 Əziz kanal üç yüz dəyiçləri kanal üç kamera salı hazırda İstanbulun Bayram Hocamə əlləsindədir. Bura bir Azar Bocan məşhidərdir. Şəxsi bəsad-i hesabla, bir də bu məlini, şəxsi bəsad-i hesabla quruluş bir məşhidərdir. Azar Bocan bəlaları Türkiye'nin əsas şəhər olan İstanbulda yaşayanlar məhs bu məşhidərdə təhsil alırlar. Azar Bocan təhsil sisteminin qaydaları şəhər şifəsində, yəni, birlikdə bu məşhidərdə təhsil alan şahirlərimizdə, məlindərimizdə bu məşhidəbin yaranma fəsəfəsi ilə tanış olurlar. Uşarlar, bilini yaptırı bəsad-i hesablardır. İngi! Bizdə deçələk var. İngi! İngi onun üçüncü ildə bir təsad-i məhdicəsində, mən belə bir kanal böydüm, o təsad-i hesabla olan ibarət idi ki, türk tiri kanallarından birində bir elməni çilsədə 16 uşağı toqlayıq dəşkətirdi və izayeliyibdir ki, bunların atarnası burada çalışır, türk bədləblərin cədə bilmirlər. Ona görə biz çilsədə bu uşaqlar təhsilsiz qalmasın deyə, burada dəşkətirdi. O zaman mən dəpçivərtim ki, naxtılanından tanıdığım çox sayda ailələr İstanbul'a çöcəliyi, bu sərhədlər açılanına soru. Mən izinə düştüm, öyləndim ki, burada çox ailələr var, onların uşaqları oxumur, yüzlərlə, bəlçədə minlərlə uşaq. Təsidən çanarda qaldım, gəldim, araşdırma apardım burada, bunun indi dildə demək çox asandı, amma bunlar çox çətini ilərinə başa gəldi, bu məktəvə qurdum, naxtıcə bulduğu bucun baxacaqsız görürsək siz. Yəni, geçimdə belə bir naxtıcə almışıq, burada altı yüzdən yukarı bizim məktəvnımız var, yüksək sərhiyyədə Azamacan programları ıslasında təsid edir. Şaqlar, bən bu çəndəştəsi keçmişdə, az bildirən sözlər hausovarcaq bəlçək, insanı aydı olan az bildirən sözlərdə haususu asfardır olur. Mən bu məktəv açana qədər birinci çalışdım ki, İstanbulda bir yaşamaq hüququq qazanam, çünki bu olmadan bunun hüququq qazasını qoymadan mümkün deyik bir məktəv açmaq. Burada bir dərmək kurduq, bizim Azabacan və Aryantin Hadisəyik bir QHK kurduq, kurdun daha dolusu. Onun içində bir nizamlanada icaza aldıq, burada farec göstərmək üçün. Çox çəfənilər bahasına, ən burada bir insanların bir araya toqladım, üçün dirdən başladım, 16. ildə məktəv açıldıq. 16. ildə məktəvimiz farec göstərək, iç qəbul elədiyiniz yüzeyə qamışladıq. Bu məktəv deyildi, çizik bir ildə idi. Yavaş yavaş böyüdür. Sonra biz baxmayaraq ki, bura birinci sinifə qəbul eləmişik, qəbul elədiyilərimiz hindi 5. sinifi bitirəcəklər. Ama 8. sinif var bizdə. Sonra qalan uşaqlar vardı, gələk burada okumurdular. Onları toqladıq, bir dördüncü sinif kurduq. O dördüncü sinifdə on dördüncü uşaq okuyurdur. Sonra 6. sinif, 7. sinif. Topladıq da, burada bir denci, yəni atılmış, çanarda qalmış, təhsiləyi, təhsil duyguqundan məhrin olmuş. Çox sayda uşağı da bilər, biz təşkil elədiyik bu məktəvdə təhsil elədiyik, təhsil elədiyik. Və bu cinə gələ, millərlə uşağı buradan okuyub cediblə. Çünki, burada qalanlarının, burada çəkcisi qalmaq bir niyəti yoxdur. Daim qalmaq bir niyəti yoxdur. Çəkcisi qalmaq istəyirlər. Məsələn, biri gələk üçün işdir, özlə ev alacaq, nəyəni yəcək, burada indi qazanları, cədib torpa qalır, ev tiçir. Sonra dönüp cədib, istəmələr bunlar. 5-3 məktəvlərlə qosunlar uşaqları. Sonra cədib əziyyət səkirlər. Yəni, Türkçədə ki, məktəblərə onu cədib çox qoymullar ki, cədəndən sonra bir sinif də aşağıya qəbul eləyirlər, programlarımız fərqlədir. Ona cədib çoxu bu seçim eləyir ki, mən burada daim yaşam yəncək. Daim yaşamı istiyənlərsə, bələk üç məktəvlərlə qorlar uşaqlarını. Çoxlu Azərbaycan uşaqlar, Türkçənin, İstanbulın, başqa bir məktəvlərində üç dilində təsil alırlar. Yəni, diləyinədir. Söypət ki, amma fərqləri var. Çoxların çəttənihləri var. Ona görə də Azərbaycan təsilin seçibər. Biz Azərbaycan təsil programları əsasında dəst keçirik, ucuna qədər də dəslilərimizə verib Azərbaycan resubqasının təsil nazirləyir. Və biz müracaq eləmişik, xarici işlər nazirləyində, çəhün məllin təsil nazirləyində olan da bu məktəbər program, dəstli, məllin və sahibdəri. Bizə çox yaxınlan ilcini alıb məktəbələn, buradan da təşəkcəyirimi bildirilən. Amma bu il bizim çətınliyiniz var. Burada, deyim size, 20-ya yaxın məllin çalışır. Amsa Azərbaycan da Yüsey Üniversitetləri bitirmiş məllinlərdir. Bizim Bahçub evlət üniversitetini bitirmiş məllinlərdir. Naxçond evlət üniversitetini bitirmiş məllinlərdir. Hər beli təcrübələri, çünbüşsə-səviyyətə təsil verilər şaqlarımız var. Bu məktəbın bir şövbəsi də kütütçəmədə Mehmet Aki mahalləsindədir. Orada da bir şövbəmiz var. Orada da yüze yaxın şahımız var. Məllinlər 20 nəfərə yaxın məllin çalışır işçimiz var. İnsanlara ayıq olan da hansı o acaq verir? Çəşil. Qurulması, yəni mən öz təşəbbəsi mənə olmuşdum. Çıxsəyə də müracaq elə məlincək. Yəni, İstanbulda bir məktəb qurun verin mənə. Mən məlliməm, ziyalıyam, aliməm. Ömrünü Azıbacın təhsilinə həs veriləmiş bir məlliməyəm. Yəni, ömrünü 46-47 ilini Azıbacın təhsilinə fasiləsiz olaraq həs veriləmiş bir yəm. Mən düşündüm ki, bu uşaqları oxutmaq lazımdır. Bu dünyadan yeşiləyə özümüzdən aparmıq. Hər hər kəs bir nurus yazar varmaqıraq, o sözləri yardımda və həz anam onunla qaqılırım. Deyir, kimsəyə işəq verilməyən cümunəş, kimsəyə görünməyən cözəli çiməməmə nəya lazımdır. Əcəl, bu dünyaya gəldim, səxalqın üçün, vətəm üçün bir şey iləmədim. Yaşamamış çiməm. Ona görə düşündüm ki, mən bunu nəyən vahasına olursa olsun, kuracan, ailəm mənə dəstəyə oldu bu iştə hər zaman. Bahçıda Nizam Metrosin yanında, Zərcər, Talan, 140-də bir o taqlı evimiz var idi, ofisi idi. Mən olanı sattım, kəldim, bu məhqəli kurudum. Kimsəyə işlə bilmədim, istəmə bilmədim. İstəsəm də bir şey, o masutuncu bucuna qədər də, yəni, kimsədən bir şey istəməmişə, mənim burada cəli bir dən əfər işadırma analizada. Özü bu məhdəbi kimsə deyip, cəli kədər. Bu məhdəbə içi ilə yaxındır ki, dəstəyə olur məyəm. Nəsələn, bu gözəl cəyimlər gördünüz. Onun hamsı bizim analbət tərəfindən aldıq məhdəbə, cədsən ilə, bu ilə ində hazırlaşırıq, onların üst cihimlərlə almaqa. O gözəl həyətli gördünüz. Onun hamsı analbət tərəfindən hazırlanan uşaqlarımızın iftiharına verirək. Dövfələr var, elektron dövfələr. Hər senefimizdə var. Hər biri də az deyil, 40-200 liraydı, indi bəlçədə bağlaşır. Onların hamsını, bilcisələrlarımızı bu məhdəbə analbərin belib sağ olsun. Buradan da ona təşəşçirir eləyik. Hiz zamanda unutmaq, istədiyimiz hər şeyi də belir bizə. Amma məhdərin çirahsılığı, məlinlərin mağarışıdır. Bunun özümüz qarçılığıdır. Pantayımi dönəmində də bir netay analbərin və saiti hesabını ödənərdir. Amma bu il yarımda özümüz, bu məhdəbdə açıq deyim ki, orta hesabları hər uşaqdan 100 lirə biz bulalım. Orta hesabları ona görə deyirəm ki, bəlçəsi güzəllə belirir. Bəlçəsə də heç verirmir. Məsələn, çütü çərinəcədən bura böyük uşaqlar cətiririk biz. Onlara ıxsas məlinləri lazımdır. Altı məlin onlara dəs deyir. Məsələn, onlardan yoldan məsələk bir mələmin mağarışı ilə. Böyük çətini ilərəm. Yəni, bu qədər hirləyə yaxın mələmin mağarışı arda sa, 35 mələyə yaxın eləyir. Bunanın çilası var. Kamlan qəlçilə çox daha xadır. Yəni, başta bir kesin. Burada bəl deyim, sizə ki, mən bu cülə qədər, Türkiyədə kimsəyə ağız açmamışam, hər ətə təşitlər olun. Bizdən nə çürməyiz? Demişəm etsin istəmirəm. Sao olun çəsiz. İcazə bəriniz siz. Bəs konularda, yəni, kevm eləyirə, sao olun istəyirəm belirlər. Tövb bir parkda bizim tədbərimiz var belirlər. Tövb bir autobus lazım, tuşakları bir yerləc götürməyəm. Onda da müyazət eləyəmdir. Həşdaq nəni bu şerif sevilməkdir. Hamısına da, minnətlərin, türkiyərin məlumlarına, adiyatı ordurlarına. Amma maddi baxımdan bu cünə qədər çimsiyə ağız asma, müşəmmən dövlətmə, millətməyi aşaq olayım. Burada cəhərin çimsədən bir şey istəmirəm. Hər şeye özməliləm. Bak, bu məhdəv belirlək çöyrüsüz. Buranı mən tiçmişəm demiyorlar. Burada dört divarı olub. Dört divarında birinin qabala, çərçmişi divarı sökçü bir yenidən qurdursun. Hamısı mənim şəxsı bəs hadimi israfına olub. Kimsə nə tanıb oradan kimsə nə dəstəyək? İş adamlarına biri burada bir haçüylü elədi çək dəstəyə olacaq, çöme eləyəcək. Həsi eləmədi. Özüm eləməm məzuriyyətində qaldın. Uşaqlarım xaraca cikdi, maşınlarında saptın. Sətçis oturpaq saptın. Bak, bu cüncə bu səviyyə cətirmək üçün. Mən də bədər şəxsı də səkimi qoymuşum. Mən bu cüncə çəfiniyim, onda alanı çəkdiyim, iş adamından bir şeylər istiyəndə çöme eləyi. Başka onun tarihcində kimsə çöme eləmdir. Hətta mən buradan bizim təhsənin hazırlığına səsləmdirəm. Mən barçaya cəldik çəkdirəm şəxsı bəsəliyyətin əsadını. Mən bir dəfə cəldiyin oktiya vuranında. Hərək çıtaflarım dedilər neycə beləciyi o proses cədir. Mən burada sizə səsləmdirəm. Mən burada azərbaycan uşaqlarımı xuduram, başqaların yox, adını çəkmirəm. Bu uşaqlar azərbaycanda da olsa o kitabları siz beləcə ediniz. Mən bir də mücabə biləyət alıb qəlməliyəm ki, siz nə beləcəsiniz ona bilir ki, onu qətirmək də çox çətindir. Mən ona da nə qədər bu para xəşdirirəm, alıran, aparıran, taksi ilə, havalanına qətirirəm. Oradan bura qətirirəm, burada vericiz deyirlər. Yəni, bu işlər belə asan deyilir. Azərbaycanda belə bir məktəbə, döblət nə qədər və sahət xəşdir? Çox xəşdir, yəni, döblətin bir məktəbə, 600 nəfəri bir məktəbə xəşdir deyir və sahət çoxdur. Həm də bilirəm, nəvələrim doxuyu. Biz 100 lira alırıq, 150 lira alırıq uşaqlardan. Bəzərinə də almırıq, burada şəhik balaları var, burada qazi balaları var, burada imkansız uşaqlar var. Bir əvli nəfərə yaxın, burada biz onların hər şeyini biz qarşılayırıq ki, o uşaqlar olsun. 10 bu cəsizdən də o kitabıda almayan da, artıq çox təsir eləyiləm. Buna mən boşlu deyiləm. Bütün Azərbaycanda döblətin, dəvərin başında duranlar boşlu dolar. Mən buradan prezidentin müracaq eləmi yəcəm ki, təsir nazarəmdən müracaq eləyiləm. Prezidentin işi çoxdur. Dağılan torpaqlarımızın bərpası, maharbəyləm, düşmələm, üzək. Bunu siz eləməsiniz, siz hər bir uşaqların qayıqsını çəkməlisiniz. Yəcələrin gürlərin bilməkdə baksana, belin bulağını sizə mən bulağını belə bırakma. Yəni, bırakabilmərim. Mənim vicdanım yol vermez. Nə vaxt da qədər də mən şəxsi və saətinin bulağını xəşdiririz. Bu uşaqların dətəni var, bu uşaqların döblətə var, döblətinin başında duranlar var. Dikkatli olun xayr-i şəyirə. Hər çəsə bir kresloverində bura Allahın taxtıdır deyib oturub bildi içim hər çət eləyə bilmək. Hər birimiz, hər bir uşaqların qeydində qalmalıq. Hər bir azıq və cən ziyalısı, və zifə taşıyanı, hər bir uşağımızın dəyərini bilməliyik, onu yetiştirməliyik. Çalışqasında nərək malı və yer inək çəksin, uxtarırsaq, zəklə alırsaq, dəzərələlə, özə dəzərələlə qırsın. Cəmiyyəttə yalnız məquqələrə dəcək kələ alsın. Olmaz verək. Yəni çox zordur. Çox zordur, bunu idare iləmək. Çox azıq bir şey deyik. Məfəli də bilmək. A böyünsün, B böyün, bərapərdəsək, bunların də dilədir? Şimdiə, həm? Bölünə deyirdik. Bölünə deyirdik. Kim diyər? Bölünə deyirdik. Bölünə deyirdik. Bölünə deyirdik. Bölünə deyirdik. Bölünə deyirdik. Bu da na-tamam kismət deyirik ucaya. Na-tamam kismət, ona görə ki, tam kismət. Olarsa tam cevab alır, ama na-tamam olduğuna görə, tam olur. Ona görə, dağlıqlı olduğuna görə, dağılımız qalır. Ona görə buna na-tamam kismət deyirik. Dəsləri demək var ki, əsas dəslərin hamısın keçiriydi, azıbacan bilidir, yaz yattı, incilis bilirdi, tariqdir, həyat bilcisidir, zografiyada hamısından da iftisas məlumləri var. Ama musikə keçə bilmirək üçüncə iftisas məlumi yoxdur. Hətta məktərdə piyan namıza var. Biz ona iştə də bilmirək üçüncə, ıhsas məlumi yoxdur. İlman dəslərini çətə bilmirək, hərdən həyətdə çıxardıq, haba hamısı da baxdıq. Həyətdə ilman dəslə çətiriydiq, baxçamızı görə bilir. Ama zağımız yoxdur, deyəndiz. İlman məlumi də bura alınırıq. Yəni, çətə bilmirək o dəslə, o da lazımdır. Sağlamı bu üçüncə. Ama çıxardıq həyətdə çətiriydiq üçüncə, bu uşaqlar evdə hava görmirlər. Harma, şəhər yeri Dislamo, böyük şəhərdək, okulu, atsəvər olur. Hərçəs uşağının üstünə qapını bağlayır işəcək. Ona görə burada uşaqları çıxardırıq, hava ya. Bir ilman ilətirilbacardırımız, gələrinə alınır ilətirilmə. Ama zağımız yoxdur, deyə, bu dəslərin də biz ıhsas məlumi yoxdur bilmir. Məsələn, misallarda göstərək, deyə ki, ən sağda bir misal, 16-ı bölsək 5-ə. Düşünürün, 16-ı 5-ə böləndə, 16-ının içində, içində nə 5 olabilər? Kim diyər, kim diyər? Müsib. 5 olacaq. 3-dənə 5-imiz nə çeyliyi? 15. Sami? 15. Azıq 5-ə. 15 dağlanmaz bir. Mən istəyərdim ki, istəyərdim yox, bu belə de olmalıdır. Çünki uşaqların Azıq bacan elini doxmalıdır, Azıq bacan küçəsini doxmalıdır. Niyə? Biz bir dövlətdir. Bizim dövlətimizin dili var. Bizim adətimiz, ənənimiz var, tariximiz var, ədəbiyaqımız var. Tüç mələtlərin də bunların heç biri çetilmir biz uşaqlarımızda. Hətta bunların aile təsirlərindən soruşsanizani cəncəli kimdir? Cevaq verə bilir. Biz bu uşaqları nəm hissə bilirəm ki, bunlar bizim tariximizi öyrənməlidir, ədəbiyaqımızı öyrənməlidir, millim ədəni, sərbəqimizin hanısına öyrənməlidir. Bu uşaqlar Azıq bacan dilinin üçənməldir məlidir. Bunlar da şeycıdırlar. Tarixiyi, ədəbiyaqdır, mədəniyyəti yaşadırlar. Bunlar da şeycıdırlar. Bunların hamsı cəsində üç məkləbində oxsun. Öz dilindən, mədəniyyətindən, ədəbiyaqdır məhrum olsun. Bu qəbul edirəməsiniz. Mən belə hesab elirəm. Şimdi kimsəyi və hesab elir, səki yox. Bunlar da cədib Azıq bacan daşları oxsun, və bizim tariximizi öyrənməsin, ədəbiyaqımızı öyrənməsin, dahələrimizi öyrənməsin. Kimsə o eləyi, səb eliyirsə ona da xalq bilmət verirsin. Mən bir şey deyə bilmirəm. Dərşimiz Çoroglu Dastanıdır. Ələşim, çox var. Çoroglu Dastanı bilirikçiyi bilərəz, çoroglu tarix işəksiyyət olu, xanlara, paşalara daşı daima mübadizə var. Həm ışa qaldı öz ətrafına yıvarak, həmin o avalara qarşı bir mübarizə varmış oğlun. Çövdə bunun adını nəcə olər Çorogluq öyrənməsin. Çorogluq onun əsıl adı oluqdır. Məlum olaydır oda, Ələşim, çox var, çox var, çox var, çox var, çox var də başa tüşürəz bizdə. Məsələ, sunur, soqbaq, vətdəm, anam. Bunlar ümüşlə sözlə düşəmləri. Ümüşləri olmayan sözlə, döfgirə bölünür, diyalik sözlə, həriminlə, niyalar kesinlə, aqharizləri. Bu gün bizim dərsiniz aqharizlərdir. Aqharizlə könyamış sözlərdə başqaqdır. Biz bir hərdli çeşdir öncə çıdaçlarımızdən. Bir dənə bir hərdli deyik. 25 nəm? A, B, C. Bir dənə də standart çəkildi olmayan bir hərdli deyik. Bir hərdli çıdaçlarımızdən. A, B, C. Sao. Sao bolas. Yaxşu, ələş, başqa kimdir ya? Səndə görün, gecələ. Yaxşu, ələş, qızın. Yaxşu, çoxları kim mənə biləsiniz? Sinun iləməyə deyik. Yaxşu, ələş, qızın. Yaxşu, ələş, qızın. Yaxşu, ələş, qızın. Yaxşu, ələş, qızın. Yaxşu, çoxları kim mənə biləsiniz? Sinun iləməyə deyik. Yaxşu, ələş, qızın. Yaxşu, çoxları kim mənə biləsiniz? Uçanlar beynəlxalq yarışmalara qaflır online sözcüscə bu pandemi dönəmində bir dəfə qatıldılar resmi yarışmasına, 10 nəfər qalib oldu. İçisi birinci yer almışdı, qalan 800-i də, üçinci yer. Bu onların sefqatlarıdır, diplomlarıdır. Bu diplomdır, bu nasifqatdır, sefqat alanlar var, diplom alanlar var. Bu səhəm, məsəl anlatma, hər qaq, hər millətin limoyəndəsi şarjiflər öz qaq naghullarından onu ifadəli şəkildə anladırdır.