 Vandaag neem ik jullie graag mee in mijn studie naar openheid over psychische problemen in de werkomgeving. De keuze om wel of niet open te zijn over psychische problemen of psychische problemen die in het verleden hebben gespeeld, kan enorm stressvol zijn. Eenderzijds, omdat er bijvoorbeeld bij openheid de angst kan zijn dat die negatieve gevolgen aan vast hangen, zoals het verliezen van een baan of ander discriminerend gedrag. En anderzijds, omdat er toch een grote wens kan zijn om wel open te zijn, bijvoorbeeld omdat iemand het gevoel heeft dat dit bij hem of haar hoort. Wel of niet open zijn, wat is een verstandige keuze en waarom? Daar ga ik in deze presentatie graag dieper op in. Mensen met psychische problemen zijn drie tot zeven keer vaker werkloos dan mensen zonder psychische problemen. En dit is problematisch omdat circa één of drie mensen ooit in zijn of haar leven psychische problemen krijgt. Daarbij kunt u denken aan bijvoorbeeld een depressie of angstklachten, maar ook aan andere veel voorkomende of ernstige psychische aandoeningen. Het hebben of hebben gehad van psychische problemen, betekent niet dat iemand daarom niet meer in staat is om te werken. In tegenstelling, de meeste mensen met psychische problemen kunnen en willen graag werken. Daarnaast traagt werk bij aan een betere gezondheid, een beter herstel en meer zelfrespect en geluk. Een van de barrières bij het vinden en behouden van betaald werk is stigma en discriminatie. Wat is stigma precies? Stigma staat in het vandalen woordenboek om te schrijven als iets dat afbreuk doet aan iemand's reputatie. Het is een brandmerk dat iemand krijgt en wat ook niet zomaar verdwijnt. Stigmatisering is een proces waarbij door een gebrek aan kennis of onwetendheid vooroordelen over groepen mensen worden gevormd. Door deze labels wordt deze groep mensen als anders en minder belangrijk gezien. Discriminatie is vervolgens gedrag wat uit deze stigmatisering voortkomt. Dit proefschrift bestaat uit twee centrale doelen. Het eerste doel van dit proefschrift is om meer inzichten krijgen in de kennis, zorgen en redenen van Nederlandse leidinggevenden met betrekking tot het aannemen van een sollicitant met psychische problemen. Hiervoor werd een vragenlijstonderzoek uitgevoerd, waarin onder andere werd onderzocht wat zorgen of juist redenen zijn om sollicitanten met vroegere of huidige psychische problemen aan te nemen. Ten tweede was het doel van dit proefschrift om de effecten te bestuderen van een stigma-bewustwoordingsinterventie die mensen kan behoeden voor de negatieve effecten van stigmatisering. Deze interventie bestond uit twee delen. Ten eerste bestond het uit de Nederlandse versie van de Corral Besliss-Hulp. Wat een boekje is waarin mensen worden meegenomen in afwegingen om wel of niet open te zijn over psychische problemen en op welk moment dit het beste voor hen past. Ten tweede bestond deze interventie uit een stigma-bewustwoordingstraining voor reintegratie-professionals. De effecten van deze interventie hebben we onderzocht in een zogenoemde cluster randomized control trial. Dit houdt in dat er een experimentele en een controlegroep was waarbij deelnemers uit de experimentele groep hebben kennis gemaakt met deze stigma-bewustwoordingsinterventie en deelnemers uit de controlegroep niet. Alle deelnemers werden vervolgens gedurende een jaar gevolgd om de effecten over tijd te kunnen onderzoeken. Laat ik eerst ingaan op de kennis, zorgen en redenen van Nederlandse leidinggevenden om mensen met psychische problemen aan te nemen. In een vragenlijstonderzoek dat door 670 Nederlandse leidinggevenden is ingevuld, hebben we gekeken naar wat de belangrijkste houdingen en zorgen van leidinggevenden zijn ten aanzien van het aannemen van mensen met psychische problemen. In dit onderzoek zagen we dat 64% van de leidinggevenden terughoudend is om iemand met psychische problemen aan te nemen. Daarnaast is ongeveer 1 op 3 terughoudend om iemand aan te nemen die in het verleden psychische problemen heeft gehad. Dit is opvallend, omdat slechts 7% van de leidinggevenden heeft aangegeven negatieve ervaringen te hebben met werknemers met psychische problemen en 52% van de leidinggevenden heeft zelfs positieve ervaringen met werknemers met psychische problemen. Tevens zagen in dit onderzoek dat 40% van de leidinggevenden aangaf niet goed te weten hoe hij of zij een werknemer met psychische problemen kan helpen. Samenvattend laten deze percentage zien dat leidinggevenden zorgen hebben rondom het aannemen van werknemers met psychische problemen maar dat dit niet te velater is aan de persoonlijke ervaringen die zij hebben met hen. Tertrughoudendheid van leidinggevenden om mensen met psychische problemen aan te nemen zelfs wanneer deze psychische problemen nu niet meer spelen illustreert het stigma op werknemers met psychische problemen. Dit stigma vormt testen meer een probleem omdat uit onderzoek van mijn collega's is gebleken dat het meerendeel van de Nederlandse werkenden zo'n 75% graag open wil zijn of is geweest over zijn of haar psychische problemen. Wel of niet open zijn, wat is een verstandige keuze en wat kan mensen behoeden van de kans om gestigmatiseerd te worden. We hebben onderzocht door middel van het bestuderen van de effecten van een stigma bewustwoordingsinterventie in de gemeentelijke reintegratie praktijk. Zoals ik zojuist al vertelde bestond deze stigma bewustwoordingsinterventie uit twee onderdelen, de Corel Beslissulp en de zelf ontwikkelde stigma bewustwoordingstraining voor reintegratie professionals. Op deze afwildingen is de Nederlandse Corel Beslissulp te zien. Deze is gebaseerd op de Corel Beslissulp en in 2010 is ontwikkeld door Engelse onderzoekers. Dit was een beslissulp om mensen te ondersteunen bij hun keuze om in de werkomgeving al dan niet open te zijn over psychische problemen. Het gaat daarbij uit van het principe dat mensen hun eigen situatie het beste kennen en daardoor kunnen zij zelf wel het beste de keuze maken maar wel gebaat zijn bij begleiding bij het maken van een keuze. In verschillende kleinere studies is het effect van de Beslissulp Corel onderzocht met het vinden van betaald werk en het ervaren van keuze stress over wel of niet open zijn over psychische problemen. Uit deze studies bleek dat Corel zeer effectief was op het gebied van het vinden van werk. Zo vonden zij dat van de mensen die Corel gebruikten na drie maanden meer mensen fulltime werkten dan mensen die Corel niet gebruikten en ook hadden zij minder keuze stress. Om werkzoekende te ondersteunen bij het gebruik van de Corel Beslissulp hebben we daarnaast een stigma bewustwoordigstraining voor integratieprofessionals ontwikkeld. In deze training werden professionals door middel van onder andere persoonlijke verhalen van ervaringseskundigen, discussies met elkaar en theoretische kennis bewust gemaakt van het stigma dat bestaat op mensen met psychische problemen. Ook werd hen geleerd hoe zij de Corel Beslissulp in hun contact met werkzoekenden zouden kunnen toepassen om zo optimaal gebruik te kunnen maken van de intervencie. Deze intervencie hebben we vervolgens onderzocht in de gemeentelijke reintegratie praktijk. Aan het onderzoek namen acht organisaties deel. Deze organisaties waren Noord-Brabantse gemeenten en organisaties die werken in opdracht van de gemeente. Vier organisaties namendeel aan de experimentele groep en vier andere organisaties namendeel aan de controlegroep. In totaal werden er 153 deelnemers geworven. Dit waren allemaal werkzoekende die psychische problemen hebben of hebben gehad, en reintegratiebegeleiding kregen bij een van deze acht deelnemende organisaties. In deze studie werd vervolgens onderzocht of deelnemers van de experimentele groep die hebben gewerkt met de intervencie en deelnemers van de controlegroep die de intervencie niet kennen over 12 maanden tijd verschilden in het vinden en behouden van betaald werk en in keuzestres over wel of niet open zijn. Laat we kijken naar de belangrijkste bevindingen van deze studie. Allereerst zien we in deze grafiek dat na 6 en 12 maanden tijd bijna 2 keer zoveel deelnemers uit de experimentele groep betaald werk hebben gevonden dan deelnemers uit de controlegroep. En dit zien we ook bij het behouden van betaald werk. Na 12 maanden tijd hadden bijna 2 keer zoveel deelnemers uit de experimentele groep betaald werk behouden in vergelijking met deelnemers uit de controlegroep. Het behouden van betaald werk werd hier gedefineerd als minimaal 12 uur per week werk voor minimaal 3 aan 1 gesloten maanden. Wanneer we kijken naar keuzestres over wel of niet open zijn over psychische problemen dan zien we hierbij in onze studie geen verschil tussen de experimentele en controlegroep. Keuzestres hebben we onderzocht als de mate waarin iemand stress ervaart bij de keuze om wel of niet open te zijn. En ook als hoe zeker iemand is van zijn of haar keuze. En op beide aspecten verschilden de experimentele en controlegroep niet. Vervolgens hebben we nog dieper ingezoomd op de effecten van en ervaringen met deze stigma bewustwoordingsinterventie middels een economische evaluatie en een proces evaluatie. Met behulp van CBS data hebben we in een economische evaluatie gekeken of deelnemers van de experimentele groep minder maatschappelijke kosten maakte op het gebied van uitkeringen en zorgkosten dan deelnemers van de controlegroep. Dit bleek zo te zijn. Alleen was dit verschil statistisch gezien niet significant. En zo ook zagen we dit op het gebied van arbeidsparticipatie en onafhankelijk worden van een bijstandsuitkering. Deelnemers van de experimentele groep hadden namelijk betere resultaten op het gebied van het vinden en behouden van betaald werk en betere resultaten met betrekking tot het onafhankelijk worden van een bijstandsuitkering dan deelnemers van de controlegroep. Maar ook dit verschil was statistisch gezien niet significant. Den slotten hebben we in een proces evaluatie uitgevoerd om te onderzoeken wat ervaringen van deelnemers en reintegratieprofessionals waren bij het toepassen van de stigma bewustwoordingsinterventie in de praktijk. Over het algemeen waren deelnemers positief over de inhoud van de beslissen op Corel. Daarnaast gaven ze wel deelnemers als reintegratieprofessionals aan dat zij meer bewustwoordingen hebben gekregen over het openheidsdilemmen en het belang van het maken van bewuste keuzes rondom wel of niet open zijn. Wat betekent dit voor de praktijk? Samenvattend hebben we in deze studies kunnen aantonen dat stigma en discriminatie belangrijke barrieren zijn bij de arbeidsparticipatie van mensen met psychische problemen. Het vragenlijstonderzoek bij Nederlandse leidinggevenden laat zien dat een groot deel van de Nederlandse leidinggevenden terughoudend is om iemand met psychische problemen aan te nemen. Daarnaast zien we dat door gebruik te maken van een beslissulp en het scholen van reintegratieprofessionals op het gebied van stigma en discriminatie betere arbeidsparticipaties cijfers werden behaald. Gebruikers van de stigma-bewustwoordingsinterventie noemen deze extra bewustwoording als een belangrijk positief en vernieuwend element van de interventie. Al deze aspecten illustreren het belang van meer bewustwoording en het maken van een weloverwoge keuze over het wel of niet open zijn over psychische problemen. En concluderend kunnen we stellen dat wanneer in toekomstig onderzoek soortgelijke resultaten worden gevonden van een relatief eenvoudige en betaalbare interventie in de reintegratie praktijk een belangrijk positief effect kan hebben op de arbeidskansen van mensen met psychische problemen. Dank jullie wel voor jullie aandacht.