 Deel 20 van Schetsen uit Amerika door Charles Dickens. Deze LibriVox-opname is vrij van uteursrechten, opname door Marcel Koenders. Hoofdstuk 10 naar Pittsburgh, deel 2. We hadden nog zo'n oorlijke vent aan boord. Maar die er heel anders uit zag. Deze was namelijk een schraalman van middelbare jaren en lengte met een pak aan van zo'n stoffige, dofbruine kleur als ik nog nooit in mijn leven gezien had. Gedurende het eerste gedeelte der reis, hield hij zich doodbedaard en waarlijk. Ik herinner me niet dat hij mijn opmerksaamheid tot zich trok. Totdat hij, gelijk dit met grote mannen dickwals het geval is, door de omstandigheden aan het licht werd gebracht. De aan een schakeling van gebeurtenissen die hem vermaard maakten, kwam kortelijk hierop neer. Het kanaal, moet men weten, loopt tot aan de voet van het gebergte en houdt daar natuurlijk op. Dan worden de passagiers verder per as vervoerd en naderhand door een andere kanaalboot opgenomen. Den tegenhanger de eerste die hen aan de overkant wacht. Er zijn twee gelegenheden onperboot over te varen. De ene boot heet expressen, de andere een goedkoper gelegenheid, de pionier. De pionier gaat het eerst naar het gebergte en wacht het volk van de expressen af. Aangezien de passagiers, der twee boten gelijk tijdig overgebracht worden. Wij behoorden onder de passagiers van de express. Maar toen we de berg over waren en aan de tweede boot waren gekomen, kregen de eigenaars het, in een hoofd, er al de passagiers van de pionier ook in te stoppen. Zodat we minstens met ons 45 waren en de vermeerdering van passagiers was in het geheel niet van dien aard dat het voor uitzicht om die nacht te slapen er beter op werd. Zoals dat in de regel gebeurt, gingen onze passagiers daarover aan het pruttelen. Maar lieten het toch over hun dak gaan, dat de boot met de gehele vracht aan boord op sleeptouw genomen werd. En alweer voeren we het kanaal af. Thuis zou ik er niet zo'n klein beetje tegen geprotesteerd hebben. Maar daar ik hier een vreemdeling was, hield ik mijn mond, niet al zo deze passagier. Hij baamde zich een weg, midden door het volk op dek. We waren bijna allen op dek. En zonder nu het woord tot iemand in het bijzonder te richten, begon hij de volgende alleen spraak. Dit mag jullie naar de zin wezen. Ja, jullie, maar mij niet. Laaglanders uit het Oosten en bostonners van geboorte mogen er vrede mee hebben. Maar ik in het geheel niet. Nee, waarachtig niet. Ik kom uit de donkere bossen van de Mississippi. Daar kom ik vandaan en schijnt de zon op mij. Dan schijnt ze, maar eventjes, waar ik woon, glinstert de zon niet. Nee, daar glinstert ze niet. Nee, ik ben een bruine bosbewoner. Ja, die ben ik. Ik ben geen water en melkentje. Waar ik woon, daar zijn geen terapoppetjes. Daar wonen niet anders dan ruwe klanten. Ja, waarachtig. Zijn er van die laaglanders uit het Oosten en van die bostonners van afkomst? Ik ben blij om hem. Maar ik hoor bij dat volkje niet thuis. Nee, waarachtig niet. Dit gezelschap heeft een beetje fixing nodig. Ja, dat heeft het. Ze zullen aan mij geen kartje vinden dat men zonder handschoenen aandeeft pakken. Zo iemand ben ik. Ze zullen mij niet kunnen luchten of zien. Aan het einde van ieder deze korte volzinnen draaide hij zich op zijn hielen om en liep de andere kant op en telkens als hij zoon volzin uit had, maakte hij die manoeuvre. Het is mij onmogelijk te zeggen wat voor verschrikkelijke bedoeling in de woorden van deze bruine bosbewoner opgesloten lag. Maar ik weet dat de andere passagiers met een soort van bewonderende cirik erbij stonden te kijken en de boot dadelijk weer naar de kei terugstoomde. En men zoveel passagiers van de pionierloosde als men met een zachtlijntje of met overbluffen maar kwijt kon raken. Toen we weer heen voeren, trokkensommige van de haantjes, de voorsten, hun stoute schoenen aan, om tot hem, die er zo kennelijk aanleiding toegegeven had, dat onze vooruitzichten, iets wat beter waren geworden, te zeggen, zeer verplichtmeneer, waarop de bruine bosbewoner met zijn hand zwajende en nog altijd, evenals de voren op en neer lopende, dit een antwoord gaf. Dat hoeft volstrek niet. Jullie bent immers geen laken van mijn kleur. Jullie moet maar voor jezelf zorgen. Ja, dat moet jullie. Ik heb de weg gebaand, laaglanders uit het Oosten en papkindertjes. Laten die me volgen als ze er plezier in hebben. Ik ben geen papkind. Nee, dat ben ik niet. Ik kom uit de bruine bossen van de Mississippi. Ja, daar ben ik vandaan en zovoorts, evenals te voren. Uit aanmerking van de velen en gewichtigen door hem aan de landen in Casu-Onseboot, bewezen diensten, werd hem met één paregheid van stemmen één der tafeltjes toegewezen om er snachts voor zijn bed gebruik van te maken, om zulke tafeltjes woorden er nogal wat woordenvel gemaakt. Ook stond men hem, zo lang als de reis maar duurde, het warmste hoekje bij de kachel af. Maak ik kon nooit merken dat hij iets anders deed dan daar zitten. Ook hoorde ik zijn geluid niet weer, voor en al eer ik onder al de drukte van het afladen der bagage te Pitsburg, dat in de donker geschieden, over hem heen struikelde, terwijl hij op de trap der kajuit zijn sigaar zat te roken. Ja, toen hoorde ik hem weer met een kort uitdagend lachje bij zichzelf mopperen. Ik ben geen water en melk-engineer, dat ben ik niet, ik kom uit de bruine bossen van de Mississippi. Ja, daar ben ik vandaan, voordomme. Ik, voor mij, ben er wel aan toe hieruit af te leiden dat deze woorden om zo te zeggen in zijn mond begraven lagen, maar om nu bij al die ik er al te met door mijn koningin een land toe opgeroepen mocht worden, een beedigde verklaring van dit gedeelte der historie af te leggen. Zie, dit zou ik niet over mijn geweten kunnen verkrijgen, aangezien we echter in de orde onze vertelling, Pittsburgh tot dus verre nog niet bereikt hebben, mag ik hier ter loops de opmerking maken dat ons ontbijt misschien het minst wenselijkmaal van de dag was, en wel om deze reden dat er bij de geurtjes van de reedsvermelde spijsendrank uit het kleine bufet dat vlakbij ons was, nog de lucht kwam, om niet te zeggen, stank van je never, whisky, brandewijn en rum, gekruid door de damp van het gemeente tabak. Vele van de heren, passagiers, waren alles behalve zindelijk op hun linnegoed, dat op sommige plaatsen zo geel was als de kleine riviertjes die onder het pruimen uit de hoeken hun monden gedropen en daar op gedroogd waren. Ook was de dampkring niet vrij van die fluisterende windjes uit de dertig bedden, die eerst korte voren beredderd waren en waar we nog verder en dringender anerinnerd werden, doordien er op ons tafel laken af en toe exemplaren van een soort wild verschenen dat niet genoteerd stond op de spijslijst. En toch, in weerwill van deze onaangenaamheden, die tenminste in mijn oog zelfs iets kodders, iets uijers in zich hadden, toch was er veel in deze manier van reizen dat me in der tijd veel plezier deed en waar ik na de hand met groot genoegen op terug zag, zelfs het lopen met de blote hals om vijf uur's morgens uit de bedomte kajuit naar het vuile dek, het opschepen van het ijskoude water, het dompelend van het hoofd daarin en het air weer geheel fris en gloeiend van de kou uithalen. Kijk zelfs, dat was een goed ding, dan die wandeling, die vlugge, fixe, vrolijke wandeling tussen dat uur en het ontbijt, wanneer elere aarder schint het tintelen van gezondheid, de uitgezochte schoonheid van de aanbrekende dag, als daar het licht op al de voorwerpen begon te spelen, de trage beweging van de boot, wanneer men luid en vatsig, air door, dan naar de lichtblauwe hemel lach te kijken, het avond zo zachtkens voorbij gelijden van sombere heuvels met hun insgelijks zo somber uitziende bomen, somtijds met een, als het ware, kwaad aardig kijkende, roodgloeiende plek, heel in de hoogte, waar ongezienen mensen omheen kropen, het flikkeren van de helderen sterren, niet verstort door het geweld van raderen of stoom, of enig ander geluid dan het gekabel van het spiegel gladden water als de boot vooruit ging, zie dat alles was één genoegen al genoegen, dan waren het weer nieuwe nedersettingen en op zichzelfstaande blokhitten en geraamtend van huizen, vol belang voor verendelingen uit een oud land, hutten of keten met eenvoudige ovens van buiten en van klei gemaakt en varkenskotten, bijna zo goed als voortekens van de menselijke kwartierum, gebroken ramen, opgelapt met afgedragen hoeden, oude kleren, oude planken, brokstukken van dekens en papier en eigengemaakte zogenaamde rechtbanken die buiten de deur in de open lucht stonden, waar het niet moeilijk op te tellen keuken gereedschap van stenen potten en pannen opgrang schikt stond, treurig was het om aan te zien hoe elke tarweakker als beseit was met de stronken van grote bomen en hoe uiterzeldzaam het was als het oog het ellendige en eeuwige moeras niet gewaar werd met honderden verrotte boomstammen en knoestige takken die uit zijn ongezond water oprezen maar leverde dat reeds een treurig gezicht op, pijnlijk, alle pijnlijkst was de aanblik van die grote streken waar codonisten de bomen verbrand hadden en nu hun zo zwaar gewonden lichamen evenals die van vermoorde schepsels te neerlagen terwijl hier en daar de een of andere geschilde en beroakte reus moeder ziel alleen een paar verdoorde armen opstak en de vloek over zijn vijanden scheen in te roepen als een berg pas in schotland kronkelde zichsavonds blinkende en koud glinsterend in de maan schijn de weg door een eenzame bergkloof die van alle kanten zodanig tussen hoge en stijle heuvels ingesloten was dat er behalve door het nauwe pad waar we langsgekomen waren ging uitkomen aan schijn totdat zich een hoppelige heuvelkant scheen te openen die toen we zijn donkere keel doorgingen het maan ligt opschepte en onze nieuwe koers in schaduw en duisternis hulde wij hadden herrisburg op een vrijdag verlaten zondagmorgen kwamen we aan de voet van de weg waar de spoorweg overheen loopt er zijn tien hellende banen vijf ophellende en vijf afhellende op de eerste worden de rijtuigen naar boven getrokken en bij de tweede langzaam naar beneden gelapten worden de al naar het uitkomt de vergelijkende wijs vlakke afstanden nu eens met paarden dan weer met stoomkracht afgelegd gewoondelijk liggen de rails op de uiterste kant van een duizeling wekkende afgrond en zonder een steen of hech ja zonder een snipper tussen hem staat de reiziger als hij uit het portierraampje mocht kijken op eens in de diepten van het gebergde daar beneden hem de reis wordt echter met de grootste omzichtigheid ondernomen zo mogen er bij voorbeeld maar twee rijtuigen tegelijk reizen en daar er nog meer voor zorgen van dien aardgenomen worden behoeft men voor ongelukken niet bang te zijn het was erg prettig om bij een koele wind zo snel langs de berghoogte te reizen en dan meteen in een dal vol licht en lievelijkheid neer te zien ja dat was prettig oh zo prettig dan toch wing men door de toppen der bomen heen een vluchtig gezicht op van hier en daar verspreide hutten daar zag men kinderen bij de deuren heen en weer lopen honden die blavend naar buiten vloogen natuurlijk konden we die niet zien maar alleen horen verschikte varkens die naar huis schommelden huis gezinnen die buiten in hun ruwe tuinen bij elkaar zaten koeien die met een stompzinnige onverschilligheid opkeken mannen in hun hemsmallen die naar hun onvoldooide huizen keken en pijnsten over het werk dat morgen diende verricht te worden terwijl wij heel hoog boven hen als de wind voorbij spoorden en toen we gegeten hadden en zonder dat er een andere kracht in beweging gebracht werd dan de zwaarten der wagon zelf een steile bergpas afgespoord waren kijk toen was het ook prettig om te zien hoe de losgemaakte locomotief lang na ons als een groot insect moeder ziel alleen aankwam gonsen terwijl haar rug van groen en goud zo in de zonblank dat had ze een paar vleugels uitgespreid en was weggevlogen niemand naar het mij voorkomt reden zou gehad hebben zich daar in het minst over te verwonderen maar toen wij het kanaal bereikten stopte ze met al de berejdering van een nijmeisje dat haast heeft en kort naar ons en voordat wij de stijgen verlieten spoorden ze deze heuvel weer op met de passagiers die onze aankomst af hadden gewacht ten einde de weg over te steken waar we langs gekomen waren maandag avond waarschuwden ons oven vuren en kloppende hamers langs de overs van het kanaal dat we het einde van dit gedeelte onze reis naderden nadat door een andere dromerige plaats te zijn gegaan een lange waterleiding namelijk dwars over de aleganie rivier die er nog vreemder uitzag dan de brug de herrisburg zijn de een grote houten kamer vol water kwamen we op zo'n lelijke warboel uit van achter gedeelten van gebouwen en havenloze gallerijen en trappen als men altijd aan het water aantreft onverschillig of men met een rivier of zee of kanaal of slot te doen heeft en we waren de pitsburg wat burmingham is in engeland dat is pitsburg althans de inwoners zeggen het als men nu de straten winkels huizen wagens fabrieken openbare gebouwen en bevolking opzij zet dan zal het misschien wel zo zijn zoveel is ondertussen zeker dat er veel verbaasend veel rook overhangt en de stad vermaakt is om haar ijzer gitarijen behalve de gevangenis waar ik al op gewezen heb vindt men er een aardig tuighuis en andere instellingen ze ligt heel mooi aan de aleganie rivier waar twee bruggen over zijn ook de buitenplaatsen der meer vermogenen burgers waar de hoge gronden in de omtrek als beseid mee zijn doen zich vrijgunstig voor wij logeerden in een aller voortreffelijkst hotel en werden op uitnemende wijzen bediend oude gewoonte was het vol vreemdelingen was zeer ruim en had een brede kolonade aan iedere verdieping van het huis we bleven hier drie dagen ons eerst volgend punt was Cincinnati en daar dit weer een reisje per stoomboot was en in het reisseizoen gewoonlijk van die westerse boten een stuk of twee zwekelijks in de lucht vliegen kwam het de passagiersgeraden voor elkaar te raadplegen ten opzichte van de vergelijkende wijze veiliger of onveiliger boten die met die bestemming op de rivier lagen een daarvan de messenger genoemd werd ons het sterkst aanbevolen een dag of 14 geleden was het onmiddellijk vertrek dag in dag uit aangekondigd geworden maar wie niet vertrokken was was de boot de kapitein scheen te dien aanzien zelf geen stelig voornemen te hebben maar dit is nu eenmaal de gewoonte in amerika want als de wet een vrij en onafhankelijk burger komt binden om zijn woord tegenover het publiek te houden wat zou er dan in vredesnaam van onze persoonlijke vrijheid overblijven buiten dien dit ligt zo op de weg van de handel en als passagiers langs de handelsweg beet genomen worden en het volk langs de handelsweg op allerlei wijzend geplaagd wordt waar is de man die zelf een uitgeslapen koopman zijn de zeggen zal we moeten hier een stokje voorsteken door de dieper plechtigheid der openbare aankondiging meegenomen ik wist toen met betrekking tot deze gebruiken van de prins geen kwaad repte ik me zo daar nog om aan boord te komen dat ik geheel buiten adem geraakte maar gelukkig deel de men me nog bijtijds vertrouwelijk mee dat de boot zeker niet voor vrijdag de eerste april zou vertrekken zodat we het ons in die tussentijd nog zo gemakkelijk mogelijk maakten en eersts middags aan boord gingen einde van deel 20 deel 21 van schetsen uit amerika door chals dickens deze librifox opname is vrij van auteursrechten opname door marshal kunders hoofdstuk 11 naar sincenetti van pittsburg naar sincenetti op een westerse stoomboot sincenetti de messenger behoorde onder de vele stoombooten van hoge drukking die te samen aan de kant der kaai vastlagen en van de reisende grond die de aanlegplaats vormt en van de hoge oever aan de overkant der rivier beschoudt scheen deze boot niet groter dan een gewone boot ze had een stuk of 40 passagiers aan boord behalve de armere personen op het lagerdek en stak in een half uur of minder van wal voor ons gebruik hadden wij een nietig zogenaamd statievertrek met twee kooien erin die in de dameskajuit uitkwam zonder twijfel lag er iets vertroostens in deze locatie in zover ze zich namelijk in de stevend van het schip bevond en men ons herhaaldelijk ten ernstigste op het gemoed gedrukt had zo ver mogelijk naar achteren te gaan omdat de stoombooten gewoondelijk van voren in de lucht vliegen en dat dit geen overbodige voorzorg was werd ons op onze reis door meer dan een soortgelijk noodlotig ongeval voldoende bevestigd daar gelaten deze reden tot de vredenheid deed het ons onuitspreekelijk goed een plaatje te hebben hoe klein dan ook waar men alleen kon zijn en daar rij van kleine kamertjes waar dit een van was ieder een tweede glazen deur had behalve die welke zich in de dameskajuit bevond en die deur in een nauwe gallerij uitkwam buiten het schip waar die andere passagiers zelden kwamen en men dus in vrede kon zitten kijken naar het zich telkens afwisselende panorama zo namen we ons nieuw kwartier met veel genoegen in bezit gelijken de pakketschepen die ik reeds beschreven heb al bitteren weinig op iets dat wij gewoon zijn op het water te zien deze westerse schepen wijken nog veel verder af van al de denkbeelden die wij ons ten opzichte van boten plegend te vormen ik weet dan ook ter nauwe nood waar ik ze bij vergelijken of hoe ik ze beschrijven zal ten eerste hebben ze geen mast tauwerk takels en wand of wat er van die aard aantuig wordt aangetroffen op een boot even min hebben ze iets hoe genaamd in hun vorm wat iemand kan herinneren aan de voor of achtersteven de zijden of de keel van een boot behalve dat zij op het water liggen en een paar raderkasten tentoom sprijden zou mensen kunnen houden voor iets dat in tegendeel bestemt schijnt te zijn omhoog en droog op een bergtop de een of andere onbekende diensten verrichten erg eerst zelfs geen dekzichtbaar niets dan een lang zwart lelijk dak van boven met twee ijzeren schoorsteenpijpen en een ruwe veiligheidsklep en een glazenhuisje voor de stuurman na maten men nu zijn ogen naar het water toegeert ontdek men de zijden en deuren en ramen van de zogenaamde statiekamers zo ongelijk door elkaar gehutseld als vormen ze een smalle straat die naar de verschillende smaak van een dozijn mensen aan was gelegd het geheel wordt geschraagd door balken en pilaren die op een vuile bar gerusten maar een duim of wat bovende oppervlakte van het water terwijl zich in de nauwe ruimte tussen dat bovenste samenstel en het dek deze bargen de stookplaatsen en de machinery bevinden die opzij aan weer aan wind zijn bloot gesteld gaat men nu savings een deze botend voorbij en ziet men dan het grote vuur open en bloot zoals ik zo even beschreven heb onder die brozen toestel van geschilderd hout louien en razen ziet men vervolgens de machinery die ten ene malen aan haar lot overgelaten haar gang gaat te midden van de massa lander vanters land verhuizers en kinderen die op het lager dek kriulum en dat onder het opzicht van achterloze lidem die misschien eerst voor een maand of zes zo'n betrekking gekozen hebben ziek men nu een en ander dan voelt men op staande voet dat het verwonderlijke hierin bestaat niet dat er zoveel ongelukken op zo'n reis gebeuren maar dat er één zeggen één reis veilig en wel kan gedaan worden van binnen is een lange nauwe kayuit over de gehele lengte der boot waar de statie hutten van weerzijden op uitkomen een klein gedeelte daarvan aan de steven is voor de dames afgezonderd terwijl het buffet vlak aan de overkant is in het midden staat een lange tafel en aan ieder eind een kachel de vasttoestel is voor aan boven op het dek het is een beetje beter dan aan boord de kanaalboot maar niet te veel wat de middelen betreft om voor zijn de persoonlijke zindelijkheid te kunnen zorgen stuid men in amerika onverschillig op welke wijze men ook reizen mogen op gewoonten die uiter slordig neen vuil mogen heten ik voor mij heel dan ook sterk tot het geloof over dat vele ziekten die in america heersen aan die verregaande onzindelijkheid te dankend zijn aan boord van de messenger moeten wij drie dagen blijven en gebeuren er geen ongelukken dan zijn we maandagmorgen te sincinetti men eet drie maal per dag zo ontbijt men om zeven uur gebruikt het middagmaal om half 1 het avond eten tegen zessen bij elk maal staan tal van kleine schotels en schalen op tafel met bitter weinig erin zodat of schoon het al de schijn heeft dat er machtig uitgehaald wordt er zelden in de werkelijkheid meer is dan een burgerpot tenzij men houden van en genoegen nemen met wat schijfjes beetwortel sneetjes gedroogd vlees zuurtjes maaijs indiaans corn appelmoes en pompoen sommige bedienen zich van al deze livlavjes en confituren nog op de koop toe bij wijze van dessert op hun gebraden varkens vlees dat zijn dan gewoonlijk van die aanslechte spijsvertering sukkelende heren en dames die bij hun ontbijt en avond eten ongehoorde hoeveelheden heet brood voor orberen iets wat tussen twee haakjes bijna even goed voor de spijsvertering is als een gekneed spelden kussen zij die deze gewoonte niet opvolgen en af en toe het een en ander gebruiken zit in gewoondelijk in gedachte te zuigen aan hun messen en vorken totdat ze het met zichzelf eens geworden zijn wat nu te nemen halen dan die voorwerpen uit de mond leggen ze op hun bord neer bedienen zich en gaan weer aan de gang onder het middag eten valt er niets te drinken dan koud water dat in grote kruiken op de tafel staat eten het zij smorgens of smiddags of avonds dan wordt er niet gesproken al de passagiers zijn erg zwaarmoedig zo zwaarmoedig als of er allerlei schrikkelijke geheimen op hun ziel drukken men praat niet men lach niet men maakt geen pret kort om men doet niets dat gezellig mag heeten of het moest spugen zijn en dit laatste wordt gedaan in stille kameraadschap om de kachel als men gedaan heeft met eten iedereen zit stil en sprakeloos op zijn stoel slopt zijn ochtend en middag en avond eten op als of dat alles lood er noodzakelijke behoefte waren die nooit met een of ander genot of plezier kunnen gepaard gaan en na zijn voedsel in sombere stilte in zijn lichaam te hebben opgesloten sluit hij zich meteen al dichter en dichter op met dat gevolg dat als mensen niet zag eten en drinken geonwille keurig zou het gaan veronderstellen dat al de mannelijke leden die daar aan zaten de troefgeestere schimmen van opgestapte boekhouders waren die voor hun lessenaar dood zijn neergevallen ja waarachtig met zo'n voorkomen van drukke bezigheid zitten ze daar aan tafel bij hen vergeleken zou men een kraai of aanspreker of groefbidder of hoe men zo'n tweevoeter ook betitelde een vrolijke frans kunnen noemen en zou een grafmaal met zijn geraspte broodjes en wat die smear zij in vergelijking met deze maaltijden als een dolomans partij door kunnen gaan wat nu het volk aangaat dit is koekhoek een zang verschillende karakters treft men onder hen niet aan zij reizen bijna voor dezelfde boodschap doen en zeggen dezelfde dingen op precies dezelfde manier en lopen in één en hetzelfde sombere kringetje rond over de gehele lange tafel is het er nou een noot een die in enigerlei opzicht van zijn buurman verschilt het is waarlijk een buitenkantje tegenover dat 15-jarig meisje met haar praatachtig kinnetje te mogen zitten zij toch om haar dit recht te laten wedervaren is levendig als kwiksilver en doet alle eer aan de handtekening der natuur want van al de kleine snapsters die ooit de rustige rust ener dommelige dames kan je uit verstoorden is zij hennetje de voorste het mooie meisje dat een beetje van haar af zit daar verder aan het end der tafel hiel de eerste vorige maand de jonge man met de donkere kneevel die naast haar zit in datzelfde verrewesten gaan zij zich nederzetten waar hij vier jaar gewoont heeft waar zij nog nooit geweest is onlangs waren zij beiden met een dilijanse omgevallen een ongunstig voorteken overal waar zulke ongelukken niet dagelijks voorvallen en zijn hoofd dat de tekenen van een verse wontraagt is nog verbonden ook zij werd bij die gelegenheid gekwetst en lag zo helder als haar ogen nu zijn een dag of wat van haar zelf nog verderop zit een man die enige meilen verder dan de plaats hun bestemming gaat om een kortelings ontdekte kopermijn te exploiteren het dorp dat heet wat het dorp worden moet brengt hij mee een stuk of wat geraamten van hutten en een toestel om het koper te smelten ook de aanstaande bewoners brengt hij mee deels zijn ze amerikanen en deels eren die te samen op het lagerdek hocken waar zij ze gisteravond tot de nacht al aardig gevoorderd was vermaakten met het nu eens afschieten van pistolen dan weer zingen van lidrum zij en de zeer weinigen die zo wat een minuut of twintig aan tafel geweest zijn staan op en gaan heen wij doen hetzelfde en onze kleine statie hut doorgaande hernemen we onze zit plaatsen in de rustige buitengallerij de rivier is hier altijd fix breed maar op sommige gedeelten wijder dan op andere buiten dien is een gewoonlijk een groen met bomen bedekt eilandje dat haar in twee stromen verdeeld het zij om hout in te nemen het zij voor passagiers stoppen we hier nu en dan een paar minuten aan het een of andere steden kan of dorp ik moest eigenlijk stad zeggen want iedere plaats is hier een stad maar meer en deels zijn de oevers wildernissen echte wildernissen begrooid met bomen die in deze omtrek al in blad staan en groen ook meilen en meilen ver breekt geen enkel teken van menselijk leven geen enkel spoor van menselijke voetstappen deze wildernissen af ook ziet men in de onttrek geen andere beweging dan die van de blauwe meerkool weer kleur zo helder is en toch zo fijn dat ze er als een vliegende bloem uitziet op grote afstand van elkaar komt hier en daar een blokhut met haar kleine van bomen gezuiverde lapgronds er omheen uit een heuvel achter gebodem voor de dag en kronklunt stijgt er een draad van blauw en roek naar de hemel op ze staat in de hoek van het armzalige tarweveveld dat vol is van grote wanstaltige boomstronken die wel iets weg hebben van slagers hakblokken soms is de grond eerst nu gezuiverd de gevel de bomen liggen nog op de grond en eerst van morgen is er een begin gemaakt met het bouwen van het blokhuis als wij zo'n stuk gronds voorbij varen leunt de kolonist op zijn bel of hamer en kijkt pijnzend naar het volk van de wereld de kinderen kruipen uit de tijdelijke hut die evenals een zigeun attempt zomaar vlak op de grond gezet is en klappen in hun handen en maken een leven dat het een aard heeft eerst gluurt de hond naar ons en kijkt dan weer zijn meester vlak in het gezicht als of hij zich niet recht op zijn gemak voelde op het vermoeden dat zij in een arbeid gestoord zouden worden en van grappemakers niets meer wil weten en met dat al bespeurt men daar dezelfde eeuwige voorgrond de rivier heeft zijn oevers weggespoeld en state gebomen zijn in de stroom neergevallen sommigen hebben er zo lang in gelegen dat ze niet meer zijn dan droge grijsachtige geraamte sommigen zijn er zo even ingetuimeld en baden terwijl er nog slik aan hun wortel zit hun groene kruinen in de rivier en brengen nieuwe loten en takken voort sommigen zijn nog bijna aan het geleiden als geyer naar kijkt en sommigen waren al zo lang geleden verdronken dat hun verbleekte armen midden uit de vloed opsteken en hun best schijnen te doen om de boot te grijpen en ze onder water te slepen door zo'n toneel nu als dit zet de logge machine steenend en nors haar weg voort en bij elke wendeling van haar raderen dreun ze zo geweldig dat het naar menen zou voldoende was om de indianen wakker te maken die daar begraven liggen onder die grote terp kinder een terp zo oud dat machtige eiken en andere woutbomen hun wortels geslagen hebben in haar bodem en zo hoog dat het een heuvel is zelfs onder de heuvels die de natuur in de ronde geplant heeft zelfs de rivier als of ze deelde in de gevoelens van medelijden voor de uitgerooide volkstammen die in hun gezegende onwetendheid aantgaande het bestaan van blanken hier honderden jaren geleden zo vreedzaam woonden zelfs de rivier zeg ik sluipt eventjes weg om naar deze aardhoogte heen te krabbelen en er zijn maar weinige plaatsen waar de Ohio helderder glinsterd dan bij de kreek die grote begraafplaats al wat ik daar beschrijf zie ik terwijl ik in de kleine buitengalerij zit de avonds schemering sluipt langzaam over het landschap heen en veranderd het voor mijn ogen nu is ook het ogenblik daar dat we stil houden om een stuk of wat landverhuizers aan wal te zetten vijf mannen even zoveel vrouwen en een klein meisje al hun aardzegoederen bestaan uit een zak een grote kist en een oude stoel zo'n oude hooggeruchte stoel met mattenzitting een eenzaam kolonist op zichzelf in de boot worden ze naar de wal toegeroeid terwijl het schip een beetje verder haar terugkomst afwacht want het water is ondiep zij worden afgezet aan de voet van een hoge oever op welk stop zich een stuk of wat blokhutten bevinden die alleen langs een langslingerpad genaakbaar zijn het wordt ondertussen hoe langer hoe donkerder maar de zon is nog erg rood en schijnt in het water en op sommige der boomkruinen als vuur eerst stappen de mannen de boot uit helpen er de vrouwen uit halen er de zak de kist en de stoel uit zeggen de roeiers goede dag en duwen daarna de boot van de wal af bij de eerste plas van de riemen in het water gaat de oudste vrouw van het gezelschap zonder een woord te kikken heel dicht bij de waterkant zitten niemand van de anderen gaat zitten of schoon de kist zo breed is dat menig één erop zou kunnen zitten als waren ze in steen veranderd blijven ze maar staan daar waar mensen aan land gezet heeft en kijken de boot na en dat duurt zo'n poos alles is doodstil de oude vrouw en haar ouders toe in het midden de zak en de kist op het stramt zonder iemand om er op te passen alle ogen op de boot gevestigd ze komt opzij van ons schip ze wordt vastgemaakt de mannen klauteren aan boord de machine wordt in beweging gebracht en weer gaan we heigend en steenend weg zij blijven daar nog maar altijd staan en verroeren geen fin met mijn verrekijker kan ik ze zien als het door de afstand en steeds toenemende duisternis voor het oog niets meer dan stippen zijn de oude vrouw zit nog altijd in de oude stoel en de rest staat om haar heen onbeweeglijk als een paal en zo verliezen ze van lieverleden uit het oog de avond is donker en we varen voort in de schaduw van de boom rijke oever die het nog donkerder maakt nagedurende enige tijd een somber dolhof van takken voorbij te zijn gevaren komen we aan een open ruimte waar de grote bomen in brand staan de vorm van iedere tak en twijg teken zich bij de donkerrode gloed af en als een lichtkoeltje er doorheen ritzelt schijnen ze in vuur te groeien kortom het is zo'n gezicht als waarvan we in legenden van betoverde bossen lezen met dat onderscheid dat het naar is om aan te zien hoe die edelen werken de natuur zo jammerlijk aan hun einde komen en met niet minder treurig te moeder wordt als men bedenkt hoeveel jaren er niet moeten voorlopen voor en al eer de tover kracht die ze schiep huns gelijken weer op deze grond tevoorschijn zal roepen maar die tijd zal komen en wanneer in hun veranderde as de groei van ongeboren even wortel zal geschoten hebben dan zullen ook de onvermoeide geslachten die volgende even weer optrekken naar deze onbevolkte wildernissen en hun medeschepselen uit ver verwijderde steden die misschien nu nog onder de baren der zees sluimeren ze zullen in een taal die vreemd zal klinken in elk oor daar die taal hun ureeds zeer oud is van oorspronkelijke wouder lezen waar de bel nooit werd gehoord en waar geen menselijke voet de medichte bossen bezette grond ooit betreden had de middennacht en de slaap wisten al deze tonelen en gedachten uit en schijnt de morgen weer dan verguld hij de nocken der huizen van een drukke stad voor wie er breed geplaatheide kai de boot wordt vastgemaakt met andere boten en vlaggen en bewegende raderen en een gekrieuw van mensen om zich heen als over duizend meilen in de omtrek ging eenzaam of rustig plekje gronds te vinden waren sin cennetti is een mooie stad vrolijk bedrijf en druk niet dikwijls heb ik een plaats gezien die zich bij de eerste aanblik zo gunstig en plezierig voordoet aan een vreemdeling als deze stad met haar netten rode en witte huizen haar wel bestraatte wegen en voetpaden van glinsterend gebakken steen ook bij naderkennismaking wordt deze goede indruk niet minder breed en luchtig zijn de straten de winkels buiten gewoon goed en de particulierenhuizen moeten wel in het oog vallen zo sierlijk en net zijn ze deze huizen zijn in verschillende soms eigenaardige stijl opgetrokken een stijl die van een vinding rijke geest en werkzame verbeelding getuigd iets dat iemand na in gezelschap te zijn geweest van zo'n even smakeloos als saaie stoomboot alweer hoogstplezierig aan moet doen aangezien men nu immers bij zichzelf de gevolg trekking gaat maken dat daar ter steden de zo even vermelden hoedaanigheden niet gemist worden de neiging om deze lieve vilaas te versieren en aantrekkelijk te maken leidt vanzelf tot de boom en bloemkwekerijen als mede tot het aanleggen van goed onderhoude tuinen waarvan het gezicht voor hem die langs de straten wandelen onuitspreekelijk verkwikkelt en aangenaam is eek stond dan ook opgetogen van verrukking over het voorkomen van de stad en haar nabij gelegen voorstad Mount Auburn vooral van deze voorstad bezien doet de stad zelf die in een amphitheater van heuvels ligt zich allergunstigst voor ja levert een werkelijk schoonen weegaloze aanblik op de dag na onze aankomst hield het matigheidsgenoot schap er toevallig een grote vergadering en daar volgens de wegwijzer de optocht het hotel waar wij logeerden voorbij moest had ik een goede gelegenheid hem te zien toen ze smorgens onder onze ramen voorbij trokken de optocht bestond uit etterlijke duizenden mensen al temaal deden van de verschillende onderafdelingen van het matigheidsgenoot schap Washington en werd gedirigeerd door beanten te paard die met sherpen en linten van heldere kleuren die vrolijk achter en wapperden langs de gehele trein kranig op en neerdraafden muziek korpsen waren er ook bij en banieren zonder tal en het geheel zag er als een fix feestelijk concours uit wat mij bijzonder goed deed was het gezicht van de iren die een duidelijk de onderscheiden afdeling op zichzelf uitmaakten en met hun groene sherpen nogal in het oog liepen hun nationale harp drogen zij bij zich en hoog boven hun hoofden stak het portret van vader met u uit zij zagen er even lustig en goed geluimd uit als altijd en daar zij hard voor hun dagelijks brood werkte en al een arbeid die op hun weg lag hoezwaar ook verrichten waren zij meinsbedankens hier de onafhankelijkste mannen de banieren waren goed geschilderd en wapperden door de straten dat het een aard had een was erbij waar het slaan tegen de rotsen en het springen van het water op afgeschilderd stond ook was er een matigheidsman met considerable of a hatchet gelijk de banierdrager waarschijnlijk zou gezegd hebben die een dodelijke slag wat toebrengen aan een slang die kennelijk op het punt stond van boven een vaartje met sterke drank op hem aan te vliegen maar de voornaamste trek van dit gedeelte der vertoning was een grote allegorie die in de groep der scheepstemmerlui gedragen werd en aan de ene kant de stoomboot alcohol voorstelde waarvan de ketelsprong en die met een groot gekraak in de lucht vloog terwijl op de andere zij het goede schip matigheid afgebeeld was een brave Hendrik onder de schepen die dan ook tot innige tevredenheid van kapitein, bemanning en passagiers met een gunstige wind doorzelden nadat de optocht de stad rond gegaan was begaf hij zich naar een bepaalde plaats waar hij naar luid van het gedrukte programma ontvangen zou worden door de kinderen der verschillende vrije scholen matigheidsliederen zingende ik had verhindering gekregen en kon dus niet bij tijdspresent wezen om deze kleine nacht te galen te horen kan dus even min verslag uitbrengen van deze nieuwe soort van vocale vermakelijkheid nieuw althans voor mij maar ik vond in een groot open ruimte edere afdeling om haar eigen bannier om geschaard waar men in stille aandacht naar zijn eigen redenaar luisterde afgaande op het weinige dat ik daarvan horen kan waren de redevoeringen zeker wel berekend voor de gelegenheid want ze hadden die een graad van betrekking op koud water als waar natte dekens recht en aanspraak op hebben en toch het voornaamste was de wijze waarop de toehorders zich de ganze dag aanstelden en dat was waarlijk bewonderend zwaardig en veelbelovend sinds net die staat allergunstigst bekend om zijn vrije scholen die het in zo grote getalen bezit dat op de gehele bevolking geen kind met mogelijkheid verstoken is van de middelen van opvoedingen onderwijs waar dan ook gemiddeld vierduizend leerlingen jaarlijks gebruik van maken ik ben maar in één deze inrichtingen geweest terwijl er onderwijs gegeven werd in de afdeling voor de jongens die vol kleine kleuters was van verschillende leeftijd ik geloof van zes jaar tot tien of twaalf stelde de meester voor de leerlingen voor de vuist enige algebrazond te laten maken een voorstel waar ik zo vrij was niet zonder enige verlegenheid voor te bedanken en wel om de dood eenvoudige reden dat ik mijn bekwaamheid om mislagen in die wetenschap aan te wijzen volstrekt niet vertrouwen in de meisjeschool stelde de onderwijzer voor dat er iets gelezen zou worden nu die kunst meende ik nog al tamelijk goedmachtig te zijn weshalve ik me bereid verklaarde een klasse te horen boeken werden er dus rond gedeeld en een stuk of zes meisjes losten elkaar af met het lezen van paragrafen uit de engelse geschiedenis maar het was niets meer dan een droge compilatie die hun bevattingsvermogen on eindig ver te boven ging en toen zij klaarblijkkelijk zonder er tien woorden van te verstaan drie of vier saaie passages betrekkelijk het verdrag van amin en andere zieldoorvleimende onderwerpen van dezelfde aard afgeraffeld hadden graf ik te kennen dat ik geheel voldaan was het is wel mogelijk dat het alleen geschieden om de verbazing van de vreemde bezoeker gaande te maken dat zij deze verbazend hoge sport op de ladder der geleerdheid beklommen en zich bij andere gelegenheden iets wat lager bij de grond hielden toch ik voor mij zou meer in mijn schik geweest zijn en me meer voldaan gevoeld hebben bij al dien het examen gelopen had over eenvoudige lessen die zij begrepen evenals op iedere andere plaats die ik bezocht waren de rechters hier mannen vanuitstekend karakter en talent ik woonde één der terecht zittingen een minuut of wat bij en vond ze gelijk aan die waar ik al gewacht van gemaakt heb het geding liep over een ijs tot schadeloosstelling er waren niet veel toehorders en de getuigen raadsman en jury vormden een soort van familie krantje nog al lolig moet ik zeggen de gezellige kringen waar ik mij hiermee in liet waren verstandig hoffelijk en aangenaam de bewoners van sincinetti zijn trots op hun stad als één der belangrijkste in amerika en niet zonder reden want zo vrij en bedrijvig als ze nu is met een bevolking van 50.000 sielen zijn er maar twee en vijftig jaar verlopen sinds de grond waar ze op staat die toen de tijd voor een handvol dolla's gekocht werd een woest bos was en haar burgers maar een handvol personen waren die in verspreide blokhuten aan de over de rivier woonden einde van deel 21 deel 22 van schetsen uit amerika door Charles Dickens deze LibriVox opname is vrij van auteursrechten opname door Marcel Kunders hoofdstuk 12 naar sinds louis deel 1 van sincinetti naar louis veel met een andere west als een stoomboot en van louis veel naar sinds louis met nog een andere sinds louis om 11 uur voor de middag verlieten we sincinetti en scheten ons in naar louis veel in de stoomboot de pike deze boot die de brieven overbracht was een pakket van veel beter alloy dan die waarmee we van pitsburg waren gekomen daar deze overtocht niet meer dan een uur of 13 vereisten maakten we de nodige schikkingen om die avond aan wel te gaan alles behalve van plan als we waren om in een zogenaamde statie het te slapen wanneer het mogelijk was ergens elders te slapen behalve de gewone alledaagse massa passagiers bevond zich toevallig aan boord deze boot een zekere pitschlin een opperhoofd van de stam der chokto indianen die mij zijn kaartje zond en met wie ik het genoegen had een lang durig onderhoud te hebben engels sprak hij volmaakt goed of schoon hij naar hij me vertelde die taal eerst begonnen was te leren toen hij een volwassen jongman was hij had vele boeken gelezen en scotspoezie schinnend sterke indruk op zijn ziel te hebben gemaakt vooral het begin van de dame van het meer en de scene van de grote slag in marmion waar hij ongetwijfeld om de overeenkomst der onderwerpen met zijn eigen lievelingswerk en smaak veel belang instelde en niet minder genoegen in smaakte al wat hij gelezen had scheen hij zeer goed te begrijpen en elke fictie die zijn sympathie verworven had hij sloeg er mannenlijk en ernstig geloof aan ik moest bijna zeggen heftig hij had onze gewone dagelijkse kleding aan die hem los en met ongekunstelde sierlijkheid om zijn fraaien gestalte hing toen ik hem zei dat het mij speelt dat ik hem niet in zijn eigen klederdracht zag stak hij een ogenblik zijn rechterarm uit als of hij één of ander zwaarwapenswaaide en antwoorden toen hij hem weer liet vallen dat zijn ras gaande weg nog wel heel wat andere dingen verloor dan hun kleding en het niet lang zou duren of ze werden niet meer gezien op aarde maar hij droeg ze thuis voegde hij er met vierheid bij verder vertelde hij me nog dat hij zeventien maanden lang bewesten de Mississippi geweest was en zich nu op de terugreis bevond voornamelijk was hij daarom te Washington geweest om enige onderhandelingen ten einde te brengen die al sinds lang tussen zijn stam en het groevenement aanhangig waren maar en dit zei hij opdroef geestige toon ze waren nog altijd niet tot een goed einde gebracht en hij vreesde dat dit wel nooit zou gebeuren want wat vermocht hem een stuk of wat indianen tegenover zulke uitgeslapen kooplij als de blanken van Washington hield hij niet dus teden groot en klein hingen hem gouden keel uit en hij verlangde naar het bos en de prairie ik vroeg hem wat hij van het congres dacht glim lachend gaf hij ten antwoord dat het in het oog van een indiaan waardigheid miste voor zijn dood zei hij zou hij heel graag engeland willen zien ook sprak hij met veel belangstelling over de grote dingen die daar te zien waren toen ik hem van die kamer in het brits museum sprak waar huishoudelijke souveniers bewaard worden van een ras dat reeds duizend jaar geleden opgehouden had te bestaan was hij zeer aandachtig en het veel niet moeilijk te zien dat hij bij zichzelf dit feit met het trapsgewijze wegkwijnen van zijn eigen volk in verband bracht dit bracht het onderwerp van ons gesprek op het kunstkabinet des heren ketlin dat hij hoogelijk preis en de opmerking bijvoegde dat zijn eigen portret onder de collectie was en allen keuren geleken volgens hem had de herkoeper de roodhuiden goed getroffen en hij wist dat ik dit ook wel zou doen als ik maar met hem wel gaan op de buffeljacht iets wat hij erg graag had dat ik zou doen toen ik hem zei dat gesteld ik ging ook zijn landstreek bezoeken ik den buffels al bitter weinig schade toe zou brengen wat hij het als een kolossale grap op en lachte hartelijk hij was een opmerkelijk schoonman naar mijn gevoel een jaar of wat over de 40 met lang zwart haar een arensneus brede wangbeenderen een door de zon verbrande tint en een zeerhelder scherp donker en doordringend oog naar hij me vertelde waren er nog maar 20 duizend choktos over en hun getal slonk bij de dag enkele van zijn medischef waren genoodzaakt geweest de beschaving daar blanken aan te nemen en zich bekend te maken met het geen de blanken wisten want dit was zijn enige kans om te blijven bestaan maar hun getal was niet groot en de overruggen waren zoals er altijd geweest waren langs stond hij bij dit punt stil en zij meermalen dat zij als weggeveegd moesten worden voor de reuze schreden die de beschaafde maatschappij zetten ten zij ze probeerden om zich met hun veroveraars te vereenzelfigen toen we bij het afscheid nemen elkaardel handdrukten zij ik hem dat hij naar engeland moest komen daar hij immers zo verlangend was dat land te zien dat ik hoopte hem daar nog eenmaal aan te zullen treffen en hem wel doorst beloven dat hij goed ontvangen en vriendelijk behandeld zou worden deze verzekering deed een blijkbaar goed of schoon hij hier met een vrolijke glimlach en schalkse beweging van zijn hoofd op repliceerde dat de engelsen dol veel van de roodhuiden plachten te houden als er hun hulp van noden hadden maar zich na de hand weinig om hem bekommerden hij nam dan afscheid van me en deed dit met zoveel waardigheid de onbedorvend zo'n der natuur eigen als ik ooit in mijn leven gezien heb hierop bewogen hij zich onder het volk in de boot als een ander soort van schepsel kort daarna stuurde heime zijn geletografeerd portret zeer gelijkend of schoon ter nauwe noot mooi genoeg dat ik ter herinnering aan onze korte kennismaking zorgvuldig bewaard heb de reis van die dag leverde ons overigens weinerbelangwekkens op en te midden nacht kwamen wij te loevis veel aan we sleepen in het galthuis een prachtig logement waar we zo allerkostelijkst logeerden als waren witte parijs geweest en niet honderden meilen aan gene kant van het elke nie gebeurte daar dus dat geen merkwaardigheden bezat van dien aard dat het te moeite waard was ons al daar op te houden besloten we reeds de volgende dag met een andere stoomboot te vulten verder te gaan we hadden ons ten dien einde tegen de middag naar een zekere voorstad portland genaamd te begeven waar de boot een kanaal door moest dat haar natuurlijk enige tijd op zou houden de tijd die ons na het ontbijt overbleef besteden we aan het doorrijden van de stad die regelmatig en vrolijk aangelegd is de straten beschrijven namelijk rechte hoeken en zijn met jonge bomen beplant de gebouwen zien er rookerig en zwart uit door het gebruik van steenkolen maar een engelsman is wel gewoon aan dat gezicht en heeft geen lust daarover te vallen in de handel scheen niet veel om te gaan en sommige onvertooide gebouwen als anders in schenen er op de zinspelen dat de stad overbouwd was in de drift van amerika's lievelingsleus vooruit maar halst over kop maar en nu gebukt ging onder de reactie die er een onvermijdelijk gevolg van is als men zijn krachten op zo'n kort 80 jaar te wijzen overschat op onze weg naar portland passeerden we een magistrates office waar ik maar niet weinig vrolijk over maakte daar het meer weg had van een jonge juffrouw in school dan van een politiebureau verbeeld u dit ontzagwekkend gebouw was niets dan een klein nesterspreekamertje dat aan de straat uitkwam en in dat kamertje lagen twee of drie figuren ik veronderstel de schout en zijn hakkers zich als toon beelden van vatsen gerust te koesteren in de zon kort om het was een voorkomen beeld van de justitie die zich uit gebrek aan klanten uit de zaken teruggetrokken haar zwaard en schaal verkocht heeft en nu met de benen op tafel op haar dode gemak licht te renten nieren evenals overal elders in deze streken kreeulden ook hier de weg van varkens van allerlei leeftijd die hier en daar en overal lagen te slapen of als knorrende aan het zoeken waren van verborgen lekkernijen het is misschien een geel van me nu goed maar ik kan het niet helpen ik ben altijd op de hand geweest van die oolijke dieren als niets me op confrolijke dan heb ik toch nog altijd schik gehad wanneer ik het naging hoe zij rijlden en zelden toen wij er die morgen langsreden merkte ik een klein voorvalletje op tussen twee jeugde gevarkens dat onuitspreekelijk kodder mocht heten ik zal het u vertellen lezer of schoon ik er zeker van ben dat het dan nog al saai zal worden een zekere jonge her een zeer delicaat zwijn win verschillende strootjes nog uit de neustaken wel een bewijs hoe kort het nog maar geleden was dat hij een wetenschappelijke reis naar de een of andere mest hoop ondernomen had een zekere jonge her dan liep in diepgepijnsverzonken te kuuren toen zijn broer ik wil zeggen meneer zijn broer die in een modderplas lach iets wat hij niet gezien had sprookachtig van de dampende modder zich opeens aan zijn ontstelde blikken vertoonde nooit had een varken al zijn bloed zo danig voelen stollen tenminste drie voet sprong hij achteruit keek een ogenblik op en zette het toen zo hard hij maar kon op een lopen terwijl zijn buiten gewoon klein staartje van de haast en de schrik schudden als een pendules slinger die in de war is maar voordat hij nog heel ver gegaan was begon hij blijkbaar bij zichzelf te ridineren over de aard deze vreselijke verschijning en onder het ridineren begon hij zoetjes aan zachter te lopen totdat hij ten laatste stil bleef staan en weer rechtsomkeerd maakte daar lag met de modder op hem glimmende in de zon zijn broer hem uit dezelfde modderplas aan te gapen mijn kon het hem aanzien dat hij er met zijn varkens verstand maar niet de hoogte van had kunnen krijgen wat zijn broer toch bewogen had zich als zo'n dolle man aan te stellen nauwelijks had hij zich hiervan verzekerd en hij verzekerde zich er zo secuur van dat men bijna zou zeggen dat hij zijn hand voor zijn ogen deed om best te beter te kunnen zien of hij keerde op een fix drafje terug vloog op hem aan en beat hem zonder complimenten een stukje van zijn staart af als of hij het hem op die manier in wauw peperen om in het vervolg wat beter op te passen en nooit of tenimmer weer enig lid zijn familie in de maling te nemen wij vonden de stoomboot in het kanaal waar ze wachten op de afloop van die even vervelende als langzamer karwij welke bij schippers en consorten onder de naam van schutten bekend staat we gingen toen aan boord waar we kort daarna een nieuw slag van bezoeker hadden in de persoon van een zekere reus uit kentucky wiens naam poort er is en in zijn kousen de gematigde hoogte van zeven voet acht duim bereikt nooit bestond er een mensen ras dat de geschiedenis zo ten ene malen logen strafte of de chroniek schrijvers zo gruwelijk in hun geschiften belasterd hebben als deze reuzen in plaats van de wereld in rep en roer te brengen en ze onderste boven te keren in plaats van er altijd een eeuwig op uit te zijn om hun cannibalen provisie kamers van het nodige te voorzien en te dien einde gedurig op ongeoorlofde manier naar de markt te gaan zijn zij de zachtzinnigste mensen die men zich met mogelijkheid voor kan stellen eerder geneigd tot melk en plant aardig voedsel en over wie men wel zo als men dit noemt heen zou kunnen lopen als mensen maar met rust en vrede laat ja zo stellig zijn vriendelijkheid en zachtzinnigheid de hoofdkennmerken van hun karakter dat ik bekend op die jongen die zich onderscheiden door het slachten van deze niets en niemand kwaad doen de personen als een valse rover neer te zien wie het onder het voorgeven van mens lievende bedoelingen wezenlijk nergens anders om te doen was dan om de schatten te plunderen die zij in hun kastelen opgestapelt hadden en deste eer hel ik hier toe over daar ik vindt dat zelfs de geschietschrijver van die heldendaden met al de partijdigheid voor zijn held toch en griff ook toe moet geven dat de geslagde monsters in kwestie van een zeer onschuldig en eenvoudig calibre waren buiten gewoon arngeloos en licht gelovig zo licht gelovig zelfs dat ze de onwaarschijnlijkste vertelseltjes voor echte munt aannamen personen die om kort te gaan met zich om liet te springen als de kat met de muis die zich dan ook zoet sappig in kuilen lieten stoppen ja zelfs evenals in het geval van de reus uitwallis met een overmaat van de gastvrije beleefdheid van een loge menthouder zich liever in stukjes lieten hacken dan dat ze in de verte op de mogelijkheid zouden gezins speelt hebben dat hun gasten bedreven waren in de landlopers kunst van de maar al te wel bekende vluchtvingerigheid en hoge spokens onze kentuckische reus nu was maar een nieuwe illustratie van de waarheid deze stelling hij had een zwakte in de kniestreek en een geloofwaardigheid in zijn langwerpige tronie die zelfs op 5 voet negen een beroep deed om hier een handje te helpen hij was eerst 25 jaar naar hij zij en nog niet lang geleden uit de kluiten gewassen want men had het nodig geoordeeld een stukte zetten aan de pijpen van zijn onderbroek op zijn 15e jaar was hij een kleine droomis en in die dag had hij het weinig gescheeld of zijn Engelse vader en eerste moeder hadden hem vinnig gekapitelt al zijn de te klein van postuur om de eerder familie op te houden hij voegde erbij dat hij niet al te gezond geweest was of schoon het nu wat beter ging maar er is geen gebrek aan kleine mensen die fluisteren dat hij te veel drinkt ik verneem verder dat hij huurkoets hier is maar moeilijk zou men kunnen begrijpen hoe hij het aanlegt of hij moet achter op het voeten bankje gaan staan en daar met zijn borst op de hemel en met zijn kin op de bok gaan liggen uit aardigheid had hij zijn geweer meegebracht als die kleine buks gedoopt en buiten een winkelraam uitgestald zou een winkelier in Holborn er door boven Jan geraakt zijn toen hij zich vertoond en een beetje gepraat had vertrok hij met zijn zak instrument en als een vuurtoren wandelunde onderlantaren palen slingerde hij te midden van mensen van zes voet en langer de kayuit in nu duurde het nog maar een minuut of wat en we waren het kanaal uit en weer op de Ohio de boot was op dezelfde wijs ingericht als de messenger ook de passagiers waren luid van hetzelfde alloy wij aten op dezelfde uren van dezelfde spijzen op dezelfde saaie manier en met dezelfde gebruiken het gezelschap scheen onder dezelfde achterkousigheid gebeukt te gaan en dezelfde onvatbaarheid te bezitten om vrolijk te wezen en luchtig van hart nooit in mijn leven zag ik zoon onverschillige zwaarmoedige saaie als die daar broede over deze maaltijden bloot de heugenis daarvan druk als lood op mijn ziel en maak me voor een ogenblik onpasselijk geen wonder dan ook dat als ik daar in onze kleine kayuit op mijn knie zat te lezen en te schrijven ik er werkelijk tegen opzag dat het aanstonds weer zo laat was om te komen eten en was het eten afgelopen zo blij van tafel opstond als had ik in de kast gezeten waar gezonde vrolijkheid en opgeruimtheid bij de dis aanzitten kon ik met de lesages rondreisende speelman mijn broodkors dopen in de fontijn en de grootse schik hebben in mijn leven maar om nu met zoveel mededieren aan te zitten en dan doorst en honger te stillen op de manier waarop men handel drijft aan de beurs aan te moeten zien dat ieder schepsel zijn bord leegd zo gauw als hij maar kan en dan opeens uitsnijt kortom ergetuigen van te wezen dat deze maatschappelijke gebruiken om bloot zijn van alles behalve van datgene wat men de gulzige bevrediging der natuurlijke behoeften overeen komt kijk dat alles doet bij mij de gal zodanig overlopen dat ik in gemoede geloof dat de herinnering aan deze begrafenis malen mij een wakende nachtmerrie zal zijn zo lang ik leef einde van deel 22