 Sağın deyəli izləyicilər 15 deqabır kimi 22. tariq tanrış efirindansu söz proqramının canlı bağlantısında sizini artıq üçüncü gündür ki, Lassun yolunda ülkənin bir sıra vətəndək cəmiyyət təmsidçiləri və bəzi media təmsidçiləri Lassun yolunun bağlanmasını itiraz edilər. Eko ekoloji əslində orda fəlaqət. Əslində orada nə baş verir? Biz bugünkü söhbətimizdə məs-u axta danışmaq istəyirik. Orada önəmli malibdən yatağları var. Malibdən yatağları hara da yerləşir. Bu gün işxaldı olan xozalar ayının ərasində söhbət qızıl, bulaq, qızıl və dəmirləm isməlidən yatağlarının əlmənlər tərəfinin qamsı sistemarından gedir və uzun ilərdir, yəni, mənim bildiğimdə, Azarbaycanda bu sahiyə, mədən sanayesində nəzarət edəyən bir şəhbaxlıq kalisyası vardı. Sonra həmin kalisyanın fəaliyyəti tərəfilər olsun ki, dayandırıldı. Mən istəyirəm həmin kalisyanın ekspertləri də orada gerçə edəndən nə baş verir və bu prosesin qarşısını bir fərqli alternativ şəkirlə necə alma olar? Məsələn, beynəxal təşkilatla bu prosesini necə cəlb etmiyorlar? Ərmənlərin həmin bölgədəki qanunsuz Azarbaycanın təbi sərvətlərinin talamalarını qarşısını necə alma olar? Bak, buna cəvaqdarmak istəyirik. Əslində, bugün orada şuarlar da dəyişdi. Mən bugün bəzi dostlarımızın şuarlarına baklı, biraz da təcrüb edədim. Artıq siyasi şuarlar orada ortaya gədir. Hər an təxribat dola bilər. Amma bunun daha optimal yolu, daha ağırlı yolu. Nədir? Bak, bu suala, cəvaq takmaqda öntürük iki dəyəri bunağımız var. İlham bey və Fuhad bey hala Azar da bizim əkirdədilər. İlham senini bizim əkirdən yaxşışlanırsız. Fuhad bey de təbii ki, bizim əkirdə olub və Azarbaycanın geri hükümet təşkilatları, sektiridən tanımış simalardır. Mədən sənayesində şəffaflıq qayrisiyasının kaydını attırdı İlham bey. Fuhad bey də kayrisiyanın üzvü, eyni zamanda dünya zə məşhur olan, yəni, dünya əhmiyyətli, bənihaq əhmiyyətli, bu bir şuvahtiyyu pey adlı, bənihaq bir təşkilatın əsas idariyyətində təmsil olunur, rəhbəliyyətində təmsil olunur. Gərin görək çox dəyəli bunaqlarımız bu prosesinə bağlı nə deyə bilərlər? Bak, onu danışaq. İlham bey xoş gəldəyiz, Fuhad bey xoş gəldəyiz. Anasınızdan bacıda yax, buyurun özünüz müəyyin edin. Hər kizin fikri, təbii ki, bu da əksiyodur. Hüsnü İlham bey. Buyurun İlham bey. Teşekkür edirəm. Teşekkür edirəm Rüşat bey. Salamlı İlham. Bütün dinləclərimizi, izləclərimizi var olun. Bilə bir əhmətli məsələyə yer aradıq üçün, digər təsaxladıq üçün, və təbii ki, Qalis yanında məvqeyini ürənmək və cəmət çatdırmağa bakımdan biz bunu çox böyük çıki mətəndirək. Əvala bir qeydə də məsələyəm. Biraz bunla əvvəl, Hərmət Rüşat bey məlumat verədi, Qalis yanında. Əziz bey də qoş oldu bizim kanalın paşi ofisi rəhbəri, həm də sizin Qalis yanınızı, Əziz bey də salamlıyaq, bilikdə davıyaq. Əziz bey kəris yanında Şuraz vedi. Əhə, nə gözəl? Əhə, nə gözəl? Salam, salam, hər vaxtınız qeyr olsun. Həm sizləri salamlıdırəm İlham bey, Röfbət beysi salamlıdırəm. Qat bey, altı kamera önündə Qat bey və dəyərli izləclərimizi salamlıdırəm. Çox salamlıdır, Əziz bey rəhbəri salamlıdırıq, izləclərlə birlikdə. Buyurun Həm bey, davam eliyin növbəri şəkirli, əskəc öz fikirlərini deyəcək. Biz belə şun vaxtından biraz gezi başladıq. Hər alqa əslə biləcək. Hər alqa əslə biləcək. Hər alqa əslə biləcək. Hər alqa əslə biləcək. Hər alqa əslə biləcək. Hər alqa əslə biləcək. Çox älməkdə Hürbəd bə, ön peutasa, Mədən sal allezya əslə qət dəni kebə영 digənim. Ləgarărdan da, hər birmir iş, Hər hər bəl creativity təhcellində kullanır, Bir 타xil kəsimi, Mənim Rüfəd bəli ilkust talking gesture B הזünə bu hər bir etməngələr мерəri Fərlədyə kəni yörür, Yəkin bu biləc eləyət, nəzərət iləm həri üç. Yəni, bu bilə iddiyada da deyilir ki, amma tımayı orada nəzərətik təşkilləmək bizim misyada unatıcəyət eləyir üç. Və təbii ki, bu prosesdə hərçmət maraqlı olmalı. Yəni, hərçmət maraqlı olmasa, bizim işimiz çox sətin mərhəllərdən keçir. Onun cürədə biz açıqı dem ki, biz mədən sanayisində baş vermiş bütün prosesdələ nəzərət eləyir üç. Yəni, hərçmət iləmək iqdərimi yox. Əslə qalsak, bunun üçün kamanlamız qətərlədir. Qali çəni çifayət gələr müxtəlif spikdiri ətəndəs çəmətin təmsidsilərindən təşkil olunur. Çifak hədə də peşəkər bizim ekspikdir var. Amma, bir təbii ki, bu prosesin yaxşalınması üçün eləyət hərçmət burada irada göstəriməldir və maraqlı olmalı. Çox təhsil üçün bu bilə deyil. İkinçli, Qali isə fəaliyyətin dayanılırıq fəadəsi də doğru deyil. Ona görə ki, Qali isə artıq bir ildən, içildən sonra 20 yaşını, fəaliyyətin 20-ci ildin qeyd eləyəcər. Yəri cəmişən, bu neyi ki, Qafqazda, o cümədən Avrasya regionunda ən böyük çox saylı və uzun ömürlük Qali isəyədir. Və deyə bilərəm ki, pris və hədəflərindən bir adlım da olsa çanara dayan bir. Olab əsind ki, trəmiyyətimiz bəlkə də daha böyük işlər gözləyir umur. Bu da çox təbiddir. Amma inanılır ki, biz çox az, bələ çox çıxılmış bir durumda, hismə malə imkanı bəqələr uman bu işləri. Bu bizim bir pris və hizmlərimizdir. Bu, ölkənə onun müstəqilini sevən insanların qaşına qoyu hədəflərdir ki, biz ondan ona doğru gedürür. Çətinlikdə olsa malə imkanlarımız olmasa da, biz hesab edir ki, azərbaycanda mələdən səmalisində şəhbdaqlara nəil olmak, maksim bu işə nəil olmak, bu bizim hədəf pris və dəmizdəndir. Buna sona qədər inşaAllah, inşaAllah qədə ömürləyir, ona yoxunda biz bu işi devam ettirəcək. İlham böyük bir məsələrin də iləştirək, bir məsələrin də iləştirək. Qalisiya dedim, mən Qalisiya dedim, amma suyupət bundan gedir ki, bugün azərbaycanda mələdən səmalisində şəhbdaqlıq təşəbbüsü davam edir mi? O, bənə xaq təşəbbüs. Yəni, qəst etdiyim o idi, əslində, davam edir mi? Hə, özür sələrin, dəmək. Təbiçə, doğru, doğru. Olabilər. Namocə, təxil, texil ki, deyədim. Albəktə, azərbaycanda çox təhəsiflər olsa, biz döna döna bunu qeyd edirimiz. Azərbaycanda 2017-ci ildə mələdən səmalisində şəhbdaqlıq təşəbbüsü tərk edir mi? Bə biz həmən an Qalisiya'nın mövqeyi fadə olunur. Həm şəhbda, həm də qısa müddətdən sonra, mələdən qızanırlar. Azərbaycanda bunu, azərbaycanda bu mövətəbər platformadan çıxması təvəndə yanlış, bu ölkəmizin faydəsində deyir. Onun mən fəyətinə uyğun olmayalı adamdır. Biz hər zaman istəmişək ki, azərbaycanda dövlət olaraq bütün ciddi beynə haq qurumlarda təmsi olsun, autoritetdi qurumlarda təmsi olsun, platformlarda nəyi təmsi olsun, mövqeyi cücdə olsun. Bu o zaman olar ki, azərbaycanda da vətandaş cəmiyyətinin fəaliyyətüsün gecə şəraat yaratası. Azərbaycanda azad cəmiyyət oturuşsun. Əər bu olmayacaqsa qalan nələr olacaqsa bunlar bir yamslamı olacaq. Bu imitasiya olacaq. Bizim bu kariçyamız, orada gördüz dostların şorada təmsi olan kariçyə real vətandaş cəmiyyətinin təmsi yedir və bu cündə o istəhdədir. Tisliz bu suallar çıxıçı ortadan baş vermiş bu hasiyyələn bağlı lasın yolunda, deməli bu üç dörtünlük fasih zamanı biz kariçyü olaraq orda nə qədər təmsi olunur? Əslə qasa qədər təmsi olunur. Bizim kariçyə cəmiyyətinin fəaliyyət azaddırı var, onlar özləyə. Onların hərbisi müstəqil olacaq qərar verilib orda şihaçilə bilirlər. Mən qəlumatda görə həm şorası züldərinəm, həm də kariçyəni digərə züldərinəm, bu prosesdə təmsil olunanlar var. Amma biz kariçyəni şorası olaraq istəyir ki, bu bədə xaqti bir proses olmasın. Bunların öncə biz istəyir ki, təmləmiyyətün üçün üçün məkəraat yarasın. Biz istəyir ki, Azərbaycanında vətandaş cəmiyyəti yalnız force major hallarda ya da düşməsiniz. Biz istəyir ki, Azərbaycanda digər ölçələrdə oldu. Şimdi güzli vətandaş cəmiyyət olsun və onların əliyyətüsün hər bir qanlı şəraat yaradasın. Bu gün çox təəsir ki, mən onun təkilər olaraq deyirəm, yeri cəbişən, təkilər fikirləri fadələmən heç bizələri yoxdur. Riyal, bu gün müstəqir vətandaş cəmiyyəti olan təşilatların fəliyyətüsün heç bir şəraat yoxdur. Yəni, bizim alternativ maliyyə qaynaqlarına çıxma imkanlarımız yoxdur. Belə olan halda hansıq gücdi vətandaş cəmiyyətindən deməsi çöpət asma olaraq. Bu gün vətandaş cəmiyyətinin müstəqil təmsidçiləri yalnız öz, də mələ, prinsblər namilə öz imkanları hesabına, yəni bu prosesi aparır və hesab edəcə onların bir həm də bir mənələri qorçulur. Ona cürə Arifət bəyi, bizim qarisəs baş vermiş tatsələrləm bağlı. Uldursa aydın bir həbilçəyi qaldı. İlham bəyi də sanki efirət bir arandı. İlham bəyi eşdir siz mü? Eşdirir mənim səsində. Əndi düzərdir. Əgər fikirinizi qəkunlaşdırdınızsa davam ediyət dostlarla. Yəkinləşdir və qısa yeşunlaşdırdım ki, o nasıl dostlar əlbət də lazım olan fikirlər deyəcət. Yəndən fikirləri əlabələrdir. Qarisə şurası, qarisə şurası, bizdikli müzdəkçilərdən sonra müvqeyi sənədə hazırlayıq, bunu tisəmətə gəlib. Demək ki, biz çox ciddi informasiya aydirləri sayflar bunu müvqeyi sənədində paylaşıq. Orada bir məqamın mən, bir apıza soqya yəzəm, işleməli bildiklərin məddəməsində şəqfaflarının artılması qaris yəsi. Azərbaycan hüçumətin dəmirli və qızıl bulaq mədən yatağlarında manitör qaformasını dəstəkləyir. Əlbət də biz istənilən haldı, şəqfafı qusunu atılmış adımları, manitörləri və diyər. Bu pətəbiç və təmək biz dəstəliyir üçün. Qarmaq istəyəm ki, daha böyük səbiyyədə Baxitibris Ceyham Nefkəmə Çəkrişi zamanı, azərbaycan hüçumətin dəmirli və mənitörləri prosesi həyata kesildi, məsələ müxtəlif. Son dərəcə təbəki düşülərin kildə bu pədə görəli. Və təmək də istənilən haldı, həm əkologiyi, çox il istiqamət üzrə pəşəkətə vətəmətləri dəvət oldu və onların bu fəaliyyətüsün onlara imkanlar yaradılır. Və mən əlsabı eləyəm ki, azərbaycan hədə dəmələri həşiməti, bu günüsün yox. Artıq illər məhək 2017-ci dəm də bəri, azərbaycan da müstəqil və güzdə vətəmətləri yaradılmasında maraqlı olmalı və bu onların misiyyəsdə borcudur. Üzələn üçün vəzifələrdir. Əxisallə, zəifləmiş və artıq vətəndaşca müətdə bu məqamda yadda düşməsin və təzili hansıda bir yerə səfərbər olması mən əsabı eləyəm ki, bu bir o qədər adıq var yəkik. Və bizim bilə burada həmən yaydıqımız səniyyətdə bir daha qaydıram ki, biz bu mani-turq aparılmasını heçmət tərəfindən dəstəkləyir və sülhət məramıların təbii ki, dırlaqaqaqaqaqasında onların heçmət sülh məramı olmalı yaratıqın mani, yəni dəfəyədə bilmək üçün, bu sada peşəkərlaşmış vətəndaş cəmətinin imkanlarından istifadə etməsini və onlarla aparılan bu görüşlərdə bizim, dəməli, mədən sanatında şəffafına artılması, Karışəd'in eksbiyyətlərinin iştiracında şərah et yaratılmasını tövəsi edir. Ulan, Aydın, Rüfət bəy, hansın bir ödgəyə olabilər. Mən bura qədər bu məqanıda dayanıram, yəni çək çox ırmətləyət, şuralizmləri də əlləvə dərinət deyə bilər. Vursunlar. Təşəktür eləm. Mən təşəktürə girəm İlhan bəyik. Dava Miliyək elə bir başa Fadbəylə Dava Miliyək əralda əzbəyə eviyəsidir. Əzbəyəndə suallar olabilər. Şuralizmləri də əlləyəsidir. Fadbəy, buyrun, siz işlidək, Fadbəylə bilər. Təşəktür eləm, Rüfət bəy. Təşəktür eləm, Rüfət bəy. İlhan bəyədə təşəktür eləm gəni. Giri şuşum və bir çox əsas məqamları burada qeydələdiyi üçün. Məsələ burasında ki, mən buradan başlamak istəyirəm ki, doğrudan əhəq gətəndə Azərbaycanın Qarabaq ərazi vahidində süverinliyinin təmin olunması üçün müəyyən siyasi gedişlər lazım. Biz düşünür ki, əlbə mələtlərin indiki şarətdə bərpasından söhbət qədər bilməs, heç buna arzu da etməzdiyi. Hamabtunallarda prosesin 2020-2014-də əlbəyəsidir. Prosesin 2020-ci ildən sonra birə divara direnməsi, güncə direnməsi də bu xoşa gələn hal deyil. Biz orada gedən proseslərdən çox da səhimi alma talabilmirir. Və hökumətin belə bir təşəbbüs göstərmək və burada sanki bir diplomatik ilə bir geliş etməyəsək göstərməsi. Bu, tam niyətin, arha niyətinə aydın eləyə bilməsəm də özüm üçün. Haraldakı məqvul olunan bir, sahilan bir vəriyətdə. Amma təbii ki, biz kalis olaraq bu işləm mədən sanət səhərisində peşikər məşvullan grub olduğumuza görə, biz hansısa şağrışdan və yafta təşkilatçılıqdan və yafta hansısa bir siyasi qərarından harasa gedib də aksiyadışlarak eləməyə, bu şeylər həyatı keçirən pozisyada deyilik. Amma bu dağlı qarabaqda, yəni qarabaq razı vaidində mədən sanayisiz resurslarının talanması ilə bağlı, bizim mədən sanət səhərisində şəffaqlıq kalis yasının yövqə sənədi bu ilk deyil. Bundan əvvəldə bizdə bir niçədə və belə sənə dolub. Sonuncu dəfə keçəndin dekabrında biz bunu yaymışı. Və orda hətta Azərbaycanın təhbi səvvətləri ilə zəngin olan qarabaq razısında, razı vaidində mədən resurslarının qanursuz talanmasına, yəni daha doğrusu qanursuz istimvarına, olsa talanma qanursuzuq qanursuz istimvarına cəlb olunmuş, 20-dən artıq ölkəyə məxsus olan özəl olsun laf, amma qullara məxsus olan şirkətlərdən sifade olunduğunu həmin sənətlə diqqətə çaktırmış. Yəni, bu açıq məmbələrdə də var, və yəngədər yazışmalardan, və yəngədər araşılmalardan sonra da əldə olunan məlumatlar var, biz onu edə bilmişi. Və eyni zamanda, və eyni zamanda, nəzər alaq ki, ilə keçən ilə Azərbaycan Başprokurulluqu qarabaqda qanursuz istimvarına cəlb olunmuş, 12 şirkət və 12 şəxs parəsimdə BNH Axtarış e ilan edir. İçin hətçı qaldır və BNH Axtarış e ilan olunu. Yəni, bu həlalda ictimahatə təlqum olmuş məlumatlı. Yəni, o məlumatı yoxlamak imkanında deyirik biz təhəbəkə. Amma bunun özü də bir adımdır. Amma yaxşolardır ki, Azərbaycan hökuməti, yəni dağlıq qarabaqda qarabaq razı vaətində Mədən restoranın həzur qanursuz istimarıyla bağlı, bu peşikər birliyə də bir muracət edərdir. Onu prosesə cəlb edərdir. Və məhələ gəl ki, bu halda iş daha səmərəli olmuş olabilərdir. Çünki bu, Qalisa'nın xəttiyinə mövcud bir ilə haqq təşkilatların Azərbaycanın bu haqqışına şıxsalma imkanları böyüktür. Yəni, bayaq da adını çəkiyimiz təqdimat zamanı sizdən danışanda adını çəkiyim, məhələndən sənəsində şəffaqlıq təşəbbüsü EITI dediyimiz, Ansikot təşəbbüsü biz kimi 3. ildə qoşulmuşuq və 17. ildə rədə çıxmışı oradan. Publish Codcupey bu da global bir hərəkattı, EITI təşəbbüsünə bağlı bir hərəkattı. Publish Codcupey elə bir hərəkattı ki, o devizi, məhələndən resursuzları bütün insanlar üçün faydalı olsun şuvara altında çalışır. Yəni, bu kifayat qədər abjektiv və ədalətli bir devizdir. Və mən fikirəşirəm ki, bu baxımdan Publish Codcupey'in görə biləcəyi işdə, kifayat qədər çoxdur, Azərbacan'a da yardımçı olabilər. Ans ki, o məsələ də Azərbacan hökuməti ilə və təndət çəmiyyətinin mövqelər də aradası süslətüşür. Bu baxımdan birincisi məhələn fikrimcə Azərbacan hökumət olaraq təşəbbüsə geri qaytmalı ki, bu məhələn asbətləri istiləşdir isim. Üç tələfli farmat bərpolunsun, və təndət çəmiyyəti şirkətlər ve hökumət farmatı bərpolunsun, hesab atılıq artsın və biz də səsimizdə daha yüksət turbanılardan duyurabilək. Yəni, unsuz da biz bunu edirik. Məsələn, mən bir gün bundan əvvəl Publish Codcupey'in glabaş uğrasında yığıncağımız olub və mən orada bu məsələləri qaldırmış amm və azdırda qəbul etdiyimiz müvqi sənədinin də tərcüməsi ilə məşhulub. Onu da gündə rəzi oran, yəni, təqlimi rəzi katibiliyə. Publish Codcupey məsələlərdə artıq nəzərə alacaq. Yəni, əvvəki digər sənətlərdə də biz eyni adlıma atmışdır. Yəni, kifayet qədər bu hərəkətlilik var. Amma hərəkət müvqi olaraq, siyasi rədi olaraq daha çox hökumət hərətindən təmin edilməyəldi. Çünki, o üçələklə farmat ləğv edilib, sonra bir qamisiya yaradılıb, qamisiyanda 2020-liyəni yolanda ləğv eləyiblər, özləri, buraxıplar. Ondan sonra bütün bu öhdəliyi, şəfaflıq təşəbbüsü öhdəliyini mis yolara qoybla statistika, dövlət statistika komitesinin üzərini. Dövlət statistika komitesinin müəyyən hesabatlar hazırlıyır. Biz başa çürük ki, bu var. Amma o hesabatların mənbəyi 12 dövlət qurumunu təqdim etdiyim hesabatları. Həsabatlar ki, orada vətəndət çəmiyyətinin yoxlama imkanı olmayıb həçbax. Yəni, güzgü principini o statistik məlumatlar, həyata keşilmiş vaadətlər, açıqlanmış rəqəmlər, görürmüş işlər tutuşturulmuyum. Yəni, bu halda o şəfaflıqla bağlı biz hesabat yaylıq və bu ödələri yerinə getirir, iddiyasının özüğü artıq küsurludur. Bu baxımdan təşəbbüsəq qaytmaq, azərbaycanın təşəbbüsək qaytmaqı bu baxımdan çox varcıbdir. Onu da anlayıram ki, bu həm də azərbaycanda vətəndət çəmiyyətinin mühütünün yaxşılaşılması hesabına həm də baş verilməyəldi. Məsələn, özünüz bilirsiniz ki, 2014-ci ildən vətəndət çəmiyyətindən bağlı həm qanun vecili həm də praktiki mühüt 0 əhviyyəsində qədər indirilib. Və bundan bağlı çabalar var, beynəxal qamunikatsalar var, avrupi tifabiylə, digər beynəxal təşkilatlarla, səfirliklərlə də tamaslar var də en ali səviyyədə, pizdin administrasi səviyyəsində, pizdindin köməsi səviyyəsində, bir neçə dəpə, yəni üç dört dəvə vətəndət çəmiyyət təmsiçlərin də görüşüvəm müzakirələri ulu, ancaq yenə də məsələdə hələ də çare tapulməyik. Və hər görüşdə də vətəndət çəmiyyətində qitabı idərə, soruşuqlar ki, sizi narhat edən əsas problem nədir? Problemlər nədən ibarətdir? Yəni, vətəndə çəmiyyət təmsiçlərindən də eldə etdiyimiz məlmaqlara görə, bu suallar hər dəvə verilir. Amma mən buradan nitorik olaraq bəyan eləmək istəyirəm ki, yaxşı ne problemlər yaradılıbsa, bu problemlər yaradan ləğbələsin onu, işlər qayrasına düşəcəkdə. Belə deyilmi? Yəni siz də ərdə məsələ, biz məsələ, sizdən soruşam elə ilham bəydən də soruşablərdim, madam ki bu. Biz əvvəldə qeyd etdiyimiz kimi, mədən sənəsində şəffafı təşəbbüsündə Azərbaycan qalsaydı, hazır ki, laxşın yolundaki aksiyaların yerinə, biz hansı adımlar atablərdik. Çünki orada mütəqəlistlər çalışırdı. Yəni, o mütəqəlistlər bugün hansı adımlar atablərdilər. Azərbaycan İxadiyyat Nazirliyi, Qaluqiyyə və Təhvi Səvvətlər Nazirliyi, əmlak məsələri dövləx hidməti, Azər, Qolb, hansı qeydib, indi faktüq olaraq Rusların qoyduq, hıçqlaqma olunan icazı əstir ki, qeydib oradan nəzarət edəsin. Amma bir də bu təşəbbüs qalsaydı, hansı sonuzlar alabilərdik, istəyərdik, bu məsəliyə bir aydınlıq yətirikdir. Yürüfət be, demək, məsələ burasında dey ki, EITI-in fəaliyyətində istifada olunan müxtələh mirtotlar var. Yəni, qeymətləndirmə, hizabaqlarının qeymətləndirəm və hizabaqlarının hazırlanması və həm yə məlum olunan məlumatların hizabaq şəkilində işlim aydın çaktırılması. Dək ki, işqaldan azadolmuş ərazilərdə Azərbazan təşəbbüsü təhik etməmiş durumdadır və həmin EITI-in ekspirtləri, mütəxəsləri və iğniz amanda onu idarəsilində təmsil olunan şəxslər, çabaktaş şəxslər dəvət olunur, monitorin qəyata keçirilə, girişlər olur. O, ərazilin nə güne sağındığını, 30 erzində nə cesismar olduğunu görürlər, dağıdılmış mədən resurslarına öz gözləri ilə görürlər, həm vizual, həm audio qeydiyatına parırlar və həm də sayd vizikdə ilə bir farmat vardı. Yəni, əraziyə baxış, əraziyə səfər etmək. Bunlara həyatə keçirlər və daha ciddi faqlar ortalıq açabilər. Olabilsin ki, onların mütəxəsləri bizim belə deyə mütəxəslərimizin görə bilmədiklərini görəcəyələr. Çünki onlar daha peşikarlardılar. Bir var, dünyanın onlarla mədən sanayisi ölkəsində bu faaliyyətləm məşğul olasam. Bir də var ki, biz ancaq, Azərbaycanın karbu idirəkin yataqlarının ətrafında olan prosesləri izləmişik. Və orada da də ölkümətlə nə dəzidə əməktaşlıq edə bilmiş isə və özümüzün də kəpəsitimiz nə qədər imkan veribsə bir o qədər ıksaslaşabilmişik. Çünki çox peşikar imkanlar var ki, onlardan biz qaliyi təbii ki, onlardan məhrumuq. Onlar gəlseydi, babı başverecəydi. Artıq müsaybələr veriləcəydi, danışılaca idi, həmin təşkilatın, yəni, qali senin numandələrinin, binaqa təşəbbüsün numandələrinin və bizim haqsəsimizi duyuraca idilər. Bizim indi dədiyimiz, bəzən bagıra bagıra, demək istədiyimiz həqqətlər var ki, qara bagla bagla. Biz onu çatdırabilmirə, səsiniz ulağımıza düşür. Yəni, siz orda irmələri, diskunasiya məhriz qoyursunuz, onların da burada yaşama haqqı var və s. Indiki halda deyir, amma belə binaqaq kili yanaşan və yaxud da məylumahsızlıqdan dolayı adikvat ədaləklik yanaşa bilməyən binaqa təşkilat numandələri var təhəbii ki, yadınızda 8-4 günləyi müaribədə jurnalistlər var idi, bəzən də biz dəsdürkərin jurnalistləri onların elə prizidentə binvanlardığı sualların tonunu gördük də, onun yönləndirici, onun mahiyyətini əralda gördük biz orda. Yəni, ən azından, bu həm də məylumahsızlıqdan yaranır, həm də irməni diasporuna on, keşəkər fəalətindən iləri gəlir. O təşkilatların, binaqaq təşkilatlara çıxış imkanlarını genişlindən iləri gəlir. 2014-ci ildən, bu ənə azdı nə çox deyir, 8-gi zildi. 8-gi zildi ki, vətəndət cəmiyyətə artıq kolbiyə qapandırılı, binaqaq təşkilatlara sədəcə bir amatur kimi də, yəni həvəskər kimi bir çıxışı qalıb, maliyə yox, donorlara çıxışı yox, qeydətə aldıra bilmirlər heç bir fəalətlərini. Yəni, yaranın təşkilatlar bəli özünü qeydətə yara aldıra bilmirlər, və uzun illərdə müəzud olan təşkilatlar bəli qeydətsiz, qalamaqa məhkumdurlar. Yəni, təşkilatlar bəli durumda olan təqdirdə, elbət də ki, heç bir əməktaşlıktan və faydalı səmələli əməktaşlıktan söhbət kədə bilmirlər. Bax, biz ən azı bax o dəvətləri iləcəydi, birlikdə amaturun qapar azaydır. Və onlar öz gözlərinə görür, bizim hətta rolumuz sonra dayansa bil, o malumatları ola çox rahat şəkildə e-mal edib çatıracıyrlar lazım olan beyin mərkəzlərlə, qərar qəbul edəmək üçün. Bu imkanlardan biz məhrmə, bir də ki, həgikətləri bir dəvət deyip susmaqdan məsələ bitmir. Bir də və tribunadan səsləndirdin və bitti. Bu, davamlı şəkildi olmalıq. Bu, davamlı şəkilmi olmasın üçün, davamlı şəkildə faalətə şəraat yaradan mekanizm və platformalar mövzudu olmalıq. Bu platformalardan da bir oydu da, elə deyilmi? Biri oydu, ona görə bu baş verəcəyidir. Biz hətta, hətta onun hüququ formulalarını da tapacıydı ki, yəni, vətəndat cəmiyyət olaraq vətəndat cəmiyyəti sektoru olaraq beyinaxaq şiçətləri və bu işte əli olan dövlətlərin muafik qurumlarını necə məhrmə önündə çıxartma haqqında fikirləşə bilək. Beyinaxaq məhrmə qarşında çıxartma haqqında fikirləşə bilək. Və bu işte də o pəşəkar, iliklər, o cümlədən bu qalisyan müktəqəsləri bize yardımsür olunda çıxşeləyə biləcək idilər. Yəni, mən bu imkanları şirdər əkləmirəm. Həqi qətən də bu imkanlar var. Siz elə o saatlərə girip bir müddət vaxtınızı qəşdirib, orada bir qeyli araşdırma parsanız bunu görəcəksiniz. Bu imkanlardan necə yararlanıqdır. Bu qalisyan özü və oradan daxılı olan ayrəli milli dövlətlərin qalisələri özü də görəcəksiniz ki, oradan da bunlar mümkündir. Bunu etmək mümkündir. Və biz bu imkanlardan məhrum olmuşuz. O nökləyə gəlirəm ki, siz deyəsik, işqala rahatsizində olan minral yataqlar, bir də var işqaldan kənar minral yataqlar. İşqaldan kənar minral yataqlardan söhbət gedir, kədəbəy, daş kəsən yataqları, kusanda qızıl yataqından söhbət gedir. O yataqlar üzərində artıq fəalət göstərən Azar Bacanə dəvət olulmuş. Yəni bir qeyli, İran əsirli, İngiliz vətəndaşları təmsil olunan Angola Asia Mining Company deyilən bir şirkət var. Bakıda ofisi də var onun. Həyat Rejensdə. Bunlar fəalət göstərilir. Və mümkündir ki, vəcnəli yatağının da istismarilə bağlı hansısa bir ilkin razılaşma var. Nə qədə şəffaflıq var orada, Fuhad bəy? Nə qədə şəffaflıq var oradayız? Şəffaflıq təbii ki, Fuhad bəy? O şəffaflıqın təmini olunmasında artıq biz düşündüyümüz söhəhbət qədə bilmir. Çünki mekanizmlilərlə qədədilir. Bakı, yoxdur. Üçlərəfli farmaq yoxdur. Yəni çox tərəfli qurub. Hansıki orda hökumət, vətəndaş həmiyyəti və şirkətlər təmsil olunan. O yoxdur. Farmaqlərlə qədə olunur. Yəni elə bil ki, bir adam sədəcə tarı götürüb əlində bu nəvəzlər çalır da, mahlunu ifa edir. Bak, durum həmən durundu. Ona görədik. Şəffaflıq orda təmin edilə bilmir. Amma biz dediyimiz ki, şəffaflıq təşəbbüsündə qaydılsa, orda həm azərbaycan vətəndaş həmiyyətinin artıq öz, həli sürü olunu almaq imkanı genişlənəcə və iyni zamanda azərbaycan hökumətinin qarşısına qoyduq. Perspektif, strateji hədəvlərə yetişməsi üçün orda daha çox fayda görəcək. Nəinki, zərər görəcək. Tənqiddən çəkinmək lazımdır. Tənqid, saxlam tənqid var, bir de var, öldürücü tənqiddə. Saxlam tənqiddən yiyincim həli lazımdır ki, hansı tənqiddən indənə qədər hansısa bir çevirliş olub, hansısa bir ölkədə, dövlət dağılı, nəsə başveri bu sadəcə saxlamlaşmaya köməyi iləyə bilər. O da pəşəkar yönümdən olan tənqidlər olacaq. Hər şeyi təbii ki, hər çıxışda, hər yanaşmada o pəşəkar, doğru, DCS-in doğrudu hökumət olaraq. Doğru deyilisi də DCS-in doğru deyil, bunu əsaslandır bizə təqdim elə. Onda o şəxst, əsaslandırmalar çalışacaq. Bu debattan gözəl bir şey var mı, bəyi? Valla, bunlar bizim tüm arzularda bir də var, ölkədə gerçək durum. Mən istəyərdim, əzbəyi işidək. Əzbəydən xaşı edirəm, o 50 faiz ki, səsaq sonu lütfen əzbəyi. O 50 faiz ki, kanalın bir payına düşür, o 50 faizdə həmdə sizin journalistlər də bugün yəginlaksından bağlı əlargələriniz olub. Mən bəsə sağlamlıqından bağlı akşam əlaqə səxdəyə bilmədim. İstəyərdim ki, son durumda izləkicilərə təqdim ediyə, bugün səhər saatlarında daha doğrusu dün orta saatlarda mən əlaqə səxdəyə bildim, artıq siyasi şuarlar səstəndirir. Lə, bu da bir az digərəyin deyir. Yəni, orada hər hansı bir təxibat bir çeydir. İstəyərdim əzbəyi həm də bu məsələliyə toqmasız. Buyurun. Əzb, orucu, kanun üçün mükür, sən rəhbəli. Mən həmkarımız, həm də hamın zələ və əm həmkarın ulusun, həm faalisiya baxmından həm, kanal baxmından Qatbəyin dediği bütün xirlərə tam-tamər əqatılıram. Ilham bəyi daha əvvəl furbulatı, çərbəri Qatbəyin bir qədər güzləndirdi. 2017-ci iliyin May-Ain'ın onunda Azərbaycan hakimiyyətik, karparatif və şəxs-i maraqların zəmlində EIDI təşkilatından çıxtı. Və 2017-ci ildə burdan çıxtıqdan sonra Rufət Bəydim əli, sual veririniz ki, orta şəhbəxil hansı dərəcədə izdənilə bilir. Üstən çıxtıqdan sonra artır. Hç bir formada bunu izlənməsin mümkün deyib. Rəkəl, Azərbaycan 2017-ci ildə Azərbaycan hakimiyyəti çıxmasaydı, EIDI təşəbbüsünlə təşəbbüsünlə təşəbbüsünlə onda Mədən sənəsində şəxfəxil təşəbbüsünlə qalmış olan Azərbaycan bu günləri laxın yolunda vətəndaş cəmiyyətin nümayəndirlərinin, çıxraki nə kezirilən aksi yada Azərbaycan hökumətinin vələdiyim, automatik bir üstünlüyü yaramıq olar idi. Çünki, EIDI idare hiyyəti. Bu məsələ, Azərbaycan hökumətinin dəstəliyəciydi. Ama bu günləri, nə təxəsif ki, Azərbaycan orda deyil, ona görədə, nə xocalı ərasində yerləşən qızılbulaq adlarını bətədə məsəp edə bilərəm səp etsən, lütfen düzəldin. Rayon ərasında yerləşən qızılbulaq və dəmirli miz yataqlar olmalıdır. Hansı ki, bu yataqları günləri mələlər tərəfindən istismardadır və Azərbaycan cəmiyyəti bunla bağlı nə hakimiyyətir bunla bağlı, heç bir şey eləyə bilmir. Düzdü, biz günləri və təsindər cəmiyyətinin təmsilçiləri olaraq orda keçirilən aksi yana təstəliyəsində bu daha əvvəcədə keçirilməli bir tədbiriydi daha əvvəciləli olmalıydı. Nə təsir ki, bugünə qədər bu olmuyub indi başverir bu təsürləndirici bəqamdaki indiyyəni qədər işxaldan azad edilib dey və iki ildən daha çox zaman keçibdir hələ də biz o ərazilərdə yerləşən etiyatlarımızdan təbih sərbətlərimizdə istifadil yə bilmirik və bunla bağlı, hələ indi hər hansı səqir. Belə deyim ki, narhat edici hər mənlərin narhat edici bir məqam ortaya gələr çıxır, rost sübməramlıların narhat edici bir məqam gələr ortaya çıxır. Hər xətbəyi, həm sənim ən onu da qeyd eləmək istəyirəm ki, bugün nəri əli, siz doğru qeyd ediniz orda səsləndirlən siyasi şuvarlar olubdur. Əsləndə orda səsləndirlən siyasi şuvarların ən başında olmalı ki, rostsən sübməramlıları, azərbaycan ərasın təkid. Əm bunu belə düşünəm ki, orta rost sübməramlıları çıxırla qoyara qarşısını kəsdiyi azərbaycan ərasına, azərbaycan vətəndaşının bırakılmamasıdır. Biz başqa ölkə ərasına qətmirik ki, hansısa sübməramlı silahlı qubbələr, sübməramlı adı altında olan silahlı qubbələr bizim qarşımızı kəssin. Biz öz vətəlimcə gedirik. Bu günləri xocaldan olan adam xocaldan qabraqılır mı? Xan kəndindən olan rost sübməramlıları tərəfindən qarşısı kəsilmiş insanlara quraqılır mı? Yox quraqılır, hamsı qalıqlar orda. Niyo orda qalmalıq? Əgər rost sübməramlısı adı altında olan rost hərbislər onların qarşısını kəsirse bu heç bir halda yolda yərilməzdir. Nə təsürlər olsun ki, rost silahlı qubbələr yəliləştirilib deyir? Bələ bu günləri biz bunu anca təsürk eləyə bilər yunların orda olmasına. Yəlilə bilər yunların orda olmasına ama azərbaycan xalqının necəki 44 günlük vətən savaşından daha əvvəl Ərəhmətlik genralımız Polat Həşmovun nəşinin qətirilməsi vəqnod təsadiyyirdir. İnsanlar küçələrə çıxırdı, ahın ahın müharibənin olmasını istəyirdik və daha sonra biz müharibiyyə xalq olaraq hamılıqla insanlar könlü şəkildə müharibiyyə ölmək könlülü şəkildə gitmək üçün bayıqlamatlıqlara gedib hər bel səfərbərlik dərilərlərlə gedib qeydiyə təsürklülər. Bunu həm orhaylonlarda həm açının muhtəlif sarıç məntəqələrində şəxsən özüm müşahidə eləmişəm müharibədir ölümdür, itimdir ama insanlar səvərəkdən gedirdirlər necəki xalq olaraq biz onu istəmşik və nəticə etəbari ilə əllə bir ismini ışxaldan azad etmişik bu hətçübəsiz ki, xalqın qiradəsi, həm senin siyasi hakimiyyətin qiradəsinin bir araya gəlməsi nəticəsində baş veribdir və bugün mərdə gəl azərbaycaya xalqının dətanıdaşlar harda yaşamasından asılı olma ya rəhbiz o demək deyir kəni gəl pakili qeydiyətmində olanıca şuya gələ bilməz və yaxudan kəndinə gələ bilməz, belə bir əsiz gediş olmalıdır həgə Rusya şilmərəmlərdə orda qarşısını kəsirsə bu məqamda Rusuların smasqələb olunması çox normaldır o ki, və orda təxribat məsələsinin olmasına düzdə orda azərbaycan hər qüvvələrin də təmsidcirləri hətçübəsiz ki, tam nəzarətsiz bir şəkildə ərazini belə yeəsiz bırakmayıqdılar və bu şo yolunun üstündə yerləşən məntəkə, əslində bir tərəftə Rusya şilmərəmlərinin diyandığı yol, deyək tərəftə azərbaycan hərbislərinin diyandığı yol, yəni çox yanaşı bir yol formasını doluqdur. Həsab edirəm ki, azərbaycan nərazlərdir və azərbaycanların orda səsləndirdiyi şuarlar azərbaycan mənafiyinə çox uyğun olaraqdan səsləndirilir. Əzbəyi, təşəkür edirəm. Dedis ki, ilk öncə orada Rusq hərbi istələrdi, mən onlara sütməramlı deyə bilmirəm. Burada yayın ki, dördümüz də bu düşüncə deyik. Niziyan sütməramlı. Bak, onların oradan getməs səsləndirilməlidir. Şimdi onların getməsi üçün mən çəksən bol kovunu səsləndirə bilmirəm, ama bol kovu da ora gündəram var. Amma Bakıda bu məsələlən bağlı dəfələrlə, Rusya səfirli qarşına itiraz yəgənlərə də imkan verilmirəm. Sizə birəz paradoksallı deyilmi burada? Bakıda Rusya nəxə resmini mayəndəliyi var ki, səfər orada oturur və səfərə itiraz edilməsən ki, sən deyikət Putinə çattır. Amma olayım, çan verilmirlər, amma orda artıq siyasi şuarlar verilir. Bir az nəsə çatma burada? Bu, bu həç şubəsiz ki, paradoksal bir məsələdi, çox da ora qeyd edilməm. Amma Bakıda, proseslərin hamısının başlanmasının bir belə deyiyim ki, həç kəs hesab uya bilməz ki, bu məsələlər başlayırken harda olan hadisədən sonra daha nələr səhət olacaq? Düzdürmən, heç bir halda müharibə olmasının yenidən oğullarımıza şəhəti olmasının, qazi olmasının tərəfdəri deyilm, analarnın göz yaşlı qalmasının, falaların yetim qalmasının tərəfdəri deyilm. Çünki müharibə qadadı, qaladı, müharibə ölümdür, kimdi, müharibə əllillikdi, şiqəslikdi də bunun hamısının fərqində ilk. Babam, Azərbaycan üçün ən xeyrlisi 30-50-dən danışıqlardan sonra belə deyiyim ki, itirilmiş olan topaqlarımızdan bağlı 30-dilə qədə danışıqlar bəqdi, heç bir nəticə vermədi, amma 44 gününsində her bəliyatlarla belədir isminin topaqlarımızın ışqaldan azad etmiş oldu və yerdə hesab eləyirəm zəburat olabilecəyət həddə girdi, heç şüquəsiz ki, Azərbaycan ordusuna biz arxalanmalı, Azərbaycan ordusuna arxalına bilərəkdən Azərbaycan cəmiyyəti sözünü deyə bilər. Arxayna olmadan, gücün olmadan söz deyilməsi çıxdı xəbın köpüyü kimdir? Teşekkürlər, əzibəy. Dəyəniz deyicilər kanalın sefirində asusöz proqramlığın canlı bağlantısındayım. Bu gün biz məndən sənaesində şəffaflı qalisiyasının üzülərilə belədə ekspertlərimizlə laxın yolunda baş verən aksiyaların mahiyyatı aklından ki, bu aksiyaya nə zamana etyaz olmazdı? Rəkidə bu aksiyadan daha effektib bir fəaliyyat olabilərdir. Həmin təşəbbüz Azərbaycanında olsaydı. Mən istəyərin durumu həm izləyicilərində xaşa edərəm efil paydaşın bəyanı ki, daha geniş adutoriya biz izləyəbilsin suallar var, məsələn, Ülvü Bəydə soruşur ki, sitcə laxın kanalında keçirilən aksiyar usa hakimiyyatının sıfarışı deyilmə erimənlərə məsaj olsun deyə, biz Ruslar olmasa, Azərbaycanlar məhvhidəcəyik, analoji suallar var, amma bizim donarlarımız o sahənin, yəni, palitoloji və yaxudu kankerit olaraq o sahədə mütəxəssislər onları eşidməyimiz də çox yaxışlı. Buyrun İlham bəyi eşidə, lütfen. Mən də izləyirəm tam o şəslər müxtəlif təbiçi səfirlər mən çox təbədi, çünki vətəndaşları müxtəlif məsələr mələqlandırır, hərəs-i ürçüncələrlə yox suallar verə bilər. Amma, bir daha qədax məsələr məsələr məsələr daha, proses nəcə gitsin, bu, bu cün daha ürçəmizi üçün faydalı olabilərdir. Mən bir şey edəyim ki, bəz məsələn müthət cəmiyyətlərdə, müthət cəmiyyətlərdə cəmiyyətlə bilmədiyi işəyə, bir çox mədə vardı da tamlət cəmiyyəti. Yəni, formalaşmış, ürlənmiş vətəndaş cəmiyyəti hələ edə bilir. Mən bir mumunəs sələyiyim. Bahçet-Tibris Ceyhan neft boru kemərinin səkili şəhərəfəsində, az ki, bu bizim örçəmizin bir başa mələm, mən afiyda uyğun bir lahi ediyim. Cürcistanında bir grub vətəndaş cəmiyyətinin təmsilçiləri aliyans yaradılar və onlar bəyan edədələr ki, bu kemər Cürcistanın təbi serbətlərinə kemərinə loycasına çox ciddi ziyan vurur və onun çəkəyəmdir malı. O səviyyədə kampaniyə aparıldı ki, demək olar ki, bütün əksər ciddi bəni xaq maliyyə grubları qərarılı oldu ki, bu proses dayansın. Və çox ciddi şəkildə, artıq ölçədə, o cümlədə, ölçələk bəriyi də bundan çox daha rahat olmuşdur. Və bizi söz məsələn həldində hansı deməlik doktoru oynadı. O zaman, hələb biz hesab edəm ki, o dövür üçün azərbaycının vətəndə xiydi fəaliydi. Məs o dövürdə, azərbaycının vətəndə çəmiyyətinin bir qrupuna müracət olundu. Çox haqqədər məndo tərkibiddir burada sadalamaq istəmirəm, ama samballı bugün mələ tərkibiddir məsələn hələb vətəndə çəkilər təməsiciləriydi. Onların iştirakini və təbii ki, onların köməyindən Gülistan'da bir çox vətəndə çəmiyyətinin təməsiciləriydi, gerək uçmət təşkilatları bu proses etcəlb olundu, və onlar Baxçet-Tibris-Ceyhan nefkəmərini vahiyəsinin çəkirsini dəstəyələyən bir aliyans yaratlar. Yəni, o antibetici aliyansına qarşı bir ciddi bir aliyans yaratlar onların təbii ki, uçmətlə dəstəyələdi onlar birləşmiş ştadlara Baxçinqutona səfərləri və digər təbii ki, binaxhaq muadə qurumlarının girləştiği ofislər arçilərə səfər edirlər, görüştə keçirlər səxsamballı argumentlərlə onlar inandırdılar. Bu sada ciddi təşkilat yapardılar, və nəhayət onların ilə bildirək ki, bu nefk çəmərinin çəkilişi təbidlət çəmiyyətinin mənağın faktiləm, və ondan sonra təbii ki, həmən binaxha təşkilatlar binaxha muadə qurumları bu adi bir faktim mən burda dedin səxsamballı faktiləm, və tanıda çiçəmiyyətinin hansur olan maliç olduğu bəlli oldu. Burda mədən səxsamballı artırması qarşısının şuralis biləri rəhbəliyi həsab edir ki, azərbaycanda gerçək və tanıda çiçəmiyyətinin müstəqil və tanıda çiçəmiyyətinin çox ciddi şəkildə şarayet yaratılmalıdır və bu bir hükümetin bir başa borçulur. Və ona görə də bir səsab edir ki, həm qanun vəvziliyəsində, həm digər təbii ki, istiqamətlə, adımlar atımlı sürətlə adımlar atımalı ki, və tanıda çiçəmiyyətinin burda problemi olması. Yəni, azərbaycan hükümətinin təbii ki, platusasə demək şəkəs olmağın nətəm məsələ bağlı o aradan götürməsi geciqmədən təbii məmlə olmalıdır. Və biz həsab edir ki, azərbaycanda dəm peşək yarışma kaulisiyalar və digər təşkilatlar, nə qədə çox kücdə olacaqsa, nə qədə çox müstəqil olacaqsa, onlar üçün nə qədə şarayet yaratılacaqsa, altınatın maliyyə imkanlarına rahat çıxışı nə qədə təmin olacaqsa, demək hükümetdə azərbaycan çəmiyyət ki, hükümetdə vətəndaş cəmiyyət nə yanaşma siyasiyyəti çökinlən dəyişilməlidir. Onlar nə bax, hükümetə lazım olana bax, onlar əlimizlə altınlar deyib, onları biz istiqamətləndirəcək, düşüncəsi yanuluşdur. Əgər azərbaycanda otuşmuş vətəndaş cəmiyyət olsaydı, hükümet, şiçətlər və vətəndaş cəmiyyət arasında ki, o meydan yəni üç tərəfi, çox tərəklik qurup bucum fəaliyyətli olsaydı, bucum baş verənlərə itiyəz olmazdır. Və bir fakt də deyim, əslə qalsa, dünya haxlı olaraq əsala verə bilər ki, nədən bucun yada düştü, monitoring? Niyə bucuna qədər artıq buq fəsif yetməl delidir? Və biz dəfələr rə illər rə hər bir əsalımızdır və diğer istuvasibə və hükümetə çarxıqrışlar eləmişək ki, siz vətəndaş cəmiyyətlər konkret olaraq azərbayc də meyədən salasının da şəfaqın artırması, kari sesini, kari sesini, dəştəmiş 2004-dən məli, o əməktaşlıq farmatını siz davam etdirilməsiniz, o cəmədə şiçətlər bu prosesində şiçətlər məli. Mən əsab ediləm ki, bucun monitorik və orda ki, ətraf mütə bu prosesinin ziyanını öyrənilməsi, qeymətləmdirməsi, bucun yədə şımadır idi. Artıq burada qeyd elədi Fulad bay bu, cədəbaydə, daşkəsəndə, qızıl və digər faydalı qazıntı yataqların istismarı zamanı artıq bu çarxıqrışlar olmalıdır, üçmət tərəfindən təmin olunmalı idi. Mən əsab ediləm ki, uzun müddətlətlə artıq çildən çox şvalın azad oluş zəngilanda vejnəli qızıl yatağının, kədəbaydə zot, demələk, qızıl yatağının artıq o, hətçı olmasa işqaldan azad olunandan sonra, bir başa qali sən eksibətlər dəvət olunmalıdır. Ekologi və təhbi sərbətlərin nazirləyi bu işcidə maraqlı olmalı idi ki, bu eksibətlər pəşəkələrdırmış eksibətlər həmələ, demələk, yerlərə səfəri təşkil olmalıdır. O ərazlərin əriməllər tərəfindən vandal satısına dağdırmasının dünyaya bəyan olmalı idi. Vətəndaş cəmiyyətinin təbii ki, müstəqil vətəndaş cəmiyyətin dünyada səsi daha yaxşı işlidir. Nəyə ki, kifayət qədər qarrupseyinat tam olunan qarrupselaşmış, hüçmət və yaxud, demək, qeyri, müstəqil vətəndaş cəmiyyəti. Dünya bunun, o zamanında azərbaycan vətəndaşları bunun fərqindədir. Biz bununla maraqlıydı ki, rüfət azərbaycanda bütün bu proseslər təbii və adikvat yetməlidir. Yəni, vətəndaş cəmiyyət həqi qətən güzdə olmalı. Niyə görə, məkəsən dəfə burada çıxşımda dedim, niyə görə, bugün Avrupa KVS-nin digər maliyyə qurumlarının nəzərdə tutdulu böyük maliyyələr, hanski vətəndaş cəmiyyətin inkişafına, burada digər humantar laxiyyələrin izrasına onlar niyə güzdə ahmalı? Niyə görə, vətəndaş cəmiyyət həqi onların kapasisi, biliç və bəzəlları artma malı? Niyə görə, ah bu proseslər tərisini olma? Niyə görə, burada vətəndaş cəmiyyət həqi dəmələ çıxşım tamamıya səradan malı? Və səradan çıxanda bu halları baş verir. Yəni, deməkim bu odur ki, bugün təbii ki, biz Azərbaycanda qarşında Azərbaycanda dəvətəs vəreninin tam bərfasında, bu adamla, burada oturan adamlar ilə bir mübazəpar, həyatını verir. Yəni, biz səsəb edir ki, yəni hansısa bir məqamda səfərbərlik olmamalı, dağın olmalı və dünyaya və bugün Azərbaycanda ərasında oturub təbii ki, sür yox, ərimənlərin burada mərkəmdənməsində bir başaq hidməti olan tırnaq arası sürmalarımı da görməli ki, bu elə bilə prosesdir, bu təbii prosesdir. Yəni, mən prosesin suyunu alınmasın və eləyiniyəm. Yəni, ona görədə, ona görədə hesab edəm ki, pürsətdir mən burada son bizim mədən salınasılaşaq məqəmdənməsində yanılsa da yəni, əram bağlı. Bətəmliyyətinin təmsislələri, bu qalisəyədə təmsi olunur, onların da məvdiyi çıvaq qədər sabatlı və əh, burda qeyd olunur. Məvdən salasında şəhbda ətrafın artırması qalisəsi. Azərbaycan hükmətini, bir, Qarabağın işrəldən azə dedilmiş digər ərazilərində də yerləşən mineral yataqlar, zəngilan, rəyondakil, vicdəli, kezbizirlərin, hizor və sahir, müzirə bağlanmış müqavlə və şəhdlərinin açıqlanmaqa açıqlanmasına çağırır. Bu yataqlarda da aparılan kualiyyətləri və bunların ətrafı mühtaq olan təsirlərini müəyyələləşdirmək üçün vətəndaş cəmeti təmsisəsilərinin bu rejiyonlara səfələrinin təşkil etməyə və mineral yataqların yerləştiyi ərazilərin riyal vəziyyətinin və görülmüş işlərin manitoru qeymətləndirməsi nəyətə keçirmək üçün mübafıq şəhra etin yaradılım asılına və sonra məvdən, deməli, haslasında şəhfaflı təşəbbüsünə beynələxak təbiiç platormiya öz olmalıksın yenidən mürazət etməyə eləcə də bu cüm və gənəcəkdə əhtimal olunan problemlərin beynələxak ictimalyətə çatdırılması və bu cüm burada suallar qalqır və zəruh-i beynəxak dəstəli alınmasında vətəndaş cəmeti riyal əməkdaşlıq etməyət əlki bir gezədə qəra çıxarlıb çək ki, saba deməli, hamı, səfəl bəl olsun hər hansı şəkildə bir daha qayıdı edirəm, azərbaycanın məyə xidmət edən, hər hansı ənxırda adımı dəstə edirir. Bu məsələn bir tərəfidir. Amma biz səsə bilirik ki, bunlar çöş etməyət. Bunlar bir konseptual bir əsasda getməlidir. Yalnız belə masiyanoz zəmində bu hasələr başa yirməl deyir. Mədəl sələsində şəhbəlxalın artırması qalüsyəsi. Eləməslanın beynəxak rüqüq normalarından bir həl qoymadan. Uzun illər bu oyunca, azərbaycanın hərbəli talan etməsinin və bu gündə bunu davam etməsinin beynəxak məsudiyyətləm nətrələnməli olduquna diqqət səkərək. Beynəxak grumları, hırçmətlə rəası təşkilatları, beynəxak insan hüquq və azadlıqların müdafi edən təşkilatları. Eləcə də mədəl sələsində şəhbəlxal təşəbbüsü də beynəxal beynəxal ödədiyi nə asılı hərçiyatını bir tərəflərində diqətə alıraq el mənsidələ və qarabağda qanumsuz fəaliyyət göstərmiş və hazırda orada fəaliyyət göstərən şirkətlərə qarşı müdafi, beynəxal hüquqlı prosedürlər həyətək ismələsəslər. Dostlar, yəni siz görürsünüz, burada görürsünüz mən okuyulamda, yaxin ki biz bunu paylamış o çıfaq edər cəmiyyətə çatdırılır. Yəni, azərbaycan həriyyətinin təmiyyətsizlişi olaraq mədən sarasında şəfhaqlılın artırması qali şəsi, riyal olaraq təkiflərini ölkəmətə verir. Və təbii bir daha qaydram o məsələdə ki onlar bu təşkilat, bu biti sağrışla bu müradəcətlər həm də demək istəyir ki azər mədən sarasında şəfhaqlılın artırması qali şəsi kifayət qədər kifayət qədər keşəkərlaşmış bu sahədə ekspətləri amma xavotik yox mələ, həkmətlə, riyal olaraq özü bu müradəcət iləməldi Əl uzatmalı ki, vətəndaş çəmətlə bu məsələdə kifayət qədər kədər İlhan bə, ular mı bir əlar bir məsələdə? İlhan bə, bir sualdırmə istəyirdim İlhan bə, bir sualdırmə istəyirdim mədən qazılaqında şəqqlılq təşəbbisi olaraq yazılmış olan mələ deyim ki, səsləndirdiniz amma bir meganı qəmən sosial qeydələmə istəyirəm sual olaraq, bu daha doğrusu demək istəyirəm Hökmət dəvət etmiyibdi Qalisiyanın üzülərini Qalisiyat ərabindən hökmətə müradəcət oluldu mu işxaladan azad edilmiş olan ərazilərdə mədən hasılatında şəfbafların manitoringi ilə bağlı hər hansı sabir işlərin görülməksin hər hət oluldu mu Demək ki, mən bir məsəlindən bağlı meganı deyib vallə biz bu çıxışlarımızla müradəcət məsələrdə amanın gücudu, müradəcət müradəcət bu işmətindən bir başa görəcək iştək bu onun vəsrə borcudur və tamda şəmətindən onun iştəmək real iş ilə əlaqələri vurmağ, fəaliyyət imkanların onlar için yəni borcudur, vəsrəsidir ələr, sövbət real işdən yedisə bu gün orada ələr həsilət sanayisində sefərdən yedisə mane turikdən yedisə təbbi ki, əlaqələ peşəkarlaşmış və dünyada çıfaq yədər əlaqəsi olan beynəxalq əlaqəsi olan tanınmış, o zimələ avrasərecə onda bir kari se var və az qal yuza yaxın təşkilat burada təmsi olunup əliyal bir prosesdislə nədən bu hüçmət, bu kari se muracət etməm əlaqəsi burada hansı əlaqədan sövbət yedə bilər, hansı sövbət ələr, vətənin, millətin faydasına olan bir ciddi bir işdən yedisə yək kari se orda olmalıdır həni, bu hüçmətin görəcə işlərdir üzül istirəm amma o şi qal bəli, biz bu mövqeyi sərdin mövqeyi sərdində burada geyə olunup, hüçmətin orda görəcə işləri və hüçmətin sarı şey deyir hüçki bunda çox vaqət qədər keşəkər, deməlir bu sahada keşək şəllaşmış təşkilatların prosesi cəlbiyəsində burada o cət var təksə, biz təksə ondan yox, məs orda yox o cəmədə hesab edir hüçki mümət əlaqə zə digər hasilət sənaəsi bir sönək edir həm ışqav altından əlaqə ışqavdan azad olmuş digər hasilət sənaəsi cəcə onunla bizim karlü sözlərin sənin təşkiləsi gədər baxaq oradaki riyal vəzətik hüçbəlif səpcidiyə sabahtlar azırlayıb dünya ya o cəmədən pəbək hüçvəl köypiyəyi, yəni ödədiyi nasıl qıla təşkilatının çəbəkəsində buraya ya o cəmədən dünya cəmədən məşhur demək, mədən sönəsində şəffaflıq onların çanlığa səvəsində buraya ya həm bu iş, həlliyanın hazırladığı müradəsi təşəkkürlər ilhambəyir izləyicilər sual verində isəli rə bounty, azər eləcəsəm bir annonsi verin, izləyicilərləh işlendir çünki srf profesyonal mevzu olduğunuq nə görəm, mən sualları soruşabilmirəm, bu conlıdə əziz dostlar, sizin suallarınız, çünki valitolu və ya siyasətciyə ilə quvaylılaş olmadığına görəm bir neçə nüansatı toxunmaq istəyirəm, vacib hesab elədəm, Rüfət vəy. Ümumiyyətlə, prosesin, hər bir problemin alt yapsında, yəni, en ana şərtlərində, bazı şərtlərində çox böyük ciddi siyasi amildə yandır. Yəni, o siyasi yanaşma o qədər gözəl qanustruksiya əsaslanma aldı ki. Nəticədə orada maraqlı tərəklər, oyunçular, yəni, o iştirakçıda, proses iştirakçıları hamısı, burada tövfəsini, müslübət tövfəsini verəbilsin. Və tərəklərin hamısı, bu və ya digər formada öz teşəf funksiyonallığına uyğun olaraq öz dividentlərini götürəbilsin. Yəni, mən birə əcayib dildə danışmaq istəyəm də. Yəni, bu proses toxuna aytləsində. Və məsələn, mən size bir qeyd eləyiyim. Uzun illərdə, yəni, iki mil üçüncü ildən başlayaraq mən beynəxal səhərlər edirəm. Lüxtəlif, demək platformlarda görüşmüşəm. Avrupa ittifagından tutmuş, Avrupa şurasından başlamış, nə biləm, atət və digər, benə haqq, karubsa, teşəpüslərinin həyata keçirdikli kampflaslar və s. Hansı təşkilatın biz müəyyən farmatına kanusturusləsində daxıl olup oranı bir araçlarında, işçi görüşlək keçirəndir. Orada həmişə müklək bir nəfər ya gürcü ya irməni tapabilirdik. Yəni, görüş, görüş zamanı, məlum ordu ki, tərəp müqabiliblərimizdən, nə biləm, ıxsaslaşmış şəxslərdən biri görüşü teşkil edən və yaq tapın adamlardan biri irməni edir və yaq da gürcü. İndi deyilədi ya, yəni indi də bilə də bilir. Demək ki, bu vətəndə cəmmətin üstünün inkişafi ilə bağlı, dövlət çox da maraqlı olmayabilər, amma manı olmaxta maraqlı olmamalıdır. Yəni, manı olmamalıdır. Daha çox çalışmalıdır ki, onun vətəndaşları, onun ölkəsini təmsirləm, vətəndaş çəmiyət təmsiçiləri, kifad qədə yüksə uzak məsafə qətirləyəbilsinlər. Həm dövlət bir araçiliyində, həm də beynəxalq teşkilatların farmatında. Məsələn, Saqqaş bilinin inglabından sonra Güdüstandada demək olar ki, böyük ölçüdə migiyasda vətəndaş çəmiyət təmsiçiləri, dövlət aparatında başlarına təmsil olunmaqa. Hakimətə geldilər sanki. Yə, oların resursunda imkanlarından istifadolundu. Ora, gəns-i yoxşun asla birliyinin müdəqəlislərindən tutmuş, ilgəlik-satçı birliyelərin müdəqəlislərində qədər var. Şəxsən taandığıma görə deyirəm amma bunu. Ütəlif farmatlarda, nə bilim, konfranslarda, işçi görüşlərdə, təlimlərdə biz görüşüdük, danışırdık. Və məlum oldu ki, dün ən vətəndaş çəmiyətini təmsil ediyən bugün önü aşmaq lazımdır. Yəni, bu demək diyor ki, elə, ən çox bilənlər, çox bilmişlər hamsi, hökumət aparatında dövlətdə təmsil olunur. Elə şey yoxdur. Gəti yə mümkün olan şeydir. Bilirik ki, biz inkişaf iləmiş ölkələrdə bir çox məsələlər. Tam ya ictimai sektorun ya da özəl biznes sektorun üzərində bıraqılı. Nə bilim, ışıqpılı yıqmaktan tutmuş, qas pulu yıqmağa qədər. Qamluaq hidmətlərə qədər. Elədir mi? Yəni, bir çox ölkələrində bu təzürbəsi var. Azərbaycanda isə, biz hən şeyin manapoli ilaşdırmağa daha çox üstünləyə vermişim. Biz diyəndə, yəni, mənim rolum yox deyə orada, yəni, vələnlər verib. Bu hamsı mələyən bu cür idar etmədə yaradılmış problemlərin göstərisi olur. Və bütün sektorlarda öz sözümü deyir. Bu birinci məsələ, ikinci bir məsələ. Hakkında danışdığım EITI şəffaflı teşəbbüsü. Və publish-yotupey global hərəkatı hansı ki, şəffaflı teşəbbüsünə bağlı və mədən resurslarından hər bir vətandaşın fayda götürməsi devziyindən yaranmış bir faillət göstələn təşkiladdır. O təşkilatın hər ikisinin və onların da ətirafında olan digər təşkilatları, advisory consuları var, yəni, advisory boardsları var, məsliyyət şuraları var, məsliyyət hiyyətləri var. Oların içerisində, dünyaca tanınmış, məşhur, mədən resurslarıyla məşğul olan, ulan istimalindan məşğul olan şirkətlərin de təmsizcisi var. Bunlar otururlar orada, təmasladılar, suallara cevap verirlər, hesabatlar təqdim edirlər. İşçi grublarda həmin vətəndaşı cəmiyyət təmsizlərlərlə birlikdə müzakirlər aparırlar. Yəni, siz təsəvrilin ki, ora girişi olan azərbaycan vətəndaşı cəmiyyət təşkilatlarını, sabahlarım elə günü bugün. Şaldan azad olmuş ərazilərdə də, digər xırda irili, böyük, çiyi, özəl və dövlət şirkətlərinin hansının çalıştığı, yəni, qansuz olaraq bir sismara cəlmə olunduğunu biz hansı kanallarından çox rahat şəkildi öyrənmiş olabilərdir. Bu, farmakların hamısında biz təmsil olunabilsəydik. Məsəllərdir görməzdən gəlmək lazım deyil. Və ən nə, həyətləm ən demək istəyən, biz deyəlik ki, ilham və izahidir bayaqdanki. Yəni, istirik ki, vətəndaş cəmiyyəti kifayat qədər bu işəcəl bolunsun. ən əslində biz ilə bundan əvvəlki mövqə senətlərimizdə də, toxunduğumuz məsələlər hamısı publik yayılıb də, gəzətlərdən tutmuş televizyalara qədər yayılıb, Turanda yayılıb, nə biləm, digər tanınmış böp sayətlərdə yayılıb, online görüşlər keçildik bizdə, və sizin canlı farmatınızdaki kimi bir canlı farmatta danışmışım. Bulları bəyəm izləmirlər. Bəzən, biz fiziki şəxs olaraq, harda, hansı bir ərikət eləyir, onun hamısı izlənilir, dövlət qurumları tərəfindən izləmirlər. Bəyəm, bunları görmirlər bunlar. ən azı bir 10.000, 20.000, 30.000, 40.000, bəzən, gəlir 100.000 ə çata, 100.000-i keçir. Bunların görünüşlər olur, yəni bunu izləyirlər. Və bir dəfəd olsun, maraqlanmırlar mı ki? Yəni, bu kalisya doğrudan, bu ölmüş demiştiq kullara. Bunlar öldürlər, təzdan xortladılar, bu nə baş verir burada? Biz bunları bir dindirək, biz bunlarla bir danışa yox ha? Bunlar əməli başlı, körgəyiz, sabahlar da paylaşırlar, növkəsən əddə qoylar o daqa. Bu məlumatlar elə bilə əldə edilə və emal edilə bilməz. Bundan maraqlanma yoxdur. Və ən nəhəyə bir də bir misali çəhmək istirəm. Bu da daha çağdaş, daha cəri bir misali. Bir neçə gün bundan əvvə, Azərbaycan vətəndat cəmiyyətini çox tanınmış və hürmətli, beynaxaq bir hüquq təşkilatı, max blank təşkilatı ilə birlikdə təyin eddiyi, keçirmək istədiyi və otelə də yerə ayarlanmışlar bunun üçün. Mərkəmə hüquq islaatlarında, vətəndat cəmiyyətini roolun mevlusunda bir böyük bir tədbir, hansı ki, orada Azərbaycan vəkildər kalyəgəsində vəkbəliyyət dəvrət olmuşdur, məruzəyələn çıxşileciydi, digər dövlət və beynaxaq təşkilatın umandilər dəvrət olmuşdur və nəhayət Azərbaycan vətəndat cəmiyyəti və hüquq ekspirktəri orada öz təqdimatlarından çıxşileciydirlər. İki dəfə ardarda bu təyinatlar, tədbinin keçilməsinin əyarlanması ləğv edildi. İndi biz deyirik ki, hökumət bunu eləməliydi, vətəndat cəmiyyətin sayasalmalıydı. Sayasalmaq seçilcək bilincə oradan başlasın da və bir əz daha erkən keçmişdir. Yəni, təxminə bir 10 gündən artıq olar, dəm ən bildiyim qədər. Malyot hotelində biz Azərbaycan Avrupa ittifagı, Azərbaycan Şək Tərəf Taşlıq vətəndat cəmiyyəti forumunun milli platformasının yığıncağında iştirakləri. Yəni, dəvətlərdən də bir mən idi, məm də platformağının üzvü kimi. Mən inandırım siz ki, düzdü. Səfir meyən başqa görüşlərdə vardı Avrupa ittifagın burdaki səfri, petromi xalqonu. O dəlxal çıxışından sonra tərkəliyəsi oldu, anı. Azərbaycan hakiməti, heç bir numayindəsi ilə təmsil olunmadı orada. Sadece bir dənə, istimai bir listaksunda olan bir beyin mərkəzi faillətin göstərən bir teşkilatın numayindəsi gəlmişdur. Və s. nə adım istərsə edən numayində oldu, amma biz istiydiyə olsun. Bu fünsətlə sifadə bir yaxşı müzakirə para orda. Biz öyrənməyə çalışak ki, artıq nələri yerində deyil, nələr çatışmır ki, biz köməiləyik həm də elbir olak, birbirimizi elbirlə, eluza da köməilək ki, doğrudan da bu vətəndə çəmiyyəti ilə bağlı qanun vecilik mühütü dəşdirisin və praktik mühütün də dəşməslər səbəb olsun bu. Biz bunu da görmədi, deyilən buradan tədbir təxvur salmır, laxıb olunur, iki də vətəin olunur, laxıb olunur. Oradan da hökumət öz numayindəsini göndərmir. Bəli olan şəraiyyətdə bu əməktaşlıq demək olmurda, səni sevinəsən format olmurda, bəyi elə deyiliriz. Bu iki tərəfi olmalıdır. Çox sağ olun. Mən belə başa düşürəm ki, yəni biz arzularımızı keşəkləşdirmək üçün o situaciyanı əldə eləyə bilməyəcək. Məsəl, bugün Bəxtar Hacıyevyn, yəni, istimhaç yəsfələ Bəxtar Hacıyevyn, həbs qətimkən tədbirinin aradan qaldırılır, onun hansı digər tədbir ilə əvvəz olunmaması, yenidə qərarın quvvetə saklanılması artıq, niyyətin o qədər də yaxşu olmadığını göstərir. Yəni, hansı ki, təqdir iləm rəməm bunu. Baxmayaraq ki, 201. maddə inə indiyə qədər həbs qətimkən tədbirini çox nadir hallarda seçilir. Bu adamın bütün rekvizitləri ortada, çəyədən akşamı əfirdə. Bu, istimhaqda nəcə yayna bilər, nəcə təs edilə bilərdik ki, bunu mütlək çərz tutup qoymaq lazımdır. Yəni, bu baxımdan nəcə siyasi qərarından, bu həbsı olunmuşsa siyasi qərarından da onu dəyişdirmək lazımdır. Artıq yüqqun rolu burada məhdutlaşdırılmışdır. Yəni, yüqquq sanki öldürülmüşdir. Yəni, bunlar hamsi birbirinə zəncivarı bağlıdır. Biz buradan xususi olaraq bir ehtiram gözlüyürük, əməktaşlıq gözlüyürük, ammabubri tələtlərdə tamam başqa prosesləri yedir. Və bilə çıxır ki, ümumi siyasi irade dəyişmir. Siyasi qərarlılık dəyişmir. Ona görə də bizim gözləntimlərimiz azda olsa həyata və sika qazanabilmir. Dikkatinizə görə, xoşək görəcəm və üçün sistemı vaxtınızdan. Yəni, səşək gürəyirifuad bəyi. Mən də sinə raziəm ki, bunlar ümumi siyasi sistemin ortaya qoyduqu yanaşmalardır. Yəni, istərs, ölkənin təbbi sərvətləri də bağlı, ortada olan azı durum. Bu bir tələrtən, öz siyasi apanitlərinə qarşıda bu şəkildə qeyr-i ad-i qufat yanaşma. Bayaqdan, Sənhan bəyi bizi anadilimizdən bağlı doğru danışmamak da xususluyur. Qalisiya deyirik nə deyirik yona. Bu arada həm də dil akademiası deyil ki, biz informasiya çatlarıq. Mən istirəm və eləşimizi sonunda əzbəy eşidək. İlhan bəyi nə gər sözü yoxmuşsa təbii. Çünki əzbəyin sonunda mənim də səhətinlə bağlı. Bugün birə salsız oldum. Mən bir sual vermək istəyirdim və İlhan bəyi qeyr-i qeyr-i ad-i qufat bəyi de çabablandırabilər də təbbi sualıq. Azərbaycan EITI Qali siyasında 2017-ci də çıxan sonunda elə bir məqam indiyanında mən bildiğim qədəylə olmayuldu ki, hökmət həmin təşkilatın bənəxal imkanlarından yararlanmaq haqqında üşünüyüş olsun. Mən bildiğim qədəylə olmayuldu bu. Amma indi ilə bir məqam gəlib ortaya çıxıptı ki, laxın yolda bürünkü aksiyanın olması məncə, hökmət üçün də çox faydalı vardı ki, hökmət həmin bənə o xalq qali siyanın imkanın ardından faydalanabilərdir. Sizcə bugün baş verənlər İlhan bəyi, azərbaycan hökmətini ənazınla yüngür torumadını tərşibq edə bilər mi yenidən qali siya qaytmağa? Səs asıl lütfə? Səsi yoxdur, bəyi. Biz də müövqə sənədimizdə də məsələni qoymuşu qəzibə. İlhan bəyi başlayan ki, başlayacaq indi. Yəni, o müövqə sənədində də çağrış eləmişəyik biz. Siz də çox kısandıq, kısandıq, ya xayr şəlliləm İlhan bəydən. Çünki efir vaxtı artıq bir qədərdə uzağraq da norbadan keç, keç başlasaq da, Yəni, çox keçmişi, qısa olaraq, İlhan bəydən rica eləyəcəm ona cəablandırsın. Çox, çox kısandıq. Dəmək ki, mən hansı sahadisiya bağlamazdım. Azərbaycanın belə böyle ciddi beləxal təşkilatlara üzülüyi. Azərbaycan zaten borcudur. Çünki Azərbaycanla dünüyordu. Mədən sanayisi nəin geniş bilə, əhatəli mədən sanayisi olan bir ölkədir. Azərbaycanın məhs çəfraflıq baxımlağın, həm də ölkəni mizi baxımla orada olması stratejil hədəftir. Yəni, bu ölkənin, ölkəmətin borcudur ki, yəni, bu platformla yenidən qaistindir. Qususi ilə, qususi ilə. Bu məqamını siz daha yaxşolarda qeyd edəsiniz ki, 2007. Azərbaycan bu müətəbbər platformadan çıxamlan sonra özə ədaləsiz. Çünki Azərbaycan özlərinə qoyulan ölkəli yerini yətirməyədir. Və təmdaç çəmətinə bağlı problemlərinə həllərinə böyük bir çətin işirlikdir. Yəni, onu biz o məsələləri həlləsəydi, və təmdaç çəmətinə yaradılmış maniələr aradan götürsəyədir, Azərbaycan orada ilə tam hüqulu və öz bir çimi qalmışdır. Və çox o övdəlilər yerini yətirmədir və bugünkü statskuva onla ilə rəcəldir. Amma mən başqa bir şey demək istəyirəm. Azərbaycan 2017-ci ildə bu platformadan bəyan edib çıxanda ilə məs həməli Ermenistan və bizim də düşmən olan, bu gündə kaumklikdə olan bir şiqal altında olmuş sərbətlərinin dağıdan, həmən ölkəyə o müəhtəbər burma müzir qəbul olmalıdır. Bak, burada məsələlərin daha çox digət olunası məqam budur. Nədən bu cün o platformada Ermenistan var və orada belə götürək ki, artıq çıxayq qələr təbləqat işini aparır, öz ölkəyənin mənafidə, niye Azərbaycan sesi orada olmamalı? Niye Azərbaycan belə ciddi əməktaşlıq platformasında olmamalı? Məsələlərinin dağında, bir Sıllaçın Karadöğunda bucun başarıymış halsələrinin bağlımaq lazım diyor. Bu məsələrinin bir başa ölkərinin strateji moraqlarına bağlıma lazımdır. Həmən əsələ bilərəm ki, Azərbaycan ismətin nə qədə cəc deyil dərhala elə bucunu bucundan bu platform-i ərqa edinmə qalın bağlı zərru adımları atmalıdır. Mələ gəlçi əzbəy çox də şəkirələm. Azərbaycan hükməti gördüyümüz qədə edinmə öznə sərfəl yiyəm məqamlarda muhtəl patrında atır və ona görə də bu günləri yaranmış olan vəziyyətlə bağlı adım ata cərmi diyə bir fikir insanın beynini dolaşmış olur. Amma heç üfəsiz ki, bu çox global bir məsələdi Azərbaycan hükmətinini çox isteyədik ki, biz yenidən görə bilək. Bu və ilişlə qoy bir çağrış olsun da bayaqları bir çağrış dedik hər halda izlilirlər özləri izləməsələrdə biz hər gün efirdə görür ki izləyənləri çoxdur. Qoy bir çağrış olsun, bələ bir force major halları da olabilər hər bir dövlətüsün. Yəndən düşünürəm, bu gün həmin təşəbbüste olsaydıq, tamam fəldi bir situasiya da özləşərdik. Bu şaxtada qarda orda olanlar var. Dünən nə qədər çəpiylər oldu orda? Hər halda, çox təşəkkürəyirəm İlham bəyət, Fuhad bəyət, əzbəyət mən düşünəm ki, həm də cəmiyyətimizin mağarikləlməsi düşünürəm. Çox təşəkkür, bir dənim bəqamı deyim ki. Təşəkkürəyirəm. Bir bəqamı deyim Fuhad bəyət Fuhad bəyət buradadır. Siz təsəbürləyəm, hələ biz az imkanlarımızla, bu failətçüs də rüc Avranasiya regionuna seçimdə məsə azərbaycan tanımo yəndə dəsi təmsillir. Siz təsəbələyəm, şəhiddə əlbət də Fuhad bəyət də azərbaycanın mürqiyin əlbət də o səviyyədə belə hər səviyyədə müddəq qaldırır və yenidən daha sambalı şəkədə qaldıracaq. Yəni, niyə biz bu imkanlardan məhrum olmalıya? Ona görələ, hədəndirməliyiz və azərbaycan ələ qədi gecdiyə, bu təbib normal bir çarqırışdı və də halda bu qurumlara məsə səmini səmərələr məxtaşdıran tanıxatma o səviyyədən də azərbaycan və tanıda şəmiyyətinin inşafında maraqlı olmalıdır. Çox təşəkürlə, hər halda azərbaycanın qapları o şu iran kimi və digər qaplır ölkələrdən fəqridir azərbaycan dünyayı integrasiya gir, avrointegrasiya yol muqtu və bu yolda hər hansır maniələrin olması mütevvükliklə dövlətə rətdə və bir daha təkirə yirən bir dövlətə bir çarşı olsun və dəəri qınallarımıza təşəkürləyə bu hüksandı yəni bura da sona çatlarılsa ədə təşəkürlə, ədə təşəkürlə, ədə təşəkürlə, ədə təşəkürlə, ədə təşəkürlə ədə təşəkürlə