 Een oude kennis hoe vertreffer ik zij was, uit camera op skeura. Dit is een LibriVox-opname, alle LibriVox-opname behoornd tot de publieke domein. Voor meer informatie of om je aan te melden of vrijwilliger, ga naar LibriVox.org. Camera op skeura van Hildebrandt in oude kennis hoe vertreffer ik zij was. Mevrouw De Leu was niet ver af bezig met Jantje te beknoren over het leven dat zij maakte. Zij wist ook niet, zij ze met een oog op den tuin knechten. Waarom er altijd wat aan dientuin gedaan moest worden als de familie erin was. De Leu troeg zijn vriend aan zijn vrouwen op en wilde vertrekken. Nog een woordje, zei mevrouw De Leu, wat liest er, zei de dokter. Zou daar niets aan te doen zijn, waar aan? Aan die jongens, welke jongens, Willem en Achneen, aan die jongens daar in het veld. Wat wil je dan hebben dat er aangedaan werd, dat het ze verboden werd, zei mevrouw de dokterin. Maar lieve, daar hebben we iemand het recht niet toe, zei de dokter. Nu, ik vind het dan al heel indecent en vooral voor Muntje, die daar altijd onder de Cypress zit. Zou je niet, de dokter hoorde niet, maar was al weg. Dit zaaltje van echter gesamespraak betrof in vijf touw knapen van acht of negen jaar die zich een kwartier afstand van veldzicht in het wijnland bevonden. En het opdien brandend heet in achtermiddag, veel frisser vonden in het water van de tocht dan in hun klederen. U, ooit de dokter, zei Bruist, toen hij met mevrouw De Leu alleen was, schijnt veel van de eenzaamheid te houden. O ja, meneer, ik beleef heel veel plezier aan dat meisje. Ze is altijd met één of ander boek in de weer. Ik verzeker u dat zij haar Frans nog beter verstaat dan ik. Zij leest Engels en Hoogduits ook. Kom aan, zei de heer Bruist. Dat is plezierig. Ja, hier een hond zijn zulke heerlijke gelegenheden voor dat alles. Mevrouw De Leu meende dat deze opmerking de verdiensten van haar welp verkleinde. Het scheelt wel veel, meneer, antwoorden zij, hoe men van die gelegenheden profiteert. En mijn dochter studeert veel. Studeert eigenlijk altijd. Haar grootste genoegen is studeren. En ze houdt zich ook niet op met al die dingen waar een meisje van haar jaren anders gewoonlijk plezier in heeft. De heer Bruist hield niet van zoek soort van meisjes. Hoe oud is u dochter, vroegt hij. 16 jaren, zei mevrouw De Leu, haar hoofd oprichtende met moederijke majestijd. Vlos ipsen, preverde de heer Bruist. En zo, als ik zeg, ging mevrouw De Leu veroord. Engels, Frans en Duits. Ik geloof dat ze nu weer met een Engels boek is uitgegaan. Heeft u haar niet gezien? Ik heb een dame gezien die onder een boem zat te lezen. Zei de heer Bruist, die anders niet gewoon was een meisje van 16 jaar ene dame te noemen. Maar hij dacht Engels, Frans en Duits en altijd lezen. Ocht, dat is haar lievelingsplekje, zei mevrouw De Leu. Wij zullen haar eens gaan opzoeken. Het is haar koel en wij kunnen haar uitrusten. Ze naderden het lievelingsplekje. De dochter stond op en neeg nogmaalt voor de heer Bruist. Mevrouw De Leu ging naast haar dochter op de tuinbank zitten. De heer Bruist vond haar in stoel. Wij komen hier wat bij je zitten, Mina. Wat leest je daarwerkend? Fast weer Engels. Ach nee mama, het is maar zo'n boek. Ik wist zo gauw niet wat ik mee zou nemen. Ik zag dit liggen. Is Jankje weer zoet? Er was iets zeer schichtigst en onrustigst in het gelaat van Mintje. Het was om de waarheid te zeggen, geen heel moeilij meisje. Ook al bleek en met iets heel eliks in de ogen die altijd haar zijde uitkeken. Daarbij had zij als ware het zenuwachtige trekken in haar gezicht die dan heer Bruist niet aanstonden. Mevrouw De Leu droomt haar niet op aan om het boek te zien. Voor zover de heer Bruist merken kon, had het ene sterke gelijkenis op zeker werkje getiteld Amour et Amouret de Napoléon, waaruit zonder twijfel veel zichterijks is te leren voor een meisje van 16 jaar. Enige ogenblikken zat de drie touw daarneder. Terwijl mevrouw De Leu enkele woord voerde tegen haar dochter om gezegd een uit te lukken die haar grote voortreffeligheden aan den dag konden brengen. En dan schudde zij weder eens het hoofd over de badende kleine jongens in kwartier, uurs, varen, in het land. O, zei mina, en haar vingers trouwde ze zenuwachtig over haar boek dat zij eigenlijk aan stuk zat te maken. O, het is naar dat het hier zo onvrij is. Op dat ogenblik werd haar naam met een en half ingehoorde stem uitgeroepen. Je wordt geroepen, kind, zei mevrouw De Leu. Nee, mama, zei mina, en scheurde den omslag bijna van het boek af. De heer Bruij sloeg met zijn stok boterbloemen en krantjes van het gras. Mina, riep de stem op denzelfde toon, waarom kom je nou niet? De nauwe is naar de stad en Jantje zegt dat mama lief op den koepel zit met een vreemde snoes. Mama lief zag dochterlief aan. De vreemde snoes deed al zoveel je het niet merkte en dicht aan de vaart getreden scheen hij al zijn aandacht te weiden aan een voorbijvaarende trekschuit welke hij doorgraag volk mee had toegeroepen, had hij zijn verliest en jasmer gehad. Mevrouw De Luus ogen schoot en vonken uit, zei kneep Mina in een arm. Wat betekent dat? Vluisterde ze, maar ze wilde ten overstaan van den vreemde geen scene maken. Hoorijs, vervolgde stem, geen curen, ik weet heel wel dat je daar zit, maar ik durf daar niet komen. Hier staat je stultje nog van laatst en hier kan niemand me zien. Hij is wegen ogenblik, maar wat kan het mij ook schelen als de oude maar uit is? Pof, daar sprong iemand van de schutting van nummer 32 den bomenritselden en op het lievelingsplekken der vortreffelijke verscheen in opgeschoten knaap van de jaren om op den konrektorschool te gaan met een blauwe pet en een rond buis en met een zeer dom, ondeugend en brutaal gezicht. Dat is iets anders, zei de opgeschoten knaap, zoals hij mama de luw en de heer Bruijs bemerkte. Jonge heer, begon mevrouw de luw bevende van woede. Is het voor mij niet, vroeg de opgeschoten knaap in pertubabel. Nee, jonge heer, antwoorde mevrouw de luw en al was hij hier, wil mag niet omgaan met een jong mens die me dochter doet door spreken op een manier die... die is zoals u gedaan heeft. Dat is iets anders, zei de opgeschoten knaap, maar ik kan het niet helpen dat u dochter mij na loopt. Haar stoeltje staat bij de schutting, niet waar, Min? Je bent een gemene jongen, zei Min, op haar lippen bijtende. Ik heb je nooit gekend, ik wil je niet kennen. Dat is iets anders, antwoorde hij alweer, want dat gezegde was waarschijnlijk in die dagen op de Conrector School onder de beschaafde vertales Lievius en Vergilius aan de orde en zich omdraagende compliment aan de doctor, hij maakte zich gereed, fluitende het toneel te verlaten. Op dat ogenblik woon Willem, die met zo'n soort van knapen niet mocht omgaan op. Haar, zei de opgeschoten knaap, daar heb je dat lieve jongetje, driemaal in de week, dat is iets anders, Willempje, hoe smakende versen eiertjes uit de kippenhoek van de melkboer. En Willempje, bij de handtrekkende, lachte de opgeschoten knaap recht smakkelijk. Het zal mijn tijd worden, mevrouw, zei de heer Bruis, zich houdende alsof hij niets gehoord had en uit in diep gepeinst ontwaakte. Groet uw man nog wel hartelijk, maar het wordt wat laat. Dank uw vriendelijke receptie, je dina, je vrouw de lu, dag, jongen heer. En eer, mevrouw de lu, die natuurlijk, Allah ijzeriks confus was, iets zeggen kon, had de heer Bruis het liefdingsplekje reeds verlaten. Hij haaste zich door de smarre kronkelpaarden zijn weg te zoeken. Beuk je, klonk het, met een sarre gelach uit één daarom hoepelde apre bomen. De heer Bruis voelde al zijn bloed na het hoofd stijgen, want het was de stem van een zesjarige knaap die zo ras zijn vader de hele gelegd had, natuurlijk was losgebroken. De heer Bruis draaide zich naar alle kanten om ten einde den qua jongen te vinden. Maar hij zag hem niet. Achter kon hij niet na later ene beweging met zijn bambus te maken, al zoveel hij hem een tuchtigen slag toediende. Hij kwam aan de deur, maar onbekend met de geheimen van het slot duurde het vrij wat eer hij er een slaagde die open te krijgen, waarin hem natuurlijk zijn haast en schudrigheid tegenwerkten. Terwijde jongen in een apre bomen met allerlei verandering van stem zijn academische alias bleef haar haren. Goed dank, zei de heer Bruis uit een grond van zijn hart toen hij de meester Jure slaan uit was met het vaste voornemen om zich na het eerste logement, het beste in de stad, die ik nooit noemen zou, te spoeden. Hij was juist nog niet veel koela geworden en uw vriend, Dr. Delu, vroeg me vrouw Bruis toen een goed hartige echtgenoot, acht dagen daarna en haar het zijde van de vermoeienissen de reis zat uit te rusten, zich verkwikkende en een groot glas rijnse wijn met Bruis en vagingenwater en suiker. Ben je daar prettig ontvangen? Was hij niet opgetogen u te zien? Heeft hij een lieve vrouw bij mooie kinderen? Mijn vriend, Dr. Delu, wijvlief heeft in hele mooie teetuinen in vrouw, twee zonen en twee dochters, waar hij veel plezier aan beleefd vooral en de oudste dochter. Toen roerde hij nog eens in zijn groot glas wijn vagingenwater en suiker en dronk het in één teug uit. Einde van een oude kennis hoe voortreiferlijk zij was. Verre Vrienden uit Kamera Obscura Dit is een LibriVox opname. Alle LibriVox opname behoren tot het publieke domein. Voor meer informatie of om je aansmeld als vrijwilliger ga naar LibriVox.org. Opname door Julie van Malgem. Kamera Obscura van Hildebrand Verre Vrienden Het is een onbeschrijflijke gewaarwoording en een geheel eigenzorde genoegen een vriend uit verre landen na langdurige scheiding weder te zien. Ik heb het eens in volle nadruk gestmaakt. Geheel onverwacht dat er mij in onder de ogen die ik voor toen ruim vijf jaar met vele tranen had verwelgezegd en van win ik sedert maar weinig had vernomen. Het was Antoine van Constantinopel een eerwaardige afstand van heer tot een bosborusleser en die ik hoop dat u met eerbied voor ons bij de vervullen zal. Me denkt althans dat het mij zeer belangrijk maakt zover van huis en vriend te hebben. En toch, ik zag liever al mijn vrienden binnen de grenzen van dit goede Holland. Om de waarheid te zeggen, het behoort onder de tommenstreken mijner jeugd dat ik zo dik was met vreemdeling in vriendschap en vervallen. Gelijk ik het dan ook door ondervinning wijs iedereen die een gevoelig hart in de borst heeft stellig afraad. Want vroeger of later slaat een uur en zij vertrekken de een voor de andere na naar de vier hoeken de zwins zonder iets achter te laten en een treurend herdenken en een albumplaatje. Ik heb vrienden in Engeland, vrienden aan de Kaap, vrienden in Turkije, te Batavia, in Demirari, in Suriname. Met enkele de dierbaarste houd ik een geregeld briefwisseling. Maar wat zijn brief op zulke verre afstand? Zij kunnen onze betrekkingen en toestanden waarin onze vrienden verkeeren niet duidelijk maken. Van anderen heb ik na het eerste bericht van behouden thuiskomst niets meer vernomen. De meeste zal ik nooit weder zien. Zij zijn ongestorven dood voor mij. Vele weten niet eens dat ik soms tijd ze met ingeliefte aan hen denk en ik zou wensen dat Hildebrand wereldberoemd waren. En dit zijn boek overal verspreid en gelezen op dat zij dit te minst de weten mochten. Nee, ik had het nooit moeten doen. Welke goede jongen zij ook waren, hoe verlockend een omgang, hoe belangrijk hun verkeer, hoe innemend hun manieren, hoe met mijn smaak over inkomstig hun smaak ook zijn mochten, ik had hen op een afstand moeten houden. Ik had mijn hart beter moeten bewaken. Ik had zodra ik een enkel zaadje van vriendschap volde kimmen, het moed onderdrukken en tegen mijn gevoel tevelden trekken, zoals een verstandige molenaar zocht er doen zou wanneer zij bemerkte dat zij bij ongeluk op een prins of een bischof verliefd geraakten. Ik zou dan eindelijk heren minder met de mondvultanden hebben gestaan waar ik zo graag een duizend, lieve en hardelijke woord had gesproken. Want afscheid nemen is een moeilijk ding. Ik zou dan zo het ik was niet mal hebben staan kijken als er een stoomboot afvoer of een wagenweg reed. Ik zou niet zoveel nachten hebben wakker gelegen met angst luisterende naar de storm en gedenkende aan de vrienden die op zee waren, die met zo weinig hout op zoveel water strijven voor wie de stormen die hun razen over het hoofd in schuimend golfgewoed geduchte tekenen schrijven weer zin, gevaar en dood beloofd. Het graf gaapt onder hen en dreigt hun allere wegen, hun dood kleedlicht geploot en ruistend in het gevoet, hun lijksanklinkten, hun oor in iedere windvlag tegen, o, heren zij vergaan, dan zij jij hen behoed. Ik zou niet zo dik was op eentame wandelingen hebben stil gestaan bij plekjes waar ik gewoon was iemand bij me te zien, die nu verre, verre weg is en daar nooit meer zal komen, die gedachte werpt een nevel over hun schoonheid. Ondertussen kan ik mijn geheugen niet genoeg prijzen voor de diensten die het mij ten opzichte van mijn verre vrienden bewijst. Niet alleen roept het hun namen een beeldende sebeurdlings met een getrouwenauge zetheid voor m'n geest terug, maar ook brengt het duizend zeer uitvoerige doneeltjes op, toek der Kamer op scoera des teruchtenkens. Vooral het uur des afscheidstaat van ieder hunner in alle bijzonderheten mij voor de geest. De traan, de uitgestrekte hand, de bevende lippen, de gedwongen lach, de laatste woorden, de wijvende zakdoek in de verte, het omgaan van de laatste hoek en het geheel verdwijnen. Dat alles voel ik nog, en dan zie ik weer onder mij al de onverschillige gezichten die niets met dat afscheid te maken hadden, dus gewoon zij het bijwoonden. Dan voel ik weder de gewaarwoording van een dierbare verwelgezicht te hebben en na te staren en terug die keren tot de bedrijf gewereld. De drukte op straat, de drukte in huis en het watkantmesschelige gezicht van een maatschappij waarin iedereen zijn eigen vrienden heeft en zijn eigen weg gaat. Waar de bd nu aan Afrika als zuidelijk een hoek ten pols van dreerlei rassen voelt en die na Rik Hoor reed ze bruiloft geveerd heb van de dochteruubere vrouw, want hij had een zeer jonge weduwe getrouwd met drie lieve kinderen. Bij u te land trouw het meisjes op haar veertien jaar. En nog staat het met je hele toneel voor ogen van u afscheid uit Leiden, toen jij voor vier jaren in de maand juni met de Colombo uitzoud zeilen. Het was zes uur in de morgen, toen het grote rijtuig voor moest komen dat u naar Rotterdam zou brengen. Nog zie ik u op bovenkamers in die zonderling een verwarring onafscheidelijk van het vertrek van iemand die met zijn geheel huis houden en al zijn meubelen optrekt, een vloer overdekt met koffers, sluitmanden, valise. Hier de minne, het kleine, lieve en pasontwaak de wimpje aankledende, die verwonderd zo vroeg gestorpte zijn met de bruine oogjes nog strak van de slaapse tronten turen. Daar u vrouw voor de sfeel haar mooie haar in orde brengende, en gendzu zelf op de knieën voor een klein zaktwaalet dat op een koffer stond ubaard scherende. De kleine Jan, wat zal je al groot geworden zijn, geheel gekleed en veel te vroeg klaar met een blikke sabel en papierenpatroontas om en een houten geweertje in de naarm, een kind doet alles spelende, tot de grote reis gereed. Mimian Janche, het is hem maar Janche die gedrouwd is. Uw kleine logiet zoet houdende, onze vriend F, hij is reedser Ziele, de goede jongen. Nog altijd slovende, zoogende en schouwende om het laatste gebruik te goed te helpen inpakken en u trouwens de vriend Bram, halve door zijn gewone vrolijkheid verlaten, gereed om u tot Rotterdam te geleiden. Nog zie ik al die kasten open en op de blanke heren daarin gevoorwerpen van te weinig waarde om meegenomen te worden. Een koffie kan, een gekrammede kop en schootel, een oude pop, een half versleten schaapje op drie poten, gint zijn paar pantoffels wat verder in gesp, op een andere plaats een gescheurde trommel van Jan, aan een kapst ook een oude pantalon van u en in een hoekje een masker dat hij te berlijn op de maskerade gedragen had en dat Bram meenam in het rijtuig om de kinderen vrolijk te houden. Al het gedraag met mantels, hoeden en jassen, het verwarde bezige en de rukken van het vertrek verstrooidde ons aandoening. Maar toen jij al op het rijtuig zat en achter de voorman die niet eens begreep dat jij naar de kaap ging en wegreed met die lieve vrouw en die lieve kinderen, toen schoot het gemoeten me vol. Ik stond nog lang in gedachten nadat de wager reeds uit het gezicht verdwenen was en toen ik de ogen weer onder mij sloeg, nam ik het zeer kwalijk dat de medselaars met een korte pijpend hoog naar een werk gingen en de melkwoeren met grote koelbloedigheid overal aanschelden. De kar begon het rijden. Maar vooral, vooral dat het kermis was en dat er kramen stonden. Waarom komt ook jij niet eens terug zoals Antoine deed? De vader van Antoine is een Italiaan van geboorte maar genaturaliseert Hollander en bekleed een hoge rang onder ons gezandschap bij de porten. Al zodanig resideert hij sinds een aantal jaren te Perra. Antoine was als kind te Marseille gekomen en had daar zijn eerste onderwijs ontvangen. Als knapen werd hij op één der kostscholen in mijn vaderstad gedaan en wij leerden elkaar in het gelukkige tijdpark van 14 tot 17 kennen en droegen elkander wederkerig een warme en trouwe jongensvriendchap toe. De jongens leeft, het is waardig sokwaad niet voor de vriendchap daar het toch wel bekend is dat deze het geluk bemint. Ja, ik zou bijna de jongestijd in aller geschikse voor een wederzijdige negenheid achten. De later jongelingschap mogen nog even belangloos zijn en even mijn afhankelijk van maatschappelijke scheidsmuur van rang stand en wat die smier zij, maar zij is de rijp. Men kent als dan elkander te veel, te veel van daarbij. Men heeft er iets te veel kijk op de inwendige mens. Men heeft er iets te veel kijk op de inwendige mens. Een jongen is geheel buitenkant. Men heeft later geleerd zich reden van zijn genegenheid te geven te onderzoeken, na te gaan, te verdenken. Ook heeft men zoveel zetelijke behoefte en hij is te zoveel erlij in een vriend. Men heeft voorzichtiger lief. Verveelt alkander spoediger. Verkooltelechter. Beledigd schilliger. Jongens weten van dat alles niet. De titel Een Goede Jongen geeft recht genoeg opdien van goede vriend en wordt geen andere sympathie gevraagd dan dat men bijvoorbeeld allebei graag wandelt. Graag vuurwerk afsteekt. Graag paat. Graag wat ouder zou zijn. Graag de jonge juffrouw waarvan een kostschool tegenkomt en niet graag Latijnse themaat aan maakt. Het gehele doel daar onderling en genegenheid wordt bereikt als men zich ondertochest door het genot in een goede verstandhouding te samen vermaakt. En wordt die goede verstandhouding alleen verbroken door een kleine jaloezie of een kleine ontrouw? Nu zijn er immers aan weerskanten twee vuisten om te slaan en twee voeten om beentje te lichten. En dan is het alles over en men haalt elkaar weer af om de samenschuitje te varen en in stilte een sigaar te roken. En toont de vuisten aan iedereen en ligt het beentje van elk die niet geloofd het men weer goedmaat is. Ziet daar de vriendschap van Dien leeftijd. Antwanne Niccaltanser stond de Alkander best en vooral dan wanneer wij bijvoorbeeld beide op dezelfde jonge juffer overliefd waren een toestand waarin wij zeer duidelse dame hebben verkeerd. Met de meeste mogelijke bonomi wonen wij dan Alkander op met de blijke van genegenheid onze schone en vonden niets genoeglicher dan tegelijk Alkanders mededingers en vertrouwelingen te wezen. Jij had ons moeten zien lezer als wij bezig waren op onze wandelingen beide dezelfde naam in een boom te snijden of het stoutenplan overlegde om beide haar een teterbriefje te schrijven. Ik herinner mij ook zeer goed de bijzonderheid dat wij op een kermiswandeling onze horoscope trokken en beide voor ons uit de komstige gaten letterlijk hetzelfde portret zagen. Als gewoon wij onder verschillende planeten geboren waren en het geluid je hem veertien en mij slechts elf kinderen voorspelden. In het avereel dat van mijn toekomstig lot werd opgehangen kwam voor dat de wagen mij ongeluk zou dragen waardoor ik echter door de help van een goed vriend zou worden behoed en ik had op dat ogenblik willen zweren dat die goede vriend niemand anders zou kunnen zijn dan mijn zwartlokkige Antoine. En ondertussen, hoe ver zijn wij van één gescheurd en hoe weinig mogelijkheid bestaat er dat indien ik ooit een ongelegenheid met rijden uitgekomen het zijn getrouwenarm zijn zal die mij retten. Oh, als wij dat eens nagaan hoe dikwijls wij het personeel moeten veranderen dat in onze dromen een vergezicht en luchtkastelen optreed hoe vaak wij er van afzien moeten het toneel van onze toekomstige bevolken met degene dieren in onze mijmeringen zo menigmaal en in zulke nauwe betrekkingen op hebben gefigureerd en zonder welke wij ons bijna geen toekomst denken konden en hoe in het toneelspel van ons leven achterinvolgens de een rol voor en de andere na aan geheel andere personen wordt opgedragen ten na wie wij die hadden toegedacht dan zien wij eerst recht gewonderlijk de lotpes geschut wordt en hoe vreemd en wisselvallig de raderdramaatschappij omnopen en dat wij aan onze mijmeringen en vooruitzichten toegevend beuzelden en met even weinig zekerheid beuzelden als toen wij onze horoscopelie te lezen en het scheletje klinken en in de kijker naar onze lieve aanstaande tuurden Om tot Antoine terug te keren hij was voor de handel bestemd en zoals zijn voorbereidende opgoeding voltooid was vertrok hij naar Antwerp omdien te leren dit was onze eerste scheiding maar verzoed door het vooruitzicht dat ik hem somtijd zien en dat hij eenmaal Amsterdam tot zijn vastverblijven kiezen zou de gebeurtenissen van 1830 dreven hem uit de Scheldenstad en ik zag hem op een goede avond aan mijn spadershuis aankomen na een overhaaste vlucht uit de bedreigde muren hij kwam met een zeer belangwekkend voor vooral daar hij al zijn goed had achtergelaten en een nacht hemd van mij te leen vroeg het welk ik zeer avonteurlijk en romanesque vond het viel mij achter tegen dat hij nergens een dode kogel of eerlijke wonden had gekregen niet lang duurde het of hij waard door zijn vader naar Constantinople op ontboden met veel tegen zijn ging hij ter waards hij was een Holland gehecht zijn geboorte land kende hij niet zijn vader herinnerde hij zich niet zijn moeder was overleden en in de plaats van deze zou hij een stiefmoeder vinden niet veel ouder dan hij zelf in 1831 uur trok hij en wij namen een droevig afscheid ik gaf hem een plattigond mijner geboorte stad mede waarop ik met rode stippen alle plaatsen op welke hij in gebetrekking gevolde had aangetekend hij heeft het gedenkstuk trouwbewaard ik zond hem een briefte Marseille en weldra kreeg ik er een van hem uit Stambeau die tot mijn overgrote vreugde met vele gaten doorprikten door het alzijn gehaald was hij was in 27 dagen van Marseille tot Constantinople overgekomen de pest in de gole raar waren een weinig voor hem gearrivereerd Pera was juist afgebrand en het huis van zijn vader in de as gelegd hij had zich daarop naar dienst buiten plaatsgespoed niemand had hem herkend hij had zich bij zijn eigen vader voor een vriend van dienst jongste zoon uitgegeven die hij zelf was en bracht berichten omtrent hem mee hij wist natuurlijk al zeer nauwkeurig aan tafel zat hij op de plaats daar eer naast zijn stiefmoeder zijn zisters waren schoon en zijn vader vond zijn doon met haar kennelijk wat tevrij voor een vreemdeling bij het nagericht had hij zich met een doos en vele tranen bekend gemaakt van het land hing hij mij geen aanlokkelijk tafereel op het was veel te mooi voor de Turken de Franke waren er trots de meisjes luik niet mooier dan ergens anders onbeschaafd een van niet sprekende dan van de keuken van tijd tot tijd aan de liefde offerende en haar kinderen op straat verlatende hij verzuchte naar Holland en zijn vrienden ik vertrooste hem met een brief die hij nooit ontvangen heeft en onze correspondentie ging teniet daar stond er eens klapsvoren mee na een afwezigheid van 5 grote jaren een geheel ander en toch dezelfde hij had Rusland, Duitsland, Frankrijk, België en Engeland zowel als de liever door reis en doorkope maar hij was toch ontwannen gebleven zijn gelaten, zijn gemoet waren niet veranderd van geslachten Italiaan, van vaderland en Turk van moedertalen Fransman, van opvoeding in Holland van geloven katholiek, van hart, een goede jongen toch hoeven rijk dan inzicht kennis, wereldburgerschap en ondervindingen hij sprak behalve Frans en Hollands als vroeger nu ook de talen van al die landen die hij had bezocht bij voordat gesprek meest in Tengels of in het Frans want zijn Hollands had hij wel goed onthouden maar hij had zoveel te zeggen waaran hij nooit in het Hollands had gedacht zijn Hollands was niet rijker dan het woordenboek van iemand van 17 jaar nu telde hij 22 hij had aangezeten met Turkse bassa's en het hofgemaakte Russische prinsessen hij had rozenolie, jubile, opje met pasties en pols joden verkocht met duitse gravinen gedanst met de Franse en kroyable gespeeld en met dikke loods toast ingesteld hij had zee in doorkruis, eiderbanen overgevlogen kou en hittige tart, quarantainers gehouden de liefde gekend, de pest ontvlucht en de dood onder de ogen gezien maar daar zat hij in onze nederge tuinkamer geheel dezelfde in ogen, hardelijkheid, goedwilligheid, heusheid en vriendschap als toen ik voor vijf jaren in zijn albums schreef geen grootspraken op dit plat, geen duurgeswooren ede die overbodigd zijn of ongemeend meestal maar laat mijn naam alleen een plaatser op bekleden die al mijn vriendschap u gewist herinneren zal hij was nauwelijks in Holland aangekomen of hij was naar mijn woontstad geëild die hij het paradijs zijn er jeugd noemde en nauwelijks in mijn woontstad of hij bezocht al reerst een vriend heldenbrand ik verheugde mij twee dagen in zijn bezet ik weet niet of jij de toestand kent waarin een dergelijk ontmoeting je brengt en Thiers is men in een dwaze houding bemaakt bijna een mal figuur en al kan er met naieve vreugdendarmen maar met een scherkelijk bang om te theatraal te zijn men voldoet zichzelf niet in hartelijkheid vrouwen zijn in zulke ogenblik natuurlijker en geven zich meer aan haar gevoel over zij schrijven aan elk anders hart het is veel zo het bij ons tot een traan komt die zich nog achter een lach wil verbergen wie wij ook zij mogen en hoeveel melker ook in ons bloed mogen wezen zijn alle enige mate onder de invloed van hen die hart vochtiger zijn dan wij en veel minder bang om ongevoelig dan om belachelijk te schijnen zo trekken wij niet zelden onze warme gevoelens het koude hart als haar krachtbetoning aan waarin zij beven en bibberen en verbergen de lieve trekken onze zachtaardigheid achter een harde grens op dat wij toch vooral lelijker zijn zouden bloedhaarts, niet te ver met deze huigelarei ook van haar zal godregenschap vergen ook van het gevoel dat wij verloogend hebben van de tranen die wij onderdrukten uit lafaardigheid wat ons betreft wij waren alleen ik ken er die ons kinderachtig zouden hebben genoemd en toch toch beviel ik mezelf niet en toen u de eerste handschuddingen en begrotingen voorbij waren daar stonden wij met de neus voor een bergpleidschap voor een bergverwondering elk met een bergmededelingen achter zich en met hele bergerikse vragen terecht in de linkerhand en door dit alles zo belemmerd en ingestoten dat wij geen win verroeren konden touw voor een koel aan schouwen en toe hoorde er bijna lachwekkend geweest zijn op de merken hoe onhandig wij van weerskant in die bonte warroep van het verleden rondtasten omdat wij elk andere de doorleefde tijd goed voor de ogen stellen mochten hoe ongepast wij over een wederde boeken in de wilde opslogen om een denkbeeld van de inhoud te geven hoe bij Dik was u behoefte gevolte om iets te verhalen of te vragen zonder te weten wat dan toch eigenlijk en welke nietigheid wel kan er daart hoofd wirpen zo veel is zeker dat ik duidelijk een grote ontevredenheid gevolte over het weinige dat ik in dat eerste uur toch eigenlijk de moeite waardacht om verteld te worden een klaar bewijs van de onbeduidendheid haar voorvallen van het menselijk leven die als zij voorbij zijn Dik was niet veel meer belangrijkheid voor ons hebben dan de kolommer van een oude korant maar langzamerhand kammerlichten die een bajerd en hij ortende zich van lieverleden de behoefte om vertellingen te doen ervaringen op te bieten ondervindingen op te vijzelen en elk andere om strijd verbazen heel top nu volbracht de hart en geheugenverrichtingen geregeld want onnatuurlijke toestand vanbijte ontspannen zich en zeldes maakte ik zoeter uren dan die waarin wij alkander in onze wederzijdslevens loop met oprechtheid in leiden en de heerlijke ontdekking deed dat er na een groot tijd gelopen en uiteenlopend ondervinding veel gelijkheid van beginzelen en gevoelens in onze ziel was blijven bestaan en inderdaad hij moet zich mij naar Dik was herinnerd hebben want hem was niet vergeten hij wist allerlei kleinigheden allerlei bekomstigheden op te halen die hij niet zou hebben onthouden indien hij mij minder had liefgehad de geheugen is toch van kleine de samengesmaakte genoegens ja van de grote en meer in jezelfs vergaat verteerd vervlichten de luchtstroom onze verstrooingen onze bezigheden onze studie het vuur onzerdrift verbrand ze in ons hart of het eis onze bezadigheid bevriest ze de wereld loste op in de rusteloze vloed van aandoeningen en ondervindingen die er overheen stroomt of onze dartelheid onze trots en datgene in ons dat wij eruit groeien omen verneelt en voertoet ze moetwelig tenzij wij ze balsmen met de geurige zelfen onterliefde de volgende dag was voornamelijk aan de vreugde ter herinnering geweid we gingen wandelen onze meeste genoegens hadden wij buitengesmaakt de jongens vriendchap is een veldnimpf ons had zij een heldere beekjes in tichte bossen en vooral op de blanke duinen omgeleid en deze tonelen had het minstverandering ondergaan welk wamen wij hier en daar waar het niet was als vroeger waar wij in aanleg niet herkende die verlecht was of een brug niet meer vond waarop wij hadden zitten hengelen of een bossaar geomgehakt met de name onze schone en al in de stammen en het was een onnagename deleurstelling ja, ik schaamde me haast voor m'n landgenoten die de verandering hadden twee gebracht en toch wil ik wedden dat m'n vriend even men voldaan zou geweest zijn indien hij alles wil komen in dienstaat gevonden had waarin hij het had gelaten want ook dan zou hij het werkelijk anders gevonden hebben dan hij zich had voorgesteld wij mensen denken onzin afwezigheid het achtergeluid een zo stereotype niet en vooral niet als wij zelf zeer beweegelijk zijn en in onze nabijheid alle zien veranderen vervallen en vernieuwen ook heeft het iets stuitends voor ons gevoel dat alle oren, de plaatsen en dingen als wij er niet meer zijn volkomen blijven kunnen zoals zij waren toen wij ons in hun midden bevonden en het wekt een soort van wel onbillike maar toch van verontwaardiging op dat zij zich volstrekt niet aan ons aanzijn of af zijn stooren en veel standfastiger en veel beter gegrond zijn dan wijzelf een verontwaardiging niet ongelijk aan die welke een min of meer bestoven vrienden kring gevolgd voor een doodnuchterig gast zo rondom mijn verre vrienden zijn mochten die dit lezen en niet geloven weet ik er niet beter op dan dat zij zich er van komen overtuigen hoe het een hun haard is weet ik niet maar ik dwaaldik wil zijn verbeelding en een werkelijkheid rond en bezoek de plaatsen die wij te samen zagen en herinner mij menig genoegelijkeur en menig vertrouwelijk gesprek en menige vuurige betuiging en openhartige beleidiness ik spreek van hen met de zulke die hen gekend hebben en wijk bij alle die medeerbaar zijn de lust op om hen te kennen ik doorblader hun geliefkoosten boeken en herlezen bladzijden die wij te samenlazen ik zoek hun namen in mijn dagboek dat menig opgetekende bijzonderheid behelst die er duizend niet opgetekende vormen geest terug roept ik houd de kleine souvenir die zij mij nalieten in hoge waarde mijn gedachte houdt aan alle bijeen als in een stevig snoer broeders wij zijn ver uiteen gespad op de wereld bergen en zeeën schijden ons en blijven onschijden en het is slechts een enkele uber die ik eenmaal en met in de gevreugde mij er zeel beter mocht zien voor de meeste heb ik die zo de hoop opgegeven ieder onder heeft zijn eigen loop aan voorzicht en zijn eigen dierbaar rondom zich een menige nieuwe vriend die menige oude heeft vervangen en boven ons alle in het oosten en westen in het zuiden en noorden welft zich dezelfde blauwe hemel en waakt dezelfde voorzinnigheid zij zegen een iegelijk uber gedankt mij er 1838 einde van vervrienden nareden en opdracht aan een vriend uit camera op skeura dit is een lieperfox opname alle lieperfox opname behoren tot het publieke domein voor meer informatie of om je aan te meld als vrijwilliger ga naar lieperfox.org opname door juli van walgem camera op skeura van heldenbrand nareden en opdracht aan een vriend eerste uitgraven beste vriend toen ik de voorgaande blade gedrukt zag begrijp ik dat er nog iets aan ontbrak al voor ik ze de wereld in konzente eerst had ik gedacht er een scherpe voorrie de voor te schrijven zeer hatelijk tegen deze of geen collega oudeur die mij nooit kwaad had gedaan maar daar ik een hekel aan had of jaloers van was toch daar ik niemand kon bedenken die in deze termen viel moest ik wel van dit fraaie plan afstappen toen meende ik een gehele slag oorde van onderkraste en tweemaal onderkraste duchtigheden tegen de heel recensente dreigde die ik niet ken en die mij, ik had kunnen zeggen zullen verguizen het is een plechtig woord en bij de leur gestelde schrijver zeer gebruikelijk maar het was duizend tegen één dat we mij ver weten die uitvallen te hebben nageschreven daarop heb ik van alle hatelijkheden afgezien dat ik te beter was daar ik ze in mijn boek ook niet had togelaten en terwijl ik plan had dat boek aan u op te dragen besloot ik eindelijk al wat ik er nog over te zeggen had met die toewijding aan u samen te smelten en daartoe schrijf ik deze naarreden iets aan aangenaamst te zeggen zou mij nu geheel onmogelijk zijn want hoe zou het gaan kunnen de nabijheid van u benamen jij weet hoe en wanneer ik deze opzal heb hij ingekregen ze zijn bedacht in verloren uren tussen de wielen en op het water op wandelingen en in vervelende gezelschappen ze zijn geschreven in ogenblikken waarin een andere zijn piano open sluit of een pijp roekt of over Don Carlos praat ze werden in gezellige uurtjes vorige lezen onder vrienden alleen onder vrienden nu ze dan bijeen vergaderd zijn en aan het publiek worden overgegeven hoop ik dat het publiek ze als zo danig zal beschouwen al wie nu niet van de helde brand houdt moet ze maar niet lezen jij en de andere academie vrienden zullen hem in horen praten en vertellen en er veel in weder vinden dat hij dik wil smondeling met hen heeft behandeld ze zijn herwaarts en derwaarts gegaan met hun respectieve doktrale gratis en dit boek send ik hen na als een gedachtenis aan ontsgenoogelijk verkeer en mijn hartelijke vrienden groet voeg ik er een gedachte bij wie helde brand is weet iedereen wel er is somtijds met veel scherpsinnigheid naar geraden ook maak ik er geen geheim van nog pog ik mij te laten doorgaan voor een 40 jaar ouder of een 40 maal beter dan ik ben het goede publiek hebben vrede met de naam ook is het om teven of mijn jaap heet of helde brand maar de naam van het boek zelf heeft mij veel moeite gekost het was zo heel moeilijk de verschillende stukken onder één etiketten te brengen en de uitgeveren wilde iets hebben dat niet al te versleten was de camera op schoen is tegenwoordig zeer op de spraak en de aanhaling van anonimus op de eerste bladzijde doont aan met welk recht ik dit werkduig heb tervente pas brengen soms verbeeld ik mij dat deze bundelpapier ze enige verdient ze zou kunnen hebben ten opzichte van onze goede moedertaal tot nog toe had zij voor de gemeenzaam bestijl niet veel aanloklijks ik ben even wel de eerste niet die pakse uit te trekken en wat natuurlijker te doen lopen ik hoop dat ik mij niet te veel vrijheden zal hebben vroorloofd en vraagvergiftnis voor de drukfouten ach, ach, ach, die drukfouten zijn in kruis op bladzij 12 staat 19 in plaats van 17 op bladzijde 13 onder aan staat hoe is het mogelijk onverschilligst in plaats van onbilijkst ik weet dat er nog honderden in zijn maar ene die ik niet heb over het hoofd gezien en die mij meer dan alle grieft staat op bladzij 160 ik weet zo goed als jij dat van een schulkse boer in te spreken eventuaals is als te zeggen een gekse boer in en dat zij lach de schulks er even minder kan als zij lach de mals en daarom had ik de maag op bladzij 160 ook schulk laten omkijken toen kwam de letterzitter schulks toen kwam ik en werd boos op de letterzitter haalde de s door en schreef het gewone deliator bij ik kreeg ene revisie zag me gehoorzaamd en gaf het verlof tot afdrukken toen sloop ik weet niet welke hand nogmaals in de proef en verkorf het weer ik val die hand niet hard zij volgde het voorbeeld van velen en van bekwame handen maar ik bedroef mij, liefst gevriend dat mijn tansen zo onkundig als de schoonschere moedertales geworden en zo gewoonsch aan die een verkeerd schoonuitgang die men bij de oudschere schrijvers de vergeef zoeken zou zit daar een lange historie van een enkele druk fout op bladzij 101 staat brugged in plaats dan brugged dat komt van die aanmatigingen met beelder lijkt te spellen niet voor baarg me waarde wat ik u beden mag ik heb eerbied voor iedereen die uit overtuiging eerbied dat voor iedereen bekwaam heet en verdiensten maar het zij hiermee de deze vrijheid voordroom wij gelijk wij ze anders schenken maar welke druk fouten en ander fouten het boek ook mogen aankleven en hoe klaarlijk het ook de onbedrevenheid of onbevoegdheid van helden brand om iets te doen drukken of te spellen mogen aantonen ik weet dat u de toeeigening van het bundeltje aangenaam zal zijn iets m'n vriend en zo het boek u bevalt dan durf ik wel hopen dat het andere bevallen zal en dien het maar een weinigje op u geleg het zou dan vol zijn van geestige maar vrolijke en goedaardige opmerking waarbij men niet aars tot zichzelf in te sluiten van die welwillende lach die niets heeft van ingrijns het zou dan een toon van aangename gezelligheid hebben waarbij men zich op z'n gemak voelt en die de lezer zou boeien en bezig houden dan met tot helder genoeglijkheid een ongemaakte ernst het is maar een wens vriend lief ik heb de opdracht tot het laatst bewaard het is wel tegen de orde maar het zij zo daar zijn zoveel lezers die een boek met de laatste platzij beginnen dat het bijna op hetzelfde neerkomt oktober 1839 tweede uitgave zo schreef ik voor zes maanden nog een enkel woord men heeft me verweten dat het niet aardig was de man aan wie ik mijn boek had opgedragen tot een soeverdoelaar van de drukvouten te maken maar ik weet wel dat jij zelf daar geen ogenblik over hebt gedacht zo heeft men zich ook hier en daar zeer bereiver de originele aantwijzen van de personen die ik heb opgevoerd en heb ik dat mijn grote voldoening bevonden dat men in iedere stad waar ik al of niet verkeerd heb 7 mensen wist op te noemen van welke allen mij om ter zeerste opdrongen dat zij het waren die voor dit of dat portret gezeten hadden ik dacht waardig niet dat er zoveel nergens en staastokken op dit beneden rond hun bemiddelijkheden tontoon sprijden en sta verbaasd over de gedienstige ijver waarmee de vingers naar hen worden uitgestoken echter kan ik het goede publiek deze kleine genogens niet betwist of kwalijk nemen maar ik neem de vrijheid het motto van anonimus in het nog altijd onuitgegeven boek in herinnering te brengen en in gemoeten te verklaren dat mijn chambre op skeur argeloos geplaatst wordt dat ik er niet aan wend of keer en nooit enige beweging maken wil om haar op een onbescheidende wijze te planteren dat ik ze nog niet op de Godesberg of de Milaanen heb kunnen plaatsen doet mij om de wille van hen die het mij hoge en uitneemste begeren bijzonder leed wat de vreemde was met mijn kleine mijn Hollandse taferele men moet begrijpen dat wij de vreemde dankzij levende en afgestorvenen al zo op en tijd kennen dat het een hele aardigheid geworden is voor de afwisseling eens op onszelf te letten ik neem deze gelegenheid waar om mij bij een negenjarig vriend te verontschuldigen wegen ze betichting om trenten bond te zak toek op latzijde 3 hij heeft verklaard er nooit gezicht te hebben en ik ontlast me geweten door dit zijn verzet hier aan te tekenen streelend als mij de toei uit ging de Hollandse moeders te naan zien van de schets haar kinderen en van professor vrolijk te naan zien van een beestenspel of schoonlaats genoemd stuk toch maar het beste niet schijnt te wezen streelend vooral uwe goedkeuring waarvan het gunstig voorteken niet is gelogen strafd en als jij nu vraagt of ik geen plan heb in dit slag van schrijven nog eens iets meer te leveren ik antwoord dat het bij zoveel aanmoediging als ik ondervinden mocht een vreemd verschrijnsel en ook waarlijk ondankbaar wezen zou indien ik het naan liet verwacht is met haar tijd nieuwe verdoningen van de camera op skeura en neemt de tweede malen de opdracht van dit boek deel aan april 1840 aan dokter Abraham Schol van Egmond zijn oudste akademie vriend worden de voorgaande blader en liefde toegewijd door Helde Brandt einde van naarreden en opdracht aan een vriend de familie krijgen een treurige inleiding uit camera op skeura dit is een LibriVox opname alle LibriVox opnamen behoren tot de publieke domain voor meer informatie of om je aan te melden of vrijwilliger ga naar LibriVox.org camera op skeura van Helde Brandt hier volgen de CEDART de derde uitgave 1851 bijgevoegde met CEDART de tweede 1840 gereedlegende nieuwe verdoningen de familie krijgen een treurige inleiding wie kent niet die ontzettende ziekte die men in een dagelijks leven met een gevrees de naam van zenuwzinking koorts gewoon eerst te bestempelen wie heeft onder haar geweld geen dierbare zin bezwijken wie heeft haar nemer bijgewoond die verschrikkelijke woordeling der zenuwen en vaten dat deze zich onderling het gezag betwisten doordat de leider meestal helaas onder die kampstrijd bezwijken moet voor mij reist menige angstige herinnering aan haar verschijnselen op ik zie nog die leiders met die gebroken ogen die zwarte lippen die droge, lederachtige handen die vingers in auto's duurende beweging zij staan mij voor den geest zoals zij nu eens in een doof en mompelend eilen al verdiept waren en instilte bezig met hun visionen en dan met een kracht die niemand hun meer zou hebben toegeschreven zich in hun bed ophiven om daarna weder in één te krimpen als in dierlijke angst zij staan mij voor den geest ook in hun noodlortigst doorleggen in die treurig, heldere tussenpozen die dan dood voorbeduiden nog zie ik al die droevigen toestel van zuurdeeg om af te trekken na te omslagen om terug te drijven die een gewichtige overgang van afwassende tot prikkerende middelen nog ruik ik de comfort en de muskis die de omstanders zo zeer plegend te verschrikken nog voel ik het ziel pijnigend dobberen tussen hoop en vrees het angstig ingaan van iedere nacht naar het morgenlicht en naar de angst nog hoor ik de betrekkingen duizendmal de vragen halen of dit nu niet de crisis zou zijn geweest en hun deernist zwaardig zelfbedroog als zij zich met in hun oog goede tekenen vlijen de dokter in zwaar hoofd achter zijne uitspraken de inspraak van hun hoofd verploien zo lang zo lang tot eindelijk nog onbewachts de harde waarheid bevestigd wordt dat de ziekte hopeloes was dat de dood zich onvermurefbaar had aangekondigd maar ook goede zij dank erdoemen zoete herinneringen van herstelling bij mij op bij mij, die zelf de gevreesde kwal hebt doorgeworseld met de veerkracht de jeugdige sterkte en die anderen als uithaare kaken gered zag opleven tot gezuiverd bloei die herstelling dergelaatstrekken dat langzamerhand gezond insluimeren en dat eerst ontwaken met gevoelen van beterschap en rust dat lang gewenste kalm op slaan daar ogen die honger dat eerst opzitten en die kinderijke dankbaarheid voor het eerst de glas wijn dat werd toegestaan oogesond te zijn is een onschatbaar bezit maar uiteen ziekte te herstellen is een zaalig genoot in het begin van de derde jaar van mijn verblijfde leiden was er een jong mens uit dimmerijre gebordig in mijn buurt komen wonen het is de gewoonte onder de studenten in zo geval ook kan er een bezoek te brengen de jongeling beviel mij hij was van een open hardig aantrekkelijk karakter en van een zacht gevoel vooral dacht hij zeer teder en aanhankelijk over de betrekkingen die hij in zijn geboorte land reeds als knap verlaten had en die hij niet weder zou zien dan na zijn bevordering waarom hij zich ook zoveel mogelijk met zijn studieën haasten wilde om die trek en die eiver was hij mijn lief en hoewel ik daar onze studieën en onze tijd van aankomen te veel verschilden mij niet met hem in ingeregeld verkeer begaf zo bezocht ik hem nog één enkele mail en scheen hem dat dubbel aangenaam te zijn omdat hij met mij vrij uitspreken durfde over dat dat hem zo na aan het harde lach en aan de meeste zener jonge vrienden kinderachtig toeschien of te ernstig om tot in onderwerp van gesprek te worden gemaakt bij één die er bezoeken mij sterk over één zekere vermoeidheid en loomheid in de benen die hem sedert enige dagen kwelden en zeer kort daarop vernam ik dat William Kegen zo heet hij werkrijk ongesteld was een ongesteld student ontbreekt het nummer aangezeldschap en er sterft er misschien aan teveel oppassing ik koos om hem te gaan zien een uurtje uit waarin ik hoopte hem niet al te zeer om ring te vinden en vond hem te bed of schoon het nu uitgemaakt is dat één studerend jongeling als hij toch eenmaal thuis moet blijven vele vroeger zijn troost in de veren zoekt dan een nijvere huismoeder zo was dit dan toch erger dan ik mij had voorgesteld William was echter zeer monter en ook gewijk ik bemerkte dadelijk dat hij koost had twee zeiner in teamster zaten voor zijn ledigkant om hem wat op te beuren en raadpleedde hem als scheidsman over een al of niet op te spelen kaart in één partij hombre die die namendag in de vorige speel was waardoor zij hem genoot zaken zich in verbeelding 27 kaarten in allerlei samenvoering voor te stellen gewisser ik in aangename tijd passering voor een zieke maar uit haren aardig wel wat vermoeiend ik gaf de beide ketroosters in wenk om dit gesprek liever te staken en had ze garen te stamen zijn vertrekken ik riet daarop de patiënt zich stil te houden draaide de pit van de lamp wat neer en liet het opgenomen bij het gordijn vallen ik verzocht hem in dokter te nemen maar hij wilde er niet van horen en de vrienden zou bij en blijven totdat hij sleep en men zou de andere dag afwachten de andere dag had ik reeds vroeg de hospitaar van mijn buurman bij mij het was niemand al goed met me heer hij was in het midden van de nacht wakker geworden had hij te laten zetten en was wat zij verstrekt niet van haar meneer gewend was zeer knork geweest daarbij had hij ja zoveel wild dat aangekeken dat ze daar tranen montane haas kwijt was geraakt en de schrik hij nog in de benen zat zij geloofde dat het niet goed was geweest dat me heer zoveel met in open raam zat want daar waren die mensen uit vreemde landen toch maar niet aangewend en zo vervolgens ik klede mij en ging hem ter stond zin hij had nog koers en nu veelheviger was zeer ontevreden over zijn bed zijn slaapkamer zijn hospitaar in één woord over alles hij wilde in groot vuur op de voorkamer hebben aangelegd en had daar al een verwachting van ik verzocht hem te blijven waar hij was en liet ogenblikkelijk in dokter halen de dokter kwam en verklaarde de ongestaltheid voor bedenkerlijk de studeerkamer werd tot in ziekekamer ingericht de patiënt met zijn bed daar werd gebracht aan zijn voogd geschreven deze kwam na een paar dagen het was een oortvrijer die noodzieken had bijgewoond en win de handen buitengewoon verkeerd stonden klein van verstand en doof van gevoel hij liet mij het bestuur in alles over de hospitaar was gelukkig enezeerhandige bedaarde knappe doortastende en tegelijk harderke vrouw zij deed haar best de dokter deed zijn best in paar jongelingen die ik uit de menigte van die verstrekt waken wilden gekozen had deden met mij al het mogelijke maar het hielp niet de ziekte nam een noodlotte geloop en na drie weken van angst en tobben droegen wij den armen wiliam keggen naar het graf een studentenbegravenis heeft iets plechtigst een lange sleep van mensen in den bloei des levens die in roge waard een lijk den graven brengen den teken dat die bloei des levens niet enbaar is voor den dood zij weten het wel maar zij moeten het zien om er zich van te doordringen het zou echter nog veel plechtiger zijn indien allen door drongen waren of konden wezen van dit gevoel indien allen even zeer belangstouden in den overledenen even zeer deelnamen in zijn dood ja indien maar allen ook de achtersten het memento mori zien konden dat voor uitgedragen wordt ook moesten de nooders van de liefhebberij al zien om met een lange trein te bronken en hen die hem uitmaken te vervelen met één nutteloze omgang door de stad gewoonlijk wordt de baar door de stad genoten van de dode gedragen of indien die niet genoeg saam in getalen zijn door hen die met een dode uit dezelfde provincie of uit dezelfde kolonie afkomstig zijn voor William had men geen twaalf land genoten kunnen vinden zijn de beste vrienden die hem ogen hem hij had nog zo kort aan de hoge school verkeerd er was misschien onder deze zelfs niet in enkele voor wie hij zijn hart en vorige open had waar ligt was ik die hem toch zo weinig had gezien nog wel zijn vertrouwsten geweest althans hij had in de laatste nacht van zijn leven een ogenblik waarop hij volkomen bij zijn kennis was in ring van de vinger getrokken met een kleine diamant en van binnen de letters E M bewaar dat had hij met vlouwen maar naar drukkelijke stem gezegd het was mee heel dierbaar meer had hij er niet bij gevoegd de studentvoorzitter daar rechtsgeleerde faculteit door welke wiling behoort had hield in een korte toespraak bij het open graf toen weer open wij die hem gedragen hadden er ieder in schop aarde in en de voort bedankte alle aanwezigen voor de eer den overledenen aangedaan de trein ging terug naar de gehoorzaal de akademie en scheiden daar de zwarte roken werden uitgetrokken de witte handschoenen hadden afgedaan elke keer de weder tot zijn oefeningen zijn uitspanningen zijn levende vrienden nog zes weken droeg deze en gene om de muts maar toen tegen kersttijd de studenten al men had verscheen en het verslag gelezen werd waarin ook enige regels en de nagedachtenis van wiliam keggen waren gewijd was er reeds menig akademiebroeder die al zijn herinneringsmiddelen moest begin roepen om zich voor te stellen hoe die wiliam kegg erbij zijn leven had uitgezien als de vocht er aandacht of van sprak om naar de west te schrijven was hij zo verlegen met de zaak dat ik eindelijk op mijn nam dan voorbereidende brief te stellen waarop dan de zijnen met het doodsbericht en zijnen verantwoording om trend te zaken van den jongen overledenen zo ras mogelijk volgensroden ik vervuurde din moeilijke plicht en enige tijd na de afzending daarbij de tijdingen ontving ik van den vaarden van keggen een brief vol van wel wat en vriendschaps aanbiedingen en antwoord twee jaren later kwam de familie keggen zelf in Nederland en zette zich zoals ik later vernam schattrijk in de stad er neder ik kreeg hier het eerst kennis van door een kisje Havana sigaren per diligence ontvangen met een billet van deze vrijzondelingen inhoud een klein reukoffer van dankbaarheid bij onze komst in het moederland komt te erg en vragen naar de familie die uit de west is gekomen en gezueld hardtruk welkom worden geheten door Jan, Adam keggen einde van de familie keggen een treurige inleiding de familie keggen kennismaking met mensen en dieren eerste deel uit camera op scura dit is een LibriVox opname alle LibriVox opnamen behoren tot de publieke domain voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwelger ga naar LibriVox.org camera op scura van Hildebrand de familie keggen kennismaking met mensen en dieren enige tijd na de ontvangst van dit reukoffer het welk mijn vrienden laten hadden van lieverleden voor mij in geur te doen opgaan zat ik op een regenachtige oktobermorgen waarop ik juist niet te vroeg was opgestaan en stil gepijnt voor mijn ambheid toen zich beneden mij in buiten gewoon je stommelhoorn deed nog al hooger vroeg ene zeer luide stem die ik niet kende drommeld stankte dat is in de Hanebalken sakaloot het eerste suffisant donker hoor ik ben een keuken als ik zien kan het is niet met zo'n een vrijmoedige luidruchtigheid dat zich de kapiteins van verganen schepen met onleesbare brieven in de met hen verbanden voor de vuiljes of de professeurs van onbekende liquea die tijdstromen aanbieden of de doorgevallen kruidiniers die uit hunne verbanden pakkeuzen niets anders hebben gered dan een mooie partij zeerste chocolade van duizend aars of de goedkope portrateurs en silhouette makers dat heb ik gehad uw beste vriend ook af te beelden of de gunstenaars die voor een sportprijs de gehele koninklijke familie ingips op uw tafel willen zetten of de reizigers met inteken leesten op onmisbare boeken waarvan een professor zich heeft afgemaakt door ze een student op de holte schuiven het is, zeg ik niet met zo'n vrijmoedige luidruchtigheid dat opgemaulde heren en al wat verder zich op ene liste gewezen bij de studerende jeugdindring om op haar medelijden onervarenheid of blauwheid te speculeren gewoon zijn zich aan te bieden want in dien zijn geen Frans duits of luikerwel spreken om uw hospitaat te overbluffen dan nemen zij de beleefste, beschaarste en de vredenste hording ter wereld jegens haar aan en wat de trap betreft zij vijnsen niet zelden er ten volle mede bekend te wezen ik was dus op dit punt gerust waar ik in ene stemming verkeerde die voor afleiding van daar was verheugde ik mij bij voorraad in vreemd gezicht te zorgen de deur ging open en er trat in wel gedaan herbinnen die in goede 40 jaar ooit mocht zijn zwans gelaad was juist niet hoog verzoenlijk, maar de uitdrukking bijzonder, vrolijk en jovial zijn verbrande kleur verrit de warmer luchtstreek hij had lebendige grijsblauwe ogen en zeer zwarte bakkebaarden zijn haar waarin op de kruin in een zinlijke jaar begon te komen was rits hier en daar na de uitdrukking van Ovidius met een weinig grijs door Sprenkelt hij droeg in groene overhoek die hij ogenblikkelijk losknopte en vertoonde zich toen in een zwart pak klederen met een satijn vest waarover in zware gooiden halsketting tot beteugeling van zijn haloosje in de hand hield hij in vrij pambous met barnstenenknop keggen riep hij me toe als ik verbaasd opstond om hem te groeten keggen de vader van William ik ben gekomen om u, het museum en de burger te zien en als je dan mee naar mijn huis wordt gaan zul je met drommels veel plezier doen ik was door dit bezoek geheel verrast en op het horen van de naam ontroerd ik bekend dat ik zelden meer en dan goede William dacht maar in een plotseling herinnering en dat wel uit den mond van den beroofde vader deed mij aan ik betuigde hem mijn genoegen den vader van den oor verleden vriend voor mij te zien ja zei de herkeggen zijn geologe uithaarenden het was jammer van den jongen het moet een goede kerel geworden zijn het speek me in m'n ziel en het gordijntje open schuifende vroeg zei erbij je woont hier duifels hoog maar dit is een mooie stand dat heet hier de Breesstraat doet het niet hier schuin zo verwoonde William daar waar nu de stijger staat hee zo dan was je naburen ja het is jammer jammer jammer zakkelood is dat de portret van Waltersko lees je Engels moe je taal niet waar zou ik hier een pleite editie van Waltersko kunnen krijgen maar zei moet wat mooi en wat kostbaar zijn ik hoor niet van die loren mijn kinderen hebben er al 1 half verscheurd en alweer op zijn horloge zinden hoe laat gaat dat museum open ik moet volstrek naar dat door je beesten spouw toe kan ik de museum ook zien wat heb je al zo meer op 10 regen nacht de oktober dag zag men hildebrand met een vreemdeling door leidend stratenhoorn om eerst de door de beesten in het museum van natuurlijke en daarna de faaroos in het museum van onbekende historie te gaan aanschouwen vervolgens een blik te werpen op de kindertjes die nooit geleefd hebben de anatomie en daarna op de portretten de dode professoren die eeuwig leven zoon op de sinaartskamer van het skalige met een peupere montel af tot opborger met een houten montel toe waarvan er echter etterlijke de doodstrijk duiderlijk hebben gezet om in weinig verschijdenheid de weg te brengen bezochten wij daar op den Burg die zelf een lijk is vroeger bewoond door de romijnen aardaa en die rederijkerskamer waarvan zo vele geniën lid waren ten slotte zagen wij ook nog den chinesen bij de heer Siboud en rusten eindelijk uit in de sociëteit Minava toen nog geschraagd door de dubbere zuil van dienbroederlijke zin die sederd roekeloos verbroken is wij aarten vervolgens aan de open tafel in de zon en het was al daar dat de heer Kegge de algemene verbazing was de voorkomen verontwaardiging van een zeer lang heer tot zich trok door de aanzienlijke hoeveelheid kajennepeper die hij uiteen opzettelijk daartoe op zak gedragen ivoel een kokortje op z'n spijzen schudden als mede door zijn volstrekte verachting van bloemkool en bordeelwijnen waardoor ik genootzak werd in flespoort met hem te delen na die neen vertrok zijn edere per diligence evenwel niet dan na mij de belofte te hebben afgepers dat ik na afloop van mijn ophanden zijn de kandidatsexamen zonder fout een paar weken bij hem zou komen doorbrengen als wanneer hij mij in zou tonen hoe hij gewoon was mensen te ontvangen en hoe goed zijn kelder was als je studeren wilt zei hij ik heb een mooie portieboeken en is er wat nieuws uitgekomen van bulwa ofzo iemand breng het voor mijn rekening mee maar vooral een beste editie een paar weken daarna kreeg ik een briefte herinnering aan deze mijne belofte begeleid door een onmeterig, grote port westindische confituuren bestaande voor zoveel ik ervan begreep uit vele schijven rabarbar en grote stukken hengelrit in het quintessent van suiker ingelicht de heer kei gemelde mij dat zij nu vrouw die dochter welke laatste tussen twee haakjes gezegd een mooie brunette was van verlangen branden om mij te zien en dit verlangen voldeed ik en weinige dagen daarna zat ik tegenover de vrouw en de mooie brunette onder een geweldig geblafd twee spaanse hazerwintjes ten huizen van den heer Jan, Adam Kegge de kamer waarin ik mij bevond leverde in schausbouw op van de wilderigste pracht met de grootste achterloosheid gepaard overvloed van zwerige meuberen vervulde haar welke allen het onhuisterlijk aanzien hadden want splint er nieuw te zien in brede veel Octavia Piano Forte stond opengeslagen en lag bevraagd met een aantal boeken een hoop door één gewopen muziek en een gitaar een gladhouden muziekkasje stond open en één dat spaanse hazerwintjes vermaakte zich in weinig met dat gedeelte van een inhoud het welk niet op de pianuswierf in allerzeelig sprongtafetjes stond beladen met allerlei aardigheden en mooie beuzelingen reukfletsen handvierschermen magots kinkhoorns cigarbusjes en kostbare plaatwerken in zilverpendulen met een paar vasen van hetzelfde metaal rusten op een schoorstienmantel van Kararis Marmar en op een trumoo onder een rustzachtige spiegeldaad tegenover zachtmen een groep van de schitterendste opgezette vogels met spitse bekken en lange staarten die oot, levent of dood geschitterd hebben een Marokkijnen klein houdien schrijntje stond a halve geopend naast in de veerhoeken daar kamer prijkte veerswaar vergolde standaardkandelaars het vloer terpijt was uit gloeiend rood en even gloeiend groen geweven de neeterdoek en gordijnen waren met oranje en lichtblauwe zijden overplooid gelijk bij alle eidere mensen hingen ook in deze huiskamer aan de wand te levensgroten en zeer behaagzieke portretten van meneer en mevrouw meneer en in Alma Viva met een zeerlijke zwaai gedrapeerd en in oog opslag ze dichter mevrouw zeer laag gekleed met een dik barelsnoe om den halt in kante ploisel om de japon en schitterende armbanden in derde schilderij stelde een groep van vier kinderen voor waarbij aan de schone brunette vooral niet was de kort gedaan de beeltenis van William als het oudste geweest was miste ik met smart maar het was natuurlijk want het stuk was eerder de overkomst de familie in het moederland geschilderd voor de sofa waarop de schone dochter van de huizen was gezeten lag in Tijgerveld met rood omzoomt en de armstoed van mevrouw was zo ruim en zo gemakkelijk dat zij er als in verzok toen ik binnen trat zat mama met de windhondje Azer dat met minder muzikale neigingen begraafd scheen dan de windhondje Mimi op haar schoot en liefkoostenheid terwijl de dochter haar beduurwerk had neergelegd om zich met een grote, witte kakken toe met gele keuften onderhouden mevrouw Kegge was eer klein dan groot van gestalte aanmerkerlijk jonger dan haar echtgenoot aanmerkerlijk bruiner dan haar dochter en wat zij ook mocht geweest zijn op dit ogenblik aanmerkerlijk verre van ene schoonheid in de ogen van de ineuropeaan haar toilet was ik moet het bekennen eenvoudig genoeg en ik zou haar zeggen enigstens slordig maar waar is het dat er veel werd goed gemaakt door eenzonnige veronieren op mevrouw Kegge's voorhoofd en een zware gouden ketting op mevrouw Kegge's voor malig een boezem hoe zeer ook deze verseersron zich het eergave van bij mevrouw Kegge's tegenwoordige kledij volstrekt niet te willen passen zij scheen verlegen met mijn bezoek en had wel het voorkomen de enige verlegen met alles te zijn ook met de pracht die haar omringde en het karakter dat zij had opterhouden haar dochter kwam haar te hulp in goede uitvinding van sommige moeders dochters te hebben zij heeft zich om mij te groeten enigstens plechtig van de sofa op terwijl de zwarte knecht mij in stoel gaf veel dichter bij haar dan bij haar mama en betuigde haar genoegen meneer Hildebrandt te zien papa had er zich zoveel van voorgesteld meneer Hildebrandt eens te bezitten niet lang zeker zou hij zich laten wachten maar eenendringende commissie had hem uitgeroepen inderdaad het was iets schoon meisje die dochter van de herkeggen zij had een fijne neus en een mond van William maar veel schone ogen dan deze had gehad heerlijke donkere tintelende ogen waren had die tot in de ziel doordrongen als zij ze deze opsloeg plonken zij vuurig en onversaagd en toch als zij ze neersloeg hadden zij iets bijzonders zachts en kwijtend her haar hing in menigte van lange glinsrende kreuren na Engelse wijze langs haar enigszins bleken maar morgen gewangen ik wist dat zij drie jaar jonger was dan William die nu ongeveer 20 jaren zo geteld hebben maar na de aard het tropische mensen geslachten was zij ten voren ontwikkeld een wilderig negligee van wit, partist en kronkelige tulle kleden haar reizige gestoten en zij had geen andere schik dan in bloedige robijn aan haar vinger die de ogen trok tot haar kleine zachte handenkens de schone brunette heet het gesprek vrijwel gaande en vulde de gapingen aan door alle vrienderijks met een kakken toe te converseren en hem kleine stukjes beschuid uit haar hand te laten oppikken bij welke gelegenheid ik doods angsten uitstond voor haren, schone vingeren men gevoelt dat ik het begunstigde dier uit haar mate prijs oh wij praten zo aardig zij was nu begonnen hem haar naam te leren te spreeken koko hoe heet de vrouw en zij eidde koko zo zacht over den koop dat ik wens de koko te zijn de lieve naam kwam echter zo min van smons horenachtige lippen als ik zelf een staat zou geweest zijn dien voor te brengen na lang vleigend kwam haar kop gekrouwen dit was klaar blijklijk een vergissing en koko boete die duur genoeg de schone ogen begonnen te fonkeren en de lieve hand gaf de omwilgen met een gouden naal de koko in gevoelige slag ten gevolge waarvan de heer koko met een schuins links gebogen kruin en kleine pasjes na het verwijderste gedeelte van zijn kruk retireerde en daar in die houding zitten bleef met één ter bescherming opgegeven poed ongeveer als een schooljongen op win de meester onheildreigend uitschiet papa leerde soms zulke woorden uit in aardigheid zijde vertoonde schoenen maar ik vind het zeer om aangenaam mama zag met inzekeren angst na haar dochter op ik zocht na de onderwerp van gesprek en was juist van plan de portretten te hulp te roepen als meneer Kege te huis kwam onstervelijke vriend riep hij mij toe als waren wij ons gehele leven door de dedaste banden van vriendschap waarvan ooit in een album gesproken is verknocht, vastdrengend als hij trein meeden brengt verengeld geweest onstervelijke vriend daar doe je wel aan kom aan dat is goed nog niets gebruik wat wil je hebben maar dera, tenerief, mallaga constancia weer de port vreugdewijn lieve kind laat om meer druk te liqueuren komen hoe zit jij daar zo te druilen loren hij heeft knoren gehad papa, antwoordde de dochter omdat hij andere woorden spreekt dan die ik hem geleerd heb ouwe malgekkijt hoe meer woorden hoe beter kopje krouwen gekskap papa, ik had het waarlijk liever niet nu nu arjoot, mijn idee ik zal het niet weer doen maar wat zeg je van onze gast meneer Hildebrand en wat zegt meneer Hildebrand van mijn dochter wij waren beide verlegen en hadden niets van elkaar te zeggen alle malgekkijt riep de heer Kegge je zult wel familia worden voortaan geen meneeren of dames maar Horiëte en Hildebrand alsjeblief je vrouw Horiëte Kegge stond op om met zeer veel ijver op de piano in boek te zoeken de knecht had in tussen bevel gekregen de aangebodene verquikkingen te brengen en zette te dien einde in onmeterlijk grote veerkanten zonder houten kist op tafel met de woord liek keurs in zeerlijke trekletters bemaald ik hout niet van die koffersforts dergas vrijheid die door slot en grenderschijnen aan te tonen hoeveel prijs men zelf op hun inhoud stoot na de woorden van de heer Kegge evenwout te overdelen geloof ik dat ik hem wezer ik zou hebben verplicht indien ik had kunnen besluiten al de zes karoffendeer met haar bijbehoond gezelskap van glazen in eens werden uitgelicht na alkrander leeg te drinken met in glas madera heten hij mij welkom hoorijs ontstaarvorken ging de heer Kegge voort dit is nu mijn huis dit mijn vrouw dit mijn oudste dochter en straks zal je al de kinderen zien niet waar Hannah dan ken je hier de taal en de spraak zowat je moet maar denken wij in de west zijn familieaar in Europa is mijn vrij wat stijver je hebt hier aardelke heren en grote hansen daar behoor ik niet toe waarachtig niet ik ben niet van aardel ik ben geen grote hans ik ben een paar venu zo je wilt horjetten voliet de kamer maar ik heb goddank niemand naar de ogen te zien dat is één geluk leven de vrijheid en vooral hier een huis je doet en laat hier alles wat je goed vindt slaap zolang als je wilt eet goed, drink goed dat zijn de wetten van het huis waar is horjet na haar kamer antwoordde mevrouw Kegge zij kleed zich voor het diner dan moeten de kinderen nog even komen er werd geschoud te zwarte knekt kreeg zijn bevelen en de kinderen verschenen einde van de familie Kegge kennismaking met mensen en dieren eerste deel