 Biz hətta, deyək ki, hücumətin rəsmən eyrilən elədiyi tanıdırıqın upba halaşma faizri, demək ki, nəzərə alıq, onu əmək haqlarıyla müqayisə eləsək, o zaman məlum oluncaqdır ki, Azərbaycanda demək əhalidin həyat səviyyəsi çəsrı şəkədə pisləşim. Dəyəliz, ləcilər, xoş gördük hər birinizdir. Kanun 17 nifirində, Şamı Yemindir. Bu günçü qonarım isə ilk satışı Nəyəmət əliyəvdir. Nəyəmət bəyi xoş gördük sizi. Xor, xor. Nəyəmət bəyi, bilirsiniz ki, elin əvvəlindən əhəri qəh kanunal xidmətlərin gəmətləri qaldırılır. Qəh qazın elektrik enerjisinin, qəh benzininin diz eləyənazaranın gəmətləri qaldırılır. Halinin aldarı maaş, pensiyə mübabilində bu bimətlərin qaldırılması doğurdu mu? Demək ki, Aksu sualdır, günün tələvinə quyudun şəkədə birilən sualdır. Doğrudan da, bu ilin laq əvvəlindən Azərbaycan'da enerji daşı icrarın, kanunal xidmətlərin eləcədə benzinin, suyun, kanalıza zəxidmət xaqlarının, gəlmət qeymətlərin də və qüçumət tərəfdən çox çiddi artımlar həyata keçirilik və gözləri diyi kimi də həmin bu qeymət artımları da, demək ərzak və qeyri ərzak malların çox çəzçin şəkirdə pahalaşmasında özürlük bir üzəlük. Çəzçin şəkirdə pahalaşma deyirik biz buna. Bələk ki, hüçumətin ilin əvvəlindən həyata keçirilik, pahalaşmasında sətir, özürlük çox böyük pahalaşma faizləri ilə müfəri edirik. Təsəvür edil ki, diziri yanaşaranın qeymətini ilin əvvəlində 33-10-də üç faiz. 90-an iki benzinin qeymətini isə demək ki, 11 faizlədə üzerində soyuk suyun, kanalda səxidmət artlarının qeymətlərin də isə, demək ki, iki dəfə pahalaşma haqqında qərar qərabürləyik, Azərbaycanlı hücuməti. Və heç şüksəsiz ki, bu hətikləyici arttın, hücumətin bu qərarı, ticəri məhsulların da qeymətlərinə artırıcı təsir göstərim. Fakələ, biz, deyək ki, bir sıra, demək ki, bizim Azərbaycanın öz qidar rasiyonuda tirsiz murancə edilədiyi məhsulların o pahalaşma səviyyəsi haqqında, böyükdə statist qəqabitəsinin aphardı bir qeyhdər var. Mən istəyələm ki, bunlar haqqında bir lişəsini belə xatırlatma edin. Səsad üçün, ötən ilin august ayınla müqaistədə, bu ilin august ayında, demək ki, xiyarın qeymətində 81 faizdən çox pahalaşma qeyhda alır. Aq kelamin qeyməti 76 faiz, köyün lobyanın qeyməti 56 faiz, süfrə çoxuldurunun qeyməti dimək 64 faiz, qeymətinin qeymətində tərbindən 16 faizdən çox. Qabiqorun qeymətində 20 faizdən çox, demək ki, pahalaşma qeyhda alır. Amma təhbi deyir ki, səsad üçün bizim qida rasiobuzda tirsiz murancə edilədiyimiz, küllə bakın, yağının qeymətində 45 faiz. Qarqdalı yağının litrində, demək ki, 36-10-da 5 faiz. Demək ki, şəkər tozurun qeymətindiysa, 31 faizin üzərində demək pahalaşma qeyhda alır. Qabiqorun qeymətində 20 faizdən çox, demək ki, ilin əvvəlinə hüqumətin bu pahalaşma istilamətində qabur edədiyi qərarlar, diqqət iri ki, digər ərzab məsullarının qeymətindən nə dərəcədə artırıcı təsiri göstərəm? Amma bu artırıcı təsir yalnız qida ərzab məsulları inan məhdurtaş mı yətir? Bu qeyri ərzab məsullarının da qeymətində artırıcı təsiri göstərədir. Yəri qərim işləri xatırlaqda eriyip ki, mənim sadaratıqın bu rəqəmlər, demək ki, dövrət statistikə qabitəsi tərəfindən qeyda alınmış rəsmi məlumatlar əsasında çarşıdardır. Yəni, bu, deyək ki, hansısa bir şəxsin öz təşəbbüsü ilə apardırıq mürşahidələrin nəticəsi deyil. Bu pahalaşma faizdən isə onu göstərdir ki, azərbaycında boğrudan da çox böyük bir pahalaşma yaşanır. Şimdi siz təsəvir edin ki, bu pahalaşma ölücəm bir qiyasında çi rəqəmli bir imfiyyəsi yanar. Hər şət ki, azərbaycanın hücuməti dövrət statistikə qanitəsinin simasında bu pahalaşma faizini bir qayıda olaraq cizrətməkdə maraqrət ediləsin. Biz hətta deyək ki, hücumətin rəsmən eğilən elədiyi tanıdır o pahalaşma faizini, demək ki, nəzərə alıb, onu əmək haqları ilə müqvəsi eləsək. O zaman məlum bulacaqdır ki, azərbaycanda demək əhalinin həyat seviyəsi çəssili şəkədə pis təşim. Misal üçün, indir rəsmi açıqlamadı. Ruy Centriabr ayının, demək ki, yan var Centriabr qövrünə, dövrət statistikə qanitəsinin rəsmi açıqlama yaət ki, ölkə üzrət bir közüdə 5-10 də iki faiz, demək ki, imfiyyəsi həqi də alıb. Ancaq orta aylıq əmək haqqanın artı təmdi cəmi 2-10 də iki faiz o. Biz təsəvür ediyin, 5-10 də 5 faiz imumi, demək ki, isteyəlac bazarında vahalaşma yaşarı. Orta aylır əmək haqqanın seviyəsində isə 2-10 də iki faiz, demək ki, artı əmək. Arada ki, fərq isə, demək ki, et ki, həsi ki, harıqsa üç faizi yaxın, əhalinin alıcırı qadriyyatını pis rəşməsi göstərək. Alamən sizə deyim ki, bu, yalnız, rəsmən eğran olunmuş imfiyyəsi göstəricisindən müqahisi eriyəndə belədir. Riyal göstərcisi fərqəl yəni? Bəli, riyal göstərici tamam fərlidir. Biz, dek ki, imumi maqri iqsaadik göstəricisindən üzərində, demək ki, dolayı hesaflamalar aparbaqla müəqəl eləmişdir ki, azərbaycanda, demək ki, imumi pahalaşma səviyyəsi fəq bilən bir 15-16 faizin üzərindədir. Və o, pahalaşmanın yaratan yalda hücumətin, dek ki, o, enerji taşıcılarının, qamunal kitmətlərin, qirmətlərinin artırılması ilə bağlı qəbul edik, ərarlardan asır değil. Misal üçün, azərbaycanda ithal həyata kesilir. Bizim pahali bazarlarda seksi yüksək olan ithal mallarının yanvar sintiyabı dövrünə, pahalaşma səviyyəsi təxilir 22 fazi yakında. Geç, şüphəsiz ki, o, üç, səkiyə maliç olan qarisi mallar, azərbaycanda bazarlarına pahaləşma daxil olur və burada da, demək ki, növbət bir pahalaşma dalgası yaratır. Və bütün bunların hanısı bir yerdə imumi istəyələ çıb bazarlarının pahalaşmasına sərab edir. Bizim indipak apartımız həmin o demək ekspirli hesaflamalarına görə, azərbaycanda demək imumi mt, məhsul bazarlarında təxilən 16 faizin üzərədə bir pahalaşma yaşanıdır. Bu, demək ki, baş verir deyə, yanvar sintiyabı, yanvar demək ki, demək ki, sintiyabı dövründə. Və əcər biz demək bu göstəriciləri nəzərə alıb imumi istəyələc bazarında ki, qeymətlərin səviyyəsini ölçmək istəzək, o zaman imumi istəyələc bazarlarında demək ki, 13 faiz təhbələn pahalaşma demək ki, deyədə alır. Və orada nəzərə alıbaq lazımdır ki, demək ki, ötəm ilə mağata ilə başlayan, azərbaycanda orta alıb əməkik göstəricisi, demək, 19 manata yaxın azalatır. Hətə səvirliyim, Mart ayında orta alıb əməkikinin göstəricisi ilə, buyr deyək ki, sintiyabın ayının əvvəlində ulan, demək, göstəricini biz müqayisi eləsəyə, orta alıb əməkik göstəricisi ilə biz müqayisi eləsəyəc, o zaman, məlum olur ki, azərbaycanda orta alıb əməkik göstəricisi, 19 manata və yaxud da 3 faize yaxın azalatır. 13 faizin üzərində bahalaşma faktor, bu bir tələtində orta alıb əməkik göstəricisi ilə, demək ki, 3 faiz azalamasın faktor, biz ədəli kulları müqayisi eləsəyək. O zaman, məlum olur ki, ölkədə təhbələn, əhalinin həyat səviyyəsi bir 16 faizin üzərində küsrəşm. Bizim bu hökumətin nöp bu yaxınlar, bu bahalaşma ilə bağlı, verdiyi qəra, əhalinin həyat səviyyəsi, çox kəskini şəkirdə küsrəşti bir dövürdə qəbul oldu. Nihəbət bəyi, biz işləyən pensiyaya təqaud olan insanlar haqqında danışırıq bu bahalaşmanın təsirini bəs. İşləməyən bu işsiz qubb, xeyli saydda insan vətandaş var ki, bu bahalaşmadan daha ciddi çəkmitək edələr hətta çox aznazaxlı bir durma düşəcələdi, yəni. Bu insanların talihini öz orucaq, ümumiyyətlə, ölkədə maraqlıdır, yoxsulluğun işsizliyinin səviyyəsi nə vəzirədir? Və bu qonuşu ölkələrlə müqahisədə biz öldəyik, yoxsa gerdəyik. Dəmək ki, əvvala mən Azərbaycan hücumətini yəni, dəmək ki, bu hildəşirikün əvvəl eləktrik, iləcstirik və təliq azın hibətlərinin bahalaşdırılmasına qədət olan vəziyyəti izahirədir. Ki, onu göstərməyə çalışdırm ki, Azərbaycanda həyat seviyyəsi çox kəskil şəkədə pisləşir. Və dəli işər həyatlər bir qayıda qulanak normal hücumətlər, qalqın həyatını qulanışını küşülən hücumətlər bir qayıda qulanak növvəti bahalaşma qalıqasının yaratılmasında deyin, əhali həyat seviyyəsi nə, yaxşılaşdırıcı təsir göstələn, əməç haqlarını, hensiyaların, sosial müadənətlərin artdırılması haqında qələt gəlbürüklərdir. Amma biz görüldük ki, hələçin bu haqda qələt bir qərar yoxdur. Ansa biz görüldük ki, həyat bir şəra etirir, bu dəliçində pisləşməslə, baxm yara Azərbaycanda hücuməti eləktirik bir elircisinin və təbii qazan əhaliyyə satış qeymətləri kəskin artdırılmasına bağlı növvəti bir qərar bəlidir. Demək ki, Hürmək kısa şəkildə, Yüce Hamın xəbər varı, kısa şəkildə imubiləşdirib bir şəkildə deyim ki, biz hələçin əhaliyyə eləktirik elircisinin satış qeymətləri, demək ki, 14-10-da 3-28-10-da 6 faiz araqında, demək ki, təbii qazan əhaliyyə satış qeymətləri isə, demək ki, 20-faiz ilə 100-faiz arasında bağlılaşdırılır. Bax əhaliyyə eləktirik elircisinin və təbii qazan satış qeymətləri bu dəniçə də bağlılaşdırılmazsa, demək ki, əhaliyyə o ağırlaşmış, sosial vəziyyətinə növbətlə bir zərvədəsin. Amma bu bir başa zərvədə oluncaqdır. Dolay zərvədəli. Dolay bu pisləşdirici təsirisi oğlundan bağlıdır ki, eləktirik elircisinin, həm ticrarə, həm də gerdə qalan sahələrə. Eləcə də sənayı çət təsərifadırı imubilətlərin, ilk sahəliyyətin diyicət sahələrində satış qeymətlərin də, demək ki, bağlılaşma haqqında qərar qərabil oluncaqdır. Misal üçün, ticrarətə, eləktirik elircisinin satış qeymətlərin, demək ki, i-22 faiz, diyicət sahələrə satış qeymətlərin əxartısa 11 faiz. Yaptı təddi qazın, deyək ki, sənayı və çət təsirəmətlə satış qeymətlərin də 10 faiz. İstirik təkizat sistemində satış qeymətlərin də, demək ki, i-27 faiz bağlılaşma haqında qərar qərabil oluncaqdır. Bələrin, onu skeptən o yeddi onda bir qəfiq alınır. Bələrin, səridə bir çarabın bunların yubarət üçün, ticrarət çeykdir. İçtimai yaşa sahələr, ümumiyyətlərin istiyyəsal sahələrlə, o satılam eləktirik elircisinin və təhib-i qazın qeymətlərinin artırı basiləm, bağlı verilən qərarlar, məhsulların qeymətlərinə, haqqbayq məlim, bu sadaladımın yüksək pahalaşma dövrulu yaşayan məhsulların qeymətlərinə növbəti bir artırıcı təhsil göstərəcəm. Bu isə dolayı şəkirdə əhalidin həyat seviyyəsilə pisnəştirici təhsil göstərici, deməliyim, azərbaycan həkumətlərin, eləktirik elircisinin və təhib-i qazın, bu laf sonuncu dəfə artırılması ilə bağlı qərabil elədiyi qərarlar, əhalidin həyat seviyyəsilə həm bir başa həm də dolayı şəkirdə təhsil göstərəcək. Əlbət də, deməki, bu ölkədə yaşanan hazırçı, deməki, bu pahalaşma şəra edir, hiç həsis ki, deməki, azərbaycanda yalnız işləyən əhalidin deyir, işləməyən əhalidin də həyat seviyyəsilə çox ağırlaşdırıcı, təhsil göstərəcək. İndi bunu biz eğitimal iləyiricim. Oru zaman göstərəcək həm dəki, dəki dövlət başsırın, əmək çaqlarlı və pensiyalar artılmasına bağlı bir qərarı ilə olun. Əlbət də, səhən zəmi olun. Əmək birisiz, o qərarın faktiki təhsil dairesinin ə qədər olacaq, oru zaman göstərəcək. Əmək bunu deyətlətlə özü üstəyəm, çox önəmli bir səhənizam kimi vuruluylla ki, bu əhalinin sosial durumunun yaxşılaşılmasına təhsil edəcək. İndi bunu bizim bilinət vəçirləri karışınlar. Amma bilinət vəçirləri birisiz sanki əhalinin gözünə çürük üfərəm bir mövdürə çırış edilər. Misal üçün, bilinət vəçirləri olmayan bir şey haqqında, bu günlərim həmin o rejizət fermalının təhsilini nə olacaq, onu hiç şəs bilmir. Bunlar görüsüzmək. İmumiləşdirilmiş, imumi. Yəni, belə daha belə təhmini müvahizələr ilələ sürürləm. Yəni, əhalıqdan uzax rejizət. Amma ortalıqda demək ki, ərzax qeyri ərzax məsullarının, enerj növlərinin, qeymətlərinin pahalaşdırılması ilə, özü çox çəskini şəkədə pahalaşdırılmasına bağlıq faktırmaq. Millet vəçirləri, millet vəçirlə olsaydı, həqi qətəndə onlar təmsil edədiklərim, o dairilərdə yaşayan insanları düşünən olsaydırlar. Onlar faktardan çıxış eləməliydirər. Əvvəlcə, bu faktardan çıxış eləməliydirər. Bunun əhalidin həyat seviyyəsiləm. Dəki, ölçənin qeyri nirti sektoruna, ağrınlaşdırıcı təhsil edirəcəsə çıxaraydılar. Bundan sonra dövlət başısının, dəki, maaşların və pensiyaların artılıbasıyla bağlıq, o fərmanı konkret müviə minəndən sonra onun təhsil qairesinin nədən ibarət olacağını biləndən sonra gəlir ki, o haqqda danışaydırlar. Bunlar sanki bu günlərin əhalidin həyat seviyyəsinin pisləşdirən halları, qoyuqları bir tərəfə hə. Faktiki olaraq olmayan bir şeydən danışınlar. Biz dəfələrlə bunun şahidi olubuş uçuyorduk. Həmişə pahalaşma həyata keçirilir, ardınca pensiyal və əmək haqlar onun artılıbasıyla bağlıq, ana normal ölçələrdə yaxda normal şəkildə bu tərsinə olmalıqdır. Də sarı üçün hükumət deyək ki, quveyət icər səbəbdən hesab eləyip səkib elektrik, eləriçlinin və təhəbi qazın qiymətlərinin artılıbasıyla bağlıq, bənə zəri oru altımdan atmaq lazımdır. O zaman həyat seviyyəsini qormaq onun birinci dərəcəli vəzifə borcuydu. Cərəkirdir ki, pensiya və əmək haqlarının artılıbası haqqında hərman izalasın. Ondan sonra, dəmək qiymətlərin bağlaşdırılması istiqamətində hərman verilməlidir, gərar verilməlidir. İstilim aydındır mı? Yəni, dəmək, Azərbaycanda çox təhsutlar olsun ki, bunlar həmişə dəmək tərsinə artımdan atılırdır və nəticəyi itibari ilədə. Azərbaycanda həyat seviyyəsi dürü günlə pisləşir. İndi orta ayrıq əmihaqlı seviyyəsinin, təxminən, iki onda iki faiz artması ilə bağlı dövmət statisqə qamitəsinin ortada bir açılaması var. Amma pensiyaların, sosial muavinətlərin nə qədər artması ilə bağlı bir fikir yoxdur, orta orta ayrıq. İndi açıbıq mən dövmət başısının, dək ki, o fəsələcəvərin nə olacağını biri biləm, amma mən orayı çoxya açı bilirəcək. Dək ki, növbəti ilin əvvəlin mən, kullar çox büyük eğitim alınan, həmin o sosial muavinətlərin, pensiyaların indiəksiləştirilməsi ilə bağlı bir qərar verici ilə. Olsun ki, indi dək ki, fətbi məzmədə kəs beləsin, həmin orta dövələt başısının imzaləyəcəri fərma. Olabilər. Amma mənim təsəbbür elədiyim ondan ilə varət ki, dək ki, o indiəksiləşmə ilə əcər kullar işləri bitmiş sayfalar, o zamanı nə baş vericəkdir? O baş vericək ki, ölçədə pensiyalardır, sosial muavinətlərdir. Bunlar da elə en yaxşı halda təpmirin 2-3 faiz alasından. Arfəzar ki, bu da açıqı bu yaralı bağlımağa məlhəm sayılə bilməsi. Yəni, ölçədə bağlaşmanın səviyyəsi çox böyük sürüyətlərin və çox böyük rəqəminətlə rifadəxil olur. İndi, oların təsirini ne itirallaşdırmaq, əhalinin həyat səviyyəsini keç olmadır. Yəni, ki, əvvəlçib, o həddə səviyyə qaldırə bilməkləri yuturuyor, çox iri maaş və pensiya artımları haqqında qərarlar verirəmərəm. Sarı üçün, mən təhmin iri iləm ki, eləktirib iricə, mənim fikirimcə necrolub aladır. Eləktirib iricisinin və təbii qazın elə bu son vaxtlar artırırma faizlərinə müyru şəkçizdə ki, hiç olub yabullar qərarikaya vuruləsində. Çox da, mən bayaq, demək, ərzax məhsullarının əhalinin öz gidə rasyonunda tiz, istiyyələk elədiyi, istifadə elədiyi məhsulların o yüksəki pahalaşma faizləri ki var, həmin o pahalaşma faizlərinə boyun üçəklədiyi, hiç olub yab, əmək, haqqı və pensiyaların, sosiali bu havinətlərinin artırmasıyla bağlı sərinçəm imzalanmalıdır ki, əhalinin həyat səviyyəsini o pahalaşmanın pisləştirici təhsilinin rejitunalaşdırmaq mümkün olsun. Hocu qaldım, diyək ki, başqa ölükələrdə bu nəcurdur. Başqa ölükələrdə bucun yabr-sırıqlar yaşamdır. Ən asrını təsəmir-i müyətdikdə ki, qonşub Rusya'da, yabrud, diyək ki, Qazaxistan'da, yabrud, irə bizim qonşub kürsüsü standa həmdə, bir yabrus yabrud özündə əhalin bilirsiniz, həmin hökümətin başına hası o oyunları gətirər, dəriçədə həyat səviyyəsində pisləştirici təhsilini göstərər, gərarlar ağırlarsa. Mən eləyik gələr ki, oradan aqramları çox çətirmək, çox çətirmək. Məbirli də sizin fəyat-susualıq istəmərin, bu rükabşa indi, diyək ki, rükədə, təhdin elə bir orda gəttin bir yöndə, həmək qabriyyətdir daha doğrusu bir muzru işçi çalışır. Demək ki, halbuki, təhdin elə 500 yöndə, həmək qabriyyətdir əhalin rəzərim arasında. O zaman çox təhdir şəkridə birə bir sual ortalqa çağırılır üç xırçı, diyək ki, həmək haqlarının artıqımasıyla bağlı kərar qəbul olunacaksa, bəs həmək qabriyyətdir, o yerdə qalan, təhvinərinə qədər oldu üç, onda üç milyon nəfər əhalinin aqibəti necə olacaq. Həmək, o həmək qabriyyətdir insanlar ki var. Şimdi hücumət onların hərəsini bir məşğuldur adı altında, qırava da yerləştirib. Bəs yaxşın, onlar nətə dolanışıq nəcə olacaq? Aqı onlar əmək haqlarına alımın var ki, hüçililəsəsək ki, bu əmək haqqır artıqlarının bağlı kəyabı olunan qərarlar, onlara da şamir oluncaq. Bəs həmək gürə, qarandırdır, o sualların haqsını çabab veribək üçün deyil, yəni bu məyəradır çabab veribək üçün deyici, övlət başsının əmək haqlarını dəmək çakrılardır və pensiyaların artılmasının bağlı kəyabı iləcəyi qərarların, o kategoriya insanlara şamir oluncaqını dəmək sosiyatindir mümkün də deyil. Yəni, çi onlar elə o vəciddidə qalacaqlar. Nəyəmət bəyi, bilisiz ki, bu sokağın müşahidəş orası yadılıq ilin əvvəlindən sokağın idarə edilməsi və nəzarət edilməsi üçün, bu müşahidəş orasını rəhbəri də iqsadiyyət nazirini mükahil zə bağlıq. Yəni, zamanda bilisiz ki, tarif şurasının rəhbəri dolu. Bak, maraqlıdır. Azərqaz Sesalat Birlinin baş direktoru belə bir atıxlama verir ki, dövlət asılırına qutarmak üçün bu müəssələri. Biz gimetləri atılmağın səbər birikim deyildik ki, dövlətələr və bir yüklüşməsin. Bak, maraqlıdır. Azərqaz niyə zələrinə istəyi ki, dövlətə də üç olur? Bəs bu, yaratılan müşahidəş orasını nəzarətdir? Düzgün yerinə yetirməmir mi ki, bu zələrin olbolmadığını aydınlaşdırısından? Əvala Şəbubə. Bu sorucu beləcədə olunan əmləcim qibət atınlarına bağlı, azərbaycanı qücumətmi, ağrına maqam bir izahı girçəməli. Bunlar misal bir soru yəmək, bələcədə atınlarına bağlı, ali şurası bir ilə, belə izahir ilçəyi, bunlar birik şirkətləri, bələcə azərqazı, azər işırı, dövlət bücəsindən, dəvəc o üzəndə bir şey üç azaltmaq məqsəti ilə bilirlər və məqsətləri də deyik ki, dövlət bücəsini üzəndə bir şey üç azaltmaqdır. Amma bunlar çox absurq məsələləri. Mən Ilaxşı Qatalı İran, sayfət birisi 2007-ci gürdə, bələcə azər iləricəyi də, yəni, işırın qeymətləri də təbqilən o vaxtı bir üç dəfə artırılmasına bağlı, qərar verilmişdik. O vaxtı hücumət birisiniz, ansi izah verirdik. O vaxtı izah eləmişdir ki, biz iləriq, iləriçisir, bu qeymətlərinin qaldırılmasını anlayın, cəridləri bizə artır azir. Bələmin o cəridləri imdislisi iləriciyi iləriciyi etikə sektoruna və təyimizin dövlət bütçəsinlərin əlavə və saytələri iləkəciqə zor biləcətik. Hafifçil veril, körün üzərindən nə qədər keçirikdir? Və dövlət bütçəsi ilən əcər azər iləricini, azər işığı, mulasibətlərlə, o maliyyə pul, ahınlarla birqət edəsəkdir, görəssiniz ki, demək ki, bu şirkətlərin, dövlət şirkətlərinin dövlət bütçəsinlərin alıq oya bilmətdir, o qədər və saytərin arca, və həbid o alıq yığdıqlarıq borç insanlara dövlət də əməlli başlığı borçlarıdır. Ona görə, kulların açıqı iləci dəpax ilki dövləri də qeymət artımına veriridiklərin bu izahatların heç biri doğru deyir. Və təbii ki, bu, nə biləm olur? Bu, sadıc üç oradak birisiniz bəhanədir. Bunu dəri qeymətləndirərdir bir düşünür vədə ki, demək ki, kullar tarif şurası rejisi imasında o pahalaşmanı hansı bir formada izah etməyin girşək əsasını tapabilmirlər, məcbur olub bəhanələr uydururlar. Misal üçün, deyək ki, soqar dövlət nəp şiçəti demək ki, ilin əvvəlində dizilin bənzirin qeymətlərinin artırlar ki, əli yan var mı dövlində? İzah eləmişdir ki, biz bu qeymətlərin artıracıdır. Amma, təkminin iç ildən soldura dizilin çeyfiyyətini yaxşılaşdırılmasına bağlı artırlar. Bak, görürsünüz, kullar övvədə absurd izahatlar verilmək sahəsində ixtisazsaşıqlar ki, azər-i qazın, tacı qazın qeymətlərinin artırılmasına bağlı verdiyi izahat da elə həmin o bəhanələrin davamıdır. Və mən burada dədə ki, ilk defa olaraq sizi quşun, mən bunu açqılə bilərəm. Demək ki, qazın və eləktirik elərisinin bəhalaşdırılmasına bağlı səslələn pücirlə absurdur. Ötüşmək mümkünüdür. Mən pris olaraq, demək ki, bunu doğru sayran, ki, həqi qətəndə dədəki dövlət bücəsindən asırlıqa son qoymaq istiyirlər, də təsərafat hesablı bir sistem şəkimdə xərçləri qarşılayan bir şirikət halda düşmək istiyirlər səhəm. Bunu gələk, indiə qədər olan dövlət bəhə, azərbaycda mükünbəti iriyəyi. Bunlar görün niçə ilməri da haçmiyyətlədir həmin. Təsəvürləyi görün niçə 30 ilə yaxır bir dövlət. 30 ilə yaxır bir dövlət bəhə. Bu taliq üçün məsələri, şirikətin normal şəkədə fəliyyəti intern olması ictiriləməkində cələkər adımlar siz necə düşünürsünüz? Şunə bilirsiniz ki, içim çizdə o işin öytəsində gələ bilərlər bunlar. Eç mümkün deyir. İndim, mən sizə başqa bir məsələ bilmək istəyirək. Çünki səli üçün ötən elində müvaizədə bu il azərbaycanın iğraç belədiyi mallar 42 faiz bahalaşıq. Iğraç etdiyimiz bu il iğraç etdiyimiz malların bahalaşmasından altı onda dört milyar malat gəl bir dövşün üçün. Yanvar demək, avqüs övründə yanvar avqüs dövründə azərbaycan iğraç belədiyi malların bahalaşmasından isə əla da, odada iki onda üç milyar malat qazarıq. Arsüsü gələk demək, iğraç olan malların satsınla, bahalaşmasından yanvar, buyrun yanvar avqüs dövründə demək, altı onda dört milyar ithal elədiyimiz malların demək, bahalaşmasından isə iki onda üç milyar malat qazarıq dövşün üçün. Demək, yalnız bahalaşma hesabına, ithal və iğraç olan malların hesabına azərbaycan 8 onda 7 milyar malat qazarıq dövründə. Bu, halis qazarıq. Yəni, eləkə ötən ilçik o qeymətlərləni bu qayısədə bu il, bahalaşmadan elədiyimiz elədiyimiz qazançları. Bak, yəni, biz bir halda çıb bu qədər qazancı elədiyiləm şeyik. Və o qazançla bilirsiniz, də orun 95 faizdən çoxu bəcədi, 90 7-98 faizi neft sektorundan, neftim və təhvi qazan satsışından daxil olan cərillərdir. O zaman, yəni, burada bu qədər elədiyimiz elədiyimiz olunduqsa, o zaman bunların ölçədə daxilindir. Hükmətin, deyə ki, eləircə taşıcları artırılmasıyla bağlı əlavə qərar qəabun eləməsinə, ehtiyyəs çoxuyduq. Şirin maydında nə edəmək isə yəni? Yəni, Azərbaycanın bahalaşma hesabına gəlirlər, o qədər çox halıbcı bu, eləcə taşıcıranın qeymətlərin artırılmasıyla bağlı eləvə qərar qəabun eləməyi, ehtiyyəs çoxuyduq. Amma, Azərbaycanın hükməti ki, məni bundan bağlı bir-bir qərar qəabun elədi. Mənə biri gəlir ki, bunu indi, bunu indi doğrusu izahirililər ki, dünya bazarlarında bir argumeta bundan ibarətdir, geri gəlbişlər, köçümətin qətirdiyi bir argumeta bundan ibarətdir ki, demək, dünya bazarlarınız, hd qazın qibiyyətlik bəlçəm. İkinci argumetlərdə var, hətta ki, istiyyəlakçı sainin artmasına görəm. Amma, ən çiti, argumet çibindir, bunu diyələr, o istiyyəlakçı sainin artmasına olunan hamsib həmzib yəni, bunların heç birində bir dostum var, bu pahalaşma ilə pahalı qərarı eşidib, diri okudum, okuyan da çək, dünya bazarlarında, herhala okuyub, diri başı satmaqsa, diri okudum ki, dünya bazarlarında təbii qazın qeymətlərinin artmasına görəm, hüçumət, təbii qazın qeymətlərinin dədəşi hirləyərim. İrməl üç-bakışda bi fikirləşdir ki, yəgin qeymətlər aşağı saldırlar bizdə. Dirib səndi elə fikirləşdir, mələ izahıq bu oldu ki, ahir diri bizdə xarici bazarlara təbii qazın satışında çoxru pul qazanmışlar. Fikirləşdir ki, normal insan məntegi diri orda deyir ki, biz orda əldi irədiyimiz qazancın bir hissəzirə, ölçədə ahirlindir ki, əlafə xərçlərimizi kompensas yeriyə bilərim. Fikirli verisi görür. Normal insan düşüncəsidir hə, azərbaycan hüçumətinin bu güncü şəraydən çıxış edərək, verdiyi o pahalaşma qərarlarına belə normal bir izah don qeydilə də bir biz. Ona görə, azərbaycan hüçumətinin pahalaşma ilə bağlı getirdiyi izahatlar, verdiyi izahatların demək ki, təngi də gözübü yoxdur. Bən açıq, demək ki, burada mən növbəti bir məsəliyə toxunmaq istəyirdim, demək ki, təbii qazın bu qeymətlərinin pahalaşdırılması, elektrik-eləkistrik qeymətlərinin pahalaşdırılması məsələsində. Buradan bir məsurqətsizliklər o idareyi etmədə baxarıqsızlıq yaxudda manapol mövqələrdən suyi istifadə, yaxudda qarrupsiya meydan açan səbəblərin üzərilə mənkələmə istəyirdim ki, elə özüstəyəm, Nəmət bəyi, bu qərarın alxasında deyək bir qarrupsiya məqsəli var mı ki, məmurlarım bundan istifadə istəyək olsun. elə onun üzərlilə aydırlıq ki, ahı, azərbaycının hücuməti nəyi üçün? Təxək ki, bunu qərşilərə artıb sağa o qərşiləri qarşılamağın yolu yalnız qeymətləri pahalaşdırmağından ibarət deyir ki, hazırıç ki, qeymətlərin artırılmasıyla bağlı qəyabı olunan qərarların maheqətini fikiriv eləndə, dər haldiqətə uçurələ bilir ki, azərbaycının hücuməti, eləmət ki, özünün o manapolis ki, eləmət ki, azərbaycının da yalnız qeymətlərin həsabına özünün, deyək ki, hansısa problemləri varsa oları həll eləmək istəyir. Ahı, iqsatçılar az az çox iqsati təfəkürü təsərfaçlıq haqında təsəbürü olan hərkəsi yaxşı bilir ki, demək ki, o qərşiləri azatmağın qənaət yolları da var. Misal, üçün səniq qərşilərin şıqsa, o zaman zəhmət şək mahe dəyərin aşağı salınması istiqamətində adımdan at. Əcər, yaxşı bir təftiş aparılsa, azər qazda, azər irircidə, demək ki, orada qeymətlərin sünü şəkildə, özü çox kəssin şəkildə sünü, demək, bahalaşma, hallarda olması üzəsikir zaten. Bu, bir məyanarı şəkildə qarnıq səniq həmərimdir. O da görəcək çox təsürə rülsücüyü azərbaycanın hücumiyyəti. Həmin o şirkətlər üzərində elə bir nəzarət sisi, ki, orada hiç olma ya mayə dəyərin aşarın salınması, imkanları araştırılsın, üzə çıxarılsın və bu hesaba şişmiş xərçlərin demək arada azaldırması islamətində konkret neticələrə nəlar olsun. O da görə də, mən düşürürələm ki, azərbaycanın hücumiyyətinin tarif şurasını şiibasında qeymət artınlara o qeydir gitmək istədiyi don və hanədir, onun hiç bir ciddi, iqsadi, və sosiyan əsasiyodur. Şua edə, şurasından bağlı bir fikirinizi bildirmədiniz nəyəmət bəyim, mənim sualımda dəqət ettin isə sokağın üzerindən nəzarətə həyətə keçirmək üçün, müşahidə şurasını yarandığını qeyd edindim. Bəs puların bu, nəzarəti həyətə keçirmələri niyə cədik ki, bu ilə də azərqas zələr nəliştik? Əv, təbb doğru deyirsiz Şabobəq, üzəcə sayın mən dəqətsizi gələdi bu suala görə doğrudan daha azərbaycanda müşahidə şurasının bir nəzarəti keçirmə olunduqdur tək sokağından pahalı bir, girqərimişlə bir invistisi şirkətləyə yarandıqdur. 17 dövlət şəkətə onun təkibində idak etməsən və yedin. Həmik dövlət də o invistisi həyətə gələdərlərdə bir sana üçün nəyə planlaşdırmışdır haqq. Oru planlaşdırmışdır haqq ki, ili dövlət şirkətlərinin invistisi olan ilə keçlərdə qeymətləndiricəyələr Azərbaycanda cər bolunması istiqamətində qanqirət adımlar atıcaqlar. Həmə azərbaycanda deyək ki, bu iyilin yanbar sentiyabur dövlətdə biz baxıb görsən ki, mənim bolunçu azərbaycanda invistisiya quruşların həcmində təklifində 8-9 faiz həcmində azalamaq. Demək ki, invistisiya holdingdə invistisiyələrin cər bolunması istiqamətində qanqirət nəticələrinin ahir olabilmədir. Yaxıqdur şahidim şurasının biz son vaxtları baş verənləri nəzərdən keçirsəyəm ki, misal üçün buradan alasə nəticə çıxırıq, o nəticə çıxır ki, müşahidin şurası soxarım, o cümlədən azər qazan, o cümlədən deyək ki, azər erircinin. Üzərində ki, o müşahidin mis yasriməs bu şəkridə həyata keçirə bilir. Onlar da nəticə eğitimari nə? Demək ki, vəziyyətin çıxış yolduq, bahalaşma da görür. Bak, misal üçün, bu ən imun bir şəkildə mənəri cəllək ki, o, demək ki, indiçib iqtisadiyyət nazirinin keçirək məliliyi nəl o müşahidə şurasının fəaliyyətini verilə qeymətdir. Yəni, onlar hardan pahırsızda bax, onların fəaliyyəti bunların ibarət olub çöp dələç çıxırcı. Bunlar, demək ki, bu sahədə yığılıb qalıbış o problemləri həll etməyin yolunu, bahalaşma da görür. Halbuki onlar daha geniş spiqdirili, demək ki, müşahidələr aparmanı, təhlillər həyata çıçırməli və daha, demək ki, sosial vəcidə o uzlaşma müxteyi nəzərinin daha adikfat adımlar atmalıdır. Amma biz görür ki, demək ki, bir tərətən enerji taşıcılardır qeymətləri keçcim pahalaşması yaşalar ölkədə, o bir tərətdən həyat seviyesi keçcini şəkədə püsəşir ölkədə, vəcilərin üçü əhəmliyyəti dərəcidə artır. Yəri kəlim işlə bu ilin yan var, ilgil dövründə bizim aparadığımız sesaflamaları göstərəcəyim. Demələ, bu il ərzində demək ki, yalnız kömürüç qabitəsində tətbiq olunan vəcilərin üçü 16 faiz artar. 20 faizin ötənilir. Tətmirəli əldo faizin üzərində vəcici üçülərin də artım müşahidə olunir. Şüphəsiz ki, oradan artımı, qeymət artımları şəkiddə daqri bazarlarda da əlavə baxalaşma darası yərada. Yəni, söylədim bir çara bunlar imarətdir ki, həmin o müşahidə şurası müşahidə çiriyi, qeymət artımında özür də göstərim. Və mənir gəlir ki, buna hiç bir halda müslumət, demək qeymət verilmək üçündir. Əslində prezidentoları həmin o qurmuların azər qazi, azər venecinin azər sununun sokağın fəalətin təngid edəndən sonu məhidə şuralığını ki, bu qurmulara nəzarət etsin, normal şəkildə fəalət də istəsin. Dəli, şəbub el. Demək, müşahidə şurası nəzarət çiriyi, nəticələri bunları barətdir, həyat səviyyəsinin pisləşməsində müşahidə olunur, investisiyaların azəlamasından müşahidə olunur. Örkədə çox kəssin şəkiddə baxalaşmayla müşahidə olunur. Də biləm ki, tam şəkiddə bu baxalaşmanın müşahidə ilə təkiriflərini azə olunur, şəkildə şuralarsın biləm. Ama mən əminəm ki, İsadiyyat Nazirlir bu məsələləmdə yəqi ki xüsusi tövhəsi olunur. Şöyle ki, onun səlahiyyətləri bilirsizdə qilində ticilə artırıldır. Məhidə çox kənişsiz olunur. Və işlidər bir personiyə çevirilirdir. Yəni ki, onun məsələlərdə demək ki, xüsusi rolun olunur. Abat həç bundan məhidur bu gül ölkçədə qəşədən pahalaşmadan dövrət gömrük kontesini, nazirlər, qəbidətini tövh Azərbaycan hakim bilətini məhsələsür olunur. Bu gələr. Sağ olun, təşəkkür edəm. Buyurun.