırdır. Sən bir alışqəzici istifadə edirsən, sonra növbəti bir alışqəzici. Ta ki, gədi, bu dişi malici ekməsən o, ağırmı yaradan, səbəv aradan qaldırmasan, bu alışqəzicilərlə, bu arqlardan kurtulabilməyəcəksən. Bu gündə düşünürlər, nəydə? Orada bir şahid gözünü yandırdı, düştürəm orada bir qazi özünü yandırdı. Bunlar əsində maharibənin odun alogun içindən keşmiş insanlardı. Ölüm görmüş, dostlarının, nə biləm, o şahidətə necə geddiğini görən, bəzən onun çiğnində taşıyan, bəzən o ağırnazını yaşayan. Yəni, hər an bu 44 gündür savaşta biz buradan statusqan edildik, bir müşahidəşiydi, ama olan odun alogun içindəydir, müşahidələli içindəydir. Bəzən məsələdə ki, bunların əksəriyyətdə deyik, keşişlərdir. Mənim bir gözdən keçirdim, internetdə var o, 35 qazi, yəni, o özünə qəstidən, intihar edən şəxslərin şəxslərin var. Əksəriyyətcə olan şaqlardır. Bəlmətə, bu maharibə soq ağır bir məsələdə, maharibə son dərəcə ciddi, təhsir quraqlı insanın psikologisinin zədəliyyəri insanın həm də onlar da rəstlaşdığı, elə anlarla rəstlaşıra, dedim ki, hən yaxın dostlar nətir illər, qanga da görürlər, insanların neşəq parçalandığını görürlər, bəzən qəlbə yanlarında gözləri necə, nə dilim, qollarla, qışvarla nolurlar, gözlərin nətir illər, nə bilim, və bu insanlar təsəmir edin ki, bir tramvani yaşı, ağır bir tramvani yaşı, çox normal ölçələrdə, çox sevil ölçələrdə, bir qayda olaraq, dərhal onlar rəbi təhsəsi, psixolojur rəbi təhsəsi üçün, dövlət üzərində düşən hər bir işi görür, və görməlidim. Azərbaycanında bu olmalı, mən hətta bir neşəl bundan qabaq üçün, psixolog mütəfəlisində söhbət edirdim, həl o zamanlar, dedir ki, bizdə maharibə vəziyyətində hazırlanmasını, hər bir vəziyyətində qabaq edir, mən hətçələri ilə bağlı psixologların hazırlanmasını etkiyəş var. Çünki maharibə elə ciddi insan psixologiyasını təhsir edir, elə ciddi fəsalları, dedir ki, o bəzən 10 illər, 20-30 il devam edir. Və bunun üçün, maharibə şəraifində olan bir dövlət hazır olmalıydı. Mətəndaşan, ilə qeymət verən bir dövlət, müklək kulların hamsın düşünməlidir. Bütün istifamətlərdə işlər getməlidir ki, mən maharibə edər həmse, maharibədən qaydan bu insanların təbii ki, cəmiyyətə daha sağlan xormada, trasformasi olunması, reabil təlsə olunması üçün nələ edilməlidir? Az işlər görməlidir. Çox fəhsus ki, anlaşılan odur ki, hazırlıqsız yaxalamış. Yəni, bu insanlar böyük sarsıltılar yaşamış, böyük psixoloji problemlər yaşamış, trama yaşamış. Təbii ki, həsasını etirmiş bu insanlar dəvlətin yalnız ən yücə səyvədə diqqətinlə qayaxı ilə və təbii ki, bu vəşəkərlərin, vəşəkər müddəqəslərin, psixoloqların çox ciddi dəxteyinlə bərq olma bilərlər. Yəni, sağla bilərlər. Cəmiyyət hə bir xormada qayni qarşa bilərlər. Və təsəm edin ki, bunun üstün hədə əlaqə problemlər görürsün. Yəni, mən həmi sihanizlədim, orta işsəriyyətin intihar sebəbinin birisi intiharı cəhnin səbəblər nədir. Biri, dəlki skortasını alabilmiş. Bir işinə bağlı müracaq edir, müracaq əlaqət alabilmir. Biri ifinə bağlı müracaq edir, müsbət cevab alabilmir. Biri sadəcə görür, istədi, iqqəti görmür. Əslələ, bələ. Yəni, çox əfsus ki, nəyin ki, bu vajib olan psixoloja hazırlığı, mükət həslərin, psixoloqların iqqətin qayaxının olması dəpsidi. Sütəlikdən məhvurların, dövlət məhvurlarının içində başlılarının, nə bilim sosial işçilərin, əmək məhvurlarının sosial müdaqə nazirləyinin əmək taşlarının bu insanlara olan münasibəti ki, qəssizliyi, laqəyikliyi əxüsusilə də səbəddən qalma bu bürokratik ifrat-bürokratik maniyələri bu insanları qədər edir. Yəni, insanın çağrı olaraq artıb dünyadan gətməli görür. İnsanlar kədər edir. Başqa bir problemi devam edir, bir İslam böksəsi yaq. Bizim, o dini cəmiyyəmiz, dini darələrimiz, dini qaydimlərimizdə işləmir. Onlar da özlərinə düşənişi görmür. Yəni İslamda öz cəmiyyəmlə mələdəkdə qıymax haram sayır. Yətəsə, bəri dəkəlində qədər mən bir din qaydimindən eşitməmcəm ki, bir çıxsın televiziyalar da fanlarda desin ki, varda əslində bir qətliyam var. Azıq qətliyamı baş verir bu ölçədən. Onu, əslində, onun o qətliyama həyata keçirilən o insanlara mənizləri deyir. O insanlara buna badəl edənlərdir. Yəni, bu, kən şanlı dövlətə barqdın bu haribə. O maharibədən ansı ağğrazı ilə ansı trauma ilə, ansı zədələ ilə qaydim sə, bunun məsləti dövlətin üzərlədir. Dün heç, yəni, belə demək olmaz ki, bunlar kezdir, varda yəni, psikologisinin da problemi yaranlar, sorulanı, nə biləm, sağlamlarına qaradaşın, bunun üçün dövlət məsləti taşıyor. Bunu maharibə yaparan dövlət bunu qaytara kətirib, bunun sağatmalıydır, qayrıqsının qalmalıydır. Dədiyim ki, oraya haqqiyyəsə prosesini keçirilməkdir. Və bu gün onun problemlərini həlid etməkdir. Yəni, bunlara ən yüslə seviyyədən diqqət və qayrı göstərimdən. Dədiyim ki, bir yəni, cəmiyyətin də bütün o sensirlar işləməkdir. Yəni, cəmiyyətin həlbə, hət anda bunu dədiqqət göstəriməkdir. Yəni, bir qaziya qərisiz yanaşırsa cəmiyyətin ətrası etməkdir. Cəmiyyətin həlalat, hansısa formada ətrasını görmədiyik. Yəni, cəmiyyətin bu insanlara dəşdəni görmədiyik. Sanki bunlar bir dəramalı bir şeymişdir, belə olmalıymışım başvəri və bu son dərəcə dədiyim kimi arz olunməldir şeydir. Və onunla qeyd elədiyim ki, bu insanlara idar etməkdir. Ağzı görüşünün məşhur deyir. Və bu mənim şeylərin insanlara izah edilmək səki, sən özünə qəst etməyin cüvaxtdır. Yəni, cəmiyyətin bu insanlara əhəməkdir bir səsin kurtarmaq olur. Yəni deki işdir, bu işləmi qətməyətin başa salınmalıdır. Özünə qəst edən insan inkar edən bir müsəlmal cəmiyyətin də düşmür. Çox sadə. Yəni, cəmiyyətin ki, o həddə çatdırırlar ki, hətta cənnəti belə göz önlə almalar. Mən üzülərək deyirəm ki, onlar iki il öncə şəhid olsaydılar, bəlkə də bu rəzalət görməzlər. Mən çox üzülürəm onların halına. Biraz da bu problemin həlli yolda sizdən işidir. Çünki çox ciddi burada həm də ittəamlı suallar var. Mən çox dəlirli izləyicimiz rəfləxanlı suallını soruşurum. Təklif deyib əklidə sualdı. Bilər əklidən qazları qarşı qarşıya qoyub ölkədəki artan narazlığın qarşına alırlar. Ölkiyə batır, hər zürpislik yedirlər bətən daşlara qarşıya. Niyyə partiyyə rəhbərləri onlara inanan üzüləri meydana çağlarımdır? Diyigər bir sualda bundan ibarətdir ki, nə gözləyi partiyyə sədirləri tərəftarlarını meydana səsləmək üçün daha ne yinəsin? Üç öz əqidədaşlarım dafə etmirlər, amma asanlıqla sade insanları qınıylar. Əvvəlcə partiyalar addım atsan, siz partiyanın Təklif deyib sədrisiyiz. Amma hər oda partiyanın adından danışmaq sələyətiniz var, hər oda Təklif deyib sədrisin adından. Mən istəyərdim ki, rəfləxanlı suallına bir əlavə olaraq, mən bunda bilirim ki, qazilərin qarşıya qarşıya qoyulması məsələsi, o təsvər olsun ki, biz dünən yasamal məhkəməsinin qarşısında biz o sənələrin şahidi oldu. Üzücü bir sənədir. Təsəbür elin ki, tərtər faciəsini araşdıran bir jurnaliz, bir blogger, bəndi, biraz sərt ifadə var idi onun sözündə, amma təhqir yox idi. Şimdi, təhqir olsaydı, bunu qazilər gedib onun yaxasından yabşır deməldi. Sən bize sözü deyirmişsən, o da özür istəyərdim. Mən əminə, onun tərbiyyəsində daşa yoxarı belədən abid bəyin. Bu özür istəyərdik ki, biraz sərt ifadə. Amma bir başa məhkəməyəm müracaət olundu və bir azalığa məhru məlum edirlər. Mən çox üzülürəm ki, qazilərin bu oyunlara alət edirlər. Bu çox ciddi tendensiyada ölkədə. Və yaxud da, sosial təmlaht nazirliyini, qarşısında bir qurup qazi gedir, öz haqlarını tələb etməkdən ötürü məzbur olur ki, oları eşitməyən nazirlik vəslimlərinin qabuluna qaqın sındıraraq şəri girsin. Və buna çox cidriyək severirlər. Yəllər düzləyil belə filan. Səhər sünnə digər bir qurup qazini toplayı ora, nazir və yaxud da nazirliyin şüsilər. Şəkil-şəkib poz verirlər. Qazləri yarı böllürlər. Sanki bu ölkədə yarı böllünən diniz sektalar az Rüfat bəyi, siz səhsizdə problem yaramışsınız. Görünür, internetdə nəsə problemi yaratılmalı yəqin. Mən onlar o məsəllələrə münasqət bir dirim. Yəsin, səhsizdə nəsədir, yəsən problem yaran da həralda normiyyə düşəndə davam eləyəriyik. Məsəl orada da ki, bəl, bu günləri qazirləri düzlə qoydur. Bu günləri ölkədə düz xox məsələlərin həlli sanki məxsətli şəkildə çətinləşdirilir, gərkinləşdirilir. Abid Qafarov, həbsi özü bələ yəri yermiş ki, mən o məkmədə dünən iştirak ettim və həsə belədim ki, hər bir vətəndaşın şahsəlçinin borçudur və əsfəsidir. Çünki Abid Qafarov, ben həsə beləmrəm şansısa bir qanunu pozmuşdur. Sadece olaraq, bir vətəndaş olaraq, bir blog yeri olaraq, özlərinə düşən işiv. Bicdanla yerini getirir deyə Abid bəl, Abid bəl, tərtər qətliyama böredənlərin ortaya çıxmasına çalışırdı, cinayetkarlar ortaya çıxmasına çalışırdı. Əslində dövlətə dəstək verildik, dövlətə kömə yedirdi. Bütün allarda dövlətin və əsfəsidir bir cinayet baş veribsəyəm bir cinayetkar kim dövrədi, bunu dövlətməyə bilməldi. Amid bəl də bir iştimayet fəyal kimi, bir bəlbəl kimi, çalışırdı ki, burda o da bir dəstək versin, özlərinə düşən, bir şey görsün, bir kimdivi internet televizyası vasitəsi inəm, daim gündəmdə saxlasın. Bəl güləriniz, həmin cinayetki törədənlərin də ürənci olmadı. İstəni, ona görə də bir formada bir kürsət tabıq onu şəvrədirlər, və çox təsir ki, burada həmin qazilərdən istifadə olundu, mə yəni qazilərdən istifadə olundu. Bəməl də hesab edirəm ki, bu arz olunmaz bir şeydir, yol verilməz bir məsələ edilmə və qazi üstün ilə oynamaya, onlardan istifadə etmək. Onların hansısa formada nüfuzuna xələl gələn proseslərdə onlardan bir faydalamaz son dərəcə. Yəramaz bir şey, çox təsir, bunun ətəsində kimlər varsa, yəni ki, keçləs hər şey ortaya çıxacaq, hərbəktə. Ama bütün onlarla yanaşın mə nəzəb edirəm ki, cəhəmiyyətimiz yenə qazilərə öz sahibsini qormalıdır. Qazilər bizim baştazımız olmalıdır. Çünki onlar, əslində onlar bir şəhidlərdir. Onlar orunda döşmüş canlarını vermiş, fədaşarlıq etmiş. ən qeyməti şey insanın canıdır, o canlarını və həm şün sifər etmiş insanlardır, keçlərdir. Bütün nələrə baxməyərə bütün allarda cəmiyyət, millət və dövlət öz qazisində dəştə olmalıdır. Hər bir şətinlikdə, hər bir məqamda onun yanında olmalıdır. Əslində bu, hər gün bir qazinin intihar etməsi, bu belə də hər yeni günün bu xəbərlərlə nə asılması yol verilməzdir. Əslində bir soxtu, bir həyajandı düzdür. Biz bir qayda olaraq əzəb edirik ki, dövlət məyən işləri görməlidir və haxlı yiqəsində, dövlətin bəzməsi deyin. Hama beynin zamanda bir millət olaraq, bir cəmiyyət olaraq, yəni bizim də, yəni bunlar bizim öbaqlarımızdır. Yəni biz də bunu yağız dövlətin, bəlkə də şu, bu sahiyyəm dövlətin içində hər çövbədə. Həm millik müvələr var, hafəm əntim həti millik müvələr var. Bəkədə gədə bu erməni öltürəyən, nə bilə bu erməniya qalip gələm bu qazilərdən kısas almaq istəyənlər də var. Mən hər zaman deyirik ki, dövlətin içində o qədər bir bu kətdir. Rusiya yəni iranının erməni dəri dövlətin o qədər adamları çəsustarı var, şəbəkəsi var. Bunlar bəkədə icra basi rənsində də var, bəkə nazibiklərdən də olanlar var, olanlar var. Yəni, olabilsin ki, bəkədə bu bir formadilə bu insanlardan kısas dalınlar. Ona görə səbləşdirilər, ona görə bir formadolara əntara mərkum edirlər. Yəni, biz cəmiyyət olaraq, millət olaraq qazimize, şəhidimize, sahib çıxmalıq. Bə bu günləri, təbii ki, çifakədə ciddi problemlər var, hətta bu tərtər hadisələr ilə mən hətta ona dədim ki, hər günləri dövlət reaksə vermişsə, dəməli yuvarat, artıq doğruyum varan bir rəcid etmək üçün. Bəkə, biz cəmiyyətdə bir rəcid edək, millədə bir rəcid edək. Bə millətin, millətin gücü bütün güclərdən üstündə, millət bu dövlətin təstisidir. Millət bu dövlətin yaratısıdır. Həyər, bu dövləti özələrin düşünüşü görmürsün, məhət şəhidən bu təstisidir, məhəti yenidən baxsın, yenidən onu formalaşdırsın, yenidən onu dizayn edəsin, müdaxil edəsin, məhəli artıq o gəlb elə bir həttə çatıb ki, hər kəs ödüşünü görmür və görmədi, yenidən görədə bir məhətlət taşınmır, bir cəzə olunacağını düşünmür. Yəni, mənini baxdın bu, sabrabadilijə basısının davranışını. Orada bir məhsulət yoxdur, bir vicdanın ağırsı yoxdur, sanki özümün belədə bir psiqui problemi olunazda sürtməyiz. Çox təhəsil olunca. Mən nürəfət bəyon da qeyd elədin, bu qazinin psiqui problemini gönədə dövlət məhsulət taşıyız. O bir sarılam kənciydi. Onu bir dövlət aparıq, o odunun alumun içində sağlıb, o da doğrudur, onun məhsuləsi de borcudur. Gidip dövüşüb, və orda sarılamdığına bir zərbədəyim, qata dəyim, zədələniyib, yaralanıb. O şəfqətini göstərməyət, onu sağaqatmalıydı, onu himayətməlidir. O dənə qayıqla nəhayat olunmalıydı ki, o ümumiyyətlə unutmalıydı ki, ağırsı açısını yaktı, nəyinizə qolun etirib, kıçın etirib. O şəhsinin tıranmasını yaşamamalıyım. Dün allarda məhsulət dövlət üzəndir. Amma məhsulət ki, xalqın etməyət təkiqlər lazım. Yeri gəlmişəm, və bilməsələni deyin, amelika birleşmiş dətlərin dədə. Bələm çox ciddi problemlər yaşamış deyəni, muharibədə dövüşmüş qaydan insalların uzun müddət-i çəngətə reabilitəsi olunması, qaynaması çox ciddi problemi yaratmış. Dəyəqin bizim bu izləclərimiz də xatılır. Rönb, rönb. Nə dərəcədə müqayisə uğurludu? Vətnan muharibəsindən qaydanlar, amelikada milli qayraman kimi oldular, deyək ki, bizdə də buzür yanaşılar. Vətnan muharibəsindən qaydanın maddi problemi oldu mu amelikada? Bu mümkün deyin. Bizdə kərin əsləri maddi problemdir. Elə deyir. Elə ona istinad eləmək istəyirəm. Ona görə, amelikda qulyaşmış dətlərin də bir ayrıca nazirlik yaratıldı. Və itirallar, muharibə və itiralları, məsələləri ilə məşru olan nazirlik. Təsələrin, amelikda qulyaşmış dətlərin dətlərin Məsələrin, onun biri, və itirallar məsələri ilə məşru olan nazirlikdir. Yəni bax, bu problemlərin bir isəsini icra hakimətlərinə düzərinə düşür, bir isəs, məhvəli sosial müdafə nazirliyi həll etməlidir, bir isəsini, məbəlum, ayrı ayrı qurumları aiki. Və bu adamlar, bu insanlar, yaralanmış, xəstələnmiş, zədələnmiş və haxlı olaraq sevgi umuq, bunu almayan bu insanlar müxtəlif idareləri gitmək zorunda qalırlar. Məsələrin məsələrin ən bağlı, bir isə hətta qazilərlərinə zövbət eləmişəm, müharibək istiracısına zövbət eləmişəm. Məsələn, konkret adam, icra hakimətlərinə bir müvaqik qurum var. Hər birisələrin məsələrinə məhvər sosial mühələrin. Yəni, mən bir isəsini və yəttim, müraj etmək etmək, onlar mənə də edir ki, bizim əşm-i səlaqətimiz yox. Bizi əşm-i səlaq. İndi düz deyir, səhb deyir, qaqdur ki, adam, yəni, konkret müharibə istiracısının mən sözünü deyirəm. Bəya fut, deyir ki, mən vətranlıq alabilməmcəm. Soruşunum, nədən dövüşməmcəm, deyir ki, vətranlıq dövüşməm. Hətta maraqlı şeylərdə anıştın. Belki də, məhvələrin hərbəsizdir filan da deməyəm az ama, adamın danışqına başa düşün ki, son dərəcək ciddi hərbə proseslərdə istirac edib, xidmət olub. Amma bu üçünə, qədər bu adam dərəcək müharibdə dəyətranlı stafs alabilməcəm. Demək, müracət edirəm müdafə nazirliydi. Hətta mənə deyirlər ki, mənkət məhşəməyəmcəm. Bizi məhşəməyəmcəm, sonra məhşəsən o stafs veririz. Yəni, bu olabilməcəm, bunlar yol verilməm bir şeylər. Demək ki, bizdən kimlərəsə bu stafs verilibdir. Mənimdə eyni hərbizlərdə dövüşəm, hansıda dövüşcəm. Amma mənə verilmir, qədər başqasına verilmir. Hətta indim, mən baraklandım, dədi ki, bizim hətta, internetdə bir siyamımız var, artımı almak istək, 225 nəfərik çalışırıqdir. Mədallarımız var, amma bizə dəyirlər ki, metran stafs verilmir. Nəcə olur, bəxşıq? Bu adamın metranı varsa, dəyirlər ki, amma nazirləyib ınat vetran stafs verilmir. Çünki, o vetranlıq verəndə mənimdə imtiyazlar yaratılır. Aydə mənə səkdən mən, dəvək verməl edirlərləm, və başka nələrsə olmalıdır. Dəsəvr edin ki, bütün bunlar, bu insanları, hətta ola besin ki, bu kəncələrin çox oradan sağlam gəlir. Çox psikolojisi, o malimərin, o ağırsına, ağırsına. Tekrar da səslən sə, çox maraqlıdır. Qurortunda, İspanya da, itən saadının qeyməti 2 milyon doldur. Yəni, 3-4 milyon manata olur. Utanmırlar, qazinin 80-100 manatına gözdikiblər, vicdansızlar. Üzü səkdən, Təsəvr edin ki, mən bilə başa tüştüm ki, 100-lərlə bu gün kənc, dövüşmüş kənc, hətta fədaşarlığı etmiş, mədə almış kənc, hətta maharibə vetranı stafs verilmir. Orada yorumları təkif edirəm ki, yəni indiyəkin ki, biz izləyirlər, dinləyirlər, ayrıca bir nazirlik yaransın. Vetran məsələlələr üzülər, adını gəl qoymaq olar, hə bilə dövüşlərdəştə açı etmiş hərbiclər üzülər, ayrıca bir qurum yaransın. Və bu qurum bu hərbiclərlə, qazilərlə, vetranlarla, şəhidlərlə bağlıb, tüm problemləri əlləkməz zəlahiyyətində olsun. Təbə bir günləri, qazil bir gün izrə həkimətinin yanından bir gün də bilim, dün də şəhidə səbət jargonu ilə dəsi səbəsi getməyə zorunda qalmasın. Həməl və həalini sosial müdafən hazirin qarşısında gedib həzab şəhətməsin, qaqını sındırmasın. Ayrıca bir dövlət qurumu yaransın. Və bu dövlət qurumununla bir vafik rayonlarda bölgələrlə, və qazilərlə, yəni bu qazilər, qazilərlə ki, şəhid ailəsi, bizimki problemi varsa bura müraciqdir. İkinci, mən düşünürəm ki, bu insanların hətta münbəkədə sağlamdan qayıdasında də, həmək, 3-4 iddə sonra fəsatlar özünü verəcək. Psikoloji, sarsıntı, neyə baxsa, hansısa bir formada ortaya çıxacaq. Ona görədə, bax bu, bunların psikoloji, yəni, həsəs üçüb, bu dövlət qurumu, müdlək bu insanların gedib malici alması, sanatorialarda, yə bilim, psikoloqlarından, peşikər müdlək həslərlə sötmət etməzi, yəni bir riyabitəsi programı keçməsi, son dərəcə və maciqdir. Növbəti bir və maciq məzələ, bunların işinlə təmrə olmasın. İndə əsində bütün əhalin işinlə təmrə olmasın, dövrətin vəzifəsi. Və təsəvr edin, rejonların, nə bilim, inkişafı ilə bağlı bilərtilərlə, yüz bilərtilərləm və və zahid versin. Yoxdur. Bu gün əhalin əhəməti, az qala əhəməti bir isəsi başıda cəndəşir, başıda təmrək yüzəşir. Bəkədən, bunu yalanlama qular, amma təsəvri, dəhər bütçək elələrin bir, dəhə ki, 10 faizində də şan rayonlarım payına tüşürsə, himər bir keçəklik, nə, ayət bu, yalan, palan üzərində olan bu siyasəti bir yana qoyu. Bu rayonlarda, kətlərdə, şəhərlərdə iş yerlər asılma. Yoxdur, bu insanların doların bir çoxu əhəlindir. Aldıqı pensiya, yaxdən və verilən o təqaüt, olabisən o təmin elə, qanelə, dövmətin verdiği təhbə süz manad, dəhər düz elə manad, bəzim süz manad, müxtəli freqəmlərdir. Bunların bu ailəsini sakınə bilmiyoruz. İndiklik liyimətlə, İndiklik liyimətlə şəhər, alırbaçlarının liyimətlə şəhərlə gələgəmlidir. Kətdih çədək, nəftin qeyməti baxalaşırsa, dizəmin qeyməti baxalaşırsa, hər şey baxalaşırsa. İndələ yayıdır, hər sən fayris gəlir, qış gəlir, baxalaşacaqdır. Yəni, bax, bu insanların rəslaşdığı sosial problemlər, maddi və ziyət, kətdiyikçə daha ağır fəsadlara səyhə biləcək. Olmasın da indilən bu, dədiyim ki, bir şerlər nasıl olmasın. Bu insanların işlət təmin olmasın. Bu insanların narmalı məhəq qalmasın, və bu təqaikləri bazar qeymətlərlərlə yobur. O istiyalak zəndilən yobur olması, çox vacikdir. Şurada ki, bax, bu istiyamətləm və yəni işlət gülmətdir. Yəni, soruşuram bu insanlar mən, yəni bu qazilərlər, kanadırqlarım var, də alışırlar ki, və nədən bu intiharları başlayır? Ən birinci səbəqolsuzdur. İşsizlikdir. Diklətsizlikdir. Mətəsə, əvr edin ki, bu insanların, dediyim ki, başın çağılığını kətirərin, 30-50 bu uğursuzluğa, nə bilim, ilmənin nəyinə son qoyan bu insanlarını, bütün bu ölçətə en yüksə səvvədə imayiyyət, dikkat-i iləkəci var. Və haqqı var. Nə həyət, nə həyət, bu yəssistik, bu soy qanlılığıq, nə bilim, aradan qaqmalıq. Nə həyət, dövlət, bu insanları sahət çıxmalıq. Dedim ki, mən düşünürəm ki, çox vacib məsələlərdən biri, bütünlükdə bu qazilərin, müharibə iştirəşlərinin, detranlarının problemləri ilə məşhur olan, yeni bir dövlət qurumunu yaranması, vazilliyin yaranması və bütün məsələlərin orada həll olunması son dərəcə vacib ki, və yerin gəlmişəm. Ümud edirəm ki, siz də yəni çıxı təçbi təsdə, yersiz, müdafi, yersiz, və ben bunu əslində elməyi, bu təklif sözdə güvvət olaraq, bu təklif, 4-4 günün savaşdan dərhal sənra, mən qarabak qaziləri birliydən çox yaxın əlagədə olan birisi kimi deyirəm, o zaman onların təklifi buydu ki, qamitə yaradılsın, yəni, amma götürdünləm də yaradılar fond, dilənirlər, ona dilənirlər, hətta mən də məyəlumak var ki, polis adam göndəris, imkanın adamları qapsına deyirəm, flan yeri dən flan qədər qazam məsən, 100 bin qazam məsən, on mənin keçirs yaşad fonduna. Əh, bu ölkənin yer altı yer üstu sərbədlərinin taliyansizlər, nə dilənirsiz qazi üçün, şəhid aləsi üçün, gəli şəhidən, mən düşünmirəm bunlar qamitə yaradallar, amma həralda mən təşəkkür edirəm bu səmərəli təklifə görəm və yaxud da nazilik, hərətmazlar, bilirsiz nazirinin statusu daha çoxdu, amma nəyə görə, çünki bu adamlar bu hakimiyyət dayanmadan bahalaşmaya gelir, bənzinin qimetini qaldırıb. Yəni, 95-98 ay markalı bənzinin qimetini qaldırıb. Niyə hansı səbəbə? Və bənzinin qimetini qalkanından dərası olanı panika yəni cəmiyyətdəki, qoyun etnin qimetini qalkıb. Sanki qoyun eti, sanki varıların bu necə deyərlər, istifadə etdiyi bənzindir. Həc bir dünyanın bir yirmi ölkəsində olmuşam, həc yerdə ay 95-98 dizyəl arasındaki fərq, iki tam onda 5-3 dəfə olmuş. Bizdəyəndə bu olun. Söyle deyirlər ki, qeyməti uygunlaşdırırıq. Mən istəyərdik ki, həc bir əhalinin sosial durumunu nəzərə alınır. Yəni, qeyr şeydən bu insan faktörü önəmdir deyil, eləbəyə bilərsiniz. Üfət bəyi, siz əslində gözünüz bu sağlığı qizmən cevaplandırdınız. Bu gün həhalinin sosial durumu, cəriləri, dövlətin mübarek kədər məlumatı var. Yəni, statisqa kandifesiyalindədi, insanlar ölçədən verici qulumları, ölçədən insanların vətələdəşların cəriləri nə qədərdi, istiyyələk bazarı ne cədi, hücəlirlər insanların və həalinin o iqləcları nə qədər ödüyür, nə qədər ödəm. Bu barədə dövlətin çıvaq edər, ciddi məlumatı var. Bak, bu bahalaşma əsində işbaksılabilirsiniz və cətəzmətiyalədir. Sanki bir iləri dövlətin çin də halısa bir gücülər planlı şəkildə əhalini bir məcbur edir, narazıq yaratmalı sanki çalışır, bir sosial partilajda sürüklü illət vasitesi. Düşünürsən ki, bu kimə lazımdır? Kiməzər bilir. Ozu da əhalinin vəcidə alır. Və günü günlə bu vəcidəti bir qədər də alırlaşdırırsa. 95-98 varlılar istifadir bir də dövlətin istiyyib. Büyün ölçü gələn, nəqlət vasitələrini əklət vasitələrini əksləyərdikdə 95-98 ilə rəşiddir. Ona görə də yəni bu da əsləsəsə olmayan bir şey. Diğer tərəfdən, Azərbaycəni Aqıd nefdi ölçəsizdir. Aqıd biz dünyada biz səfi etmirəmse ilə ərzində 40 halilə milyon ton neft işləsizdir. Bu ölçənin vətəndaşı dünyan bazarları ilə neftini yalmadır, benzinini yalmadır. Bu neftdən bu xalqın payı yok mu? Mən hər zamanı demişim. Mən de xalqın payı var. Nefkələləri böldür. Dövlətin ehtiyacları, hakimətləçilərin ehtiyacları və xalqın ehtiyacları. Həli xalqın payı, hətta bu bəhəmmədiyimiz bu mollor rejimlə hüta edəkən bir iranda bilə vətəndaşların ehtiyacının payı veririk. Sədiyyədə, qətərdə, nə bilim, QVD-də biriləşmiş ərəməmirliyində burada xalımsın da nefkələlərini xalqın payı var. Mən də, yalnız iptam üzərində qurmağın tərəkları da deyil. Tərəkları deyil. Mən düşünəm, təsindən burada bir təkiflər nə əməkdaxşı üzərində qurmalıdır. Siyasiyasiyasiyar xalqın ehtiyam etsin, xalq siyasiyasiyasini iptam etsin, çizdi biriləşsin iqtidarı hücumətə iptam etsin, yox. Əslindən burada birirci əməkdaxşıdır ehtiyacı var. Mən düşünəm ki, bugün siyasiyasiyasiyarında parkiyalarını düzdür. Amma yenə də istəninən doğru antlımları təsdə edirik. Qabdın xeyrini olan, millətin xeyrini olan biz, mahiyyətcə, millətin yanında ətkün hallardır. Yəni, bu təkşatı qurmaqda də məxsədimiz ölkəni millik qurmələri təkşatlandır, baxıb. Mən biz asıb əzab edirik ki, millət təkşatlanmayınca, mütəşəkkik bir gücünə təmsiq olunmayınca bu ölkədə bu proseslər baş veririk. Biz fərqində iki ölkə hələ də işxal altındadır. Rusiyanın və dikil güclərin, böyük güclərin. Nifli ölkələrin də bunu biz insanlarımızı keçə edemək. Nifli ölkələrin də bir qayda onlara çox təhsi kütübəmətlər olur, şirksətlər olur. Şirksətlər qurullar. Ve o qurulara şirksətlər də o sümürgəsriya qikmət edir. O neftin ağaqalarını, burada neftin sümürüma parmasını qikmət edin, yerini qurullar yaratınlar. Və salam, ona görə də burada qalq faktörü o halda mönəblə olur, o halda hesaplanırız, nəzərə aldırışıq, qaldırır, iranəsə olurdur. Bu gün iddiham yalnız qorxudan və səhlən çarlıqdan tövbiz. Bu günü qüntama hər həm bir qırağa qoymalıdır. Hər kəs əlməti taşın altına qoymalıdır. Həyəl böyünləri biz bir siyasi party yaratırıqsa, burada məqsətimiz dedik ki, bir formadan millətin siyasi təşatlanmasında bir mənək ki, bir xidmət göstərmək. Məni səhb edirəm ki, tövbütə cəmiyyət nə, həyət bir laqeyt deyə, millət olaraq biz, laqeyt deyə son qoymalıdır. Bu şəhirlər bizim övlaqlarımızdır, bizim palalarımızdır, bizim qoğumlarımızdır. Bu gün o şəhid ailələri, yəni gerilə qalanvali deyirləri ən yüçlə səhvədə diqiyyətlən qayrın nə, hət olunmalıdır. Bu əlirlər, yaxda qazilər bunlar gerilə bizim vətənimizin övlaqlarıdır. Bunlar bizim gəlidək. Çəri bu şəhərəfimizin almışımızı qoryan vətənin bir isəsidir. Şəhərəflə övlaqlandır. Bu gün oları biz hamımız qormaqdır. Hamımız müdaqfi etməkdir. Yalnız bir obrisini, obrisini tam eləmək, dedim ki, bu səhidəcə övlaqdır, reaksiyaraqdan başla bir şey deyil. Hər kəsin borçudur. Bu party səhidrini də borçudur. Sıravi nə bil, siyasəlçinin də borçudur. Burda heç kim özünü qırahasə etməri deyil. Bu qorqursa, bəli, həsi bu rejimlə bu haxsızlıqla hədaləsizdikləm barışırsa, bu başqa məsələ. Həsi olmasa tanışmasın, səhidin səhidin içində. Həvəl durub onu bunu iqtam eləməsin. Məndəsizdə hər birimiz bu günləri baş verən haxsızlıqlara baş verən bu hədaləsizdikləri etməkdir. Həmin o qazilərin yanında olmalıq. Təşkilərimizlə, fikirlərimizlə, daha razılıqımızdan bir formada bu bizim problemimizdir, bunu çözməliyiz. Onu görməsə, məsələn, hesap edirəm ki, mürtəf bir təşkilər eləməliyiz. Bu problemin çözülməsi, məsələn, məsələn, hesap edirəm ki, də oradan da bir gün, dövlət organları çox perakəndədir formada. Bir nizamsız olaraq, bu məsələlərə sanki bir dağıləyətir. Məsələn, sünələn, fikirlərimizlə tam razı yəmişim, qazilərin hansısa bir fondin yaradılması məsələn, mən səni dalışına bu isə oladırdir. Çünki qərdan şimdi, mən elə baxan oğulak istəmrəm. Mən yardım istəmrəm, mən elə iş yeri verir. Mənim haqqımı verir. Mən onun, bunun pulub arası hesabına yaşama, ailəmir yaşama istəmrəm. Mən bu dövlət şuncalarımı qoymuş olsa, dövlət bu mənim haqqımı özür verirsin. İyani hesabına mən istəmrəm ailəmi yedirdim, balalarımı yedirdim. Mən bunlara haqlıdırlar. İnsanlar qürünün insanlarda dövüşmüş, dövüşçülər hər zaman cömərdolur. Məhribə, oqşa qoncağı deyik ki, insanların salursunu da dəyişir, insanların həyata baxşlarını da dəyişir. Bu günlər mən ona hər zaman deyirik ki, vaxtilə dövüşən millətlər, İngilizlər, Fransızlər, 150 dövüşlər sonra bütün dünyalış qalətmir. Dövüş insanın salursunu dəyişir. Yəni, bu insanlar mərdi insanlardır, cömərdin insanlardır, dövüşmüş insanlardır. Bu günlər onlara himayə, yardım bir sədəga formasının olmanı deyik. Onların haqqı olaraq görürməkdir. Dövlət bunun və çox vəcəkdir. Bu arada qanun vericilik dəyişməlidir. Ciddi bir qanun hazırlanmalıdır. Lütlək. Yəni, bu məsələnin bir məşəl istəməməkdir var. Həm qanun, geri qanun qəbul edirməldir. Bu şəhid ailələrinin, qazilərin sosial müdafəsi ilə bağlı. Mən düşünəm ki, yəni ciddi bir qanun vericilik yəni şəhidləri var. Yəni, bunun bir qanun vericilikü fazla sormaldır. Bir insiyanov iş görməldir. Mərkəli şəzəşmiş. Dövlət qurumu yaranmalıdır. Həmin o qanunda nəzərdət duran imtiyazları minəfsiz, sünnəfsiz olaraq haqqılarını, həmin insanları çatmasını, həmin etməlidir. Eyni zamanda həmin və azirliyin, həmin qurumun haqq o müəvkəsə mərkəzlərindən sanatorialara, köftalar verimək, dəsdə olmaq bu işləri həyata keçitməldir. Eyni zamanda həmin insanların işlət həmin olması, çalışması, bəzən işləməyə özü təbii ki, onların o saklandığı yol verdiyi işlətən məşru olmalıdır. Şəl dərəcəm ağacı. Çünki bu insanı çalışanda islərisləməz o gərələri sakalır. Unudur. O, pəyqəmərinə söz vərdə, deyir o, həməyə özü belə imanlandı. Çalışma özü belə ibadətdir. Yəni, bəzən insan çalışanda faydalı, özünü faydalı istəyik. Bəm də dediyim ki, bu, bəzən bu şeylər sakalır, o, trambalar sakalır, o, gördüyü, ağırı, azı unudurur və s. yəni, bunlar çox vacibdir. Və təbii ki, üsə səhbəli psixologları, mütəfəssilərin bu insanlarla işləməsini var. Ta, oturq gözləməl lazımdır, ki, bu insan özünü yandırsın yaxud da aslı, məsələn izlərin bir bastım araşdırdım, əksəriyyət özün aslı və yandırın. Düzdur və onun izsaltan istifadə edinlər də var. Amma bu insanlar, aqı bir günləri bovaza yığışıb da özünü deyir, o günahkarları da, təksirkarları da hədəsiz yövlənir. Bunla ne zəlamak lazımdır? Yəni, bu insanların ne hisyatı ilə uynamaq, məclu o, deyir o, pişi də tam üzüncüdür. Nə hayət elə bir vəziyyət yaranmalıdır ki, bu ölçənin şəhid ailəsi, bu ölçənin qazisi, bu ölçənin başlaca olmalıdır. Bu cinakər məmurlar yox, üçəktör məmurlar yox. Yəni, bu ölçənin belə də sərbətlərin də ən çox onları bir fikir var. İstirək bunu sizinlə paylaşam. İzləci yazır ki, ictimasyas təşkilatlar barı sosial problemləri hərlüz, üzgət təhqirə sılmaz çağruş etməlidir. Meydana yıqıldıktan sonra ictimasyasın qaqsılmazdır. Mən nə edəmək istirəm? Həraldi, mən düşünürəm sizdə Azərbaycanda dəyişiliyin tərəfdə arasız. Öz də demokratiyi dəyişim. Partiyanın adı da belədir. Və Azərbaycanda olan partiyaların əksəriyyəti dədə düşünür? Hətta, sivil eitras Partiyaları dəvət edəyən partiyalar da var. Onlar özü də sivil yollan hakimiyyətin dəyişiməsin tərəfdəlardır. Amma sanki hakimiyyətin içərsində mən bölmə istəmrəm mən deyirəm bu ülkədə hakimiyyətin başında duran prezident bütün məsələlərə cəabdə et. Amma sanki hakimiyyətin içərsində kimlərisə küsələrə biz iki il öncə Qarabax küsələrə tükrünən 100 bin insanın şahidi oldu. Bu dəfə insanları çöreləyəm tağına çəkilirlər. Nezə düşünürsüz? Bu proses hara doğru gedir. İnsanlar sosial problemlərinə görə baxı bu qazilər projizlərini yandırır. Qazilər projizlərini yandırır. Qazilər də böylü bilər mühtəlif istiqamətlər hakimiyyəti tərlifləyən qazilər hakimiyyətin haqqını tərlə bilən qazilər qırmızı çitabda olan qazilər, qara siyahiyyə sallanlar bəli olum oraya. Bütün qazilərə sayaqım var. Amma bövməy nə deməydi? Şüya səfərə gedirlər siyəs party sədirlərində ayrıllar. Gehidiyyət əmzıçlərində ayrıllar. Gələm sahiblərini, urinalistləri ayrıllar. Ölkədə ən çox tirajlı ən çox izləkçisi olan kanallardan birincisi bizdə. Yəni, 1.200.000 izləkcimiz var ilə ayərzində 25.000.000 izləkcimiz var. Olabilər, mənin vərilişimi digər kanallardaki bir vərilişdən az izləsinlər çox ki, bizim vərilişdərimi çox olur. Gündə 30-a yakın video yüklənir. O cümlədən də bir nəcə analitik vərilişi. Amma bizi dəvətələmdirər. Yəni, urinalist kimi dəvətələmdirir? Nəyə görür? Çünki təngid edirik. Biz deyirik ki, şöyə şallar getirməldir. Yəni, turist gəzim üçün deyil şal üçün yaradın. Mən istəyərdim bu qarabağın taliyyi. Ölkədə sosial məsələlərlə bağlı. Vərilişimizi sonuna da çox qalmayıb. Vərilişimizi sonunda həm ısta olaraq həm bu sosial partlarışlara doğru gedə bilərməm bu durum. Həm qarabağla ki, durumdan bağlı fikirlərinizi eşlidək. Həm də təbii ki, qarabağı qaydış məsələsilən bağlısı fikirizi eşlidmə maraqlı olar. Təşəkkür edirəm. Təşəkkür edirəm. Hək ətəndə qarabağ azad olanda amma təbii düşünür ki, artıq biz qarabağı qaydacıq. Burda məsəl üçünlaşacıq. Və mən də isə bilirəm ki, bu insanları öz vətənlərlə qayıtması, mecburi çöşkimlərin fotoğrafaqlara qaydışı. Ümumiyyətlə elməniləri, yəni başqa kütçülərin düşmənlərin isteyələrlə bir də həli xonqur. Artıq bir insanlar görür, ortam məsəl üçünlaşır, şəhərlərin, şəhərlərin, çikirlər və bu qurucuq işlərin iştirak edirlər. Və dolayı bilədək, tələk bir maşa artıq elmənlərlə başaq üçünki bitti. Və mən də alırım size ki, bu çöç məsələsi başlasa, hək də xayn kəndində olan elmənlərin də bir əlini faizatmış, faizatmış, faizatı çoxlar də doldu yetmişdir. Məsələlərdən 20 əlstanda hələ bir də bir ümit gəladır ki, hələ o insanlar oraya gəldir, Azərbaycanlar öz çətlərlərlərlər qayıt mulladır. Də mən biz yenidən oraları şəhal edəmdən, yenidən gəliyər boş ərazıd da boş ərazini işhal etməkdir. Məsəl üçünlaşmış ərazlar işhal etməkdir daha zor. Ona yoldər bətlə, mən düşünməm ki, burada nələrsə şəhərlə mən də qarnik, yəkmir üçünlərlərlərlərlərlərlə dotadir Mən cədib öz-findədi be evəmi bər students, ya da oradan yürj deniedin her zələd Aqılı kətlər, aqılı şəhərlər, planlar yaratmaq, mən yəni loxistiklələr zə yaratmaq, yeni kechnoloji nələrdən istifad etmək, normaldır, doğrudur. Hama dedim ki, elə kətlər var, elə rəzilər var ki, baya rəzilərin bərpası məsələlə, müsələf etmək, sonra da 300-dən artıq kətlər var. Bunun hamsını bərpə etmək, yağımız, atlama otur, közləsək, bütün bu işlərdə dövlət görsün, məsələk, 10 illər nə zaman lazım. Bəyəcə, bu doğru siyasətdir. Burada insanların vətəndaşlar, oradan közmüş vətəndaşların imkanlarımdan, rejistlarımdan mütəxistifadə vurubalı. Orada, o tən üçəsli məsələlərin deyilir, nə bilim, minalar var, filanlar var, mən bildim qədlər artıq, təhəmətlik, dərəcədəm, rəzilər, təmizlərin etməkdir. Təmizlərin miyibsədə, hər oda təmizlərinə nə, rəzilərinə artıq insanların da vətəndaşların özlərin bu prosesi də iştirakına imkan yaradılmalıdır və o qarabağın daha təs münət sunulaşmasını məncəyim, həm mühim yollarından biri oradan kesmiş insanların, oradan qolqulmuş insanlarım, o didərcə sağlınmış vətəndaşlarımızın özünün də öz kətlərini kəssələrinin bərpə olumasında iştirakına çömək etmək, dəstəyəm vahdır. Bu belə, o çı qaldı ölkədə ki, bərmək, sosial kərkinlik göz qabanda dərşi, doğrudan da sanki hər şey günü günlən ağırlaşdırılır, kərkinləşdirilir, və ölkədə bir ixtişaş yaradımaq, bir sosial kərkinlik yaradımaq bir prosesi var, kim işik görmək. Məncə, bunu da düşünmək lazım. Dövlətin çimdə olan alimki birlik üçlər, o peşinci kalor, Rusiya edə, və bilim, başqa-yıra bağlı olanlar, bunu edir, məxsək yönünü şəkild edirlər, yoxsa, səndəcə, normal bir düzgün, düzəlləli bir siyasət yoxdur, oradan qaynaqlanır, yoxsəli, doğrudan hər ünstiyyətlə qaldı, üçün bir sıkıntı yaratmaq istəyəm var. Bu, dövlətin elə dövlətinə stratejiyası, bu problemlərə yolaşmaqda var. Bu, özü də bəzən çətliyə yaratmaq. Məsələ, bilmək, də həsi abid qafar onun həbsi. Mən şəxsə düşünürdüm ki, hən yüksə sevbədən dövlət reqbəri məsələ ilə maraqla mı baldır və bu, həbsin qarşısalı mı alır? Abidin nə günə mü var o? Abid çınakərarı her şey deyip. Dövlət çınakəri, şimdi qormalı deyik ki, dövlət çınakəri qarşısına mı baldır, o, cəzalandırmalıdır. Amma bu çınakərarı ifşə edən, cəzalandırılır. Yəni, sanki küzgünə qırır, sanki yəmərin qulağımda şəhərini göstərisən, yəmərin nöksalını göstərisən. Bu, bütün bunlar dövlət hədalətli olmadı. Dövlət dərəzdə olabilməz. Dövlət böylücülü edə bilməz. Dövlət ayrı şeşçilik qoya bilməz. Bu, bəzən, delilər dövlət baba falan. Bütün bunlar hamsi cəmiyyətli kəridindiyin, narazının yaranmasına sərab olur. Şəxsən, biz də bir siyasi party olaraq bütün bunları öz etrazımızı bildiririk, pisdiririk, bu məhəsəbedirikli ölkədə nəhayət ilə bir siyasi ərdə keçirilməyədik ki, dövlət bir ilə sün qalqın maraqları təmin olursun. Həli keçiril olmasın. Həksi dəkdir də dedin ki, mülilət özür ortaya çıxacaq, mülilət özür küzgün ortaya çıxacaq, bu məhəsəkin son qoyacaq. Şəxsən, biz də proseslərin, hadisələrin bir sivil məzra ilə gətməsin istəyirik. Bir mənəl olaraq dəyişiti interaktaryıq, amma bu dəyişiklərin qanqadasız olmasını istəyirik. Bu dəyişiklərin xaldın xeyrli olmasını, olaraq dəyişiməsin istəyirik. Bu dəyişiklərin təbii ki, bir evalüsoy yoluna qanun qayda ilə olmasını istəyirik. Amma bu başı ilməyəcəksə, əksinə, cəhdi çəhbəycət daha dağınlaşırsa, üçün artı, yəni ki, xalq ortaya çıxacaq, və o siyasi kuzvələrdə bu halda xalqın yanında olacaq. Yəni, xalqın haqqı var. Ülvək bəramında sualəyələ sizin cevabınızla səsləşir. Bir rüfət bələ, desircə azərbaycının demokratiyyə ol, hakimiyyət dəyişiliyə olabilər. Yoxsa hakimiyyət çövüləşilə hakimiyyəti 30 ilə yaxımda dəzəbt edənlər gəldikimi asalmaq lazımdır. Mən istəyərdim fikirinizi bilək məsələnə bağlıq. Mədək. Bir şey izləcimiz və bütün izləcimiz bilsin. Azərbaycanına bəlim. 1993-ciyi də çövüləş oldu. Hakimiyyət zəbt oldu. Amma bunu zəbt edən, böyük üçlərdir. Və konkret bu işhalın artasında Rus yəlmir. Azərbaycanında hakimiyyətdir, övlətin Rusya yerindən işhal edir. Hakimiyyəti demək, o zamanı çarşdırır. Yenidən dövlətimiz işhal oldu. Və sonraki dönəmdə də bu fikir formada hakimiyyət Rus yəni nəzarət altında olur. Bu günə gədə də çox təhsil-i çox proseslər başlayır. Ona görə biz, məsəl, bu gün Rus yənin o Ukrayna-da həzilməsini məlum olmasını istəkdir. Yəni, mən böyük prosesləri bilirəm, dünyada başlıran prosesləri bilirəm. Bu barədənə baxsa biləmək bir danışabilərdir. Dünyada hansı böyük güçlər var, hansı köyəsər güçlər var. Və Azarbaycanda çox təhsil-i çox təhsil-i məsəl oldu ona görə, Azarbaycanda baş verən şeylər, Sədəcə olaraq hansısa bir yerli məmurların, olanların planın üzərində geddir. Bu başqa məsələ, ki, Rus yənin bələ, burada bir bərli bir çatısı var. Hakimiyyiyyəti var, bu 200-ləzində formalaşdırdığı bir məmur sektası var. 95-ci qalın deyirik. Onların əli ilə burada bu işhal damı məktirilir. Həlbəktə, bunun dinç yoldan, evavüasyon yoldan olması daha yaxşı olaraq. Çünki bu gingraflar, təhvalatunlar bəzən ölkənin, millen 30 ırqın, geri satışıdır. Hama bu dinç yoldan olmayacaqsa, bu sür yoldan belə də islahatlar yoldan olmayacaqsa, qalın her zaman o haqqı var, uygu var ki, belə də işhal altında olan dövlətini bütün sullardan istifadə etmək də qıqqətarsın. Öz, lecidim hakimiyyətin formalaşdırsın. Öz dövlətin işhaldan azadırsın. Yəni, bak, çox bəsit. Hakimiyyət bu dəyi şeydilərə gələcəkse, bu evavüasyon dəyi şeydilər, islahatlar yoluyla dəyi şeydilər gəlməz, hər zaman deyərəm ki, bir dövlətin milləşməzi ilə etməz var. Dövlətin işin də kifayət və də anti-milli qufələr var. Hakimiyyətin kifayət də mühim məqamları anti-milli qufələr dərəbindən idarı olunur. Və onlar da bu xaldın maraqlarına xidmət etmirlər. Bu, bunu nəhayət, yəni də dövlət özü bunaradan qaldırmalı yə də millət qufələr etməz. Bəyin aram ki, bir kemur də dövlət qufələr etməzək, bir də dövlət ürət etməzək. Həməl çox stəyərin gibi dövlət özü də badımlar asıl. Dövlət nəhayət milliləşsin. O içindəki anti-milli qufələr oradan olsun, rətd eləsin. Bu günləri, kifayət kədər bu ölkənin millətin qadr potentialı var. Həm normal bir kanun vericilik, bazası yaratabiləriyik, həm normal dövlət qurumları nə var bu ölkəni də rətməyət? Şəyhəm 10 milyon əhali var. İstanbul nəhalisindən azdır bizim ölkəni hali. Onu da yarsı, Güdərcindalda daşda, oradan burada Rusya'da kullanılır bir şeydə. Yarsından sonra ölkəni təlki edir. Azərbaycan, o qədər geniş potentialı var. O qədər zəngir təbih sərvətləri var üçün. Həli bugün nəft qaz yerlərlərə baxsaq, ölkəni həalisində iki dəbə yoxat 5 dəvə bundan yaşatmaya dolandırmalı imkan verir. Saadəcə, bu sərvətlərinin sahibi deyirimiz. Həm bunun üçün, qaldın iraidəsinin ortaya qoyması çox vacilir. Geçkim yaxasının biraqa çəkməli deyir. Yəni, sənin hakimiyyətin, sənə xikməti etmişsəsə, o mecburu xikmərsə. Sən onu millilləşdirmərisəm. Yəni, bu, Allahın belə deyikə, bu torbaqı, bizə deyirdik. Bizim millilləkimizə deyirdik. Buna sahid olmalıdır. Yəni, bu, ağrılmaq, aşımaq, bu şeyləri bir qıran qoymaq lazımdır. Həddindən çox, o vayxəbəri var, həddindən çox afuf var. Bir yazıqlı kompleksi yaratılardır. İnsanlarda öz güvəni sındırılardır. Siyasətçi millətə, millətə sökönməlidir və millətdə inanılır, yaratmalıdır. Bu, gücü yaratmalıdır. Yalnız millətin gücünən hər şeye etməyə olasın. Və bizim gücümüz çıva etkədir böyükdür. Bu, 69-ci də dünyanın qəhrəma millətdir, həmin millətdir. Söyle də görət, bunu təşkil etmək. Bunu özünə inamlı bilətlərin o söz- Yəni, bə son dəyəgələr gərib sattı. Son dəyəgələrdə mən bu quru səhrədlərin bağlanmasını, əslində biz çağrış edirdik hakimiyyətə ki, şumal səhrədini, qərib səhrədini, canum səhrədini aç, düzdə nəxsvan səhrədə açıldı. İnsanlar azalın, butanın, od qiymətlərindən baş götürün nəxsvana gedirdi, oradan da İstanbul'a keçirdi ya İran'a gedənlər də var idi. İran yolu bağlı idər aldı, məyəmən adı. Onu da bağladı. Biz dedik, digər quru səhrədləri açın, Türkiye açıldı, İran açıldı, Gürsürsdən açıldı. Amma bunlar bağladılar. Bu, quru səhrədlərin otaïnda da, bizim milyonlarla soydaşımız qalır. Məkədə çağrış edə deyik, bizim azırımıza nəxsvan yolunda bağladılar. Quru səhrədlərin asılmasından bağlı da son olaraq fikirinizi eşitmək maraqlıdır. Məsəhfət Mürəmsət, Təkdürkçədə 25 milyon artı azərbaycalı tələbuqqur. Bu, 25.000 tələbə indi dərsilini başa çatırıq, ölkçə qayıtmaq, necə qayıtacaq? Dövlətin nədir şəhsəti? Məyəndir, dünyanın əksər ölkələrində səhərlərin asılıqdır. Yəni, sizin dedin ki, mənim də şəxsət. Bu, bir deşəli çağrışı edəmişəm. Mən deyəsə, bədim ki, səhərlərin bağlanması, qanisiyonlərin oqların bozulmasını, azərbaycanın qanisiyonlərin bozulmasını, azərbaycanın bətəndaşanın qanisiyonlərin səhərbəsi hərəkət etməyə haqqı maruq var. Hansısa bir kərələrin amma ətlaşdırma qulması. Bunlar, fundamenta bir insan haqqlarının bozulmasıdır. Gürcistan'da bir yarın milyonun çox azərbaycana yaşıyor. Bunların əhəmiyyətli bir isəsinin azərbaycana nəlaqəsi var. Burada birinin evladı var, birinin kardeşli var, birinin bacısı var, yaxda o minillər boyu, yəni biri deyiklə borçalı inan bəlbölgəsi. Qazakh, Qoguz, Akstafaq, Qohun kardeş var. Bunlar gəliblər qayniyib, qarışıqlar, qız verib, qız haqqlar. Ötə səhər bilərin ki, bir 30 km il məsafəni, yarın sahtır məsafəni getmək üçün, bunlar bəlzən 2-3 gün vaxtdırməyə bir zorlanı var. Bu darmal deyir, bu insani deyir, bəlbətə. Dövlətin vəzifəsi mətəndaşa qitmək. Dövlətin vəzifəsi mətəndaşın vəziyyətini, həyatını çətinləşdirmək deyik ki, məbəli çətinləm, bələk heç bir izahada doğuruq, saymra. Və u fiscalya bir deşə versiyələri vardır. Yə, həs ətəllənükə var, risk var, bu dövlətinləm nə içindir, zəhət qosunları nə içindir? Gömürək nə içindir? Bütün dünyanın operab conference var, bədən bədən dünya üçeləri sələtlərin bağlısıng ki, məmi, ərazС maharu dazı, nə bil. �ələcə, nəvən, fələkəs gələcək. Bu normalizakti. İki əftədir, Türkiye diyəm hürmətləli bəyi. Sərədlərimiz bağlanda rəsmi açıqlama olmadıdır, övlət tərəfindən, amma yandaş medialar, Azərbaycan öz qarası olan medialar, yalancılar elan etdirlər ki, baxın, memun tüsyəyə gəlir Türkiye də elək filan. Türkiye də memun tüsyəyini insanlar çox su bilmirlər nə deməkdir? Bir daha əmin oldun ki, bu hakimiyyət üçün millət faktori yoxdur. Halk əhali bətəndaş faktori yoxdur. Yəki anaciblərini doldursunlar. Mən düşünürəm ki, o naxçıvan yolu inanılır tərəbələr, 25.000 tərəbələr və ailəsi olanlar, imkanlı olmayanlar, gəlirdilər. Naxçıvanla 130 manata baxıdan İstanbul'a çatabilirdilər. Qurun əqliyyətlə, naxçıvanla da təyərin. İndi necə olur, 500 manatdır İstanbul'a uçuş. İstanbul'a uçuş, 500 manatdır. Hüz də bayram günlərinin təsadıf edir və bilətin tapılması da problemdir. Yəni, bu qədər insanlara qarışı, bu qədər acımasızdılar, insafsızdılar və biz bir daha azazıq insafları qalıbsa, yenə də çavrırız, etmini bu işləri. Bədəli ahır olur, inanın çox ahır olur bədəli. Bu qədər zulmətməyə olmaz. Bir tərəfdən qeymətləri qaldır. Bir tərəfdən yolları bağlı, bir tərəfdən qazi özünü yandırır, ona səssiz qal və qazini psikip problemdir, yaşa digər tərəfdən qazları böld. Yəni, belə olmaz. Mən çox təşəkür edirəm ələbəyi sə, bizim üçün ayrılan efir vaxtı burada sona çattı. Sonu də gəl bir neçə kellməd demək istəyirsiniz, eşdəyirsiniz. Mən də istətən, şəkür edirəm əvvət bədə, təvbətiniz üçün, fikirləri qönüşməyə şəvhəti yarattıqın üçün. Mən hesab edirəm ki, bugün Azarbaycad qalqının sanki bir imtihan var, ahır sınaq qarşısındadır. Çox təhsil ki, hajimətin büyünləri, üçox adımlarına normalizaya yoxdur və üçox allarda bu ətəkəsilən bir siyasət milli maraqlara ziddi. Ona görə də, mən hesab edirəm ki, millət öz haqqını tələb etməyi qorumaqı pazarmalıdır. Mill ən bir üç milləti, o əcimin güç milləti, millətin qarşısında heç imdurab bilməz. Səhidəcə, oran bu millədə bir daha səslənirəm ki, bizim millətimiz dünyanın ən qüdürətimin millətidir. Burada yaşam insanlar biz, savet dönəmində, eserini vaxtilləri ziək etrən Azarbaycad qaldı. Bu gündə yaşayır, həmin insanlar bu gündə yaşayır və əndi kifak edər parmaq keçərimiz var. Səhidəcə oran mütəşəkdir gücə çevirilmək lazımdır. Mən səhidəcə mürajət edirəm, təşkilatınaq mütəşəkdir gücə çevirilək və seçimi özünüz edir. İslənlə təşkilatı qorşulun, partiye qorşulun, qihdiye qorşulun. Amma bir formada mütəşəkdir gücə çevirilək. Yalnız mütəşəkdir güc olanda, çəkinirlər eklətlərin var. Biz belə də təşkilatlanmadıqca, babla haqsızlıqlar olacaqdır. Mən sonsuza qədərdə mürajət edək, mən həmin deyiləm ki, mürajətlərə çoxsa həvi sevgi olacaqdır. Əşimdə bunlar hesaq ulaşsa edirək və atmaq, atmaq, atmaq. Yəkənə burada doğru haddım, millətin özünün gücə çevirilməsi mütəşəkdir gücə çevirilməsi və bu sorunlarını həllətməsi. Bu işdə millətmə uğurlar özüm. Çanlı yayımızda demokrati dəyişim partiyasının teşkil akamitəzinin sədri. Ələ Mustafa idi, əlibəyə təşəkür edirəm. İzləyicilər vizə təşəkür edirəm. Beliçimizə rənq qatan hər kəsə minət darhum bilirəm. Çanlı yayımı burada sona çatdırırıq, dəyəl izləyicilər. Haşı edirəm, sonunda bir daha təşəkür edirəm sizlərə, ki, paylaştınız, bəyəndiniz. Amma paylaşmayan və beyəməyənlərdə varsa lütfen bunur yallaşdırsınlar. Sağ olun, sağ olun, qalın. Tanrı vətəlmizi qorusun, Tanrı millətmizi qorusun. Allah amanda.