 Yoxdurulq, kör gör gör gör də, yoxdurulq vao. Pensiyalar azdı, təqərdlər azdı, maaşlar azdı, yoxdurulq həddindən çoxdur. O günlərin maqazarı görürəm. Ağabırrı bir qadındı, açıb bumar, nikiha, aktarıb. Bir monat, iki monat, köpü kuruşları sayır görürəm. Tandı mı yə, prosu, mən onun yeri də tandım. Dəyəviz, lezlər, kaalonsun efirindən hərbinizi salamlayalım. Mən Şamurəmin sizinləyəm. Buyunki qonabı misə yalsı, filosof, hərmətli, əlsə, nicəttəri. Əlsə məlum, xoş gördü sizi. Çox sağ olun. Əlsə məlum, biləsiz ki, bu günlərdə Azərbaycan-Evmastan səhədində Evmastan təhəfindən təxərbət torədildi, yeddi, şəhid verdik. Hadisələr çox gergin şəkildə cərəyən yedir. Evmastan nəzəbaycan arasında münaspətlərdə daha da gergin səviyyədə qalmaqdadır. Bu hadisələrə sizin bir yalsı filosof olarak münaspətinizi bilmək istəyədik. Biz bucudüşməndən qarabağda bir yerdə yaşamağımız mümkündür mü? Əlməndə çox düşündürün məsələlər. Cəcə gündiz elə internetləyən hər gün izliyirəm. Doğrusu mən yeddi nəfər yeddi əskər itirməyimizdir. Mənsin biraz təhdirləndirdik, gözləmədim biz. Alınacaq məyələ gəldik ki, bizimkilər tamamı ilə oları qarumdağını eləyək. Çünki oları özlərinə qalsaya və bizim, əgər bizi də oları da bıraqsaqlar öz özlərinə vuruşunun, həs bi biz aydın da ki öz özlərinizdə həm silah etiyadımız, həm ordumuz, həm ordumuzun hazırlığı, oradan mən bilən qaqqat yaxşıdırıq, qaqqat hazırıq. Elədi bəni. Bəli, bizim illə boyu hazırlanır, yaxşı, spes, dəslələr hazırlanır. Qüsusi, dəslələr. Dövüşə vuruşmaqı hər cişətində çıxan, vuruşmaqı dəslələr bizdə bataryonlar hazırlanır. Bunu adam bilir, çoxumuz bilirik. Mən də bunu gözlürdüm, doğrusu yeddin əfər ölümün məni çox təsirləndirdik. Hər çənd ki, mən bilən, ərimənlərdən qaqqat çoxdur. Olar bunu gizlədirlər, açmaqlar özləri özlərin də, oları müxalifəti ordu batıları, başın hazırlığı çox təngid edirlər ki, gizlədirsiz, ye ən də rəqəmləri gizlədirsiz, sahib gizlədirirsiz. Mən bilən, olardan çox olur. Olar da çox olur, otuz, görür, kəllibəkədə gizləri. Hələ, bir kəllidə əsir tutunuşuq. 24 idkisi oldu bu bəyanildi, 13 əsir. İndirici də bir idki olsun. Çünki, vizinkilər özləri yazır ki, vizinkilər daha dəgə gibi vurur. Hədəfləri, vizinkilər, bizim açıcılar daha dəgə gibi vurur. Sözləri ki, olardan daha çoxdur, bu çıxaca izə. Həlbət də çıxaca izə. Amma bu, bize şahid olmuşların əvvəzini vəlmir. Onlardan 6 nəfərin ölməsindən bağlı məlumat var. Bu gün ki, məlumata görə, əlsəməlim. Hə, nəcə ölüb? Həlbət, indi, məlumatı yanında, ətəqdakilər görüblərdə. Yəni ki, nəcə ölüblər, bir də nəcə ölümün aydındır. Dövüşə gedir, gəngzər gedir. Ordunu bütün ölkələrdə vuruşan gəngzər gedir. Həyatın qaydası vələdi, maharbənin qaydası vələdi. Gəngzər gedir və bu gəngzər də, dövüş maharba başları ölümdürə. Burada hocayı bax-təbax rol oynuyor. Yəni doğrudan da adam güllədirə, 1 cm kenardan gəlir, insan çox qalır. Nə qədə ikinci dünya maharbasında məhəm müadmə gəlir? Acizlər, qorkaqlar, avarralar. Salamat qaldır, qaytlı, qətci amma görsən diri başlar, zirətlər, qəhrəmanları öldürə. O, də mələdi, tamamı ilə bax-tə nasırladı. Bu da var. Və bir də ki, elbət də o batalyon komandirlərində, o ayrı ayrı dəslələrin baxçılarından asırladılar. Yəni, düzgün idarı, islələr, haçanın özünü qormaq lazım olan da qorunçalar, haçanın hücumu keçməyi lazım olduğunu bilsələr. Yəni, taktiki şeylərdən çox asırladım məsələr. Ona görə, bizələ, yəni ki, bizim qabitlərimiz hamımsın, sabahaktırın, masır, öyrəniblə, yaxşırı, üç qabitləri, zədiyyərimizinkiləri yaxşı dəs veriblər. Amma hər o ayləyisinin bunu əlhəşinə vermir. İndi, dövlətin borcudur ki, həman o şəhidləri, yaxşı-yaxşı aydın da dəfn olunmanı yaxşı olacaq. Ona göstərməyisinin göstərirlər, pakas. Amma əsas odur ki, oları aylələri varsa yaxşı təmin olunsun. Ata-anaları, yaxşı-yaxşı, kası-yaxılara yardım olunsun. Geniş bu barədə. Yəvin ki, yeddin əfəri aylələrin, özlərin, ata-anaları, yaxşı-yaxşı təmin eləmək, dövlətin bir sürəcə elə bir problem olmayacaq. Bu də həlm olunacaq. Bu gürələ təsəlli verirdə. Yəni, oların aylələri ismdir, şəhuləri ismdir. Yəmin ki, məkəvi düşməndən qara vağda bir yerdə yaşamak mümkündür. Bayak yedilədim. Bu sorunu çox verirləri. Yəni, o mən elə gəlir bizdən asılı döyrakı. Yəni, mənə qalsana adam, mən zəhləm gedir. Adam bir də bələ, bələ bu qədə sinmasız, bu qədə şəhərsiz. Millət çox azdır. Mən demişəmdə sizə farçlar, dörüslərdir bunlar. Bələnsiz, dünyada çox azdır belə. Ləyagəsiz, yalancı, saxtaçar, iki yüzdü, imkan düşəndə qəddar. Həs bir ağıl, həs bir insanlır eləmenti olmaya, körpə üçaqları qıran, öldürəm, məhviliyyəm, həs yerdə hejvanlar ağlamında beləcəyəyə yoxdur. Hejvanlar ağlamında həs bir hejvan, digər hejvanın körpəsində toxumulur. Amma bunlar qınırcdan çıngilən keşirdirlər, qınırcdan keşirdirlər. Belə bir yaramaz xalqa məqlub olmaq dəkşət Rusya çıraq olardı. Aydın da 1992-də də biz məqlub olmamışız. Onda bizdən Ruslar quruştur. Bunu göstərdik, nəvzorovun Rus də göstərdik ki, bəs belə. Ona görə bizim olardan bir də belə qonçunda mehrimandasından yaşamağızı, amma aynı dövlətlər əgər bu qərarla gələcək isə nə iləməyolar? Bizim istəyimiz elə bir rol oynamayacaq. Bizim istədir istəmədir. Ələyərincə olar, yaxşır ikiyi bizim dövlət partisi qəti yəni olara bir də muhtarıya səhbəti getmir. Bu çox yaxşırdır. Bu qəti yəni olmasın gələrin bu. Bir de olara onların orada statutları barədə səhbətə getmir olmaz. Yüzdə, hindi bunu müdafi eləyirlər, tələb eləyirlər, minns-konferansının yüzləri, başqa ölkələr, rüsyəvə başlıqlan. Amma dələk bizim dövlət partilərimiz getmesinlər. Gətdir bunun, möykəm dursunlər. Dediklərində gətdir yəni dövlət. Yadımda da Hindistanla partislar ayrılanda o vaxt. Hindistan ki, qırının başlarında yəni, müslələlə, müslələlə, hindər arasında bunu qabağın almaqsının onda İngiltələydir. Orada hegemanlıq edirdi. Hindistan bütün İngiltələnin əndəydir. O gördü ki, bələ, İngilizcələ gördü, bələ, başlarlar bunlar ayrımaqa. Da müslələlələ bir isəsi Hindistanın bölündü, nəcə bölmürdü? Orada rəj soruncu keçirirlər, əhali hampakistanla istiysən, yeni dövlət yaranı Hindistanla, burada çoxlu mübahisə düşürdü. Bu mübahisənə o vaxt Jinnah, Məhəməd Jinnah Pakistanın prizidentiydi, ilk prizidentiydi. O İngiliz yazır ki, onun haqqında. Yəni, Pakistan öz bugünkü varlığı ilə böyük ölkədə böyük qaldır, güzlün qaldır. Ona Məhəməd Jinnahya bir nəfərə borzudur deyir. İngiltələ yazır ki, o vaxt səhirləri yazır ki, ada bu insan də ürəyə qaladə ürükdür. Bu insandır. Bunu bir şeydən döndərmək, bunu bir şiirdən ya indirmək, buna nəsə öz bağlayacaq güzəşlə gəl mümkün olmur deyir. Bu nezə adam İngiliz heyləslə gəlmişdir. Belə olmaq lazımdır. O ki, prinsibə olma sələdə orada ocaq gəl ki, staküs məsələsi olmayacaq tərdi. Yə, buna sora güzəşlə gələcək səzələ olacaq gəl bir dünya üstünə düşsə mən də gələyə bilən bizim başdılarımız getmesinlər. Gələyə gələyək. Əlsə mələm, bu təxəbahtan sonura Rusya prezidenti bu günlərdə bilə bir fikir səsləndir ki, Qara Barda baş bilənlər yarmış vəziyyət Rusya həli bir kantingentinin Qara Barda artırılmasını tələb edir. Biz Qara Barda olan onların burada qalmasını istəmədiyi misal da yenidən Rus həli bir kantingentinin Qara Barda getirməsi nə dəzdə doğulur? Bu da bizim əlbəttir, rəhbəliyi də asırılır. Aydın deyək, rəhbəliyi də həddindən artıq Putinə qarşı getmək olun. Sətindir, onun sünə görünür, sətindir. Amma millətin taliyye, ölkənin taliyye həll olunur. Ölkənin gələcək talaqətlərinin ünövrəsi qoruya həll olunur, təhikə yarana bilər. Ona görə, bu məsələlər də gələ güzəksə gedilməsin. La, bir halda ki, danışılığı, imzalanı 5 il olmalıdır, 5 ilə qədərləsir, dönə dönə, həll desin ki, biz artır bilmiriz. Nələk, bu görürsün, əlmənlər Ruslara qarşı çıqdılar, hauxiz saldılar, hətta yazırdılar. Bəz internetdə yazırdılar, dedik ki, Ruslar gedir, xəbəl verir ki, Ruslar gedir. Ruslar azıq eləyir gedir, Ruslar gedən də, azıq eləyən də, görürsünüz, gələ burada nələrtikirlər, özlərisən eləstir ki, daimi burada qalacaqlar. Oladır, yəvin ki, daimi orada qalacaqlarla, bu, əlbət də çox xoşədə elməz hansıdır. Həddindən çox, həyər Ruslar qalacaqlarsa, orada bu şey, dağılı, qara bilayatı elməni, muqtarı bilayatını ləh olunması, status-ın ləh olunması çox çətin probləmə çeviriləcək. Çünki Rus tezdiq eləyəcəyə, daim tezdiq eləyəcəyələr, bunların qabanda durmaqları, oradan necə elmənləri oradan bir əllimin de olsa var da, əllimin. Əəl varsa, beləsqir ki, qırkmin əllimin dedilər var, dəcilər. Olur, çişirdilər rəqəmi. Ama qırkmin əllimini oradan köçürtmək eləmək, Rusya bize gələcəkmi, necə Rusya ya hansı yoluna nəhel olmalar ki, Rusya bizləyəni təsdik eləsin. Yəni, oranın status-ı ləh olunsun. Əsas məsələ, bunun üstündədir. Əəl orda hət bir muqtarı yatar olmasa, olmasa, elmənlər orda qalandığı, keş tez hansı gələcək, hər şeyi yoluna düşəcək. Status-ı olmasa, çox çətin olar. Ama elə ki, muqtarı gələyət olduğu, gəndə özlərin özlərinin yalancıda olsa, qondarmad olsa bir parlamenti olacağı nə biləm, hə, hə, hə, hətta muqtarı gələyətin birinci kağıtıq var idi, onda. Elməni olurdu ya, özlə istədiyin eləyirdi deyir, gəndə eləyəcəklər olacağı. Çünki əsas ham məmbuları gələcəyin, bükün münasibətlərin, onunla nəsirlədi, hamanı səsat etməs eləsinlə. Gələkəti yə. Ama Rus şimdi burada mən elə gələsi həmkəli qala bilməz, qala bilməzdir, qalmazdır, inanmıram. Məsələ, Rus yəni özü konfliklərə başı qarışırda, hər yanlarına, Amerika ilə konfliktadır, Japan ilə konfliktadır, Çinlə gizli, sualtı konfliktadır, Çin Sibirə gözü var, Sibirə almağın niyəti var, Çin ki, Maldava dava, Ukrayna qırıqın qiyamahtı görürsüz, nezə gəlginləşib. Ona öyrə Rus qayan bir yana olsa mörkəm dursa bizinkilər. Ruslar, elbətdə, 4-5 yıldan sonra bəlçələ daha təyiz kəsib gələ bilərlər. Ama hər şey yenə də bizim rəhbərliyin, bizim prezidentin onun üstünlə mörkəm durmasında, qətilə güzəşləyə getməm, məsələn bizim, nə varır Rusların nəyimiz asırdır? Nəyimiz asırdırmızı yoxdur, də elbəni də öyrük ki, bizim yedib orda kötülər, orda yaşayırlar, orda yardım alırlar, orda bizim Allah əşh-i özünüzü dolandırabilir. Prosesizə bizə daxili konfliklər olmasa, bu yaxşırdır, o olmaması yaxşırdır. Bu da rəhbəli də asırdır. Məliyən qaldın, bəziyyətin yaxşılaşdırma lazımdır. Yoxdurluq vaa az cəb pensiyyələr azdır, təqərdlər azdır, maaşlar azdır, yoxdurluq həddindən çoxdur, o günlərin magazini görürəm abrı bir qadındır, asır bu maaş nəki, haa, axtarı, bir manaat, iki manaat, köpü kurüşləri sayır görürəm. Tandı mı yəyi prosesi? Mən onun yerini yerdim, tandım. Bu qədər maaş pələ şey olurlar, bu qədər pensiyyə olurlar. 200 mahta, 150 mahta, prosesi mən başa düşmürəm, yoxdur, bunların necə adamdır? Nəki çirəşirlər, bu imkan bağır, bu dövlət bağır, bu nəftin qəridləri bağır, necə olur elmənistan dəri şaprı verir, bizdə verirmir. Yoxdur, bunların necə adamdır, mən başa düşmürəm, necə adamdır, mən başa düşmürəm, bu rəhvələlər gelip, dəri laf rəhvələti aşır, belə olmazdır, mən başa, yüsləsə, səbiyə qoxsa, elbət təhzırbəcə səhçid olurlar, dincə ölçə olurlar, bütün qazantımız eləri və qaulıq arabaqdı, Quryarxal nəm dövlət elbirlolar sıx olurlar, bir ləşə, mənə görə hər şey rəhbəliliydə nasılıdır, hər şey, anca da. Əlsemələm, yəyə gəlmiş kən pensiyanın az umanından gəyiləndiniz, elə bu günlərdə Əmək və halının sosial mülaffəsi nazirlinin qarşısında bir quf insan aksiyeketini, pensiyalarının kəsilməsinə etirazlarını bildirirlər. Bakın, bu insanlara qarşı bu haxsızdırı mı deyək, niyə edirlər, nədir bunun səbəbi? Dolanma olmurda, ətiat var ki, də, demədim ki, nə qəri etirək? Yə, yəni, bu haxsızdırı niyə edirlər, məzmirləki aksiyeketisində, şəhər mərkəzində toplaşsınlar. Başa düşməyəm müri, başa düşməyəm müri, bu imkan var, yaxşılaşdırmaq imkanı var. Var da, Azərbaycan, dövlət deyək ki, Azərbaycan dövlətinin mənyə ehtiyatı da var, gizl ehtiyatı da var, bələ neft fondı da var, başqa cəlil ehtiyatı da var. O bir nəfər qasıbəyi cədib, nə biləm, cəlilov, gəlilovdur, danşır, o nəft şirketin nə, onun mavinlərin nə, onların əməllərindən danışır, maniflərin onların şirketin sədirindən danışır, nə o günlərdən çıxırlar, milyarlar xaiz deyirlər. Bunu görməyət, əhbəli bunu görməyət. Ya onların, ne əxtərlər var onların, özlərinindir, bağışlı indir, yanlarında, cədəsaqlırlar və onların milyonlarla pulları var, cədələrin. Bunu eşitmirlər, dövlət başıq, bunu bir qəlimi olarda nəyilir bu qədər pulları, harı da olardan var. Aqşı quləri alıb bunu ətiyacı olanlara qalqa və haldı səni səvsin də. Əər məhətmətin isteyi səni qaldın, baba istənmək səni başqa məzələ. Aqşı bunu başaşma olma, buraqıb milyonçlar bizim sayəsabı yoxdur. Yaxşı də ölkələ bir dənə, bir dənə filosalq var, ayda 300 muhatmına bu çitabda 25. cihir 25. cihir bu çitabda nizə fəlsəfi əsələr var? Dünyada hələ həşkim tarıqda buları yazmıyor. Və buqları yazan bir adamı ayda 250 muhatın ümidinə sağlayı. 250 muhatın. Həşk dünyada görünməyəm. Məni dəli o nüsətlədə də sağrığı Blyeksi yoxdursunlar, mən durub Blyeksi yoxdur, hər sözmələ dələ mənə pull verilsin. Amma buraxı bunu qulağına da almurlar prisen aparatında bir sürü biri dəmir ki, bu nəli cəna prisesiz tanımırsız, bu adam belə yoxdur bu və ziyyətdədir, belə yoxdur. Mən okuyardın burada əsələrini, əsələrini necə əsələr var, necə bəqallar var burada. Bu görünməm, mənlən başqa dünyada buları yazan yoxdur. Bunları yoxdur. Bu sürü həsələrini bəqallarında çimdir, baxma. Nədir bunun səbəbi əlsəməl, bu məamu öz başın ağırını nə vaxt da qədər davam edəzəyik. Siz nəli sövhbətimizdə müsaib edən, kənə bilə, deymişdir ki, Allah yoxdur, səhviləm məhəmsə, bilə müsaid edirsiniz. Yoxdur, belə yoxdur, mübaikəlidir. Mən hətta bir şiirəşmişsin ki, bir şey yazmışəm, təzə, bir fəlisifəyə Şiirəşsin ki, bunu okuyana. Adiz deyir, Adi birə insanı bənzər insanlar. Yəni, o qaldımızın, həmin baba o insanı bənzər insanlar, buları çorulurlar. Baba etrafında, prezidentin etrafında, onun köməkçiləri, onun məslətçiləri, aqı nə qədə adam var? Ona gedib sözlərin deyə bilirlər. Yəni, o belə sahibiyyət verirlən adamlar var. Və onlar gələm, o nə dəməlidlər ki, bu işlərin məslətçiləri olmalıdır. Bütün dünya ölkələrinin, bahçilərinin, hamın yanında kalliyyə qəva. Olar yığışırlar, olar dururlar, təkliflərinin. Bizdə yığışırlar, hamı on göstərir kəndə danışır prezidentin, obrislər oturub. Bunlar bahçə düşmək olmur. Bunlar elə bir gul sürüsü oturub elə bilə onun yanında. Bu belə olmamalıdır. Bu, açıq, söybət yetməlidir. Hərə ölkərin deməlidir, açır deməlidir. Hərə nə lazım təmini, təsahirət nə deməlidir. Bunlar qorqlarından heç nə deyəmirlər. Bahçəli prezidentin bunların xəbəri yoxdur. Hamı dir xəbəri yoxdur, düzlərin unanmaq olur buna. Hamı dir xəbəri yoxdur, xəbəri yoxdur, bu işlərin xəbəri yoxdur. Bunu birikinti deməlidir, ona deməlidirlər. Belə bunun ətrafında bu nazirlər, bu prezident aparatistləri, bunlar elə bil nədir müqavadları, bunlar elə bil bu boyda vəzifəd aşırlar, bu qədər maşaq bunlar. Bu qədər şəhsiyyət insanı nədir, eğer həç nə ona cədib deyə bilmirsən, səhənsən onda nə istəsə, nə orda istəyirizlər? Nə ya lazım sən orda istəməyəm? Başa düşməyə olmuyor, nəcə ölkədir? Siz bu ədə alə sizdikləvi Allahın yoxluğundan, mübəsləli olduğunu da qeydirdiniz ki, bununla bağlıydınız ki, onu biz zəhəmət olmasaq, geniş açqlı yəsadır. O sövbət, fəlsəfi sövbətdir. Mən onu həyat elə qurulub ki, əbvələyən hələ bu saatə onu yadırın. Həyat yarananda, yarananda. İndi nə qədər Avropada alimlər, nə qədər laboratoriyalar məşquuldu, nəq qədər o ilk canlı yarananda, o şəra eti yaratırlar, ondan illər nə məşquuldurlar laboratoriyalarda. Həman ilk canlı hücəyərini yaratmaq olmur ki, olmur. İlk hücəyərə, ilk hücəyərə. Nəcə yaranı dörmünlərdir qabab? Əli səmələli, mən dediyim başka şeyin. Yəni, buna Allah, yox, oradan başlayın. Yox, oradan başlayın, gəlir bu insanlara tırıq. Aqır insanlar, başqa sürülə insan da bir süründə bir növdü. Pənəynlər bir növdü, aylar bir növdü, Türklər bir növdü, İlbizlər bir növdü, Taraqanlar bir hər növ var da dünyada canlı növləri var. İnsan da varın bir növdü. Bunu bizə deyilə hər şey dinimiz Allah beləyilir. Allah idare eləmir, insanların işinə qarışmır. Əəl qarışmır, Allah nəyə inkron beləyil, bu qədə bahar beləyolsun? Bu qədər körpək şahların canına, xəsləlilər düşür, ölüyür. Allahım, eğer buna qarışmır, Allah razı olar mı? Üst yasində isə ölür, əzab içində ölür. Buna ne zəri Allahın nəyine lazım? Allah belə işlərə qarışmır insanların işinə. Allah yaradığı, kainatı yaradığı, şimdi onu izah ediləmdə Allah mı yaradığı, beləyizlə yaradığı, deyirlər. İndi bu saat Allahın varlığını, Foma Akvinski adında Roma bir filosoq olun, mütəfətkiri. Bu Allahın varlığını subit edən 5 dənə əsas getirir, 5 əsas var. Bunu sonra count bu əsasları da əvvə eləyib, amma en zemanda altınçısının ələvə eləyib. Sonra daha bir ələvə eləyiblər, yeddi, ələvə olunub yeddinci, ki, əni Allah var. Yəni belə qərarə gəllər ki, dəlçələməyə mümkündür. Eyni zamanda, həyat necə yaranı? Həyat necə yaranı? Bunu da dəlçələməyə mümkün olur. Bunu Allah yaradıbsa, bu uğunsuzdalar var. Həddindən çox həyatın xüsusən insan cəmiyyətlərin də məntiksizliklər var. Həddindən çox. Bu Allahın tamamı ilə iradəsi altında deyir bir avacdan Allah ismədən yarfaqdır üçün. Məllə də öyrəxil. Allah insanların şinə qaraşınır. Ama eyni zamanda nəsə hissi olunur ki, bir idare edici bir quva var. Nəsə var? Gözü bilinməz, dəlçolunmaz bir idare edici quva var. Mən bunu şəxsən öz həyatımdan görürəm. Mən körpəliyidən olub xəstəyə, anamdanışərdir. Nəsə ay anca nəfə salırdın, heç nə bilmədi, gücünən, süt zarabında yarım quva dirlərdə quva kimi. Soradır, birdən birə, nəsə aydan sonra bilmədimizdi dili üzmüşdün. Birdən birə gözü vaşdın, şirk yanırdı, gördün. Həddə danıştın ki, şıra bakdın, belə danıştın ki, şirkı göstədim. Allah ismədən danıştın, danıştın. 10 nəm bəri, mən 30 dəfə ölüm ayağında olmuşam. 30 dəfə, 25 dəfə. Ölüm ayağında olmuşam, ölüm. Bunlardan, hər birinlən adamlar ölürlər, gedirlər, minlərlər. Həm məyə xəstəliyilər olub, nə bilmə, böyru əmdəsi olub, nə olub, qabaqdə işahlıqdə. Xəstəliyilər olub, həm olardan kütərmişim. Ağır xəstəliyilər olub. Həm dəki zəhərləmişim. Bir 10 dəfə mənim zəhərləmişim. Bir 5-6 dəfə bilərəkdə mənim zəhərləyiblə etrafındakilər olub. Çıxu vaxt, qəqəbenin sovet dövründə, qəqəbenin nəzaratı altında elində bilirləşim. Niye zəhər ipləsizi əlsəmadın? Bilirləşim, mən sovet dəməyət, mən tərib yazmırdım aqır. Mən sosializm, mümənin məsələrin də sosializm yoxudur. Mənim məsələrin də partiya yoxudur. Mənim məsələrin də lane installin yoxudur. Mənim məsələrin də korkuz, molxuz, belə şeylər yoxudur. Həm məsəl, fəlsəfi əsərlərdir yada ki, xatava, yaşa, milletçiliyəsərləri, qızılbaşlar romanı, mücdə şəfi haqqında cəmcəli müdürük. O da ətrafıda adamlardan konflikti olub, gedirdik, nəcə olurdu. Həm məsəl, belə poweslərim sayın hesabı yoxudur. Həmmi yazmışdın qalırdı. Və bilirdilər ki, bu adam, bu adam biz nə arası yoxdur sosiali. Ona mən nəzarət haqqında saklırırlar. İşləməyə qoymurdular, vermirdilər. Nəzə indi? Həmin və ziyyətləyəmdə. Gəndə həmin və ziyyətlərinə, ayda 263 mətbul aralarında və əslam. Bu qədər əllik çitab, əllicillik çitabı aramsızdır. Əldən ələ cəzir elə cilliklər var ki, 100 mata istihirlər. 200 mata istihirlər. İləm yoxdur, vallıq, tərbəməki cillilər. Ancaq sonuncı cilliklərdə şəhirlər, bir profesor zəinqırı 28. cil şəhirlərdir. O qədər tərifliyir, o qədər tərifliyir. Mən bəl tarq oldu. Profesor, adam o qədər. Yəni, həyat orada. Bugün ki, rəyallıqlar nə var? Bu yün, nə var? Rəyallıqlar. Bəzən üslə ürtülüyü pərdə altında. Yəcənəm mən onu ətsirlətdirirəm. Yəcənəm mənim əsərlərimdədir. Bu günd ki, həyat, həm sovet dövründə son əlirli həyat. Həyatı bilmə istirsin, mənim sarsiz həsalsız proveslərimdə, romanlarımdə. İki fəlsəfi romanın var. Azərbaycanın biri ehramdır. Güya, Misirdə ehramda həyat nəcə gedir? O dövü biləni artıq sirs. O da bu. Azərbaycanın həyatıdır, dəxşətli həyat. Əlsəmələm, bu günlərdə bayaq qeyri etdiyim kimi yedi şəhət verdik. Ancaq elə dünən şəhətlərimiz dəfn olunan günü, milli məclisdə dəptatlar, öz həyat şəhətlərinin yaxşlaşmasından bağlı təkliflə, ürəl sürlə, müracahtəri edirlər. 10 dəptatın çəyədə qaldırınla bağlı mətbaatda məlumat qeydi olunup ki, bunlar ayda 200 manat alırlar, bu çaraya pullarının artılmasını tələb edirlər. Həmçinin dəptat Tahr-i Kərmli, milli məclisdə işçilərinin evlərinin və maşınlarının olmasından bağlı müracahtəri ediptir. Bakın, bu sizin qeyri etdiyiniz, bayaq dediniz ki, magazinə gələndə qadın zibində bir manat pul taprodu, santasını eşəldirdik. Bu halda bu gündə yaşayan xalqın, dəptatlarının özlə etsin, bu şərayı tələb edirləmələ nə dəri də doğdu? Mətloğların çəyələ qalmasına inansızın, 10 dəptatın? Əlbət də, belə o Tahr-i Məlumin dəptatının elbət də durub məlisdəm. Bunu har da sə elə belə qad eləməyolardı, amma milli məlisinin üzlasında ez də belə bir qarışıq zamanda, onu saçı zamanda inz vakti, demək olar ki, Əər bilmirə milli məlisinin iççiləri, orada çənar iççiləri, nə qədə alırlar mən oları bilmirəm. Olabilsin, oların da maxtları azdır, və ki, oları da dolana bilmirlər, çətinli seçirlər, olabilsin ki, həyat çətin də baxalır, də gündə günə baxalaşır. Gündə günə baxalaşır, gündə günə. Amma burada indi onun vakti döyü, yeri döyü, yeri döyü, onayrə o parıla məlisədirinin dəbəsi ki, oradan da indi, bən dedim, müharbəy nə, əla qadər olara, adam belə şeyləri deməyə üzü gəlmir. Mənə də, məsələ, mənə də günəyə bilərlər ki, Ərşi burada şəhət dərimiz var, bu durub yayda 260 Martdan danışır. Şəhət öz yerində, şəhədin öz adı var, özün dəvlətin borcudur, onu təmin eləsin, onu ailəsin. Bu, o demək döv ki, başqaları azından ölsünlər. Demələ, başqaları elcələ azından ölsün, yoxsul olsunlər, amma bu də döv, bunu ölçünlər. Amma əli səmələ, o deptotlar nəki çəyədə qalmasın, gəlmə özələ, özələ nə danışılırsa? Ölə nə danışılırsa? Özələ nə də belə? Şəhət kulu tələb edirlər, hüçmətlər. Qətiyen olma, ölə söybət eləməyolmaz, yara həsi olmasa sə ayda 2.000 alırsam, 2.000 yox, soq allah, 5.000 kurab. Yoxsuda bu qədər kulu, o nə bilməyə, tahir deyirsə, belə ki... Onu tahir kəmli demir, onu? Hə, onu deməz, deməz, tahir kəmli elə, ahırlı adamdır, onu deməz. Amma orada söybət gələ bilməz. O barada, şimdi milli məvzün deptatların maşinləm böyçdə danışı soybət gələməm. İndi orada işləyən nə, çiçi işləyən nə, olan nə, sizələrlə, laf adıcə sübirlikətilər, tatlar kula, məsələm azdırsa maşi, müəyyən qədər məsələm içilərəm. Ama maşinləm tələb eləməyəm. Maşinlət tələb eləməyəm. Bunların yeri dövəyəm. Ası də görnür, bilmirlək ki, bu efilə çıxəcə, özələlarında elə bilirlək ki, özələlarında gedirdə, indi, soybət asılanda məllisdir elə bil ki, bir məllis yığılıp soybət edirlər. Ama qanun verizliyi məllisidır. Burada gələ o şey, nə dədiyi gələ biləsənəm, nə danışsılığı gələ biləsənəm. Bunun eşidirlər, bunun zomaat, milyonlarla zomaat eşidir. Ama belə eləməyəm olar ki, bizim dövlətin mümkanı var. Nə olar indisi, nə olar indisi, nə o eləməntar, demirlək ki, birdən birə pensiyalar qalqın min maat olsun. Yoxsa bu 300 maat alırsa, 150 maat alırsa, 150 maat alınlar var. Eee, minlər nə? 100 maat alınlar var. Bunları artırmaq olardı. Bunları nə dəxil? 300, 400, 500 maata qaldırmalıdır. Nə dəxil, eləməyəm mümkündür. Aqı nə ism belə soybət dələk gələsənəm? Nə ism belə? Nə oraya başa düşməyilməyəm? Nə bil? Əlsəməli, bir məsəliyə də dükkət səkməli istərdim. Bu günlərdə, əmək və halinin sosial mudafiyyəsi naziri, deməli, 211.000 adamın pensiyasının kəsilməsindən bağlı. Müzakə edirdi ki, sakta pensiyalar ki, kimlər ki, zamanında alıpla, bu sakta pensiyaların hissə-hissə qeyri qətəlmə aldı. Bakın, məmurlar var ki, illərdi Azərbaycanın səvvətini talirlər. Onlardan o, var dövlətin tələb edilmədiyi halda, o, belədə kiti 3.000-5.000 ilə üçvət bir sakta pensiyat düzəldən adamdan, o pulları qeyri almaq doğurdu mu? Qeyri almaq yox, orayı həbsinəmə, orayı məkəməyə bilmək. Sakta yoldan da pensiyolar elə şeyolar, bu dünyanı həs elində belə şey yoxdur. Mən bilincidə fəyşidirəm ki, sakta yoldan nəqrə dövlətdən pula alır. Əvvələn, bu dövlət bilir, bu adamı qəlirlər, var, yoxdur, bunu bilirlər, öyrənirlər, sonra pensiyə verirlər. Bakınlar bunu ailədə, eğer bir nəfər durub, məsələ, 2.000-3.000-1.000 manada alırsa, ona nə pensiyaya beləcək pensiyalı eğer onun imkanlarında bakırsa. Ona birinci növbədə kimin eifiyacı var? Kimin dolona bilmi, kim kisələri gəzi, kim zibirli ilərdə yeme yaxtarır, zibirli ilərdə yeme yaxtarırları, kim bazarlarda atılan şeyləri yırır, gür belələri nə qədər var? İnsandırı, o da vətəndaşdırıdır. Nəfər qorundur, onun vəzifəsi yoxdur, sənin vəzifin varsa, çıxırsana 6-3 yaşında pensiyaya çıxırsan, 1.000 manada, 1.500-2.000 pensiyaya alırsa, amma o çıxa bilmirək, çıxır aydə 100 matalı, bu qədər bərabər sizdir, bu qədər qəyirəm, olmaz aqırıb. Oturub bu sahada bir dəfəli oturub adam həll eləməyolarda, nəcə modda var, nəcə növb var, hansın nə, nəcə qoyallar bir dəfəli, həsibini, hwni narazlar artır, hwni ədəlasız deyib artır, həsib bilər. O pensiyaya çıxərsənlə, üçünlə hərədikli cədər olanlar da var, o hədə pensiyasları, nəcə oraların pensiyaya kədər almalıq lazım, də yoxdur, pensiyaya ökləyirləyətik, evlərin dənə var çıxarıv, çatmayı lazım, dedəyək alırsa, oы O saxta pensiyanı və yoxdur, Saqda pensiyelər təhəniydi bu zaman? Bə, onlar idi, məsürləyətə cəlb eləmək lazımdır. Məsürləyət bunun üçündür, və cinayət nə dövəcdir? Çiçə də biri bir söz deyirə o cinayət sahəli tutub basırlar. Amma bunu burada bir cinayət, əsl cinayət budur da, o cinayət dövəcdir. Cinayət nə dövəcdir? Cinayət budur ki, dövləfi aldadırsanın, onların şələyindən, dövləfi aldadırsanın, dövlət nazirliyləri aldadırsanın, eləzət nazirliylərin öz iççiləri ola. Tembəli öz iççiləri, öz ətrafındakilər, olar elərdə, imkanı olan oladır. Yazıq yüzüq alladə bilməcət ki, dövləti. Həsi yazıq yüzüqə qolaq asın ola. Yoxsurlar. Olar alladı, oları nümashkarına, olar ripartör verməri. Oları necə məhikəməyə çağırma, oları hamsın məhrum eləməyə lazımdır. Hamsın eləcəri alma, o lazımdır. Gördə qədə pul yıqırlar. Milyonlar da pul yıqırlar, oları gedib paylamaq lazımdır. Yoxdur, ədalət, ədalət yoxdur. Əs ədaləti necə təmin etməliyik? Ədaləti, bizdə ahir, hər şey prizdent salayətində də, bizdə prizdent idarəsuludur. Hər şey prizdentin həllilə bilir. Prizdentin də işlər çox, həddindən çox. Bu ənlə muharibə gedir, bu ənlə qırxın qiyamətdir, yerlər alınır. Əhə olunun köşürməsi lazımdır, nəm tükməli lazımdır, mincir. Başı qarşı bələrə, nə bilim, də aqili. Yə maraqlanmır, yə onun maraqlınınən kemardadır. Bələ şeylər onu düşündürmür, maraqlandırmır. Onu başqa şeylər düşündürür. Hər orda prizdent tapşırmalıdır ki, məyəm, bu sahaya sən bak. Bu sahada məşhur ol, prizdent bunu deməni durur. Bu sahada qanın qayıda yarab. Elbət də hər adamın pensiyasına maraqlanabilməz. Ona vaxtar, mağada, darələməyə vaxt yokdur. İmkanı yok, nə o bunu tapşırar bu sahanı birinə, bir sahanı birinə, o biri sahanı birinə, o biri sahanı. Onlar da vaxtaşırı gelip, o çox verərlər, haqsa verərlələri belə oldu, belə oldu. Bu sahada bu işi gördür. Hər şim qanın pozanı tutan yox, hər şi birinə bir səvdiyən yox, sənsaqda yoluna pensiyal mısan? Bu görünməmişə deyib, dövlət üçün, hakimiyyət üçün, rüsva üçün oldu. Çox sağ olun, əlsəməlim, təşəkküydür.