 Het Scheepvaartverdrag, deel 2. Dit is een LibriVox opname. Alle LibriVox opname behoren tot het publieke domein. Voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger, ga naar LibriVox.org. Opname door Marcel Koenders. Het Scheepvaartverdrag, deel 2. Door Arthur Konandoil. Om 20 minuten over 3, stapten wij uit de trein. En na haastig lunch te hebben, vertrokken wij onmiddellijk naar Scotlandchart. Holmes had reeds aan Forbes een telegram gezonden. En bij onze aankomst vonden wij deze op ons wachten. Forbes was een kleine, schrandere man met een scherp getekend, maar enigszins vriendelijk gelaten. In zijn houding tegenover ons, was hij beslist koel. Vooral toen hij de reden van onze komst vreendam. Ik heb al vroeger van uw metodes gehoord, meneer Holmes, zei hij scherp. Gij zei het handig genoeg om van al de gegevens die de politie te uur beschikking stelt, gebruik te maken. En dan tracht hij de zaak tot een goed einde en de politie in discredit te brengen. In tegendeel zei Holmes. Onder de laatste 53 gevallen, waarin ik een onderzoek heb ingesteld, komen er stijgs vier voor waarin mijn naam genoemd wordt. Van de 49 andere heeft de politie de eer. Ik neem het, u niet kwalijk, dat gij dit niet weet, want gij zei het nog jong en onervaren. Maar indien gij in uw nieuwe betrekking wensd vooruit te komen, moet gij mij niet tegen, maar in de hand werken. Ik zou graag een paar wenken ontvangen, zei de detectief van toonveranderende. Welke stappen heb gij gedaan? Tanguy, de portier, is bespied geworden. Wij kunnen niets vinden dat tegen hem getuigt. Zijn vrouw is eventueel een slecht persil. Ik geloof dat zij meer van de zaak weet dan zij laat blijken. Heb gij haar laten bespieden? Wij hebben een van onze vrouwelijke beanten opgedragen op haar toek te zien. Misses Tanguy, drinkt, en onze beanten is tweemaal bij haar geweest. Toen zij goed dronken was. Maar zij kon niets uit haar krijgen. Ik heb gehoord dat de deurwaarders bij hen zijn geweest. Ja, maar die hebben betaling ontvangen. Waar kwam het geld vandaan? Dat was in orde. Hij had zijn pensioen ontvangen. Zij hebben niet het minste bewijs gegeven ruim bij kasten zijn. Welke verklaring heeft zij gegeven voor het feit dat zij antwoord gaf toen meneer Phelps om koffies gelde? Zij zeiden dat haar man zeer vermoeid was en zij hem een beetje wensen te helpen. Dat stemt overeen met het feit dat hij een ogenblik later in zijn stoel zat te slapen. Er is dus niets dat tegen hem getuigd. Behalve het gedrag van de vrouw. Heb gij haar gevraagd waarom zij die avond zo haastig wegliep? haar haast trok de aandacht van de politieagent. Zij was later dan gewoondelijk en wilde graag naar huis. Het gij haar haar opgewezen, dat gij en de heer Phelps die ten minste 20 minuten haar vertrokken nog voor haar thuis kwamen, zij verklaart dat uit het verschil in snelheid tussen een omniebus en een rijtuig heeft zij opgehelderd waarom zij bij haar thuiskomst onmiddellijk naar de keuken liep. Zij zeiden omdat zij daar het geld had waarmee ze de deurwaarders wilde betalen. Zij heeft ten minste, zie ik, een antwoord voor alles. Heb gij haar gevraagd of zij bij het naar huis gaan, iemand ontmoeten of naar bij Charles Street zag slenteren. Zij zag niemand behalve de politieagent. Wel, gij schijnt haar goed onder vraag te hebben. Wat heb gij nog meer gedaan? Ik heb de klerke rot de laatste negen weken laten bespieden. Maar zonder enig resultaat. Wij hebben geen enkel vermoeden tegen hem. Nog iets anders? Wij hebben niets meer dat ons tot uitgangspunt kan dienen. Geen allerlei bewijs. Heb gij u enig oordeel gevormd aan gaande de oorzaak van het luidende schel. Ik moet bekennen dat het ook mijn aandacht getrokken heeft. Het moet een vermetelpersoon geweest zijn die brutaal genoeg was bij het heen gaan zulke alarm te maken. Ja, het was wonderlijk. Mijn vriendelijke dank voor het heen gij mij verteld hebt. Als ik u de schuldige kan overleveren, zult gij wel van mij horen. Kom aan, Watson. Waar gaan wij nu heen? Vroeg ik. Toen wij het bureau verlieten. Nu gaan wij Lord Holthurst, minister van buitenlandse zaken en toekomstige eerste minister van Engeland interviewen. Wij waren zo gelukkig, Lord Holthurst, nog in Downing Street thuis te vinden. Nadat wij onze kaartjes hadden afgegeven, werden wij dadelijk bij hem toegelaten. De staatsman ontving ons met deftige beleefdheid waarvoor hij bekend is en wees ons elke krapel aan ter weerzijde van de haart. Op het hartkleedje tussen ontstaande scheen hij met zijn lange, tengerige stalte zijn krullend, vroegrijzend haar de type van een niet-alledaars-gentleman, een edelman die in waarheid edel is. Uw naam is mij zeer bekend, meneer Holms, zeiden hij glimlachend. En natuurlijk kan ik aan gaande het doel van uw bezoek geen onwetendheid voorwenden. Er is in de bureau's slechts één zaak gebeurd die op uw belangstelling aanspraak maakt. Mag ik u vragen in winstbelang hij optreed in dat van de heer Percy Phelps antwoorden Holms. Mijn ongelukkige neef begrijpt dat onze bloedverwandschap het mij onmogelijk maakt hem op eniger leidwijze te beschermen. Ik vrees dat het gebeurde zeer nadeelige gevolgen voor zijn toekomst zal hebben. Maar als het document gevonden wordt, dat zou de zaak natuurlijk veranderen. Ik zou u graan een paar vragen doen door het holterst. Zeer graan zal ik u alle mogelijke inlichtingen geven. Droeg u hem in deze kamer op het staatsstuk af te schrijven. Zo was het. Dan kunt gemoeilijk beluisterd zijn. Dat is geheel onmogelijk. Heb u er nooit over gesproken dat het uw plan was het document te laten afschrijven? Nooit. Weet u dat zeker? Volkomen zeker? Wel. Indien u daar nooit over gesproken hebt en de heer Phelps even min, en niemand anders iets van de zaak wist, dan was de dief slechts toevallig in het vertrek aanwezig. En zijn kant ziende, nam hij die gelegenheid waar. De staatsman glimlachte. Gij toont u hier een echte diplomaat, zeiden hij. Holmes dacht een ogenblik na. Er is nog een ander belangrijk punt waarover hun cuwensten spreken, zeiden hij. Als ik goed heb verstaan, was u bevreest dat het bekend woorden van de bijzonderheden van het verdrag ernstige gevolgen zou hebben. Er vertoonden zich een trek van misnoegen op het gelaad van de staatsman. Zeer ernstige gevolgen. Inderdaad. En zijn ze iets gekomen? Nog niet. Als het verdrag, bij voorbeeld, bij het Franse of Russische Ministerie van Buitenlandse Zaken bekend was geworden, zout u daar dan niets van horen? Dat zou ik zeker, zij loopt holterst, vrevelig. Er zijn nu al bijna tien weken voorlopen en u hebt dan niets van gehoord. Wij mogen derhalve aannemen dat door de een of andere omstandighet het traktaat hun niet in handen is gekomen door het holterst haalde de schouders op. Wij kunnen zeer moeilijk onderstellen, meneer Holmes, dat de dief het traktaat heeft weggenomen om het in een lijstje te zetten en op te hangen. Misschien wacht hij tot hij er een betere prijs voor kan bedingen. Als hij nog enige tijd wacht, zal hij er in het geheel niets voor krijgen. In een weinige maanden zal het verdrag geen geheim meer zijn. Dat is van zeer veel belang, zei de Holmes. Het is natuurlijk mogelijk dat de dief plotseling ziek is geworden. Dat hij bijvoorbeeld een aanval van hersenziekte heeft gekregen, zeiden de staatsman, Holmes, een veel betekende blik toewerpende. Dat zei ik niet, zei de Holmes, onverstoorbaar kalm. En nu, door het holterst, wij hebben er iets te veel van uw kostbare tijd in beslag genomen en wensen u goede dag. Veel geluk met uw naastpeuringen om het even wie de misdadiger zei, antwoordde de edelman, ons naar de deur geleidende. Het is een deftig heer, zei Holmes. Toen wij in Weidhol kwamen, maar hij heeft moeite zijn stand op te houden. Hij is ver van rijk en heeft vele uitgaven te bestrijden. Gij hebt natuurlijk ook opgemerkt dat zijn laarzen opnieuw gezold zijn geworden. Nu wil ik u niet langer van uw beroepsbezigheden afhouden wotsen. Vandaag zal ik niets meer doen eer ik antwoord heb op mijn advertentie. Maar, gij zou het mij zeer veel genoegen doen als jij morgen met mij naar Woking zou willen gaan. Met dezelfde trein als vandaag. Overeenkomstig onze afspraak kwamen wij de volgende morgen weer bij elkaar en samen reizen wij naar Woking. Holmes had geen antwoord op zijn advertentie gekregen en de zaak was hem nog even duister als tevoren. Als hij wilde, kon hij, wat er in hem omging, volkomend verbergen. En aan zijn uiterlijk kon ik dan ook volstrekt niet bemerken of hij al dan niet tevreden was over de stand van zaken. Onze client werd bij onze komst nog steeds door zijn trouwe verpleegster verzorgd. Maar hij zag er nu toch veel beter uit dan de vorige dag. Hij stond van zijn sofa op en groeten ons. En groeten ons toen wij binnenkwamen zonder dat dit hij moeite kostte. Wat nieuws vroeg hij? Begierig iets te vernemen. Mijn antwoord moedt, zoals ik verwachtte, ontkennend luiden, zei de Holmes. Ik heb vorps gesproken en ik heb uw oom gesproken en ik heb een paar maatregelen genomen die mogelijk tot iets kunnen leiden. Grijg geeft dus de moed nog niet verloren. In geen delen, zeegene u voor dit antwoord rhythmisch herzen. Als wij moethouden en geduld hebben, moed de waarheid aan het licht komen. Wij hebben nu meer te vertellen dan gij ons zijn velps weer op de sofa plaatsnemende. Ik had hoop dat gij iets zou hebben mede te delen. Ja, er is vannacht iets gebeurd. Dat wel eens van zeer ernstige aard kon blijken te zijn. Bij deze woorden nam zijn gelaad een sombere uitdrukking aan en was in zijn ogen angst te lezen. Zou het gij wel denken dat ik begin te geloven dat ik het middelpunt ben van een monsterachtige samenzwering en dat men het zowel op mijn leven als op mijn eer gemunt heeft. Harrypoms, het klinkt ongelooflijk. Want zover ik weet heb ik geen enkele vijand in de wereld. Zelfs na de ervaring van de afgelopen nacht kan ik niet anders zeggen, wel mij alles als ik het u verzoeken mag. Gij moet weten dat ik de afgelopen nacht zei dat het begin van mijn ziekte voor de eerstemaal sleep zonder dat er een verpleegster in de kamer was. Ik gevoelde mij zoveel beter dat ik dacht haar nu wel te kunnen missen. Op de tafel brandde evenwel een nachtlamp. Te ongeveer twee uur in de morgen terwijl ik sluimorde werd ik door een licht geraas gewekt. Het was als het geluid van een muis die aan een plank naakt en ik luisterde er enige tijd naar in de mening verkeerende dat het inderdaad iets dergelijks moest zijn. Toon werd het geluid duidelijker. Plotsling hoorde ik van de kant van het raam een scherpe metaalplank. Verwonderd ging ik in mijn bed overeind zitten. Er bleef geen twijfel meer aan het gaande de oorzaak van het geraas. Het flauwe geluid was veroorzaakt door die iemand, een werktuig door de spleetjes in het raam en het kozijndreef en het hardere knarsen door het met geweld achteruit springen van de venstersluiting. Toon vrenam ik niets meer, gedurende in tien minuten alsof de inbreker wilde wachten of ik ook wakker was geworden. Daarna vrenam ik een zacht gekraak alsof het venster langzaam werd geopend. Ik kon mij niet langer stil houden want mijn zenuwen zijn niet meer wat zij vroeger waren. Ik sprong uit mijn bed en trok het bluik open een erg kropen man onder het raam. Ik zag weinig van hem want hij verdween snel. Hij was in een soort mantelgehuld die het beneleste deel van zijn gezicht bedekte. Van één ding ben ik even wel zeker daarvan namelijk dat hij een wapen in de hand hield. Het leek mij een lang mest te zijn. Ik zag het duidelijk glinsteren toen hij zich omkeerde en weg liep. Ik zou hem als ik sterker was geweest door het open venster gevolgd hebben. Nu even wel trok ik aan de schel om mijn huisgenoten te wekken. Het duurde nogal enere tijd want de schel hangt in de keuken en de bediende slapen allen boven. Nu begon ik even wel luid te schreven en daarop kwam Jozef naar beneden en die riep de andere wakker. Jozef en de stalknacht vonden indrukken van voetstappen op het bloembed voor het raam maar het weer was de laatste dagen zo droog geweest dat het een hopeloos werk was. Het spoor over het gras te volgen. Er is even wel een plaats op het houten hek aan de weg. Waaraan, naar sommige zeggen, zou te zien wezen dat er iemand is overgeklommen. Het bovenste deel van het hek moet daar beschadigd zijn. Ik heb er de politie van Woking nog geen kennis van gegeven want ik wilde eerst uw mening weten. Dit verhaal van onze client scheen een buitengewone indruk op holms te maken. Hij stond van zijn stoel op en liep in opgewonde stemming door de kamer. Ongelukken komen nooit alleen, zei de Velbschlim lachend. Of schoon het duidelijk aan hem was te zien dat het voorval hem enigszins geschokt had. Gee hebt zeker, hoe portie gehad, zei de holms. Denkt jij met mij om het huis te kunnen wandelen? Oh ja, ik zou wel van een beetje zonnenschijn houden. Joseph zal ook komen. En ik, zei de Miss Herzen, terwijl zij reeds opstond. Ik vrees van niet, zei de holms hoofdschuldend. Ik moet u verzoeken te blijven zitten, precies waar jij nu zit. De jonge dame ging zichtbaar misnoegd weer zitten. Haar broeder eventueel voegde zich bij ons en met ons vieren ging een wij naar buiten. Wij liepen om het grasperk onder het raam de kamer van de jonge antennaar. Zoals hij had gezegd, waren op het bloembed voedsporen zichtbaar. Maar zij waren voor een deel uitgewist en zeer onduidelijk geworden. Holms bukte zich om ze een oogomelijk goed te bezien. Stond toen overeind en haalde zijn schouders op. Ik geloof niet dat iemand hier veel van zou kunnen maken. Laten wij om het huis lopen en zien waarom de inbreker juist deze kamer heeft uitgekozen. Ik zou denken dat die lage vensters van de ontvangkamer en eetzaal hem meer moesten hebben aangetrokken. Die zijn van de weg af beter zichtbaar, zei de Jozef Harrison. Oh ja, natuurlijk. Hier is een deur die hij zou kunnen hebben opengebroken. Waarvoor dient die deur? Het is de zijdeur voor de dienstbodem. Het spreekt vanzelf dat zij bij nacht op slot is. Heb jij vroeger ook wel eens zo'n gerucht gehoord? Nooit, zei de onze client. Heb jij zilverwerk in huis of iets anders? Dat Diven aantrekt, niets van waarde. Holms wandelde rondom het huis met zijn handen in de zakken en een onverschillig voorkomen, zoals men niet van hem gewoon was. A propos, zei hij tot Jozef Harrison. Gij hebt, geloof ik, een plek gevonden waar de kerel over het hek is geklommen. Laten wij daarin naar kijken. De forse jongenman leidde ons naar een plaats waar de bovenkant van het hek was stukgebroken. Een klein stuk houd hing naar beneden. Holms scheurde het los en bekeek het nauwkeurig. Denkt hij dat dit in de afgelopen nacht gebeurd is? Het schijnt al tamelijk lang geleden dat dit stuk houd er afgebroken is. Vindt ge ook niet? Het is wel mogelijk. Aan de andere zijde is niet te zien dat er iemand naar beneden is geklommen. Nee, ik geloof dat wij hier niet zwijzer zullen worden. Laten wij naar de slaapkamer gaan en over de zaak spreken. Percy Phelps liep zeer langzaam. Leunende op de arm van zijn toekomstige schoonbroer Holms liep vlug over het grasperk. Wij beide waren lang voor de anderen aan het openvenster van de slaapkamer. Miss Herzen zei de holms op uitersbesliste toon. Gij moet vandaag blijven waar jij op dit ogenblik zei. Laat niets u daarvan terughouden. Het is van het hoogste belang. Zeker als jij dwenst, meneer Holms, zei dat meisje verbaasd. Als jij naar bed gaat, moet jij de deur van deze kamer aan de buitenzijde sluiten en de sleutel bewaren. Maar Percy, hij zal met ons naar Londen gaan. En moet ik hier blijven? Het is in zijn belang. Gij kunt hem van dienst zijn. Spoedig, beloof het. Ze knikten toestemmend. Juist toen de beide anderen binnenkwamen. Waarom blijft jij daar zitten? Suffen, Annie, reparbroer. Kom naar buiten in de zonnenschijn. Nee, dank je, Jozef. Ik heb een beetje hoofdpijn. En in deze kamer is het heerlijk cool en stil. Wat zijt je? Nu voornemens te doen, meneer Holms. Volg onze cliënt. Door onze naasporingen, betreffende deze minder betekende zaak, mogen wij ons gewichtige onderzoek niet uit het oog verliezen. Het zou mij van grote dienst zijn als jij met ons naar Londen wilt gaan. Nu dadelijk, zo spoelig als jij met schik kunt gaan. Zeg bijvoorbeeld over een uur. Ik gevoel mij als sterk genoeg in die ik inderdaad van enig nut kan wezen. Van het grootst mogelijke nut. Misschien wens jij wel dat ik daar van nacht blijf. Ik was juist van plan het u voor te stellen. Als dan mijn vriend van hele nacht terugkomt om opnieuw een bezoek te brengen, vindt hij de vogel gevlogen. Ons allerlot is in uw handen, meneer Holms. En jij moet ons maar precies zeggen wat jij wenst dat wij zullen doen. Mogelijk verkist jij wel dat ook Jozef met ons gaat. Om bij voorbeeld op mij te passen. Oh, dat is niet nodig. Mijn vriend Watsen is zo als hij weet, genees hier en die zal wel zorg voor u dragen. Wij zullen, als jij er niets tegen hebt, hier onze lunch gebruiken en dan zullen wij om drie uur gezamenlijk naar de stad vertrekken. Zijn voorstel werd goed gevonden en Miss Harrison vroeg excuus dat zij de slaapkamer, niet verliet, zoals Holms, haar had aangeraden. Wat mijn vriend bedoelde, begreep ik niet. Tenzij het in zijn plan mocht liggen, Miss Harrison verwijderd te houden van Phelps, die verheurde over de terugkeer van zijn gezondheid en over het vooruitzicht dat er iets gedaan zou worden met ons in de eetzaal de lunch gebruikten. Holms bereidde ons intussen nog groter verrassing, want toen hij ons naar het station had vergezeld en in een wagon zag zitten, en hij kwam hem, dat hij niet voornemend was woking te verlaten. Voor ik u verlaat, zou ik u graag een paar punten willen ophelderen, zei hij. Uw afwezigheid, meneer Phelps, zal mij in sommige opzichten enigszins helpen, als je te Londen aankomt. Watson, zou het geen mij verplichten, ter stond met onze vriend naar Beekerstrie te rijden en daar met hem te blijven, tot ik terugkom. Het treft gelukkig de oude schoolkameraat zei, zodat jij elkaar wel veel te vertellen zult hebben. Meneer Phelps, kan vannacht de logeerkamer krijgen. Ik zal bij tijds voor het ontbijt bij u wezen, want er rijdt een trein waarmee ik tegen acht uur aan het Waterlustation kan zijn. Maar, wat wordt er nu van ons onderzoek te Londen, voor Phelps neerslachtig? Daarmee kunnen wij ons morgen bezig houden. Ik geloof dat ik juist nu hiervan meer onmiddellijk nut kan zijn. Gij kunt op Briabree zeggen dat ik morgen avond hoop terug te zijn, die Phelps, toen de trein zich in beweging zette. Ik denk niet naar Briabree terug te gaan, antwoorden Holmes, ons een vriendelijk verwel toewuivende. Toen wij vanuit het station vertocken, Phelps en ik praten op onze reis over het geval. Maar geen van ons kon de voldoende reden voor Holmes nieuwe handelswijze vinden. Ik onderstel dat hij enige draad mensen te vinden, die hem, de inbreker van gisteren nacht, kan doen ontdekken. Als er al tans een inbreker was, zij Phelps. Wat mij aangaat, ik geloof niet dat het een gewone dief was. Hoe denkt gij er dan over? Vroeg ik. Op mijn woord van eer gij mocht het aan mijn zwakke zenuwe wijten of niet. Maar ik geloof, dat er rondom mij een politieke intrigie wordt afgesponnen en dat, om één of andere reden, die ik tans niet in zie, samensweerders het op mijn leven gemunt hebben. Dit klinkt wel hoogdragend en ongereimt, maar let op de feiten. Waarom zou een dief trachten in te breken door het venster van een slaapkamer waar hij geen kans heeft om te plunderen en waarom zou hij komen met een lang mes in de hand. Zij gij er zeker van, dat het ging inbrekersbijtel was. Oh nee, het was een mes. Ik zag zeer duidelijk de flickering van het lemmet. Doch, om welke reden zou gij met zoveel handige bedoelingen vervolgd worden. Dat is juist de kwestie. Wel, in Dienholms de zaak even zo inziet als gij dan zou dit ontsijn handelwijzen verklaren. Dinkt u ook niet? Aannemende dat uw reddenering juist is dan zou hij door de man die u in de afgelopen nacht bedreigde in hechtenis te nemen een heel eind op wegwezen om ook de persoon te vinden die het scheepvaartverdrag wegnam. Het is ongerijmd te veronderstellen dat gij twee vijanden hebt waarvan de een uberhoofd terwijl de ander uw leven bedreigt. Maar de heer Holms zei dat hij niet naar Bria breging. Ik ken hem al vrij lang, zei de ik en weet dat hij nooit iets doet zonder daarvoor te hebben. En na deze woorden nam ons gesprek een andere wending. Het was voor mij evenwel een vervelende dag. Phelps was na zijn lange ziekte nog zwak en zijn ongeluk maakte hem klaarziek en zenuwachtig. Vruchteloos beoogde ik zijn belangstelling op te wekken voor de Afgaanse kwestie voor de zaken in Indië voor vraagstukken van sociale aard voor alles wat zijn gedachte op enige afleiding komt geven. Hij kwam altijd weer terug op zijn verloren tractaat eradende naar en beschouwingen houdende over het geen Holms zou verrichten. De stappen die Lord Hothurst zou doen. De tijdingen die wij de volgende morgen zouden vernemen bij het aanbreken van de avond werd zijn opgewondenheid zelfspijnlijk. Stelt gij een blind vertrouwen in Holms, vroeg hij, ik heb hem enige merkwaardige dingen zien doen, maar bracht hij ooit licht in zulke in duistere geschiedenis als deze is. Jawel, ik heb hem vraagstukken zien oplossen die nog ingewikkelder waren dan het uwe. Maar genen waarbij zulke belangen op het spel staan, dat kan ik niet zeggen. Wel weet ik met zekerheid dat hij zijn diensten heeft verlinkt aan drie regerende huizen van Europa in hoogst belangrijke aangelegenheden. Maar gij kent hem wel, wat zijn, hij is zulk een ondergronderlijk man, dat ik nooit geheel weet wat ik van hem moet denken. Meent gij dat hij veel hoop heeft, gelooft gij dat hij verwacht deze zaak dan een goed einde te zullen brengen. Hij heeft niets gezegd dat is een slecht teken in tegendeel. Ik heb opgemerkt dat als hij het spoor bijster is hij dit gewoonlijk zegt nee hij daarin tegen iets op het spoor is maar nog niet geheel zeker is van zijn zaak is hij meest stilswijgend. En nu mijn beste vriend daar wij in deze aangelegenheid niets verder komen door ons zenuwachtig te maken verzoek ik u dringend naar bed te gaan. Op dat gij met frisse krachten de dingen van morgen kunt afwachten. Uit gelukte mij ten laatste mijn medgezelte overreden mijn raad op te volgen en schoon ik uit zijn opgewonden gedrag kon zien dat er voor hem weinig hoop op een verkwikkende slaap bestond. Inderdaad was zijn stemming aanstekelijk want ikzelf lag de halve nachten hoesten. Pijnzende over dat vreemde probleem en daarom trend 100 onderstellingen opbouwende. Waarvan tenslotte de een mij nog onmogelijker voorkwam dan de ander. Waarom was ons de wolking gebleven waarom had hij misherzen gevraagd de gehele dag in de ziekenkamer te willen blijven waarom had hij er zo goed voor gezorgd dat de bewoners van Briabrie onkundig waren van zijn plan in hun nabijheid blijven. Ik kwelde mijn hersens tot ik bij de pogingen voor al deze feiten een verklaring te vinden in die beslaapviel. Om 7 uur werd ik wakker. Ter stond begraf ik mij naar Phelpskamer en vond mijn reisgenoot van de vorige dag in zeer opgewonden stemming. Zijn eerste vraag was of Holmes reeds was aangekomen hij zal hier op de door hem bepaalde tijd wezen en geen ogenblik vroeger of later zei de ik. Ik sprak de waarheid want even over acht hield een hensum voor de deur stil en sprong onze vriend eruit. Voor het raamstaande zagen wij dat hij een zwachtel om zijn linkerhand had. En dat zijn gelaad zeer bars en beleek was. Hij trat het huis binnen en ging onmiddellijk daarnaar de trap op. Hij ziet er uit alsof hij een nederlaag heeft geleden Riep Phelps. Ik moest bekennen dat hij gelijk had. Anfan zei de ik. De sleutel van het geheim moet waarschijnlijk in de stad gezocht worden. Phelps zuchte. Ik weet niet hoe het komt sprak hij. Ik verwacht zoveel van zijn terugkomst. Maar gisteren was zijn hand wat zou er toch gebeurd zijn. Gij zei toch niet gewond holms, volg ik toen mijn vriend de kamer binnen had. Teut, het is niets dan een serram door mijn eigen onhandigheid antwoorden hij. Ons goede morgen knikkende. Uw zaak, meneer Phelps is zeker een van de geheimsinnigsten die ik ooit heb nagespoord. Ik was bang dat gij ze beneden u zou achteren. Het is een hoogst merkwaardig onderzoek geweest. Dat verband getuigd van avonturen. Zou het geen ons willen vertellen wat er gebeurd is. Na het ontbijt mijn waarde watson, maar denk wel dat ik vanmorgen al op een wandeling van 30 meilen de serrie lucht heb ingeademd. Ik denk wel niet dat er een antwoord op mijn kap advertentie gekomen is. Wel wel. Men mag ook niet verwachten al tijd gelukt hebben. De tafel is gedekt. En juist toen ik wilde schellen kwam je vrouw Hudson met de thee een paar minuten later bracht zij drie couverts wij schoven alle drie aan tafel holmes begeerig wat te eten ik nieuwsgierig en felps in een stemming van doffe neerslachtigheid. Je vrouw Hudson is voor deze gelegenheid voeg opgestaan zij de holmes het deksel van een schotel gebrade kuikens afnemend. Haar keuken is een beetje beperkt maar zij weet even goed wat tot een uitstekend ontbijt als een schotse huisvrouw. Wat hebt gedaar Hudson? Ham een eieren antwoorden ik. Goed. Wat wilt jij eten meneer felps? Gebrade vogel of eieren of wilt jij jezelf bedienen? Dank u, ik kan niets eten zij de felps. Oh kom aan, zie eens wat op die schootel daarvoor u ligt Dank u, ik zou wezenlijk liever niet eten. Nu dan zij de holmes. Terwijl hij felps ontdeurend aanzag hij zult er dan toch niet tegen hebben mij te helpen. Felps stelde het deksel op, gaf een gril en zat daar met een gezicht even wit als de schotel waarop hij in de grootste verbazing staarde. Op het midden van het bord lag een kleine cilinder van blauwgrijs papier. Hij nam hem op. Bekeek hem van alle kanten en danste toen als een gek door de kamer drukte de papieren cilinder tegen zijn borst en schreeuwde het uit van schap. Toen liet hij zich weer in zijn armstoel vallen. Zo slappen uitgeput door zijn gemoetsbeweging. Dat wij een brandewijn in de cil moesten gieten om te voorkomen dat hij in zwijm viel. Wees bedaard zij de holmes. Hem zacht op de schouder kloppend. Het was verkeerd u zo plotseling mede te verrassen maar Watson weet dat de dramatische iets aantrekkelijk voor mij heeft. Waraan ik nooit weerstand kan bieden. Verhelps, greep zijn hand en kustedie God zegen u, jij hebt mijn eer gered, riep hij, wel mijn eigen eer stond op het spel. Bedenk dat ook, zei de holmes. Ik verzeker u, dat het even onder aangenaam voor mij is, in de mij opgedragen onderzoek te valen, als voor u een mislag in een opdracht te begaan. Verhelps, borg, het kostbare document in de binnenzak van zijn jasweg. Ik heb de moed niet, u verder rondbij te stooren, en toch brand ik van het verlangen, om te weten hoe grij het in handen hebt gekregen en waar het was. Sherlock Holmes tronk haastig een kop koffie en wijde daarna zijn aandacht aan de ham en de eieren. Toen stond hij op, stak zijn pijp aan en ging weer in zijn stoel zitten. Eerst zal ik u vertellen wat ik deed en daarna, hoe ik er toen kwam, zo te handelen zei hij. Na we aan het station verlaten te hebben deed ik een wandeling door een mooie streek van het Graafschaps-Serie naar een aarderdorpje Ripley genaamd waar ik in een herberg een kop teedronk en de voorzorg nam mijn brandewijnfles te vullen en een papier met centwitches in mijn zak te doen. Daar bleef ik tot het avond was geworden. Toen wandelde ik naar Woking terug en juist nadat de zon was ondergegaan bevond ik mij weer op een grote weg tegenover Bria Bre ik wachtte tot zich niemand meer op de weg bevond er zijn nooit veel mensen geloof ik en klom toen over het hek dat de grond ter villa omgeeft de poort was toch zeker open Rip Velps, ja, maar ik heb in dergelijke zaken een bijzondere smaak ik koos de plek uit waar de drie dennebomen staan en daarachter verscholen klom ik over het hek zonder de minste kans te lopen door iemand in het huis gezien te worden ik herkte neer tussen de struiken van de andere zijde en kroop van de ene naar de andere struik getuigen de schandelijke toestand van de knieën mijn broek tot ik het groepje Rodon Dendrons juist tegenover het raam van uw slaapkamer had bereikt daar herkte ik neer en wachtte af wat er verder zou gebeuren in uw kamer waren de jaluzien niet omlaag en ik zag Miss Harrison de tafel zitten lezen kwart over 10 deed zij haar boek dicht sloot de luiken en verliet de kamer ik hoorde haar de deur sluiten en was er zeker van dat zij de sleutel in het slot had omgedraaid de sleutel, Rip Velps uit ja, ik had Miss Harrison gezegd de deur van buiten de sleutel en als hij naar bed ging de sleutel mede te nemen ze hield zich letterlijk aan mijn instructie en zeer zeker zou het gij had zij niet goed mede gewerkt met papier niet in uw jassak hebben toen vertrok zij de lichter ging er uit en ik bleef buiten in de duisternis, nede gehoord in het bosje Rodham Dendrons het was een schone nacht toch viel mij het wachten lang men heeft bij zo'n avontuur hetzelfde gevoel dat de jagen ondervind als zij aan de oefel van een rivier op een wild zwijn licht wachten dat wachten viel mij even wel lang bijna even lang wat ze als toen Gij en ik in die benoude kamer de wacht hielden in het avontuur van de gespikkelde band de woking is een klok die de kwartier een slaat en meer dan eens scheen het mij toe dat die klok stil stond nadat mij geduld even wel lang op de proef was gesteld hoorde ik de twee uur in de morgen plotseling zacht een grendel terugschuiven en het geknaars van een sleutel in het sleutel had een ogenblik later kwam Joseph Harrison naar buiten in de maanden schijn Joseph riep Velps verbaasd uit hij was bloodshoofd maar droeg een zwarte schouder mantel zodat hij ogenblikkelijk zijn gezicht kon verbergen zodra hij enig verdacht gerucht hoorde hij liep op zijn tenen naar de schaduw tegen de muur en toen hij het venstrad bereikt dreef hij een mes met een lang lemmet onder het raam en stiet de knip terug hij schoofde nu het venstrad omhoog en geef zijn mes door de spleed tussen de luiken ligt er een bout op en stiet de luiken open van de plek waar ik lag had ik een uitmuntend gezicht in de kamer en op elk van zijn bewegingen hij stakte beide kaarsen aan die op de schoorsteen mantel stonden en keerde toen terug naar een hoek van de kamer naar bij de deur hier beugte hij zich en nam een vierkant stukplank uit de vloer zoals mijn dick was los om de loodgieters in staat te stellen de einden van de gaspijpen aan elkaar te solderen dit stukje plank bedekte de plek waar de pijp zich vertakt om de keuken beneden van gas te voorzien uit deze bergplaats haalde hij het kleine papierencylindertje voor de dag legde toen het stukje plank weer neer schoof het vloerkleed terecht blies de kaarsen uit en liep mij die een buiten het venster stond af te wachten regelrecht in de armen wel, hij is ondeugender dan ik mij die meneer Joseph voorstelde hij sprong met zijn mes op mij toe en ik moest hem twee keer aangrijpen en kreeg een snede over de knokkels voor ik hem de baas werd hij weerde mij moordaardige blikken toe uit het ene oog waarmede hij nog zien kon toen onze strijd geëindigd was doch hij wilde nu naar reden luisteren en gaf de papieren over toen ik die had, liet ik mijn man los maar nog deze morgen zond ik een uitvoerig telegram aan Forbes is deze vlug genoeg de vogel te vangen dan is het mij goed, maar zo hij wat ik wel vermoed het nest ledig vind zoveel te beter voor het government ik geloof dat zowel door het hold hurst als meneer Percy Phelps het liefst hebben dat de zaak nooit voor het gerecht komt mijn god heigde onze client is het inderdaad waar dat gedurende de tien lange weken waar ik met mijn doodworstelde de papieren steeds zo naar bij mij in de kamer waren zo was het en Joseph is Joseph een schurk en een dief ik geloof dat het karakter van Joseph ondergronderlijker en gevaarlijker is dan men op zijn voorkomen afgaande zou vermoeden uit het geen, ik deze morgen van hem gehoord heb, maak ik op dat hij veel verloren heeft door speculeren in effecten en dat hij in staat is tot alles wat zijn financiële omstandigheden kan verbeteren daar hij een buitengewoon zelfzuchtig man is liet hij zichzelf niet door het geluk van zijn zuster of uw goede naam weer houden diefstal te plegen Percy Phelps zonk in zijn stoel terug mijn hoofd duizelt uur woorden hebben mij geheel verslagen de voornaamste moeilijkheid in uw zaak vervolgde Homs op zijn gewone onderwijsende manier ligt in het feit dat er te veel waarschijnlijk was wat ons dienen kon tot ontsluitering van het geheim was weer bedekt en verborgen door andere feiten die niets bewijzen uit al de feiten die zich aan ons voordelen zochten wij die uit welke ons inderdaad waarvoor kwamen en toen vroegten wij ze hun rangoorden bij een om de ketend van gebeurtenissen te vormen ik was Joseph al begonnen te verdenken toen ik van uw vernaam dat hij voornemenswaard die avond in zijn gezelschap naar huis terug te keren het voor waarschijnlijk houdende dat hij daarom alleen met u die terugreis maakte wel hij wel wist dat het ministerie van buitenlandse zaken dan op zijn weg lag toen ik vernaam dat iemand de slaapkamer had getracht binnen te drinnen waarin niemand anders dan Joseph iets had kunnen verbergen gij deelde het ons bij uw verhaal mede hoe Joseph uw die kamer moest inruimen toen gij met de dokter aankwaam werd mijn vermoeden zekerheid daar de poging tot inbraak geschieden in de eerste nacht dat de verpleersta afwezig was wat mij bewees dat de inbreker wel op de hoogte was van het doen en laten in het huis hoe blind ben ik toch geweest het geval heeft zich voor zover ik me overtuigend kon volgende wijze toegedragen Joseph Harrison kwam met bureau binnen door de deur aan de Charles Street en daarbij de weg goedkennend liep hij regelrecht naar uw kamer onmiddellijk naar dat gij die had verlaten daar niemand vindende trok hij er stond aan de schel op hetzelfde oogomelijk kreeg hij het op tafel liggende papier in het oog een enkele blik overtuigde hem dat het toevall hem daar een staatstuk van onschatbare waarde in handen speelde en zonder zich verder te bedenken stak hij het bij zich en vertrok zo als gij u zult herinneren verliepen er een paar minuten alleeer de slaperige portier uw aandacht op de schel vestigde en in deze tijd kon de dief zich uit de voeten maken hij reisde met de eerste trein naar Woking en na het gestolen document met aandacht doorgelezen te hebben waarbij hij inderdaad zag dat het ontsagelijk veel waard was verborgen hij het op een veilige plaats met het voornemen het binnen 1 of 2 dagen weer te voorschijn te halen en naar het Franse gezandschap te brengen of ergens anders waar hij kon veronderstellen er een flinke prijs voor te erlangen toen kwam gij plotseling te huis zonder voorafgewaarschuw te zijn moest hij u zijn kamer afstaan en zeer dat waren er altijd 2 of 3 personen in de kamer aanwezig wat een belette zijn schat weer in handen te krijgen zijn toestand was inderdaad hoogst onaan genaam maar eindelijk dacht hij zijn kans schoon te zien hij probeerde naar binnen te sluipen door zijn plan werd door uw waakzaamheid vereideld gij zult u herinneren dat gij die avond dat Harrison geheel en al er op vertrouwde dat gij buiten beurs zijn zoud wezen ik reken er natuurlijk op dat hij zijn poging zou herhalen zodra hij maar dacht dat het veilig kon geschieden doordien gij de kamer verliet kreeg gij de gelegenheid waarop hij wachten ik zorgde ervoor dat Miss Harrison de grandste dag in de kamer bleef zodat hij ons niet voor kon zijn en terwijl ik hem nu in de waan bracht veilig op de kust was hield ik de wacht zoals ik u zo even heb verteld ik wist reeds dat de papieren waarschijnlijk in de kamer waren maar ik verlangde er volstrekt niet naar de gehele vloer en de panelen op te breken om ze te zoeken daarom liet ik ze hem zelf uit het verborgen hoekje nemen en bespaarde mij zo onzagelijke moeite is er nog iets op te helderen waarom tracht hij de eerste keer in te breken terwijl hij door de deur binnen kon komen volg ik om bij de deur te komen moest hij zeven slaapkamers voorbij bovendien kon hij gemakkelijk weer door het venster op het gasperk komen is er nog iets denk gij niet, vroeg Phelps dat hij van plan was mij te vermoorden hij wilde zeker zijn mes alleen als gereedschap gebruiken dat kan wel zo wezen alleen kan ik u met zekerheid zeggen dat Joseph Harrison een persoon is aan wiensgenade ik niet gijne zou willen zijn overgeleverd einde van het scheepvaartverdrag deel 2 de dood van Sherlock Holmes dit is een LibriVox opname alle LibriVox opnamen behoren tot het publieke domein voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger ga naar LibriVox.org opname door Marcel Koenders de dood van Sherlock Holmes door Arthur Conan Doyle met een zwaar hart neem ik de pen op om deze laatste woorden waarin ik de wonderbaarlijke geestenschaven boekstaf waardoor zich mijn vriend Sherlock Holmes onderscheiden nedig te schrijven ontsamenhangend en zoals ik maar al ter wel gevoel zeer onvollkomen heb ik een verhaal gegeven van mijn vreemde ervaringen in zijn gezelschap van het toeval af dat ons voor de eerste mal samenbracht tot de tijd toen hij in de geschiedenis van het scheepvaartverdrag zijn tussenkomst verleende een tussenkomst waardoor hij een reeks internationale verwikkelingen voorkwam het lag aanvankelijk in mijn plan daarmee mijn gedenkschriften van Sherlock Holmes de besluiten en niets te zeggen van de gebeurtenis die een leegte in mijn leven heeft gebracht welke na een tijdsverloop van 2 jaren nog niet is aangevuld de brieven waardoor korte tijd geleden Colonel James Moriarty de nagedachtenis van zijn broer van blaamtrachten te zuiveren noodzaken mee eventueel tot schrijven en mij blijft geen andere keus dan de feiten nauwkeurig aan het publiek mede te delen ik alleen ken de ware toedrag der zaak en het verheugd mij dat de tijd gekomen is dat het tot niets meer dient de waarheid te verzweigen zover ik weet zijn er slechts 3 verhalen op de geschiedenis betrekkinghebbende in de pers verschenen in het journaal de genave op de 6 mei 1891 een depesh van Reuter in de engelse kranten op 7 mei en ten slotte de onlangsverschene brieven waarop ik zo even zins speelde de eerste en de tweede hiervan waren zeer beknopt terwijl in de laatste zoals ik zal aantonen de feiten geheel verkeerd zijn voorgesteld de plicht voor de eerste maal te vertellen wat er werkelijk plaats vond tussen professor Moriarty en Sherlock Holmes ik moet hier even in herinnering brengen dat na mijn huwelijk en mijn daarop gevolgde werkzaamheid als geneesheer in de nauwe betrekking waarin ik tot Holmes stond wel enige wijziging kwam van tijd tot tijd kwam hij nog wel bij mij en zocht maar Zulks werd toch hoe langer, hoe zeldzamer zodat ik bijvoorbeeld in 1890 van slechts drie gevallen aantekeningen bezit in de winter van dit jaar en de vroeger lente van 1891 zag ik in de bladen dat Holmes voor een hoogst gewichtige aangedegenheid in dienst van de Franse regering werkzaam was en ik ontving van Holmes een uit Narbon en E uit Niems waaruit ik opmaakte dat zijn verblijven in Frankrijk waarschijnlijk van lange duur zou zijn ik was dus wel verrast toen ik hem in de avond van de 24e april mijn spreekamer zag binnentreden en het trof mij dat hij er nog bleker en schraler uitzag dan anders wel wat veel van mijn krachtige vergt zei hij meer in antwoord op mijn blik dan op mijn woorden men vervolgd mij de laatste tijd en weinig heb jij er iets tegen dat ik uw luiken sluit de kamer werd alleen verlicht door de lamp op de tafel waarbij ik had zitten lezen Holmes liep langs de wanden de kamer naar de vensters sloeg de luiken dicht zei hij ergens bang voor ja, dat ben ik waarvoor vreestgen mijn waarde vriend Holmes wat bedoelt je ik geloof dat jij mij goed genoeg kent om te weten dat ik volstrekt geen zenuwachtig man ben het is intussen meer een blijk van domheid dan van moed niet te willen erkennen dat een dreigend gevaar naakt ik u om een lucifer verzoeken hij zoog de rook van zijn sigaretten op en de calmerende invloed daarvan scheen hem wel dader aan te doen ik moet u voor schooning vragen dat ik zo laat bij u kom en ik moet u verder verzoeken u zo weinig aan de vormen te stooren dat jij mij toestaat uw huis te verlaten door over de achteren muur van uw tuin te klouteren alles te betekenen vroeg ik hij strekte zijn hand uit en nu zag ik bij het lichterlamp dat twee van zijn knokkels gewond waren en bloeden het is geen duchtig zaakje zoals geziet zijde hij glimlachend in tegendeel ze is tever genoeg om er zijn hand tegen het stuk te slaan is mevrouw Watson tehuis zij is op bezoek inderdaad dat maakt het mij gemakkelijker om u voor te stellen mij een week op het vaste land te vergezellen waar zullen we heen gaan oh hier en daar het is mij onverschillig deze voorslag kwam mij zeer vreemd voor het lag niet in holmsaard zonder doel zijn bezigheden eraan te geven en aan zijn bleek afgemat gelaad kon ik zien dat zijn zenuwen overprikkelt waren hij las in mijn ogen wat ik hem wilde vragen en zijn vingertoppen tegen elkaar drukkende en zijn ellebogen op zijn knieën zettende deelde hij mij mede in welke toestand hij zich bevond jij hebt waarschijnlijk nooit van professor Moriarty gehoord zijde hij nooit hey, dat is juist het wonderlijkste van de geschiedenis Ripij in de hoogste land en niemand kent hem dat is het wat hem in de chroniekender misdaad bovenaanplaatst in alle ernst kan ik u zeggen Wotsen dat zo ik die man kon slaan indien ik de maatschappij van hem kon verlossen ik het hoogste punt in mijn loop aan zou hebben bereikt en ik bereidt zou wezen ons gezegd door de laatste misdaden waarin ik mijn hulp verleend heb aan de konerklijke familie van Scandinavie en aan de Franse Republiek is mijn positie van dien aard geworden dat ik verder rustig voort kan leven wat ook het meest met mijn aard overeen komt en mijn geheel aan mijn schijkkundige studie zou kunnen wijden maar ik zou niet kunnen rusten Wotsen ben ik bedaard op mijn stoel kunnen blijven zitten bij de gedachte dat zulk een man als professor Moriarty ongehinderd door Londonstraat en wandelt wat heeft die man dan gedaan hij heeft tot dus ver een buitengewone carrière gehad het is een man van goede geboorte en uitmuntende opvoeding door de natuur begraafd op 21 jaren geleefdheid schreef hij een verhandeling over het binomium van Newton waardoor hij zich een Europese vaam verwierf de bekwaamheid waarvan hij hierin blijk gaf deed hem een deerstoel in de wiskunde aan een daar kleinere hoge scholen verwerven en alle schenen een schitterende loopbaan te voorspellen maar de man had overgeervde karaktertrekken van de meest duivelse aard een neiging tot een misdaad zat hem in het bloed die door zijn buitengewone intellectuele begraafdheid niet vernietigd maar in tegendeel versterkt en veel gevaarlijker werd in de universiteitstad kwamen kwade geruchten omtrend hem in omloop en Weldra was hij genoodzaakt zijn leerstoel te laten varen en naar London te vertrekken waar hij zijn praktijken voortzetten dit alles is bekend maar wat ik u verder ga vertellen weet ik alleen dankzij eigen onderzoek zoals jij weet Watson is er in London niemand die de grote misdadigerswereld zo goed kent als ik al jarenlang was ik mij voortdurend bewust dat er een macht achter de boosdoener stond een organiserende kracht die steeds de wet in de weg staat en de misdadiger met zijn schild dekt telkens en telkens weer in gevallen van het meest verschillende karakter gevallen van inbraak diefstal moord heb ik de aanwezigheid van deze macht gevoeld en haar werkzaamheid kunnen nagaan in vele van die verborgen gebleven misdaden waarin ik niet persoonlijk geraadpleegd werd al jarenlang heb ik getracht de sluier op te lichten welke deze geheim zinnige macht voor mij verborgen hield tot ik tenslotte de draad van het geheim in handen kreeg en die langs duizend listige bochten volgend ontmoete ik de ex-professor Moriarty de wiskundige berondheid deze Moriarty is de Napoleon van de misdaad Watson hij is het organiserende talent van de helft de misdaden die in deze grote stad gepleegd worden en van bijna alle misdaden weer bedrijfers niet worden ontdekt hij is een genie een wijsgeer een diepsinnig denker hij heeft een verstand van de eerste rang hij zit bewegingloos als een spin in het midden van haar web maar dat web heeft duizend stralen en hij kent elke trilling daarvan hij zelf doet weinig hij smeet alleen plannen maar zijn agenten zijn talrijk en goed georganiseerd moet er een misdaad worden gepleegd bijvoorbeeld een papier gerooft een huis geplunderd een man uit de weg geruimd men stelt de professor van dit plan in kennis en de zaak wordt optouw gezet en uitgevoerd tegen de misdaad gesnapt men heeft geld als borgtocht voor zijn invrijheidsstelling of zijn verdediging maar de centrale macht die de agent gebruikt wordt nooit gesnapt wordt zelfs niet verdacht dit is de organisatie woortsen door mij ontdekt en aan welke openbaarmaking en vernietiging ik voornemens ben al mijn krachten te wijden dat mijn krachten ringt door een aantal schildwachten die zo goed op hun hoede waren en zo schrandert werk gingen dat het bijna onmogelijk scheen bij wijze in handen te krijgen om hem voor de rechtbank te brengen gekend mijn krachten woortsen en toch na verloop van 3 maanden moest ik bekennen dat ik een tegenstander had gevonden die verstandelijk mijn gelijke was mijn afgereizen werd op de achtergrond gedronen door mijn bewondering voor zijn schandrijd maar ten laatste begin hij een mislag slechts een kleine, kleine mislag maar daardoor gaf hij zich al te veel bloot toen ik hem reed zozeer in het nauw had gebracht ik nam mijn kans waar en ik heb mij net zo goed om hem geweven dat er bijna aan geen ontkomen meer te denken is dat is te zeggen aanstaande maandag is mijn plan uitgevoerd en zal de professor zich met de voortnaamste leden van zijn benden in handen de politie bevinden dan zal het grootste misdadigersproces van de gehele eeuw beginnen meer dan 40 geheimen zullen worden ontsluid en alle zullen veroordeeld worden tot de dood aan de galch maar als wij onze tijd afwachten dan kunnen ze ons als jij wel kunt begrijpen nog ontgelippen zelfs op het laatste ogenblik indien ik dit alles had kunnen doen zonder dat professor Moriarty daar van iets bekend werd zou alles in orde zijn geweest maar deze was daarvoor te uitgeslapen hij zag elke stap die ik deed om mij net om hem te spannen te elke strachten hij te ontsnappen maar even dikwijls verhinderte ik het hem ik durf u verzekeren mijn vriend dat indien er een uitvoerig verhaal van deze stille worsteling geschreven kon worden dit verhaal het schriftgruntste voorbeeld van aanval en verweer uit de chronieken de geheimel politie zou zijn nooit heb ik mij bekwamen getoond en nooit werd ik door een tegenstander mijn in diep aan en ik roef nog juist dieper dan hem deze morgen deed ik de laatste stappen en nog slechts 3 dagen waarin nodig om de zaak tot een goed einde te brengen ik zat in mijn kamer en overdacht de zaak nog eens toen de deur geopend werd en professor Moriarty voor mij stond mijn zenuwen zijn nog al tegen iets bestand maar ik moet toch bekennen dat ik schrok toen ik de man met wie zich mijn gedachten zo zeer bezig hielden daar op de drempel zag staan zijn voorkomen heeft overeenkomst met het mijnen hij is buitengewoon lang en schraal zijn voorhoofd is blank en gewelfd en zijn ogen liggen diep in zijn hoofd hij is glad geschoren bleek en heeft in zijn uiterlijk nog iets van een professor door veel studie en zijn gelaad steekt vooruit en beweegt zich langzaam van de ene naar de andere zijde op een wonderlijke manier die aan de bewegingen van een kruipend dier doet denken nieuwsgierig luurde hij mij aan van onder zijn gevronste wengbrauwen uw voorhoofd is minder sterk ontwikkeld dan ik mij heb voorgesteld zeiden hij na mij enige tijd aangekeken te hebben het is een gevaarlijke gewoonte een geladen vuurwapen in de zak van de huisjas met de vingers te betasten de waarheid was dat ik toen hij de kamer binnen trat ter stond had bemerkt in wel persoonlijk gevaarlijk mij bevond in een ogenblik had ik mijn revolver uit de laden genomen in mijn zak gestoken en met een doek bedekt bij zijn woorden haalde ik het wapen voor de dag het met gespanne haan op tafel hij glimlachte nog en knip oogde maar daar was iets in zijn ogen dat mij heel blijde deed zijn dat ik mijn wapen onder mijn bereik had geken mij klaarblijkelijk niet zeiden hij in tegendeel gaf ik een antwoord het is nog al duidelijk dat ik u wel ken ga als het u blieft zitten ik heb 5 minuten tijd als jij mij iets hebt te zeggen al wat ik u heb te zeggen weet jij reeds zeiden hij dan weet hij mogelijk ook mijn antwoord al gaf ik een antwoord staat uw besluit vast onverikbaar hij stakt zijn hand in zijn zak en ik geef de revolver van de tafel hij haalde eventueel slechts een notitieboekje voor de dag waarin hij enige datems had opgetekend op de 4e januari heb jij mij ontmoet zeiden hij op de 23e die maand zijt jij mij lastig gevallen in het midden van februari bracht jij mij ernstig in ongelegenheid op het einde van maart werd ik in mijn plannen gedwarsboomd en nu op het einde van april verkeer ik door uw aanhoudende vervolging in gevaar mijn vrijheid te verliezen mijn toestand wordt onhoudbaar heb jij mij enige voorslag te doen vroeg ik jij moet er mee ophouden meneer holms zijde hij zijn hoofd opheffende jij moet dit werkelijk, weet jij, na maandag aanstaande tut tut ik weet zeker dat een man zo schander als gezelf zal inzien dat er maar één kans bestaat om u uit deze zaak te redden het is noodzakelijk jij hebt ons beide nu in zulke omstandigheden gebracht dat er slechts één uitkomst denkbaar is het heeft mij inderdaad geeselijk genotverschapt u in deze zaak te zien worstelen en ik zeg het zonder vleierrij dat het mij leed zou doen indien ik gedwongen werd tot een uiterste maatregel mijn toevlucht te nemen jij glimlacht meneer maar ik verzeker u dat ik het inderdaad zou doen gevaar behoort bij mijn beroep merk ik op dit is meer dan gevaar het is uw onvermijdelijke ondergang jij staat niet tegenover één persoon maar tegenover een machtige organisatie waarvan jij de omvang met al uw strandenheid nog niet beseft jij moet zeer vaststaan meneer holms of jij wordt onder de voet getreden ik vrees, zeg ik dat ik door het genoegen van dit gesprek bezigheden die mij elders wachten verzuim hij stond even eens overeind en zag mij zwijgend aan treurig het hoofd schuddend wel wel, het is jammer maar ik heb gedaan wat ik kon zijde hij ten laatste ik ken elke zet van uw spel jij kunt voor maandag niet doen het was een duel tussen ons beide meneer holms jij hoopt mij in de bank der beschuldigde te brengen door ik zeg u dat ik nooit in de bank der beschuldigde zal staan jij hoopt mij te slaan ik zeg u dat jij mij nooit zult slaan zijt geen stranden genoeg om mij in het verderf te storten houd u verzekerd dat ik u een gelijk lot zal bezorgen jij hebt mij verschijden lof uitingen toegezwaaid meneer Moriarty zijde ik laat ik op mijn beurt zeggen dat ik graan in het algemeen belang de kans op het laatste zou aannemen als ik de zekerheid had dat het eerste zou gebeuren het ene kan ik u beloven maar niet het andere meesmelde hij en bij deze woorden keerde hij mij zijn gebogen rug toe en verliet glurende en knip oogende de kamer van die aard was mijn zonderling onderhoud met professor Moriarty ik bekend het u eerlijk dat het een onaan genaame indruk bij mij achterliet de bedaarde toon waarop hij sprak schenkt mij meer de overtuiging dat hij meent wat hij zegt dan groot spraak en zou doen natuurlijk zult hij zeggen waarom neemt hij geen politie voor zorgen tegen hem daarom niet wel ik overtuigd ben de kant zijn er agenten het gevaar dreigt mij zijn al de bewijzen ervoor gegeven dat het zo zal wezen zijt geen reeds aangevallen mijn waarde was om professor Moriarty is niet een man die er gras over laat groeien heede middag ging ik voor enige zaken naar Oxford street toen ik de hoek passeerde waar de Bentings street en de Wellback street elkaar kruisen de twee paarden bespannen huifkar in woestevaart op mij af ik sprong terzijde op het trottoir een seconde later en ik zou verpletterd zijn geworden de huifkar snelde mariel bone leen in en was een ogenblik later uit zicht verdwenen ik nam hierna de weg voor de voetgangers doch in de Vera street kwam een baksteen van 1 de huizen naar beneden en viel aan mijn voeten aan stukken de politie en stelde een onderzoek in op het dak lagen pannen en bakstenen voor een reparatie opgestapeld en mijn wilde mij doen geloven dat de wind één daarvan naar beneden had doen tuimelen natuurlijk wist ik wel beter toch kon niets bewijzen daarna nam ik een rijtuig en bereikte de woning van mijn broer in Palmal waar ik werd aangevallen door een ruwe kerel de manier en de politie heeft hem in hechtenis genomen maar ik durf met het volste vertrouwen voorzeker hem dat men nog nooit achter zal komen dat er enige betrekking bestaat tussen het heerschap op win snijdtanden ik mijn knokkels heb stukgeslagen en de matematikus Moriachty die tien meilen van de plek waar de aanval geschieden vage stukken op het zwarte bord uitwerkt het zal u zeker zonder hem dat ik naar uw kamer te zijn binnengetreden ter stond te luiken heb gesloten en u voor lof moest vragen uw huis door een minder zichtbare uitgang dan de voordeur te verlaten dikwijls had ik de moed van mijn vriend bewonderd maar nooit meer dan nu toen hij daar kalm een reeks van gebeurtenissen verhaalde die samen de dag tot een versreking voor hem hadden gemaakt wild jij hier de nacht doorbrengen zeide ik nee vriend, jij zou het mij een te gevaarlijke gast kunnen vinden ik heb mijn plannen gevormd en alles zal goed aflopen de zaken zijn nu zoveel gevoorderd dat men hem zonder mijn hulp wel kan in hechtenis nemen of schoon mijn tegenwoordigheid vereist wordt voor hun veroordeling het is daarom duidelijk dat ik niets beters kan doen dan mijn gedurende de weinige dagen wil nog voorlopen al eerder politie vrijheid tot handelen heeft te verwijderen en het zou mij zeer veel genoegen doen indien jij mij naar het vaste land wilt vergezellen het is tegenwoordig stil met mijn praktijk en ik heb een gedienstige buurman ik zal gaar ne met u op reis gaan en morgen vroeg vertrekken als het noodzakelijk is oh ja, het is noodzakelijk en dan zal ik u enige instructie omgeven met de dringend verzoek wat ze ze letterlijk op te volgen want gij speelt nu met mij een gevaardig spel tegen de meest geslepen schurk en de machtigste misdadigersbende van Gans Europa luister nu, al de bagage die gij voorneemend zijn mede te nemen zend geen met een vertrouwde kruier deze avond zonder adres naar het Victoria station morgen vroeg moet gij een handsom bellen en uw bediende lastgeving nog het eerste nog het tweede rijtuig dat voorkomt te nemen gij moet dan in de handsom springen en naar de strand einde van de Lothar Arcade rijden terwijl gij het adres van uw koffers aan de Coutseer op een strookje papier overhandigd met verzoek dit niet weg te werpen houd de vracht klaar en dadelijk nadat het rijtig stil staat moet gij door de Arcade snullen en de andere zijde de kwart over negen te bereiken dicht bij het Lothar wacht u een broegaam met een man in een dikke zwarte mantel de kraag met rood afgezet als Coutseer verstapt die broegaam binnen en zult vroeg genoeg aan het Victoria station komen om de sneltrein naar het vaste land te halen waar zal ik u ontmoeten aan het station de tweede wagon over ons geriserveerd worden is dat spoorweg rijtuig dan de plaats waar wij bij elkaar komen ja, vruchteloos verzocht ik holms die avond bij mij te blijven blijkbaar was hij bevreesd dat het huis onder welks dak hij vertoefde ongeluk zou aanbrengen en dit was het wat hem tot vertrekkend ron na een paar haastige woorden over onze plannen voor de volgende dag stond hij op de tuin, klouten we over de muur die aan de Mortimer Street grenst en riep er stond een rijtuig aan waarin ik hem hoorde wegrijden de volgende morgen hield ik mij letterlijk aan holmsinstructie ik nam de voorzorg niet in het rijtuig te stappen dat is voor ons als klaar gezet en reed onmiddellijk naar het ontbijt naar de Lothar Arcade die ik zo snel mogelijk doordeep aan het eind daarvan wachten met een stevige koetsier in een donkere manpel gehuld en die, zo draai ik in het rijtuig zat de zweep over het paard lerden en snel naar het Victoria Station reed toen ik was uitgestapt keerde hij ter stond om en reed weer terug zonder zelfs naar mij om te zien zover was alles wonderlijk goed gegaan mijn bagage was aanwezig en ik had volstrekt geen moeite hij door ons aangeduide om het rijtuig te vinden dit de minder omdat het de enige wagon in de trein was waarop stond besproken de enige reden tot bezorgdheid was nu het niet verschijnen van holms de stationsklok wees nog slechts 7 minuten aan voor het ogenblik dat de trein zou vertrekken vruchteloos zocht ik onder de groep reizigers en personen die even de trein verlieten naar de slanke gestalte van mijn vriend er was geen spoor van hem een paar minuten gingen voorbij waarin ik luisterde naar een eerwaardig Italiaans priester die in zijn gebroken Engelsen conducteur tracht aan het verstand te brengen dat zijn bagage naar Parijs moest worden doorgezonden na vervolgens nog eens rondgekeken te hebben keerde ik naar mijn Coupé ter rug waar ik tot de ontdekking kwam dat de conducteur in weer wil van het opschrift besproken mij mijn afgeleefden Italiaanse vriend tot reismakker had gegeven vergeefstrachtte ik hem te beduiden dat hij een indringen was dan mijn kennis van het Italiaans was nog ringer dan de zijnen van het Engels en zo haalde ik de schouders op en keek weer bezorgd naar mijn vriend uit ik beefde van angst bij de gedachte dat hem in de afgelopen nachten ongeluk kon zijn overkomen reeds waren al de portieren gesloten de stoomfluit gilden toen beste wotsen grij hebt u zelfs niet verwaardigd mij goede morgen te wensen zijde een stem ik keerde mij om mijn verbazing geen meester de oude geestelijke had zijn gelaat naar mij toegewenen voor een ogenblik waren de rimpels glat gestreken de neuzende kind verwijderd de onderlips stak niet meer vooruit de mondmompelde niet meer de doffe ogen schitterden weer de in elkaar gebogen gestalte richten zich op het volgende ogenblik storten het beeld in elkaar aan homs was weer verdwenen even snel als hij gekomen was goede hemel hoe verschrik je mij, riep ik alle mogelijke voorzorgen zijn nog nodig, fluisterde hij ik heb reden te geloven dat zij ons dicht op de hielen zitten ha, daar is Moriarty zelf terwijl homs sprak had de trein zich reeds in beweging gezet teruggziende, me merkte ik een lange man die zich met geweld en weg door de menig te baande en met de hand wuifde als of hij verlangde dat de trein stil bleef staan het was evenwel te laat en een ogenblik daarna lag het station een eind achter ons met al onze voorzorgen zijn wij nog net de dans ontsprongen van zijn zwart kleed zij ons lachende hij stond overeind en ontdeed zich van zijn zwart kleed en hoed die zijn vermomming vormden en borg deze kledingstukken weg in zijn handverlies heb jij het ochtenblad gelezen, Watson nee, dus heb jij ook niet gelezen wat er in beka street gebeurd is beka street, ze hebben vannacht in onze kamers brand gesticht de schade is niet groot genaardige hemelholms dat gaat toch alle perken te buiten zij moet er mij spoor na de inhechtenis neeming van de knotsman geheel en al zijn bijster geworden anders zouden zij niet in de mening verkeerd hebben dat ik naar mijn woning was teruggekeerd zij hebben evenwel de voorzorgen noemen u te bespieden en dat is wat Moriarty Moriastation heeft gebracht jij had bij uw komst niet de minste fout begaan ik heb in alles uw raad opgevolgd vond jij uw broeg aan? ja, zij wachten op mij hebt jij uw kutsier herkend? nee, het was mijn broer Minecraft het is in zulke omstandigheden een voordeel dat men geen huurling in vertrouwen behoeft te nemen, toch wij moeten nu overleggen en opzichten van Moriarty moeten handelen wél dit een sneltrein is en de boot erop correspondeert zou ik denken dat wij in het geheel geen last meer van hem zullen hebben mijn beste wotsen jij hebt klaarblijkelijk mijn bedoeling niet gevat toen ik zei dat die man in intellectuele ontwikkeling met mij op een lijn gesteld mag worden jij verbeeldt u toch niet dat indien ik de vervolger was ik mij door zulk een geringen hindrapaal uit het veld zou laten slaan waarom zouden wij dan zulk een lage dunk van hem hebben wat zal hij doen wat ik in dit geval zou doen en wat zou het jij dan doen een extra trein huren maar het moet nu al te laat zijn in geen delen deze trein stopt te Canterbury en daar wordt altijd een kwartier op de boot gewacht hij zal ons daar inhalen men zou denken dat wij de misdadigers zijn laten wij hem wij zijn aankomst in hechtenis nemen dat zou mijn werk van 3 maanden nutteloos maken wij zouden de grote vis hebben maar de kleinere zouden rechts en links uit het net springen als wij tot maanden geduld hebben vangen wij hen allen zijn arrestatie mag nu niet geschieden wat dan wij zullen te Canterbury uit de trein stappen dan moeten wij zuidwaarts naar New Haven reizen en dan de reis over Dieppe vervolgen Moriarty zal alweer doen wat ik zou doen hij zal naar Parijs reizen onze bagage in het oog houden en 2 dagen bij het goederen depot op ons wachten in die tijd zullen wij ons voorzien van een paar reissakken in de streken waardoor wij reizen onze verdere benodigdheden aanschaffen en op ons gemak via Luxemburg en Basel onze weg naar Zwitserland vervolgen te Canterbury verlieten wij dus de trein en vanna maar daar dat wij een uur moesten wachten alweer er een trein naar New Haven ging ik keek nog met een gevoel van spijt de snel verdwijnende bagagewagen naam die mijn garderoben bevatten en langs de spoorlijn wees heel in de verte boven de bossen van Kent sprijden zich een dunne rook uit een minuut later kwamen door een enkele wagon gevolgde locomotief de Krooming langs vliegen die naar het station geleiden wij hadden nauwelijks de tijd achter een stapelbagage in de wijk te nemen toen zij ontsnuiwend en ratelend voorbij snelden ons een golfhete lucht in het gelaad blazenden bij de holms terwijl wij de rijtuigen naoogden die schommelend en slingrend in duizeling wekkende vaart over de rails voor te rolden jij ziet dat de schranderheid van onze vriend haar grenzen heeft het zou een meesterstuk van hem geweest zijn had hij dezelfde gevolgtrekking gemaakt die ik in zijn geval zou maken en die in overeenkomster had gehandeld en wat zou hij gedaan hebben als hij ons had overvallen mijn behoeft er niet het minst aan te twijfelen dat hij een moordaardig aanval op mij zou gewaagd hebben dat is eventueel een spelletje waarbij twee behoren de vraag is nu zullen wij hier vroeg een lunch nemen of kans lopen te verhongeren voor wij te nieuwheven komen wij rijsten die dag tot Brussel en bleven daar twee dagen terwijl wij de derde dag Straatsburg bereikten des maandagsmorgens zond Holmes een telegram aan de londense politie en die avond vonden wij een antwoord in ons hotel Holmes geurde het telegram open las het en weerp het met een bitterer vloek op het vuur ik had dit kunnen weten gronder hij hij is ontsnapt Moriarty ze hebben de grenzen bende behalve hem in handen hij heeft zijn beet gehad natuurlijk toen ik was vertrokken was er niemand in London die het tegen hem kon opnemen maar ik dacht dat ik hun het spell in handen had gegeven mijn inzins deed geen nummer het beste met naar Engeland terug te keren Watson waarom omdat ik nu een gevaarlijk reisgezel voor u zal wezen met Moriartys bedrijf is het nu gedaan als hij naar London terugkeert is hij een verdoren man heb ik mij niet in zijn karakter vergist dan zal hij nu al zijn geestkracht aanwenden om zich op mij te vreken bij het korte onderhoud dat wij met elkaar hadden gaf hij mij dit te kennen en ik geloof dat hij het meende ik moet u bepaald aanraden naar uw patiënten terug te keren het was moeilijk te verwachten dat hij met een dergelijke voorslag succes zou hebben bij iemand die zowel een oud soldaat als een oud vriend van hem was in de Eetshaalte Straatsburg zaten wij de zaak te bespreken maar nog dezelfde avond hervatten wij gezamenlijk onze reis en bevonden ons tans op weg naar Genève we brachten een aangename week in het Ronendal door en daarna bij Leuk een zijweg inslaande trokken wij een chemiepas over die nog met een dikke sneeuwlaag was bedekt en bereikte zo over interlaken het schoongelegen meiringen het was een verrukkelijk uitstapje beneden het lievelijke groen berlenten, boven het maagdelijk wit van de winter maar ook in deze schone omgeving van gat holms geen ogenblik de schaduw die zijn weg verduisterde in de eenvoudige Alpendorp of in de eenzame berg passen kon ik aan het snelle flickeren van zijn ogen en uit de forsende blik waarmee hij de enkele wandelaars die ons voorbij kwamen het Goudeskoeg bemerken dat hij wel overtuigd was dat waar onze weg ons ook mocht heenvoeren wij ons niet konden onttrekken aan het ons dreigende gevaar eens ik herinner het mij nog goed toen wij de chemie overtrokken en langs de oever van de sombere dauben meer gingen rolde een groot rotsblok dat van de bergwand was losgeraakt naar beneden en stortte met donderend geluid in het meer achter ons ogenblikkelijk snel de holms tegen de berg op en na op een rotspunt plaatsgenomen te hebben duurde hij naar alle richtingen vergeesverzekerde onze gits hem dat een steenend val in de lente op die plaats een zeer gewoon verschijnsel was holms zijn niets maar hij glimlacht er tegen mij als een man die de vervulling ziet van de droever gebeurtenis die hij verwacht niet tegenstaande al zijn waakzaamheid was hij nooit nierslachtig in tegendeel ik herinner mij niet hem zo geestig gezien te hebben telkens weer herhaalde hij dat hij wel gemoed tot het amteloze leven als hij de samenleving van professor Moriarty kon bevrijden ik geloof wat ze dat ik vrij kon zeggen niet vergeefs geleefd te hebben zijde hij ook als heden aan mijn werk een einde kwam ik zou het met gelatenheid overleven de londense lucht zou mij te zoeter zijn om in te ademen ik ben mij niet bewust ook maar in een van de meer dan duizend gevalen waarin ik hulp verleden tot een verkeerd doel gebruik te hebben in de laatste tijd had het voor mij een bijzondere becorring mij bezig te houden met de problemen door de natuur zelf aan de hand gedaan liever dan met die waarvoor onze kunstmatere samenleving verantwoordelijk is uw memoirs, wat ze zullen ten einde lopen op de dag dat ik de kroon op mijn werk zet door de gevangeneming of de dood het meest duidelijkste en bekwaamste misdadiger van Europa ik zal kort en toch wel keurig zijn in het weinigen dat mij nog te verhalen blijft het is geen onderwerp waarbij ik gaarne met mijn gedachte verwel en toch gevoel ik dat op mij de plicht rust geen enkele bijzonderheid weg te laten op de derde mei kwamen wij aan een werk in het Engelshoff waar toen de oude Peter Steiler kastelijn was onze waard was een ontwikkeld man die uit Muntend Engelspraak daar hij 3 jaren als kelder in het Grove Snore hotel te Londen had gediend gevolggevende aan zijn raad vertrokken wij gezamenlijk in de naammiddag van de vierde mei met het voornemen de heuvelstreek door te trekken en de daaropvolgende nacht in het gehoogd Rosenlani te vertoeven wij hadden ons vooral op het hart gedrukt in geen geval te verzuimen een kleine omweg te maken om de watervallen van Rijgenbach die halfsweeg de heuvel zijn te gaan zien het is inderdaad een vreselijke plek de stroom gezwollen door de smeltende sneeuw stort zich in een diepe afgrond waaruit het schuim in wolken opstijgt als de rook uit een brandend huis stel u voor de onmetelijk diepe kloof omlijnt door glinsterende kool zwarte rotsen zich aan het einde vanouwende tot een kokende afgrond van onpelbare diepte over welks gezaagde rand de rivier met duizeling wikkende vaart voortschiet het groene glinsterende water stroomt eindeloos ver bruisende schuimende en razende en er boven vond steeds een dik gehoorduin van damp en wie aan de rand de kloof staande naar beneden ziet moet wel duizelig worden door het eeuwige raas en gevarl en gedraai van de glinsterende maalstroom beneden wij stonden naar beide rand en staarden op de glinstering van het water ver beneden ons berekende tegen de zwarte rotsen en luisterden naar het geheimzinnige raas dat er gelijk met zijn verdeelde schuim opsteeg ter halve wegen van de waterval was een pad uitgehouden waardoor men een goed gezicht had op het verheven Natuertafril maar dit pad lood plotseling dood tegen de Bergwand zodat een reiziger op zijn schreden moet terugkeren ook wij wilden dat doen toen wij een Zwitserse knap langs het pad zagen komen met een brief in zijn hand de brief droeg het adres van dat wij zo even verlaten hadden en was aan mij door de waard geadresseerd hij melde mij dat enige minuten naar ons vertrekken Engelse dame was aangekomen die in de laatste periode van de tering was zij had de winter in daar voorplaats doorgebracht en was nu op reis naar haar vriendin, de Luzern toen zij plotseling een bloedspuwing kreeg men dacht dat zij te nauwe nood nog een paar uren te leven had toch, het zou haar zeer tot troosttrekken een Engelse dokter te zien en als ik slechts terug wilde keren enzovoorts de groede steiler verzekerde mij dat hij mijn komst als een zeer grote gunst zou beschouwen daar de dame volstrekt de hulp van een Zwitserse genezia weigarde en hij voelde dat op hem een grote verantwoordelijkheid rustte ik kon het berop op mijn hulp niet afslaan het was mij onmogelijk het verzoekte weigeren van een landgenote die stervende was in een vreemd land toch maakte ik bezwaar holms te verlaten wij kwamen echt eroverheen dat hij de jonge Zwitser als gezelschap bij zich zou houden terwijl ik naar mijringen terugkeerde mijn vriend wilde enige tijd bij de waterval blijven en dan langzaam over de heuvelrug naar Rosenlani wandelen waar ik mij in de avond bij hem zou voegen toen ik heen ging stond holms met de rug tegen de rotswand met de armen over elkaar geslagen naar beneden zienden op de waterval het was de laatste mal dat ik hem op deze wereld zou zien toen ik naar bij de voet van de helling was aangekomen zag ik om het was nu onmogelijk de waterval te zien maar ik ging het smallen voetpad over dat er heen leiden wat zag ik een man snel voortlopen zijn zwarte gestalte tekende zich scherp af tegen de groene achtergrond ik merkte de vastheid van zijn gang dochterwijl ik voortsnelde verloor ik hem uit de gedachte hij duurde mogelijk iets langer dan een uur Erik mijringen bereikte de oude steiler stond in het portaal van zijn hotel wel, het is toch niet erger met haar geworden dat ik binnenkomende zijn gelaapt naar een uitdrukking van verbazing aan en bij de eerste trilling zijn er wenkbrouwen was het of mij het hart omdraaide heb jij dit dan niet geschreven vroeg ik de brief uit mijn zak neemende er zag geen zieke Engelsse dame in het hotel in het geheel niet, riep hij maar deze brief draag de stempel van het hotel ha, dan moet hij geschreven zijn door die lange Engelsman ik kwam naar dat geivetrokken waard hij zeide ik wacht er geen verdere verklaringen van de waard af in een duizeling van angst liep ik de dorpsraad langs en snelde terug naar het pad dat ik zo pas afgedaald was ik had een uur nodig had om in de dorp te komen trots alle inspanning verliepen er nog eens 2 uren voordat ik weer aan de water vallen van Rijgenbach kwam daar stond nog de Alpenstok van Holms tegen de rotswand waarbij ik mijn vriend verlaten had maar er was nu geen spoor meer van hem te zien en het was te vergeefs dat ik hem luid bij zijn naam riep mijn enige antwoord was mijn eigen stem in honderdvoudige echo door de omringende rotsen teruggekaatst het gezicht van die Alpenstok deed mij huiveren Holms was dus niet naar Rosentlani gegaan hij was op dat 3 voet brede pad gebleven met een stijle rotswand aan de ene zijde en een stijle afgrond aan de andere tot hij door zijn vijand overrompelt was de jonge zwitser was ook verdwenen hij was waarschijnlijk bij Moriarty in dienst geweest en had de beide mannen alleen gelaten en wat was er toen gebeurd wie kon zeggen wat er toen was voorgevallen ik stond er paar minuten verbijsterd trachten mijn gedachten te verzamelen want de schrik had mij overmand toen begon ik aan Holms eigen metode te denken en tracht is in praktijk te brengen om het treurspel te ontsluieren het was helaas slechts al te gemakkelijk wij waren niet tot het eind van het bergpad gegaan de Alpenstok weesde plaats aan waar wij onze wandeling gestaakt hadden en staan waren gebleven de zwarte grond wordt hier altijd vochtig gehouden door het onophouderlijk neerspattende schuim de tred van een vogel zou hier zelfs zijn spoor achterlaten langs het verdere einde van het pad liepen twee rijen voetstappen zij liepen van mij af geen kwam terug op enige ellen afstand van de plek waar het pad eindigde was de grond geheel en al omgevoed en modderig en de braamstruiken en varenkruiden waren afgescheurd met sleikbedekt ik ging voorover liggen en bezacht de grond nauwkeurig terwijl het schuim over en rond mij spatten het was de laatste uren donker geworden en nu zag ik slechts hier en daar op de zwarte wanden het vocht glinstigen en ver weg naar beneden aan het eind de kloof de glans van de gebroken waterstroom ik riep met luiderstem maar het klagende uit van de waterval veel overeenkomsthebbende met de kredend van een menselijke stem was het enige antwoord maar het was de wilde voorzienigheid dat ik toch nog een laatste groet zou hebben van mijn vriend en makker ik heb reeds gezegd dat zijn al per stok nog tegen de op het smalle voetpad voor uitspringen de rots van stond op de top van deze rots staande zag ik iets schitterends en mijn hand boven de ogen houdende om beter te zien bemerkte ik dat die schittering afkomstig was van de zilveren sigarenkoker die holms gewoonlijk bij zich had toen ik hem opnam dwarrelde een klein vierkant stukje papier waarop de koker had gelegen op de grond neer het papier ontvallende zag ik dat het bestond uit drie bladzuiden uit zijn zakboek geschuurd en aan mij geadresseerd het was kenmerkend voor het karakter van holms het adres juist en het schrijven vast en helder was als of hij het in zijn studeerkamer had geschreven vaarde Watson zo luidde het schrijven dat ik u deze weinige regelen kan schrijven heb ik te danken aan de hoffelijkheid van Moriachty die de bespreking van ons geschil wel een ogenblik wilde uitstellen hij heeft mij verteld op welke wijze hij aan de handen de politie is ontsnapt en van onze bewegingen op de hoogte bleef zijn metode van handelen heeft het hoge denkbeeld dat ik van zijn bekwaamheden had verstrekt de gedachte dat ik in staat zal zijn te voorkomen dat de maatschappij verder door zijn tegenwoordigheid geschaat wordt doet mij genoegen of schoon ik vrees tot een prijs die mijn vrienden veel verdriet zal veroorzaken in het zonder u mijn waarde Watson ik heb u reeds gezegd dat mijn loopbaan haar eind heeft bereikt en dat het onmogelijk op één voor mij meer passende wijze kan geschieden dan nu het geval is om u de waarheid te zeggen ik was dadelijk overtuigd dat die brief van mijringen een valstreek was en liet toe dat geij vertrok of schoon het bij mij vasttomt dat er een ontknoping als deze zou volgen tegen inspecteur Patterson dat de papieren die hij nodig heeft voor de veroordeling van de bende in het geheimen laadje M zijn en zich bevinden in een enveloppe met het opschrift Moriachty ik heb vorig Engeland verliet mijn testament gemaakt en dit mijn boer Mycroft terhand gesteld breng mijn groeten aan mevrouw Watson over en geloof mij waar de vriend dat ik steeds ben u u toegenegend Sherlock Holmes een paar woorden zullen voldoende zijn het overige mede te delen een onderzoek door deskundigen ingesteld liet weinig twijfel dat een twist tussen de beide man eindigen moest zoals die wel nauwelijks anders kon eindigen namelijk daarmede dat zij in elkaar's armen gekneld in de afgrond starten een poging om hun lijken te vinden was geheel hopeloos en daar, diep in de ketel van draaiend water en kokend schuim liggen voor altijd bedolven de gevaarlijkste misdadiger en de voornaamste kampioen voor het recht de jonge zwitser is nooit teruggevonden en het behoeft niet meer betwijfeld te worden dat hij een van de talrijk agenten was die Moriachty in zijn dienst had en wat de misdadigers bende betreft men zal zich nog wel herinneren hoe volledig door de getuigenissen de hulms bijeen gegaakt hun organisatie werd blootgelegd en hoe zwaar de hand van de doden op hen drukte gedurende het proces kwam een ontrendend vreselijke aanvoerder weinig bijzonderheden aan het licht en in die ik gedwongen ben geworden een juist verhaal te geven van boven gemelde feiten dan is dit de wijten aan die niet tot oordelen bevoegde strijders die zijn aandenken wachten te zuiveren door aanvallen op hem die ik steeds zal beschouwen als de beste en verstanderste man die ik ooit gekend heb einde van de dood van Sherlock Holmes