 Tamam arkadaşlar tekrar hepiniz hoş geldiniz. Bugün uzunca bir süredir piramladığımız seminer webinardizilerinden ilkini gerçekleştiyoruz. Bu webinardizinin de yine sevgili Yasemin'inden başlıyoruz. Yasemin bizim özellikle son iki yıldır açık bilim ve açık veri araştırma verisi yöreti bir konusundaki en önemli destekçilerimizden, en önemli yardımcılarımızdan birisi kendisi dünyanın en iyi üniversite'nden biri dertlik üniversitesinde eee çalışıyor. Eee olanın da kütüphanesine çalışıyor. Aynı zamanda Data City Ward olarak çalışıyor ve bu hepimizde çok yeni bir kavram ama gelecekte hepimizin içinde olması gereken hepimizin yeni rollerinden bir tanesi olarak karşımıza çıkan kavram. Sağ olsun hiçbir zaman iki yıldır bütün yaptığımız çalışmalarda desteklerimizden hiç esirgemedi ve bizim için de ne büyük bir şans ki bu kadar bu konuda eee liderli giden bir üniversite de bize böyle eee kalbiyle bütün samimiyetiyle yardımdılan bir arkadaşımızın olması. Kendisine ben sizler adına da bir kere daha çok çok teşekkür ediyorum Yasemin'i. Şimdi eee sorularınızı dediğimiz gibi eee sorular bölümüne yazarsanız bu sorular orada hem kaydı olacak hem de bu sorulardan cevapladıklarımızı eee sunum sonrasında cevaplayacağız. Cevaplamadıklarımızı cevaplayamadıklarımıza daha sonra sizlere geriye dönmeyi düşünüyoruz. Şimdi bugünkü eee konumuzun önemi şuradan kaynaklanıyor. Dert Teknik Üniversitesi eee açık bilim açık erişim açık veri araştırma verisi gibi konularda dünyada eee liderli giden üniversitelerden bir tanesi ve yaptıkları çalışmalar bütün dünya tarafından son derece dikkatle takip ediliyor ve eee artık der Teknik Üniversitesi yeri çağı diye açık ııı atlandırdığı çağı open era ya da açıklık çağı diye ben atlandırdım bir çağı olarak atlandırıyor ve önümüzdeki dönemdeki bütün yapacağı bilimsel çalışmaları da bu vizyon üzerine kurmak istiyor. Ve bu nedenle de yine yaptığı çalışmaları bir sonraki aşamaya taşıyarak yani dünyada belki de ilk diyebiliriz bir açık bilim programı oluşturdu ve bu program iki bin yirmi iki bin yirmi dört yıllar arasında açık bilimle ilgili der Teknik Üniversitesi'nin neler yapacağını içeriyor. Bu programın eee özellik ve eee beş tane birbiriyle bağlantılı proje ayağı var. Bunlar işte açık eğitim, açık genişim, açık evincilik platformları ve fair data dediğimiz, fair verediğimiz konu ayrıca yine onların bu beş projeden birisi de açık ııı yazılımlar ve fair yazılımlar dediğimiz yazılımlardan oluşuyor. Ve bütün bu planı da bu beş önemli proje ayağın üzerine kurdular. Şimdi ben daha fazla ııı zaman almadan sözü sevgili Yasemin'e bırakıyorum. Hem kendinden birazcık bahsetmesin, hem birazcık der Teknik Üniversitesi'ne bahsetmesine ve ııı bizim de üniversiteninimize, bizim de ülkemizdeki araştırma ve araştırma verisiyle ilgili der, ilgili ve açık bilimle ilgili çalışan kurumlarımıza belki bir orası olabilecek. Çok önemli bu açık ııı bilim programına ilgili bilgiler vermesini rica ediyorum. Söylesen de Yasemin. Merhabalar. Tekrardan çok teşekkürler. Seni bu kadar güzel bir girişten sonra ııı Vali ve Biner varmak için kolay değil. Çok teşekkür ederim bütün güzel sözleriniz için. Benim için de aynı şekilde ortaklaşa çalışma çok ııı sevindirdiği ve ııı güzel bir tecrübe ııı o zaman başlatırlıyor musun Umut? Görüyor musunuz ekranını? Şu anda. Görüyoruz. Hiç bir problem yok Yasemin. Tamam. Herhangi bir sıkıntı olursa da haber verirsiniz zaten. Tekrardan merhaba arkadaşlar. Iıı çok sağ olun ııı webinlerimize katıldığınız için özellikle ııı şu anda ııı zor günlerden geçiyoruz. Hepinizden ciddi özveri gerektiren günler buna rağmen ııı vakit ayırıp katıldığınız için çok teşekkür ediyorum. Iıım isim Yasemin'i çok yamaz. Vandarlı abim ııı daft üniversitesinde daft teknik üniversitesinde ııı Detos you're to ariyönticisi olarak çalışıyorum. Ve bugün ııı bizim üniversitemizdeki açık bilim stratejik planı üzerine konuşacağım. Yansılarımı erişebilirsiniz. Iıı aynı şekilde planın kendisine de erişebilirsiniz. Zaten ııı ııı çepe de paylaşmıştım. Iıı webinler sonrasında da ayrıca. Tamam. Süper. Çok teşekkür ediyorum. Webinler sonrasında da webinlerin kayıldığıyla beraber de tekrardan paylaşılacak bütün bu linkler ııı kısaca hani veriyoncicisi olarak ne yapıyorum? O konuda bilgi vermek açısından. Şu anda daft üniversitesinde ııı bir veriyoncisi ve ekip mevcut. Ve bu ekipte ııı her bir fakete de birer adet veriyoncicisi var. Ve ayrıca projenin koordinasyonu sağlaman maçı da küçük payne de konuşulan bir koordinatörümüz var. Peki veriyoncisi ne yapıyor diye sorarsanız ııı çalışımız faküterlerde araştırmacıların veriye yönelik her türlü soruları için ilk ııı gelebilecekleri danışabilecekleri ııı uzman pozisyonundayız. Mesela örnek vermek açısından güvenli veri saklama ve paylaşma üzerine öneriler. Necut veri arşivleri hakkında bilgi vermek. Bir yönetim planların hazırlanması ve veriri yönetimine yönelik olan ücretlerin hesaplanmasına yönelik öneri ve destek. Fon veren kuruluş ve yayımcıların ııı bir paylaşım üzerine olan politikalarına dair uygunlu konusunda destek. Bir beyazılın yönetimini kolaylaştıran araçların araçlar konusunda destek ve düzenle olarak çalıştaylar ve sevinlerdar düzenlemek gibi aktivitelerimiz var. Ancak bugünkü konumuz açık gilim. O nedenle ııı önce Hollanda'dan başlayarak sonradan sonrasında da Teyze Aklı nasıl geliştiğini anlatmaya çalışacağım. Iıı iki bin on yedi yılında ııı araştırmacı toplulukları, eğitim araştırma kurumları, kütüpaneler, bakanlıklar, fon veren kuruluşlar ve destek veren diğer organizasyonlar bir araya gelerek bir ulusal açık bilim planı oluşturdular. Bu planın ana hedefleri şu şekilde iki bin yirmi de tüm bilimsel yiğinlere açık erişim sağlamak, araştırma verilerinin yeniden kullanıma uygun hale getirilmesini sağlamak, değerlendirme ve ödüllendirme sistemlerini, açık bilim hedeflerini uygun hale getirmek ve açık bilimi teşvik ederek destek vermek. Benim alanım araştırma verisi olduğu için kısaca buna değinmek istiyorum. Mesela şu anda Hollanda'daki fon veren bütün kuruluşlar ııı araştırma verilerinin fair hale getirilmesini istiyorlar. Bunu demek fair ııı araştırma verilerinin bulunabilir, erişilebilir, birlikte çalışabilir ve yeniden kullanılabilir olmasını gerektiriyor. Iıı peki ııı nasıl oluyor dersiniz? Iıı bu fairle fair veriyle açık veri aynı şey mi değil aslında. Bu olabildiğince açık gerektiğince kapalı prensibine dayanıyor. Peki neden kapalı olması gerekir diye sorarsınız mesela kişisagi gibi içeren veriler olabilir. Patent başvurilerinin ilişkin veriler olabilir. Ve her bir ııı fon alan araştırmacının ııı projesi aslında araştırma verilerini nasıl fair hale getirileceklerini anlat detaylı bir şekilde anlattıkları bir veri yönetim planı hazırlamaları gerekiyor. Bu fair prensibileri Vananda da aslında ilk başa çıktı ama sonradan dünya çapında epey destek gördü ve pek çok fon veren kuruluş üniversite ııı yayıncı tarafından şu anda uygulamaya geçiriliyor. Iıı ilk başta veri için çıkmış olmakla beraber son dönemde aslında araştırma yazılımına da kaymış durumda çünkü bunun sebebi ııı araştırma verisini ve araştırma yazılımının aslında birbirinden ayrılmaz iki ııı parça olması ııı ve ilk başta bu fair software ııı fair yazılım ııı Vananda'dan yine çıkan biterim ama ııı giderek daha fazla uluslararası arena da organizasyon kurumu tarafından destek görmekte eğer bilgi almak isterseniz burada ki linkten de ulaşabilirsiniz. Iıı bu hedef arasında ikinci özellikle değinmek istediğim konu ise değerlendirme ve ödüllendirme sistemleri ııı Dora yani araştırma değerlendirmesi üzerine San Francisco Deklarasyonuna göre akademisyenleri işe alma, yükselme veya fon kararlarını vermek üzere bilimsel yayınların çıktığı dergilerin etki faktörü gibi ııı etik bilimin özüyle aslında hiçbir şekilde paylaşmayan faktörlere bakmaktansa bilimsel yayının içeriğinin ve yalnızca makalenin değil o makalenin yazılmasını sağlamış olan araştırma verileri, araştırma ııı yazılımı ııı modeller olabilir, tasarımları olabilir, bunun gibi tüm araştırma çıktılarına dikkate alınmasını talep ediyor. Dora'yı ııı geçirmişsenin Nisan ayında Hollanda'daki Fonveran Kuru Dışı'na imzaladılar ve bunu takip eden ııı bunu takip eden Hollanda'daki Enbik Fonveran Kuru Dışı olan Hollanda Araştırma Konseyi başlattığı pilot projede özgeçmişlerde dergi etki faktörlerinin dergi yayıncı veya yayın platformuna atıfta bulunan herhangi bir ölçütün metriğin kullanılmasını yasakladı ve bunun yerine dergim sırf dergime kalilir değil kitaplar, veri, yazılanlar, sergi ve performanslar, ön baskılar ve benzeri çıktıların paylaşınısını hissedi. Peki teyda hafta durum nedir diye sorarsınız ııı teyda hafta açık bilim konusunda Epey Köklü bir üniversite eğer tarih tesis konusunda biraz bilgi almak isterseniz 2003 yılından günümüzde kadar neler yapıldığını anlatan bir zaman çizergesi var bu linkten ulaşabilirsiniz. ııı teyda hafta 2018-2024 yılları için yayınlamış oldu stratejik çerçevedeki dört ana ilk eden birini açıklık olarak belirledi ve ııı daha detaylı bakarsak burada açık bilim, açık erişim, açık veri, açık kaynakodlu yazılımlar, açık lisanslar, açık eğitimi, açık inovasyon konularını dinlediğimi görüyoruz. ııı ve ııı bu bunun uygulanabilmesini sağlamak imaçlı da bir açık bilim, açık bilim stratejik planı yayınlandı bugün kölebilerimizin konusunda bu zaten ııı programın yapısına baktığımız zaman 5 tane ana projeden ve 3 tane de ortak temada oluştuğunu görüyoruz. ııı açık eğitim projesine bakarsak bu projenin amacı açık eğitim kaynaklarını arttırmak ve hedefleri arasında öğretmenlere ııı aşağıdaki konuyda destek ve eğitim verinmesi mesela etkileşimde açık ders kitapları oluşturma ve yayınlama ticari ders kitaplarından açık kaynaklara geçme, telif hakkı ve lisans konularında destek verilmesi ve benzeri. ııı açık erişim alanında ilerlemeyi amaçlayan bu projede ise hedefler arasında teydaptın mevcut açık erişim politikasını revize edilmesi araştırmacıların açık erişim faaliyetlerini gösteren görselleştiren bir panelin uygulamaya konulusu. ııı planasının teydaptı uygulanın uygulanın ııı maya konulasını kolaylaştırmak ve ııı teydaptaki araştırmacıların makayla işlem ücretleriyle nasıl başa çıkacağını ve teydaptın gelenler hakkını nasıl başa çıkacağını üzerine ııı bir politika geliştirmesi ve benzeriye vefer olduğunu görüyoruz. vecik yayıncılık platformu geliştirmeye amaçlayan bu projede ise hedefler arasında alternatif ııı yayıncılık format ve servislerinin sunulması var. Mesela kayıtlı raporlar, geliştirilmiş etkileşimli yayınlar aynı zamanda açık inceleme biçimleri yayın sonrası açık yorum ve benzeri. ııı fairman projesinin amacı araştırma verilerine fair hale getirmek ve hedefleri arasında disciplinar fair veriler üzerine renklarlar hazırlanması. ııı bu veriyon siz projesi şimdi burada tabi ııı bir loss and translation durumu var. Şimdi şöyle ııı bizim pozisyonumuz data server ııı olarak geçiyor ve hani biz daha çok danışman rolündeyiz. Bu ııı pilot projede işe alınacak olan data managers ııı verinin durumu biraz daha farklı. Onlar proje ııı seviyesinde çalışacaklar ve araştırmacılara direkt biri toplama verinin dokumentasyonu verinin arşivlenmesi gibi konularda birebir yardımcı olabilecekler. ııı bunun için pilot proje ııı olacak. ııı ve aynı zamanda bu projenin sürdürülebilirliği için bir stratejik plan geliştirilecek. ııı ve araştırma verisi yönetimi üzerine ııı dersler ııı zaten şuan da mevcut derslerimiz var. Bunları daha çok geliştirmek üzerine hedef var. ııı araştırmalarda geliştirilen yazılımları fair hale getirmeye hedefleyen amaçlayan bu projede ise yazılım geliştirme ve arşivleme üzerine reparlar hazırlanması. Yine bu data manager pilot projesine benzer bir şekilde araştırmaları proje ııı seviyesinde araştırma yazılımı geliştirme konusunda destek olabilecek. Araştırma yazılımı menzislerin ııı alınması pilot projede işe alınması ve bu projenin sürdürülebilirliği için bir stratejik plan hazırlanması. ııı açık yazılım için politika geliştirilmesi ve araştırma yazılımı geliştirmek üzerine dersler hazırlanması. Peki açık çağda değerlendirme ve ödüllendirme ortak demesine bakarsak buradaki amaç açık bilim uygulamalarının tüm boyutlarına katkıda bulunan faaliyetleri desteklemek ve hedefler arasında açık bilim aktivitelerinin işe alın, terfi ve değerlendirme için mevcut teydafs kriterlerine dahil edilmesi, araştırma değerlendirmesi için alternatif yontamlar geliştirilmesi ve kariyer yollarında farklılaşma için politika geliştirilmesi mesela bu son noktada anlatmaya hedeflenen şu şekilde eğer günümüz araştırmacısına bakarsak günümüz araştırmacısı yalnızca ııı vaktinin çok az kısmına araştırmaya harcayabiliyor çünkü başka pek çok sorumluluğu var ders vermek hediye yönetimi ve benzeri gibi buradaki amaç dileyenlerin mesela yalnızca eğitim üzerine odaklanmasını dileyenlerin yalnızca araştırma üzerine odaklanmasını sağlamak diğer ortaktanılardan biri üçüncü taraflarla verimli işbirliği burada amaç üçüncü taraflarla işbirliği içerisinde ortaya çıkan durum ve fırsatlarla başa çıkmak, daha bütün üniversitesi teknik bir üniversite ve firmalarla pek çok ortak çalışmaları olan bir üniversite içip bilimin böyle bir ortamda gerçekleştirilebilmesi için bunun nasıl yapılacağına yönelik bir yol haritası çizmek de son derece önemli. Bunun örnek edetleri arasında mesela açık yazılım için politika geliştirilmesi üçüncü taraflarla nasıl verimli bir şekilde işbirliği yapılabilir bu alanda politika geliştirilmesi yüksek lisans sezlerinin yayınlanması için bir uygulama planı yani zorunlu yayınlanması için de uygulama planı hazırlanması çünkü pek çok yüksek lisans öğrencimiz firmalarda yapıyorlar yüksek lisans projelerini bu tezlerin yayınlanmasını garantilemek için bir plan hazırlanması gerekiyor açık bilim ilkelerini uygulamaya koymak içinde ki bunu gerçekleştirecek araştırmacılar, öğretmanlar öğrenciler ve destek personeliğinin gerekli becerileri edinmesini sağlamak gerekiyor. O nedenle burada hedefler arasında açık bilim becerileri için bir çerçeve geliştirilmesi proje kapsamındaki bütün eğitimleri kapsayan bir enventiyar hazırlanması ve kariyer aşamasına bağlı olarak beceri düzeyleri hakkında rehberler hazırlanması mesela bir doktora öğrencisinin saygı olması gereken açık bilim becerileri ile bir profesyonun saygı olması gereken açık bilim becerileri arasında elbette ki farklar var bu döküya maçta bunların elik rehberler hazırlanarak bu kişilerin destek alması bu beş ana proje ve üç ortak temanın yanı sıra proje kapsamında iki konu daha var biri vatandaş bilimin vatandaş bilimi halkın bilime katılmasına başlıyor ve eğer düşünürseniz pek çok bilim insanı işleyebildiğinden ya da fazla veri topluyor ya da bazı durumlarda da et daha da fazla veri toplamı ihtiyacı duyuyor çünkü o veriye kolayca erişemiyor yani kolayca toplayamıyor mesela örnek projeler olarak iskoçya'nın kıyı bölgesindeki Yunusların izlenmesi Afrika'da hava durumu verileri toplamı tarihi, fotoğraf, koleksiyonlarını üst vele eklemeyi gibi örnekler verilebilir bu proje kapsamında buna yönelik çalışmalar olacak bir yeri de açık bilim laboratuvarı burada amaç açık bilim konusunda farklı çabaların, farklı araştırmaların denenebileceği bir ortam yaratmak mesela açık alt yapı topluklarının geliştirilmesi açık bilim temalarında öbürünü yapabileceği bir ortam yaratmak araçlar ve iş yakışı geliştirme mesela diğer sistemlerle ortaklaşının çalışılabilir ve açık donunun projeleri buna özellikle kısaca değinmek istiyorum şu anda solda gördüğünüz arkadaşımız bizim veri şampiyonlarımızdan biri ve aynı zamanda kendisi teylaf açık donunun topluluğunu kurdu nedir bu toplumun amacı derseniz donununların bütün dizayn bilgilerinin ve nasıl üretilebileceğinin açıkça paylaşarak daha sürdürülebilir ve gelecek oluşturmayı edebiliyorlar mesela örnek vermek açısından örnek vermek açısından şu anda yoğun olarak çalıştıkları bir proje var çünkü COVID-19 sebebiyle pek çok yerde kişisel koruyucu ekipman ve ventilator ilgisi var kolayca bunlar bulunamıyor ve insanlar kendileri üretmeye çalışıyorlar ama bunu yapabilmek için de mevcut tasarımları ve bu tasarımların detaylı bilgilerine ulaşmaları gerekiyor ama maalesef bu hiç kolay değil oluşturdukları bir açık kaynak projesi var şu anda kitapta ve burada yapmaya çalıştıkları COVID-19 ile ilgili projelerinin belgelenmesi için oluşturundalar diğer projelere eerdilerlarsa bu formatı kullanarak bu projelerinin belgelenmesine yardım ediyorlar şu anda bu format İngilizce ve İspanyolca olarak mevcut ve diğer dillere çevirmek için de gönlümden arıyorlar eğer Türkçe çevirmek olsun da yardımcı olmak isterseniz memleyle geçebilirsiniz peki kim kim bu bütün arkasında kim sorumlu diye sorarsanız aslında epey büyük bir ekip öncelikle yönetim kurulduğunda rektori yardımcımız var youtube kontestinde ise üniversitedeki kütüphaneyi fakülteleri, üniversite hizmetlerini temsil eden birer temsilci olduğunu görüyorsunuz ayrıca programın bir yöneticisi ve yönetici sekretleri var ve bir iletişim üzerine olan da bir ekibi var bunun yanı sıra her bir projenin ve her bir ortak temin en az birer tane lideri var ve ayrıca fakültelerdeki akademik personel ve irtibat için projet temsilcileri bir şampiyonları ve bu bahsettiğim mesela açık donanımı topluluğu gibi topluluklarla ortaklaşa çalışmalar yapılacak ondan bu kadar sorularınız varsa almak isterim normal ekrana dönmeye çalışarım tamam çok teşekkür ederim Yasemin çok teşekkür ederim baktık kaldık yani kısacası yani almamız gereken çok fazla yol var ama bir yerden başlamak lazım bir yerden de başlayarak bir şeyler yapmak lazım inşallah benzer örnekleri en kısa zamanda biz de oluşturabiliriz evet değerli arkadaşlar soruların sorular cevaplar bölümünden alabiliriz şimdi bir tane sorumuz var orada açık kavramıyla söylenmek istenen en temel yaklaşma olarak herkes tarafından irişlebilir karşılıtsız, parasız, bedelsiz saydam şeffaf görüş veredilir açık anlamında mı acaba yani açık anlamıyla söylenmek isten evet herkes tarafından irişlebilir, kesinlikle doğru karşılıtsız, parasız, bedelsiz yani bu tabi daha büyük bir tartışma çünkü mesela açık arışma makaleleri, açık arışım ne hale getirmek için tabi makale işleme ücretleri olmuyor o nedenle tamamen parasız yani onu o hale getirmek parasız değil ama ulaşmak isteyen kişi için evet parasız öyle diyebiliriz ama mesela açık kaynak kodlu bir yazılım mesela ila yazılımın ücretsiz olduğu anlamına gelmiyor o ne demek mesela kaynak kodunu dileyen herkesin görebileceği katılabileceği, onun yönelik değişikliği yapabileceği ama programı kullanmak isteyen bir kişi programı ücretsiz olmaması durumunda onun için adama yapması tabi gerekebilir şeffaf görüş ve eleştiriye açık tabi elbette yani buradaki amaç mümkün olduğu kadar herkesi bu süreci dahil etmek ortaklaşa çalışmak mümkün olduğu kadar şeffaf bir ortağın yaratmak Gültekin hocam sizin bir öneriniz var mı? bence toparladım yani yani çünkü burada bazen genişim açık bilim işte her şeye parasız almak değil her şeyin maliyeti var aslında bu maliyetin sadece ödeme kanalları değişiyor bir şekilde bu çalışmalara destek olmak gerekiyor veya bu çalışmaları kurumların kurumlanması gerekiyor işte fon sağlayıcı kuruluşları falan yani sonuçta bir her şeyin bir ürettibi için bir bedel var yani sadece belki bunun yöntemi birazcık değişmiş oluyor ama burada en önemli şey tabi ki yani ihtiyacı olanı ihtiyacı olduğu zamanda ulaşabilmesi bunu sağlaması zaten esas amacımız oldu şimdi bir soru daha görüyorum orada Delteklik Üniversitesi Kültüphanesi akademisyenlere eyni konusunda fon desteği sağlıyor mu? evet sağlıyor şu anda bir açık yarışın fonu var bunların türlerden sürmacı başlıyor bir de bunun yanı sırasında şöyle bir durum var Hollanda'daki copyright kanununa göre 6 ayı gerçekten sonra her türlü makale açılabiliyor o nedenle de mesela bunun nasıl yapılabileceği üzerine de araştırmacılara destekleriliyor ve tabi üniversitede düzenle olarak yayıncılarla olan anlaşmalarını yeniliyorlar böyle mümkün olduğu kadar açık yarışım sağlamaya çalışıyorlar yani farklı şekillerde yardımcı oluyor üniversite araştırmacı yani Hollanda zaten açık bilimini kendisine varsayılan olarak kabul ettiği için ki planlarını biraz önede çekti yani yani artık bir an önce yapılan akademik çalışmalar herkes tarafından ulaşıyor olması için de dünya da belki de bu büyük yayıncılarla en büyük pazarlıkları yapan en sert pazarlıkları yapan ülkelerin başına geliyor Hollanda o yüzden de bu adresi de bütün makariler alta içinde herkes tarafından ilişre biri olmak zorunda kanunen bu zaten bu şekilde bir soru sağmin beyden gelmiş öncelikle çok teşekkür ediyorum teknolojik altyapı konusunda biraz daha bilgi verilebilir mi sistemler nasıl geliştiriliyor kaç kişi çalışıyor gayet güzel ve doğru bir soru şimdi biraz da proje bağlı yani mesela veri projesine baktığımız zaman aslında veri veri ve yazılım proje verin ikisine birden baktığımız zaman zaten bizim mevcut veri arşivimiz var bu ikisinin de hem verilerin hem yazılımların paylaşılmasını sağlayan rakam olarak çok hakim değilim o nedenle tam rakamı söyleyemiyorum şimdi kusura bakmayın biri bu onun aslında da projesine aslında verilerin gereklenmesini sağlamak için zaten bilgisayarın sağlamış olduğu hizmetlerde mevcut eğer açık yayıncılık konusunu soruyorsunuz bu tabi çok yeni bir proje ve hala gelişmekte olan bir proje bu açık yayıncılık platformu birebir detaylarını ben de hakim değilim bir yağmak isterseniz proje liderine ulaşmakta fayda olabilir onun dışında üniversite kendi veri arşivinin yanı sıralı yayınlarını da konebileceğim zaten bir arşivi mevcut ama yine kaç kişi çalıştığını bak tüphanede birebir çalışmadığım için rakamlara çok hakim değilim yapmayın diğer bir sorumuz bu lider hanımdan gelmiş araştırmacılarının sadece araştırmaya ya da eğitime yönelmesi bu derfin teşvikimi ayrıca bir devlet politikası ile de destek veren bir husus mu? bu tür tek başına daft değil aslında burada bir üniversiteler birliği var viesen ü değil içiyor üniversitelerin temsilcilerinin bir araya gelerek aldıkları bir karar aslında bu ve teydafitede bunu nasıl uygulanabileceğine yönelik politika geliştirecek zaten bu yayıncılarla olan offset anlaşmalarda yine bu üniversiteler birliğideki heyec tarafından ürütülüyor zaten bu tür bir destek olmadan böyle büyük anlaşmaların pazardan yapılması imkansız yine lider hanımdan siz veri ünitiçleri ile fakültte üyeler arasında iletişim onların sizin çalışmanızı ayaklaşım nasıl? şu şekilde yani bazı araştırmacılar ilk başta biraz şeye yaklaşıyor yani açık verirsen benim her şeyimi açık bir şekilde paylaşmamı istiyorsun tamam güzel mantıklı ama benim hiç vaktim yok zaten çok yoğun durumdayım biraz güvenlerini kazanmak ilk başta vakit aldığı yalan değil ama zaman içerisinde faydasını görmeye başladı mesela veri ünitim planını hazırlamak zorunlu hale gelince ilk başta bir çoğu araştırmacı bir de ekstradan bir şey çıkardınız başımıza bir de bununla mı uğraşacağız diye tepki vermekle beraber planı hazırladıktan sonra yani bizim desteğimizi hazırladıktan sonra şey görüyorlar aslında gayet iyi bir pratik oldu bu sayede ben de verimi nasıl saklayacağım, nasıl belgelenmesini yapacağım, sonrasında ne olacak bütün bu aşamaları düşünme ve projenin başında planlama imkanına sahip oldum ve aslında gayet de iyi ve egzersiz oldu şeklinde gir dönüşler alıyoruz yani sistemlerin servislerin araştırmacların hizmeti sunulması yalnızca aslında madalyanın bir kısmı ama bunların nasıl kullanılabileceği nasıl pratik olabileceği yani birey bir konusunda birey bir araştırmacılara yardımcı olabilecek kişilerin olması bizim gibi epey takdir gören bir durum ama dediğim gibi vakit alıyor yani bu araştırmacıların herisine ulaşmak, güvenlerini kazanmak ama o şekilde zaten açık bilimle ilgili bütün çalışmalarda sürekli bir refleks ile karşılaşıp araştırmacılar tarafından yeni bir iş gün başlarına çıkarıyoruz gibi yaklaşımlar hep karşılaşılıyor ama sonuçlarını gördükçe kendi yaptıkları kayıt altlamındıkça atafları arttıkça tanırdıkları arttıkça yaptıkları çalışmalardan yararlanan sayısı arttıkça yaklaşımlarında çok ciddi değişimler meydana geliyor büyük ihtimalle bu konuda da öyle olmuştur bir zekiden çöktüler bir soru var çok teşekkür ediyorum Yasemin acaba bir veriyonetisi olarak günlük işrütünleri nasıl oluyor iş yerinde zamanını nasıl getiriyorsun? veriyonetim planlara epey vakit alıyor bir neden çünkü şu anda yani Hollanda'nın tübütağ gibi olan bir fon kuruluşu sırf o değil diğer fon kuruluşları da dair her türlü projede veriyonetim planını hazırlanması gerekiyor o nedenle ve şu şekilde veriyonetim planını araştırmacı gönderdikten sonra ancak araştırmanın fonunu alabiliyor o nedenle pek çok araştırmacı bize zaten koşarak geliyor veriyonetim planın konusunda yardımcı olabilir misiniz diye ama bunun dışında işte mesela düğmenli olarak çalışayla, senelerle teknikler düzenliyoruz dersler veriyoruz bir başlıkla mesela geçtiğimiz sene epey yoğun bir şekilde fakültedeki veriyonetim politikasını geliştirmek üzerine çıkıştık sevdaftın zaten önceki 2018 yılında bütün üniversite için bir araştırma veriyonetim üzerine politikası geliştirilmişti ancak her fakültede disiplinler olarak farklılıkları olduğu için fakülteye bunun uyarlanması gerekiyordu bu politikanın geliştirilmesi için de her departmanda, her bölümde her seviyeden araştırmacılarla iletişim haline geçerek nelere ihtiyacı var nelere ihtiyaçları var nasıl bir politika geliştirebiliriz bu onlar için nasıl faydalı olur üzerine çalıştık. Bu sene de bu politikayı nasıl pretiye getirebilirler konusunda destek sağlamaya çalışıyoruz ve yani inkslight'da da bahsettiğim gibi veri ile ilgili her türlü soru için geliyorlar araştırmacılar kişi sağ veri kanunu tabii değişti o nedenle ham araştırmacılar bizim için çok fazla ekstradayız çıkmış oldu ama o konuda destek oluyoruz. Mesela verenin encrypti edilmesi informed consent formunda mesela verinin arşivenmesi üzerine daha ilk projen ilk başından araştırmacıların izin alması gerekiyor ve bunun olabilmesi için ilk başlangıçın planlamaların yapılması gerekiyor. Ama verinin yanı sıra yazılım konusunda da çok fazla soru ve öneri ihtiyacı geliyor araştırmacılara mesela git up nasıl kullanılır git nasıl kullanılır python cipter.com kullanarak python'da nasıl çalışılır bu tarz konularda da eğitimler veriyoruz yani biraz açıklayabilirim şimdi umarım zaten onların bazıları gerçekten hepsi ayrı bir şey konusu yani webinar konusu inşallah önümüzdeki dönemde bunlardan öncelikli ve önemli olanlarından yine seninle beraber olmak planlarımız arasında Yasemin özellikle açık kaynak kaynak kullanılan açık bilim araçları son derece önemli ve bu uzaktan eğitim ve uzaktan ötüm döneminde de bunlar çok çok daha büyük bir önem kazandı çünkü herkesin işte bu ücretki araçları kullanabilmesi, onlara para harcayabilmesi üniversite ve bunlara para harcaması çok mümkün olmadı ve yine birçok noktada bu açık kaynak kodlu yazılımlar herkese bir kurtarıcı gibi geldi ama bunların daha fazla mesela şu an bahsettiğin tulları belki bir çoğunun içi bilgisi dahilinde bile değil yani o yüzden bunlarla ilgili de bir planlama yapıyoruz inşallah kesinlikle eser hocamdan gelmiş eser hocam bizim üniversite akademisyen böylesi bir organizasyon Türkiye'de uyanabilmesi için bir gelişim var mı varsa herhalde hollanda örneği nasıl uygulayabiliriz bence bir tekin hocam yanıtlısınız soruyu bizim de bir açık bilim danışma açık bilim komutemiz var açık bilim komutemiz şu anda üzerinde çalıştığı buna benzer bir program var inşallah bu programı çok kısa bir zamanda bitirip bütün it akademisyenlerinin de desteğini uygulamaya koymak gibi bir hedefimiz var bu konuda sizin desteğiniz olursa da memnuniyet duyarız diğer bir sorunumuz dolayı konusunda daha ayrıntılı bilginiz var mı tamam yani şimdi şu şekilde dediğim gibi bu Hullanda'daki en büyük fonveren kuruluş olan Hullanda Araştırma Konseyi şu anda buna epeyci diye oluyor. Dedim gibi sivillerde tamamen değişikliğe gitmiş durumda. Ancak üniversite seviyesinde mesela bu planla da bahsettiğim gibi bunun uygulana bilirleyi için daha hala atılması gereken adımlar var. Yani ümit ediyoruz ki ilerleyen günlerde daha da çok çaba harcanacak ve daha da ileri gidilecek. Umarım sonrasını unutmamışımdır. Şimdi dola dekriasyonu gerçekten çok önemli. Hacettep'e de ki hocalarımız Zehra ve Güleda yanlış hatırlamıyorsam zaten ona Türkçe'ye çevirdi. Yani artık bir bilimsel çalışmanın değerini ölçmek için sadece işte aldığı atıf yoksa işte hangi dergide yayınlandı? İmpekli yüksek bir dergide mi yayınlandı? Bunlar yeterli değil çünkü aynı ben bunu kendi sunmamı da verdim örnektir. Yani bir derginin impektini oluşturan makarlar o derginin içindeki makarların neredeyse yüzde on beşi de yirmisin oluşturuyor. Yani eski zamandaki gibi yani bir kaseti alırsanız içinde iki tane şarkıydır ama gerisi sadece kaseti doldurmak içindir gibi. Yani o yüzden de bir dergideki impekti yüksek olmaz o derginin içindeki yayınlanan bütün makarların çok iyi olduğunu falan göstermiyor. Ya da düşük impekti bir dergide yayınlanmış makarlarının kötü bir makale olduğunu hiç kimse aslında iddia edemez. Ve bunu da artık ölçmek için farklı metlikler, farklı yöntemlerle ilgili bir dekriasyon, dola dekriasyonu. Şimdi yine bir sorumuz var. Özellikle öğrencilerin açıklılım becerilerini geliştirme konusunda ne tür çalışma har yapılıyor? Şimdi bu konuda mesela Teyda Hatun hazırlamış olduğu bir açık bilim muhku var. Bu muhtuğu da hatta ne zaman başlıyor? Galiba beş ya da sekiz mayısında başlıyor. Dilleyen herkese katılabilir bu muhka. Bunun yanı sırada mevcut olan müfredata açık bilim üzerine dersler eklenmesi, bu konulaya daha çok değinilmesi gibi hedefler var. Bizi zaten verilmiş yüzler olarak verdiğimiz bütün eğitimlerde araştırmacılarla olan, araştırmacılarla ve öğrencilerle olan bütün etki yaşınlarınızla elimizden geldiğince açık bilim becerilerine yönelik yani yardımcı olmaya da çalışıyoruz. Önünüzdeki günlerde de daha da başka çagolarda olacak. Şimdi Zeki'den yine bir soru daha gelmiş. Biraz önceki anlattığım şeylerle bağlantılı verili ilgili yapılan işlerden belki de en önemlilerinden bir tanesi veriyi anonymleştirme. Çünkü sırayat verileri paylaşmak zaten kanun enzür. Bunu nasıl yapıyorsunuz diyebilirim? Vallahi epey zor. Yani veri çoğu zaman tamamen ananim olamıyor maalesef. Ama eee ne yapılabiliyor pisadenizim pisadenize eşindenen eee yani veriyi şifrelandırma eee pek çok araştırmacı tarafından yapılabilirmiş. Mesela eee daha eee rıza formunu da eee söyleyeyim. Daha rıza formunda katılımcılara o aşamada eee mesela eee bir kod numarası verilerekten o eee aşamada netibaren katılımcıların eee bilgileri bilgileriyle mesela isim eee yani katılımcılardan elde edilen verilerle katılımcıların kişisel verileri, isim eee oturdukları yer gibi bilgiler arasındaki bağ koparmak mümkün. Ama tabi verinin yapısına da bağlı eğer daha koalitatif eee veriden bahsediyorsak bu durumda tamamen analize analize etne durumunda verin tamamen anlamını da kaybedebilir. Eee yani kolay değil ama aşama aşama neler yapılabilir. Hani bu şekilde eee destek varmaya çalışıyoruz öyle. Eee verili ilgili zaten bütün sorunların tamamı çözülmüş değil. Bunların ilgili zaten işte resurs data aliens gibi eee o player gibi bunlardaki çalışma grupları herkese konular üzerinde çalışıyor işte etik tarafı bir taraftan yasal tarafı bir taraftan, anonymleşmesi bir taraftan işte sensitif data dediğimiz hassas veriler bir taraftan. Bunların ilgili uluslar standartlar, çözüm yolları yavaş yavaş parça parça eee kurallar koyuluyor, bunlar geliştiriliyor, karşılaşılan sonunlara göre yeniden güncelleniyor ve yavaş yavaş eee bunlar da hayatımızı da yerine almaya başlıyor. Bir soru daha var Aydın Özgü'ye. Bilgi, araştırma hizare, araştırma hizare açık hale geldikten getirdikten sonra uluslar, uluslararası düzeyde araştırmalar, araştırma hizare arasında eşgüdüm kaynakların planlanması, stratejik planlama, kümelleme, takım çalışması amaçlarda var mı eğer varsa bunun yürütücüsü, yürütücü birimleri kimler? Aslında siz zaten bir önceki yanıtınızı biraz yanıtlamış oldunuz değil mi Lütfek Nodem? Yani hani open air olur bak siz yanıtamak istersiniz. Şimdi bunu Avrupa çapında düştürsek bu kondaki en büyük organizasyonu tabii Avrupa Birliği ve Avrupa Komisyonu yapıyor. Bunu da iki yollan şu ana kadar yürüttü. Bir open air projelere ilerliyor başından beri bunu yoluna koyuyor ve buna bağlı bir küçük çapta birçok proje var. İşte bu poster projesi de bunlardan biriydi mesela şu anda da buna benzer küçük bir projelerle destek oluyor ve şu anda da bu kondaki en büyük projelerden bir tanesi de açık bilim bulutu projesi. Açık bilim bulutuda tamamen zaten veriye dayalı bir bilimle ilgili ve açıklıkla ilgili bir proje. Yani Avrupa çapında şu anda bu organizasyonu veya bu koordinasyonu Avrupa Birliği farklı projelerle yapıyor ve hem open air tarafında open air mesela şu anda bir yasal ııı dernek haline geliyor mesela şu anda open air. Bundan sonunda sürgüle birlikte sağlaması için artık projeler tamamlandıktan sonra da bir dernek olarak farklı ülkeleri bizde, kurucu üyelerden bir tanesiyiz, open air derneyli. Bu şekilde devam edecek açık bilim bulutu içinde bu şekilde bir yasal ııı kimlik oluşturulacak ve o da bir şekilde belki open air ile birleşerek veya farklı şekilde ııı yoluna devam edecek yani Avrupa'da Avrupa Birliği ııı koordin ediyor bunu. Bu da sadece Avrupa'da ııı kısıtlamadı ve Avrupa ve ötesi olarak ııı planladı. Iıı şu anda işte Güney Amerika'dan, Afrika'ya kadar, Asya'ya kadar da yine bu projelere ııı bir şekilde diğer ülkelerde dahil oluyor. Vatandaş bilim hakkında bir sorun vardırmış oğurun. Halk araştırmalara yardımcı olması güzel. Peki bu verilerin kontrolünü nasıl? Kim tarafından sağlanıyor? Umarım kaçırmadım. Yok kaçırmadınız. Şimdi ben çok sace değinim vatandaş bilimi konusuna. Iıı yani bu tabii proje bağlı olarak değişebilecek bir konu aslında ııı benim çok hakim olduğum bir alan değil. Onun nedenle ııı çok söyleyebileceğim şey yok ama dediğim gibi projelerin proje koordinatörüne ben proje liderine bağlı biraz daha. Lütfen kanacağım sizin bir ııı yanısınıza var mı? Bilimsel çalışmalara vatandaşı da kaltmak veya yapılan bilimsel çalıştırmaları vatandaşın da kullanabileceği hale getirmek. Bu işte şu anda eee okul seviyesinde yani ortakul lisesi seviyesinde de yani açık bilimi anlatmak açık bilim çalışmalarına ııı katılmalarını sağlamak ııı buradaki esas amaçlardan bir tanesi bu. Ve bu verilerin kontrolü zaten bu veriyi toplayanlar tarafından bu verilerin kontrolü ilgili birçok mekanizma kuruluyor. Bunlar ilgili problemler yok mu? Evet problemler var. Mesela son birkaç gün benim uğraştığım ııı bir ııı problemle ııı problemden bastayım burada ııı arkadaşlarla biliyorsunuz. Open Air'in bir ııı verilerle ilgili veya ııı sizin arşiviniz yoksa koyabileceğiniz ııı ııı bir ııı arşiv var adı Zenado. Bu sörne çalışan bir ııı açık arşiv ve oraya koyduğunuz her şey otomatikman bir doyu numarası alıyor. Ve böylelikle açık bilimi kolaylaştırıp işte araştırma verisini veya diğer araştırma açıklarını bir yere koyamıyorsa herhangi bir araştırmacı bu işte bir komide çalışan mühendisi olabilir ve d'de çalışan mühendisi olabilir. Herhangi bir sosyal bir ünlü aralığında çalışan bir üniversiteye dahil olan olmayan herhangi yani kızaça herkese açık ııı bir şekilde ııı kendi elindekini paylaşabileceği bu ortam veratlı Zenado. Ama mesela ben son iki gündür neyle uğraşıyoruz mesela ki bu daha önceden ııı çıkmış bir problemmiş bize daha yeni ııı bu problemi park ettik. Birisi ııı bir düşük ilacı satıyor ve bu düşük ilacı Türkiye'de yasak bir ilaç. Ve sanki bir ııı yayınmış gibi telefon numarası ile bilmem neyle bütün formdaki bütün alanları doldurup ııı buraya koymuş. Tabii şimdi ııı sistemin denetiminde ııı baktığın zaman işte bu bir makale kaydı gibi Türkçe bir kayıt. Ama kaydın içeriğine baktığın zaman işte Türkiye'de işte kullanılması yasak olan bir düşük ilacının reklamı işte bir yerlerde ııı WhatsApp telefon numarasını bilmem neyle koymuş. Ama işte bütün prospektüsünü, içindekileri bilmem neyle her şeyde kayıtları eklenmiş. Kaldı kaldırıldı bu. Yani kaldırdık ııı bir zaman ııı geçen hafta içinde. Eee dün akşam tekrar baktık. Mesela tekrar eklermiş. Bu sefer telefon numarası değişmiş falan yani. Ya da işte mesela geçenlerde yaşadığımız yere bir örnek ki ııı on altı on yüttane ettir olan bir dergi. Bu dergi var olan bir dergideki bütün makallere alıyor. Farklı bir dergi ismi bu makallere ekliyor. Fakat bu çakma dergideki makallerin herhangi bir şekilde doyurum arası olmadığı için başka bir dergiden çalama olduğu için bu kayıtları Zena Doğu'ya ekliyor. Zena Doğu ekledikten sonra doyurum arasına alıp çakma derginin web sayfasına ekliyor. Mesela böyle bir şeyde bulundu. Şimdi eee açıklık olduğu zaman mutlaka bunu suistimal edenleri edenler mutlaka çıkıyor. Bir şekilde sistem olarak da biz de kendimiz bunu güvenleyin sağlamak işte birtakım monatlar, kerimelerle bağır şeyler, blok etmek falan şey eee yani birtakım yöntemler bütün dünyada gelişmeye çalışılıyor. Siz insanların kullarımı için güzel bir tu sunuyorsunuz. Güzel bir araç ortaya koyuyorsun ama bir şekilde bunun suistimal edenler de mutlaka ortaya çıkıyor. Ama işte bunların Türkiye'de çıkması beni çok daha fazla üzdü. Şimdi Gülcan'dan bir soru var. Size araştırmacara belli biri veri yönetim planı formatı sundunuz mu? Her araştırmanın parametleri farklı olduğu için standardizasyonu nasıl sağlayabildiniz? Şimdi şu şekilde eee tabi tedafetin eee bir avandaşı teknik bir üniversitesi olması. Gerçi yine bizim de mesela mimarlık üzerine, tasarım üzerine fakütçelerimiz var. Eee bu alanlarda tabii durum biraz daha farklı olabiliyor. Doğru. Eee şu anda Avrupa'daki former an kuruluşların oluşturmuş olduğu desteklemiş olduğu, sensüroknu desteklemiş olduğu bir eee veri yönetim planı eee yapısı var. Bizde kendi eee veri yönetim planımızı buna göre uyarlamış durumdayız. Eee veri yönetim planımız şu anda daha genel açıkçası. Yani discipliner bir plan değil. Ama bu eee kondada düşüncelerimiz var yani hani daha discipliner planlar yapmalı mıyız? Yani araştırmacara bu konuda destek sağlamı mıyız şeklinde? Eee yani her şekilde tabii sorularına ve eee praktikte yapabilecek veri yönetim planı eee destekle bulunuyoruz ama şu anda veri yönetim planı uyumamaya geçirmiş deyiniz. O genel olarak sensüro template'in kullanıyoruz. Sensüro template zaten güzel bir template. Çok üzerinde çalışılmış bir template. Yani şu anda ııı Twitter'da bizim önerdiğimiz bir template. Twitter'da şu anda inşallah sensüro bunun templateini Türkiye'ye adapta edip bundan sonraki Twitter projelerinde bu template'e göre veri yönetim planı sunmalarını araştırmacaların isteyecek. Şu anda son bir dakika bir sorumuz daha var mı yok mu? Bakıyorum bir sorumuz daha yok. Zamanlamamız şu anda muhteşem oldu. Tam zamanında eee planladık. Eee ben eee bu webinari için Yasemin'e eee çok çok teşekkür ediyorum. Aynı zamanda bize bu altyapıyı sunduğu içine kullanmamıza izin verdiği için ayfıla çok teşekkür ediyorum. Opniğe eee çok teşekkür ediyorum. Iıı bu organizasyonun gerçekleşmesi bu altyapının kullanılmasını da böyle yaptığı faaliyetler nedeniyle. Şimdi ha bir tane Çetbaks'dan bir soru geldi Yasemin. Kurumu veri yönetim süreçlerinin desteklenmesi için kurumsal veri yönetim planı öncelikli midir? Nereden başlamak daha doğru olur. Şimdi aslında eee bizim kendinde kurumsal veri yönetim planımız var. Ama bunu eee bunun sebebi de şu ııı şimdi Gültekin Hocam belki daha çok anlatmak ister. Bu meşin ekşi nebol ııı yani makineler tarafından okuna bilen veri yönetim planları denen bir kavram var. Hani şu anda mevcut ııı elimizde değil ama amacımız ilerde buna yönelik ııı çalışmak. Ve nedir mesela ııı atıyorum bir araştırmacı ııı mesela beş lira bayt ııı araştırma verilerini saklayabilecek bir ortama ihtiyacı olduğunu yazacak bu planda. Ve direkt bilgi işleme mesaj gidecek. Bu kadar işte ııı alana ihtiyacı var bu araştırmacının veya araştırmacı kişisel veriyle çalışacaksa direkt ııı bu alanda çalışan mesela ııı özellikle ııı privacy ekibi olabilir. Ondan sonra etik komite olabilir. Bunlara direkt bir ııı uyarı gelecek böyle bir proje var ııı bunu hedefliyoruz. Senüs uygulamadı değil. Onun dışında da zaten ııı geliştirmiş olduğumuz veri yönetim politikasında da ııı kurumda ııı ki ııı bu rektörlükle başladı ilk başta, sonra da dekanlarla ve bütün bölüm başkanları ilimle dahil bölüm başkanları ve araştırmacının kendilerini dahil ederek yapılan bir süreç oldu. Iıı yani kurumsel bir veri yönetim planı hani biraz sizin hedefinize bağlı. Bence ilk başta hani kurumsel ya da değil bir veri planıyla başlayıp sonra süreçte ihtiyacınıza yönelik olarak bunu geliştirebilirsiniz ve es zamanı olarak da bir veri yönetim politikasını geçtirmiz son derece önemli değil. Demek istiyorum. Bir teknolojim siz de var mı, biliyor musun? Şimdi de eee bu özellikle makine tarafından okunabilen, değerlendirebilenle ııı yönetim planı konusu önemli konu. Önümüzdeki günlerdeki eee eee yapacağımız ebinarların bir tanesi için de bundan ilgili de birazcık da detaylı bilgi vereceğiz. Çünkü bu konuda o operayı yeni geliştirde bir araç var. Argos. Argos tamamen eee veri yönetim planı oluşturma ve veri yönetim planlarının makine tarafından okunabilmesini sağlayan bir araç. Bundan ilgili bir detaylı ııı sunumumuz önümüzdeki dönemlerde yine olacak. Ben çok teşekkür ediyorum ııı bütün katılımcılara sana da çok teşekkür ediyorum Yasemin. Yani planladığımız bir saatte ve bir saatte dışarıda çok çıkmayı ııı ııı düşünüyorum. Iıı o yüzden de ııı önümüzdeki dönemde yeni çalışmalarla sizdeki yeni yeniliklerler bizim de böyle ufkumu açacak sunumlarla seni tekrar misafir etmeyi seninle beraber olmayı çok isteriz. Zaten biliyorsunuz Türkiye açık ııı veri yönetimi görev gücünle danışmanlarından birisi orada bir çalışmalarımıza devam ediyor. Işte önümüzdeki günlerde de yine bu araçla verisini ilgili yine sizdeki veris setinin Türkçe çevresi bitti bu arada haberin olsun. Iıı onu da yöp üzerinden göndereceğimiz bir anketler bir an önce üniversitelerimize araşma verisi ilgili bu ııı anketi uygulayıp daha sonra da kendi üniversitelerimiz için bir ııı yol haritası için çalışmalara başlayacağız. Çok teşekkür ediyorum sana. Bütün katılımcılara da tekrar teşekkür ediyorum. Yeni ııı webinarlarda görüşmek üzere arkadaşlar ııı sağlıklı kalın evde kalın üretmeye devam edin inşallah bu dönem bilimsel patlamalar için çok önemli bir dönem olacak. Ben inanıyorum ki önümüzdeki sene Türkiye'nin veya dünyadaki makale sayısı ııı çok ciddi anlamda artacak çalışmalar artacak. E bir an önce de şu ııı sağlamın bitsin. Onu da bir çözüm bulursun. Ve hep beraber tekrar eski günlerimize dönelim. Çok teşekkür ediyorum herkese. Teşekkürler. Ben de çok teşekkür ederim davetiniz için ve katılan bütün arkadaşlar çok teşekkür ediyorum. Aynen sağlıklı kalın geçecek. Bu günlerde geçecek. Üçük biliminde önemi tekrardan bugünlerde de ciddi olarak ortaya çıkmış durumları gerçekten.